အခန်းကြီး - (၁၀ - ၁၁ - ၁၂ - ၁၃ - ၁၄)

 

၁၀:၁–၁၃။ ရှေဘမိဖုရား။ ရှေဘ၏ တည်နေရာမှာ မသေချာပါ။ ဖြစ်နိုင်ခြေအများဆုံးမှာ အာရေဗျအနောက်တောင်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ အခြားဖြစ်နိုင်ခြေတစ်ခုမှာ အာဖရိကဦးချိုဒေသ (ယနေ့ ဆိုမာလီယာ) ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာ ၂ ခုစလုံးကို ပါဝင်စေသော အင်ပါယာတစ်ခုလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဇာတ်ကြောင်းသည် ရှေဘမိဖုရား၏ လာရောက်ခြင်းနှင့် သူယူဆောင်လာသော လက်ဆောင်များကို ဟိရံ၏ သင်္ဘောများနှင့် ဆက်စပ်ထားပြီး ဟိရံသည် ဩဖိရ်မှ လက်ဆောင်များကိုလည်း ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ အချို့ရှင်းလင်းသူများက ဤနေရာတွင် ဖော်ပြသော သစ်သားသည် အာဖရိကဦးချိုဒေသမှ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပြီး အချို့က လက်ဘနွန်မှ ဇွန်ပင်သစ် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ မိဖုရားသည် မယုံနိုင်လောက်အောင် အံ့သြဖွယ်ကောင်းသော သတင်းများစွာ ကြားခဲ့သောကြောင့် မိမိကိုယ်တိုင် လာရောက်ကြည့်ရှုရန် မဖြစ်မနေလိုအပ်ခဲ့ပြီး သူမြင်တွေ့ရသမျှကြောင့် အလွန်အံ့အားသင့်ခဲ့သည် (ငယ် ၆–၉)။ ရှောလမုန်၏နိုင်ငံ၏ မင်္ဂလာရှိသောအခြေအနေကို ကြေညာပြီး သူ၏ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းပြီးနောက် ရှောလမုန်အား ရက်ရောသော လက်ဆောင်များ ပေးခဲ့သည်။ ဇာတ်ကြောင်းက နောက်ထပ်လက်ဆောင်များကို သင်္ဘောများဖြင့် ယူဆောင်လာခဲ့ကြောင်း အရိပ်အမြွက်ပြုသည် (ငယ် ၁၁)။ ထိုလက်ဆောင်များကို ရှောလမုန်ကလည်း သူမအား ပြန်လည်ပေးခဲ့ပုံရသည်။

၁၀:၁၄–၂၉။ ရှောလမုန်၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု။ လက်ဆောင်များ အပြန်အလှန်ပေးခြင်းမှတစ်ဆင့် ကုန်သွယ်မှု၊ အခွန်၊ မှီခိုနေသော အခြားနိုင်ငံများထံမှ အခွန်ဆက်ဖြစ်နိုင်သည့် ပေးဆောင်မှုများနှင့် အခြားမင်းမျိုးမင်းနွယ်များ လာရောက်ခြင်းတို့မှ ရှောလမုန် နှစ်စဉ်စုဆောင်းရရှိသော ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုအကြောင်း ဖော်ပြချက်သို့ ရောက်လာသည်။ စုစုပေါင်းသည် အလွန်ကြီးမားပြီး ရွှေ ၅၀,၀၀၀ ပေါင်ခန့် (၂၂,၆၇၉ ကီလိုဂရမ်) ရှိသည်။ ထို့အပြင် ငွေ၊ ဆင်စွယ်နှင့် အခြားဇိမ်ခံပစ္စည်းများလည်း ရှိသည် (ငယ် ၂၂)။ ရှောလမုန်သည် စစ်ရေးပစ္စည်းများကို ကုန်သွယ်သည့် လုပ်ငန်းတစ်မျိုးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း ကျမ်းက ဖော်ပြသော်လည်း (ငယ် ၂၈–၂၉) ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ သူ့ထံလာရောက်မေးမြန်းသူများ၏ မေးခွန်းများကို ဖြေကြားခြင်းမှလည်း ဝင်ငွေရရှိခဲ့သည် (ငယ် ၂၄–၂၅)။

မိမိ၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုဖြင့် ရှောလမုန်သည် ဗိမာန်တော်ကို အလှဆင်ခဲ့သည်၊ ဗိမာန်တော်ဂီတသမားများအတွက် တူရိယာများ ပေးခဲ့သည်၊ အခမ်းအနားများအတွက် ရွှေဒိုင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည် (ငယ် ၁၆–၁၇)၊ ဆင်စွယ်ပလ္လင်နှင့် ပလ္လင်ဘေးတွင် ရပ်ရန် ခြင်္သေ့များကို ပြုလုပ်ခဲ့သည် (ငယ် ၁၈–၂၀)၊ ရွှေသောက်ခွက်များကို ပြုလုပ်ခဲ့သည် (ငယ် ၂၁)။ ဤအရာအားလုံး၏ ရလဒ်မှာ ရှောလမုန်သည် ဥစ္စာဓနနှင့် ဉာဏ်ပညာနှစ်ခုစလုံးတွင် မြေကြီးပေါ်ရှိ မင်းကြီးအားလုံးထက် သာလွန်လာခြင်း ဖြစ်သည် (ငယ် ၂၃)။ တစ်ချိန်က တန်ဖိုးကြီးသည်ဟု ယူဆခဲ့သော အရာများပင် သူစုဆောင်းထားသော ရွှေနှင့် ဇိမ်ခံပစ္စည်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဘာမျှမဟုတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည် (ငယ် ၂၇)။ ဤအရာအားလုံးကို ကြည့်သောအခါ သူ၏ဝိညာဉ်ရေးရာ သစ္စာရှိမှုအပေါ် မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်လာသည်။ ရှောလမုန်သည် မိမိ၏ယုံကြည်ခြင်းကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသလော၊ သို့မဟုတ် ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု စုဆောင်းခြင်းသည် သူ့ကို စတင်ဖောက်ပြန်စေပြီလော။ ဤအလှပြသမှုတစ်လျှောက် ဘုရားသခင်ကို တစ်ကြိမ်သာ အလွန်တိုတောင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။ လူတို့သည် ရှောလမုန်၏ ဉာဏ်ပညာကို ကြားရန် စုဝေးလာကြသော်လည်း ထိုဉာဏ်ပညာကို သူ၏နှလုံးထဲသို့ ထည့်ပေးခဲ့သူမှာ ဘုရားသခင် ဖြစ်သည် (ငယ် ၂၄)။

