အခန်းကြီး - (၁ - ၂ - ၃)

 

၁:၁–၇:၇၂

ပြည်နှင်ဒဏ်မှ တတိယအကြိမ် ပြန်လာခြင်းနှင့် တံတိုင်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း

နေဟမိကျမ်း၏ ပထမအခန်းခုနစ်ခန်းသည် ဧဇရ ၁–၆ ကို ပဲ့တင်ထပ်ပြီး ဣသရေလ၏ ပြည်နှင်ဒဏ်မှ တတိယအကြိမ် ပြန်လာခြင်းကို အာရုံစိုက်ထားသည်။ ယခုတစ်ကြိမ်တွင် နေဟမိ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်၌ တံတိုင်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ပြန်လာခြင်းဖြစ်သည်။ တံတိုင်းသည် လူတို့ကို စုစည်းပေးသော အချက်အချာ၊ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အကြောင်းအရာနှင့် ဘုရားသခင်က မိမိ၏ ပဋိညာဉ်လူမျိုးတို့ကို စောင့်ကြည့်ကာကွယ်နေခြင်း၏ သင်္ကေတ ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် ယေရုရှလင်မြို့ကို ဦးစွာ လူနေထူထပ်စွာ မဖြစ်စေဘဲ တံတိုင်းစီမံကိန်းကို ပြီးစီးအောင် မလုပ်နိုင်ခဲ့ပါ (နေဟမိ ၇:၄–၅)။ ကမ္ဘာဦး ၁ ၏ ဖန်ဆင်းခြင်းမှတ်တမ်းနှင့် ဆင်တူစွာ နေဟမိကျမ်းတွင် ပုံသွင်းခြင်းနောက်တွင် ဖြည့်ဆည်းခြင်း လိုက်လာသည်။ ရှေရှဗာဇာအောက်တွင် မူလပြန်လာသူများ၏ စာရင်းကို နေဟမိက ထည့်သွင်းထားခြင်းသည် လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် ပြန်လာခြင်းမှ ယေရုရှလင်တွင် ဘုရားသခင်၏ လူတို့အတွက် လုံခြုံသောအနာဂတ်ကို ဖြည့်ဆည်းတည်ဆောက်ခြင်းနှင့် လုံခြုံစွာ ထိန်းသိမ်းခြင်းအထိ တစ်ဆက်တည်းရှိကြောင်း ပြသသည်။

၁:၁–၁၁

အကျပ်အတည်းကျရောက်နေသော ယေရုရှလင်မြို့ — နေဟမိ၏ ဆုတောင်းချက်

ဘုရားသခင်၏ အကြွင်းအကျန်လူမျိုးများသည် အကျပ်အတည်းအတွင်း ရှိနေကြပြီး နေဟမိတစ်ဦးသည် ပျက်စီးခြင်းနှင့် အထင်အမြင်သေးခြင်းဆိုင်ရာ စိတ်ပျက်စရာသတင်းကို ကြားသိပြီး တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော် သူ၏တုံ့ပြန်မှုတွင် အလွန်အမင်း လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်ခြင်းနှင့် နိုင်ငံရေးအရ အကျိုးရှိမည့် မဟာဗျူဟာများ ချမှတ်ခြင်း မပါဝင်ခဲ့ပါ။ စစ်မှန်သော ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းတိုင်း၏ အခြေခံအုတ်မြစ်သည် ဆုတောင်းခြင်းဖြစ်သကဲ့သို့ နေဟမိ၏ မှတ်တမ်းတွင်လည်း ဆုတောင်းခြင်းသည် အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်သည် (၁:၅–၁၁၊ ၂:၄၊ ၄:၄–၅၊ ၅:၁၉၊ ၆:၉၊ ၁၄၊ ၁၁:၁၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

