ရှင်မဿဲခရစ်ဝင်-မ-Matthew – Matt.

 

မာတိကာ (Table of Contents)
အခန်းကြီး - ၁
အခန်းကြီး - ၂
အခန်းကြီး - ၃
အခန်းကြီး - ၄
အခန်းကြီး - ၅
အခန်းကြီး - ၆
အခန်းကြီး - ၇
အခန်းကြီး - ၈
အခန်းကြီး - ၉
အခန်းကြီး - ၁၀
အခန်းကြီး - ၁၁
အခန်းကြီး - ၁၂
အခန်းကြီး - ၁၃
အခန်းကြီး - ၁၄
အခန်းကြီး - ၁၅
အခန်းကြီး - ၁၆
အခန်းကြီး - ၁၇
အခန်းကြီး - ၁၈
အခန်းကြီး - ၁၉
အခန်းကြီး - ၂၀
အခန်းကြီး - ၂၁
အခန်းကြီး - ၂၂
အခန်းကြီး - ၂၃
အခန်းကြီး - ၂၄
အခန်းကြီး - ၂၅
အခန်းကြီး - ၂၆
အခန်းကြီး - ၂၇
အခန်းကြီး - ၂၈

အင်ဒရူးသမ္မာကျမ်းစာ အဋ္ဌကထာ
အလင်း။ နက်နဲမှု။ သမ္မာတရား။

အထွေထွေ တည်းဖြတ်သူ
အင်ဂျယ် မနျူရယ် ရိုဒရီဂျက်ဇ်

တွဲဖက်တည်းဖြတ်သူများ
ဒန်နီယယ် ကွာမီ ဘေဒီယာကို
ကာလ် ပီ။ ကိုဆား
ဂျယ်ရယ်လ် အေ။ ကလင်းဘိုင်လ်

ကျမ်းသစ်ကျမ်း

အင်ဒရူးတက္ကသိုလ် စာအုပ်တိုက်
ဆူသာလန်အိမ်
၈၃၆၀ အနောက်ကျောင်းဝင်းလမ်း
ဘဲရီယန်စပရင်းမြို့၊ မီချီဂန်ပြည်နယ် ၄၉၁၀၄-၁၇၀၀

ဖုန်း၊ ၂၆၉-၄၇၁-၆၁၃၄
ဖက်စ်၊ ၂၆၉-၄၇၁-၆၂၂၄
အီးမေးလ်၊ aupo@andrews.edu
ဝက်ဘ်ဆိုက်၊ http://universitypress.andrews.edu

Andrews Bible Commentary

Light. Depth. Truth.

General Editor

Ángel Manuel Rodríguez

Associate Editors

Daniel Kwame Bediako

Carl P. Cosaert

Gerald A. Klingbeil

NEW TESTAMENT

 

Andrews University Press

Sutherland House

8360 W. Campus Circle Dr.

Berrien Springs, MI 49104-1700

Telephone: 269-471-6134

Fax: 269-471-6224

Email: aupo@andrews.edu

Website: http://universitypress.andrews.edu

 

မူပိုင်ခွင့် © ၂၀၂၂ အင်ဒရူးတက္ကသိုလ် စာအုပ်တိုက်

 အခွင့်အရေးအားလုံး ကြိုတင်ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ထုတ်ဝေသူ၏ စာဖြင့်ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဤစာအုပ်၏ အပိုင်းတစ်ခုမျှ မည်သည့်နည်းဖြင့်မျှ အသုံးပြုခြင်း၊ ပြန်စရိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြားဘာသာစကားသို့ ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း မပြုရ။ ဆောင်းပါးများနှင့် သုံးသပ်ချက်များတွင် ကိုးကားရန်အတွက် အတိုချုံးကိုးကားချက်များကိုသာ ခွင့်ပြုသည်။ ဤစာအုပ်တွင် ပုံမှန်အဋ္ဌကထာနှင့် ပုံစံခွဲထားသော အတိုကောက်မှတ်စုများနှင့် ဆောင်းပါးများ၏ အကြောင်းအရာအချို့ကို အထွေထွေတည်းဖြတ်သူရေးသားပြီး Adventist World တွင် ပထမဆုံးထုတ်ဝေခဲ့သော ဆောင်းပါးများမှ ပြန်လည်ပြုပြင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် အသုံးပြုသည်။

Copyright © 2022 by Andrews University Press

All rights reserved. No part of this volume may be used or reproduced in any manner or translated into other languages without written permission from the publisher, except in the case of brief quotations embodied in articles and reviews. Some of the content for the short notes and essays in this volume, separated typographically from the regular commentary, has been adapted from articles written by the General Editor and originally published in Adventist World. Used by permission.

 

ISBN၊ ၉၇၈-၁-၉၃၆၃၃၇-၂၄-၈

အမေရိကန်ကွန်ဂရက်စာကြည့်တိုက် ကက်တလော့အချက်အလက်
အမည်များ၊ ရိုဒရီဂျက်ဇ်၊ အင်ဂျယ် မနျူရယ်၊ ၁၉၄၅- တည်းဖြတ်သူ။
ခေါင်းစဉ်၊ အင်ဒရူးသမ္မာကျမ်းစာ အဋ္ဌကထာ၊ အလင်း၊ နက်နဲမှု၊ သမ္မာတရား။ ကျမ်းသစ်ကျမ်း / အထွေထွေ တည်းဖြတ်သူ အင်ဂျယ် မနျူရယ် ရိုဒရီဂျက်ဇ်။ တွဲဖက်တည်းဖြတ်သူများ ဒန်နီယယ် ကွာမီ

ဘေဒီယာကို၊ ကာလ် ပီ။ ကိုဆား၊ ဂျယ်ရယ်လ် အေ။ ကလင်းဘိုင်လ်။
အခြားခေါင်းစဉ်များ၊ အင်ဒရူးသမ္မာကျမ်းစာ အဋ္ဌကထာ ကျမ်းသစ်ကျမ်း
ဖော်ပြချက်၊ ဘဲရီယန်စပရင်းမြို့၊ မီချီဂန်ပြည်နယ်၊ အင်ဒရူးတက္ကသိုလ် စာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၂၂။
အမှတ်အသားများ၊ LCCN ၂၀၂၁၀၄၄၄၇၆ | ISBN ၉၇၈၁၉၃၆၃၃၇၂၄၈ (အဖုံးမာ)
အကြောင်းအရာများ၊ LCSH၊ သမ္မာကျမ်းစာ။ ကျမ်းသစ်ကျမ်း--အဋ္ဌကထာ။
ခွဲခြားသတ်မှတ်ချက်၊ LCC BS၂၃၄၁.၅၂ .A၅၃ ၂၀၂၂ | DDC ၂၂၅.၇--dc၂၃/eng/၂၀၂၁၁၁၁၇
LC မှတ်တမ်း ရရှိနိုင်သည်၊ https://lccn.loc.gov/2021044476

ISBN: 978-1-936337-24-8

Library of Congress Cataloging-in-Publication Data

Names: Rodríguez, Ángel Manuel, 1945- editor.

Title: Andrews Bible commentary : light, depth, truth. New Testament / general editor, Ángel Manuel Rodríguez ; associate editors, Daniel Kwame Bediako, Carl P. Cosaert, Gerald A. Klingbeil.

Other titles: Andrews Bible commentary New Testament

Description: Berrien Springs, Michigan : Andrews University Press, 2022. |

Identifiers: LCCN 2021044476 | ISBN 9781936337248 (hardcover)

Subjects: LCSH: Bible. New Testament--Commentaries.

Classification: LCC BS2341.52 .A53 2022 | DDC 225.7--dc23/eng/20211117

LC record available at https://lccn.loc.gov/2021044476

 

မာတိကာ
ထုတ်ဝေသူ၏ နိဒါန်း
စီမံကိန်းကော်မတီ
တည်းဖြတ်သူများ
ပံ့ပိုးရေးသူများ
ထုတ်ဝေမှု
ဆောင်းပါးများ၊ ဇယားများနှင့် ဇယားများ
အတိုကောက်များ
သမ္မာကျမ်းတွင်းအချိန်ဇယားအတိုင်း ခန့်မှန်းနှစ်ချုပ်
နိဒါန်း
အထွေထွေ ဆောင်းပါးများ
ကျမ်းသစ်ကျမ်းဆိုင်ရာ သမိုင်းနိဒါန်း
ရှင်ပေါလု၊ ပညတ်တရားနှင့် ကယ်တင်ခြင်း
သမိုင်းဆိုင်ရာ ကျမ်းခွဲများ
ကျမ်းသစ်ကျမ်းသမိုင်းဆိုင်ရာ ကျမ်းခွဲများနိဒါန်း
ရှင်မဿဲ
ရှင်မာကု
ရှင်လုကာ
ရှင်ယောဟန်
တမန်တော်ဝတ္ထု
စာပေများ
ကျမ်းသစ်ကျမ်းစာပေများ နိဒါန်း
ရောမ
၁ကောရိန္သု
၂‌ကောရိန္သု
ဂလာတိ
ဧဖက်
ဖိလိပ္ပိ
ကောလောသဲ
၁သက်သာလောနိတ်
၂သက်သာလောနိတ်
၁တိမောသေ
၂တိမောသေ
တိတု
ဖိလေမုန်
ဟေဗြဲ
ယာကုပ်
၁ပေတရု
၂ပေတရု
၁ယောဟန်
၂ယောဟန်
၃ယောဟန်
ယုဒ
ပညတ်ဟောကိန်း
ဗျာဒိတ်ကျမ်း

CONTENTS

Publisher’s Preface

Project Committee

Editors

Contributors

Publication

Essays, Tables, and Charts

Abbreviations

A Chronology Following the Internal Timeline of the Bible

Introduction

General Articles

Historical Introduction to the New Testament

Paul, the Law, and Salvation

Historical Books

Introduction to the New Testament Historical Books

Matthew

Mark

Luke

John

Acts

Epistles

Introduction to the New Testament Epistles

Romans

1 Corinthians

2 Corinthians

Galatians

Ephesians

Philippians

Colossians

1 Thessalonians

2 Thessalonians

1 Timothy

2 Timothy

Titus

Philemon

Hebrews

James

1 Peter

2 Peter

1 John

2 John

3 John

Jude

Prophecy

Revelation

 

ထုတ်ဝေသူ၏ နိဒါန်း

သင်လက်ထဲတွင် ကိုင်ဆောင်ထားသည်မှာ ဤယုံကြည်ခြင်းအသိုင်းအဝိုင်း၏ သမိုင်းတွင် ထူးခြားသော လက်ရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤစာအုပ်သည် ဘုရားပြန်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အဒ္ဗင်တစ်လှုပ်ရှားမှု၏ ထူးခြားချက်ဖြစ်သော သမ္မာတရားကို ရှာဖွေခြင်းနှင့် ဖွင့်ဟခြင်း၏ နောက်ဆုံးအဆင့်တစ်ခုဖြစ်သည်။

PUBLISHER’S PREFACE

You hold in your hands a work unique in the history of the vibrant faith community that has sponsored its publication. This volume marks another, perhaps inevitable, step in the searching for and unfolding of truth that is a hallmark of the Reformation and the Advent movement.

 

သမ္မာကျမ်းစာအဋ္ဌကထာများသည် ရာစုနှစ်များစွာကြာ သမ္မာကျမ်းစာလေ့လာမှု၏ အရေးကြီးသောအစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ Seventh-day Adventists များသည် သမ္မာကျမ်းစာကိုသာ လူ့အမြင်အားလုံးထက် အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု အမြဲယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် သမ္မာကျမ်းစာ၏ အဓိကအကြောင်းအရာများနှင့်ပတ်သက်၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အချို့တွင် ကြီးမားသောကွဲပြားမှုများရှိနေသော်လည်း အခြားယုံကြည်ခြင်းဓလေ့များမှ ပညာရှင်များ၏ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများကို ကျွန်ုပ်တို့ ကောင်းချီးပေးခံရသည်။

Commentaries on the Bible, from many faith traditions and perspectives, have been an important part of serious Bible study for centuries. Seventh-day Adventists have always placed the Bible alone as authoritative above all human opinion on what it says. At the same time, we have been blessed by the insights of many scholars through various Bible commentaries from these faith traditions, even while holding some significant differences in interpretation on several of the grandest and most vital themes of Scripture.

 

၁၉၅၀ ခုနှစ်များတွင် အပိုင်းများစွာပါဝင်သော Seventh-day Adventist Bible Commentary  ထုတ်ဝေခဲ့ရာ Adventist လောကတွင် မျှော်လင့်ထားသည်ထက် ကျော်လွန်သော စိတ်အားထက်သန်မှုဖြင့် လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ၎င်း၏ဩဇာသည် ကျွန်ုပ်တို့ယုံကြည်ခြင်းအသိုင်းအဝိုင်းတွင် သမ္မာကျမ်းစာနားလည်မှုအပေါ် နက်ရှိုင်းစွာ သက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဘုရားကျောင်းကို ခြောက်ဆယ့်နှစ်နှစ်ကျော်ကြာ ကောင်းစွာဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

In the 1950s, the publication of the multivolume, verse-by-verse Seventh-day Adventist Bible Commentary met with an enthusiastic reception within the Adventist world far beyond all initial expectations. Its influence on biblical understanding in our community of faith has been profound. It has served the church well for more than sixty years.

 

၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် အင်ဒရူးတက္ကသိုလ်သည် သမ္မာကျမ်းစာနှင့် Adventist ပါဝင်မှု သမိုင်းတွင် နောက်ထပ်အထင်ကရလက်ရာတစ်ခုကို ထုတ်လုပ်ရန် ဂုဏ်ယူစွာလက်ခံခဲ့သည်။ မူလက Andrews Study Bible ( New King James Version ဖြင့် ၂၀၁၀ တွင်ထုတ်ဝေပြီး ယခု New International Version ဖြင့်လည်း ၂၀၁၉ တွင်ထုတ်ဝေထားသည်) တွင် ထင်ရှားသော Adventist ပညာရှင်များရေးသားသော လေ့လာမှတ်စုထောင်ပေါင်းများစွာပါဝင်ပြီး သမ္မာကျမ်းစာ၏ အကြီးကျယ်ဆုံးအကြောင်းအရာများကို မီးမောင်းထိုးပြထားသော ထူးခြားသော လင့်ခ် ချိတ်ဆက်စနစ်ပါရှိသည်။ ၎င်းကို အထွေထွေညီလာခံ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့် ရန်ပုံငွေဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး Adventist လောကတွင် အပြည့်စုံဆုံး တစ်အုပ်တည်းသော သမ္မာကျမ်းစာလေ့လာရင်းမြစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။

In 2008, Andrews University was honored to be asked to produce another major landmark in the history of Adventist engagement with Scripture. The Andrews Study Bible, originally produced in the New King James Version (2010) and now also in the New International Version (2019), contains thousands of study notes written by prominent and thoughtful Adventist scholars. It also includes a unique linked reference system highlighting the greatest themes of the Bible. It was published with sponsorship and funding by the General Conference of Seventh-day Adventists and has been identified as the most comprehensive one-volume Bible study resource in the Adventist world.

 

ထိုအချိန်က အင်ဒရူးတက္ကသိုလ်အကြီးအကဲ Niels-Erik Andreasen ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် Andrews Study Bible ထုတ်ဝေပြီးနောက် ချက်ချင်းပင် Andrews Study Bible နှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုနိုင်သော တိုတိုနှင့် အင်္ဂါရပ်ပြည့်စုံသော သမ္မာကျမ်းစာအဋ္ဌကထာတစ်အုပ်ကို ထုတ်လုပ်ရန် စီမံချက်စတင်ခဲ့သည်။ အထွေထွေညီလာခံ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့် ရန်ပုံငွေဖြင့်ပင် အင်ဒရူးတက္ကသိုလ်သည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှ ပညာရှင်နှင့် သမ္မာကျမ်းဆရာ ခြောက်ဆယ်ခန့်ပါဝင်သော အဖွဲ့ကို Ángel Manuel Rodríguez ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ဤအထင်ကရလက်ရာကို ထုတ်လုပ်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ အထွေထွေညီလာခံ သမ္မာကျမ်းစာသုတေသနဌာန၏ ယခင်ညွှန်ကြားရေးမှူးဖြစ်သူ ဒေါက်တာ Rodríguez သည် သမ္မာကျမ်းစာပညာတွင် ကျွမ်းကျင်မှု၊ ပညာရှင်များစွာနှင့် ကိုယ်တိုင်ရင်းနှီးမှု၊ နှင့် Seventh-day Adventists များနားလည်သည့်အတိုင်း သမ္မာကျမ်းစာ၏ သတင်းစကားနှင့် သာသနာပြုမှုကို ယုံကြည်စွာထိရောက်စွာ ဆက်သွယ်ပြောဆိုနိုင်မှုကြောင့် ဤအလုပ်အတွက် အထူးအခွင့်အရေးရှိသူဖြစ်သည်။

Led by Niels-Erik Andreasen, then president of Andrews University, planning began almost immediately after the release of the Andrews Study Bible to next produce a concise, full-featured Bible commentary as a companion to the Andrews Study Bible. With sponsorship and funding again from the General Conference, Andrews University authorized a worldwide team of some sixty scholars and Bible teachers, under the leadership of Ángel Manuel Rodríguez, to produce this landmark work which you now hold in your hands. As former director of the General Conference Biblical Research Institute, Dr. Rodríguez was uniquely qualified for this work because of his expertise in biblical studies, his personal acquaintance with scores of scholars, and his worldwide reputation for faithfulness in effectively communicating the message and mission of the Bible as understood by Seventh-day Adventists.

 

Andrews Bible Commentary အင်ဒရူးသမ္မာကျမ်းစာ အဋ္ဌကထာသည် Andrews Study Bible အင်ဒရူးလေ့လာသမ္မာကျမ်းကို ဖြည့်စွမ်းပေးရန် ရည်ရွယ်သည်။ ဤမဟာလက်ရာနှစ်ခုသည် ယုံကြည်သူတိုင်းအတွက် ပြည့်စုံပြီး အမြန်ရည်ညွှန်းနိုင်သော ရင်းမြစ်ဖြစ်လာမည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ယုံကြည်သည်။

It is our intent that the Andrews Bible Commentary complement the Andrews Study Bible. We believe that together these two great works form a complete, ready-reference resource for every believer.

 

ထုတ်ဝေသူများ၏ နှလုံးသားဆန္ဒမှာ Andrews Bible Commentary အင်ဒရူးသမ္မာကျမ်းစာ အဋ္ဌကထာသည် ဘုရားသခင်၏နှုတ်မြွက်စကားနှင့် သင်၏ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ဆက်ဆံရေးကို လှုံ့ဆော်ပေးပြီး အဒ္ဗင့်မျှော်လင့်ချက်ကို ပိုမိုစိတ်အားထက်သန်စေပါစေဟူ၍ ဖြစ်သည်။

The earnest desire of the publishers is that the Andrews Bible Commentary may inspire your deeper engagement with God’s word and increase your fervent expectation of the Advent Hope.

 

အန်ဒရီယာ လပ်ဇ်တန်

အင်ဒရူးတက္ကသိုလ် အကြီးအကဲ

Andrews Bible Commentary အင်ဒရူးသမ္မာကျမ်းစာ အဋ္ဌကထာ အမှုဆောင်ထုတ်ဝေသူ

Andrea Luxton

President, Andrews University

Executive Publisher, Andrews Bible Commentary

 

စီမံကိန်းကော်မတီ

PROJECT COMMITTEE

 

အင်ဒူးတက္ကသိုလ် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဘုတ်အဖွဲ့၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် Andrews Bible Commentary  အင်ဒူးသမ္မာကျမ်းစာ မှတ်ချက်စာအုပ်၏ ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ထုတ်ဝေရေးကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အစည်းအဝေးပြုလုပ်ခဲ့သည့် ကြီးကြပ်ရေးစီမံကိန်းကော်မတီက လမ်းညွှန်ခဲ့သည်။ ကော်မတီအဖွဲ့ဝင်များကို အောက်တွင် စာရင်းပြုစုထားပြီး စီမံကိန်းကော်မတီသည် အလုပ်များကို ဆောင်ရွက်ခဲ့စဉ်က သူတို့ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်တာဝန်များနှင့်အတူ ဖော်ပြထားသည်။ ဤကော်မတီသည် ရည်ရွယ်ချက်နှင့် အယူအဆများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ကြီးကြပ်ခဲ့ပြီး၊ ရန်ပုံငွေ စီစဉ်ပေးခဲ့သည်၊ အထွေထွေတည်းဖြတ်သူကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်၊ ပံ့ပိုးသူအဖွဲ့ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။

As delegated by the Andrews University Press Board, production and publication of the Andrews Bible Commentary has been guided by an oversight Project Committee that met in 2012. The members are listed below with the professional responsibilities they held at the time that the Project Committee conducted its work. This committee supervised the development of the purpose and concept, arranged for funding, selected the General Editor, and approved the team of contributors.

 

နီးယယ်-အဲရစ် အေ။ အန်ဒရေးဆင်၊ အင်ဒူးတက္ကသိုလ် ဥက္ကဋ္ဌ
လီဆာ အမ်။ ဘီယာ့ဒ်စလီ-ဟာဒီ၊ ပညာရေးဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ အထွေထွေကွန်ဖရင့်၊ ဆဲဗင့်ဒေးအက်ဒဗင်တစ်အသင်း
ရှောင်း ဘွန်းစထရာ၊ ဗွိုင်းစ်အော့ဖ်ပရောဖက်စီ ဝန်ကြီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး
မာ့ခ် ဖင်လေး၊ အထွေထွေကွန်ဖရင့် ဥက္ကဋ္ဌ၏ လက်ထောက်
ဒဲနစ် ဖော်တင်၊ ဆဲဗင့်ဒေးအက်ဒဗင်တစ် ဓမ္မပညာဆဲမီနာရီ အကြီးအကဲ၊ အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
အားနို ဂျီယေရီဆီ၊ အင်ဒူးတက္ကသိုလ် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
ဝီလီ အီး။ ဟပ်ခ် ဒုတိယ၊ မဂ္ဂဇင်း တွဲဖက်တည်းဖြတ်သူ၊ ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ခြင်း၊ အထွေထွေကွန်ဖရင့်
ဂရက် အေ။ ကင်း၊ ဘာသာရေးကျောင်း အကြီးအကဲ၊ တောင်ပိုင်းအက်ဒဗင်တစ်တက္ကသိုလ်
ဂျဲရယ်ဒ် အေ။ ကလင်းဘိုင်လ်၊ အက်ဒဗင်တစ်ရီဗျူး/အက်ဒဗင်တစ်ဝေါလ်ဒ် တွဲဖက်တည်းဖြတ်သူ၊ အထွေထွေကွန်ဖရင့်
ဘီလ် နော့ခ်၊ အက်ဒဗင်တစ်ရီဗျူး/အက်ဒဗင်တစ်ဝေါလ်ဒ် တည်းဖြတ်သူ
ရော်နယ်ဒ် အေ။ နော့ခ်၊ အင်ဒူးတက္ကသိုလ် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး
ဂျွန် ကေ။ မက်ဗီ၊ ဝါလာဝါလာ တက္ကသိုလ် ဥက္ကဋ္ဌ
ဂျယ်ရီ အန်။ ပေ့ဂျ်၊ ဝန်ကြီးဌာန အတွင်းရေးမှူး၊ အထွေထွေကွန်ဖရင့်
ဂျွန် အား။ ပရက်စတွန်၊ ဘဏ္ဍာရေးမှူး၊ အထွေထွေကွန်ဖရင့်
အိန်ဂျယ် မန်နူယယ် ရိုဒရီဂွက်ဇ်၊ သမ္မာကျမ်းစာ သုတေသနဌာန အထက်ညွှန်ကြားရေးမှူးဟောင်း
ဘင်ဂျမင် ဒီ။ ရှောင်၊ အထွေထွေဒုဥက္ကဋ္ဌ၊ အထွေထွေကွန်ဖရင့်
အဲလာ စမစ် ဆင်မွန်း၊ အထွေထွေဒုဥက္ကဋ္ဌ၊ အထွေထွေကွန်ဖရင့်
အာတာ အေ။ စတီလီ၊ အထွေထွေဒုဥက္ကဋ္ဌ၊ အထွေထွေကွန်ဖရင့်
အယ်လ်ဘတ်တို အား။ တင်း၊ အဲလင် ဂျီ။ ဝိုက် အိမ်တော် လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
တက်ဒ် အန်။ စီ။ ဝီလ်ဆင်၊ အထွေထွေကွန်ဖရင့် ဥက္ကဋ္ဌ
အီး။ အဲဒွပ် ဇင်ခ်၊ အက်ဒဗင်တစ် ဓမ္မပညာအသင်း ဘဏ္ဍာရေးမှူး

Niels-Erik A. Andreasen, President, Andrews University

Lisa M. Beardsley-Hardy, Director, Department of Education, General Conference of Seventh-day Adventists

Shawn Boonstra, Director, Voice of Prophecy Ministry

Mark Finley, Assistant to the President, General Conference of Seventh-day Adventists

Denis Fortin, Dean, Seventh-day Adventist Theological Seminary, Andrews University

Ernő Gyéresi, Associate Director, Andrews University Press

Willie E. Hucks II, Associate Editor, Ministry, General Conference of Seventh-day Adventists

Greg A. King, Dean of the School of Religion, Southern Adventist University

Gerald A. Klingbeil, Associate Editor, Adventist Review/Adventist World, General Conference of Seventh-day Adventists

Bill Knott, Editor, Adventist Review/Adventist World, General Conference of Seventh-day Adventists

Ronald A. Knott, Director, Andrews University Press

John K. McVay, President, Walla Walla University

Jerry N. Page, Secretary, Ministerial Association, General Conference of Seventh-day Adventists

Juan R. Prestol, Treasurer, General Conference of Seventh-day Adventists

Ángel Manuel Rodríguez, Former Director, Biblical Research Institute

Benjamin D. Schoun, General Vice President, General Conference of Seventh-day Adventists

Ella Smith Simmons, General Vice President, General Conference of Seventh-day Adventists

Artur A. Stele, General Vice President, General Conference of Seventh-day Adventists

Alberto R. Timm, Associate Director, Ellen G. White Estate

Ted N. C. Wilson, President, General Conference of Seventh-day Adventists

E. Edward Zinke, Treasurer, Adventist Theological Society

 

တည်းဖြတ်သူများ
အထွေထွေတည်းဖြတ်သူ
အိန်ဂျယ် မန်နူယယ် ရိုဒရီဂွက်ဇ်၊ ဓမ္မပါရဂူ

အထက်ညွှန်ကြားရေးမှူးဟောင်း

အချိန်ပိုင်းလက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး

သမ္မာကျမ်းစာ သုတေသနဌာန 
တွဲဖက်တည်းဖြတ်သူများ
ဒန်နီယယ် ကွမ်မီ ဘဲဒီယာကို၊ ပါရဂူ
တက္ကသိုလ်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ
ဓမ္မဟောင်းပညာရှင် ပါမောက္ခ
ဗယ်လီ ဗူး တက္ကသိုလ်
ကာလ် ပီ။ ကိုဆဲယ်၊ ပါရဂူ
ဓမ္မပညာကျောင်း အကြီးအကဲ
ဂရိစာနှင့် ဓမ္မသစ်ပညာ ပါမောက္ခ
ဝါလာဝါလာ တက္ကသိုလ်
ဂျဲရယ်ဒ် အေ။ ကလင်းဘိုင်လ်၊ စာပေပါရဂူ
ဓမ္မဟောင်းနှင့် ရှေးနီးအရှေ့ဒေသ သုတေသန ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်

EDITORS

General Editor

Ángel Manuel Rodríguez, ThD

Former Director

Part-time Associate Director

Biblical Research Institute

Associate Editors

Daniel Kwame Bediako, PhD

Vice Chancellor

Associate Professor of Old Testament

Valley View University

Carl P. Cosaert, PhD

Dean of the School of Theology

Professor of Biblical Studies: Greek and New Testament

Walla Walla University

Gerald A. Klingbeil, DLitt

Research Professor of Old Testament and Ancient Near Eastern Studies

Andrews University

 

ပံ့ပိုးသူများ

 အင်ဒူးသမ္မာကျမ်းစာ မှတ်ချက်စာအုပ် Andrews Bible Commentary ကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ သမ္မာကျမ်းစာ ပညာရှင်များနှင့် ဓမ္မပညာရှင်များ၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အထွေထွေတည်းဖြတ်သူ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ဤအမျိုးသားများနှင့် အမျိုးသမီးများသည် ဆောင်းပါးများ၊ စာအုပ်နိဒါန်းများနှင့် မှတ်ချက်များအတွက် မူရင်းအရေးအသားများကို ပေးခဲ့သည်။ ပုံမှန်ထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်းစဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် သူတို့၏ အရေးအသားများသည် အကဲဖြတ်မှု၊ ဝေဖန်သုံးသပ်မှုနှင့် တည်းဖြတ်မှု အဆင့်များစွာကို အကျိုးရှိစွာ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ထုတ်ဝေသည့် လက်ရာသည် စာရေးသူများ၏ ပံ့ပိုးမှုနှင့် ကွဲပြားနိုင်သည်။ အကြောင်းအရာအားလုံးအတွက် ထုတ်ဝေသူသာ တာဝန်ယူသည်။ ခေါင်းစဉ်များနှင့် အဖွဲ့အစည်းဆက်နွယ်မှုများကို စာရေးချိန် သို့မဟုတ် ထုတ်ဝေချိန်က ရှိခဲ့သည့်အတိုင်း ဖော်ပြထားသည်။

CONTRIBUTORS

The Andrews Bible Commentary has been made possible by the contributions of biblical scholars and theologians from around the world. Under the leadership of the General Editor, these men and women provided the original material for the articles, book introductions, and commentaries. As part of the normal publication process, their writing benefited from several lines of evaluation, critical review, and editing. Thus, the published work may differ from the writers’ contributions. The publisher is solely responsible for all content. The titles and institutional affiliations are listed as they were either at the time of writing or at the time of publication.