၁၁:၁–၄၃။ အဆုံး၏အစ။ ရှောလမုန်သည် ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု အလွန်များပြားစွာ စုဆောင်းခဲ့သကဲ့သို့ မယားများစွာကိုလည်း ယူခဲ့သည်။ အံ့သြစရာကောင်းသည်မှာ ထိုအလေ့အထများသည် အစ္စရေး၏ အနာဂတ်မင်းကြီးများ ရှောင်ရှားရန် မောရှေက သတိပေးထားသော အရာများပင် ဖြစ်သည် (တရားဟောရာ ၁၇:၁၄–၂၀)။ သို့သော် ရှောလမုန်သည် ထိုအတိုင်း ဆက်လက်ပြုလုပ်ပြီး အီဂျစ်မှ မြင်းများ၊ မယားများ၊ ငွေနှင့် ရွှေများကို မိမိအတွက် များပြားစေခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သူ၏မယားများသည် အစ္စရေးလူတို့ မပေါင်းသင်းရန် ဘုရားသခင် သတိပေးထားသော နိုင်ငံများမှ ဖြစ်ကြပြီး ထိုနိုင်ငံများသည် အမြစ်တွယ်နေသော ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုရှိသကဲ့သို့ အစ္စရေးလူတို့ကိုလည်း ထိုပြည်မှ ဖယ်ရှားရန် အထူးမှာကြားထားသော နိုင်ငံများ ဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၃၄:၁၂–၁၆; တရားဟောရာ ၁၂:၃၀–၃၁; ၂၀:၁၇–၁၈)။ ထို့အပြင် မယား ၇၀၀ ကို မင်းသမီးများဟု အထူးဖော်ပြထားသောကြောင့် ရှောလမုန်သည် ဘုရားသခင်နှင့် ပဋိညာဉ်ထက် လူသားတို့နှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခြင်းကို ပိုမိုစိတ်ဝင်စားခဲ့ပုံရသည်။ ထို့အပြင် အဆင့်နိမ့်သော မိန်းမများဖြစ်ပြီး အိမ်အမှုထမ်းများအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့နိုင်သော ကိုယ်လုပ်တော် ၃၀၀ လည်း ရှောလမုန်တွင် ရှိခဲ့သည်။

မယားများအပေါ် ရှောလမုန်၏ တွယ်တာမှုကို ဖော်ပြသည့် ဟေဗြဲစကားလုံးသည် အိမ်ထောင်ရေးက ယူဆောင်လာရန် ရည်ရွယ်ထားသော နီးကပ်မှုကို ဖော်ပြသည့် ကမ္ဘာဦး ၂:၂၄ တွင် အသုံးပြုထားသော စကားလုံးနှင့် တူညီသည်။ ဆက်ဆံရေးများ မည်မျှနူးညံ့ကောင်းမွန်ခဲ့ပါစေ ထိုမိန်းမများက သူ၏နှလုံးကို မိမိတို့၏ နတ်ဘုရားများထံ လှည့်စေခဲ့ကြသည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၁:၄)။ ဤနေရာတွင် အသုံးပြုထားသော ကြိယာသည် ဗာလမ်၏ မြည်းက ထာဝရဘုရား၏ ကောင်းကင်တမန်ထံမှ လမ်းလွှဲသွားခြင်းကို ဖော်ပြသည့် ကြိယာနှင့် တူညီသည် (တောလည်ရာ ၂၂:၂၃၊ ၃၃)။ ထိုအရာသည် သူအသက်ကြီးသောအခါ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ကျမ်းက ဆိုသည်။ ငယ်ရွယ်စဉ် ဘုရားသခင်ကို ချစ်ခဲ့သော ရှောလမုန် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၃:၃) နှင့် အသက်ကြီးသော နိုင်ငံရေးအကြီးအကဲတစ်ဦးအဖြစ် မိန်းမများကို ချစ်ခဲ့သော ရှောလမုန် (၁၁:၁) တို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အခြေအနေမှာ ထင်ရှားပြီး ရှောလမုန်၏နှလုံးသည် ဘုရားသခင်နှင့် ငြိမ်သက်ခြင်းမရှိတော့ကြောင်း ဖော်ပြချက်တွင် အလွန်ထိထိမိမိ အကျဉ်းချုပ်ထားသည် (ငယ် ၄)။

ရလဒ်အနေဖြင့် ရှောလမုန်သည် မယားများ၏ နတ်ဘုရားများနောက်သို့ လိုက်ခဲ့ပြီး ထာဝရဘုရား၏ အမြင်တွင် မကောင်းမှု ဖြစ်သည် (ငယ် ၆)။ ရှောလမုန်သည် သူတို့၏ အရှက်ရဖွယ် ရုပ်တုကိုးကွယ်ရေး အခမ်းအနားများတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း ကျမ်းက အရိပ်အမြွက်ပြုသည်။ ပထမဆုံး ဖော်ပြသော နိုင်ငံခြားနတ်ဘုရားမှာ အာရှတရက်ဖြစ်ပြီး တုရုမင်းကြီး ဟိရံ ကိုးကွယ်သော ဖိုနီးရှား၏ လိင်နှင့် စစ်ပွဲနတ်ဘုရားမ ဖြစ်သည် (ငယ် ၅)။ ဤနေရာတွင် စကားလုံးကစားထားပုံ ရှိသည်။ ခါနာန်စာပေတွင် သူမကို အာရှတတ်ဟု ခေါ်ပြီး မက်ဆိုပိုတေးမီးယားအစဉ်အလာတွင် အိရှတာဟု ခေါ်သည်။ သို့သော် “ရှက်ခြင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် ဘိုရှက် စကားလုံးမှ သရများကို ထည့်သွင်းခြင်းအားဖြင့် အာရှတရက်ဟူသော အမည် ဖြစ်လာသည်။ အလားတူပင် အမ္မုန်နတ်ဘုရား မိလ်ကုံ၏ အမည်တွင်လည်း ဘိုရှက် မှ သရများကို ပြောင်းလဲထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် မောလက် (မောလုတ်) ဟူသော အထင်သေးဖွယ်အမည် ဖြစ်လာသည်။ ထိုအမည်ကို စာလုံးအတိုင်း ဘာသာပြန်လျှင် “ရှက်စရာမင်းကြီး” သို့မဟုတ် “ရှက်ဖွယ်မင်းကြီး” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရနိုင်သည်။ ထိုနတ်ဘုရားသည် လူသားကလေးများကို မီးဖြင့် ယဇ်ပူဇော်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ မောဘလူမျိုးတို့၏ နတ်ဘုရားဖြစ်သော ခေမုရှ်သည်လည်း အလားတူတောင်းဆိုခဲ့ပုံရသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၃:၂၇)။ ထို့ကြောင့် ဤနတ်ဘုရားများကို ဂုဏ်ပြုရန်နှင့် မိမိ၏မယားများ ပျော်ရွှင်စေရန် ရှောလမုန်သည် သံလွင်တောင်ပေါ်တွင် သူတို့အတွက် ရုပ်တုဝတ်ပြုရာနေရာများ တည်ဆောက်ခဲ့သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၁:၇)။ နိုင်ငံရေးရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လက်ထပ်ထားသော နိုင်ငံခြားမယားများက မိမိတို့၏နတ်ဘုရားများကို ဝတ်ပြုနိုင်ရန် ထိုနေရာများကို တည်ဆောက်ပေးခြင်းသည် ထိုကဲ့သို့သော လက်ထပ်မှုများ၏ လိုအပ်ချက်တစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဤအရာများကို ပြုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် ရှောလမုန်သည် ထာဝရဘုရားနှင့် ပဋိညာဉ်ကို အခြေခံအားဖြင့် ဖျက်သိမ်းနေခဲ့သည်။ ဥပဒေအရဆိုလျှင် ဘုရားသခင်သည် ဤပဋိညာဉ်မှ ထွက်ခွာရန် အပြည့်အဝအခွင့်ရှိသည်။ သို့သော် ထိုသို့မပြုဘဲ ဘုရားသခင်သည် အမျက်ထွက်တော်မူသည်။ ထိုအရာသည် မိမိ၏လူတို့အပေါ် ကိုယ်တော်ထားရှိသော ပြင်းပြသော ချစ်ခြင်းကို ပြသပြီး တရားမျှတမှုနှင့် ကရုဏာကို ပေါင်းစပ်၍ လုပ်ဆောင်တော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်ကို သူ့ထံမှ နုတ်ယူပြီး နိမ့်ကျသော လူတစ်ဦးထံ ပေးမည်ဟု ရှောလမုန်အား မိန့်တော်မူသည် (ငယ် ၁၁)။ ထိုအရာသည် တရားမျှတမှု ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကရုဏာအားဖြင့် ထိုအရာသည် သူအသက်ရှင်နေစဉ် ဖြစ်မည်မဟုတ်ကြောင်း အာမခံခဲ့သည်။ သူ၏အသက်သည်လည်း အဆုံးနီးနေပြီ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဒါဝိဒ်နှင့် ပဋိညာဉ်ကြောင့် ယေရုရှလင်၏ ပလ္လင်အပေါ် သစ္စာရှိမည့် အနွယ်တစ်နွယ်ကို ထားရှိမည်ဟု အာမခံခဲ့သည် (ငယ် ၁၂–၁၃)။ တရားစီရင်ခြင်း၏ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ထုတ်ဖော်ပြောပြီးဖြစ်ကာ သမိုင်းအတွင်း ပြည့်စုံမည် ဖြစ်သည်။