၁:၁–၄။ ယေရုရှလင်မှ သတင်းဆိုး။ ဤအခန်းငယ်အနည်းငယ်တွင် အရေးကြီးသော အသေးစိတ်အချက်များစွာကို ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ဖော်ပြထားသည်။ ကျမ်း၏ အဓိကလူသားဇာတ်ကောင်ဖြစ်သော နေဟမိကို စတင်မိတ်ဆက်ထားသည်—သူသည် ရှုရှန် (သို့မဟုတ် စူစာ) ရှိ တော်ဝင်နန်းတော်တွင် အလုပ်လုပ်သူဖြစ်သည်။ ထိုနှစ်မှာ ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၄၄၅/၄၄၄ ခုနှစ် ဖြစ်သည်။ အာတဇေရဇ်မင်း ပထမကို ရှင်ဘုရင်အဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး စံဗလတ်နှင့် ဟာနနိတို့ကို ရည်ညွှန်းထားခြင်းကလည်း ထိုအချက်ကို ထောက်ခံသည် (၇:၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဟာနနိသည် နေဟမိ၏ ဆွေမျိုး (စာသားအတိုင်း “ညီအစ်ကို”) ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်။ ဟာနနိနှင့် သူ၏အဖွဲ့သည် ယေရုရှလင်နှင့် ပြည်နယ်၏ လက်ရှိအခြေအနေကို သက်ဆိုင်သော သတင်းကို နေဟမိထံ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ လူတို့၏ အခြေအနေကို bera‘ah (“ဆင်းရဲခြင်း၊ အကျပ်အတည်း”) နှင့် kherpah (“အရှက်ကွဲခြင်း၊ ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချခြင်း”) အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ဤဝေါဟာရများသည် ယေရုရှလင်ရှိ လူတို့၏ အတွင်းစိတ်နှင့် လူမှုရေးအခြေအနေကို ဖော်ပြပြီး မြို့တံတိုင်းများ ပြိုကျကာ မြို့တံခါးများ မီးရှို့ခံထားရခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည် (၁:၃)။ မြို့နှင့် တံတိုင်းတို့၏ အခြေအနေကို ရည်ညွှန်းထားခြင်းက ဧဇရ ၇:၁၈ တွင် ရှင်ဘုရင်သည် သူတို့နှစ်သက်သည့်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်ဟူသော အမြင်ကို ထောက်ခံသည်။ ထိုအရာတွင် မြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းသည် သဘာဝကျကျ ပါဝင်သည်။

နေဟမိ၏ တုံ့ပြန်မှု (“သူထိုင်၍ ငိုကြွေးသည်”) သည် ဓမ္မဟောင်းခေတ်တွင် ထုံးစံအတိုင်း ကျင်းပသော ဝမ်းနည်းခြင်းအခမ်းအနားများကို ထင်ဟပ်စေပြီး သတင်းဆိုး သို့မဟုတ် စိတ်ဆင်းရဲစရာနှင့် အရှက်ရစရာ အခြေအနေများနှင့် မကြာခဏ ဆက်စပ်နေသည် (ကမ္ဘာဦး ၂၁:၁၆၊ တရားဟောရာ ၂၁:၁၃၊ တရားသူကြီး ၂၀:၂၆၊ ဧဇရ ၉:၃–၅)။ အခက်အခဲများနှင့် အသက်တာ၏ အခြေခံစိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ရသောအခါ ကျမ်းစာထဲရှိ လူများသည် အစာရှောင်ခြင်းနှင့် ဆုတောင်းခြင်းဖြင့် မကြာခဏ တုံ့ပြန်ခဲ့ကြသည် (နေဟမိ ၁:၄)။ နေဟမိသည် “နေ့ရက်များ” ပတ်လုံး ငိုကြွေး၍ ဝမ်းနည်းနေခဲ့ကြောင်း စာသားက ဖော်ပြသည်။ ခိသလေဝ လ (ဒီဇင်ဘာ/ဇန်နဝါရီ) ကို နေဟမိ ၁:၁ တွင်လည်းကောင်း၊ နိသန်လ (ဧပြီ/မေ) ကို ၂:၁ တွင်လည်းကောင်း ကျမ်း၏ အရေးကြီးသော အချိန်မှတ်တိုင်များအဖြစ် ဖော်ပြထားသောကြောင့် ဤအခြေအနေသည် နေဟမိအတွက် အနည်းဆုံး လေးလခန့် ဆုတောင်းရမည့် ကိစ္စတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့ပုံရသည်။ ဤအပိုဒ်များက နေဟမိသည် ဆောင်းဦးမှ နောက်ဆောင်းဦးအထိ ရေတွက်သော ပြက္ခဒိန်ကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်းလည်း အကြံပြုသည်။