မားလင်း အလိုမီယာ၊ ပါရဂူ
ဒံယေလ
ပါမောက္ခချုပ်ဟောင်း
ပီရူးယားနီယွန် တက္ကသိုလ်
နီးယယ်-အဲရစ် အေ။ အန်ဒရေးဆင်၊ ပါရဂူ
ဩဗဒိ
ဓမ္မဟောင်းပညာရှင် ပါမောက္ခနှင့် ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
ရိုဘတ်တို ဒေးဗစ် ဘဒဲနပ်စ်၊ ပါရဂူ
ပေါလု၊ ပညတ်တရားနှင့် ကယ်တင်ခြင်း
ဓမ္မသစ်ပညာရှင် ပါမောက္ခချုပ်ဟောင်း
ဆာဂန်တို အက်ဒဗင်တစ်ကောလိပ်
ဒဲလ်ဘတ် ဒဗလျူ။ ဘေကာ၊ ပါရဂူ
ဖိလေမုန်
ပါမောက္ခနှင့် တက္ကသိုလ်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ
အာဖရိက အက်ဒဗင်တစ်တက္ကသိုလ်
အယ်လ်။ အပ်စ်။ ဘေကာ ဂျူနီယာ၊ ပါရဂူ
သမ္မာကျမ်းစာနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန
ဓမ္မဟောင်း အချိန်ဇယား
သမ္မာကျမ်းစာအတွင်း အချိန်ဇယားအတိုင်း ခရစ်နှစ်ဇယား
အင်ဒူးတက္ကသိုလ် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
ဒန်နီယယ် ကွမ်မီ ဘဲဒီယာကို၊ ပါရဂူ
ယောရှု
ဓမ္မဟောင်းပညာရှင် တွဲဖက်ပါမောက္ခနှင့် တက္ကသိုလ်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ
ဗယ်လီ ဗူး တက္ကသိုလ်
ဒန်နီယယ် ဘဲချီ၊ ပါရဂူ
၂ ကောရိန်သု
ဘာသာရေးပညာ တွဲဖက်ပါမောက္ခ
ဗယ်လီ ဗူး တက္ကသိုလ်
ဘရန့် ဘာဂလင်း၊ ပါရဂူ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း
ဓမ္မသစ် စာသားများနိဒါန်း
သမ္မာကျမ်းစာပညာ တွဲဖက်ပါမောက္ခ
ဝါလာဝါလာ တက္ကသိုလ်
အားနက်စ် ဘာဆီ၊ ပါရဂူ
ရောမ
ဘာသာရေးပညာ ပါမောက္ခ
အက်ဒဗင်ဟဲလ့် တက္ကသိုလ်
လေးအယ်လ် အို။ ဆီဇာ၊ ပါရဂူ
ယောဘ

တွဲဖက်တည်းဖြတ်သူ
အက်ဒဗင်တစ်ရီဗျူး/အက်ဒဗင်တစ်ဝေါလ်ဒ် 
အဲစီယို အီး။ ကေးရပ်စ်၊ ပါရဂူ
၁ ရာဇဝင်ချုပ်၊ ၂ ရာဇဝင်ချုပ်
စနစ်တကျ ဓမ္မပညာ ပါမောက္ခ
အက်ဒဗင်တစ် အဆင့်မြင့်သုတေသနဌာန
ဖဲလစ် ကော်တက်ဇ်၊ ပါရဂူ
၁ တိမောသေ
ဓမ္မသစ်ပညာ တွဲဖက်ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
ကာလ် ပီ။ ကိုဆဲယ်၊ ပါရဂူ
၁ ကောရိန်သု၊ ဂလာတိ
ဓမ္မသစ် သမိုင်းနိဒါန်း
ဂရိစာနှင့် ဓမ္မသစ်ပညာ ပါမောက္ခ
ဝါလာဝါလာ တက္ကသိုလ်
ဂျိုအန် ဒေးဗစ်ဆင်၊ ပါရဂူ
ရုသ
စနစ်တကျ ဓမ္မပညာ ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
ရစ်ချတ် အမ်။ ဒေးဗစ်ဆင်၊ ပါရဂူ
ရှောလမုန် သီချင်း၊ ဟောရှေ
ပဉ္စမကျမ်း နိဒါန်း
ဂျေ။ အန်။ အန်ဒရူး ဓမ္မဟောင်းအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရေး ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
ဟျွန်ဆော့ခ် ဂျွန် ဒိုး၊ ပါရဂူ
၁ ကောရိန်သု
ဓမ္မသစ်ပညာ ပါမောက္ခ
တောင်ပိုင်းအက်ဒဗင်တစ်တက္ကသိုလ်
ဂျေးကပ် ဘီ။ ဒူကန်၊ ဓမ္မပါရဂူ
ဒေသနာကျမ်း
ဟီးဘရူးနှင့် ဓမ္မဟောင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရေး ပါမောက္ခချုပ်ဟောင်း
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
ဒဲနစ် ဖော်တင်၊ ပါရဂူ
၂ တိမောသေ
သမိုင်းဆိုင်ရာ ဓမ္မပညာ ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
မက်သီလ်ဒီ ဖရဲ၊ ပါရဂူ
တရားဟောရာကျမ်း
ဓမ္မပညာ တွဲဖက်ပါမောက္ခ
ဝါလာဝါလာ တက္ကသိုလ်
အားဟတ် ဂလိုစ်၊ ပါရဂူ
ယာကုပ်၊ ယုဒ
ဘာသာရေးပညာ လက်ထောက်ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
ကွန်စတန့်စ် အီး။ စီ။ ဂိန်း၊ ပါရဂူ
နာဟုံ
ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် ဓမ္မဟောင်း တွဲဖက်ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
အယ်လ်။ ဂျိမ်း ဂစ်ဘဆင်၊ ပါရဂူ
ယုံကြည်ခြင်းနှင့် သိပ္ပံ
ဘူမိသိပ္ပံ သုတေသနဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး
မိုက်ကယ် ဂျီ။ ဟေးဆယ်၊ ပါရဂူ
ထွက်မြောက်ရာကျမ်း
နီးအရှေ့ဒေသပညာနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန ပါမောက္ခ
တောင်ပိုင်းအက်ဒဗင်တစ်တက္ကသိုလ်
ဝီလျံ ဂျီ။ ဂျွန်ဆင်၊ ပါရဂူ
ဟေဗြဲ
တည်းဖြတ်သူဟောင်း

အက်ဒဗင်တစ်ရီဗျူး/အက်ဒဗင်တစ်ဝေါလ်ဒ် 

ဂျဲရယ်ဒ် အေ။ ကလင်းဘိုင်လ်၊ စာပေပါရဂူ
ကမ္ဘာဦးကျမ်း၊ ဧဇရ၊ နေဟမိ
ဓမ္မဟောင်း သမိုင်းစာအုပ်များ နိဒါန်း
ဓမ္မဟောင်းနှင့် ရှေးနီးအရှေ့ဒေသ သုတေသန ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
မာတင် ဂျီ။ ကလင်းဘိုင်လ်၊ စာပေပါရဂူ
ဆာလံ
ဟီးဘရူး ကဗျာနှင့် ပညာစာပေများ နိဒါန်း
သမ္မာကျမ်းစာပညာနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန ပါမောက္ခ
တောင်ပိုင်းအက်ဒဗင်တစ်တက္ကသိုလ်
ဒေါန်း ဝေါ်လ်တာ လီသာမန်း၊ ပါရဂူ
ဇာခရိ
ဘာသာရေးပညာ ပါမောက္ခချုပ်ဟောင်း
တောင်ပိုင်းအက်ဒဗင်တစ်တက္ကသိုလ်
ရစ်ချတ် ပီ။ လီမန်း၊ ပါရဂူ
တမန်တော်ဝတ္ထု
ဓမ္မပညာ ပါမောက္ခချုပ်ဟောင်း
ပြင်သစ် အက်ဒဗင်တစ်တက္ကသိုလ်
တာဆီ လီ၊ ပါရဂူ
သုတ္တံကျမ်း
ဘာသာရေးပညာ ပါမောက္ခ
အိုက်ဝုဒ် တက္ကသိုလ်
ရောဘတ် ကေ။ မက်အိုင်ဗာ၊ ပါရဂူ
မဿဲ
သမ္မာကျမ်းစာပညာ အကြီးတန်းကထိက
အဗုန်ဒေးလ် တက္ကသိုလ်
ဂျွန် ကေ။ မက်ဗီ၊ ပါရဂူ
ကောလောသဲ
ဓမ္မသစ် သမိုင်းစာအုပ်များ နိဒါန်း
ဓမ္မပညာ ပါမောက္ခနှင့် ဥက္ကဋ္ဌ
ဝါလာဝါလာ တက္ကသိုလ်
ရစ်ချတ် ဒဗလျူ။ မဒီနာ၊ ပါရဂူ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း
အာမုတ်
အများပြည်သူ ကျောင်းသားဝန်ကြီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး
အစ္စရေး နယ်ပယ်
ဂျီရီ မို့စကလာ၊ ဓမ္မပါရဂူ၊ ပါရဂူ
ဟဗက္ကုတ်
ဓမ္မဟောင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရေးနှင့် ဓမ္မပညာ ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
အက်ခဲဟတ် မူလာ၊ ဓမ္မပါရဂူ၊ ဓမ္မပါရဂူ
၁ ယောဟန်၊ ၂ ယောဟန်၊ ၃ ယောဟန်

လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
သမ္မာကျမ်းစာ သုတေသနဌာန 
ရူဘင် မူညော့ဇ်-လာရုန်ဒို၊ ပါရဂူ
၁ ကောရိန်သု
သမ္မာကျမ်းစာပညာ တွဲဖက်ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
ပလုကု မွန်ဒမ်ဘီယို၊ ပါရဂူ
တောလည်ရာ

ပါရဂူချုပ်

ဂိုမာ အက်ဒဗင်တစ်တက္ကသိုလ် 
ဒေးဂျုခ် နမ်း၊ ပါရဂူ
ဇေဖနိ
ပါမောက္ခနှင့် ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း
ဆမ်ယုခ် တက္ကသိုလ်
ဂွတ်မွန်ဒူ အိုလဖ်ဆန်၊ ပါရဂူ
‌ယေရမိမြည်တမ်းစကား
ဓမ္မဟောင်းနှင့် သမ္မာကျမ်းစာဘာသာစကား ပါမောက္ခချုပ်ဟောင်း
နယူးဘိုးလ် အဆင့်မြင့်ပညာကောလိပ်
ကင်း ပါပါယိုအန်နိုး၊ ပါရဂူ
၁ ပေတရု
သင်းအုပ်ဆရာ၊ ဥရောပဖြတ်ကျော် ဌာန၊ ဆဲဗင့်ဒေးအက်ဒဗင်တစ်အသင်း
ဝီလ်ဆင် ပါရိုးစ်၊ ပါရဂူ
ယောဟန်
ဓမ္မသစ်ပညာ ပါမောက္ခ
တောင်ပိုင်းအက်ဒဗင်တစ်တက္ကသိုလ်
ရိုဘတ်တို ပီရဲရာ၊ ပါရဂူ
ဖိလိပ္ပိ
ဓမ္မသစ်ပညာ ပါမောက္ခချုပ်ဟောင်း
အဒဗင်တစ်တက္ကသိုလ် ဒယ်ပလာတာ
ပတ်လ် ဘီ။ ပီတာဆန်၊ ပါရဂူ
မာလခိ
ဘာသာရေးပညာ ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
ဂျဲဟတ် ဖန်ဒယ်၊ ပါရဂူ
တရားသူကြီး၊ ဒံယေလ

သမ္မာကျမ်းစာပါဗျာဒိတ်တော်များကိုအနက်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း
အထက်လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူးဟောင်း 
သမ္မာကျမ်းစာ သုတေသနဌာန 
မာတင် ပရို့ဘ်စတယ်၊ ပါရဂူ
မိက္ခာ
ဓမ္မဟောင်း ပါမောက္ခ
ဆဲမီနာ ရှလော့စ် ဘိုဂန်ဟော့ဖ်
တီရီဆာ အယ်လ်။ ရီဗီ၊ ပါရဂူ
၂ ပေတရု
ဓမ္မသစ် အခြေအနေများ တွဲဖက်ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
အိန်ဂျယ် မန်နူယယ် ရိုဒရီဂွက်ဇ်၊ ဓမ္မပါရဂူ
ဝတ်ပြုရာကျမ်း၊ တရားသူကြီး၊ ဒံယေလ
ဘုရားသခင်၏ ကြွလာခြင်းနှင့် မျှော်လင့်ချက်
သမ္မာကျမ်းစာ၏ ဗျာဒိတ်နှင့် နှိုးဆွခြင်း
သမ္မာကျမ်းစာ ကျမ်းဂန်ဖွဲ့စည်းခြင်း
သမ္မာကျမ်းစာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း
သမ္မာကျမ်း ဗျာဒိတ်ရူပါရုံ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း
သမ္မာကျမ်းစာ သုတေသနဌာန အထက်ညွှန်ကြားရေးမှူးဟောင်း
အချိန်ပိုင်းလက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
ရစ်ချတ် ဆာဘူအင်း၊ ပါရဂူ
ဧဖက်
ပညာရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး
မြောက်အာရှ-ပစိဖိတ် ဌာန၊ ဆဲဗင့်ဒေးအက်ဒဗင်တစ်အသင်း
သောမတ်စ် အား။ ရှက်ဖတ်၊ ပါရဂူ
မာကု
ဓမ္မသစ် ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
ဂျရုမ်း အယ်လ်။ စကင်နာ၊ ပါရဂူ
ယေဇကျေလ
ပရောဖက်ပြုရေးစာအုပ်များ နိဒါန်း
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရေးနှင့် ဓမ္မပညာ လက်ထောက်ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
မိုက်ကယ် ဆိုကုပါ၊ ပါရဂူ၊ ဓမ္မပါရဂူ
တိတု
အဲလင် ဂျီ။ ဝိုက် အိမ်တော် လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
အဲလီယက်စ် ဘရာစီလ် ဒီ ဆူဇာ၊ ပါရဂူ
ယောလ
 ညွှန်ကြားရေးမှူး

သမ္မာကျမ်းစာ သုတေသနဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး
ရန်ကို စတီဖနိုဗစ်၊ ပါရဂူ
၂ သက်သာလောနိတ်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်း
ဓမ္မသစ် ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
ဇဒရာဗ်ကို စတီဖနိုဗစ်၊ ပါရဂူ
၁ ဓမ္မရာဇဝင်၊ ၂ ဓမ္မရာဇဝင်
ဘာသာရေးပညာ ပါမောက္ခ
အက်ဒဗင်ဟဲလ့် တက္ကသိုလ်
ဒေးဗစ် တက်စကာ၊ ပါရဂူ
၁ ရာဇဝင်၊ ၂ ရာဇဝင်
အဆင့်မြင့်ကထိက
အဗုန်ဒေးလ် တက္ကသိုလ်
လောရင့်စ် အေ။ တားနာ၊ ပါရဂူ
ယောန
ဓမ္မပညာ ပါမောက္ခချုပ်ဟောင်း
နယူးဘိုးလ် ပညာကောလိပ်
အဲဖရိန်း ဗယ်လာကွေ့ဇ်၊ ပါရဂူ
ဟဂ္ဂဲ
ရှေးနီးအရှေ့ ရှေးဟောင်းသုတေသန/ဟီးဘရူးသမ္မာကျမ်းစာ ပါမောက္ခနှင့် ဥက္ကဋ္ဌ
အင်တာအမေရိကန် အက်ဒဗင်တစ် ဓမ္မပညာဆဲမီနာရီ
ဆဲဒရစ် ဗိုင်း၊ ပါရဂူ
၁ သက်သာလောနိတ်
ဓမ္မသစ် တွဲဖက်ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
ကလင်တွန် ဝါလန်၊ ပါရဂူ
လုကာ
သမ္မာကျမ်းစာ သုတေသနဌာန လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
အေ။ ရေးဟယ် ဝဲလ်စ်၊ ပါရဂူ
ဧသတာ
သမ္မာကျမ်းစာပညာ တွဲဖက်ပါမောက္ခ
အင်ဒူးတက္ကသိုလ်
ဘာတီလ် ဝစ်ကလန်ဒါ၊ ဓမ္မပါရဂူ
ဟေရှာယ၊ ယေရမိ

Merling Alomía, PhD

Daniel

Professor Emeritus

Universidad Peruana Unión

Niels-Erik A. Andreasen, PhD

Obadiah

Professor of Old Testament and President Emeritus

Andrews University

Roberto David Badenas, PhD

Paul, the Law, and Salvation

Professor Emeritus of New Testament

Sagunto Adventist College

Delbert W. Baker, PhD

Philemon

Professor and Vice Chancellor

Adventist University of Africa

L. S. Baker Jr., PhD

Archaeology and the Bible

Old Testament Timeline

A Chronology Following the Internal Timeline of the Bible

Associate Director

Andrews University Press

Daniel Kwame Bediako, PhD

Joshua

Associate Professor of Old Testament and Vice Chancellor

Valley View University

Daniel Berchie, PhD

2 Corinthians

Associate Professor of Religion

Valley View University

Brant Berglin, PhD Candidate

Introduction to the New Testament Epistles

Associate Professor of Biblical Studies

Walla Walla University

Ernest Bursey, PhD

Romans

Professor of Religion

AdventHealth University

Lael O. Caesar, PhD

Job

Associate Editor

Adventist Review/Adventist World

Aecio E. Cairus, PhD

1 Chronicles, 2 Chronicles

Professor of Systematic Theology

Adventist International Institute of Advanced Studies

Félix Cortez, PhD

1 Timothy

Associate Professor of New Testament

Andrews University

Carl P. Cosaert, PhD

1 Corinthians, Galatians

Historical Introduction to the New Testament

Professor of Biblical Studies: Greek and New Testament

Walla Walla University

Jo Ann Davidson, PhD

Ruth

Professor of Systematic Theology

Andrews University

Richard M. Davidson, PhD

Song of Songs, Hosea

Introduction to the Pentateuch

J. N. Andrews Professor of Old Testament Interpretation

Andrews University

Hyunsok John Doh, PhD

1 Corinthians

Professor of New Testament Studies

Southern Adventist University

Jacques B. Doukhan, ThD

Ecclesiastes

Professor Emeritus of Hebrew and Old Testament Exegesis

Andrews University

Denis Fortin, PhD

2 Timothy

Professor of Historical Theology

Andrews University

Mathilde Frey, PhD

Deuteronomy

Associate Professor of Theology

Walla Walla University

Erhard Gallos, PhD

James, Jude

Assistant Professor of Religion

Andrews University

Constance E. C. Gane, PhD

Nahum

Associate Professor of Archaeology and Old Testament

Andrews University

L. James Gibson, PhD

Faith and Science

Director

Geoscience Research Institute

Michael G. Hasel, PhD

Exodus

Professor of Near Eastern Studies and Archaeology

Southern Adventist University

William G. Johnsson, PhD

Hebrews

Former Editor

Adventist Review/Adventist World

Gerald A. Klingbeil, DLitt

Genesis, Ezra, Nehemiah

Introduction to the Old Testament Historical Books

Research Professor of Old Testament and Ancient Near Eastern Studies

Andrews University

Martin G. Klingbeil, DLitt

Psalms

Introduction to Hebrew Poetry and Wisdom Books

Professor of Biblical Studies and Archaeology

Southern Adventist University

Donn Walter Leatherman, PhD

Zechariah

Professor Emeritus of Religion

Southern Adventist University

Richard P. Lehmann, PhD

Acts

Professor Emeritus of Theology

Adventist University of France

Tarsee Li, PhD

Proverbs

Professor of Religion

Oakwood University

Robert K. McIver, PhD

Matthew

Senior Lecturer in Biblical Studies

Avondale University

John K. McVay, PhD

Colossians

Introduction to the New Testament Historical Books

Professor of Theology and President

Walla Walla University

Richard W. Medina, PhD Candidate

Amos

Director, Public Campus Ministries

Israel Field

Jiří Moskala, ThD, PhD

Habakkuk

Professor of Old Testament Exegesis and Theology

Andrews University

Ekkehardt Mueller, ThD, DMin

1 John, 2 John, 3 John

Associate Director

Biblical Research Institute

Rubén Muñoz-Larrondo, PhD

1 Corinthians

Associate Professor of Biblical Studies

Andrews University

Paluku Mwendambio, PhD

Numbers

Rector

Adventist University of Goma

Daegeuk Nam, PhD

Zephaniah

Professor and President Emeritus

Sahmyook University

Gudmundur Olafsson, PhD

Lamentations

Professor Emeritus of Old Testament and Biblical Languages

Newbold College of Higher Education

Kim Papaioannou, PhD

1 Peter

Pastor, Trans-European Division of Seventh-day Adventists

Wilson Paroschi, PhD

John

Professor of New Testament Studies

Southern Adventist University

Roberto Pereyra, PhD

Philippians

Professor Emeritus of New Testament Studies

Universidad Adventista del Plata

Paul B. Petersen, PhD

Malachi

Professor of Religion

Andrews University

Gerhard Pfandl, PhD

Judges, Daniel

Interpreting Biblical Apocalyptic Prophecies

Former Associate Director

Biblical Research Institute

Martin Pröbstle, PhD

Micah

Professor of Old Testament

Seminar Schloss Bogenhofen

Teresa L. Reeve, PhD

2 Peter

Associate Professor of New Testament Contexts

Andrews University

Ángel Manuel Rodríguez, ThD

Leviticus, Judges, Daniel

Hope and the Advent of God

Revelation and Inspiration of the Bible

Formation of the Biblical Canon

Biblical Interpretation

Interpreting Biblical Apocalyptic Prophecies

Former Director

Part-time Associate Director

Biblical Research Institute

Richard Sabuin, PhD

Ephesians

Director of Education

Northern Asia-Pacific Division of Seventh-day Adventists

Thomas R. Shepherd, PhD

Mark

Professor of New Testament

Andrews University

Jerome L. Skinner, PhD

Ezekiel

Introduction to the Prophetic Books

Assistant Professor of Exegesis and Theology

Andrews University

Michael Sokupa, PhD, DTh

Titus

Associate Director

Ellen G. White Estate

Elias Brasil de Souza, PhD

Joel

Director

Biblical Research Institute

Ranko Stefanovic, PhD

2 Thessalonians, Revelation

Professor of New Testament

Andrews University

Zdravko Stefanovic, PhD

1 Samuel, 2 Samuel

Professor of Religion

AdventHealth University

David Tasker, PhD

1 Kings, 2 Kings

Senior Lecturer

Avondale University

Laurence A. Turner, PhD

Jonah

Professor Emeritus of Theological Studies

Newbold College of Higher Education

Efraín Velázquez, PhD

Haggai

Professor of Ancient Near Eastern Archaeology/Hebrew Bible and President

Inter-American Adventist Theological Seminary

Cedric Vine, PhD

1 Thessalonians

Associate Professor of New Testament

Andrews University

Clinton Wahlen, PhD

Luke

Associate Director

Biblical Research Institute

A. Rahel Wells, PhD

Esther

Associate Professor of Biblical Studies

Andrews University

Bertil Wiklander, ThD

Isaiah, Jeremiah

ယခင် ဥရောပတိုက်အလယ်ပိုင်း ဆီဗင်းဒေးအဒ်ဗင်းတစ်ချာ့ခ်ျ ဌာနခွဲ ဥက္ကဋ္ဌ

ထုတ်ဝေခြင်း

အမှုဆောင်ထုတ်ဝေသူ                                                      အန်ဒရီယာ လပ်တန်၊ အန်ဒရူးတက္ကသိုလ် ဥက္ကဋ္ဌ၊ 

                                                                                        ပညာရှင်ဆိုင်ရာ စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးနှင့် 

                                                                                         အန်ဒရူးတက္ကသိုလ်ပရပ်စ် ဘုတ်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ

စီမံကိန်းညွှန်ကြားရေးမှူး                                                   ရိုနယ်ဒ် အေ။ နော့တ်၊ အန်ဒရူးတက္ကသိုလ်ပရပ်စ်

                                                                                         ညွှန်ကြားရေးမှူး

အယ်ဒီတာချုပ်                                                                  အယ်လ်။ အက်စ်။ ဘေကာ ဂျူနီယာ၊ အန်ဒရူး                                                                                                တက္ကသိုလ်ပရပ်စ် လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး

အယ်ဒီတာညွှန်ကြားရေးမှူး                                                ဒေဘောရာ အယ်လ်။ အဲဗဟတ်၊ အန်ဒရူး                                                                                                       တက္ကသိုလ်ပရပ်စ် အယ်ဒီတာ

အယ်ဒီတာအကူအညီ                                                        လိဒ်ဗာ အန်ဒ်ဗစ်