နောက်ဆက်တွဲအကျိုးဆက်တစ်ရပ်မှာ ရှောလမုန်ကို ဆန့်ကျင်ရန် ရန်သူများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒါဝိဒ်ခေတ်တွင် ရက်စက်သော စစ်ပွဲတစ်ခုမှ လွတ်မြောက်ခဲ့သော ဧဒုံလူ ဟာဒဒ်သည် (ငယ် ၁၄–၁၇) ဖာရောမင်း၏ နန်းတော်တွင် ခိုလှုံခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး ဒါဝိဒ်သေဆုံးပြီးနောက် ပြန်လာကာ ရှောလမုန်အတွက် ပြဿနာများစွာ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အလားတူ ဒါဝိဒ်၏လက်တွင် ဆိုးရွားသောအဖြစ်အပျက်ကို ကြုံခဲ့ရသော ဆီးရီးယားလူ ရေဇုန်သည်လည်း အစ္စရေးနှင့် အမြဲတမ်း ပဋိပက္ခဖြစ်စေခဲ့သည် (ငယ် ၂၃–၂၅)။

သို့သော် ရှောလမုန်နှင့် သူ၏နောက်ဆက်ခံသူများအတွက်ပင် (ငယ် ၃၉) အဓိကရန်သူမှာ ယေရောဗောင် ဖြစ်သည်။ အစပိုင်းတွင် ရှောလမုန်သည် သူ့ကို အလွန်သဘောကျသဖြင့် ဧဖရိမ်အနွယ်၏ အလုပ်သမားအင်အားကို ကြီးကြပ်သော အကြီးအကဲအရာရှိအဖြစ် ရာထူးတိုးပေးခဲ့သည်။ သူ၏တာဝန်မှာ မိလ္လောကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် မြို့အတွင်းရှိ အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှောလမုန်အပေါ် နက်ရှိုင်းစွာ မကျေနပ်မှုတစ်စုံတစ်ရာ ရှိခဲ့သလား၊ သို့မဟုတ် ပရောဖက်အဟိယနှင့် တွေ့ဆုံခြင်းက ယေရောဗောင်ကို မင်းကြီးဆန့်ကျင်သည့် လမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သလားဆိုသည်မှာ မရှင်းလင်းပါ (ငယ် ၂၆)။

ထိုတွေ့ဆုံမှုသည် အခြားပရောဖက်တို့၏ ကြားဝင်ဆောင်ရွက်မှုများတွင် တွေ့ရသော ပုံစံအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ရုတ်တရက်သော်လည်း ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပေါ်လာပြီး တိုတောင်းသော်လည်း အလွန်တိကျ၍ တစ်ခါတစ်ရံ အံ့အားသင့်စရာကောင်းသော သတင်းစကားကို ပေးခြင်း ဖြစ်သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၇:၁; ၂၁:၁၇; ၂ ရှမွေလ ၁၂:၁–၁၄)။ လုပ်ရပ်ဖြင့် ပြသသော ပုံဥပမာတစ်ခုအားဖြင့် ပရောဖက်သည် မိမိ၏ဝတ်ရုံကို ဆုတ်ဖြဲပြီး ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းပြခဲ့သည်။ ထိုအရာသည် ဘုရားသခင်က အစ္စရေးနှင့် ပဋိညာဉ်ကို ပြန်လည်ညှိနှိုင်းခြင်းနှင့် ယေရောဗောင်၏ အစီအစဉ်အသစ်အတွင်း အခန်းကဏ္ဍကို ကိုယ်စားပြုသည်။ နိုင်ငံတော်သည် ကွဲသွားမည်။ ထိုသို့ အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲရသည့် အကြောင်းရင်းမှာ ဘုရားသခင်၏လူတို့သည် ပတ်ဝန်းကျင်နိုင်ငံများ၏ နတ်ဘုရားများကို ကိုးကွယ်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအခြေအနေရှိသော်လည်း ဘုရားသခင်သည် ဒါဝိဒ်နှင့် ပြုထားသော ပဋိညာဉ်၏ မိမိဘက်အပိုင်းကို ထိန်းသိမ်းရန် ကျန်ကြွင်းသူများကို ထားရှိမည်ဟု ပရောဖက်က အာမခံခဲ့သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၁:၃၄)။

ထူးခြားစွာပင် ဘုရားသခင်သည် ဒါဝိဒ်နှင့် ရှောလမုန်တို့အား ကမ်းလှမ်းခဲ့သော ပဋိညာဉ်အတိုင်း ယေရောဗောင်အားလည်း ကမ်းလှမ်းခဲ့သည် (ငယ် ၃၈)။ တစ်နည်းအားဖြင့် ပဋိညာဉ်များစွာမဟုတ်ဘဲ တစ်ခုတည်းသော ပဋိညာဉ်ကို မျိုးဆက်တစ်ဆက်ပြီးတစ်ဆက် ထပ်ခါတလဲလဲ ကမ်းလှမ်းနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအရာသည် လူသားမျိုးနွယ်ကို ရွေးနုတ်ရန် ဘုရားသခင်၏ မလျော့သောဇွဲကို ထင်ရှားစေသည်။ ဒါဝိဒ်သည် မင်းဆက်အသစ်၏ အစဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယေရောဗောင်လည်း မင်းဆက်အသစ်တစ်ခု၏ အစဖြစ်လာသည်။ ဒါဝိဒ်ကို အုပ်ချုပ်နေသော မင်းကြီးရှောလ်က လိုက်လံရှာဖွေခဲ့သကဲ့သို့ ယေရောဗောင်ကိုလည်း ရှောလမုန်က လိုက်လံရှာဖွေခဲ့သည် (ငယ် ၄၀)။ ဒါဝိဒ်သည် နိုင်ငံခြားမင်းကြီး ဂါသမြို့သား အာခိရှ်ထံ ခိုလှုံခဲ့သကဲ့သို့ (၁ ရှမွေလ ၂၁:၁၀–၁၅; ၂၇:၂–၄) ယေရောဗောင်သည်လည်း အီဂျစ်မင်းကြီး ရှိရှက် (ရှောရှင်ခ ၁) ထံ ခိုလှုံခဲ့သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၁:၄၀)။ ရှိရှက်သည် လစ်ဗျားလူမျိုးဖြစ်ပြီး အီဂျစ်စစ်တပ်၏ ယခင်တပ်မှူးတစ်ဦးဖြစ်ကာ အီဂျစ်တွင် မင်းဆက်အသစ်တစ်ခုကို စတင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရှောလမုန် ယခင်က အီဂျစ်နှင့် ဖွဲ့စည်းထားသော နိုင်ငံရေးမဟာမိတ်သည် ဆက်လက်မတည်မြဲတော့ပါ။ အမှန်မှာ ရှိရှက်သည် အစ္စရေးမင်းကြီး ယေရောဗောင်နှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ယုဒပြည်ကို ကျူးကျော်မည်ဟု ဇာတ်ကြောင်းက မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (၁၄:၂၅)။

