အခန်းကြီး - (၂၀ - ၂၁)

 

၂၀:၁–၂၁

ကာဒေရှတွင် နောက်ဆုံးဖြစ်ရပ်များ

ကောရဟ၏ပုန်ကန်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ရှုပ်ထွေးမှုများနောက်တွင် ဣသရေလအမျိုးသားတို့သည် ခရီးကို ပြန်လည်ဆက်လက်ပြီး ကာဒေရှသို့ ရောက်ရှိလာကြသည်။ ထိုနေရာတွင် ထူးခြားသောဖြစ်ရပ်နှစ်ရပ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဣသရေလ၏ အထင်ရှားဆုံးခေါင်းဆောင်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သော မိရိအံ သေဆုံးခြင်းနှင့် လူများအပြင် အဓိကခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော မောရှေနှင့် အာရုန်တို့ပါဝင်သည့် ထာဝရဘုရားကို ဆန့်ကျင်သော နောက်ထပ်ပုန်ကန်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

၂၀:၁–၁၃။ မိရိအံသေဆုံးခြင်းနှင့် ပုန်ကန်မှုအသစ်

တောလည်ရာကျမ်း ၂၀ သည် မိရိအံသေဆုံးခြင်း (အခန်းငယ် ၁) ဖြင့် စတင်ပြီး အာရုန်သေဆုံးခြင်း (အခန်းငယ် ၂၈) ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ဣသရေလ၏ သြဇာအရှိဆုံးခေါင်းဆောင်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သော မိရိအံသည် ကာဒေရှတွင် သေဆုံးခဲ့သည်။ သူမ၏သေဆုံးခြင်းသည် ထာဝရဘုရား မိန့်တော်မူခဲ့သည့်အတိုင်း သစ္စာမရှိသောမျိုးဆက်သည် ခါနာန်ပြည်သို့ ဝင်ရောက်မည်မဟုတ်ကြောင်း ဣသရေလလူတို့အား သတိပေးခဲ့သည် (၁၄:၃၅)။ ဝမ်းနည်းစရာမှာ သူမသေဆုံးပြီး မကြာမီပင် လူတို့သည် ပုန်ကန်မှုအသစ်တစ်ရပ်ကို စတင်ခဲ့ကြသည် (အခန်းငယ် ၂)။ အစပိုင်းတွင် ပြဿနာသည် ရေမရှိခြင်းကို အဓိကထားပုံရသော်လည်း အခန်းငယ် ၃–၅ တွင် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော အကြောင်းရင်းကို ဖော်ပြထားပြီး၊ လူတို့သည် သူတို့ကို ကတိထားရာပြည်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားရန် ဘုရားသခင်၏အစီအစဉ်ကို မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ကာဒေရှတွင် ရေမရှိသောကြောင့် ဣသရေလအမျိုးသားတို့သည် မောရှေနှင့် အာရုန်ကို ဆန့်ကျင်ရန် အတူတကွ စုဝေးလာကြသည် (အခန်းငယ် ၂)။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် စိတ်ပျက်အားလျော့ခြင်းမှ ပေါက်ဖွားလာပြီး အဓိကရုဏ်းသို့ ဦးတည်သည့် ရန်လိုသောသဘောထားမျိုးဖြစ်သည့် မကျေနပ်မှု၏ အယူအဆကို ဖော်ပြသည် (၁၆:၃၊ ၁၉၊ ၄၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ စာသားတွင် သူတို့သည် မောရှေနှင့် အငြင်းပွားခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည် (အခန်းငယ် ၃)။ ဤဟေဗြဲကြိယာသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အငြင်းပွားခြင်းနှင့် ရန်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ အခြေအနေများစွာတွင် တရားရေးဆိုင်ရာ တိုက်ပွဲတစ်ရပ်၏ အယူအဆကို ဖော်ပြသည်။ ဤအခြေအနေတွင် စကားလုံးများဖြင့် ရုန်းကန်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ မောရှေအား ကြမ်းတမ်းသောစကားများ ပြောဆိုခဲ့ကြသည် (အခန်းငယ် ၃–၅)။ ထိုကြိယာကို အခန်းငယ် ၁၃ တွင်လည်း အသုံးပြုထားပြီး ပုန်ကန်မှုတစ်ခုလုံးသည် မောရှေကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ထာဝရဘုရားကိုယ်တော်တိုင်အား ဆန့်ကျင်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ရေများကို မေရိဗဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ခြင်းမှာ ဣသရေလအမျိုးသားတို့သည် ထာဝရဘုရားနှင့် အငြင်းပွားခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၃)။ စစ်တပ်သည် မိမိတို့၏ အကြီးအကဲတပ်မှူးဖြစ်သော ဘုရားသခင်ကိုယ်တော်တိုင်အား ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။