                                                                                        တီမိုသီ အာရီနာ
                                                                                        အိုင်နရာ ဘေကာ
                                                                                        ဒန်နီယယ် ဂေါ်ဒန်
                                                                                        ယူဆူဖ် အိမာမ်
                                                                                        ဂျက်စမင် လိုဂန်
                                                                                        ကင်နက်ထ် လိုဂန်
                                                                                        ဆမ်မယ်လ် ပေဂန်
                                                                                        ကဲလ်ဒီ ပါရိုရှီ
                                                                                        ဆိုင်ယွန် ဆောင်
                                                                                        ပေ့ဂျ် ဂျေ။ ဆွန်ဆင်
                                                                                        ဒွိန်း ဗောင်
                                                                                        ကီဗင် ဝိုင်လီ

မျက်နှာဖုံးဒီဇိုင်း                                                                တိုက်စ်နှင့် ဆင်ဘော်

Former President, Trans-European Division of Seventh-day Adventists

PUBLICATION

Executive Publisher	Andrea Luxton, President, Andrews University, and Chair, Scholarly Publications and Andrews University Press Board
Project Director	Ronald A. Knott, Director, Andrews University Press
Managing Editor	L. S. Baker Jr., Associate Director, Andrews University Press
Editorial Director	Deborah L. Everhart, Editor, Andrews University Press
Editorial Assistance	Lidvar Andvik Timothy Arena Einra Baker Daniel Gordan Yusuf Imam Jasmine Logan Kenneth Logan Samuel Pagan Keldie Paroschi Sion Sung Paige J. Swanson Dwaine Vaughn Kevin Wiley
Cover Design	Types & Symbols

ESSAYS, TABLES, AND CHARTS

 

ရေးမှူး

အယ်ဒီတိုရီယယ်ညွှန်ကြားရေးမှူး
ဒေဘိုရာ လ်။ အဲဗာဟတ် (Deborah L. Everhart)၊ အန်ဒရူးတက္ကသိုလ်စာအုပ်တိုက် အယ်ဒီတာ

အယ်ဒီတာဆိုင်ရာ အကူအညီ
လစ်ဒ်ဗာ အန်ဒဗစ် (Lidvar Andvik)
တီမိုသိ အာရီနာ (Timothy Arena)
အိုင်နရာ ဘေဘကာ (Einra Baker)
ဒန်နီယယ် ဂေါ်ဒန် (Daniel Gordan)
ယူဆွတ် အိမာမ် (Yusuf Imam)
ဂျက်စ်မင် လိုဂန် (Jasmine Logan)
ကန်နက် လိုဂန် (Kenneth Logan)
ဆမ်မျူယယ် ပေဂန် (Samuel Pagan)
ကယ်ဒီ ပါရိုရှီ (Keldie Paroschi)
ဆီယွန် ဆုန်း (Sion Sung)
ပေ့ဂျ် ဂျေ။ ဆွန်ဆန် (Paige J. Swanson)
ဒွိုင်း ဗောန် (Dwaine Vaughn)
ကီဗင် ဝိုင်လီ (Kevin Wiley)

မျက်နှာဖုံးဒီဇိုင်း
Types & Symbols

ဆောင်းပါးများ၊ ဇယားများနှင့် ဇယားချပ်များ
ကျမ်းသစ်ကျမ်း သမိုင်းဆိုင်ရာစာအုပ်များနိဒါန်း
လေဝိ၏ ခေါ်တော်မူခြင်း (မဿဲ) – NKJV
မဿဲ
နာဇရက်နှင့် ဆေဖိုရစ်
ဗိမာန်တော်၏ အထွဋ်အထိပ်
မဿဲ၏ ယေရှု၏ အနာကင်းစင်ရေးအမှုဆောင်ခြင်း ဓမ္မသီအိုရီဂျီ
ယေရှု၏ ညီအစ်ကိုများ
ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ ဉာဏ်အလင်းများ။ ဥပမာပုံပြင်များ
ယေရှုခရစ် ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်း၏ လက်တွေ့ရှုထောင့်
မာကု
မာကု ၇း၁–၂၃ တွင် မစင်ကြယ်သောအစားအစာ
မာကုတွင် ရွံရှာဖွယ်အရာ
ယောဟန်
တစ်ပါးတည်းသော [မွေးဖွားသော]
စတုတ္ထဧဝံဂေလိတွင် နိမိတ်လက္ခဏာ ခုနစ်ပါး
ဟေရုဒ်၏ ဗိမာန်တော်
လူသားရဲ့သား
“ငါသည် … ဖြစ်၏” ဟူသော စကားများ
ပါရာကလေတို့စ်၏ အဓိပ္ပာယ်
လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခြင်း နှစ်
အန္နတ်နှင့် ကာယဖ
တမန်တော်ဝတ္ထု
လျှာဖြင့်ပြောဆိုခြင်း
ယေရှုသည် ကျောက်တိုင်
အစောပိုင်းအသင်းတော်တွင် အမျိုးသမီးများ
“ထိုသွေးသည် ငါတို့နှင့် ငါတို့သားစဉ်မြေးဆက်အပေါ် သက်ရောက်ပါစေ”
ဟေလေနိစ်များ
စတီဖန်၏ မိန့်ခွန်း၏ ပရောဖက်ပြုချက်အရေးပါမှု
ရှေခမ်
သမိုင်းကရှိ ကယ်တင်ခြင်းတွင် ဘုရားသခင်
စည်းလုံးသောအသင်းတော်
ပေတရုနှင့် ပေါလု၏ တရားဟောချက်များ
ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့သူများ
အရေဖျားလှီးခြင်း
ယေရုရှလင်ကောင်စီနှင့် ဓမ္မဟောင်းပညတ်တရား ဆယ်ပါး
အပတ်စဉ် ပထမနေ့
ထိုသွေးအားဖြင့်
ပေါလုနှင့် တရား
ရောမ
အမှုအလုပ်အားဖြင့် တရားစီရင်ခြင်း
ကြိုတင်ရွေးချယ်ခြင်း
ရောမ ၉–၁၁ နှင့် ခရစ်ယာန်ဆန့်ကျင်ရေး ဆီမီတစ်ဝါဒ
ရောမ ၉:၅ နှင့် ခရစ်တော်၏ ဘုရားဖြစ်တော်မူခြင်း
ဘုရားသခင်၏ ရွေးချယ်ခြင်း
အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို နာခံခြင်း
၁ ကောရိန္သု
နတ်ဆီးကပ်သော အစားအစာ
ပရောဖက်ပြုခြင်း လက်ဆောင်
၂ ကောရိန္သု
တစ်ဦးတည်း၏ သေခြင်းနှင့် အားလုံး၏ သေခြင်း
ပေါလု၏ အမှုတော်ဆောင်ခြင်း ပရိုဖိုင်
ယုံကြည်ခြင်းမရှိသူများ
ကောရိန္သုအသင်းတော်၊ ပေါလုနှင့် ယနေ့အသင်းတော်
ဧဖက်
ကြိုတင်ရွေးချယ်ခြင်း
ခရစ်တော်အတွင်း လျှောက်လှမ်းခြင်းသည် ဘဝနေထိုင်ပုံဖြစ်သည်
ပညတ်တရားများကို ပယ်ဖျက်ခြင်း
ရှေးကျသော အိမ်ထောင်စုစည်းမျဉ်းများ
ကောလောသဲ
ခရစ်တော်နှင့် အရာခပ်သိမ်းကို ဖန်ဆင်းခြင်း
လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အဘယ်အရာကို လက်သည်းနှင့်တင်ခဲ့သနည်း
ကောလောလသဲ ၂:၁၆ တွင် “ဥပုသ်နေ့” ၏ အဓိပ္ပာယ်
၁ သက်သာလောနိတ်
လေထဲသို့ ဆွဲယူခံရခြင်း
၁ တိမောသေ
လက်တင်ခြင်း
ဟေဗြဲ
စကားပြောသော ဘုရားသခင်
ဟေဗြဲတွင် ကောင်းကင်တမန်များ
ဟေဗြဲ ၂:၉ ၏ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်
ဟေဗြဲ ၄ နှင့် ဥပုသ်နေ့
အဆောင်းထဲရှိ နောက်ကွယ်
ဆာလံ ၁၁၀:၄ ကို ဟေဗြဲတွင်
ဟေဗြဲတွင် တာ ဟာဂီယာ (Ta Hagia)
ဟေဗြဲတွင် သန့်ရှင်းရာဌာန ဘာသာစကား
ဟေဗြဲတွင် သန့်ရှင်းရာဌာန၏ ဓမ္မသီအိုရီဂျီ
ယာကုပ်
ပေါလုနှင့် ယာကုပ်တို့၏ အမှုအလုပ်နှင့် ယုံကြည်ခြင်း
၁ ပေတရု
ယုံကြည်ခြင်း၏ ဣသရေလ
ခရစ်ယာန်အဆင်တန်ဆာ
အကျဉ်းထောင်ထဲက ဝိညာဉ်များ
သေလွန်သူများအား ဧဝံဂေလိတရားဟောခြင်း
၂ ပေတရု
၂ ပေတရုတွင် အသိပညာ
ပေတရုနှင့် မှားယွင်းသော ဆရာများ
၁ ယောဟန်
ငါတို့အပြစ်အတွက် ပူဇော်သက္ကာ (ကယ်တင်ခြင်း)
ခရစ်တော်ဆန့်ကျင်သူ (များ)
၁ ယောဟန် ၅:၇ – စာသားထည့်သွင်းမှု
သေစေတတ်သော အပြစ်နှင့် မသေစေတတ်သော အပြစ်
ယေရှုသည် ဘုရားသခင်
ဗျာဒိတ်
အပိုင်း သုံးပိုင်း၊ ရူပါရုံ ခုနစ်ပါး အကြမ်းဖျင်း
အသင်းတော် ခုနစ်ခုနှင့် အသုံးချခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းပုံ
ခရစ်ယာန်ခေတ်များ။ မီးခွက်တိုင် ခုနစ်တိုင်
အကြီးအကဲ နှစ်ဆယ့်လေးဦး၏ အမှတ်အသား
ရာဇဘုတ်တင်မြှောက်ခြင်း မြင်ကွင်း
တံဆိပ်များကို နားလည်ခြင်း
ခရစ်ယာန်ခေတ်များ။ တံဆိပ် ခုနစ်ခု
၁၄၄,၀၀၀ နှင့် လူမျိုးစု တဆယ့်နှစ်မျိုး
ဗျာဒိတ် ၈–၁၁ ရှိ တံပိုး ခုနစ်လုံး ဆိုင်ရာ သမိုင်းဝါဒီအမြင်များ ကွဲပြားခြင်း
ဘုရားသခင်၏ အဆုံးခေတ် လူမျိုး၏ ခါးခါးချိုချို အတွေ့အကြုံ
ပင်လယ်သားရဲနှင့် ဒံယေလ၏ ဦးချိုင်းလေး
ပင်လယ်သားရဲနှင့် ၁,၂၆၀ ရက်/နှစ်
တရားနှင့် ဥပုသ်နေ့
သားရဲ၏နာမတော်၏ ဂဏန်း
ဗာဗုလုန်နှင့် ယူဖရေးတီးမြစ်ကြီး

အတိုကောက်အမည်များ
အထွေထွေ
ABC-NT           Andrews Bible Commentary (ကျမ်းသစ်ကျမ်း)
ABC-OT           Andrews Bible Commentary (ကျမ်းဟောင်းကျမ်း)
A.D               anno Domini ခရစ်တော်၏နှစ်၌
ခန့်မှန်း           ခန့်မှန်းခြေ
အာရံ။  အာရံဘာသာစကား
ခရစ်မတိုင်ကြိုကာလ      ခရစ်တော်မလာမီကာလ
စီအေ။         ခန့်မှန်း၊ အနီးစပ်ဆုံး
စီအက်ဖ်။       confer နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ
အခန်း/အခန်းများ   အခန်း/အခန်းများ
စင်တီမီတာ       စင်တီမီတာ
ဥပမာ။     exempli gratia ၊ ဥပမာအားဖြင့်
အထူးသဖြင့်     အထူးသဖြင့်
ESV      အင်္ဂလိပ်စံပြုကျမ်းစာ (English Standard Version)
စသည်ဖြင့်     စသည်တို့၊ စသည်ဖြင့်
အက်ဖ်အက်။         နောက်လိုက်များ
ဂရမ်          ဂရမ်
ဂရိ။       ဂရိဘာသာစကား
ဟေဗြဲ။    ဟေဗြဲဘာသာစကား
ဆိုလိုသည်မှာ။       ဆိုလိုသည်မှာ
လည်းကောင်း
လက်မ။        လက်မ
ကီလိုဂရမ်        ကီလိုဂရမ်
ကေအမ်       ကီလိုမီတာ
လီတာ          လီတာ
လက်တင်။      လက်တင်ဘာသာစကား
ပေါင်။        ပေါင်
တကယ်တမ်း။        စာသားအတိုင်း
LXX      ဆက်ပတုဂင်တ် (ကျမ်းဟောင်းကို ဂရိဘာသာသို့ ရှေးကျသော ဘာသာပြန်)
၁ မက္ကဘီ၊ ၂ မက္ကဘီ         ၁ မက္ကဘီ၊ ၂ မက္ကဘီ
မီတာ         မီတာ
မိုင်။       မိုင်
NASB   နယူးအမေရိကန်စံပြုကျမ်း (New American Standard)
NEB     နယူးအင်္ဂလိပ်ကျမ်း (New English Bible)
NIV      နယူးအင်တာနေရှင်နယ်ဗားရှင်း (New International Version)
NKJV    နယူးကင်းဂျိမ်းဗားရှင်း (New King James Version)
ကျမ်းသစ်ကျမ်း       ကျမ်းသစ်ကျမ်း
ကျမ်းဟောင်းကျမ်း       ကျမ်းဟောင်းကျမ်း
အောင်စ်။       အောင်စ်
ဗလ။        ဗလူး (အများကိန်း)
တစ်ခု။    တစ်ခု (အနည်းကိန်း)
စတုရန်းကီလိုမီတာ square kilometers
အခြား/အခြားများ။    အခြား/အခြား

Introduction to the New Testament Historical Books

The Calling of Levi (Matthew)—NKJV

Matthew

Nazareth and Sepphoris

The Pinnacle of the Temple

Matthew’s Theology of Jesus’s Healing Ministry

The Brothers of Jesus

Insights into the Kingdom of God: The Parables

The Practical Aspect of the Second Coming of Jesus

Mark

Unclean Foods in Mark 7:1–23

The Abomination of Desolation in Mark

John

Only [Begotten]

The Seven Signs in the Fourth Gospel

Herod’s Temple

Son of Man

The “I Am” Sayings

The Meaning of Paraklētos

The Year of the Crucifixion

Annas and Caiaphas

Acts

Speaking in Tongues

Jesus the Stone

Women in the Early Church

His Blood Be on Us

The Hellenists

Prophetic Significance of Stephen’s Speech

Shechem

God in the History of Salvation

A Church United

Sermons of Peter and Paul

God-Fearers

Circumcision

The Council of Jerusalem and the Decalogue

The First Day of the Week

By His Blood

Paul and the Law

Romans

Judgment by Works

Predestination

Christian Anti-Semitism and Romans 9–11

Romans 9:5 and the Deity of Christ

Divine Election

Submission to Governing Authorities

1 Corinthians

Food Dedicated to Idols

The Gift of Prophecy

2 Corinthians

The Death of the One and the Death of the All

A Profile of Paul’s Ministry

Unbelievers

The Corinthians, Paul, and the Church Today

Ephesians

Predestined

Walking in Christ as a Way of Life

Abolishing the Law of Commandments

Ancient Household Codes

Colossians

Christ and the Creation of All Things

What Was Nailed to the Cross?

Meaning of “Sabbath” in Colossians 2:16

1 Thessalonians

The Rapture

1 Timothy

The Laying on of Hands

Hebrews

The Speaking God

Angels in Hebrews

The Interpretation of Hebrews 2:9

Hebrews 4 and the Sabbath

Behind the Veil

Psalm 110:4 in Hebrews

Ta Hagia in Hebrews

Sanctuary Language in Hebrews

The Theology of the Sanctuary in Hebrews

James

Paul and James on Works and Faith

1 Peter

The Israel of Faith

Christian Adornment

The Spirits in Prison

The Gospel Preached to the Dead

2 Peter

Knowledge in 2 Peter

Peter and the False Teachers

1 John

The Propitiation (Atoning Sacrifice) for Our Sins

The Antichrist(s)

1 John 5:7—A Textual Addition

Deadly and Not Deadly Sin

Jesus as God

Revelation

Three-Part, Seven-Vision Outline

The Seven Churches: Application and Organization

Christian Epochs: Seven Lampstands

Identity of the Twenty-Four Elders

Enthronement Scene

Understanding the Seals

Christian Epochs: Seven Seals

The 144,000 and the Twelve Tribes

Different Historicist Views on the Seven Trumpets in Revelation 8–11

Bittersweet Experience of God’s End-Time People

The Sea Beast and the Little Horn of Daniel

The Sea Beast and the 1,260 Days/Years

The Law and the Sabbath

The Number of the Beast’s Name

Babylon and the Great River Euphrates

ABBREVIATIONS

General

ABC-NT           Andrews Bible Commentary (New Testament)

ABC-OT           Andrews Bible Commentary (Old Testament)

A.D.     anno Domini, in the year of the Lord

approx.           approximately

Aram.  Aramaic

B.C.      before Christ

ca.       circa, about, approximately

cf.        confer, compare

chap./chaps.   chapter/chapters

cm       centimeters

e.g.      exempli gratia, for example

esp.     especially

ESV      English Standard Version of the Bible

etc.      et cetera, and so forth

ff.         and following

g          gram/grams

Gr.       Greek

Heb.    Hebrew

i.e.       id est, that is

in.        inch/inches

kg        kilogram/kilograms

KJV       King James Version of the Bible

km       kilometer/kilometers

L          liter/liters

Lat.      Latin

lb.        pound/pounds

lit.        literally

LXX      Septuagint, an ancient translation of the OT into Greek

1 Macc.; 2 Macc.         1 Maccabees; 2 Maccabees

m         meter/meters

mi.       mile/miles

NASB   New American Standard version of the Bible

NEB     New English Bible version

NIV      New International Version of the Bible

NKJV    New King James Version of the Bible

NT       New Testament

OT       Old Testament

oz.       ounce/ounces

pl.        plural

sing.    singular

sq. km square kilometers

v./vv.    verse/verses

 

ကျမ်းစာအုပ်များ မြန်မာဘာသာပြန် (ဂဏန်းများပါ မြန်မာလိုရေးပေးထားသည်)

ကမ္ဘာဦးကျမ်း
ထွက်မြောက်ရာကျမ်း
ဝတ်ပြုရာကျမ်း
တောလည်ရာကျမ်း
တရားဟောရာကျမ်း
ယောရှုမှတ်စာ
တရားသူကြီးမှတ်စာ
ရုသဝတ္တု
ဓမ္မရာဇဝင်ပထမစောင်
ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင်

ဓမ္မရာဇဝင်တတိယစောင်

ဓမ္မရာဇဝင်စတုတ္ထစာစောင်

ရာဇဝင်ချုပ်ပထမစောင်

ရာဇဝင်ချုပ်ဒုတိယစောင်

ဧဇရမှတ်စာ

နေဟမိမှတ်စာ

ဧသတာဝတ္တု

ယောဘဝတ္တု

ဆာလံကျမ်း
သုတ္တံကျမ်း
ဒေသနာကျမ်း
ရှောလမုန်သီချင်း
ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်း
ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်း
ယေရမိမြည်တမ်းစကား
ယေဇကျေလအနာဂတ္တိကျမ်း
ဒံယေလအနာဂတ္တိကျမ်း
ဟောရှေအနာဂတ္တိကျမ်း
ယောလအနာဂတ္တိကျမ်း
အာမုတ်အနာဂတ္တိကျမ်း
ဩဗတိရူပါရုံ
ယေနအနာဂတ္တိကျမ်း
မိက္ခာအနာဂတ္တိကျမ်း
နာဟုံအနာဂတ္တိကျမ်း
ဟဗက္ကုတ်အနာဂတ္တိကျမ်း
ဇေဖနိအနာဂတ္တိကျမ်း
ဟဂ္ဂဲအနာဂတ္တိကျမ်း
ဇာခရိအနာဂတ္တိကျမ်း
မာလခိအနာဂတ္တိကျမ်း
ရှင်မဿဲခရစ်ဝင်
ရှင်မာကုခရစ်ဝင်
ရှင်လုကာခရစ်ဝင်
ရှင်ယောဟန်ခရစ်ဝင်
တမန်တော်ဝတ္ထု
ရောမဝတ္ထု
ကောရိန်သုဩဝါဒစာပထမစောင်
ကောရိန်သုဩဝါဒစာဒုတိယစောင်
ဂလာတိဩဝါဒစာ

ဧဖက်ဩဝါဒစာ

ဖိလိပ္ပိဩဝါဒစာ

ကောလောသဲဩဝါဒစာ

သက်သာလောနိတ်ဩဝါဒစာပထမစောင်

သက်သာလောနိတ်ဩဝါဒစာဒုတိယစောင်

တိမောသေဩဝါဒစာပထမစောင်

တိမောသေဩဝါဒစာဒုတိယစောင်

တိတုဩဝါဒစာ

ဖိလေမုန်ဩဝါဒစာ

ဟေဗြဲဩဝါဒစာ

ရှင်ယာကုပ်ဩဝါဒစာ

ရှင်ပေတရုဩဝါဒစာပထမစောင်

ရှင်ပေတရုဩဝါဒစာဒုတိယစောင်

ရှင်ယောဟန်ဩဝါဒစာပထမစောင်
ရှင်ယောဟန်ဩဝါဒစာဒုတိယစောင်
ရှင်ယောဟန်ဩဝါဒစာတတိယစောင်

ရှင်ယုဒဩဝါဒစာ

ဗျာဒိတ်ကျမ်း

Books of the Bible

Gen.

Ex.

Lev.

Num.

Deut.

Josh.

Judg.

Ruth

1 Sam.

2 Sam.

1 Kin.

2 Kin.

1 Chr.

2 Chr.

Ezra

Neh.

Esth.

Job

Ps./Pss.

Prov.

Eccl.

Song

Is.

Jer.

Lam.

Ezek.

Dan.

Hos.

Joel

Amos

Obad.

Jon.

Mic.

Nah.

Hab.

Zeph.

Hag.

Zech.

Mal.

Matt.

Mark

Luke

John

Acts

Rom.

1 Cor.

2 Cor.

Gal.

Eph.

Phil.

Col.

1 Thess.

2 Thess.

1 Tim.

2 Tim.

Titus

Philem.

Heb.

James

1 Pet.

2 Pet.

1 John

2 John

3 John

Jude

Rev.

 

အယ်လင် ဂျီ ဝိုက် ရေးသားသော စာအုပ်များ

AA       တမန်တော်များနှင့်ပုရောဖက်များ

 COL      ခရစ်တော်၏ သရုပ်ပြသွန်သင်ချက်များ

DA       ထဝရလိုအင်သက်တော်စဉ်

GC       ကြီးမားသော အငြင်းပွားမှု( အကောင်းနှင့်အဆိုးတိုက်လှန်ပွဲ)

 MB      မင်္ဂလာတောင်တော်မှခရစ်တော်၏ဩဝါဒစာများ

PP        ဘိုးဘေးများနှင့် ပရောဖက်များ

1SM     ရွေးချယ်ထားသော သတင်းစကားများ၊ အတွဲ ၁

SAT      တရားဟောချက်များနှင့် ပြောကြားချက်များ

 SC        သုခချမ်းသာလမ်းညွှန်

SDABC သတ္တမနေ့ အက်ဒ်ဗင်းတစ်သမ္မာကျမ်းမှတ်စု

ST        အချိန်ကာလ၏နိမိတ်လက္ခဏာများ 

Books by Ellen G. White

AA       The Acts of the Apostles

COL      Christ’s Object Lessons

DA       The Desire of Ages

Ev        Evangelism

GC       The Great Controversy

MB      Thoughts from the Mount of Blessing

PP        Patriarchs and Prophets

1SM     Selected Messages, vol. 1

SAT      Sermons and Talks

SC        Steps to Christ

SDABC Seventh-day Adventist Bible Commentary

ST        Signs of the Times

 

ကျမ်းစာအတွင်းပိုင်း အချိန်ဇယားအတိုင်း လိုက်နာထားသော ခေတ်နှစ်စဉ်ဇယား

ကျမ်းစာရေးသားသူများသည် အဖြစ်အပျက်များကို အခြားအဖြစ်အပျက်များနှင့် ဆက်စပ်ပြီး အချိန်ကိုမှတ်သားသည့် ရှေးကျသောနည်းလမ်းများကို လိုက်နာခဲ့ကြသည်။ ယင်းကို များသောအားဖြင့် ဆက်စပ်ရက်စွဲသတ်မှတ်ခြင်း (relative dating) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ထိုသို့ဆိုလျှင် ကျွန်ုပ်တို့ ယနေ့ခေတ်လူများအတွက် ကျမ်းစာထဲရှိ ထိုအဖြစ်အပျက်များသည် ဆက်စပ်မှုမရှိသော အဖြစ်အပျက်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် မည်သည့်အချိန်က ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်ကို ချက်ချင်းနားလည်ရန် ခက်ခဲတတ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုပြဿနာကို ပကတိရက်စွဲသတ်မှတ်ခြင်း (absolute dating) နည်းဖြင့် ဖြေရှင်းနိုင်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် သတ်မှတ်ထားသော နှစ်ဂဏန်းများကို သတ်မှတ်ပေးပြီး၊ ထိုဂဏန်းများသည် သဘောသဘာဝအရ ဆက်စပ်မှုမရှိသော အဖြစ်အပျက်များအတွက် ဆက်နွယ်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။

A CHRONOLOGY FOLLOWING THE INTERNAL TIMELINE OF THE BIBLE

The Bible writers followed ancient methods of marking time by linking events in a relational way to other events, usually referred to as relative dating. This sometimes makes it difficult for us today to quickly understand when these biblical events took place in regard to unrelated events. We solve that problem with absolute dating. This method assigns fixed year numbers that, by their very nature, provide the relationship for unrelated events.

 

ကျမ်းစာထဲတွင် တွေ့ရှိရသော ဆက်စပ်ရက်စွဲသတ်မှတ်ခြင်းနည်းကြောင့် ခေတ်သစ်ပညာရှင်များသည် ထိုဆက်စပ်ရက်စွဲများကို ပကတိရက်စွဲများအဖြစ် မည်ကဲ့သို့ ပြန်လည်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသင့်သည်ကို နားလည်ရန် မတူညီသော စနစ်များကို အသုံးပြုကြသည်။ ဤနေရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့ ပေးထားသော ခေတ်နှစ်စဉ်ဇယားသည် ထိုစနစ်များထဲမှ တစ်ခုကို လိုက်နာထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဤမှတ်ချက်စာအုပ်တစ်ခုလုံးတွင် ထင်ဟပ်နေပါသည်။ ဤရက်စွဲများသည် အသစ်ဆုံးမှ စတင်ကာ ကျမ်းစာခေတ်နှစ်စဉ်ဇယား၏ အစပြုချိန်ဆီသို့ ပြန်လည်ဦးတည်သွားပါသည်။ ဤနေရာတွင် ပေးထားသော ရက်စွဲများကို နောက်ဆုံးနှုတ်ကပတ်တော်အဖြစ် မယူမှတ်သင့်ပါ။ ဤခေတ်နှစ်စဉ်ဇယားကို ကိုးကားကိရိယာအဖြစ်သာ တင်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ အဓိကအဖြစ်အပျက်များကို စာလုံးမည်းဖြင့် မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။ ကျမ်းချက်များတွင် ခေတ်နှစ်ဆိုင်ရာ ထုတ်ဖော်ချက်များနှင့် အဖြစ်အပျက်ဆိုင်ရာ ထုတ်ဖော်ချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ မှတ်တမ်းများအတွက် ကျမ်းစာကိုးကားချက်များကို ပေးထားသည်။

Because of the relative dating method found in Scripture, modern scholars use different systems to understand how these relative dates should be reinterpreted as absolute dates. Here we provide a chronology that follows one of these systems, as reflected throughout this commentary. These dates begin with the most recent and move backward toward the beginning of biblical chronology. The dates given here should not be taken as the final word on the matter. This chronology is presented as a reference tool. Major events are highlighted with bold text. Biblical references are provided for entries based on chronological statements or statements about the event in the text.