၁:၅–၁၁။ နေဟမိ၏ ဆုတောင်းချက်။ ဤဆုတောင်းချက်သည် လူထု၏ အပြစ်များနှင့် မိမိကိုယ်ကို တစ်သားတည်း ခံယူသည့် ကြားဝင်ဆောင်ရွက်သူ၏ နောင်တဆုတောင်းချက်အတွက် အလွန်ကောင်းမွန်သော ဥပမာတစ်ရပ် ဖြစ်သည် (ဧဇရ ၉၊ နေဟမိ ၉၊ ဒံယေလ ၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ကျမ်းစာတွင် တစ်ဦးချင်းဆိုင်ရာ ဆုတောင်းချက်များနှင့် လူထုဆိုင်ရာ ဆုတောင်းချက်များကို မကြာခဏ တွေ့ရပြီး တစ်ဦးချင်းကို စုပေါင်းမှုထက် ပိုမိုအလေးပေးသော လူ့အဖွဲ့အစည်းများတွင် ထိုအရာသည် ထူးဆန်းသကဲ့သို့ ထင်ရနိုင်သည်။ နေဟမိ ၁ တွင် ဤဆုတောင်းချက်၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်း ငါးရပ် ရှိသည်။ ဆုတောင်းချက်ကို လက်ခံရမည့်သူ (အခန်းငယ် ၅)၊ နားထောင်ပေးရန် တောင်းဆိုခြင်း (အခန်းငယ် ၆က)၊ ဝန်ခံခြင်း (အခန်းငယ် ၆ခ–၇)၊ ဘုရားသခင်၏ ကတိတော်များကို ပြန်လည်သတိရခြင်း (အခန်းငယ် ၈–၉) နှင့် အသနားခံတောင်းလျှောက်ခြင်း (အခန်းငယ် ၁၀–၁၁က) တို့ ဖြစ်သည်။ နေဟမိ ၁:၆ ၏ ဟေဗြဲစာသားတွင် နေဟမိက ဘုရားသခင်၏ နားတော်များ အာရုံစိုက်စေရန်နှင့် မျက်စိတော်များ ဖွင့်ထားစေရန် တောင်းဆိုသည့် ထူးခြားသော ဖော်ပြချက်တစ်ရပ် ပါရှိသည်။ ထိုအရာသည် မြို့၏ အခြေအနေကို မြင်တော်မူပြီး မိမိ၏ လူတို့အတွက် လုပ်ဆောင်ခြင်းအားဖြင့် ဆုတောင်းချက်ကို ကြားတော်မူရန် ဘုရားသခင်ထံ တောင်းဆိုသည့် ဥပစာစကား ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ဖန်ဆင်းခြင်းအသစ်တစ်ရပ်ကို ပြုလုပ်ပေးရန် တောင်းဆိုခံနေရသည်။ နေဟမိ ၁:၈ တွင် “သတိရ” ဟူသော စကားလုံးသည် ယခင်ဘုရားသခင်၏ ကတိတော်များကို စတင်မိတ်ဆက်ပေးပြီး ဘုရားသခင်၏ အစေခံ မောရှေကို ရည်ညွှန်းထားခြင်းနှင့်လည်း ကိုက်ညီသည်။ ဘုရားသခင်၏ သတိရခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ လုပ်ဆောင်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည် (ကမ္ဘာဦး ၈:၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)—အထူးသဖြင့် မိမိ၏ ပဋိညာဉ်လူမျိုးတို့၏ အကျိုးအတွက် ဖြစ်သည်။

နေဟမိနှင့် ပင်တေတုခ

နေဟမိ၏ ဆုတောင်းချက် (နေဟမိ ၁:၈–၉) ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်သည် အထူးသဖြင့် တရားဟောရာကျမ်းအပါအဝင် ပင်တေတုခတွင် အမြစ်တွယ်နေသည်။ “သင်တို့သည် သစ္စာမရှိလျှင်” ဟူသော စကားသည် ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၂၆:၄၀ ကို ပဲ့တင်ထပ်သည်။ “လူမျိုးတို့အကြား သင်တို့ကို ငါဖြန့်ကြဲမည်” ဟူသော စကားသည် တရားဟောရာ ၄:၂၇ ကို ထင်ဟပ်သည်။ “သို့သော် သင်ပြန်လာလျှင်” ဟူသော စကားသည် တရားဟောရာ ၃၀:၂ ကို အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဝေးလံသောဒေသများတွင် ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသူများကို ရည်ညွှန်းခြင်းသည် တရားဟောရာ ၃၀:၄ ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် နေဟမိက ဘုရားသခင်၏ နာမတော်တည်နေစေရန် နေရာအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သော နေရာကို ရည်ညွှန်းခြင်းသည် တရားဟောရာ ၁၂:၁၁ နှင့် ၁၂:၅ ကို ထပ်မံဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။

နေဟမိ ၁:၈ တွင် “သစ္စာမရှိ” ဟူသော စကားကို ဧဇရနှင့် နေဟမိ၏ မှတ်တမ်းများတွင် ရောနှောလက်ထပ်ခြင်း ပြဿနာကို ဖော်ပြရန် အခြားနေရာများ၌လည်း အသုံးပြုထားသည် (ဧဇရ ၉:၂၊ ၆၊ ၁၀:၂၊ ၆၊ ၁၀၊ နေဟမိ ၁၃:၂၇)။ ဤအပိုင်း၏ ဘာသာစကားသည် တရားဟောရာ ၃၀:၁–၄ တွင် တွေ့ရသော ပဋိညာဉ်ဆိုင်ရာ ဘာသာစကားကို ပဲ့တင်ထပ်သည်။ ဘုရားသခင်ရွေးနှုတ်တော်မူခဲ့သူများဟု ၁:၁၀ တွင် ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ဖော်ပြထားသော ဘုရားသခင်၏ လူတို့အတွက် ရှေ့ဆက်သွားရန် တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်းမှာ ရှေးကတည်းက တည်ထောင်ထားသော ဘုရားသခင်၏ ပဋိညာဉ်ကို အသိအမှတ်ပြု၍ ကတိကဝတ်ပြုခြင်း ဖြစ်ကြောင်း နေဟမိ နားလည်ခဲ့သည်။ သို့သော် အဆုံးစွန်အားဖြင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေမည့်အရာမှာ ဘုရားသခင်၏ ကြီးမားသောတန်ခိုးနှင့် ခိုင်ခံ့သောလက်တော်တော်သာ ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၀)။ အသုံးပြုထားသော ဘာသာစကားသည် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့အား သတိရစေသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၆:၁၊ ၃၂:၁၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