လူတို့သည် မောရှေက သူတို့ကို ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်လာသကဲ့သို့ ထပ်မံအထင်အမြင်ပေးကြပြီး၊ သူတို့ရောက်ရှိနေသော တောကို “ဆိုးယုတ်သော/ကြောက်မက်ဖွယ်ရာနေရာ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အစားအစာနှင့် ရေကင်းမဲ့သော ကံဆိုးခြင်း သို့မဟုတ် ဘေးအန္တရာယ်ရှိရာနေရာ ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၄–၅)။ သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ လမ်းညွှန်မှုနှင့် စောင့်ရှောက်ပေးမှုအပေါ် မျှော်လင့်ချက်နှင့် ယုံကြည်မှု ပျောက်ဆုံးကာ မကျေမနပ်ပြောဆိုပြီး မောရှေက သူတို့ကို အဲဂုတ္တုပြည်မှ အဘယ်ကြောင့် ထုတ်ဆောင်လာသနည်းဟု မေးကြသည် (အခန်းငယ် ၅)။ ထာဝရဘုရားသည် သူတို့၏ အခြေခံလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်တော်မူကြောင်း ယခင်အတွေ့အကြုံများမှ သူတို့ မသင်ယူခဲ့ကြပေ။ ဤအကြိမ်တွင် ထာဝရဘုရားသည် သူတို့ကို မပြစ်ဒဏ်ပေးခဲ့ပေ။ ကိုယ်တော်သည် သူတို့ကို သနားတော်မူခဲ့သည် (ဆာလံ ၇၈:၃၈)။

ဤထပ်မံစိန်ခေါ်မှုကို ရင်ဆိုင်ရသောအခါ မောရှေသည် အလွန်စိတ်ပျက်လာပြီး သည်းခံခြင်းပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။ ထာဝရဘုရားက မောရှေနှင့် အာရုန်တို့အား ကျောက်ကို စကားပြောရန် သို့မဟုတ် အမိန့်ပေးရန်နှင့် ရေထွက်လာစေရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၈)။ မောရှေသည် ကျောက်ကို စကားပြောမည့်အစား ၎င်းကို နှစ်ကြိမ် ရိုက်ခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၁၁)။ မောရှေနှင့် အာရုန်တို့၏ လုပ်ရပ်ကို “ပုန်ကန်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော စကားလုံးဖြင့် ရည်ညွှန်းထားသည် (ထာဝရဘုရားကို တမင်တကာ မနာခံခြင်း၊ တောလည်ရာကျမ်း ၂၀:၂၄၊ ၂၇:၁၄)။ ပုန်ကန်မှုသည် လူတို့၏နှလုံးသားထဲသာမက သူတို့၏ခေါင်းဆောင်များ၏ နှလုံးသားထဲသို့ပါ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။

ဆာလံ ၁၀၆:၃၂–၃၃ တွင် မောရှေသည် မိမိ၏နှုတ်ဖြင့် မဆင်မခြင်ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဤအချက်က တောလည်ရာကျမ်း ၂၀:၁၀ခ တွင် မောရှေပြောခဲ့သော စကားသည် ပြဿနာ၏အရင်းအမြစ်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဤစကားများအားဖြင့် မောရှေနှင့် အာရုန်တို့သည် ဣသရေလလူတို့၏ မျက်မှောက်၌ ဘုရားသခင်ကို မရိုသေခဲ့ကြဘဲ ကိုယ်တော်ရထိုက်သော ဂုဏ်အသရေကို မပေးခဲ့ကြပေ။ ထို့အပြင် မောရှေ၏အပြစ်ကြောင့် သူ၏အတိတ်က လုပ်ဆောင်မှုများသည် အမှန်တကယ် ဘုရားသခင်၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိခဲ့ခြင်း ဟုတ်မဟုတ်ကို လူတို့က မေးခွန်းထုတ်ရန် အခွင့်အရေးရခဲ့သည်။ မောရှေကဲ့သို့ သူတို့၏ကိုယ်ပိုင်အပြစ်များကိုလည်း အကြောင်းပြနိုင်သည်ဟု သူတို့ထင်ခဲ့ကြပေမည် (အမျိုးသားတို့၏ဘိုးဘေးများ၊ စာမျက်နှာ ၄၁၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ မောရှေနှင့် အာရုန်တို့သည် ဣသရေလအမျိုးသားတို့၏ မျက်မှောက်၌ ထာဝရဘုရားကို မရိုသေခဲ့ကြသော်လည်း (အခန်းငယ် ၁၂) ဇာတ်ကြောင်းက နောက်ဆုံးတွင် ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းခြင်းသည် အတည်ပြုခံခဲ့ရကြောင်း ဖော်ပြသည် (အခန်းငယ် ၁၃)။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ကတိတော်များကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းခြင်းအားဖြင့် မိမိ၏သန့်ရှင်းခြင်းကို သက်သေပြခဲ့သည် (ယေဇကျေလ ၂၀:၄၁၊ ၂၈:၂၅၊ ၃၉:၂၇ ကိုကြည့်ပါ)။ သူတို့၏ပုန်ကန်မှုရှိနေသော်လည်း ထာဝရဘုရားသည် သူတို့အကျိုးအတွက် အံ့ဖွယ်အမှုကို ပြုလုပ်ပြီး မိမိ၏သစ္စာရှိခြင်းနှင့် တန်ခိုးကို ဖော်ပြခဲ့သည်။