 

ခေတ်သစ်သိပ္ပံနည်းကျ ရက်စွဲသတ်မှတ်စနစ်အများအပြားသည် ဤခေတ်နှစ်စဉ်ဇယားရှိ အစောပိုင်းရက်စွဲအချို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေသော်လည်း၊ ဤအဖြစ်အပျက်များ၏ ဆက်စပ်ဖြစ်ပျက်မှုများကို ကျမ်းစာအတွင်းပိုင်း အချိန်ဇယားတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ရက်စွဲများ သတ်မှတ်ပေးခြင်းဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်သည်။

Although several modern scientific dating systems are at conflict with some of the earlier dates in this chronology, the relative happenings of these events are seen by assigning them dates as indicated in the internal timeline of the Bible.

     

ကျမ်းစာအတွင်း အချိန်ဇယားအတိုင်း ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော အစဉ်လိုက်ဇယား အေဒီ ၉၈        ယောဟန်ကွယ်လွန်သည်   အေဒီ ၉၆        ယောဟန်သည် သူ၏ဧဝံဂေလိတရားကို ရေးသားသည် အေဒီ ၉၆        နာဗာသည် တရားဝင်                  ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို ရပ်တန့်စေသည် အေဒီ ၉၅ ခန့်    ယောဟန်သည် ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို ရေးသားသည် အေဒီ ၉၃        ယောသပ်သည် ဂျူးရှေးဟောင်းမှတ်တမ်းကို ရေးသားသည် အေဒီ ၉၀ ခန့်    ယောဟန်သည် သူ၏ ကျမ်းစာများကို ရေးသားသည် အေဒီ ၈၀        ရောမမြို့ ကိုလော့ဆီယမ်အားလုံးကို ဖွင့်လှစ်သည် အေဒီ ၇၉        ဗီဆူးဗီးယပ်စ်တောင်မှ ပွန်ပေမြို့ ပျက်စီးသည် အေဒီ ၇၉        တိတုသည် ရောမဧကရာဇ်အဖြစ် အုပ်ချုပ်သည် အေဒီ ၇၇        ယောသပ်သည် ဂျူးစစ်ပွဲကို ရေးသားသည် အေဒီ ၇၃        မာဆာဒါသည် ရောမလက်အောက်သို့ ကျရောက်သည် အေဒီ ၇၀        တိတုသည် ယေရှုလင်မြို့ကို ဖျက်ဆီးသည် အေဒီ ၇၀    ယောဟန်သည် ယုဒပြည်မှ ထွက်ခွာသည် အေဒီ ၆၉        ဧကရာဇ်လေးပါး၏နှစ် အေဒီ ၆၈        နီရို ကွယ်လွန်သည် အေဒီ ၆၇ ခန့်    ပေါလု ကွယ်လွန်သည် အေဒီ ၆၆        ဂျူးများ ပုန်ကန်သည် အေဒီ ၆၆        ပေါလုသည် တိမောသေ ဒုတိယစောင် ရေးသားစေသည် အေဒီ ၆၅ ခန့်    ပေါလုသည် တိတုဩဝါဒစာကို ရေးသားခဲ့သည် အေဒီ ၆၅        ပေါလုသည် တိမောသေ ပထမစောင် ရေးသားခဲ့သည် (သို့မဟုတ် အေဒီ ၆၅–၆၆) အေဒီ ၆၅        ပေတရုကွယ်လွန်သည် အေဒီ ၆၄ ခန့်    ပေါလုသည် ဟေဗြဲဩဝါဒစာကို ရေးသားခဲ့သည် (သို့မဟုတ် ၆၀ ခုနှစ်များ အစောပိုင်း အလယ်ပိုင်း) အေဒီ ၆၄ ခန့်        ပေတရုသည် ရှင်ပေတရု ဒုတိယစောင် ရေးသားသည် အေဒီ ၆၄        နီရိုသည် ခရစ်ယာန်များကို ညှဉ်းပန်းသည် အေဒီ ၆၃    ပေတရုသည် ရှင်ပေတရု ပထမစောင် ရေးသားသည် အေဒီ ၆၂ ခန့်    လုကာသည် တမန်တော်မှတ်တမ်း ရေးသားသည် အေဒီ ၆၂        ယေရှု၏ ညီ ယာကုပ်ကို သတ်ပစ်သည် အေဒီ ၆၁ ခန့်    လုကာသည် သူ၏ ဧဝံဂေလိတရားကို ရေးသားသည် အေဒီ ၆၁ ခန့်    ပေါလုသည် ကောလောသဲဩဝါဒစာကို ရေးသားသည် အေဒီ ၆၁        ပေါလုအား စွဲချက်များမှ လွတ်မြောက်စေပြီး လွှတ်ပေးသည် အေဒီ ၆၁        ပေါလုသည် ဖိလေမုန်ဩဝါဒစာကို ရေးသားခဲ့သည် အေဒီ ၆၁        ပေါလုသည် ဖိလိပ္ပိဩဝါဒစာကို ရေးသားခဲ့သည် အေဒီ ၆၁        ပေါလုသည် ဧဖက်ဩဝါဒစာကို ရေးသားခဲ့သည် အေဒီ ၆၀ ခန့်    ယောဟန် မာကုသည် သူ၏ ဧဝံဂေလိတရားကို ရေးသားသည် အေဒီ ၆၀ ခန့်    ယုဒသည် သူ၏ ကျမ်းစာကို ရေးသားသည် အေဒီ ၆၀        ပေါလုအား ကဲသရိမြို့မှ ယူဆောင်သွားသည် အေဒီ ၅၉        ဖေတ္တုသည် ယုဒပြည်ကို အုပ်ချုပ်သည် အေဒီ ၅၈        ပေါလုအား ကဲသရိမြို့ သို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည် အေဒီ ၅၈        ပေါလုသည် သူ၏ တတိယခရီးကို အဆုံးသတ်သည် အေဒီ ၅၆–၅၇ ခန့်        ပေါလုသည် ရောမဩဝါဒစာကို     ရေးသားသည် အေဒီ ၅၆         ပေါလုသည် ကောရိန္သု ဒုတိယစောင်ကို မာကေဒေါနိပြည်၌ ရေးသားသည် အေဒီ ၅၆        ပေါလုသည် ဆောင်းရာသီတွင် ကောရိန္သုမြို့သို့ ရောက်ရှိသည် အေဒီ ၅၅ ခန့်    ပေါလုသည် ကောရိန္သု ဩဝါဒစာ ပထမစောင်ကို ရေးသားသည် အေဒီ ၅၄        ဂျူးများ ရောမသို့ ပြန်လာခွင့်ရသည် အေဒီ ၅၄        နီရိုသည် ရောမဧကရာဇ်အဖြစ် အုပ်ချုပ်သည် အေဒီ ၅၃        ပေါလုသည် သူ၏ တတိယခရီးကို စတင်ခဲ့သည် အေဒီ ၅၂        ပေါလုသည် သူ၏ ဒုတိယခရီးကို အဆုံးသတ်သည် အေဒီ ၅၂         ဖေလိက်သည် ယုဒပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမင်းအဖြစ် တာဝန်ယူသည် အေဒီ ၅၁        ဂါလျုန်မင်းသည် အခါယပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမင်းဖြစ်လာသည် (တမန် ၁၈:၁၂) အေဒီ ၅၁        ပေါလုသည် သက်သာလောနိက် ဒုတိယစောင်ကို ရေးသားသည် (သို့မဟုတ် အေဒီ ၅၀–၅၁) အေဒီ ၅၀ ခန့်       မဿဲသည် သူ၏ ဧဝံဂေလိတရားကို ရေးသားသည် အေဒီ ၅၀        ပေါလုသည် သက်သာလောနိက် ပထမစောင်ကို ရေးသားသည် (သို့မဟုတ် အေဒီ ၅၀–၅၁) အေဒီ ၄၉ ခန့်      ယာကုပ်သည် သူ၏ ကျမ်းစာကို ရေးသားသည် အေဒီ ၄၉        ပေါလုသည် ဂလာတိလူများကို ရေးသားသည် အေဒီ ၄၉        ပေါလုသည် သူ၏ ဒုတိယခရီးကို စတင်သည် အေဒီ ၄၉        ဖိလိပ္ပိတွင် ခရစ်ယာန်အသင်းတော် ပေါ်ပေါက်လာသည် အေဒီ ၄၉        ယေရုရှလင်ညီလာခံ ကျင်းပသည် အေဒီ ၄၉        ကလောဒီးယပ်စ်သည် ဂျူးများကို ရောမမှ နှင်ထုတ်သည် အေဒီ ၄၇        အာနနိယသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းဖြစ်သည် အေဒီ ၄၇         ပေါလုသည် သူ၏ ပထမခရီးကို အဆုံးသတ်သည် အေဒီ ၄၅        ပေါလုသည် သူ၏ ပထမခရီးကို စတင်သည် အေဒီ ၄၄        ဟေရုဒ် အဂြိပ္ပသည် ကွယ်လွန်သည် (တမန် ၁၂:၂၃) အေဒီ ၄၃ ခန့်    ဗာနဗသည် တာရှုမြို့ရှိ ရှောလုကို ရှာဖွေသည် (တမန် ၁၁:၂၅) အေဒီ ၄၂        ပေါလု၏ တာရှုမြို့၌ ရူပါရုံရရှိခြင်း (၂ ကောရိန် ၁၂:၁–၂) အေဒီ ၄၁        ဟေရုဒ် အဂြိပ္ပသည် ယုဒပြည်ကို အုပ်ချုပ်သည် အေဒီ ၄၁        ကလောဒီးယပ်စ်သည် ရောမဧကရာဇ်ဖြစ်သည် အေဒီ ၃၇        ကာလီဂူလာသည် ရောမဧကရာဇ်ဖြစ်သည် အေဒီ ၃၇        ရှောလုသည် ယေရုရှလင်သို့ သွားရောက်သည် (တမန် ၉:၂၆) အေဒီ ၃၆        ပိလတ်သည် ရာထူးမှ ဆုံးရှုံးသည် အေဒီ ၃၄        သတေဖန်အား ကျောက်ခဲနှင့် ပစ်သတ်ခံရ/ဧဝံဂေလိသည် တပါးအမျိုးသားများသို့ ရောက်သည် (တမန် ၇:၅၇–၆၀။ ဒံ ၉:၂၄) အေဒီ ၃၁         ပင်တေကုတ္တေတွင် အစောပိုင်း   မိုးရွာသည် အေဒီ ၃၁        ယေရှုသည် ကောင်းကင်သို့ တက်ကြွတော်မူသည် အေဒီ ၃၁        ယေရှုသည် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူသည် အေဒီ ၃၁         ယေရှုအား လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင်အသေခံတော်မူ၏ (မဿဲ ၂၆:၁၇။ ယောဟန် ၁၉:၁၄။ဒံ ၉:၂၇) အေဒီ ၃၁        ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်ကို ထပ်မံ သန့်ရှင်းစေသည် (ယောဟန် ၁၃:၁) အေဒီ ၃၀        ယေရှုသည် ယုဒပြည် တွင် နောက်ဆုံး အမှုတော်ဆောင်သည် (ယောဟန် ၆:၄) အေဒီ ၂၉        ယေရှုသည် ဂါလိလဲပြည်၌ အမှုတော်ဆောင်သည် အေဒီ ၂၈         ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်ကို သန့်ရှင်း   စေသည် (ယောဟန် ၂:၁၃) အေဒီ ၂၇        ယေရှုသည် နှစ်ခြင်းခံတော်မူသည် (လု ၃:၁–၂။ ဒံ ၉:၂၅) အေဒီ ၁၈        ကယာဖသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းဖြစ်လာသည် အေဒီ ၁၄        တိဗေရိသည် ရောမဧကရာဇ်ဖြစ်သည် အေဒီ ၈ ခန့်    ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်၌ ပညာရှင်များကို အံ့ဩစေသည် (လု ၂:၄၁–၄၂) အေဒီ ၆        အန္နသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းဖြစ်လာသည် ဘီစီ ၄ ခန့်    ဟေရုဒ်မင်းကြီး ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၅ ခန့်     ယေရှုသည် မွေးဖွားတော်မူသည်   (မဿဲ ၂:၁၊ ၉–၁၁၊ ၁၆။ လု ၂:၁–၇၊ ၃:၂၃) ဘီစီ ၁၉        ဟေရုဒ်သည် ဗိမာန်တော်ကို စတင်တည်ဆောက်သည် ဘီစီ ၂၇        ဩဂုတ်စတပ်သည် ရောမဧကရာဇ်ဖြစ်သည် ဘီစီ ၂၇        ကောရိန္သုမြို့ကို အခါယ၏ မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်သည် ဘီစီ ၃၀        နောက်ဆုံး ဂရိနိုင်ငံသည် ရောမလက်အောက်သို့ ကျရောက်သည် ဘီစီ ၃၇        ဟေရုဒ်သည် ယုဒပြည်ကို အုပ်ချုပ်သည် ဘီစီ ၄၂        ဖိလိပ္ပိကို ရောမစစ်ကိုလိုနီအဖြစ် တည်ထောင်သည် ဘီစီ ၄၄        ဂျူလီယပ် ဆီဇာအား လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်သည် ဘီစီ ၄၄        ရောမသည် ကောရိန္သုမြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သည် ဘီစီ ၄၇         ဂျူလီယပ် ဆီဇာသည် အုပ်ချုပ်သည် ဘီစီ ၆၃        ပွန်ပေသည် ယုဒပြည် ကို သိမ်းပိုက်သည် (ဒံ ၁၁:၂၀) ဘီစီ ၁၆၄        အန်တီအိုကပ်စ်အီပီဖန်းစ်သည် လေဗန်တွင် ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၁၆၅        ဗိမာန်တော်ကို ပြန်လည်ဆည်းကပ်သည် (ဟနုကာ) ဘီစီ ၁၆၈        ရောမသည် ဂရိနိုင်ငံများကို    စစ်ကြေညာသည် (ဒံ ၂:၄၀။ ၇:၇) ဘီစီ ၁၇၅        အန်တိအိုကပ်ဖန်နီးယပ်သည် လီဗန့်ကို အုပ်ချုပ်သည် ဘီစီ ၃၀၅        ဆီလူကပ် နိကေတာသည် လေဗန်ကို အုပ်ချုပ်သည် ဘီစီ ၃၀၅        တောလမီ ဆိုတာသည် အဲဂုတ္တုကို အုပ်ချုပ်သည် ဘီစီ ၃၂၃        အလက်ဇန္ဒားမင်းကြီး ကွယ်လွန်သည် (ဒံ ၇:၆။ ၈:၈။ ၁၁:၄) ဘီစီ ၃၃၂        အလက်ဇန္ဒားမင်းကြီးသည် တုရုမြို့ကို ဖျက်ဆီးသည် ဘီစီ ၃၃၃        အလက်ဇန္ဒားမင်းကြီးသည် သောဒုန်မြို့ကို ဖျက်ဆီးသည် ဘီစီ ၃၃၆        အလက်ဇန္ဒားမင်းကြီးသည် မက်စီဒိုနိယာတွင် အာဏာရသည် (ဒံ ၂:၃၉။ ၇:၆။ ၈:၇၊ ၂၁။ ၁၁:၃) ဘီစီ ၃၄၅        ပါရှန်များသည် သောဒုန် မြို့ကို ဖျက်ဆီးသည် ဘီစီ ၄၀၈        ယေရုရှလင်မြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သည် (ဒံ ၉:၂၅) ဘီစီ ၄၄၀ ခန့်    ဧဇရသည် သူ၏ ကျမ်းကို ရေးသားသည် ဘီစီ ၄၄၄        နေဟမိသည် ယေရုရှလင်သို့ ပြန်လာခြင်းကို ဦးဆောင်သည် ဘီစီ ၄၄၄        အာတာဇတ်သည် ဒုတိယအမိန့်ထုတ်သည် (နေဟမိ ၁:၁) ဘီစီ ၄၅၇        ဧဇရသည် ယေရုရှလင်သို့ ပြန်လာခြင်းကို ဦးဆောင်သည် (ဧဇရ ၇:၇) ဘီစီ ၄၅၇        အာတာဇတ်၏ အမိန့်ကြောင့် ယေရုရှလင်မြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သည် (ဧဇရ ၇:၇၊ ၁၂–၂၆။ ဒံ ၈:၁၄။ ၉:၂၅) ဘီစီ ၄၆၅        အာတာဇတ်သည် အုပ်ချုပ်သည် ဘီစီ ၄၆၅        ဇာက်စီးယပ်ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၄၇၉        ဧသတာသည် ဘုရင်မဖြစ်လာသည် (ဧသတာ ၂:၁၆) ဘီစီ ၄၈၃        ဇာက်စီးယပ်သည် ဘုရင်မ ဗာရှတိကို ထုတ်ပယ်သည် (ဧသတာ ၁:၃) ဘီစီ ၄၈၆        အဟရှရုတ်/ဇာက်စီးယပ်သည် အုပ်ချုပ်သည် ဘီစီ ၅၁၅        ယေရုရှလင်ရှိ ဗိမာန်တော်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပြီးစီးသည် (ဧဇရ ၆:၁၅) ဘီစီ ၅၂၀        ဇာခရိသည် အမှုတော်စတင်သည် (ဇာကာ ၁:၁) ဘီစီ ၅၂၀        ဟဂ္ဂဲသည် အမှုတော်စတင်သည် (ဟဂ္ဂဲ ၁:၁) ဘီစီ ၅၂၀        ဒါရိယပ်သည် အမိန့်ထုတ်သည် (ဧဇရ ၆:၁–၁၂) ဘီစီ ၅၂၂        ဒါရိယပ်သည် ပါရှန်တွင် အုပ်ချုပ်   သည် ဘီစီ ၅၃၀        ဆိုင်းရပ်စ်ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၅၃၆        ဒံယေလသည် နောက်ဆုံး ရူပါရုံကို ခံစားရသည် (ဒံ ၁၀:၁) ဘီစီ ၅၃၇        ဇေရုဗ‌ဗေလသည် ယေရုရှလင်သို့ ပြန်လာခြင်းကို ဦးဆောင်သည် (ဧဇရ ၂:၁–၂) ဘီစီ ၅၃၇        စီးရပ်သည် ယေရုရှလင်သို့ ပြန်လာရန် အမိန့်ထုတ်သည် (ဧဇရ ၁:၁။ ဒံ ၉:၂၅) ဘီစီ ၅၃၉        ဒံယေလသည် ခုနစ်ဆယ်ပတ်ဗျာဒိတ်ကို ခံစားရသည် (ဒံ ၉:၁။ ၁၁:၁) ဘီစီ ၅၃၉        ဒါရိယပ် မေဒီယန်သည် ဘုရင်ဖြစ်သည် (ဒံ ၅:၃၀။ ၁၁:၁) ဘီစီ ၅၃၉       ဆိုင်းရပ်စ်သည် ဘုရင်ခံမြို့ကို သိမ်းပိုက်သည် (ဒံ ၂:၃၉။ ၅:၃၀။ ၇:၅။ ၈:၅) ဘီစီ ၅၄၈        ဒံယေလသည် ဆိတ်နှင့် ဆိတ်ကျွန်း ရူပါရုံကို မြင်သည် (ဒံ ၈:၁) ဘီစီ ၅၅၀        ဒံယေလသည် သားရဲလေးကောင် ရူပါရုံကို မြင်သည် (ဒံ ၇:၁) ဘီစီ ၅၅၀        ဗေလရှာဇာသည် ဘုရင်ခံတွင် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည် ဘီစီ ၅၅၅        နာဘိုနိဒပ်သည် ဘုရင်ခံတွင် အုပ်ချုပ်သည် ဘီစီ ၅၅၉        ဆိုင်းရပ်စ်သည် ပါရှန်တွင် အာဏာရသည် ဘီစီ ၅၆၂        ယေခေါနိသည် ဘုရင်ခံတွင် လွတ်မြောက်သည် (၄ ရာ ၂၅:၂၇–၃၀) ဘီစီ ၅၆၂        နေဗုခဒ်နေဇာ ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၅၆၈        ဘုရင်ခံ၏ အဲဂုတ္တုသို့ ကျူးကျော်မှု မအောင်မြင် ဘီစီ ၅၇၂        ဘုရင်ခံသည် တုရုကို သိမ်းပိုက်သည် ဘီစီ ၅၈၅        ဘုရင်ခံသည် တုရုကို ဝိုင်းရံသည် ဘီစီ ၅၈၆        ဣရှမေလသည် ဂေဒလိယကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်သည် (ယေရမိ ၄၁) ဘီစီ ၅၈၆        နေဗုခဒ်နေဇာသည် ဗိမာန်တော်ကို ဖျက်ဆီးသည် (၂ ဘုရင် ၂၅:၂၊ ၈–၉။ယေရမိ ၃၉:၂။ ဒံ ၁:၂။ ၅:၂) ဘီစီ ၅၈၆        ဇေဒကိကို ဘုရင်ခံသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည် (၄ ရာ ၂၅:၇) ဘီစီ ၅၈၆        ယေဇကျေလသည် တုရုအတွက် ပရောဖက်ပြုသည် (ယေဇကျေလ ၂၆:၁) ဘီစီ ၅၈၇        ယေရမိသည် လယ်ကွင်းဝယ်သည် (ယေရမိ ၃၂) ဘီစီ ၅၈၈        အဲဂုတ္တုက ဘုရင်ခံများကို ယေရုရှလင်မှ ဆုတ်ခွာစေသည် (ယေရမိ ၃၇:၅) ဘီစီ ၅၈၈        ဘုရင်ခံသည် ယေရုရှလင်ကို ဝိုင်းရံစတင်သည် (၄ ရာ ၂၅:၁။ ယေရမိ ၃၉:၁) ဘီစီ ၅၉၀        ယေဇကျေလအား လူကြီးများက လာရောက်သည် (ယေဇကျေလ ၂၀:၁) ဘီစီ ၅၉၂        ယေဇကျေလ၏ အမှုတော် စတင်သည် (ယေဇကျေလ ၁:၁–၂) ဘီစီ ၅၉၇        ဇေဒကိသည် ယုဒတွင် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၂၄:၁၇–၁၈။ ၂ ရာ ၃၆:၁၁) ဘီစီ ၅၉၇        ယေခေါနိကို ဘုရင်ခံသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည် (၄ ရာ ၂၄:၁၂) ဘီစီ ၅၉၇        ဘုရင်ခံသည် ယေရုရှလင်ကို သိမ်းပိုက်သည် (ယေရမိ ၂၄:၁; ၂၉:၁) ဘီစီ ၅၉၈        ယေခေါနိသည် ယုဒတွင် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၂၄:၈။ ၂ ရာ ၃၆:၉) ဘီစီ ၅၉၉ ခန့်     ဘုရင်ခံသည် လေဗနုန်ကို ကျူးကျော်သည် (ယေရမိ ၄၉:၂၈) ဘီစီ ၆၀၁          ဘုရင်ခံ၏ အဲဂုတ္တုသို့ ကျူးကျော်မှု မအောင်မြင် ဘီစီ ၆၀၃       နေဗုခဒ်နေဇာ သည် ရုပ်တုအိပ်မက်ကို မြင်သည် (ဒံ ၂:၁) ဘီစီ ၆၀၅        နေဗုခဒ်နေဇာသည် ဘုရင်ခံတွင် အာဏာရသည် ဘီစီ ၆၀၅        ဒံယေလကို ဘုရင်ခံသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည် (ဒံ ၁:၁။ ၁:၃–၆) ဘီစီ ၆၀၅        ဘုရင်ခံသည် ယေရုရှလင်ကို သိမ်းပိုက်သည် (၄ ရာ ၂၄:၁။ ဒံ ၁:၁) ဘီစီ ၆၀၅        ကာကေမီရှ်စစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားသည် (ယေရမိ ၄၆:၂) ဘီစီ ၆၀၉        ယောယကိမ်သည်ယုဒတွင် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၄ ရာ ၂၃:၃၄၊ ၃၆။ ၂ ရာ ၃၆:၅) ဘီစီ ၆၀၉        ယောခတ်ကို ရိဗလတွင် ချည်နှောင်ထားသည် (၄ ရာ ၂၃:၃၃) ဘီစီ ၆၀၉        ယောခတ်သည် ယုဒတွင် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၄ ရာ ၂၃:၃၁။ ၂ ရာ ၃၆:၂) ဘီစီ ၆၁၀        နေခေါသည် အဲဂုတ္တုတွင် အုပ်ချုပ်သည် ဘီစီ ၆၁၂        နိနဝေမြို့ကို ဘုရင်ခံနှင့် မေဒိက သိမ်းပိုက်သည် ဘီစီ ၆၂၂        ယောရှိသည် ဗိမာန်တော်ကို ပြုပြင်သည် (၂ ရာ ၃၄:၈။ ၄ ရ ၂၂:၃။) ဘီစီ ၆၂၇        ယေရမိ၏ အမှုတော် စတင်သည် (ယေရမိ ၁:၁–၃) ဘီစီ ၆၂၉        ယောရှိသည် ယုဒမှ ရုပ်တုများကို ဖယ်ရှားသည် (၂ ရာ ၃၄:၃) ဘီစီ ၆၄၁        ယောရှိသည် ယုဒတွင် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၄ ရာ ၂၂:၁။ ၂ ရာ ၃၄:၁) ဘီစီ ၆၄၃        အာမုန်သည် ယုဒတွင် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၄ ရာ ၂၁:၁၉။ ၂ ရာ ၃၃:၂၁) ဘီစီ ၆၈၁ ခန့်    ဟေရှာယ ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၆၈၇        ဟေဇကိ ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၆၉၇        မနာရှေသည် ယုဒတွင် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည် (၄ ရာ ၂၁:၁။ ၂ ရာ ၃၃:၁) ဘီစီ ၇၀၀ ခန့်    ဟေဇကိသည် ယေရုရှလင်ကို ချဲ့ထွင်သည် ဘီစီ ၇၀၁        သနာခရိပ်သည်ယုဒကို ကျူးကျော်သည် (၄ ရာ ၁၈:၁၃။ ၂ ရာ ၃၂:၁။ ဟေရှာ ၃၆:၁) ဘီစီ ၇၁၆        ဟေဇကိသည် ယုဒတွင် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၄ ရာ ၁၈:၁–၂။ ၂ ရာ ၂၉:၁) ဘီစီ ၇၂၂        အာရှူရိသည် ဣသရေလကို သိမ်းပိုက်သည် (၄ ရာ ၁၇:၆၊ ၂၃) ဘီစီ ၇၂၂        ဟောရှေအား အာရှုရိသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည် (၄ ရာ ၁၇:၄) ဘီစီ ၇၂၅        ဟောရှေ၏ အမှုတော် ပြီးဆုံးသည် ဘီစီ ၇၃၂        ဟောရှေသည် ရှမာရိမြို့မှ ဣသရေလတွင်စိုးစံသည် (၄ ရာ ၁၇:၁) ဘီစီ ၇၃၂        ယောသံ ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၇၃၂        တိဂလတ်ပိလေသာသည် ဒမသသက်ကို သိမ်းပိုက်သည် (၄ ရာ ၁၆:၉) ဘီစီ ၇၃၄        ဣသရေလနှင့် ရှုရိသည် ယုဒကို တိုက်ခိုက်သည် (၄ ရာ ၁၆:၅) ဘီစီ ၇၃၅        အာခတ်သည် ယုဒတွင် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည် (၄ ရာ ၁၆:၁–၂။ ၂ ရာ ၂၈:၁) ဘီစီ ၇၄၀        ပေကာသည် ရှမာရိမှ တစ်ဦးတည်း အုပ်ချုပ်သည် (၄ ရာ ၁၅:၂၇) ဘီစီ ၇၄၀        ပေကသည် ပေကဟိယကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်သည် (၄ ရာ ၁၅:၂၇) ဘီစီ ၇၄၀        အာဇရိ/ဩဇိ ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၇၄၂        ပေကဟိသည် ရှမာရိမှ ဣသရေလတွင် စိုးစံသည်(၄ ရာ ၁၅:၂၃) ဘီစီ ၇၅၀        ဟောရှေ၏ အမှုတော် စတင်သည် (ဟောရှေ ၁:၁) ဘီစီ ၇၅၀        ယောသံသည် ယုဒတွင် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည် (၄ ရာ ၁၅:၃၂–၃၃။ ၂ ရာ ၂၇:၁၊ ၈) ဘီစီ ၇၅၂        ပေကသည် ဂိလဒ်မှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၁၅:၃၂။ ၁၆:၁) ဘီစီ ၇၅၂        မေနဟင်သည် ရှမာရိယမှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၁၅:၁၇) ဘီစီ ၇၅၂        ရှလွန်သည် ရှမာရိယမှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၁၅:၁၃) ဘီစီ ၇၅၃        ဇာခရိသည် ရှမာရိယမှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၁၅:၈) ဘီစီ ၇၆၀ ခန့်    လေဗန်တွင် ငလျင်လှုပ်သည် ဘီစီ ၇၆၇        အမာဇိ ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၇၈၂        ဣသရေလဘုရင် ယောရှ ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၇၉၂        အာဇရိယ/ဥဇိယသည် ဂျူဒါတွင် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည် (၂ ဘုရင် ၁၅:၁–၂။ ၂ ရာ ၂၆:၁၊ ၃) ဘီစီ ၇၉၃        ယေရောဗောင် ဒုတိယသည် ရှမာရိယမှ ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည် (၂ ဘုရင် ၁၄:၂၃) ဘီစီ ၇၉၆        အမာဇိသည် ဂျူဒါတွင် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၁၄:၁–၂။ ၂ ရာ ၂၅:၁၊ ၂၅) ဘီစီ ၇၉၆        ဂျူဒါဘုရင် ယောရှ ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၇၉၈        ဣသရေလဘုရင် ယောရှသည် ရှမာရိယမှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၁၃:၁၀) ဘီစီ ၈၁၄        ယောဟဇ်သည် ရှမာရိယမှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၁၃:၁) ဘီစီ ၈၃၅        ဂျူဒါဘုရင် ယောရှသည် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၁၂:၁။ ၂ ရာ ၂၄:၁) ဘီစီ ၈၄၁        အာသာလိယသည် ဂျူဒါတွင် ဘုရင်မဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၁၁:၁–၄။ ၂ ရာ ၂၂:၁၀–၂၃:၁) ဘီစီ ၈၄၁        အာခဇိယသည် ဂျူဒါတွင် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၈:၂၅–၂၆။ ၂ ရာ ၂၂:၂) ဘီစီ ၈၄၁        ယေဟုသည် ရှမာရိယမှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၁၀:၃၆) ဘီစီ ၈၄၈        ယောရှဖတ် ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၈၅၂        ယောရံ/ယောရံသည် ရှမာရိယမှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၃:၁) ဘီစီ ၈၅၃        ယောရံ/ယောရံသည် ယောရှဖတ်နှင့် ဂျူဒါတွင် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည် (၂ ဘုရင် ၈:၁၆–၁၇။ ၂ ရာ ၂၁:၅၊ ၂၀) ဘီစီ ၈၅၃        အာခဇိယသည် ရှမာရိယမှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၁ ဘုရင် ၂၂:၅၁) ဘီစီ ၈၆၉        ယောရှဖတ်သည် ဂျူဒါမြို့များသို့ ဆရာများ စေလွှတ်သည် (၂ ရာ ၁၇:၇) ဘီစီ ၈၇၀        အာရှာ ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၈၇၂        ယောရှဖတ်သည် အာရှာနှင့် ဂျူဒါတွင် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည် (၁ ဘုရင် ၂၂:၄၁–၄၂။ ၂ ရာ ၁၇:၁။ ၂၀:၃၁) ဘီစီ ၈၇၄        အာခပ်သည် ရှမာရိယမှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၆:၂၉) ဘီစီ ၈၇၉        ဩမြဲသည် ရှမာရိယကို တည်ထောင်ပြီး အုပ်ချုပ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၆:၂၃–၂၄) ဘီစီ ၈၈၀        တိဘနိ ကွယ်လွန်သည် ဘီစီ ၈၈၅        ဩမြဲသည် တိဇာမှ ဣသရေလကို အုပ်ချုပ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၆:၂၃) ဘီစီ ၈၈၅        တိဘနိသည် ဣသရေလတွင် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၆:၂၁) ဘီစီ ၈၈၅        ဇိမြဲသည် တိဇာမှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၆:၁၅) ဘီစီ ၈၈၆        ဧလသည် တိဇာမှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၆:၈) ဘီစီ ၉၀၉        ဗာရှာသည် တိဇာမှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၅:၃၃) ဘီစီ ၉၁၀        နာဒပ်သည် ရှေခင်မှ ဘုရင်ဖြစ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၅:၂၅) ဘီစီ ၉၁၁        အာရှာသည် ဂျူဒါတွင် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၅:၉–၁၀။ ၂ ရာ ၁၄:၁။ ၁၆:၁၃) ဘီစီ ၉၁၃        အဘိယမ်/အဘိယသည် ဂျူဒါတွင် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၅:၁–၂။ ၂ ရာ ၁၃:၁–၂) ဘီစီ ၉၂၆        ရှိရှက်သည် ဂျူဒါကို ကျူးကျော်သည် (၁ ဘုရင် ၁၄:၂၅) ဘီစီ ၉၂၈        ယေရောဗောင်သည် ရွှေနွားကလေးများ လုပ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၂:၂၅–၃၃။ ၂ ရာ ၁၁:၁၇) ဘီစီ ၉၃၁        ယေရောဗောင်သည် ရှေခင်မှ ဣသရေလကို အုပ်ချုပ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၂:၂၀၊ ၂၅) ဘီစီ ၉၃၁        ဣသရေလနိုင်ငံ ပြိုင်တူဖြစ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၂:၁–၂၄) ဘီစီ ၉၃၁        ရေဟဗောင်သည် ဘုရင်ဖြစ်သည် (၁ ဘုရင် ၁၁:၄၃။ ၁၄:၂၁။ ၂ ရာ ၉:၃၁) ဘီစီ ၉၃၁        ရှောလမုန် ကွယ်လွန်သည် (၁ ဘုရင် ၁၁:၄၂။ ၂ ရာ ၉:၃၀) ဘီစီ ၉၄၇        ရှောလမုန်သည် နန်းတော်ကို ပြီးစီးသည် (၁ ဘုရင် ၉:၁၀။ ၂ ရာ ၈:၁) ဘီစီ ၉၅၀ ခန့်    ရှောလမုန်သည် သီချင်းဆိုခြင်းကျမ်းကို ရေးသားသည် ဘီစီ ၉၆၀        ရှောလမုန်သည် ဗိမာန်တော်ကို ပြီးစီးသည် (၁ ဘုရင် ၆:၃၈) ဘီစီ ၉၆၇        ဗိမာန်တော် တည်ဆောက်ခြင်း စတင်သည် (၁ ဘုရင် ၆:၁) ဘီစီ ၉၇၁        ရှောလမုန်၏ တစ်ဦးတည်း အုပ်ချုပ်မှု စတင်သည် (၁ ဘုရင် ၁:၃၈–၄၀။ ၂:၁၁) ဘီစီ ၉၇၁        ဒါဝိဒ် ကွယ်လွန်သည် (၂ ရှမျှေလ ၅:၄။ ၁ ဘုရင် ၂:၁၁) ဘီစီ ၉၇၂        ရေဟဗောင် မွေးဖွားသည် (၁ ဘုရင် ၁၄:၂၁) ဘီစီ ၁၀၀၄        ဒါဝိဒ်သည် ယေရ A.D. 98                                         John dies
A.D. 96	John writes his Gospel
A.D. 96	Nerva ends official persecution
ca. A.D. 95	John writes Revelation
A.D. 93	Josephus writes Jewish Antiquities
ca. A.D. 90	John writes his epistles
A.D. 80	Colosseum is dedicated in Rome
A.D. 79	Pompeii is destroyed by Vesuvius
A.D. 79	Titus reigns in Rome
A.D. 77	Josephus writes Jewish War
A.D. 73	Masada falls to the Romans
A.D. 70	Titus destroys Jerusalem
A.D. 70	John leaves Judea
A.D. 69	Year of the Four Emperors
A.D. 68	Nero dies
ca. A.D. 67	Paul dies
A.D. 66	Jews revolt
A.D. 66	Paul writes 2 Timothy
ca. A.D. 65	Paul writes Titus
A.D. 65	Paul writes 1 Timothy (or A.D. 65–66)
A.D. 65	Peter dies
ca. A.D. 64	Paul writes Hebrews (or early- to mid-60s)
ca. A.D. 64	Peter writes 2 Peter
A.D. 64	Nero persecutes Christians
A.D. 63	Peter writes 1 Peter
ca. A.D. 62	Luke writes Acts
A.D. 62	James, brother of Jesus, killed
ca. A.D. 61	Luke writes his Gospel
ca. A.D. 61	Paul writes Colossians
A.D. 61	Paul is acquitted of charges and released
A.D. 61	Paul writes Philemon
A.D. 61	Paul writes Philippians
A.D. 61	Paul writes Ephesians
ca. A.D. 60	John Mark writes his Gospel
ca. A.D. 60	Jude writes his epistle
A.D. 60	Paul is taken from Caesarea
A.D. 59	Festus governs Judea
A.D. 58	Paul is taken to Caesarea
A.D. 58	Paul ends his third journey
ca. A.D. 56–57	Paul writes Romans
A.D. 56	Paul writes 2 Corinthians in Macedonia
A.D. 56	Paul arrives in Corinth in the winter
ca. A.D. 55	Paul writes 1 Corinthians
A.D. 54	Jews return to Rome
A.D. 54	Nero reigns in Rome
A.D. 53	Paul begins his third journey
A.D. 52	Paul ends his second journey
A.D. 52	Felix becomes procurator of Judea
A.D. 51	Gallio becomes proconsul in Achaia (Acts 18:12)
A.D. 51	Paul writes 2 Thessalonians (or A.D. 50–51)
ca. A.D.	50 Matthew writes his Gospel
A.D. 50	Paul writes 1 Thessalonians (or A.D. 50–51)
ca. A.D. 49	James writes his epistle
A.D. 49	Paul writes Galatians
A.D. 49	Paul begins his second journey
A.D. 49	Christian community rises in Philippi
A.D. 49	Jerusalem Council meets
A.D. 49	Claudius expels Jews from Rome
A.D. 47	Ananias serves as high priest
A.D. 47	Paul ends his first journey
A.D. 45	Paul begins his first journey
A.D. 44	Herod Agrippa dies (Acts 12:23)
ca. A.D. 43	Barnabas seeks Saul in Tarsus (Acts 11:25)
A.D. 42	Paul’s vision in Tarsus (2 Cor. 12:1–2)
A.D. 41	Herod Agrippa reigns in Judea
A.D. 41	Claudius reigns in Rome
A.D. 37	Caligula reigns in Rome
A.D. 37	Saul visits Jerusalem (Acts 9:26)
A.D. 36	Pilate loses his position
A.D. 34	Stephen is stoned/gospel goes to the Gentiles (Acts 7:57–60; Dan. 9:24)
A.D. 31	Falling of the early rain at Pentecost
A.D. 31	Jesus ascends to heaven
A.D. 31	Jesus is resurrected
A.D. 31	Jesus is crucified (Matt. 26:17; John 19:14; Dan. 9:27)
A.D. 31	Jesus cleanses the temple again (John 13:1)
A.D. 30	Jesus performs His last Judean ministry (John 6:4)
A.D. 29	Jesus performs His Galilean ministry
A.D. 28	Jesus cleanses the temple (John 2:13)
A.D. 27	Jesus is baptized (Luke 3:1–2; Dan. 9:25)
A.D. 18	Caiaphas becomes high priest
A.D. 14	Tiberius reigns in Rome
ca. A.D. 8	Jesus amazes scholars in the temple (Luke 2:41–42)
A.D. 6	Annas becomes high priest
ca. 4 B.C.	Herod the Great dies
ca. 5 B.C.	Jesus is born (Matt. 2:1, 9–11, 16; Luke 2:1–7; 3:23)
19 B.C.	Herod begins building the temple
27 B.C.	Augustus reigns in Rome
27 B.C.	Corinth made capital of Achaia
30 B.C.	The last Greek kingdom falls to Rome
37 B.C.	Herod reigns in Judea
42 B.C.	Philippi is established as a Roman colony
44 B.C.	Julius Caesar is assassinated
44 B.C.	Rome rebuilds Corinth
47 B.C.	Julius Caesar reigns in Rome
63 B.C.	Pompey conquers Judea (Dan. 11:20)
164 B.C.	Antiochus Epiphanes dies in the Levant
165 B.C.	The temple is rededicated (Hanukkah)
168 B.C.	Rome begins war on Greek kingdoms (Dan. 2:40; 7:7)
175 B.C.	Antiochus Epiphanes rules the Levant
305 B.C.	Seleucus Nicator rules the Levant
305 B.C.	Ptolemy Soter rules Egypt
323 B.C.	Alexander the Great dies (Dan. 7:6; 8:8; 11:4)
332 B.C.	Alexander the Great destroys Tyre
333 B.C.	Alexander the Great destroys Sidon
336 B.C.	Alexander the Great rises to power in Macedonia (Dan. 2:39; 7:6; 8:7, 21; 11:3)
345 B.C.	Persians destroy Sidon
408 B.C.	Jerusalem is rebuilt (Dan. 9:25)
ca. 440 B.C.	Ezra writes his book
444 B.C.	Nehemiah leads the return to Jerusalem
444 B.C.	Artaxerxes issues a second decree (Neh. 1:1)
457 B.C.	Ezra leads the return to Jerusalem (Ezra 7:7)
457 B.C.	Artaxerxes’s command leads to the rebuilding of Jerusalem (Ezra 7:7, 12–26; Dan. 8:14; 9:25)
465 B.C.	Artaxerxes rules
465 B.C.	Xerxes dies
479 B.C.	Esther becomes Queen (Esth. 2:16)
483 B.C.	Xerxes dismisses Queen Vashti (Esth. 1:3)
486 B.C.	Ahasuerus/Xerxes rules
515 B.C.	The temple is rebuilt in Jerusalem (Ezra 6:15)
520 B.C.	Zechariah’s ministry begins (Zech. 1:1)
520 B.C.	Haggai’s ministry begins (Hag. 1:1)
520 B.C.	Darius issues the decree (Ezra 6:1–12)
522 B.C.	Darius reigns in Persia
530 B.C.	Cyrus dies
536 B.C.	Daniel receives the final vision (Dan. 10:1)
537 B.C.	Zerubbabel leads the return to Jerusalem (Ezra 2:1–2)