၂:၁–၂၀

ယေရုရှလင်သို့ ပြန်လာခြင်း — တံတိုင်းတည်ဆောက်ကြစို့

ဤအခန်းတွင် နေဟမိသည် ရှင်ဘုရင်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း၊ ယေရုရှလင်သို့ ပြန်လာခြင်းနှင့် ယေရုရှလင်မြို့၏ တံတိုင်းများကို လျှို့ဝှက်စွာ စစ်ဆေးခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။ ဇာတ်ကြောင်းသည် စကားပြောဆိုခြင်းမှ လုပ်ဆောင်မှုသို့ ရွေ့လျားပြီး ထို့နောက် စကားပြောဆိုခြင်းသို့ ပြန်လာကာ တည်ဆောက်ရန် တညီတညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်းသို့ ရောက်ရှိသည် (နေဟမိ ၂:၁၈)။

၂:၁–၉။ နေဟမိကို ပါရှားရှင်ဘုရင်က ခန့်အပ်ခြင်း။ ယေရုရှလင်နှင့်ပတ်သက်သော စိတ်ပျက်ဖွယ်သတင်းကို ရရှိပြီးနောက် လေးလအကြာတွင် နေဟမိသည် ယခင်အတိုင်းသာ ဆက်လက်နေထိုင်ခြင်း မပြုခဲ့ပါ။ ဆုတောင်းခြင်းနောက်တွင် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် စောင့်ဆိုင်းသည့်ကာလ ရှိလာပြီး ထို့နောက် လုပ်ဆောင်မှု ရှိလာသည်။ မင်းမျိုးမင်းနွယ်များနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် အချိန်ကာလသည် အမြဲအရေးကြီးသည် (ဧသတာ ၅:၁–၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ ထို့ကြောင့် အရေးတကြီးဖြစ်ခြင်းသည် အမြဲတမ်း အလျင်လိုခြင်း မဖြစ်သင့်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဘုရားသခင်၏ အချိန်ကာလကို အလွယ်တကူ နားမလည်နိုင်သည့်အတွက် မကြာခဏ ရုန်းကန်ရသော်လည်း ထိုအချိန်ကာလသည် အမြဲတမ်း တိကျမှန်ကန်သည် (ဒံယေလ ၉:၂၄–၂၇)။ ရှင်ဘုရင်၏ မေးခွန်းကို ကြားသောအခါ နေဟမိ အလွန်ကြောက်ရွံ့ခဲ့ခြင်းသည် အသက်ရှင်ခြင်း သို့မဟုတ် သေခြင်းကိုပင် ဆုံးဖြတ်နိုင်သော စကားတော်ရှိသည့် အကြွင်းမဲ့ အာဏာပိုင်ရှင်နှင့် ဆက်ဆံရခြင်း၏ ခက်ခဲမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။ နေဟမိ၏ ချက်ချင်းဆုတောင်းခြင်းသည် ဘုရားသခင်နှင့် နီးကပ်စွာ လျှောက်လှမ်းသူ ဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံချက် ဖြစ်သည်။

ရှင်ဘုရင်က သူမည်မျှကြာအောင် ဝေးနေမည်နည်းဟု မေးခြင်းတွင် နေဟမိ၏ တောင်းဆိုချက်ကို သွယ်ဝိုက်၍ အတည်ပြုခြင်း ပါဝင်သည် (နေဟမိ ၂:၆)။ ထိုအတည်ပြုချက်ကို နေဟမိက မိမိ၏ ဘုရားသခင်၏ ကောင်းမြတ်၍ ကျေးဇူးပြုသော လက်တော်သည် မိမိအပေါ် ရှိနေခြင်းဟု နားလည်ခဲ့သည် (ဧဇရ ၇:၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ခရီးစဉ်၏ ဖော်ပြချက်မှာ အလွန်တိုတောင်းသည်။ စာသားတွင် ရှင်ဘုရင်က နေဟမိနှင့်အတူ စစ်တပ်မှူးများနှင့် မြင်းစီးသူရဲများကို စေလွှတ်ခဲ့ကြောင်းသာ ဖော်ပြထားသည်။ ဧဇရနှင့် မတူဘဲ (နေဟမိ ၉:၂၂) နေဟမိသည် လက်နက်ကိုင်အစောင့်အရှောက်ကို မငြင်းပယ်ခဲ့ပါ။ အကြောင်းမှာ သူသည် ပါရှားပြည်နယ်၏ တရားဝင်မြို့ဝန်ဖြစ်ပြီး စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အမှုထမ်းများကိုလည်း အမိန့်ပေးသူ ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်နိုင်ခြေအများဆုံး ဖြစ်သည်။