ရှောလမုန်မင်း၏ ခေတ်သည် ကုန်ဆုံးသွားပြီ။ သူ၏နန်းစံနှင့်ပတ်သက်သော နောက်ထပ်အချက်အလက်များကို ယခုမရှိတော့သော အခြားမှတ်တမ်းတစ်ခုတွင် တွေ့နိုင်သည်ဟု ဇာတ်ကြောင်းက ဆိုသည်။ သူ၏နန်းစံနှစ်ပေါင်း ၄၀—မိမိ၏ဖခင်နှင့် တူညီသောအချိန်ကာလ—သည် အဆုံးသတ်သွားပြီး သူ့ကို သူ၏ဘိုးဘေးများနှင့်အတူ သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏သား ရောဗောင်သည် နန်းတက်ခဲ့သည် (၁၁:၄၃)။

၁၂:၁–၁၆:၃၄

အစောပိုင်း ကွဲပြားသော မင်းဆက်

ရှောလမုန်သေဆုံးပြီးနောက် အစ္စရေးသည် နိုင်ငံ ၂ ခုအဖြစ် ကွဲသွားသည်။ အစ္စရေးမြောက်ပိုင်းနိုင်ငံနှင့် ယုဒတောင်ပိုင်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ မိမိ၏နိုင်ငံသစ်ကို လုံခြုံစေရန် မြောက်ပိုင်း၏ ပထမဆုံးမင်းဖြစ်သော ယေရောဗောင်သည် ဝတ်ပြုရာနေရာအသစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်၊ ရွှေနွားသငယ် ၂ ကောင် (ရုပ်တုများ) ပြုလုပ်ခဲ့သည်၊ လေဝိအနွယ် ယဇ်ပုရောဟိတ်အဖွဲ့ကို အစားထိုး၍ စေတနာ့ဝန်ထမ်းများကို အသုံးပြုခဲ့သည်၊ ပွဲတော်နေ့အသစ်များကိုလည်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာမှစ၍ နိုင်ငံသည် ပတ်ဝန်းကျင်နိုင်ငံများထက်ပင် ဆိုးရွားသော ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုထဲသို့ တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။

အစပိုင်းတွင် အစ္စရေးနှင့် ယုဒသည် တစ်နိုင်ငံနှင့်တစ်နိုင်ငံ စစ်တိုက်ခဲ့ကြသော်လည်း လက်ထပ်မှုများအားဖြင့် ခဏတာ ပူးပေါင်းလာခဲ့ကြသည်။ မျိုးဆက် ၃ ဆက်တိုင် ယုဒမင်းကြီးများသည် အစ္စရေးမင်းကြီးများ၏ သမီးများနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကြပြီး ထိုအရာက ယုဒပြည်အတွင်းသို့ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု ဝင်ရောက်ရန် လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ ဝမ်းနည်းစရာမှာ ဤလမ်းကြောင်းကို စတင်ခဲ့သူမှာ ကောင်းသောမင်းကြီးတစ်ဦးဖြစ်သော ယောရှဖတ် ဖြစ်သည်။

၁၂:၁–၁၄:၃၁

နိုင်ငံများကွဲခြင်း—ယေရောဗောင်နှင့် ရောဗောင်

ရှောလမုန်၏ နောက်ဆက်ခံသူ ရောဗောင် (ဘီစီ ၉၃၁–၉၁၃) သည် မိမိ၏နိုင်ငံသစ်၏ ခေါင်းဆောင်များကို အထင်ကြီးစေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ထိုကြိုးပမ်းမှုများသည် ပြန်လည်ဆန့်ကျင်သက်ရောက်လာပြီး ယေရောဗောင် (ဘီစီ ၉၃၁–၉၁၀) သည် နိုင်ငံတော်ကို ခွဲထွက်စေသော ပုန်ကန်မှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် အနွယ် ၁၂ နွယ်ထဲမှ ၁၀ နွယ်ကို မိမိနှင့်အတူ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ရောဗောင်သည် မိမိဆုံးရှုံးခဲ့သော နယ်မြေများကို ပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ဆုံးရှုံးမှုကြီးမားစွာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

၁၂:၁–၂၄။ ရောဗောင်က နိုင်ငံကို ခွဲခြားခြင်း။ ရောဗောင်သည် ရှေခင်မြို့တွင် နန်းတင်ပွဲကို ကျင်းပရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းမှာ အရေးကြီးသည်။ ရှေခင်သည် ဧဗလတောင်နှင့် ဂေရဇိမ်တောင်ကြား အလယ်ခန့်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုနေရာတွင် ဘုရားသခင်က အာဗြဟံ၏သားစဉ်မြေးဆက်အား ပြည်ကို ပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၂:၆–၇)။ ယာကုပ်သည် ထိုနေရာတွင် ပထမဆုံး မြေကွက်ကို ဝယ်ယူခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၃၃:၁၈–၁၉)။ အစ္စရေးအနွယ်များသည် မိမိတို့၏ပြည်သစ်တွင် အခြေချသောအခါ ဘုရားသခင်နောက်သို့ လိုက်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည့်နေရာလည်း ဖြစ်သည် (တရားဟောရာ ၁၁:၂၉–၃၂; ၂၇:၂–၂၆)။ ထိုနေရာသည် ခိုလှုံရာမြို့များအနက် တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည် (ယောရှု ၂၀:၁–၈)။ ယောရှုသည် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုကို စွန့်၍ ဘုရားသခင်တစ်ပါးတည်းကိုသာ ဝတ်ပြုရန် နိုင်ငံ၏ကတိကို ရရှိခဲ့သည့်နေရာလည်း ဖြစ်သည် (ယောရှု ၂၄:၁၊ ၁၃–၁၈)။ ယောသပ်၏ အကြွင်းအကျန်များကို မြှုပ်နှံခဲ့သည့်နေရာလည်း ဖြစ်သည် (ယောရှု ၂၄:၃၂)။ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးအတွက် ကတိကဝတ်ရယူရန် အကောင်းဆုံးနေရာရှိခဲ့ပါက ထိုနေရာသည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်မည်။

ယေရောဗောင် ရှေခင်မြို့သို့ ရောက်လာခြင်းသည် မင်းကြီးအသစ်ကို ကြိုဆိုသည့် ပွဲတော်၏အပေါ်တွင် တိမ်တိုက်တစ်ခု ဖုံးအုပ်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ညှိနှိုင်းသူများ၏ အပြင်ပန်းနှိမ့်ချမှုထဲတွင် ယေရောဗောင်သည် တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ နောက်ကွယ်မှဖြစ်စေ ပါဝင်ခဲ့မည်မှာ သေချာသလောက်ရှိပြီး ထိုအရာထဲတွင် ခြိမ်းခြောက်မှုလည်း ပါဝင်သည်။ သူတို့သည် ရောဗောင်အား မိမိတို့၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို လျှော့ပေးရန် ရိုးရိုးတောင်းဆိုမည့်အစား သူက ထိုသို့လုပ်ပေးပါက မိမိတို့က သူ့အား အမှုထမ်းမည်ဟု ပြောကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူမလုပ်ပါက မိမိတို့က အမှုမထမ်းတော့ဟု ရှင်းလင်းစွာ အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်သည်။ ရောဗောင်သည် ထိုအဆုံးအဖြတ်တောင်းဆိုမှုကို သေချာနားလည်ခဲ့သည်။