537 B.C.	Cyrus issues a decree to return to Jerusalem (Ezra 1:1; Dan. 9:25)
539 B.C.	Daniel receives the seventy-week vision (Dan. 9:1; 11:1)
539 B.C.	Darius the Mede reigns in Babylon (Dan. 5:30; 11:1)
539 B.C.	Cyrus conquers Babylon (Dan. 2:39; 5:30; 7:5; 8:5)
548 B.C.	Daniel sees the ram and goat vision (Dan. 8:1)
550 B.C.	Daniel sees the four-beast vision (Dan. 7:1)
550 B.C.	Belshazzar co-reigns in Babylon
555 B.C.	Nabonidus reigns in Babylon
559 B.C.	Cyrus rises to power in Persia
562 B.C.	Jehoiachin is released in Babylon (2 Kin. 25:27–30)
562 B.C.	Nebuchadnezzar dies
568 B.C.	The Babylonian invasion of Egypt fails
572 B.C.	Babylon conquers Tyre
585 B.C.	Babylon lays siege to Tyre
586 B.C.	Ishmael murders Gedaliah (Jer. 41)
586 B.C.	Nebuchadnezzar destroys the temple (2 Kin. 25:2, 8–9; Jer. 39:2; Dan. 1:2; 5:2)
586 B.C.	Zedekiah is taken to Babylon (2 Kin. 25:7)
586 B.C.	Ezekiel gives an oracle for Tyre (Ezek. 26:1)
587 B.C.	Jeremiah buys a field (Jer. 32)
588 B.C.	Egypt forces the Babylonians to retreat from Jerusalem (Jer. 37:5)
588 B.C.	Babylon begins siege on Jerusalem (2 Kin. 25:1; Jer. 39:1)
590 B.C.	Ezekiel is visited by the elders (Ezek. 20:1)
592 B.C.	Ezekiel’s ministry begins (Ezek. 1:1–2)
597 B.C.	Zedekiah reigns in Judah (2 Kin. 24:17–18; 2 Chr. 36:11)
597 B.C.	Jehoaichin is taken to Babylon (2 Kin. 24:12)
597 B.C.	Babylon conquers Jerusalem (Jer. 24:1; 29:1)
598 B.C.	Jehoiachin reigns in Judah (2 Kin. 24:8; 2 Chr. 36:9)
ca. 599 B.C.	Babylon invades the Levant (Jer. 49:28)
601 B.C.	The Babylonian invasion of Egypt fails
603 B.C.	Nebuchadnezzar has the image dream (Dan. 2:1)
605 B.C.	Nebuchadnezzar rises to power in Babylon
605 B.C.	Daniel is taken to Babylon (Dan. 1:1; 1:3–6)
605 B.C.	Babylon conquers Jerusalem (2 Kin. 24:1; Dan. 1:1)
605 B.C.	The Carchemish battle occurs (Jer. 46:2)
609 B.C.	Jehoiakim reigns in Judah (2 Kin. 23:34, 36; 2 Chr. 36:5)
609 B.C.	Jehoahaz is chained in Riblah (2 Kin. 23:33)
609 B.C.	Jehoahaz reigns in Judah (2 Kin. 23:31; 2 Chr. 36:2)
610 B.C.	Necho reigns in Egypt
612 B.C.	Nineveh is conquered by Babylon and Media
622 B.C.	Josiah renovates the temple (2 Chr. 34:8; 2 Kin. 22:3;)
627 B.C.	Jeremiah’s ministry begins (Jer. 1:1–3)
629 B.C.	Josiah purges Judah of idols (2 Chr. 34:3)
641 B.C.	Josiah reigns in Judah (2 Kin. 22:1; 2 Chr. 34:1)
643 B.C.	Amon reigns in Judah (2 Kin. 21:19; 2 Chr. 33:21)
ca. 681 B.C.	Isaiah dies
687 B.C.	Hezekiah dies
697 B.C.	Manasseh co-reigns in Judah (2 Kin. 21:1; 2 Chr. 33:1)
ca. 700 B.C.	Hezekiah expands Jerusalem
701 B.C.	Sennacherib invades Judah (2 Kin. 18:13; 2 Chr. 32:1; Is. 36:1)
716 B.C.	Hezekiah reigns in Judah (2 Kin. 18:1–2; 2 Chr. 29:1)
722 B.C.	Assyria conquers Israel (2 Kin. 17:6, 23)
722 B.C.	Hoshea is taken to Assyria (2 Kin. 17:4)
725 B.C.	Hosea’s ministry ends
732 B.C.	Hoshea reigns in Israel from Samaria (2 Kin. 17:1)
732 B.C.	Jotham dies
732 B.C.	Tiglath-Pileser conquers Damascus (2 Kin. 16:9)
734 B.C.	Israel and Syria attack Judah (2 Kin. 16:5)
735 B.C.	Ahaz co-reigns in Judah (2 Kin. 16:1–2; 2 Chr. 28:1)
740 B.C.	Pekah solely reigns in Israel from Samaria (2 Kin. 15:27)
740 B.C.	Pekah assassinates Pekahiah (2 Kin. 15:27)
740 B.C.	Azariah/Uzziah dies
742 B.C.	Pekahiah reigns in Israel from Samaria (2 Kin. 15:23)
750 B.C.	Hosea’s ministry begins (Hos. 1:1)
750 B.C.	Jotham co-reigns in Judah (2 Kin. 15:32–33; 2 Chr. 27:1, 8)
752 B.C.	Pekah reigns in Israel from Gilead (2 Kin. 15:32; 16:1)
752 B.C.	Menahem reigns in Israel from Samaria (2 Kin. 15:17)
752 B.C.	Shallum reigns in Israel from Samaria (2 Kin. 15:13)
753 B.C.	Zechariah reigns in Israel from Samaria (2 Kin. 15:8)
ca. 760 B.C.	Earthquake happens in the Levant
767 B.C.	Amaziah dies
782 B.C.	Jehoash/Joash of Israel dies
792 B.C.	Azariah/Uzziah co-reigns in Judah (2 Kin. 15:1–2; 2 Chr. 26:1, 3)
793 B.C.	Jeroboam II co-reigns in Israel from Samaria (2 Kin. 14:23)
796 B.C.	Amaziah reigns in Judah (2 Kin. 14:1–2; 2 Chr. 25:1, 25)
796 B.C.	Jehoash/Joash of Judah dies
798 B.C.	Jehoash/Joash reigns in Israel from Samaria (2 Kin. 13:10)
814 B.C.	Jehoahaz reigns in Israel from Samaria (2 Kin. 13:1)
835 B.C.	Jehoash/Joash reigns in Judah (2 Kin. 12:1; 2 Chr. 24:1)
841 B.C.	Athaliah reigns in Judah (2 Kin. 11:1–4; 2 Chr. 22:10–23:1)
841 B.C.	Ahaziah reigns in Judah (2 Kin. 8:25–26; 2 Chr. 22:2)
841 B.C.	Jehu reigns in Israel from Samaria (2 Kin. 10:36)
848 B.C.	Jehoshaphat dies
852 B.C.	Jehoram/Joram reigns in Israel from Samaria (2 Kin. 3:1)
853 B.C.	Jehoram/Joram co-reigns with Jehoshaphat in Judah (2 Kin. 8:16–17; 2 Chr. 21:5, 20)
853 B.C.	Ahaziah reigns in Israel from Samaria (1 Kin. 22:51)
869 B.C.	Jehoshaphat sends teachers to cities in Judah (2 Chr. 17:7)
870 B.C.	Asa dies
872 B.C.	Jehoshaphat co-reigns with Asa in Judah (1 Kin. 22:41–42; 2 Chr. 17:1; 20:31)
874 B.C.	Ahab reigns in Israel from Samaria (1 Kin. 16:29)
879 B.C.	Omri builds and reigns from Samaria (1 Kin. 16:23–24)
880 B.C.	Tibni dies
885 B.C.	Omri reigns in Israel from Tirzah (1 Kin. 16:23)
885 B.C.	Tibni reigns in Israel (1 Kin. 16:21)
885 B.C.	Zimri reigns in Israel from Tirzah (1 Kin. 16:15)
886 B.C.	Elah reigns in Israel from Tirzah (1 Kin. 16:8)
909 B.C.	Baasha reigns in Israel from Tirzah (1 Kin. 15:33)
910 B.C.	Nadab reigns in Israel from Shechem (1 Kin. 15:25)
911 B.C.	Asa reigns in Judah (1 Kin. 15:9–10; 2 Chr. 14:1; 16:13)
913 B.C.	Abijam/Abijah reigns in Judah (1 Kin. 15:1–2; 2 Chr. 13:1–2)
926 B.C.	Shishak invades Judah (1 Kin. 14:25)
928 B.C.	Jeroboam makes gold calves (1 Kin. 12:25–33; 2 Chr. 11:17)
931 B.C.	Jeroboam reigns in Israel from Shechem (1 Kin. 12:20, 25)
931 B.C.	Israel’s kingdom is divided (1 Kin. 12:1–24)
931 B.C.	Rehoboam reigns (1 Kin. 11:43; 14:21; 2 Chr. 9:31)
931 B.C.	Solomon dies (1 Kin. 11:42; 2 Chr. 9:30)
947 B.C.	Solomon completes the palace (1 Kin. 9:10; 2 Chr. 8:1)
ca. 950 B.C.	Solomon writes Song of Songs
960 B.C.	Solomon completes the temple (1 Kin. 6:38)
967 B.C.	Temple construction begins (1 Kin. 6:1)
971 B.C.	Solomon’s solo reign begins (1 Kin. 1:38–40; 2:11)
971 B.C.	David dies (2 Sam. 5:4; 1 Kin. 2:11)
972 B.C.	Rehoboam is born (1 Kin. 14:21)
ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၀၀၄ ခုနှစ် ဒါဝိဒ်သည် ယေရှလင်မြို့မှ အုပ်စိုးသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၅:၅) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၀၀၉ ခုနှစ် အဇ်ဗောရှဲသည် အသတ်ခံရသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂:၁၀; ၄:၇) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၀၁၁ ခုနှစ် ဒါဝိဒ်သည် ဟေဗြုန်မြို့မှ အုပ်စိုးသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂:၁၁; ၅:၄–၅) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၀၁၁ ခုနှစ် အဇ်ဗောရှဲသည် မဟနဲန်မြို့မှ အုပ်စိုးသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂:၁၀) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၀၁၁ ခုနှစ် ရှောလုသေဆုံးသည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၃:၁; ၃၁:၄) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၀၄၁ ခုနှစ် ဒါဝိဒ်မွေးဖွားသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၅:၄) ခရစ်တော်မမွေးမီ ခန့်မှန်းခြေ ၁၀၅၀ ခုနှစ် ဖိလိတ္တိလူမျိုးတို့သည် ရှိလိုမြို့ကို ဖျက်ဆီးသည် ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၀၅၁ ခုနှစ် အဇ်ဗောရှဲမွေးဖွားသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂:၁၀) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၀၅၃ ခုနှစ် ရှောလုသည် ဂိဗဲမြို့မှ အုပ်စိုးသည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၃:၁; တမန်တော် ၁၃:၂၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၀၈၃ ခုနှစ် ရှောလုမွေးဖွားသည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၃:၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ခန့်မှန်းခြေ ၁၁၀၇ ခုနှစ် ယေဗ္ဗတ်သည် အမ္မုန်လူမျိုးတို့အား အမှုထမ်းသည် (တရားသူကြီး ၁၁:၂၆) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၄၀၁ ခုနှစ် ကာလပ်သည် ဟေဗြုန်မြို့ကို အမွေခံသည် (ယောရှု ၁၄:၁၀) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၄၀၇ ခုနှစ် ယေရှိခိုမြို့ ဣသရေလလူမျိုးလက်သို့ ပြိုလဲသည် (ယောရှု ၁:၂; ၆:၁–၂၇) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၄၀၇ ခုနှစ် မောရှေသေဆုံးသည် (တရားဟော ၃၄:၇) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၄၀၇ ခုနှစ် အာရုန်သေဆုံးသည် (တောလည်ရာ ၃၃:၃၈–၃၉) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၄၀၇ ခုနှစ် မိရိယံသေဆုံးသည် (တောလည်ရာ ၂၀:၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၄၄၆ ခုနှစ် ကနာန်ပြည်သို့ သူလျှိုများ စေလွှတ်ခြင်း (တောလည်ရာ ၁၀:၁၁; ၁၃:၁–၁၄:၃၈; ယောရှု ၁၄:၇) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၄၄၇ ခုနှစ် ယာတိုက်တဲနားတော် တည်ဆောက်ခြင်း စတင်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၉:၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၄၄၇ ခုနှစ် အဲဂုတ္တုမှ ထွက်ခွာခြင်း (ထွက်မြောက်ရာ ၇:၇; ၁ ဘုရင် ၆:၁; တမန်တော် ၇:၂၃, ၃၀) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၄၈၆ ခုနှစ် ကာလပ်မွေးဖွားသည် (ယောရှု ၁၄:၇) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၄၈၇ ခုနှစ် မောရှေသည် အဲဂုတ္တုမှ ထွက်ပြေးသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂:၁၁–၁၅; တမန်တော် ၇:၂၃) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၅၂၇ ခုနှစ် မောရှေမွေးဖွားသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂:၂; ၇:၇) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၅၃၀ ခုနှစ် အာရုန်မွေးဖွားသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၇:၇) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၅၆၆ ခုနှစ် လေဝိသေဆုံးသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၆:၁၆) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၅၈၉ ခုနှစ် ယောသပ်သေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၅၀:၂၆) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၆၄၃ ခုနှစ် ယာကုပ်သေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၄၇:၂၈) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၆၆၀ ခုနှစ် ဣသရေလအမျိုးသည် အဲဂုတ္တုပြည်၌ နေသည် (ကမ္ဘာဦး ၄၅:၆; ၄၇:၉, ၂၈) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၆၆၂ ခုနှစ် အငတ်နှစ်များ စတင်သည် (ကမ္ဘာဦး ၄၁:၃၀) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၆၆၉ ခုနှစ် ကြွယ်ဝချမ်းသာနှစ်များ စတင်သည် (ကမ္ဘာဦး ၄၁:၂၉) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၆၆၉ ခုနှစ် ယောသပ်ကို ဖာရိုဘုရင်က ချီးမြှောက်သည် (ကမ္ဘာဦး ၄၁:၄၆) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၆၇၀ ခုနှစ် ဣဇာက်သေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၃၅:၂၈) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၆၇၁ ခုနှစ် ခွက်ထိုးသမားသည် အိပ်မက်မက်သည် (ကမ္ဘာဦး ၄၁:၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၆၈၂ ခုနှစ် ယောသပ်ကို ကျွန်အဖြစ် ရောင်းချခံရသည် (ကမ္ဘာဦး ၃၇:၂, ၂၈) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၆၉၃ ခုနှစ် ယာကုပ်သည် လာဗန်ထံမှ ထွက်ခွာသည် (ကမ္ဘာဦး ၃၁:၃၈, ၄၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၆၉၉ ခုနှစ် ယောသပ်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၂၉:၂၀, ၃၀; ၃၀:၂၅–၂၆) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၇၀၅ ခုနှစ် ရူဗင်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၂၉:၃၂) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၇၀၆ ခုနှစ် ယာကုပ်သည် လေအာနှင့် ရာခေလကို လက်ထပ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၂၉:၂၀–၃၀) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၇၁၃ ခုနှစ် ယာကုပ်အိမ်မှ ထွက်ခွာသည် (ကမ္ဘာဦး ၂၈:၅) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၇၂၇ ခုနှစ် ဣရှမေလသေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၂၅:၁၇) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၇၅၀ ခုနှစ် ဧဇောင်သည် ဟိတ္တိအမျိုးသမီးများကို လက်ထပ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၂၆:၃၄) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၇၇၁ ခုနှစ် ဧဗာသေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၁၆–၁၇) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၇၇၅ ခုနှစ် အာဗြဟံသေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၂၅:၇) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၇၉၀ ခုနှစ် ယာကုပ်နှင့် ဧဇောင်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၂၅:၂၆) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၈၀၀ ခုနှစ် ရှိမ်သေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၁၀–၁၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၈၁၀ ခုနှစ် ဣဇာက်သည် ရေဗက္ကာကို လက်ထပ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၂၅:၂၀) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၈၁၃ ခုနှစ် စာရာသေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၂၃:၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၈၃၂ ခုနှစ် ရှလသေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၁၄–၁၅) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၈၄၇ ခုနှစ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်း ၄၀၀ နှစ် စတင်သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၅:၁၃; ၂၁:၈–၉; တမန်တော် ၇:၆) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၈၅၀ ခုနှစ် ဣဇာက်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၂၁:၅) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၈၅၁ ခုနှစ် အာဗြံကို နှစ်ခြင်းခံသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၇:၂၄–၂၅) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၈၆၂ ခုနှစ် အာပါတ်သေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၁၂–၁၃) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၈၆၄ ခုနှစ် ဣရှမေလမွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၆:၁၆) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၈၇၅ ခုနှစ် အာဗြံသည် ဟာရန်မှ ထွက်ခွာသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၂:၄) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၈၇၅ ခုနှစ် တေရသေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၃၂) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၈၇၇ ခုနှစ် နေထိုင်ခြင်း ၄၃၀ နှစ် စတင်သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၂:၁; ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၄၀; ဂလာတိ ၃:၁၆–၁၇) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၉၀၉ ခုနှစ် ဆေရဂ်သေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၂၂–၂၃) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၉၃၂ ခုနှစ် ရေဝုသေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၂၀–၂၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၉၄၀ ခုနှစ် စာရိ (စာရာ) မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၂၃:၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၉၅၀ ခုနှစ် အာဗြံ (အာဗြဟံ) မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၃၂; ၁၂:၁, ၄) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၉၅၂ ခုနှစ် နောဧသေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၉:၂၈–၂၉) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၉၆၁ ခုနှစ် နာဟောသေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၂၄–၂၅) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဖေလက်သေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၁၈–၁၉) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၀၁၀ ခုနှစ် တေရအကြီးဆုံးသားမွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၂၆) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၀၈၀ ခုနှစ် တေရမွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၂၄) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၁၀၉ ခုနှစ် နာဟောမွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၂၂) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၁၃၉ ခုနှစ် ဆေရဂ်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၂၀) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၁၇၁ ခုနှစ် ရေဝုမွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၁၈) ခရစ်တော်မမွေးမီ ခန့်မှန်းခြေ ၂၂၀၁ ခုနှစ် လူများကို ဗာဗုလုံတိုက်မှ ကွဲပြားစေသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၉) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၂၀၁ ခုနှစ် ဖေလက်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၁၆) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၂၃၅ ခုနှစ် ဧဗာမွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၁၄) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၂၆၅ ခုနှစ် ရှလမွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၁၂) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၃၀၀ ခုနှစ် အာပါတ်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၁၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၃၀၁ ခုနှစ် ရေလွှမ်းမိုးခြင်း ပြီးဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၈:၁၃) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၃၀၂ ခုနှစ် ရေလွှမ်းမိုးခြင်း စတင်သည် (ကမ္ဘာဦး ၇:၆) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၃၀၂ ခုနှစ် မေသုရှလသေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၂၇) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၃၀၇ ခုနှစ် လာမတ်သေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၃၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၄၀၀ ခုနှစ် ရှိမ်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၁၀) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၄၀၂ ခုနှစ် ယာဖက်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၃၂; ၁၀:၂၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၄၂၂ ခုနှစ် သင်္ဘောဆောက်လုပ်ခြင်း စတင်သည် (ကမ္ဘာဦး ၆:၃) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၅၃၆ ခုနှစ် ယာရက်သေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၂၀) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၆၆၈ ခုနှစ် မဟလလေလသေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၁၇) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၇၂၃ ခုနှစ် ကေနန်သေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၁၄) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၈၁၈ ခုနှစ် ဧနုတ်သေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၁၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၉၀၂ ခုနှစ် နောဧမွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၂၈) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၉၁၆ ခုနှစ် ရှက်သေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၈) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၂၉၇၁ ခုနှစ် ဧနောက်သည် ဘုရားသခင်ထံသို့ ပြောင်းယူခြင်းခံရသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၂၃) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၃၀၂၈ ခုနှစ် အာဒံသေဆုံးသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၅) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၃၀၈၄ ခုနှစ် လာမတ်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၂၅) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၃၂၇၁ ခုနှစ် မေသုရှလမွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၂၁) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၃၃၃၆ ခုနှစ် ဧနောက်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၁၈) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၃၄၉၈ ခုနှစ် ယာရက်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၁၅) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၃၅၆၃ ခုနှစ် မဟလလေလမွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၁၂) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၃၆၃၃ ခုနှစ် ကေနန်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၉) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၃၇၂၃ ခုနှစ် ဧနုတ်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၆) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၃၈၂၈ ခုနှစ် ရှက်မွေးဖွားသည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၃) ခရစ်တော်မမွေးမီ ၃၉၅၈ ခုနှစ် အာဒံနှင့်ဧဝတို့ဖြင့် လူသားနှစ်ခြင်းသမိုင်း စတင်သည် (ကမ္ဘာဦး ၅:၅) 1004 B.C.	David reigns from Jerusalem (2 Sam. 5:5)
1009 B.C.	Ish-Bosheth is murdered (2 Sam. 2:10; 4:7)
1011 B.C.	David reigns from Hebron (2 Sam. 2:11; 5:4–5)
1011 B.C.	Ish-Bosheth reigns from Mahanaim (2 Sam. 2:10)
1011 B.C.	Saul dies (1 Sam. 13:1; 31:4)
1041 B.C.	David is born (2 Sam. 5:4)
ca. 1050 B.C.	Philistines destroy Shiloh
1051 B.C.	Ish-Bosheth is born (2 Sam. 2:10)
1053 B.C.	Saul reigns from Gibeah (1 Sam. 13:1; Acts 13:21)
1083 B.C.	Saul is born (1 Sam. 13:1)
ca. 1107 B.C.	Jephthah makes a case to the Ammonites (Judg. 11:26)
1401 B.C.	Caleb inherits Hebron (Josh. 14:10)
1407 B.C.	Jericho falls to the Israelites (Josh. 1:2; 6:1–27)
1407 B.C.	Moses dies (Deut. 34:7)
1407 B.C.	Aaron dies (Num. 33:38–39)
1407 B.C.	Miriam dies (Num. 20:1)
1446 B.C.	Spies are sent to Canaan (Num. 10:11; 13:1–14:38; Josh. 14:7)
1447 B.C.	Sanctuary construction begins (Ex. 19:1)
1447 B.C.	The Exodus occurs (Ex. 7:7; 1 Kin. 6:1; Acts 7:23, 30)
1486 B.C.	Caleb is born (Josh. 14:7)
1487 B.C.	Moses flees from Egypt (Ex. 2:11–15; Acts 7:23)
1527 B.C.	Moses is born (Ex. 2:2; 7:7)
1530 B.C.	Aaron is born (Ex. 7:7)
1566 B.C. (1781)	Levi dies (Ex. 6:16)
1589 B.C. (1804)	Joseph dies (Gen. 50:26)
1643 B.C. (1858)	Jacob dies (Gen. 47:28)
1660 B.C. (1875)	Israel dwells in Egypt (Gen. 45:6; 47:9, 28)
1662 B.C. (1877)	Years of famine begin (Gen. 41:30)
1669 B.C. (1884)	Years of great abundance begin (Gen. 41:29)
1669 B.C. (1884)	Joseph is promoted by Pharaoh (Gen. 41:46)
1670 B.C. (1885)	Isaac dies (Gen. 35:28)
1671 B.C. (1886)	The butler receives a dream (Gen. 41:1)
1682 B.C. (1897)	Joseph is sold into slavery (Gen. 37:2, 28)
1693 B.C. (1908)	Jacob leaves Laban (Gen. 31:38, 41)
1699 B.C. (1914)	Joseph is born (Gen. 29:20, 30; 30:25–26)
1705 B.C. (1920)	Reuben is born (Gen. 29:32)
1706 B.C. (1921)	Jacob marries Leah and Rachel (Gen. 29:20–30)
1713 B.C. (1928)	Jacob leaves home (Gen. 28:5)
1727 B.C. (1942)	Ishmael dies (Gen. 25:17)
1750 B.C. (1965)	Esau marries Hittite women (Gen. 26:34)
1771 B.C. (1986)	Eber dies (Gen. 11:16–17)
1775 B.C. (1990)	Abraham dies (Gen. 25:7)
1790 B.C. (2005)	Jacob and Esau are born (Gen. 25:26)
1800 B.C. (2015)	Shem dies (Gen. 11:10–11)
1810 B.C. (2025)	Isaac marries Rebekah (Gen. 25:20)
1813 B.C. (2028)	Sarah dies (Gen. 23:1)
1832 B.C. (2047)	Salah/Shelah dies (Gen. 11:14–15)
1847 B.C. (2062)	The 400-year affliction begins (Gen. 15:13; 21:8–9; Acts 7:6)
1850 B.C. (2065)	Isaac is born (Gen. 21:5)
1851 B.C. (2066)	Abram is circumcised (Gen. 17:24–25)
1862 B.C. (2077)	Arphaxad dies (Gen. 11:12–13)
1864 B.C. (2079)	Ishmael is born (Gen. 16:16)
1875 B.C. (2090)	Abram leaves Har[r]an (Gen. 12:4)
1875 B.C. (2090)	Terah dies (Gen. 11:32)
1877 B.C. (2092)	The 430-year sojourn begins (Gen. 12:1; Ex. 12:40; Gal. 3:16–17)
1909 B.C. (2124)	Serug dies (Gen. 11:22–23)
1932 B.C. (2147)	Reu dies (Gen. 11:20–21)
1940 B.C. (2155)	Sarai (Sarah) is born (Gen. 23:1)
1950 B.C. (2165)	Abram (Abraham) is born (Gen. 11:32; 12:1, 4)
1952 B.C. (2167)	Noah dies (Gen. 9:28–29)
1961 B.C. (2176)	Nahor dies (Gen. 11:24–25)
1962 B.C. (2177)	Peleg dies (Gen. 11:18–19)
2010 B.C. (2225)	Tereh’s eldest is born (Gen. 11:26)
2080 B.C. (2295)	Terah is born (Gen. 11:24)
2109 B.C. (2324)	Nahor is born (Gen. 11:22)
2139 B.C. (2354)	Serug is born (Gen. 11:20)
2171 B.C. (2386)	Reu is born (Gen. 11:18)
ca. 2201 B.C. (2416)	People are scattered from the Tower of Babel (Gen. 11:9)
2201 B.C. (2416)	Peleg is born (Gen. 11:16)
2235 B.C. (2450)	Eber is born (Gen. 11:14)
2265 B.C. (2480)	Salah/Shelah is born (Gen. 11:12)
2300 B.C. (2515)	Arphaxad is born (Gen. 11:11)
2301 B.C. (2516)	The Flood ends (Gen. 8:13)
2302 B.C. (2517)	The Flood begins (Gen. 7:6)
2302 B.C. (2517)	Methuselah dies (Gen. 5:27)
2307 B.C. (2522)	Lamech dies (Gen. 5:31)
2400 B.C. (2615)	Shem is born (Gen. 11:10)
2402 B.C. (2617)	Japheth is born (Gen. 5:32; 10:21)
2422 B.C. (2637)	Work on the Ark begins (Gen. 6:3)
2536 B.C. (2751)	Jared dies (Gen. 5:20)
2668 B.C. (2883)	Mahalalel dies (Gen. 5:17)
2723 B.C. (2938)	Cainan/Kenan dies (Gen. 5:14)
2818 B.C. (3033)	Enosh dies (Gen. 5:11)
2902 B.C. (3117)	Noah is born (Gen. 5:28)
2916 B.C. (3131)	Seth dies (Gen. 5:8)
2971 B.C. (3186)	Enoch is translated (Gen. 5:23)
3028 B.C. (3243)	Adam dies (Gen. 5:5)
3084 B.C. (3299)	Lamech is born (Gen. 5:25)
3271 B.C. (3486)	Methuselah is born (Gen. 5:21)
3336 B.C. (3551)	Enoch is born (Gen. 5:18)
3498 B.C. (3713)	Jared is born (Gen. 5:15)
3563 B.C. (3778)	Mahalalel is born (Gen. 5:12)
3633 B.C. (3848)	Cainan/Kenan is born (Gen. 5:9)
3723 B.C. (3938)	Enosh is born (Gen. 5:6)
3828 B.C. (4043)	Seth is born (Gen. 5:3)
3958 B.C. (4173)	Beginning of human chronology with Adam and Eve (Gen. 5:5)