၂:၁၀။ ဆန့်ကျင်သူများကို စတင်မိတ်ဆက်ခြင်း။ ယေရုရှလင်ကို အမြဲတမ်း ဆန့်ကျင်နေခဲ့ပုံရသော လူနှစ်ဦးကို အစကတည်းက အထူးဖော်ပြထားသည်—စံဗလတ်နှင့် တောဗိယ (အခန်းငယ် ၁၀)။ ဟောရုန်အမျိုးသား စံဗလတ်သည် ရှမာရိယပြည်၏ မြို့ဝန်ဖြစ်သည် (၄:၁–၂)။ သူ၏အမည်ကို အီဂျစ်ပြည် အဲလီဖန်တိုင်းတွင် တွေ့ရသော ခရစ်တော်မပေါ်မီ ပဉ္စမရာစု ကျူစာတစ်စောင်တွင် တွေ့ရသည်။ ထိုအမည်သည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ စတုတ္ထရာစုမှ နောက်ပိုင်း ရှမာရိယပြည် ဝါဒီအက်ဒလီယေ ကျူစာများတွင်လည်း တွေ့ရပြီး သူ၏မျိုးဆက်ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ “တောဗိယ” ဟူသော အမည်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ “ထာဝရဘုရားသည် ကောင်းမြတ်တော်မူသည်” ဖြစ်သည်။ သူသည် ဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သူ၏သား ယေဟောဟာနန် (“ထာဝရဘုရားသည် ကျေးဇူးပြုတော်မူသည်”) တွင်လည်း ဟေဗြဲအမည် ရှိသည်။ ဧဇရ ၂:၆၀–၆၂ ကို အခြေခံ၍ တောဗိယသည် အစ္စရေးလူမျိုးဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ထုတ်နိုင်သောကြောင့် ပယ်ချခံခဲ့ရသည့် အမည်တူမိသားစုတစ်စုမှ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ပညာရှင်အချို့က သီအိုရီတင်ပြခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ပါက သူ၏ ပြင်းထန်သော ရန်လိုမှုကို ရှင်းပြနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ အာရပ်လူမျိုး ဂေရှင်သည်လည်း လူတို့၏ အခြားရန်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည် (နေဟမိ ၂:၁၉)။ သူသည် မေဒိ-ပါရှားအင်ပါယာမှ လွတ်လပ်စွာနီးပါး လှုပ်ရှားနေသော အာရပ်အုပ်စုများ၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်နိုင်သည်။ ယေရုရှလင်၏ အခြေအနေသည် အလွန်မတည်ငြိမ်ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မြောက်ဘက်တွင် စံဗလတ်/ရှမာရိယ၊ အရှေ့ဘက်တွင် တောဗိယ/အမ္မုန်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ဂေရှင်/အာရပ်တို့က ဝန်းရံထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ နေဟမိ ရောက်ရှိလာခြင်းသည် ယုဒပြည်၏ ရန်သူများကို အလွန်အမင်း စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေခဲ့သည်။

၂:၁၁–၁၈။ လှုပ်ရှားရန်အချိန် ရောက်ပြီ။ နေဟမိ ရောက်ရှိပြီး သုံးရက်အကြာတွင် တံတိုင်းကို စစ်ဆေးခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၁၁)။ သုံးရက်မြောက်နေ့သည် ကျမ်းစာဇာတ်ကြောင်းများတွင် အဆုံးအဖြတ်ပေးသည့် အချိန်တစ်ခု ဖြစ်လေ့ရှိသည် (ဥပမာ ကမ္ဘာဦး ၂၂:၄၊ ၃၁:၂၂၊ ထွက်မြောက်ရာ ၁၉:၁၁၊ တရားသူကြီး ၂၀:၃၀၊ ဧသတာ ၅:၁)။ ဤလုပ်ဆောင်မှုသည် ဘုရားသခင်က ဦးဆောင်သည်ဖြစ်ကြောင်း နေဟမိက ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုအရာကို နေဟမိ၏ စိတ်နှလုံးထဲသို့ ဘုရားသခင် ထည့်ပေးခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည် (နေဟမိ ၂:၁၂)။ နေဟမိ၏ လျှို့ဝှက်လုပ်ဆောင်မှုသည် မိမိ၏ အစီအစဉ်ကို ချမှတ်၍ ဖွံ့ဖြိုးစေရန် လိုအပ်သော အချက်အလက်များ ရရှိရန် ရည်ရွယ်သည်။ ချိုင့်ဝှမ်းတံခါး (အခန်းငယ် ၁၃) သည် မြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ယေရုရှလင်တံတိုင်း၏ ဖော်ပြချက်သည် ယခင်သတင်းကို အတည်ပြုသည် (၁:၃)။ အစောပိုင်းသတင်းတွင် မျှော်လင့်ထားသကဲ့သို့ မြေပြင်ပေါ်ရှိ အခြေအနေသည် အလွန်ဆိုးရွားသည်။ မသိရှိသေးသော အရာရှိများ (၂:၁၆) ကို ရည်ညွှန်းခြင်းသည် ပါရှားက ခန့်အပ်ထားသော ဒေသခံခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဟေဗြဲဝေါဟာရ sagan သည် “အုပ်ချုပ်သူ” သို့မဟုတ် “အုပ်ချုပ်ရေးမှူး” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ပြည်နှင်ဒဏ်ကာလ သို့မဟုတ် ပြည်နှင်ဒဏ်နောက်ပိုင်း စာပေများတွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်။