မောရှေနှင့် အာရုန်တို့သည် အဓိကခေါင်းဆောင်များအဖြစ် လူတို့အပေါ် သိသိသာသာ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု ရှိခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ ကြီးမားသောတာဝန်နှင့် အခွင့်ထူးတို့ကြောင့် ထာဝရဘုရား၏ ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် အပြစ်အနာအဆာကင်းသော အပြုအမူ လိုအပ်သည်။ ထာဝရဘုရားသည် သူတို့၏အပြစ်ကို လျစ်လျူရှု၍ မရနိုင်ပေ။ ထိုသို့ပြုပါက ဖြောင့်မတ်သောဘုရားသခင်အနေဖြင့် မျက်နှာလိုက်ခြင်းနှင့် ရိုးသားဖြောင့်မတ်မှု ကင်းမဲ့ခြင်းကို ပြသရာရောက်မည်။ မောရှေနှင့် အာရုန်တို့၏အပြစ်ကြောင့် ထာဝရဘုရားသည် ခေါင်းဆောင်များ၏အပြစ်အပါအဝင် မည်သည့်အပြစ်ကိုမျှ ခွင့်လွှတ်ပေးထားခြင်းမရှိကြောင်း လူတို့ သင်ယူခဲ့ကြသည်။ မောရှေနှင့် အာရုန်တို့နှင့် ဆက်ဆံရာတွင် ဘုရားသခင်သည် မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်စိတ်ချရပြီး အားကိုးထိုက်သူအဖြစ် ပြသခဲ့သည်။

မောရှေ၏ ကျရှုံးမှုနှင့် ပတ်သက်သော ဤမှတ်တမ်းသည် သမ္မာကျမ်းစာဇာတ်ကြောင်းများ၏ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျမှုကို ပြသသည်။ သူတို့၏ဇာတ်ကောင်များ၏ အားသာချက်များကိုသာ အလေးပေးဖော်ပြသော အခြားရှေးခေတ်ရေးသားချက်များနှင့် မတူဘဲ၊ သမ္မာကျမ်းစာသည် ၎င်း၏ကြီးမြတ်သော သူရဲကောင်းများ၏ အားနည်းချက်များကို မဖုံးကွယ်ပေ။ ဘုရားသခင်၏ ဂုဏ်သရေရှိသော လူတို့၏ ကျရှုံးမှုများကိုပင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ခရစ်ယာန်များသည် မိမိတို့၏ရှေ့ကလူများ၏ အမှားများမှ သင်ယူပြီး ဘုရားသခင်အပေါ် အပြည့်အဝ မှီခိုနေကြရန် တိုက်တွန်းခံရသည်။ သမ္မာကျမ်းစာ၏ တစ်ဦးတည်းသော စစ်မှန်သော သူရဲကောင်းမှာ ဘုရားသခင်ဖြစ်သည်။ လူသားအားလုံးသည် မိမိတို့၏အောင်မြင်မှုအတွက် ကိုယ်တော်အပေါ် မှီခိုရမည်။ ဤဇာတ်ကြောင်းသည် အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်များနှင့်လည်း သက်ဆိုင်သည်။ ထိုသူတို့အားလည်း ထာဝရဘုရားက ကြီးမားသော အခွင့်ထူးများနှင့် တာဝန်များကို ပေးထားသည်။ ဖိအားများနှင့် စိတ်ပျက်မှုများသည် မဆင်မခြင်လုပ်ဆောင်ခြင်း သို့မဟုတ် မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်မှုကင်းမဲ့ခြင်းအတွက် အကြောင်းပြချက် မဖြစ်နိုင်ပေ။ သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏လူများရှေ့တွင် အချိန်တိုင်း ထာဝရဘုရားကို မှန်ကန်စွာ ကိုယ်စားပြုရမည်။

၂၀:၁၄–၂၁။ ဧဒုံသည် ဣသရေလအား ဖြတ်သန်းခွင့်မပြုခြင်း

ကတိထားရာပြည်သို့ သွားရန် အတိုဆုံးလမ်းသည် ဧဒုံပြည်ကို ဖြတ်သန်းသွားရမည့်လမ်းဖြစ်သော်လည်း ဣသရေလအမျိုးသားတို့ ထိုနေရာသို့ ရောက်သောအခါ ဆန့်ကျင်မှုကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ မောရှေသည် ဧဒုံလူတို့ထံ သူတို့၏ပြည်ကို ဖြတ်သန်းခွင့်ပြုရန် ကြင်နာစွာ တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ဧဒုံလူတို့က ထိုတောင်းဆိုချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။ လူတို့သည် ပြန်လှည့်သွားရမည် သို့မဟုတ် ဧဒုံကို တိုက်ခိုက်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်တွင် ထာဝရဘုရားသည် ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ပြီး ဣသရေလအမျိုးသားတို့အား ဧဒုံကို ပတ်၍ ရှည်လျားသောလမ်းကို လျှောက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ဤအကြိမ်တွင် ဘုရားသခင်၏လူများ၏ မျိုးဆက်သစ်သည် ကိုယ်တော်ကို တိတ်တဆိတ် နာခံခဲ့ကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ထာဝရဘုရားသည် မိမိ၏သားသမီးများကို သူတို့၏ဝိညာဉ်ရေး၊ လူမှုရေး သို့မဟုတ် အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ ပန်းတိုင်များသို့ ဦးဆောင်ရန်အတွက် လမ်းလွှဲတစ်လျှောက် ခေါ်ဆောင်တော်မူသည်။ သို့သော် ကိုယ်တော်နှင့်အတူ လမ်းလွှဲသွားရခြင်းသည် ကိုယ်တော်မပါဘဲ တိုက်ရိုက်လမ်းကို လျှောက်ခြင်းထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သည်။