ရောဗောင်က ထိုကိစ္စကို စဉ်းစားရန် အချိန်တောင်းခဲ့ခြင်းမှာ အံ့သြစရာမဟုတ်ပါ။ အန္တရာယ်များစွာ ရှိနေသည်။ သူတို့ကို သစ္စာရှိအောင် ထားရန် တောင်းဆိုချက်ကို လက်ခံရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုသို့ပြုခြင်းအားဖြင့် ဝင်ငွေဆုံးရှုံးခြင်းနှင့် မင်းကြီး၏ ဘုန်းအသရေ လျော့နည်းခြင်းကို လက်ခံရမည်၊ သို့မဟုတ် တောင်းဆိုချက်ကို ငြင်းပယ်ပြီး သူတို့ထွက်ခွာသွားခြင်းကို မြင်ရမည်ဖြစ်ကာ ထိုအရာက သူ၏အုပ်ချုပ်မှုအတွက် ပိုမိုကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်စေမည်။

အဖွဲ့ ၂ ဖွဲ့မှ ပေးသော အကြံပြုချက်များအကြား ကွာခြားမှုကို ဖော်ပြထားခြင်းသည် လူငယ်နှင့် အသက်ကြီးသူတို့ကြား ကွာခြားမှုထက် မိုက်မဲမှုနှင့် ဉာဏ်ပညာအကြား ကွာခြားမှုကို ပိုမိုအလေးပေးနေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ရောဗောင်သည် မင်းကြီးဖြစ်သောအခါ အသက် ၄၁ နှစ်ရှိသောကြောင့် သူ၏ခေတ်ပြိုင်များသည် ရှောလမုန်၏ အကြံပေးများထက် အသက်ငယ်ကြသော်လည်း သေချာပေါက် အလယ်အလတ်အသက်အရွယ်သို့ ရောက်နေကြပြီ ဖြစ်သည်။ အဓိကအချက်မှာ သူတို့သည် အသက်ငယ်သောကြောင့် မိုက်မဲသူများ ဖြစ်သည်မဟုတ်ဘဲ ကျမ်းစာက ဆိုသကဲ့သို့ ရောဗောင်နှင့်အတူ ကြီးပြင်းလာပြီး အခွင့်ထူးခံလူတန်းစား၏ အလိုလိုက်ခံရသော သားသမီးများဖြစ်ကာ သာမန်လူတို့၏ဘဝကို မသိသောကြောင့် မိုက်မဲသူများ ဖြစ်ကြသည်။ သမ္မာကျမ်းစာ၏ ဥပမာများစွာက ပြသသကဲ့သို့ (ယောသပ်၊ ဒါဝိဒ်၊ ရှောလမုန်နှင့် ဒံယေလ) ဉာဏ်ပညာသည် အသက်အရွယ်ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ အကျင့်စာရိတ္တဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည်။ ရောဗောင်နှင့် သူ၏မိတ်ဆွေများသည် ပျက်စီးယိုယွင်း၍ အကျင့်ပျက်သော နန်းတွင်းတွင် ကြီးပြင်းလာကြသည်။ သူတို့ပေးသော အဖြေသည် မာနထောင်လွှား၍ အထင်အမြင်သေးသော အဖြေဖြစ်ပြီး ငယ် ၁၀ တွင် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ သီးသန့်အစိတ်အပိုင်းများအတွက် မသင့်လျော်သော စကားလုံးအစားထိုးတစ်ခု ပါဝင်နိုင်သော်လည်း ရောဗောင်သည် ထိုစကားကို ထပ်မပြောရန် ပညာရှိစွာ ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ပုံမှန်ကြာပွတ်အစား “ကင်းမြီးကောက်များ” ကို အသုံးပြုမည်ဟု ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား သတိပေးခဲ့သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၂:၁၄)။ ထိုအရာသည် အဆုံးတွင် သတ္တု သို့မဟုတ် အရိုးတစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပါရှိသော ကြာပွတ်အမျိုးအစားတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းနိုင်ပြီး ကင်းမြီးကောက်၏ ကိုက်ခြင်းကဲ့သို့ ခံစားရမည် ဖြစ်သည်။

လူတို့၏ အော်ဟစ်သံ (ငယ် ၁၆) သည် ဒါဝိဒ်ခေတ်က ပုန်ကန်သူ ရှေဗက အလားတူစကားများ ပြောခဲ့သည့်အချိန်မှစ၍ တည်ရှိခဲ့သော ယုဒနှင့် မြောက်ပိုင်းအနွယ်များအကြား ရှည်လျား၍ ခါးသီးသော ပြိုင်ဆိုင်မှုကို ဖော်ပြသည် (၂ ရှမွေလ ၂၀:၁)။ ဤအံ့အားသင့်ဖွယ် ထွက်ခွာခြင်းကို ကျမ်းစာက ရှင်းပြသည်။ ရောဗောင်သည် အကြံဉာဏ်ကို လျစ်လျူရှုခဲ့ခြင်းအပြင် ဘုရားသခင်၏ လက်တော်လည်း ထိုအရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အဟိယမှတစ်ဆင့် ပေးခဲ့သော ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်သည် ပြည့်စုံလာပြီး နိုင်ငံတော်၏ သမိုင်းလမ်းကြောင်းကို ပြောင်းလဲခဲ့သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၂:၁၅)။

၁၂:၂၅–၁၄:၂၀။ ယေရောဗောင်၏ အပြစ်။ စစ်ပွဲ၏ ခြိမ်းခြောက်မှုသည် လောလောဆယ် ကျော်လွန်သွားသောအခါ ယေရောဗောင်သည် ရှေခင်နှင့် ပေနွေလတွင် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ပြုလုပ်ရန် မိမိ၏အင်အားကို အသုံးပြုခဲ့သည် (ငယ် ၂၅)။ ဟေဗြဲဘာသာတွင် အသုံးပြုထားသော ကြိယာမှာ “တည်ဆောက်သည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် စကားလုံး ဖြစ်သော်လည်း ထိုမြို့များသည် ရှိပြီးသားဖြစ်သောကြောင့် သူ၏လုပ်ဆောင်မှုမှာ ၎င်းတို့ကို ခိုင်ခံ့စေခြင်းနှင့် ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည် (ဘာသာပြန်အချို့က ထိုအတိုင်း ဖော်ပြသည်)။ ရှေခင်၏ အရေးပါမှုကို အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ပေနွေလသည် ယာကုပ်က သူ၏ကွဲကွာနေသော အစ်ကိုဧသောနှင့် မတွေ့ဆုံမီညတွင် ကောင်းကင်တမန်နှင့် နပန်းလုံးခဲ့သောနေရာ ဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၃၂:၃၀)။ ယေရောဗောင်သည် ဤအရေးကြီးသော နေရာများတွင် မိမိ၏အမှတ်အသားကို အဘယ်ကြောင့် ထားရှိလိုသနည်း။ မိမိ၏အုပ်ချုပ်မှုအတွက် ဘုရားသခင်ထံမှ တရားဝင်ခွင့်ပြုချက် ရှိကြောင်း အတည်ပြုရန်လော။ သူသည် ဘုရားသခင်၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်သော ပရောဖက်ပြုအာမခံချက်ကို ရရှိထားပြီးဖြစ်သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၁:၃၁–၃၉) သို့သော် သူသည် မကျေနပ်သေးပါ။