ယေရုရှလင်၏ ကာကွယ်ရေးအခြေအနေ အတိအကျကို အတည်ပြုပြီးနောက် တက်ကြွစွာ လုပ်ဆောင်ရမည့်အချိန် ရောက်လာသည်။ သို့သော် လုပ်ဆောင်မှုသည် ဦးဆောင်သူများ၏ ထောက်ခံမှုရရှိခြင်းမှ စတင်သည်။ ထိုသို့မလုပ်ဆောင်မီ အသိအမှတ်ပြုခြင်း ရှိရမည်။ အခန်းငယ် ၁၇ တွင် “မြင်သည်” ဟူသော အဓိကစကားလုံးကို ထပ်မံအသုံးပြုထားသည် (၁:၅–၁၁ ကို ကြည့်ပါ)။ ပထမပုဂ္ဂိုလ် အများကိန်းနာမ်စား (“ကျွန်ုပ်တို့”) သည် လုပ်ဆောင်မှု၏ အားလုံးပါဝင်သော သဘောသဘာဝကို အလေးပေးသည်။ သူသည် မိမိ၏အမြင်ကို ဆက်သွယ်ပေးနိုင်ပြီး အခြားသူများကို လုပ်ဆောင်မှုတွင် ပါဝင်စေနိုင်သော အမြော်အမြင်ရှိသည့် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် မိမိကိုယ်ကို တင်ပြခဲ့သည်။ နေဟမိသည် မိမိ၏ တာဝန်ဆောင်ရွက်မှု အားလုံးတွင် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးပြုသော လက်တော်ရှိကြောင်း ကိုယ်တွေ့သက်သေခံခဲ့သည် (၂:၁၈)။ ယေရုရှလင်လူတို့၏ တုံ့ပြန်မှုမှာ တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းတွင် ပါဝင်ရန် တညီတညွတ်တည်း ကတိကဝတ်ပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ နေဟမိ၏ ဥပမာမှ ကျွန်ုပ်တို့ သင်ယူနိုင်သည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူများသည် အငြင်းအခုံပြုခြင်း သို့မဟုတ် တရားဟောခြင်းထက် ကိုယ်တွေ့သက်သေခံချက်များကို ပိုမိုနားလည်လက်ခံနိုင်ကြသည်။

၂:၁၉–၂၀။ ဆန့်ကျင်သူများ၏ တုံ့ပြန်မှု။ ၁:၄ တွင် နေဟမိ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည့် အခြေအနေကဲ့သို့ပင် စံဗလတ်၊ တောဗိယနှင့် ဂေရှင်တို့သည် နေဟမိပြောသမျှကို နားထောင်ပြီးနောက် သူ့ကို လှောင်ပြောင်ကြသည်။ ငိုကြွေး၍ ဝမ်းနည်းခြင်းအခမ်းအနားများ စတင်ခြင်းအစား ယေရုရှလင်၏ ရန်သူများသည် ပြည်နှင်ဒဏ်နောက်ပိုင်း လူထုကို လှောင်ပြောင်၍ အထင်အမြင်သေးကြသည်။ “အထင်အမြင်သေးသည်” သို့မဟုတ် “လှောင်ပြောင်သည်” ဟူသော ဟေဗြဲဝေါဟာရ bazah ကို ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်များကို သိလျက်နှင့် လျစ်လျူရှုသည့် အခြေအနေများတွင် ထပ်ခါထပ်ခါ တွေ့ရသည် (တောလည်ရာ ၁၅:၃၁၊ ၂ ရာဇဝင် ၁၂:၉၊ သုတ္တံ ၁၄:၂)။ ဤအချက်သည် ဤပဋိပက္ခသည် အကြောင်းအရာတစ်ခုအပေါ် အုပ်စုနှစ်စုက ပြင်းပြင်းထန်ထန် သဘောထားကွဲလွဲခြင်းထက် ပိုမိုကြီးမားသော အရာဖြစ်ကြောင်း စာဖတ်သူအား အရိပ်အမြွက်ပြသည်။ ထိုအရာသည် ဘုရားသခင်နှင့် စာတန်တို့ ပါဝင်သော ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် စကြဝဠာဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခကို ပဲ့တင်ထပ်သည်။