 

၂၀:၂၂–၃၆:၁၃

ကာဒေရှမှ မောဘလွင်ပြင်သို့ ခရီးစဉ်

ဤစာအုပ်၏ နောက်ဆုံးအပိုင်းတွင် အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် ကာဒေရှမှ မောဘလွင်ပြင်သို့ ခရီးဆက်ခဲ့ကြသည့်အကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ထာဝရဘုရား၏ လူတို့သည် နောက်ဆုံးတွင် ကတိထားရာပြည်၏ နယ်စပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုခရီးစဉ်တစ်လျှောက် အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် မျှော်လင့်ချက်နှင့် စိတ်ပျက်အားငယ်မှု၊ ယုံကြည်ကိုးစားမှုနှင့် မယုံကြည်မှု၊ နာခံမှုနှင့် မနာခံမှုတို့ကြားတွင် အတက်အကျဖြစ်နေခဲ့ကြသည်။ သူတို့ထဲတွင် အဲဂုတ္တုပြည်မှ လွတ်မြောက်လာခဲ့သော မျိုးဆက်ဟောင်းများလည်း အတော်အတန် ကျန်ရှိနေသေးသည်။ ထို့ကြောင့် အာရဒ်ကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် အစားအစာမရှိခြင်းနှင့် ခရီးရှည်ကြောင့် ဘုရားသခင်ကို ပြန်လည်ပုန်ကန်ခဲ့ခြင်းကို နားလည်နိုင်သည် (၂၁:၁–၉)။ ထို့အပြင် စိဟုန်နှင့် ဩဂတို့ကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် ကတိထားရာပြည်၏ နယ်စပ်တွင် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည် (၂၁:၂၁–၃၄; ၂၅:၁–၁၈)။ သူတို့၌ ချို့ယွင်းချက်များရှိနေသော်လည်း ထာဝရဘုရားသည် သူတို့ကို ဆက်လက်ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ မောဘလွင်ပြင်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ မျိုးဆက်သစ်သည် ခါနာန်ပြည်ကို အမွေခံရန် အသင့်ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ လူဦးရေစာရင်းအသစ်ကို ကောက်ယူခဲ့သည် (၂၆:၁–၅၁)။ သမီးများ၏ အမွေဆက်ခံခွင့်နှင့် သက်ဆိုင်သော ထပ်ဆောင်းညွှန်ကြားချက်များ (၂၇:၁–၁၁; ၃၆:၁–၁၃)၊ ဘုရားသခင်၏ ကောင်းမြတ်ခြင်းကို ပုံမှန်ကျင်းပအောက်မေ့ရန် ပွဲတော်များ၏ ပြက္ခဒိန် (၂၈:၁–၂၉:၄၀)၊ ပြည်ကို ခွဲဝေပေးခြင်း (၃၂:၁–၄၂; ၃၄:၁–၂၉)၊ လေဝိသားတို့၏ မြို့များနှင့် ခိုလှုံရာမြို့များ (၃၅:၁–၈; ၃၅:၉–၃၄) တို့နှင့် ပတ်သက်သော ထပ်ဆောင်းညွှန်ကြားချက်များကိုလည်း ပေးခဲ့သည်။ ဤညွှန်ကြားချက်များသည် ဘုရားသခင်၏သားသမီးတို့၏ မျှော်လင့်ချက်ကို ပြန်လည်နိုးကြားစေခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုညွှန်ကြားချက်များသည် ကတိထားရာပြည်၌ တောက်ပသောအနာဂတ်ဆီသို့ ညွှန်ပြနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