ယေရောဗောင်သည် လူတို့သည် နှစ်စဉ် မဖြစ်မနေ တက်ရောက်ရသော ပွဲတော် ၃ ကြိမ်အတွက် ယေရုရှလင်သို့ ဆက်လက်သွားနေပါက (တရားဟောရာ ၁၆:၁၆) ဒါဝိဒ်မင်းဆက်အပေါ် သစ္စာပြန်လည်ထားရှိလာမည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၂:၂၆–၂၇)။ ထိုအရာသည် ပရောဖက်အဟိယ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အကြံပြုချက်ကို ရရှိထားခြင်း (၁၁:၃၁) နှင့် ဘုရားသခင်က သူနှင့် ပြုထားသော ပဋိညာဉ်ကို သိရှိထားခြင်းတို့ရှိသော်လည်း ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် သူ၏နန်းစံကို ကောင်းချီးပေးပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော မင်းဆက်တစ်ခု ပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။

ယေရောဗောင်သည် လူအများစုအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိမည့် အစားထိုးဘာသာရေးအသစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ အစ္စရေး၏ ယုံကြည်ခြင်းကို ဖျက်ယွင်းပြီး ရွှေနွားသငယ်များကို ပြုလုပ်ကာ အီဂျစ်ပြည်မှ အစ္စရေးကို ကယ်နုတ်ခဲ့သော ဘုရားသခင်အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ပုန်ကန်သော လူတို့သည် ထွက်မြောက်ရာ ၃၂:၄ တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် ဟေဗြဲစကားလုံးများအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ ရှိနေခြင်း၏ သင်္ကေတဖြစ်သော ပဋိညာဉ်သေတ္တာသည် ယေရုရှလင်တွင် ဆက်လက်ရှိနေသောကြောင့် ယေရောဗောင်က ဤရုပ်တု ၂ ခုကို အစ္စရေး၏ ဘုရားသခင်ကို မြင်သာစွာ ကိုယ်စားပြုရန် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုအရာသည် ပညတ်တော်ကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သူပြုလုပ်ခဲ့သောအရာနှင့် ထွက်မြောက်ရာကျမ်းရှိ ရွှေနွားသငယ်အဖြစ်အပျက်ကြား ဆက်နွယ်မှုမှာ မရှင်းလင်းသော်လည်း ကျမ်းရေးသားသူသည် ယေရောဗောင်၏ စကားများကို ကိုးကားခြင်းအားဖြင့် သူပြုခဲ့သောအရာသည် အာရုန်ပြုခဲ့သောအရာကဲ့သို့ပင် ဆိုးရွားကြောင်း ညွှန်ပြခဲ့နိုင်သည်။ မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံအပေါ် လာမည့်တရားစီရင်ခြင်းသည် ဤရုပ်တုကိုးကွယ်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ တရားမျှတကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် လေဝိအမျိုးသားများသည် မောရှေ၏ပညတ်တော်ကို သာမန်လူတို့အား သင်ကြားပေးရာတွင် မည်မျှပျက်ကွက်ခဲ့ကြသနည်းဟု မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်သည်။ ယေရောဗောင်သည် ရွှေနွားသငယ်တစ်ကောင်ကို ဗေသလမြို့ (ဧဖရိမ်အနွယ်၏ အလယ်ဗဟို) နှင့် အခြားတစ်ကောင်ကို ဒန်မြို့တွင် ထားခဲ့သည် (ငယ် ၂၈–၂၉)။ ဒန်မြို့သည် ဒန်အနွယ်၏ နယ်မြေထဲတွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး (တရားသူကြီး ၁၈:၁၊ ၂၊ ၇–၁၁၊ ၂၇–၂၉) ဂါလိလဲပင်လယ်၏ မြောက်ဘက် ၁၂ မိုင် (၁၉.၃ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုနေရာမှ အလွန်အားကောင်းသော စမ်းရေတွင်းတစ်ခု စီးဆင်းပြီး ၎င်း၏ရေများသည် ဂါလိလဲပင်လယ်ကို ဖြည့်တင်းကာ ယနေ့တိုင် ယော်ဒန်မြစ်ထဲသို့ စီးဆင်းသည်။ လူ့သမိုင်းမှတ်တမ်းများ စတင်ကတည်းက ဒန်သည် မြေဩဇာနှင့်ဆိုင်သော နတ်ဘုရားများနှင့် နတ်သမီးများကို ကိုးကွယ်ပြီး ဖန်ဆင်းရှင်ဘုရားသခင်ကို လျစ်လျူရှုသည့် နေရာဖြစ်ခဲ့သည်။

ယေရောဗောင်သည် ဤအရာသည် လူတို့အကျိုးအတွက် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကာ မိမိ၏အယူအဆကို တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ယေရုရှလင်သို့ သွားရောက်ခြင်းသည် သူတို့အတွက် အလွန်ခက်ခဲသည်ဟု ပြောခဲ့သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၂:၂၈)။ ထိုဒေသ၏ စိမ်းလန်းစိုပြေသော ပတ်ဝန်းကျင်သည် မြေဩဇာနှင့် ပတ်သက်သော အယူမှားအယူအဆများနှင့် ကိုက်ညီသည်။ ရွေးနုတ်ခံရသော ယေရုရှလင်မြို့တွင် ပါဝင်မည့် အနွယ်များ၏ သင်္ကေတစာရင်းတွင် (ဗျာဒိတ် ၇:၅–၈) ဧဖရိမ်နှင့် ဒန်တို့ မပါဝင်ကြပေ။ ယေရောဗောင်၏ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုသည် ထာဝရအကျိုးဆက်များ ရှိသည်။

ယေရောဗောင်သည် အစီအစဉ်တကျ တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် လုပ်ဆောင်ကာ စနစ်အသစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အစားထိုးယဇ်ပုရောဟိတ်အဖွဲ့နှင့် အစားထိုးဝတ်ပြုရာနေရာများကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ပို၍အရေးကြီးသည်မှာ ၈ လတွင် ပွဲတော်အသစ်တစ်ခုကို စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအရာသည် ၇ လတွင် ကျင်းပသော တဲတော်ပွဲကို ယှဉ်ပြိုင်ရန် ဖြစ်နိုင်ပြီး စိနာတောင်မှစ၍ အစ္စရေး၏ ဘာသာရေးနှစ်အတွက် နှစ်ပေါင်းများစွာ အရေးကြီးခဲ့သော ပွဲတော် ဖြစ်သည်။ ၈ လတွင် ထားရှိခြင်းသည် တိုက်ရိုက်ယှဉ်ပြိုင်နေသည်ဟု မမြင်စေလိုခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သူ၏လူများသည် ပွဲတော်နှစ်ခုစလုံးသို့ တက်ရောက်နိုင်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ သို့သော် ဘုရားသခင် သတ်မှတ်ထားသော ပွဲတော်သို့ မတက်ရောက်ရန် လွယ်ကူသော အကြောင်းပြချက်ကိုလည်း ပေးခဲ့သည်။ ထိုအရာသည် မကြာခဏ စာတန်အသုံးပြုသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ဆွဲဆောင်မှုရှိပြီး အဆင်ပြေသော တရားမဝင် အစားထိုးအရာတစ်ခုကို ဖန်တီးခြင်း ဖြစ်သည်။