နေဟမိ၏ ဆန့်ကျင်သူများ၏ အပြောအဆိုမေးခွန်းများသည် ရှင်ဘုရင်ကို ပုန်ကန်ခြင်းကို အကြံပြုသည် (နေဟမိ ၂:၁၉)—ဧဇရ ၄:၁၂–၁၆ တွင် အရိပ်အမြွက်ပြထားပြီးသား ဖြစ်သော အလွန်ပြင်းထန်သည့် စွပ်စွဲချက်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် kheleq (“အမွေအနှစ်၊ အစုရှယ်ယာ”) မရှိကြောင်း နေဟမိက ရန်သူများကို ပြောခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ယေရုရှလင်အပေါ် တရားဝင်အခွင့်အရေး မရှိသကဲ့သို့ ထိုနေရာတွင် zikkaron (“အောက်မေ့ဖွယ်၊ သမိုင်းဝင်အခွင့်အရေး”) လည်း မရှိကြောင်း ဖြစ်သည်။ ဤနောက်ဆုံးဝေါဟာရသည် ဝတ်ပြုရေးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်များ မကြာခဏ ပါဝင်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၁၄၊ ၁၃:၉၊ ၂၈:၂၉)။ ထိုအရာသည် စံဗလတ်နှင့် တောဗိယတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် ထာဝရဘုရား၏ စစ်မှန်သော ဝတ်ပြုခြင်းတွင် မပါဝင်ကြောင်း အလေးပေးသည်။

၃:၁–၃၂

တံတိုင်းတည်ဆောက်သူများ၏ စာရင်း

ဤအခန်းတွင် ယေရုရှလင်၌ “အမွေအနှစ်” သို့မဟုတ် “အစုရှယ်ယာ” ရှိသူများ (၂:၂၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။ တံတိုင်းတည်ဆောက်သူများ၏ စာရင်းကို အပိုင်း လေးဆယ်အဖြစ် ခွဲထားသည်။ ထိုစာရင်းသည် ယေရုရှလင်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ သိုးတံခါးမှ စတင်ကာ (၃:၁) အနောက်ဘက်တစ်လျှောက် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွားပြီးနောက် တံတိုင်း၏ အရှေ့ဘက်တွင် လုပ်ဆောင်သော အလုပ်ကို ဖော်ပြကာ နောက်ဆုံးတွင် သိုးတံခါးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသည် (အခန်းငယ် ၃၂)။

အပိုင်းတိုင်းကို ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်အလုပ်သမားအဖွဲ့က တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း အချို့အုပ်စုများသည် အပိုင်းတစ်ခုထက်ပို၍ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည် (တေကောမြို့သားများ၊ ၃:၅၊ ၂၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပြည်နှင်ဒဏ်နောက်ပိုင်း လူထုအတွင်း ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်မှု၏ အရေးပါမှုကို ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း ဧလျာရှိပ်က စာရင်း၏ အစတွင် ရှိနေခြင်းအားဖြင့် အလေးပေးထားသည် (အခန်းငယ် ၁)။ အခန်းတစ်ခန်းလုံး၏ အဓိကကြိယာပုံစံမှာ khaziq ဖြစ်ပြီး အခန်းအတွင်း ၃၄ ကြိမ် တွေ့ရသည် (ဥပမာ အခန်းငယ် ၄–၆)။ ထိုစကားလုံးသည် “ခိုင်မာသည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် ကြိယာ၏ ဖြစ်စေသောပုံစံ ဖြစ်သည်။ ဘာသာပြန်အများစုတွင် “ပြုပြင်ခဲ့သည်” ဟု ပြန်ဆိုထားခြင်းသည် သင့်လျော်ပြီး တစ်စုံတစ်ရာကို ယခင်အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန် ပြုပြင်ခြင်းကို အလေးပေးသည်။ ထိုအရာသည် နေဟမိ၏ တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းသည် ယခင်က တံတိုင်းတည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းတစ်ရပ် ရှိခဲ့ကြောင်း ယူဆထားသည်ကို အရေးကြီးစွာ ဖော်ပြသည် (ဒံယေလ ၉:၂၅ ပြည့်စုံခြင်းအဖြစ် အာတဇေရဇ်မင်း ပထမ၏ အမိန့်တော်ကို ကြည့်ပါ)။