 

နိဒါန်း

အန်းဒရူးသမ္မတ်ကျမ်းစာအဋ္ဌကထာ သည် အန်းဒရူးလေ့လာရေးသမ္မတ်ကျမ်း၏ အဖော်အဖြစ် ဆယ့်ခုနစ်ရက်တေ ့အက်ဒဗင်တစ်ပညာရှင်များမှ ရေးသားထားသော သမ္မတ်ကျမ်းစာ၏ အကျဉ်းချုပ်ရှင်းလင်း ဖြစ်သည်။ ဤအဋ္ဌကထာသည် ခရစ်တော်ပြန်ကြွလာခြင်းကို မျှော်လင်နေကြသော သာမန်ယုံကြည်သူများ၊ ရာများ၊ ကျောင်းသားများနှင့် ဆရာများအတွက် အဖိုးတန်သော သမ္မတ်ကျမ်းစာလေ့လာရေးကိရိယာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤအဋ္ဌကထာသည် ရေးသားသူများအားလုံး ဆယ့်ခုနစ်ရက်တေ ့အက်ဒဗင်တစ်ဖြစ်ကြသဖြင့် ယုံကြည်ချက်အရ ဆိုရာတွင် ယုံကြည်ချက်အဋ္ဌကထာ ဖြစ်သော်လည်း၊ သမ္မတ်ကျမ်းစာစာသားကို ဂရုတစိုက်နားထောင်၍ စာဖတ်သူများအတွက် အဓိပ္ပာယ်နှင့် အရေးပါမှုကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် သမ္မတ်ကျမ်းစာဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်အကြောင်းအရာကို အထူးဂရုပြုထားသည်။ သမ္မတ်ကျမ်းစာစာသားကို ရှင်းလင်းရာတွင် အသုံးပြုထားသော နည်းလမ်းမှာ သမိုင်းဆိုင်ရာ-စာလုံးပေါင်းသဒ္ဒါနည်း ဖြစ်သည်။ သမ္မတ်ကျမ်းစာစာသားအပေါ် မှတ်ချက်များ ရေးသားရာတွင် အခြားအဋ္ဌကထာများအပါအဝင် စာပေအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ထိုစာပေများသည် သမ္မတ်ကျမ်းစာစာသားကို ပိုမိုနားလည်မှုရှိစေရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ ပုံစံအရ အခြားပညာရှင်များ၏ဆွေးနွေးချက်များနှင့် ဆွေးနွေးရန် နေရာမရှိသော်လည်း၊ စာသားအဓိပ္ပာယ်နှင့်ပတ်သက်သော လက်ရှိစိတ်ဝင်စားဖွယ် အရေးကြီးမေးခွန်းများကို ဖြေရှင်းထားသည်။

INTRODUCTION

The Andrews Bible Commentary is a concise exposition of Scripture written by Adventist scholars as a companion to the Andrews Study Bible. It is a valuable Bible study tool for lay readers, pastors, students, and teachers living in expectation of the Advent Hope. It is a confessional commentary only in the sense that the authors are Adventists, who carefully listened to the biblical text to unfold its significance and meaning for its readers, paying particular attention to the topic of biblical hope. The methodology used in the exposition of the biblical text is the historical-grammatical method. In preparing the comments on the biblical text, contributors to the Andrews Bible Commentary have made use of a wide range of literature, including other commentaries. This literature has helped enrich and sharpen our understanding of the biblical text. While the format does not allow space to engage with the writings of other scholars, essential questions of current interest about the meaning of the text are addressed.

 

အထူးအင်္ဂါရပ်များ

ဤစာအုပ်တွင် အရေးကြီးသော အင်္ဂါရပ်များစွာ ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ဤအဋ္ဌကထာကို ထူးခြားစေကာ ယေဘုယျဖတ်ရှုခြင်းနှင့် နားလည်မှုအတွက် အသုံးဝင်စေသည်။

Special Features

There are a number of important features in this work that together make this a unique commentary on the Bible and that will hopefully facilitate its usefulness for general reading and comprehension.

 

ထူးခြားသော အလေးပေးမှု။ အန်းဒရူးသမ္မတ်ကျမ်းစာအဋ္ဌကထာ၏ အဓိကထူးခြားချက်မှာ သမ္မတ်ကျမ်းစာဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်အကြောင်းအရာကို အလေးပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပထမဆောင်းပါးတွင် သမ္မတ်ကျမ်းစာဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်၏ အဓိကဓမ္မပညာဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာများကို ဖော်ထုတ်ထားပြီး၊ အဋ္ဌကထာများသည် ဓမ္မပညာနှင့် သမိုင်းအမြင်အရ သမ္မတ်ကျမ်းစာစာအုပ်တစ်အုပ်စီတွင် မျှော်လင့်ချက်၏ ရှိနေမှုနှင့် အရေးပါမှုကို ဖော်ထုတ်ထားသည်။ ဤအဓိကအကြောင်းအရာနှင့် အခြားအကြောင်းအရာများသည် အဋ္ဌကထာတစ်ခုလုံးကို ဓမ္မပညာဆိုင်ရာ တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း ဖြစ်စေသည်။

Unique Emphasis. The key distinctive feature of the Andrews Bible Commentary is its emphasis on the biblical topic of hope. The first article unveils some of the main theological dimensions of biblical hope, and the commentaries identify its presence and significance in each biblical book from a theological and historical perspective. This overarching topic, as well as others, provides theological unity to the commentary.

 

ဆောင်းပါးများ။ စာဖတ်သူများ အဋ္ဌကထာကို အသုံးပြုရန် ပြင်ဆင်ပေးမည့် ဆောင်းပါးများစွာ ရှိသည်။ စာအုပ်ရှေ့ပိုင်းတွင် သမ္မတ်ကျမ်းစာအုပ်များကို မစတင်မီ နောက်ခံအချက်အလက်များ ပေးထားသော ကြွယ်ဝသော ဆောင်းပါးများ ရှိသည်။ သမ္မတ်ကျမ်းစာအုပ်များ၏ အစုအဖွဲ့တစ်ခုစီ (ဥပမာ၊ သမိုင်းဆိုင်ရာစာအုပ်များ၊ စာပို့ကျမ်းများ) ကို ထိုအစုအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းထားသော စာအုပ်များ၏ အကြောင်းအရာကို ယေဘုယျအားဖြင့်  an overview ပေးသော ဆောင်းပါးတစ်ခုဖြင့် မိတ်ဆက်ထားသည်။ ထိုဆောင်းပါးများသည် ထိုစာအုပ်များကို သမိုင်းနှင့် ဓမ္မပညာအရ မည်သည့်အရာက စည်းလုံးစေသည်ကို စာဖတ်သူအား မြင်နိုင်စေသည်။ ဆောင်းပါးအချို့သည် ဓာတ်ဟောင်းနှင့် ဓာတ်သစ်ကျမ်းနှစ်ခုလုံး၏ သမိုင်းနောက်ခံကို ယေဘုယျဆွေးနွေးထားသည်။

Articles. A number of articles will prepare readers to use the commentary. There is a rich collection of articles at the front of the work that helps provide background material before the reader engages with the biblical books themselves. Each block of biblical books (e.g., the historical books, the epistles) is introduced by an article that provides a general overview of the content of the books that constitute that particular block. The articles help the reader see what holds those books together historically and theologically. Some of the articles provide a general discussion of some of the historical background for both the Old and New Testaments.

 

စာစီစာရိုက်များ။ စာသားအဋ္ဌကထာနှင့် သက်ဆိုင်သော အကြောင်းအရာများအပေါ် တိုတိုတုတ်တုတ် စာစီစာရိုက်များကို သက်ဆိုင်ရာ သမ္မတ်ကျမ်းစာအပိုဒ်များအနီးတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။ ပြဿနာရှိဟန်တူသော အပိုဒ်များကို ကိုင်တွယ်ရုံသာမက အရေးကြီးသော ဓမ္မပညာဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ဖွံ့ဖြိုးရှင်းလင်းပေးပြီး၊ အခြားသမ္မတ်ကျမ်းစာစာသားများနှင့် တွဲ၍ အရေးကြီးသော ယုံကြည်ချက်ဆိုင်ရာ အပိုဒ်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားသည်။

Essays. Short essays on topics of relevance to the textual commentary are placed close to the biblical passages to which the topics are relevant. In addition to dealing with what appear to be problematic passages, these essays also develop or clarify significant theological issues and analyze important doctrinal passages in conjunction with other biblical texts.

 

သမ္မတ်ကျမ်းစာအုပ်များမိတ်ဆက်။ စာအုပ်တစ်အုပ်စီအတွက် အဋ္ဌကထာမိတ်ဆက်တွင် ထိုစာအုပ်ကို မှန်ကန်စွာနားလည်ရန် အသုံးဝင်ပြီး အချို့ကိစ္စများတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော နောက်ခံအချက်အလက်များ ပါဝင်သည်။ ဤမိတ်ဆက်ပစ္စည်းများသည် ရေးသားသူ၊ ရေးသားသည့်ခုနှစ်၊ စာအုပ်၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ နောက်ခံ၊ အဓိကဓမ္မပညာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာအချို့နှင့် စာအုပ်ကို ထူးခြားစေသော စာပေအင်္ဂါရပ်များနှင့် သက်ဆိုင်သည့် မေးခွန်းများကို ကိုင်တွယ်ထားသည်။

Introduction to Biblical Books. In the introduction to the commentary for each book, the reader will find background information that is useful and, in some cases, indispensable for a proper understanding of the book. These introductory materials deal with questions related to authorship, date of composition, the book’s historical setting, some of its main theological themes, and some of the literary features that characterize the book.

 

အပိုင်းအစအလိုက် အဋ္ဌကထာ။ ခြွင်းချက်အနည်းငယ်မှလွဲ၍ အဋ္ဌကထာသည် သမ္မတ်ကျမ်းစာအပိုဒ်တစ်ခုစီ၏ အသေးစိတ်ရှင်းလင်းချက် မပေးပါ။ ရှင်းလင်းချက်ကို ကိုယ်ပိုင်းစည်းလုံးမှုရှိသော အပိုင်းအစများ သို့မဟုတ် အခန်းများအလိုက် စီစဉ်ထားသည်။ မှတ်ချက်များသည် အပိုင်းတစ်ခုစီ အချင်းချင်းမည်သို့ဆက်စပ်သည်၊ စာသား၏သတင်းစကား စီးဆင်းမှု၊ သမ္မတ်ကျမ်းစာအုပ်တစ်အုပ်လုံးတွင် လည်ပတ်နေသော အဓိကဓမ္မပညာဆိုင်ရာ အယူအဆများနှင့် ထိုအပိုင်းပစ္စည်း၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းလင်းပြသသည်။ ယုံကြည်သူ၏ လက်ရှိဘဝတွင် စာသား၏သတင်းစကားကို ကိုယ်ပိုင်အသုံးချမှုများလည်း ရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အပိုဒ်တစ်ခုကို ပိုမိုအချိန်ယူ၍ သမ္မတ်ကျမ်းစာဝေါဟာရများ သို့မဟုတ် စာသား၏အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုမှုအပေါ် သက်ရောက်သော သဒ္ဒါပြဿနာများကို ဆွေးနွေးရန် လိုအပ်သည်။

Block Commentary. With a few exceptions, the commentary generally does not provide a detailed exegesis of each biblical passage. The exposition is organized according to the blocks of passages or sections that constitute a unity by themselves. The comments show how each section is related to the other, identify the flow of the message of the text, develop some of the main theological concepts running throughout the biblical book, and clarify the meaning of the block of material. There are also personal applications of the message of the text to the present life of the believer. Sometimes it is necessary to linger a little longer on a particular passage by discussing the meaning of biblical terms or grammatical issues that have an impact on the interpretation of the passage.