ယေရောဗောင်၏ သစ္စာမရှိမှုသည် စကားပုံတစ်ရပ်ကဲ့သို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းကျမ်းတွင် အစ္စရေးမင်းကြီးတစ်ဦးစီ၏ နန်းစံကို အကဲဖြတ်သောအခါ သူတို့ကို ယေရောဗောင်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသည် (ဥပမာ၊ ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၅:၃၀၊ ၃၄; ၁၆:၂–၃၊ ၇; ၂၂:၅၂; ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၃:၃; ၁၀:၂၉; ၁၃:၂; ၁၅:၉၊ ၁၈၊ ၂၄)။ အုမ္မရိ (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၆:၂၅) နှင့် အာဟပ် (၁၆:၃၃) တို့၏ အမှုတွင် သူတို့၏အပြစ်များသည် ယေရောဗောင်၏ အပြစ်ထက်ပင် ပိုဆိုးသည်ဟု ကြေညာထားသည်။

ယေရောဗောင်သည် ဘာသာရေးအဆောက်အအုံများကို ဆက်ကပ်ခဲ့သည် (၁၂:၃၂–၃၃)။ ထိုအရာက ပုန်ကန်မှုကို ပြီးမြောက်စေပြီး အကျိုးဆက်များအတွက် လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် သူ့ထံ သတိပေးချက် ၃ ကြိမ် ပေးခဲ့ပြီး ပြန်လည်လှည့်လာရန် အခွင့်အရေး ပေးခဲ့သည် (၁၃:၁–၆၊ ၁၁–၃၄; ၁၄:၇–၁၆)။ ပထမသတိပေးချက်မှာ ဘုရားသခင်၏လူတစ်ဦးမှ ပေးသော ပရောဖက်ပြုချက်ဖြစ်ပြီး ဗေသလရှိ ရုပ်တုကိုးကွယ်သော ယဇ်ပလ္လင်ပေါ်တွင် ယေရောဗောင် နံ့သာပေါင်း မီးရှို့နေချိန်တွင် ထိုယဇ်ပလ္လင်ကို ဖျက်ဆီးမည့်သူအဖြစ် မင်းကြီးယောရှိ၏ အမည်ကို နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ ကျော် ကြိုတင်၍ အထူးဖော်ပြခဲ့သည်။

ဒုတိယသတိပေးချက်မှာ မုသာစကားကို ယုံကြည်သော အသက်ကြီးပရောဖက်၏ စကားကြောင့် မိမိအသက်ဆုံးရှုံးခဲ့သော ဘုရားသခင်၏လူ၏ မနာခံမှုကို ဖော်ပြသည့် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ဖွယ် ဇာတ်လမ်း ဖြစ်သည် (ငယ် ၈–၁၈)။ ထိုအသက်ကြီးပရောဖက်သည် အဘယ်ကြောင့် မုသာပြောပြီး ဘုရားသခင်၏လူကို စုံစမ်းခြင်းနှင့် နောက်ဆုံး သေဆုံးခြင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်ကို ကျမ်းက မပြောပါ (ငယ် ၂၆–၃၂)။

ပထမသတိပေးချက်ကို ယူဆောင်လာသော ဘုရားသခင်၏လူသည် နောက်ပိုင်းတွင် မနာခံ၍ သေဆုံးသောအခါ သတင်းစကားမှာ ရှင်းလင်းသင့်သည်။ ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို လျစ်လျူရှုခြင်းသည် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည်။ သို့သော် ယေရောဗောင်သည် ပဋိညာဉ်ကို ချိုးဖောက်သည့် လမ်းကြောင်းတွင် ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းခြင်းမှ မရပ်တန့်ခဲ့ပါ။ ယဇ်ပုရောဟိတ်ဖြစ်လိုသူ မည်သူမဆိုကို ယဇ်ပုရောဟိတ်အဖြစ် ခန့်အပ်၍ ဆက်ကပ်ခဲ့သည် (၁၃:၃၃)။

တတိယသတိပေးချက်မှာ ယေရောဗောင်၏ လမ်းလွဲနေသော ကြိုးပမ်းမှုအပေါ် တုံ့ပြန်ချက် ဖြစ်သည်။ သူ၏သား အဘိယသည် နာမကျန်းဖြစ်နေသောကြောင့် ပရောဖက်အဟိယကို လှည့်ဖြား၍ ကူညီပေးရန် ကြိုးစားခဲ့သည် (၁၄:၁–၆)။ ဘုရားသခင်သည် ထိုလှည့်စားမှုကို ဖော်ထုတ်ပြီး အဘိယသေဆုံးမည်၊ ယေရောဗောင်၏ မျိုးဆက်အားလုံးကို လုံးဝဖျက်ဆီးမည်၊ နောက်ဆုံးတွင် အစ္စရေးနိုင်ငံတော်တစ်ခုလုံးကိုလည်း ဖျက်ဆီးမည်ဟု ပရောဖက်ပြုခဲ့သည် (ငယ် ၇–၁၆)။

ဤအစ္စရေးအပေါ် တရားစီရင်ခြင်းဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်တွင် ဘုရားသခင်သည် ယေရောဗောင်အား ကရုဏာတစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြသခဲ့သည် (၁၄:၁၅–၁၆)။ ပျက်စီးခြင်းသည် အနာဂတ်ကာလတစ်ခုတွင် ဖြစ်မည်ဖြစ်ပြီး လောလောဆယ်တွင် မင်းကြီးအသစ်တစ်ဦးက သူ့နေရာကို အစားထိုးမည်ဟု ဘုရားသခင်က ယေရောဗောင်အား အသိပေးခဲ့သည် (ငယ် ၁၄)။ ထိုအရာက နိုင်ငံအား မိမိတို့၏လမ်းကြောင်းကို ပြန်လည်စဉ်းစားရန် အချိန်ပေးပြီး နောင်တရကာ ဘုရားသခင်ထံ ပြန်လည်အပ်နှံရန် အခွင့်အရေးပေးမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဝမ်းနည်းစရာမှာ အစ္စရေးသည် ထိုသို့ မပြုခဲ့ပါ။

ယေရောဗောင်၏ နှစ်ပေါင်း ၂၂ နှစ် နန်းစံ (ဘီစီ ၉၃၁–၉၁၀) မှတ်တမ်းသည် သူ၏ဘိုးဘေးများနှင့်အတူ အိပ်စက်ခဲ့ပြီး သူ၏သား နာဒပ်က သူ့နေရာကို ဆက်ခံခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ သို့သော် ယေရောဗောင်၏ အပြစ်ရှိသော အမွေအနှစ်သည် နောက်မင်းကြီးများ၏ဘဝတွင် ဆက်လက်ရှင်သန်ခဲ့ပြီး နောက်ထပ် နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ နီးပါး အစ္စရေး၏ဘဝ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁၄:၂၁–၃၁။ ယုဒပြည် အားနည်းလာခြင်း။ အဟိယ၏ အကဲဖြတ်ချက်အရ (၁၁:၂၉–၃၉; ၁၄:၇–၁၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) ရောဗောင်၏ နန်းစံသည် ယုဒပြည်တွင် ယေရောဗောင်၏ နန်းစံနှင့် များစွာမကွာပါ။ အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြချက်က ယုဒ၏ မကောင်းမှုသည် သူတို့၏ဘိုးဘေးများထက် ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်သည် (၁၄:၂၂)။ အသေးစိတ်တွင် ရုပ်တုဝတ်ပြုရာနေရာများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းသော ကျောက်တိုင်များနှင့် သစ်သား အာရှရိမ်တိုင်များကို တောင်ကုန်းများပေါ်ရှိ သစ်ပင်များအောက်တွင် ထားရှိခြင်းတို့ ပါဝင်သည် (ငယ် ၂၃)။