၂၀:၂၂–၂၉

ဟောရတောင်၌ အာရုန်သေဆုံးခြင်း

အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် ကာဒေရှမှ ဟောရတောင်သို့ သွားကြပြီး ထိုနေရာတွင် အာရုန်သေဆုံးခဲ့သည်။ သူ၏သေဆုံးခြင်းသည် ခရစ်တော်၏ ထာဝရယဇ်ပုရောဟိတ်အဖြစ် အမှုတော်ကို ပုံဆောင်သော သူ၏ယဇ်ပုရောဟိတ်အမှုသည် ယာယီသာဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည် (ဟေဗြဲ ၇:၂၃–၂၄)။ ဟေဗြဲ ၇:၂၅ တွင် တမန်တော်ပေါလုသည် ခရစ်တော်၏ အမြဲတမ်းတည်ရှိပြီး မပြောင်းလဲသော ယဇ်ပုရောဟိတ်အမှု၏ အရေးပါမှုကို ချီးမြှောက်ဖော်ပြထားသည်။ အကြောင်းမှာ ခရစ်တော်သည် အသက်ရှင်တော်မူသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကိုယ်တော်သည် ဘယ်သောအခါမျှ သေဆုံးတော်မမူပါ။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်တော်အားဖြင့် ဘုရားသခင်ထံသို့ ချဉ်းကပ်လာသူတို့အတွက် အစဉ်အမြဲ ကြားဝင်တောင်းပန်ပေးနိုင်တော်မူသည်။ ခရစ်တော်သည် အရာရာ၌ စုံစမ်းခြင်းခံရသော်လည်း အပြစ်မပြုခဲ့သောကြောင့် မိမိသားသမီးတို့၏ အားနည်းချက်များတွင် သူတို့ကို ကူညီပေးနိုင်ပြီး ကျေးဇူးတော်ကို ပေးနိုင်ကြောင်း တမန်တော်က အခိုင်အမာဆိုသည် (ဟေဗြဲ ၄:၁၅–၁၆)။

ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း အာရုန်သေဆုံးခြင်းသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအသစ်တစ်ဦးကို ခန့်အပ်ရမည်ဟု ဆိုလိုသည် (၂၀:၂၈)။ ဘုရားသခင်၏ အမိန့်ကို နာခံ၍ မောရှေသည် အာရုန်နှင့် သူ၏သားကို ဟောရတောင်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် အာရုန်သေဆုံးရမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အာရုန်မသေဆုံးမီ မောရှေသည် သူ့ထံမှ ယဇ်ပုရောဟိတ်အဝတ်အစားများကို ချွတ်ယူပြီး သူ၏သား ဧလာဇာကို ဝတ်ဆင်ပေးခဲ့သည်။ ဤအရာသည် ဧလာဇာအား အစ္စရေးလူမျိုးတို့အကြား ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအဖြစ် တရားဝင်ခန့်အပ်ခြင်းကို ဖော်ပြသည့် အာဏာအပ်နှင်းခြင်းအမှုဖြစ်သည်။ ဤအရာသည် ခမ်းနားထည်ဝါသော အခမ်းအနား သို့မဟုတ် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲမဟုတ်ဘဲ ထာဝရဘုရား၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် တာဝန်များကို ရိုးရှင်းစွာ တိတ်တဆိတ် လွှဲပြောင်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ဧလာဇာကို ခန့်အပ်ခြင်းက ဝိညာဉ်ရေးရာခေါင်းဆောင်မှုသည် ယခု မျိုးဆက်သစ်ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးနေပြီဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

၂၁:၁–၃၅

ဟောရတောင်မှ မောဘလွင်ပြင်သို့

ဟောရတောင်မှ အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် ကတိထားရာပြည်ဆီသို့ ပိုမိုနီးကပ်စွာ ခရီးဆက်ခဲ့ကြသည်။ မောဘလွင်ပြင်သို့ မရောက်မီ သူတို့သည် သစ္စာမရှိသော လူမျိုးများအပေါ် ဘုရားသခင်၏ အောင်ပွဲအတွက် ကြိုတင်ဖြစ်ပေါ်သည့် အဖြစ်အပျက်တစ်ခုကို တွေ့ကြုံခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်၏ အကူအညီဖြင့် အာရဒ်မြို့မှ ခါနာန်လူမျိုးတို့ကို အနိုင်ယူခဲ့ကြသည် (၂၁:၁–၃)။ သို့သော် အာရဒ်အပေါ် အောင်ပွဲရပြီးနောက် သူတို့သည် ထပ်မံ၍ စိတ်မရှည်ဖြစ်လာကာ ဘုရားသခင်၏ ဦးဆောင်မှုကို ဆန့်ကျင်၍ ညည်းညူခဲ့ကြသည် (အခန်းငယ် ၄–၉)။ သို့သော် သူတို့၏ ညည်းညူမှုများသည် ဘုရားသခင်က သူတို့ကို ခရီးဆက်လက်ဦးဆောင်ခြင်းကို မတားဆီးနိုင်ခဲ့ပါ (အခန်းငယ် ၁၀–၂၀)။ အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် အောင်ပွဲခံလူမျိုးအဖြစ် ခရီးဆက်ခဲ့ကြပြီး ထိုသို့ဖြင့် ဘုရင်စိဟုန် (အခန်းငယ် ၂၁–၃၂) နှင့် ဘုရင်ဩဂ (အခန်းငယ် ၃၃–၃၅) တို့ကို အနိုင်ယူခဲ့ကြသည်။