 

အဲလင် ဂျီ ဝှိုက် အသုံးပြုမှု။ စာဖတ်သူများသည် အဲလင် ဂျီ ဝှိုက်၏ စာများမှ ကိုးကားချက်များ သို့မဟုတ် ကွက်ကွင်းထဲတွင် သူမစာများကို ရည်ညွှန်းချက်များ တွေ့ရတတ်သည်။ ဆယ့်ခုနစ်ရက်တေ ့အက်ဒဗင်တစ်များသည် ထာဝရဘုရားထံမှ ပရောဖက်ပြုခြင်းလက်ဆောင်ကို ခံယူခဲ့ပြီး ထိုလက်ဆောင်အားဖြင့် ဆယ့်ခုနစ်ရက်တေ ့အက်ဒဗင်တစ်အသင်းတော်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ သူမ၏စာများတွင် သမ္မတ်ကျမ်းစာအကြောင်းအရာများအပေါ် အရေးကြီးသော ဓမ္မပညာဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပါဝင်ပြီး၊ အကြောင်းအရာနှင့် သင့်လျော်သည့်အခါ အသုံးပြုရန် ရေးသားသူများကို အားပေးခဲ့သည်။ သို့သော် ဤအဋ္ဌကထာသည် သမ္မတ်ကျမ်းစာစာသား၏ အဓိပ္ပာယ်အပေါ် အခြေခံထားပြီး သူမ၏စာများအပေါ် မဟုတ်ပါ။ သူမသည် သမ္မတ်ကျမ်းစာကျမ်းစာတမ်းထဲတွင် မပါဝင်သူဖြစ်ပြီး၊ သူမကိုယ်တိုင်လည်း သူမ၏စာများကို သမ္မတ်ကျမ်းစာဖြင့် စစ်ဆေးရမည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

Use of Ellen G. White. The readers will find occasional quotes from the writings of Ellen White or references in parenthesis to some of her writings. Adventists believe that she received from the Lord the gift of prophecy, through which He led the development of the Seventh-day Adventist Church and its institutions. Her writings contain significant theological insights on biblical topics, and the authors were encouraged to use them when contextually pertinent. The commentary, however, is based on the meaning of the biblical text and not on her writings. She is not part of the biblical canon and her writings, as she herself indicated, are to be judged by the Scriptures.

 

အဋ္ဌကထာကို မည်သို့အသုံးပြုရမည်နည်း

အန်းဒရူးသမ္မတ်ကျမ်းစာအဋ္ဌကထာသည် သမ္မတ်ကျမ်းစာကို ကိုယ်တိုင်လေ့လာရာတွင် လမ်းညွှန်အဖြစ် လုပ်ဆောင်ရမည်။္ဌကထာ ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ စာဖတ်သူ၏ အဓိကစိတ်ဝင်စားမှုမှာ သမ္မတ်ကျမ်းစာကို ပိုမိုနားလည်လာရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လေ့လာမှု၏ အစသည် သမ္မတ်ကျမ်းစာကိုယ်တိုင်မှ စတင်ရမည်။ သမ္မတ်ကျမ်းစာအုပ်တစ်အုပ်ကို လေ့လာလိုပါက အဋ္ဌကထာကို မကြည့်မီ ထိုစာအုပ်တစ်အုပ်လုံးကို ဆုတောင်းလျက် ဖတ်ရှုရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ဤနည်းဖြင့် စာဖတ်သူ၏စိတ်နှလုံးသည် သမ္မတ်ကျမ်းစာအတွေးများဖြင့် ပြည့်နှက်သွားပြီး အဋ္ဌကထာ၏ စာသားရှင်းလင်းချက်ကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေပြီး အကဲဖြတ်ရန်ပင် လွယ်ကူစေသည်။ သမ္မတ်ကျမ်းစာနှင့် အဋ္ဌကထာကို တပြိုင်းတစ်ပြိုင်နက် ဖတ်လိုပါက အပိုင်းတစ်ခု၏ သမ္မတ်ကျမ်းစာကို အရင်ဖတ်ပြီးမှ ထိုအပိုင်းအတွက် အဋ္ဌကထာကို ဖတ်ရန် ပိုကောင်းသည်။ ဦးစားပေးမှုကို အမြဲသမ္မတ်ကျမ်းစာစာသားကို ပေးရမည်။

How to Use the Commentary

The Andrews Bible Commentary should function as a guide in the personal study of the Bible. In other words, the main interest of the reader should be to gain a better understanding of the Bible. Consequently, the Bible should be the starting point of the study. If the reader is interested in studying a particular book, he or she would do well to prayerfully read the entire book before consulting the commentary. In this way, the mind of the reader will be imbued with the thoughts from the Bible, making it easier to follow and even evaluate the exposition of the text provided in the commentary. If a person is interested in reading the biblical text and the commentary together, it would be better to read first the particular section of the Bible and then the commentary on that block of material. Priority should always be given to the biblical text.

 

သမ္မတ်ကျမ်းစာကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရာတွင် နောက်ခံများသည် အလွန်အရေးကြီးသဖြင့်၊ ဆောင်းပါးများနှင့် စာအုပ်တစ်အုပ်စီ၏ မိတ်ဆက်များကို ဖတ်ရှုခြင်းဖြင့် သမ္မတ်ကျမ်းစာရေးသားသူများနှင့် ပရိသတ်တို့ နေထိုင်ခဲ့သော ခေတ်ကာလ၏ ကျယ်ပြန့်သော အမြင်ကို ရရှိနိုင်သည်။ ထိုအချက်အလက်များသည် ဘုရားသခင်-လူသားဆက်ဆံရေး၏ သမိုင်းအချိန်အခါတစ်ခုအတွင်း သမ္မတ်ကျမ်းစာစာသားကို ထားရှိခြင်းဖြင့် ပိုမိုနားလည်မှုရရှိစေသည်။ အဋ္ဌကထာတစ်လျှောက်ရှိ စာစီစာရိုက်များသည်လည်း ကိုယ်ပိုင်သမ္မတ်ကျမ်းစာလေ့လာမှုကို ဖြည့်စွမ်းပေးနိုင်သည်။ သမ္မတ်ကျမ်းစာအကြောင်းအရာတစ်ခုကို စိတ်ဝင်စားသူများသည် အချို့စာစီစာရိုက်များကို ထိုအကြောင်းအရာ၏ နိဒါန်းအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။ သီးခြားစာစီစာရိုက်တစ်ခုကို ဖတ်ခြင်းသည် ထိုအကြောင်းအရာကို သမ္မတ်ကျမ်းစာဖြင့် ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ကိုယ်တိုင်လေ့လာရန် လိုအပ်ကြောင်း သဘောပေါက်စေနိုင်သည်။

Since backgrounds are so important in the interpretation of the Bible, it is useful to read the articles and even the introduction to particular books in order to gain a broad perspective of the times when the biblical writers and their audiences lived. Such information will provide a better understanding of the biblical text by placing it within a particular historical moment in the divine-human interaction. The essays found throughout the commentary can also be helpful in supplementing personal study of the Bible. Readers interested in a particular biblical subject can find some of the essays useful as introductions to the topic. Reading a specific essay may also help them realize the need to delve deeper into the subject through a more detailed personal study of the Bible.

 

ဤအဋ္ဌကထာသည် အန်းဒရူးလေ့လာရေးသမ္မတ်ကျမ်းတွင် ပါဝင်ပြီးသား အချက်အလက်များကို ထပ်ခါတလဲလဲ မပေးထားသဖြင့်၊ ထိုနှစ်ခုကို တပြိုင်နက် အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အသိပညာကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေမည်။ ဤကိရိယာနှစ်ခု ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခြင်းသည် သမ္မတ်ကျမ်းစာစာသား၏ ရှင်းလင်းချက်ကို ကြွယ်ဝစေပြီး ကျယ်ပြန့်စေမည့် အချက်အလက်များစွာ ပေးစွမ်းနိုင်သည်။

Since this commentary generally does not repeat the information found in the Andrews Study Bible, readers will find it valuable to deepen their knowledge by consulting it at the same time. The combination of these two tools will provide a wealth of information that will enrich and broaden the reader’s understanding of the exposition of the biblical text.

 

ကျေးဇူးတင်စကား

ဤလိုမျိုး စီမံကိန်းတစ်ခုသည် လူများစွာ၏ ပါဝင်မှုမရှိ မဖြစ်နိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ ဆယ့်ခုနစ်ရက်တေ ့အက်ဒဗင်တစ်ပညာရှင်များမှ အကျဉ်းချုပ်သမ္မတ်ကျမ်းစာအဋ္ဌကထာ ထုတ်ဝေရန် စိတ်ကူးသည် ဝါရှင်တန်ပြည်နယ်၊ ကောလိပ်ပလိစ်၊ ဝါလာဝါလာတက္ကသိုလ် ဥက္ကဋ္ဌ ဂျွန် မက်ဗေးနှင့် တနီဆီပြည်နယ်၊ ကောလီဂျဒေးလ်၊ တောင်ပိုင်းအက်ဒဗင်တစ်တက္ကသိုလ် ဘာသာရေးကျောင်းအုပ် ဂရက် ကင်းတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲများမှ စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအခါ အန်းဒရူးတက္ကသိုလ် ဥက္ကဋ္ဌ နီးလ်စ်-အဲရစ် အန်ဒရီဆင်က စီမံကိန်းကို စိတ်ဝင်စားမှုပြသ၍ ဂျွန်နှင့် ဂရက်နှစ်ဦးစလုံးက အန်းဒရူးတက္ကသိုလ်စာအုပ်တိုက်သည် စံပြထုတ်ဝေသူဖြစ်သည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ဂျွန်နှင့် ဂရက်သည် အစပိုင်းတွင် တွဲဖက်တည်းဖြတ်သူများ ဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း သူတို့၏ တာဝန်များစွာကြောင့် စီမံကိန်းကို ဦးဆောင်နိုင်ခြင်း မရှိတော့ပါ။ သူတို့၏ ပံ့ပိုးမှုအတွက် ကျေးဇူးတင်ရှိပါသည်။ သမ္မတ်ကျမ်းစာအုပ်များအတွက် အဋ္ဌကထာရေးသားသူများသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှ လာကြပြီး ဆယ့်ခုနစ်ရက်တေ ့အက်ဒဗင်တစ်အသင်းတော်၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သဘောကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ သူတို့သည် သင်ကြားရေး သို့မဟုတ် အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်များ လေးလံစွာ ထမ်းဆောင်နေချိန်တွင် ရေးသားခဲ့ကြပြီး၊ နောက်ဆုံးရလဒ်မှာ သင်တို့လက်ထဲရှိ စာအုပ်ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံမှု၊ စိတ်အားထက်သန်မှုနှင့် ဤစီမံကိန်းတွင် ပါဝင်လိုစိတ်အတွက် ကျေးဇူးတင်ရှိပါသည်။

Gratitude

A project like this would not have been possible without the involvement of many individuals. The idea of producing a concise Bible commentary written by Adventist scholars originated in conversations between John McVay, president of Walla Walla University in College Place, Washington, and Greg King, dean of the School of Religion at Southern Adventist University in Collegedale, Tennessee. When Niels-Erik Andreasen, then president of Andrews University, showed an interest in the project, they both considered Andrews University Press to be the ideal publisher. John and Greg initially became associate editors of the commentary, but their multiple responsibilities made it impossible for them to provide leadership to the project. We are grateful to them for their contribution. The writers of the commentary for the biblical books come from around the world, representing, in a sense, the worldwide nature of the Seventh-day Adventist Church. They wrote while carrying heavy teaching or administrative responsibilities, and the final result is the volume that you have in your hands. We are grateful to them for their sacrifice and enthusiasm and for their willingness to be part of this project.

 

အန်းဒရူးတက္ကသိုလ်နှင့် ဆယ့်ခုနစ်ရက်တေ ့အက်ဒဗင်တစ်အသင်းတော်အထွေထွေညီလာခံ အုပ်ချုပ်ရေးများ၏ အားပေးမှုကို ကျေးဇူးတင်ရှိပါသည်။ နှစ်ခုစလုံးက ဤစီမံကိန်းဖြစ်မြောက်ရန် သီးခြားဘဏ္ဍာငွေ ခွဲဝေပေးခဲ့သည်။ အန်းဒရူးတက္ကသိုလ်စာအုပ်တိုက် ဘုတ်အဖွဲ့နှင့် ဝန်ထမ်းများကို လည်း အထူးကျေးဇူးတင်ရှိပါသည်။ သူတို့က ကျွန်ုပ်တို့ကို အယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး မျှော်မှန်းထားသည်ထက် ပိုကြာသွားသော်လည်း စိတ်ရှည်စွာ စောင့်ဆိုင်းပေးခဲ့သည်။ အန်းဒရူးတက္ကသိုလ်စာအုပ်တိုက်ဝန်ထမ်းများ—ရော်နယ် နော့တ်၊ အယ်လ် အက်စ် ဘေကာ ဂျူနီယာ နှင့် ဒေဘိုရာ အဲဗာဟတ်—၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုသည် မူကြမ်းများကို အဖိုးတန်အကဲဖြတ်မှုများ ပေးအပ်ပြီး အရေးကြီးပြောင်းလဲမှုများ အကြံပြုခြင်းဖြင့် စာအုပ်၏ နောက်ဆုံးပုံစံကို များစွာတိုးတက်စေခဲ့သည်။ သူတို့နှင့်အတူ လုပ်ကိုင်ရခြင်းသည် ပျော်စရာကောင်းခဲ့ပါသည်။

We appreciate the strong support of the administrations of Andrews University and the General Conference of Seventh-day Adventists, both of which provided specific funding allocations to make this project possible. We also are particularly grateful to the board and staff of Andrews University Press for entrusting to us the privilege of serving as editors in the production of the commentary and for their patience as they had to wait a little longer than anticipated for the closure of the project. The involvement of the staff of Andrews University Press—Ronald Knott, L. S. Baker Jr., and Deborah Everhart—significantly enhanced the final form of the commentary by providing valuable evaluations of the manuscripts and suggesting important changes. It has been a pleasure for us to work with them.

 

နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့အား သမ္မတ်ကျမ်းစာပေးသနားတော်မူပြီး၊့်မြတ်သောဝိညာဉ်တော်၏ အလုပ်အားဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုမှုတွင် လမ်းပြတော်မူသော သခင်ဘုရားကို ကျေးဇူးတင်ရှိပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ စာဖတ်သူများအား ပေးအပ်သမျှသည် သမ္မတ်ကျမ်းစာလေ့လာမှု၏ အစပိုင်းသာဖြစ်ပြီး၊ သူတို့အား ခရစ်တော်၏ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို သူ၏နှုတ်ကပတ်တော်တွင် ဖော်ပြထားသည်အတိုင်း ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ သိကျွမ်းလာစေရန် သခင်ဘုရားက ကူညီတော်မူပါစေဟု ဆုတောင်းပါသည်။

Finally, we are grateful to the Lord, who gave us the Bible and who, through the work of the Spirit, guides us in its interpretation. What we offer to the readers is a beginning in their study of the Bible, and we pray that the Lord will assist them in gaining a deeper knowledge of the love of Christ for us as revealed in His Word.

 

အိန်ဂျယ် မန်နျူယယ် ရိုဒရီဂွက်ဇ်၊ ThD

 ဒံယယ်ကွမ်း ဘီဒီယာကို၊ PhD

ကာလ် ပီ ကိုဆဲတ်၊ PhD

ဂျဲရယ် အေ ကလင်းဘိုင်း၊ Dlitt

Ángel Manuel Rodríguez, ThD

Daniel Kwame Bediako, PhD

Carl P. Cosaert, PhD

Gerald A. Klingbeil, Dlitt

 

 

 

 

 

 

 

အထွေထွေဆောင်းပါးများ

ဓာတ်သစ်ကျမ်းဆိုင်ရာ သမိုင်းမိတ်ဆက်

ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ချက်၏ အခြေခံမှာ ဘုရားသခင်သည် လူ့သမိုင်းတွင် ကိုယ်တော်တိုင် ဖော်ပြတော်မူသည်ဟူသော ယုံကြည်ချက် ဖြစ်သည်။ အဲဂုတ္တုပြည်ရှိ ယောသပ်နှင့် မိုးဇတ်တို့၏ ဇာတ်လမ်းများ၊ ဗာဗုလုန်ရှိ ဒံယယလ်၊ ယုဒယပြည်ရှိ ယေရှု၊ သို့မဟုတ် မြေထဲပင်လယ်တစ်ဝိုက်ရှိ အစောပိုင်းအသင်းတော်တို့၏ ဇာတ်လမ်းများတွင် ဖြစ်စေ၊ ဘုရားသခင်သည် ကိုယ်တော်၏အလိုတော်ကို ပြီးမြောက်စေရန် ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ကွဲပြားခြားနားသော ကမ္ဘာတွင် လုပ်ဆောင်တော်မူကြောင်း ကျမ်းစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ကိုယ်တော်သည် ဤကမ္ဘာတွင် ယေရှုခရစ်တော်၏ ပုဂ္ဂိုလ်အားဖြင့်နှင့် အစောပိုင်းအသင်းတော်တွင် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လုပ်ဆောင်မှုအားဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ဖော်ပြတော်မူခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပါရှန်အုပ်ချုပ်မှု၊ ဂရိအုပ်ချုပ်မှုနှင့် ရောမအုပ်ချုပ်မှုတို့က ဘုရားသခင်ရွေးချယ်တော်မူသော သန့်ရှင်းရာဌာန၏ နိုင်ငံရေး၊ ဘာသာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ သွင်ပြင်လက္ခဏာများကို မည်သို့ပုံဖော်ခဲ့သည်ကို သိရှိထားခြင်းသည် အကျိုးရှိနိုင်သည်။

GENERAL ARTICLES

HISTORICAL INTRODUCTION TO THE NEW TESTAMENT

Foundational to Christianity is the belief that God has revealed Himself in human history. Whether it is in the stories of Joseph and Moses in Egypt, Daniel in Babylon, Jesus in Judea, or the early church throughout the Mediterranean world, God is described in Scripture as working in a world made up of different languages, cultures, and customs in order to accomplish His will. He has revealed Himself in this world through the person of Jesus and the Holy Spirit’s workings in the early church. It may be useful, therefore, to be aware of the historical circumstances through which Persian, Greek, and Roman rule helped to shape the political, religious, cultural, and social aspects of the Holy Land in which God chose to act.

 

သန့်ရှင်းရာဌာနရှိ ပါရှန်ခေတ် (ဘီစီ ၅၃၉–၃၃၂)

ယေရုရှလင်မြို့နှင့် ၎င်း၏ သန့်ရှင်းသောဗိမာန်တော်ကို ဘီစီ ၅၈၆ တွင် ပျက်စီးစေခြင်း၊ ဂျူးလူမျိုးထောင်ပေါင်းများစွာကို ဗာဗုလုန်သို့ အတင်းအဓမ္မ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းတို့က ဂျူးလူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားရေးအဖြစ် ရှင်သန်နိုင်မည့် မျှော်လင့်ချက် အနည်းငယ်မျှပင် မထားခဲ့ပုံ ရသည်။ ဗာဗုလုန်လူမျိုးများက အခြားလူမျိုးများကဲ့သို့ပင် သူတို့၏ ဂျူးအကျဉ်းသားများသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ သူတို့၏ အမျိုးသားနှင့် တိုင်းရင်းသားဆိုင်ရာ အမှတ်အသားများကို ဆုံးရှုံးပြီး နောက်ဆုံးတွင် သူတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်သစ်ထဲသို့ ပေါင်းစည်းသွားလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။ ဗာဗုလုန်ရှိ နှင်ထုတ်ခံရသူများကို အစတင်ကျရောက်ခဲ့သော မျှော်လင့်ချက်မဲ့မှုသည် ယေရေမိရှာယာအနာဂတ္တိကျမ်းနှင့် ဆာလံ ၁၃၇:၁–၄ တွင် ဗာဗုလုန်မြစ်များဘေးတွင် ငိုကြဖစ်ပြီး ဇိအုန်ကို သတိရလျက် သူတို့၏ ဖမ်းဆီးသူများအတွက် သီချင်းဆိုရန် အတင်းအကြပ်ခိုင်းစေခံရသည်ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရသည်။

THE PERSIAN PERIOD IN THE HOLY LAND (539–332 B.C.)

The devastating destruction of Jerusalem and its sacred temple, along with the forced deportation of thousands of Jews to Babylon in 586 B.C., appeared to leave little hope that the Jewish nation would survive. The Babylonians expected that their Jewish captives, like other people before them, would over time lose their sense of national and ethnic identity and eventually assimilate into their new surroundings. The sense of hopelessness that initially overcame the exiles in Babylon is evident in the book of Lamentations and in the poignant words of the captives expressed in Psalm 137:1–4 as they recall weeping by the rivers of Babylon and being forced to sing for their captors while remembering Zion.

 

သို့သော် ဂျူးလူမျိုးတို့သည် တစ်ခုလုံးအားဖြင့် သူတို့၏ အမှတ်အသားကို မဆုံးရှုံးခဲ့ကြပါ။ လူမျိုးတစ်မျိုးသည် ဘေးဒုက္ခရောက်သောအခါ သူတို့၏ ဘုရားသခင်သည် အခြားဘုရားတစ်ပါးကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်ဟု ယေဘုယျယျယူဆသော ယုံကြည်ချက် ရှိခဲ့သည်။ ပရောဖက်ဒံယယလ်၊ ဟေရှာယ၊ ယေရမိနှင့် ယေဇကျေလတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်အားဖြင့် ဂျူးလူမျိုးများသည် ဣသရေလဘုရားသခင်သည် ရှုံးနိမ့်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ သူတို့၏ နှင်ထုတ်ခြင်းသည် ကယ်တင်ခြင်းရည်ရွယ်ချက်အတွက် အလိုတော်ရှိခဲ့သည်ကို နားလည်လာခဲ့ကြသည်။ ဣသရေလဘုရားသခင်သည် ယေရုရှလင်မြို့ကို ဗာဗုလုန်လက်သို့ ကျရောက်စေရန် ရည်ရွယ်တော်မူခဲ့သော်လည်း သူ၏လူမျိုးကို စွန့်ပစ်တော်မူခြင်း မဟုတ်ပါ။ အမှန်မှာ ကိုယ်တော်သည် သူတို့အား ကယ်တင်၍ ကတိထားတော်မူသော ပြည်သို့ ပြန်ပို့တော်မူရန် ကိုယ်တော ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တော်မူမည် ဖြစ်သည်။

The Jewish people as a whole, however, did not lose their sense of identity. There was a common belief that when a people experienced disaster it was because their god had been defeated by another god. Through the work of prophets Daniel, Isaiah, Jeremiah, and Ezekiel, the Jews came to understand that the God of Israel had not been defeated, but their exile was deliberately intended by Him for redemptive purposes. The God of Israel had purposed that Jerusalem fall into the hands of the Babylonians, but He had not abandoned His people. In fact, He would intervene on their behalf to bring them back to the promised land.

 

ဂျူးလူမျိုးတို့ တောင့်တခဲ့သော ကယ်တင်ခြင်းသည် ဗာဗုလုန်မြို့ ပါရှန်လူမျိုးလက်သို့ ဘီစီ ၅၃၉ တွင် ကျဆုံးသွားသောအခါ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဗာဗုလုန်လူမျိုးများက အကျဉ်းသားများကို သူတို့၏ ဇာတိပြည်ပြင်ပသို့ အတင်းအဓမ္မ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သော်လည်း၊ ပါရှန်လူမျိုးများက ဗာဗုလုန်၏ အကျဉ်းသားများ၏ သစ္စာခံမှုကို ရယူရန် သူတို့ကို ဇာတိပြည်သို့ ပြန်လည်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ပါရှန်လူမျိုးများသည် ဗာဗုလုန်လူမျိုးများက ဖျက်ဆီးခဲ့သော ဗိမာန်များကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးခဲ့ပြီး၊ ဗာဗုလုန်ဗိမာန်များတွင် သိမ်းဆည်းထားခဲ့သော သန့်ရှင်းသောရုပ်တု၊ အိုးများ၊ တန်ဆာပလာများနှင့် အသုံးအဆောင်များကိုပင် ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့သည်။

The deliverance that the Jewish people longed for came about when Babylon fell to the Persians in 539 B.C. Unlike the Babylonians, who had forcibly resettled captive subjects outside their native lands, the Persians sought to win the loyalty of Babylon’s captives by allowing them to return to their native homelands. The Persians even restored destroyed temples and returned the sacred images, vessels, and utensils the Babylonians had looted and stored in their own temples.

 

အများစုသော ယူဒလူမျိုးများသည် ပါရှန်ပြည်၌ပင် ဆက်လက်နေထိုင်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး လူနည်းစုသာလျှင် နှစ်များတစ်လျှောက် ယေရုရှလင်မြို့သို့ ပြန်လည်သွားရောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။ ပထမဆုံး ပြန်လည်ထွက်ခွာလာသော နှိပ်စက်ခံရသူအုပ်စုသည် ဘီစီ ၅၃၇ ခုနှစ်တွင် ဇေရူဗဗေလ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ခရီးနှင်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့ရောက်ရှိလာသောအခါ အချို့သည် ယေရုရှလင်မြို့၌ အခြေချနေထိုင်ကြပြီး ကျန်သူများမှာ မိမိတို့၏ ဘိုးဘေးပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော မြို့ရွာများသို့ ပြန်သွားကြသည်။

While most Jews chose to remain in Persia, a minority chose to return to Jerusalem over a number of years. The first group of returning exiles made the journey under the leadership of Zerubbabel in 537 B.C. When they arrived, some settled in Jerusalem while others returned to their own ancestral towns.

 

ယူဒလူမျိုးများ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသော ပြည်နယ်သည် ပါရှန်အင်ပါယာ၏ သေးငယ်သည့် ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သော ယေဟုဒ်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး ယေရုရှလင်မြို့မှာ တစ်ချိန်က ခမ်းနားထည်ဝါခဲ့သော ဗိမာန်တော်၏ အရိပ်အယောင်ပင် အနည်းငယ်မျှသာ ကျန်ရစ်နေသည့် ပွင့်လင်းသော ရွာငယ်တစ်ရွာသာဖြစ်သည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း ယောရှုနှင့် ပရောဖက်ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်သော ဇာခရိနှင့် ဟဂ္ဂဲတို့၏ ကူညီမှုဖြင့် ဇေရူဗဗေလသည် ဗိမာန်တော်ကို နောက်ဆုံးတွင် ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ယင်းဗိမာန်တော်သည် ရှောလမုန်၏ ဗိမာန်တော်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အဆများစွာ နိမ့်ကျခဲ့သည်။

The land to which the Jews returned was a small Persian province known as Yehud, and Jerusalem was nothing more than an open village with little trace of its once glorious temple. With the help of Joshua the high priest and the prophets Zechariah and Haggai, Zerubbabel was eventually able to rebuild the temple, though it paled in comparison to the temple of Solomon.