ထို့ထက် ပိုမိုပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ဖြစ်သောအရာမှာ ရုပ်တုဝတ်ပြုရာနေရာများတွင် ဖောက်ပြန်သောသူများ ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဟေဗြဲစာသားက သူတို့ကို လျှို့ဝှက်ဆန်စွာ “သန့်ရှင်းသူများ” ဟု ခေါ်သည် (ငယ် ၂၄)။ ယေဘုယျအားဖြင့် ထိုသူများသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီး ပြည့်တန်ဆာများ ဖြစ်ပြီး မြေဩဇာဆိုင်ရာ ထုံးတမ်းများတွင် ပါဝင်ကာ စစ်မှန်သော ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် မှားယွင်းသော ဝတ်ပြုခြင်းတို့ကို ရောထွေးစေသူများ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထိုသူများသည် အထူးတားမြစ်ထားသော်လည်း နေရာတိုင်းတွင် ရှိနေခြင်း (တရားဟောရာ ၂၃:၁၇) က နိုင်ငံသည် ဘုရားသခင်က တရားစီရင်၍ ထိုပြည်မှ နှင်ထုတ်ခဲ့သော လူမျိုးများ၏ ဘာသာရေးကိုပင် ကူးယူခဲ့ကြောင်း ပြသသည် (တရားဟောရာ ၂၀:၁၇–၁၈)။

နိုင်ငံ၏ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် ဖာရော ရှောရှင်ခ (ဘီစီ ၉၄၅–၉၂၄၊ ဟေဗြဲတို့က ရှိရှက်ဟု ခေါ်သည်) သည် ရောဗောင်၏ နန်းစံ ၅ နှစ်တွင် (ခန့်မှန်းခြေ ဘီစီ ၉၂၆/၉၂၅) ယုဒပြည်ကို ကျူးကျော်ခဲ့သည်။ ထိုကျူးကျော်မှုမှတ်တမ်းကို အီဂျစ်နိုင်ငံ ကာနက်မြို့ရှိ အာမုန်ဗိမာန်တော်၏ နံရံများတွင် ထွင်းထုထားပြီး ရှောရှင်ခ သိမ်းပိုက်ခဲ့သော မြို့ ၁၅၀ ကို စာရင်းပြုထားသည်။ ဓမ္မရာဇဝင်၏ ဇာတ်ကြောင်းတွင် သူသည် နန်းတော်နှင့် ဗိမာန်တော်၏ ဘဏ္ဍာတိုက်များ၊ ရှောလမုန်ပြုလုပ်ခဲ့သော ရွှေထုံးတမ်းဆိုင်ရာ ဒိုင်းများအပါအဝင် အရာအားလုံးကို ယူဆောင်သွားပြီး လုယက်ပစ္စည်းအားလုံးကို အီဂျစ်သို့ ပြန်သယ်သွားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၄:၂၆)။ ထိုအရာက ယခင်က ဂုဏ်ယူဖွယ်ကောင်းပြီး ကြွယ်ဝချမ်းသာသော ယုဒနိုင်ငံကို တစ်ညအတွင်း ဆင်းရဲသွားစေခဲ့သည်။ ဂုဏ်သိက္ခာအနည်းငယ် ပြန်လည်ရရှိရန် ကြိုးပမ်းသည့်အနေဖြင့် ရောဗောင်သည် ရွှေဒိုင်းများအစား ကြေးဝါဒိုင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည် (ငယ် ၂၇)။ သို့သော် လက်ဘနွန်တော၏ အိမ်တွင် သိမ်းထားမည့်အစား (၁၀:၁၆–၁၇) မင်းကြီး၏ ကိုယ်ရံတော်တပ်မှူးများ၏ စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် ထားရှိခဲ့သည် (၁၄:၂၇)။ ထိုအရာက ၎င်းတို့၏တန်ဖိုး မည်မျှလျော့ကျသွားသည်ကို ပြသပြီး ရောဗောင်အုပ်ချုပ်မှုအောက်ရှိ နိုင်ငံ၏အခြေအနေကို ထင်ဟပ်စေသည်။

ယေရောဗောင်၏ နန်းစံသည် မျှော်လင့်မထားသော အဆုံးသတ်ဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သကဲ့သို့ ရောဗောင်၏ နန်းစံလည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။ နောက်ထပ်သိလိုပါက မင်းကြီးများ၏ ရာဇဝင်များ (နန်းတွင်းမှတ်တမ်းများ) ကို ကြည့်ရန် စာဖတ်သူများကို ထပ်မံညွှန်ပြထားသည် (ငယ် ၂၉)။ နောက်ထပ်အချက်တစ်ခုမှာ ရောဗောင်နှင့် ယေရောဗောင်တို့သည် မိမိတို့၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံး စစ်တိုက်ခဲ့ကြသည် (ငယ် ၃၀)။ နောက်ဆုံးတွင် ရောဗောင်၏သားက သူ့နေရာကို ဆက်ခံခဲ့သည် (ငယ် ၃၁)။ သူ၏ အမ္မုန်မိခင်၏အမည်ကို ထပ်ခါတလဲလဲ ဖော်ပြခြင်းက သူမသည် နိုင်ငံကို ဘုရားသခင်နှင့် ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးမှ လမ်းလွဲစေသော သြဇာရှိသူ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။

ယုဒပြည်၏ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု

သန့်ရှင်းသော ကျောက်တိုင်များ (မတ်စေဗုတ်) သည် တစ်ခါတစ်ရံ အစုလိုက် တွေ့ရသော ကျောက်သားပစ္စည်းများဖြစ်ပြီး နတ်ဘုရားများ၏ အနှစ်သာရမရှိသော ကိုယ်စားပြုချက်များ သို့မဟုတ် လိင်အင်္ဂါဆိုင်ရာ သင်္ကေတများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုအရာသည် ပတ်ဝန်းကျင်နိုင်ငံများ၏ ဘာသာတရားများတွင် မြေဩဇာကို အလေးပေးခြင်းနှင့် ကိုက်ညီသည်။ သစ်သားရုပ်တုများ သို့မဟုတ် တိုင်များ (အာရှရိမ်) သည် အာရှရိမ်နတ်သမီး (သို့မဟုတ် အာသီရတ်) ၏ သစ်သားကိုယ်စားပြုချက်များ ဖြစ်ပြီး ထွင်းထုထားသောပုံစံ သို့မဟုတ် အသက်ပင်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ပုံစံတကျ သန့်ရှင်းသော သစ်ပင်တစ်ပင် ဖြစ်နိုင်သည်။

ဝတ်ပြုခြင်း၏ အဓိကပြဿနာမှာ သစ္စာနှင့် သစ္စာခံမှုအကြောင်း မေးခွန်းဖြစ်သည်။ အဆုံးစွန်နှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘုရားသခင်သည် မည်သူနည်း။ အသက်ကို ထောက်ပံ့ကာကွယ်ပေးသူသည် မည်သူနည်း။ ပတ်ဝန်းကျင်နိုင်ငံများ၏ ရုပ်တုကိုးကွယ်ရေး အလေ့အထများကို လိုက်နာရန် ရွေးချယ်ခြင်းအားဖြင့် ဘုရားသခင်၏လူတို့သည် ဖန်ဆင်းရှင်နှင့် ရွေးနုတ်ရှင်ဘုရားသခင်ကို ငြင်းပယ်နေကြသည်။ ထို့နောက် သူတို့သည် မိုးရွာစေရန်၊ သီးနှံများကောင်းမွန်စေရန်၊ နွားများများပြားစေရန်နှင့် ဥစ္စာဓနရရှိရန် သဘာဝနတ်ဘုရားများကို လှုံ့ဆော်ရန် ကြိုးပမ်းရာတွင် အလွန်အရှက်ရဖွယ်သော အလေ့အထများကို အစားထိုးအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။