၂၁:၁–၃။ အာရဒ်ကို အနိုင်ယူခြင်း။ သူလျှိုများ၏ စိတ်ဓာတ်ကျစေသော အစီရင်ခံချက်ကို ရရှိပြီးနောက် သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်အကြာတွင် အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ အစွမ်းအစဖြင့် ပြည်ကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသော်လည်း အာရဒ်တွင် နေထိုင်သော အာမလက်လူမျိုးနှင့် ခါနာန်လူမျိုးတို့က သူတို့ကို အနိုင်ယူခဲ့ကြသည် (၁၄:၃၉–၄၅)။ တောကန္တာရ၌ လှည့်လည်ခဲ့သည့်အချိန်များ ကုန်ဆုံးပြီးနောက် ထိုနေရာတစ်ဝိုက်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် ခါနာန်လူမျိုးတို့၏ ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး သူတို့ထဲမှ အချို့ကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားကြသည်။ ယခင်က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အမှားကို ထပ်မံမပြုဘဲ အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို ထာဝရဘုရားထံ အပ်နှံခဲ့ကြပြီး ကိုယ်တော်သည် ခါနာန်လူမျိုးတို့ကို သူတို့ထံသို့ “အပ်ပေးတော်မူသည်” သို့မဟုတ် “ပေးတော်မူသည်” (အခန်းငယ် ၂–၃)။ ဤကြိယာသည် အရာဝတ္ထုတစ်ခု သို့မဟုတ် လူတစ်ဦးကို တစ်စုံတစ်ဦးထံသို့ ပေးအပ်ခြင်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဖော်ပြသည်။ စစ်ပွဲအခြေအနေတွင်လည်း ထိုကြိယာကို အသုံးပြုထားပြီး ထာဝရဘုရားသည် တရားစီရင်ခြင်းအနေဖြင့် သစ္စာမရှိသော လူတို့ကို အခြားလူမျိုးများထံ ပေးအပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လွှဲပြောင်းပေးခြင်းကို ဖော်ပြသည် (၂၁:၃; တရားဟောရာ ၂:၃၃; ယောရှု ၁၀:၃၀–၃၂; တရားသူကြီး ၁:၄; ၃:၁၀; ၁၁:၂၁; ၁ ရာဇဝင် ၁၄:၁၀၊ ၁၂; ဒံယေလ ၁:၂)။

ဤစာသားက ခါနာန်လူမျိုးတို့ကို အစ္စရေးလူမျိုးတို့ထံ ပေးအပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လွှဲပြောင်းပေးခြင်းကို ပြုလုပ်သူမှာ ထာဝရဘုရားကိုယ်တော်တိုင်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထိုအရာက ခါနာန်လူမျိုးတို့အပေါ် ထာဝရဘုရား၌ အာဏာရှိကြောင်း ဆိုလိုသည်။ တိုက်ပွဲနှင့် အောင်ပွဲသည် ထာဝရဘုရား၏ အမှုတော်ဖြစ်သည်။ ဤအောင်ပွဲသည် အစ္စရေးလူမျိုးတို့၏ စိတ်ဓာတ်ကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့မည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုအောင်ပွဲသည် အစ္စရေးလူမျိုးအချို့အကြား ရေတိုကာလအတွက်သာ ကောင်းကျိုးဖြစ်စေခဲ့ပုံရသည်။ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ်အပျက်က ခရီး၏ နောက်တစ်ဆင့်တွင် အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် စိတ်ဓာတ်ကျလာပြီး ဘုရားသခင်နှင့် မောရှေကို ထပ်မံ၍ ညည်းညူခဲ့ကြကြောင်း ဖော်ပြသည် (၂၁:၄–၅)။ ယနေ့ ယုံကြည်သူများသည် အစ္စရေးလူမျိုးတို့နှင့် မတူဘဲ ဘုရားသခင်က ကျွန်ုပ်တို့၏ဘဝတွင် ဖြစ်ပေါ်စေသော အောင်ပွဲတိုင်းကို မကောင်းမှု၏ အင်အားအားလုံးအပေါ် ကိုယ်တော်၏ နောက်ဆုံးအောင်ပွဲအတွက် ကြိုတင်နိဒါန်းတစ်ရပ်အဖြစ် မှတ်ယူသင့်သည်။