အခန်း ၃ နှင့် ၄ အကြား နီးကပ်သော ဆက်နွယ်မှု ရှိသည်။ အခန်း ၃ သည် စီမံကိန်း၏ ရလဒ်ကို ဖော်ပြသော်လည်း အခန်း ၄ နှင့် ၆ သည် ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုအတွင်း တည်ဆောက်သူများ ရင်ဆိုင်ရသည့် ဆန့်ကျင်မှုများအပါအဝင် လုပ်ငန်းစဉ်ကိုယ်တိုင်ကို အလေးပေးသည်။ ဤသဘောအရ စာရင်းသည် ရလဒ်ကို ထိုရလဒ်ရရှိရန် လုပ်ငန်းစဉ်မတိုင်မီ စဉ်းစား၍ ဖော်ပြလေ့ရှိသော ပုံမှန်ဟေဗြဲအတွေးအခေါ်ကို ထင်ဟပ်သည်။ စာရင်း၏ ပထမဆုံးအချက်တွင် သန့်ရှင်းစေခြင်းကို ရည်ညွှန်းထားသည်။ ဧလျာရှိပ်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်များသည် သိုးတံခါးကို သန့်ရှင်းစေ၍ ၎င်း၏တံခါးများကို တပ်ဆင်ခဲ့ကြသည် (၃:၁)။ သန့်ရှင်းစေခြင်းကို ဖော်ပြသော အရေးကြီးသည့် ကြိယာ qadash ကို အသုံးပြုထားခြင်းက တံတိုင်းနှင့် တံခါးများကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းသည် သန့်ရှင်းတော်မူသော ထာဝရဘုရားနှင့် သက်ဆိုင်ကြောင်း အလေးပေးသည်။

တံတိုင်းပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းသည် လူထုတစ်ရပ်လုံး၏ စီမံကိန်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းသည် အတင်းအကျပ် သို့မဟုတ် မဖြစ်မနေ လုပ်ရသော စီမံကိန်းမဟုတ်သောကြောင့် ခေါင်းဆောင်အချို့က မထောက်ခံခဲ့ကြပါ (၃:၅၊ ၂၇)။ တေကောမြို့သည် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး အာရပ်လူမျိုး ဂေရှင် ထိန်းချုပ်သောဒေသနှင့် နယ်စပ်ချင်းထိစပ်နေသောကြောင့် မြို့၏ခေါင်းဆောင်များသည် မိမိတို့၏ အနီးဆုံးအိမ်နီးချင်းကို ရန်စမိမည်ကို မလိုလားကြခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ရှင်းလင်းသူများက အကြံပြုခဲ့ကြသည်။ စီမံကိန်း၏ ဆန္ဒအလျောက်ဖြစ်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ သဘောသဘာဝကို အလေးပေးသည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိဖန်ဆင်းထားသောအရာများကို လွတ်လပ်ခွင့်ပေးပြီး အတင်းအကျပ် လိုက်နာစေခြင်းထက် စိတ်လိုလက်ရ လက်အောက်ခံခြင်းကို နှစ်သက်တော်မူသည်။ အခန်းငယ် ၁၀ (အခန်းငယ် ၂၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) သည် အချို့အပိုင်းများကို ထိုတံတိုင်းအပိုင်းနှင့် အနီးဆုံးနေထိုင်သူများထံ တာဝန်ပေးထားကြောင်း အကြံပြုပြီး စီမံကိန်းကို အပြီးသတ်ရန် သိသာသော လှုံ့ဆော်မှု ဖြစ်စေသည်။

အခန်း ၃ တွင် စာရင်းပြုထားသော အမည်များနှင့် မိသားစုအများစုသည် သမ္မာကျမ်းစာခေတ်၏ ပုံမှန်ဓလေ့ကို ထင်ဟပ်သည့်အနေဖြင့် အမျိုးသားပါဝင်သူများကို ဖော်ပြထားသည်။ မိသားစုများကို အဖေ သို့မဟုတ် အဘိုး၏ အမည်ဖြင့် သိကြသည်။ သို့သော် အခန်းငယ် ၁၂ တွင် ရှလ္လုံ၏ သမီးများကို အထူးဖော်ပြထားသည်။ ရှလ္လုံသည် သူ့အားကူညီရန် သားများမရှိသူ ဖြစ်နိုင်သည်။ လူထုတစ်ရပ်လုံးသည် ဤအရေးကြီးသော စီမံကိန်းအတွက် အပ်နှံခဲ့ကြပြီး နောက်ဆုံးတွင် စီမံကိန်းစတင်ခဲ့သည့် သိုးတံခါးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၃၂)။ အခန်း ၄ တွင် ဤအလုပ်ကို ကြီးမားသော စိန်ခေါ်မှုများအောက်တွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း ပြသသည်။