၂၁:၄–၉။ ထပ်မံ၍ ညည်းညူခြင်း — မီးမြွေများ။ ဧဒုံလူမျိုးတို့က အစ္စရေးလူမျိုးများအား မိမိတို့၏နယ်မြေကို ဖြတ်သန်းခွင့် မပြုသောအခါ အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် ယနေ့ အကာဘာပင်လယ်ကွေ့ဟု သိရှိကြသော ပင်လယ်နီ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ဖြတ်ကျော်ကာ (အခန်းငယ် ၄; တရားဟောရာ ၂:၈) ဧဒုံလူမျိုးတို့၏ပြည်ကို ဝိုင်းပတ်၍ ခရီးရှည်လှည့်သွားရသည်။ ခရီးတစ်လျှောက် သူတို့သည် ထပ်မံ၍ စိတ်ဓာတ်ကျလာပြီး ဘုရားသခင်နှင့် မောရှေတို့ကို ဝေဖန်ခဲ့ကြသည် (အခန်းငယ် ၄–၅)။ သူတို့၏ ညည်းညူမှုသည် မုန့်နှင့် ရေလိုအပ်မှုကို အဓိကထားခဲ့ပြီး၊ မောရှေသည် သူတို့ကို အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထုတ်ဆောင်လာခြင်းမှာ တောကန္တာရ၌ သေဆုံးစေရန်သာဖြစ်သည်ဟု အမြဲတစေ ပြောဆိုနေခြင်းက ထိုညည်းညူမှုမတိုင်မီ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၅)။ ဤအကြိမ်တွင် ထာဝရဘုရားသည် သူတို့အပေါ်မှ မိမိ၏ကာကွယ်မှုကို ရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီး မီးမြွေများ၊ ဆိုလိုသည်မှာ အဆိပ်ရှိသော မြွေများက သူတို့ကို တိုက်ခိုက်ကြသည် (အခန်းငယ် ၆)။ ထိုမြွေများကို “မီးမြွေ” ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းမှာ သူတို့၏ အဆိပ်ရှိသော ကိုက်ခြင်းကြောင့် ပြင်းထန်စွာ ရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ လူအများအပြား သေဆုံးခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ ဆင်းရဲဒုက္ခအလယ်တွင် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူတို့သည် မိမိတို့၏အပြစ်ကို သိမြင်လာပြီး အကူအညီပေးရန် ထာဝရဘုရားထံ အော်ဟစ်တောင်းခံခဲ့ကြသည် (အခန်းငယ် ၇)။

လူတို့၏ ဆုတောင်းခြင်းကို တုံ့ပြန်၍ ထာဝရဘုရားက မောရှေအား ကြေးဝါမြွေတစ်ကောင် ပြုလုပ်ပြီး တိုင်ပေါ်တွင် မြှောက်ထားရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ကိုက်ခံရသူတိုင်း ထိုမြွေကို ကြည့်ရှုလျှင် အနာရောဂါကင်းမည်ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၈–၉)။ ကြေးဝါမြွေ၌ အနာရောဂါကုသနိုင်သည့် အစွမ်းတန်ခိုး မရှိပါ။ ထိုမြွေသည် ရုပ်တုလည်းမဟုတ်၊ မှော်အစွမ်းရှိသော အရာဝတ္ထုလည်း မဟုတ်ပါ။ အနာရောဂါကို ကုသပေးသူမှာ ထာဝရဘုရားကိုယ်တော်တိုင်ဖြစ်ပြီး တိုင်ပေါ်ရှိ မြွေသည် ကိုယ်တော်၏ ကုသပေးနိုင်သော တန်ခိုး၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်။ မြွေကိုကြည့်ခြင်းသည် ကုသပေးတော်မူသော ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ခြင်း၏ ဖော်ပြချက်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အပြစ်သားတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို မကယ်တင်နိုင်ကြောင်း၊ ကယ်တင်ခြင်းသည် ထာဝရဘုရားထံမှသာ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြသည် (ယောန ၂:၉)။ မကောင်းမှု၏ သင်္ကေတဖြစ်သော မြွေသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကယ်တင်ရှင် ယေရှုခရစ်၏ အမှုတော်ကို ရှေ့ပြေးညွှန်ပြသည်။ အပြစ်မသိသော ကိုယ်တော်သည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အပြစ်ဖြစ်လာတော်မူပြီး (၂ ကောရိန္သု ၅:၂၁) ကိုယ်တော်ကို ကြည့်ရှုသူတို့အတွက် ဘုရားသခင်၏ ကယ်တင်ခြင်းနည်းလမ်းအဖြစ် လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် မြှောက်ထားခြင်းခံတော်မူသည် (ယောဟန် ၃:၁၄)။ ယေရှုခရစ်ကို ယုံကြည်ခြင်းသည် ကယ်တင်ခြင်းအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည် (ယောဟန် ၃:၁၅–၁၈၊ ၃၆)။

၂၁:၁၀–၃၅။ စိဟုန်နှင့် ဩဂကို အနိုင်ယူခြင်း။ အစ္စရေးလူမျိုးတို့၏ ခရီးစဉ်လမ်းကြောင်းကို ကျမ်းစာတွင် အသေးစိတ် ထိန်းသိမ်းမှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းမှာ ထာဝရဘုရားက သူတို့ကို မည်သို့စောင့်ရှောက်၍ ဦးဆောင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြရန်ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၀–၂၀)။ မကြာမီ သူတို့သည် နောက်ထပ်ရန်သူနှစ်ဦးနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ အမိန့်တော်အောက်တွင် အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် မောဘလွင်ပြင်သို့ သွားရာလမ်းတွင် အောင်ပွဲမှ အောင်ပွဲသို့ ဆက်လက်ချီတက်ကြမည်ဖြစ်သည် (၂၂:၁)။ ဘုရားသခင်၏ အမိန့်တော်ကို နာခံခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်၏ ဦးဆောင်မှုကို ယုံကြည်ခြင်းသည် အောင်မြင်မှုအတွက် အရေးကြီးသော ကြိုတင်လိုအပ်ချက်များ ဖြစ်သည် (၂၁:၃၄)။ ဘုရင်စိဟုန်နှင့် ဘုရင်ဩဂတို့၏ နယ်မြေများသည် ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်ဒေသတွင် တည်ရှိကြသည်။ ထိုဒေသသည် အစ္စရေးလူမျိုးတို့ ကတိထားရာပြည်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ရန် ပထမဆုံးဝင်ပေါက်ဖြစ်လာမည်။ ဧဒုံနှင့် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့်အတိုင်း အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် ဘုရင်စိဟုန်ထံ ဖြတ်သန်းခွင့် တောင်းခဲ့ကြသော်လည်း သူက ငြင်းပယ်ပြီး သူတို့နှင့် စစ်ပွဲဆင်နွှဲခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၂၁–၂၃)။ စိဟုန်၏ စစ်တပ်က တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း ထာဝရဘုရား၏ တန်ခိုးပေးမှုကြောင့် အစ္စရေးတို့က သူတို့ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ အာမောရိလူမျိုးတို့၏ ပြည်သည် အစ္စရေးလူမျိုးတို့ သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သော ကတိထားရာပြည်၏ ပထမဆုံးအစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာသည် (အခန်းငယ် ၂၄–၃၁; တရားဟောရာ ၂:၂၆–၃၁)။

အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် စိဟုန်ကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ဘုရင်ဩဂ၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းကိုလည်း ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် အာရဒ်နှင့် ပြုခဲ့သည့်အတိုင်း ထာဝရဘုရားသည် ဩဂ၊ သူ၏လူများနှင့် သူ၏ပြည်ကို အစ္စရေးလူမျိုးတို့ထံ ပေးအပ်တော်မူခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၃၃–၃၅)။ စစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်နေစဉ် ထာဝရဘုရားက မောရှေအား ဩဂ သို့မဟုတ် သူ၏လူများကို မကြောက်ရန် ပြောတော်မူခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့ကို မောရှေ၏လက်ထဲသို့ ပေးအပ်ပြီးဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (၂၁:၃၄)။ နောက်ပိုင်းတွင် မောရှေသည် မိမိ၏ဆက်ခံသူ ယောရှုအား စိဟုန်နှင့် ဩဂအပေါ် အောင်ပွဲရရှိခဲ့ခြင်းကို ပြန်လည်သတိပေးပြီး ထိုဒေသ၏ အခြားနေထိုင်သူများကိုလည်း ထာဝရဘုရားက ထိုနည်းတူ အနိုင်ယူတော်မူမည်ဟု စိတ်ချစေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ယောရှုအား မကြောက်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ သူ၏ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားသည် သူ့အတွက် တိုက်ပေးတော်မူမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (တရားဟောရာ ၃:၂၁–၂၂)။ အောင်နိုင်ရေးစစ်ပွဲများအတွင်း ယောရှုက အစ္စရေးတို့၏ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏လူတို့အတွက် တိုက်ပေးတော်မူကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည် (ယောရှု ၁၀:၁၄၊ ၄၂)။ စိဟုန်နှင့် ဩဂအပေါ် အောင်ပွဲသည် အစ္စရေးအတွက် အရေးပါသော အောင်ပွဲဖြစ်ပုံရသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ထိုဘုရင်နှစ်ပါး၏ အမည်များကို အကြိမ်များစွာ ပြန်လည်ဖော်ပြထားသည် (စိဟုန် [၃၇ ကြိမ်]၊ ဩဂ [၂၂ ကြိမ်])။ ထိုသို့ပြုထားခြင်းမှာ ဤအရာသည် ခါနာန်ပြည်၌ ပထမဆုံးသော သိမ်းပိုက်မှုဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည် (တရားဟောရာ ၁:၄; ၃:၁–၁၃; ၄:၄၇; ၂၉:၇; ၃၁:၄; ယောရှု ၂:၁၀; ၉:၁၀; ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၄:၁၉)။

စိဟုန်နှင့် ဩဂအပေါ် အောင်ပွဲသည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်နှင့် လွန်ခဲ့သော သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်ခန့်က ကာလက်ပြောခဲ့သော သစ္စာရှိသည့် စကားကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏လူတို့နှင့်အတူ ရှိတော်မူလျှင် သူတို့သည် အင်အားကြီးသော ရန်သူများကို အနိုင်ယူနိုင်ကြောင်း ကာလက်သည် အခိုင်အမာ ယုံကြည်ခဲ့သည် (၁၄:၈–၉)။ တောလည်ရာ ၂၁:၁–၃ နှင့် ၂၁–၃၅ တို့၏ ဇာတ်ကြောင်းက အာမောရိလူမျိုးတို့သည် ထာဝရဘုရား၏ အမိန့်အောက်ရှိ အစ္စရေးစစ်တပ်နှင့် ရင်ဆိုင်သောအခါ အင်အားမရှိကြောင်း သက်သေပြသည်။