 

ဒုတိယအကြိမ် အခြေချသူအုပ်စုသည် ဘီစီ ၄၅၇ ခုနှစ်တွင် ယူဒယဇ်ပုရောဟိတ်နှင့် ကျမ်းတတ်ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သော ဧဇရ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဧဇရကို ပါရှန်ဘုရင် အာတာဇတ်စ်မှ ယေရုရှလင်မြို့ကို တံတိုင်းများပါရှိသော မြို့အဖြစ် ပြန်လည်တည်ထောင်ခွင့်ပြုခဲ့သော်လည်း (ဧဇရ ၇း၁၁-၂၀) သူ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ယူဒလူမျိုးတို့၏ ဘာသာရေးကတိကဝတ်နှင့် အမှတ်သညာကို ပြန်လည်တည်ထောင်ရန်ဖြစ်ပြီး “ထာဝရဘုရား၏ ပညတ်တော်” ကို လေ့လာရန်နှင့် အတိအကျလိုက်နာရန် သူတို့ကို တိုက်တွန်းခဲ့သည် (ဧဇရ ၇း၁၀)။ ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများမှ လူများနှင့် တည်ဆောက်ထားသော ဆက်ဆံရေးများသည် ဘာသာရေးအရ အလျှော့အတင်းဖြစ်စေနိုင်သည်ဟု သူအထူးစိုးရိမ်ခဲ့သည်။ ယေရုရှလင်မြို့၏ တံတိုင်းများကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းလုပ်ငန်းမှာ နှစ်ပေါင်း ၁၃ နှစ်အကြာ ရောက်ရှိလာသော နေဟမိအပေါ်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည် (နေဟမိ ၂း၁-၈)။ သူသည် ယူဒလူမျိုးများအပေါ် ဘာသာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ချမှတ်ရာတွင် ဧဇရနှင့် အနီးကပ်ပူးပေါင်းလုပ်ကိုင်ခဲ့သည် (နေဟမိ ၁၃း၁၅-၃၁)။

A second wave of settlers returned in 457 B.C. under the leadership of Ezra, a Jewish priest and skilled scribe. While Ezra received authorization from the Persian king Artaxerxes to reestablish Jerusalem as a walled city (Ezra 7:11–20), his primary concern was to reestablish the religious commitment and identity of the Jewish people by calling them to study “the Law of the Lord” and to follow it rigorously (Ezra 7:10). He was particularly concerned that the relationships they had established with people from the surrounding region would lead to religious compromise. The actual work of completely rebuilding the walls of Jerusalem fell to Nehemiah (Neh. 2:1–8), who arrived thirteen years later. He also worked closely with Ezra in imposing religious reform on the Jewish populace (Neh. 13:15–31).

 

သန့်ရှင်းရာပြည်၌ ပေါ်ထွက်လာသော ယုဒဘာသာသည် အရေးကြီးသည့်နည်းလမ်းများစွာဖြင့် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ပထမအချက်မှာ ဗိမာန်တော်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း ဒါဝိဒ်မင်းဆက်ကို ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်းမရှိခဲ့သဖြင့် ယူဒယဇ်ပုရောဟိတ်များသည် ပြည်နယ်အတွင်း ဘာသာရေးရာနှင့် လောကီရေးရာနှစ်ခုစလုံးတွင် သြဇာကြီးမားစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ကြသည်။ အရေးအကြီးဆုံးပုဂ္ဂိုလ်မှာ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းဖြစ်ပြီး သူ၏မျိုးရိုးသည် ရှောလမုန်အား ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သော အာရုန်၏သားမြေးဖြစ်သူ ဇာဒုတ်အထိ ဆက်နွယ်ရမည်ဖြစ်သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၂း၃၅)။ အဆုံးစွန်အာဏာသည် ပါရှန်ဘုရင်ထံတွင်ရှိသော်လည်း ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းသည် ယေရုရှလင်၏ ဒေသဆိုင်ရာအုပ်ချုပ်သူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူသည် ရှေးကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ပြန့်ကျဲနေသော ယူဒလူမျိုးတို့၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ်လည်း ရှုမြင်ခံရသည်။

The Judaism that emerged in the Holy Land had changed in several significant ways. First, the rebuilding of the temple, without a restoration of the Davidic monarchy, resulted in the Jewish priesthood having significant influence over both the religious and the secular affairs within the province. The most important person was the high priest, whose lineage had to be traced back to Zadok, a descendant of Aaron, who was high priest to Solomon (1 Kings 2:35). Although the ultimate authority resided in the Persian king, the high priest served as the local ruler of Jerusalem. He was also seen as the leader of the Jewish people scattered across the ancient world.

 

ဗိမာန်တော်နှင့် ယင်း၏ဆောင်ရွက်ချက်များသည် ခရစ်နှစ် ၇၀ ခုနှစ်တွင် ဖျက်ဆီးခံရသည်အထိ ယူဒဘာသာရေးဘဝ၌ အဓိကနေရာယူခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူ နှိပ်စက်ခံရမှုကာလသည် ယူဒလူမျိုးတို့အား ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ကျမ်းစာလေ့လာခြင်းဖြင့် ဘာသာရေးသမာဓိကို ဖော်ပြနိုင်ကြောင်း သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ဘုရားသခင်၏ပညတ်တော် (တောရတ်ကျမ်း) ကို သိရှိခြင်းနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်းသည် ယူဒဘဝတွင် ပိုမိုသြဇာကြီးမားလာခဲ့သည်။ မနာခံခြင်း၊ အထူးသဖြင့် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းသည် ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် နှိပ်စက်ခံရခြင်းသို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်ဟု ယူဒလူမျိုးတို့ ယုံကြည်ခဲ့သဖြင့် ဘိုးဘေးများထက် ပိုမိုသစ္စာရှိကြရန် စိတ်ပိုင်းဖြတ်ခဲ့ကြသည်။

The temple and its services played the dominant role in Jewish religious life until its destruction in A.D. 70. At the same time, the Exile had taught the Jewish people that religious piety could be expressed through prayer and the study of Scripture. As a result, the knowledge and interpretation of the law of God (the Torah) also began to have a much greater influence in general Jewish life. Since Jews believed that disobedience, and in particular idolatry, had led to destruction and exile, they were determined to be more faithful than their ancestors had been.

 

ပါရှန်အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင်ပင် အာရံဘာသာစကားသည် ယူဒလူမျိုးတို့၏ နေ့စဉ်ဘာသာစကားအဖြစ် ဟေဗြဲဘာသာစကားကို တဖြည်းဖြည်း အစားထိုးလာခဲ့သည်။ အာရံဘာသာစကားသည် ပါရှန်အင်ပါယာတစ်ဝန်းလုံးတွင် အသုံးများသော အုပ်ချုပ်ရေးဘာသာစကားဖြစ်သဖြင့် ရှင်သန်ရန်နှင့် သူတို့ရှိနေသော ကမ္ဘာသစ်နှင့် ဆက်ဆံရန်အတွက် ယူဒလူမျိုးတို့ အာရံဘာသာစကားကို သင်ယူရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ကျမ်းစာများကို ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် ဖတ်ရသော်လည်း အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ လူများနားလည်နိုင်ရန် အာရံဘာသာဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း သို့မဟုတ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း (တာဂုမ်) လိုအပ်လာခဲ့သည်။ ပထမရာစုခရစ်နှစ်တွင် သန့်ရှင်းရာပြည်အတွင်းရှိ ယူဒလူအများစုသည် အာရံဘာသာစကားကို မူလဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုခဲ့ကြပြီး ယေရှုခရစ်လည်း ထိုနည်းတူပင်ဖြစ်သည်။

It was also under Persian rule that Aramaic began to gradually replace Hebrew as the common language of the Jewish people. Since Aramaic was the common and official administrative language throughout the Persian Empire, it was expedient that Jews learn to speak it to survive and to relate to the new world in which they found themselves. While the Scriptures were read in Hebrew, over time an Aramaic paraphrase or translation, called a Targum, became necessary for the people to understand it. By the first century A.D., most Jews in the Holy Land spoke Aramaic as their native tongue, as was the case with Jesus.

 

သန့်ရှင်းရာပြည်တွင် ဟဲလင်နစ်ခေတ် (ဘီစီ ၃၃၂–၆၃)

THE HELLENISTIC PERIOD IN THE HOLY LAND (332–63 B.C.)

 

ယူဒလူမျိုးတို့သည် ဂရိတို့က ပါရှန်အင်ပါယာကို သိမ်းပိုက်သည်အထိ နှစ်ရာနီးပါးကြာ နှိုင်းယှဉ်ရင် ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် တည်ငြိမ်မှုရှိသော အခြေအနေတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ပါရှန်တို့သည် သိမ်းပိုက်ခဲ့သော လူမျိုးများအား သူတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို ထိန်းသိမ်းခွင့်ပြုခဲ့ကြသည်။ ဂရိတို့ကမူ ဟဲလင်နစ် (ဂရိ) ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားကို တက်ကြွစွာ ဖြန့်ကျက်ရန် သို့မဟုတ် အတင်းအကြပ် ချမှတ်ရန်ပင် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ အခြားသိမ်းပိုက်ခံရသူများသည် ဟဲလင်နစ်နည်းလမ်းကို စိတ်အားထက်သန်စွာ လက်ခံကြသော်လည်း ယူဒလူများစွသည် မလက်ခံခဲ့ကြပေ။ သူတို့အတွက် ဟဲလင်နစ်ပြုပြင်မှုသည် ယူဒအမှတ်သညာကို များစွာခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။

The Jewish people lived in a state of relative peace and stability for nearly two centuries until the Greeks conquered the Persian Empire. The Persians had generally allowed the people they conquered to retain their own religious identity and culture. The Greeks actively sought to spread, or even impose, Hellenistic (i.e., Greek) culture and language. While other conquered subjects willingly adopted the Hellenistic way of life, many Jews did not. For them, Hellenization posed a significant threat to their Jewish identity.

 

အလက်ဇန္ဒြားမဟာ (ဘီစီ ၃၃၆–၃၂၃)

Alexander the Great (336–323 B.C.)

 

အလက်ဇန္ဒြားသည် ဂရိနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးကို ပထမဆုံးအကြိမ် စည်းစည်းညီညွတ်စေခဲ့သော မက်ဆီဒိုးနီးယားဘုရင် ဖိလိပ် ၂ ပါး၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ အလက်ဇန္ဒြား၏ ရုတ်တရက်အာဏာရရှိလာခြင်းသည် လုံးဝမမျှော်လင့်ထားသည့်အရာဖြစ်သည်။ အသက် ၂၀ သာရှိသေးစဉ် ဘီစီ ၃၃၆ ခုနှစ်တွင် ဖခင်အသတ်ခံရသောအခါ ဘုရင်အဖြစ် သရဖူဆောင်းခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒြားသည် ဖခင်၏သရဖူကိုသာမက ဖခင်က နှစ်ပေါင်းများစွာ စုစည်းထားခဲ့သော ကြီးမားသောတပ်မတော်ကိုပါ အမွေဆက်ခံခဲ့ပြီး ထိုတပ်မတော်သည် ပါရှန်တို့ကို အရှေ့အေဂျီယံဒေသမှ နှင်ထုတ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ငယ်ရွယ်သော အလက်ဇန္ဒြားသည် ထိုအမွေကို ထမ်းဆောင်ရန် ထူးခြားစွာ သင့်လျော်သူဖြစ်ခဲ့သည်။ အရစ္စတော့တယ်၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆရာအဖြစ် သင်ကြားပေးခဲ့မှုကြောင့် အလက်ဇန္ဒြားသည် ဂရိစာပေ၊ ဒဿနိကဗေဒ၊ သိပ္ပံနှင့် ဆေးပညာကို စိတ်ဝင်တစားရှိခဲ့သည်။ အမှန်တကယ်မှာ အရစ္စတော့တယ်က ဂရိလူနေမှုပုံစံသည် အခြားယဉ်ကျေးမှုအားလုံးထက် သာလွန်ကြောင်း သူ့ကို ယုံကြည်စေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အလက်ဇန္ဒြားသည် မက်ဆီဒိုးနီးယားတပ်မတော်ကို ဦးဆောင်ကာ ချီတက်စဉ်တွင် ဖခင်တွေးတောခဲ့သည်ထက် များစွာကြီးမားသော ရည်မှန်းချက်ဖြင့် ချီတက်ခဲ့သည်—ဆိုလိုသည်မှာ ပါရှန်အင်ပါယာကြီးကို သိမ်းပိုက်ပြီး ဂရိယဉ်ကျေးမှုကို ရှေးကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးသို့ ဖြန့်ကျက်ရန်ဖြစ်သည်။

Alexander was the son of King Philip II of Macedonia, the warrior-king who was the first ruler to unify all of Greece. Alexander’s sudden rise to power was entirely unexpected. At the mere age of twenty, he was crowned king when his father was assassinated in 336 B.C. Alexander not only inherited his father’s crown but he also took command of the vast army his father had spent years mobilizing in order to drive the Persians out of the region of the eastern Aegean. Young Alexander turned out to be uniquely suited for the task he inherited. Under the private tutelage of Aristotle, Alexander had also developed a keen interest and appreciation of Greek literature, philosophy, science, and even medicine. In fact, Aristotle convinced him that the Greek way of life was superior over every other culture. So when Alexander set forth at the head of the Macedonian army, he embarked on a far greater expedition than his father ever imagined—a quest to conquer the mighty Persian Empire and to spread Greek culture across the ancient world.

 

အလက်ဇန္ဒြားသည် ဘီစီ ၃၃၄ မှ ၃၃၁ ခုနှစ်အတွင်း အာရှမိုင်းနား၊ ပါရှန်းပြည်နယ်တို့တွင် ပါရှန်တပ်မတော်များကို အံ့အားတသင့်ဖွယ် အောင်ပွဲများ ဆက်တိုက်ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ရှီးရီးယား၊ တိုင်း၊ ဂါဇာ၊ အဲဂျစ်တို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး သန့်ရှင်းရာပြည်ကို ထိန်းချုပ်ကာ ပါရှန်းကို ကမ္ဘာ့အင်အကြီးဆုံးနိုင်ငံအဖြစ် ရှိတော့ခြင်း အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။

Alexander quickly achieved a series of stunning military victories over the Persian armies between 334 and 331 B.C. in Asia Minor and Persia itself: he conquered Syria, Tyre, Gaza, and Egypt; took control of the Holy Land; and ended the existence of Persia as a world power.

 

ပါရှန်တို့ကို စစ်မြေပြင်တွင် အပြီးသတ်အနိုင်ယူပြီး သူတို့၏မြို့တော်ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးပြီးနောက် အလက်ဇန္ဒြားသည် အရှေ့နှင့်အနောက်ကို သူ့လက်အောက်တွင် စည်းစည်းညီညွတ်စေရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ထိုရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် အဓိကနည်းလမ်းမှာ သူသိမ်းပိုက်ခဲ့သော နယ်မြေအားလုံးနှင့် လူမျိုးအားလုံးတွင် ဂရိယဉ်ကျေးမှုကို ဖြန့်ကျက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဂရိဘာသာစကားအသုံးများသည့်ပုံစံတစ်ခုသည် အုပ်ချုပ်ရေး၊ စာပေ၊ နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်ရေးအတွက် အာရံဘာသာစကားကို အစားထိုးခဲ့သည်။ ဂရိယဉ်ကျေးမှုသည် ဂရိပြည်ရှိ မြို့ပြဗဟိုများတွင် ပေါ်ထွက်လာသော လူနေမှုပုံစံနှင့် ဆက်စပ်နေသဖြင့် အလက်ဇန္ဒြားသည် သူ၏တပ်မတော်ချီတက်ရာ နေရာတိုင်းတွင် ဂရိမြို့များကို ရာနှင့်ချီတည်ထောင်ခဲ့သည်။ သူ၏စစ်မှုထမ်းဟောင်းများနှင့် ဂရိမှ ရွှေ့ပြောင်းလာသူများသည် ထိုမြို့များတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ဂရိလူမျိုးများ အလျင်အမြန်လေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည့် အဆောက်အအုံများအားလုံးကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည်။ စျေးကွက် (မြို့၏စီးပွားရေးဗဟိုချက်)၊ ပြဇာတ်ရုံများ၊ ပြိုင်ပွဲဝင်းများနှင့် အားကစားကွင်းများ၊ ဂရိနတ်ဘုရားများကို ဂါရဝပြုရန် ဗိမာန်များ၊ ဒေသခံများကို ခန္ဓာကိုယ်နှင့် စိတ်နှစ်ဖြာစလုံးတွင် ဂရိယဉ်ကျေးမှုကို လက်ခံစေရန် ပြင်ဆင်ပေးသော ဂျင်မနေးဆီယမ်များ ပါဝင်သည်။ ထိုသို့ဖြင့် သူတို့သည် ဒေသန္တရအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း အာဏာအရှိဆုံး အခွင့်အရေးများကို ရယူသူများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုမြို့များသည် အရွယ်အစားနှင့် အရေးပါမှုအရ ကွဲပြားသော်လည်း ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတွင် ဟဲလင်နစ်ယဉ်ကျေးမှုကို ထိရောက်စွာ ဖြန့်ကျက်ပေးခဲ့သည်။

After routing the Persians on the battlefield and burning their capital, Alexander set out to unite east and west under his control. The primary way he sought to accomplish this was through the propagation of the Greek culture throughout all the territories and peoples he conquered. A common form of Greek quickly replaced Aramaic as the new language of government, literature, and international commerce. Since Greek culture had developed in connection with the lifestyle that had emerged in urban centers in Greece, Alexander also founded hundreds of Greek cities wherever his armies marched. His veterans and colonists from Greece settled in these cities, which boasted all the amenities to which Greeks had grown accustomed: a market, which served as the economic center of the city; theaters for entertainment; hippodromes and stadiums for athletic competitions; temples to honor the Greek deities; and a gymnasium, the educational gateway that prepared local inhabitants in both body and mind to embrace Greek culture and thereby become members of the privileged elite who assumed the most powerful civic responsibilities within each local community. Although these cities varied in size and importance, they became effective in the diffusion of Hellenism in the surrounding region.

 

အလက်ဇန္ဒြားသည် ဘီစီ ၃၂၃ ခုနှစ်တွင် ဘေဘီလုန်မြို့၌ အဖျားရောဂါကြောင့် အသက် ၃၂ နှစ်အရွယ်တွင် ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်ခဲ့သော်လည်း သူဖြန့်ကျက်ခဲ့သော ဂရိဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုသည် ရာစုနှစ်များစွာ ကမ္ဘာကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ ထိုယဉ်ကျေးမှုသည် ယေရှုခရစ်မွေးဖွားလာသော ကမ္ဘာကို သာမက အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အသင်းတော်နှင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်းကို ဘာသာစကားအဖြစ်လည်း လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။

Although Alexander died unexpectedly of a fever in Babylon in 323 B.C. at the age of thirty-two, the Greek language and culture that he had spread across the ancient world would dominate it for centuries. It not only influenced the world into which Jesus was born, but Greek also became the language of the early church and the NT.

 

အလက်ဇန္ဒြားကွယ်လွန်ပြီးနောက် သူ၏နိုင်ငံတော်ကို သူ၏ဗိုလ်ချုပ်များက နောက်ဆုံးခွဲဝေခဲ့ကြသည်။ သန့်ရှင်းရာပြည်နှင့် ဆက်စပ်မှုအရ အရေးအကြီးဆုံးမှာ အဲဂျစ်တွင် တောလမေမင်းဆက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သော တောလမေး ၁ ပါးနှင့် ရှီးရီးယားနှင့် အရှေ့မြေထဲပင်လယ်ဒေသတွင် ဆဲလူးစစ်မင်းဆက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သော ဆဲလူးကပ်စ်တို့ဖြစ်သည်။ အဲဂျစ်နှင့် ရှီးရီးယားကြားတွင် တည်ရှိသော ယူဒလူမျိုးတို့သည် ပြိုင်ဘက်နှစ်ဦးကြားအာဏာလွန်ဆွဲပွဲတွင် မကြာခဏ ပါဝင်ခဲ့ကြရသည်။ ထိုဒေသသည် အဲဂျစ်နှင့် အာရှကြားကုန်သွယ်လမ်းကြောင်းများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်နှင့် အဖိုးတန်သော ကြားခံဇုန်အဖြစ် ရှုမြင်ခံရသည်။

After Alexander died, his kingdom was ultimately divided among his generals. The two most important in relation to the Holy Land were Ptolemy I, founder of the Ptolemaic dynasty in Egypt, and Seleucus, who founded the Seleucid dynasty in Syria and the eastern Mediterranean region. Located halfway between Egypt and Syria, the Jews in this land often found themselves caught up in the power struggle between the two rivals. Each viewed the region as an important land bridge between Egypt and Asia that would allow them to control important trade routes and serve as a valuable buffer zone.

 

တောလမေအုပ်ချုပ်မှု (ဘီစီ ၃၂၀–၁၉၈)

သန့်ရှင်းရာပြည်ထိန်းချုပ်ရေးအတွက် တိုက်ပွဲများစွာ ခံစားခဲ့ရပြီးနောက် ဘီစီ ၃၀၁ ခုနှစ်တွင် ထိုဒေသသည် တောလမေအုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ နောက်ထပ် နှစ်ပေါင်း ၁၂၂ နှစ်အတွင်း ယူဒလူမျိုးတို့သည် နှိုင်းယှဉ်ရင်း ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် သာယာဝပြောမှုရှိစွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့ပုန်ကန်မှုမရှိသရွေ့ သူတို့၏ဘိုးဘေးဘာသာရေးနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို အနှောင့်အယှက်မရှိ ကျင့်သုံးခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ပါရှန်အုပ်ချုပ်မှုကာလအတွင်းကဲ့သို့ပင် အဲဂျစ်ရှိ မက်ဆီဒိုးနီးယားသခင်များက ယေရုရှလင်ကို ဗိမာန်မြို့အဖြစ် ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ခွင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအား ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

Ptolemaic Rule in the Holy Land (320–198 B.C.)

After enduring several battles to determine control of the Holy Land, the region eventually came under Ptolemaic rule in 301 B.C. For the next 122 years, the Jews largely lived in a state of relative peace and prosperity. As long as they were not rebellious, they were allowed to practice their ancestral faith and traditions with little interference. As was the case under Persian rule, their Macedonian masters in Egypt also allowed the high priest to continue to rule over Jerusalem as a temple-city.

 

အဲဂျစ်ရှိ တောလမေအုပ်ချုပ်သူများ၏ သည်းခံမှုကြောင့် ယူဒလူများစွာသည် မိမိတို့နှင့် မိသားစုအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အနာဂတ်ကို ဖန်တီးနိုင်ရန် အဲဂျစ်သို့ ကိုယ်တိုင်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်။ ဂရိအုပ်ချုပ်သူများက ဒေသခံအဲဂျစ်လူမျိုးများကို ပုံမှန်တပ်မတော်တွင် ပါဝင်ခွင့်မပြုသဖြင့် ယူဒလူများသည် နောက်ဆုံး၌ မြေယာရရှိမည်ဟူသော ကတိဖြင့် စစ်မှုထမ်းခဲ့ကြသည်။ မက်ဆီဒိုးနီးယားအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် အဲဂျစ်၏ စီးပွားရေးတိုးတက်မှု၊ အထူးသဖြင့် အသစ်တည်ထောင်ခဲ့သော အလက်ဇန္ဒြီးယားမြို့သည် ရိုးရာမွေးရပ်မြေ၌ လူမှုရေးတိုးတက်မှုနှင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာမျှော်လင့်ချက်နည်းပါးသော ယူဒလူများကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။ လက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအလုပ်များအပြင် တောလမေများက ဒေသခံအဲဂျစ်လူမျိုးများအား မပေးလိုသော အုပ်ချုပ်ရေးအလုပ်များကို သူတို့က လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ အလက်ဇန္ဒြီးယားမြို့တွင် ယူဒလူများစွာ လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ ရောက်ရှိလာခဲ့သဖြင့် မြို့၏ ငါးပိုင်းအနက် တစ်ပိုင်းလုံး ယူဒလူမျိုးများဖြစ်သွားခဲ့ရုံမက အခြားနေရာများတွင်လည်း နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။

The tolerance with which the Ptolemaic rulers of Egypt treated the Jews prompted many to choose to immigrate willingly to Egypt in hope of creating a better future for themselves and their families. Since the Greek rulers did not allow native Egyptians to join the country’s standing army during this time, Jews enlisted for military service with the promise of eventually receiving land in return. The economic expansion that Egypt was experiencing under Macedonian rule, especially in newly founded Alexandria, also attracted Jews who had little hope of social advancement and wealth in their traditional homeland. In addition to manual labor and agricultural employment, they filled a range of administrative jobs that the Ptolemies were hesitant to award to native Egyptians. In fact, so many Jews flooded into Alexandria that not only was one of the five sections of the city completely Jewish but Jews also lived in the other areas of the city.

 

တောလမေစနစ်ကို ထောက်ခံမှုအတွက် ယူဒလူများသည် “ဆုတောင်းအိမ်” များ တည်ဆောက်ခွင့်ရခဲ့ပြီး သန့်ရှင်းရာပြည်ပြင်ပတွင် ဘုရားကျောင်းနှင့်တူသော အဖွဲ့အစည်းများ၏ အစောဆုံးသက်သေများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ အလက်ဇန္ဒြီးယားရှိ ယူဒလူများသည် ဘိုးဘေးပညတ်တော်များအတိုင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်လည်း ရခဲ့သည်။ အဲဂျစ်တွင် ရှင်သန်ရန်အတွက် ဂရိဘာသာစကားကို သင်ယူရမည်ဖြစ်ပြီး ယင်းသည် ဟဲလင်နစ်ပြုပြင်မှုကို လက်ခံခဲ့သည့် အချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။

In return for their support of the Ptolemaic regime, the Jews were granted the privilege of building “prayer houses,” which is one of the earliest evidences of synagogue-like institutions outside of the Holy Land. The Jews in Alexandria were also allowed to govern themselves according to their ancestral laws. Of course, in order to survive in Egypt, the Jewish immigrants had to learn to communicate in Greek; it was a concession to Hellenization that many Jews were willing to make.

 

ထိုကာလအတွင်း အလက်ဇန္ဒြီးယားတွင် ဟေဗြဲကျမ်းစာများကို ပထမဆုံးအကြိမ် ဂရိဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ ဒုတိယရာစု ဘီစီလောက်က အာရစ္စတီးယား၏စာတမ်းအရ တောလမေး ၂ ဖိလဒဲလဖပ်စ် (ဘီစီ ၂၈၅–၂၄၆ ခန့်) သည် ကမ္ဘာ့အရေးကြီးဆုံးစာအုပ်အားလုံးပါဝင်သည့် စာကြီးတိုက်တစ်ခု တည်ထောင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ သူ၏စာကြီးတိုက်မှူး ဒီမီထရီးယပ်စ်က ယူဒပညတ်တော်၏ ဂရိဘာသာပြန်ကို စာအုပ်များထဲတွင် ထည့်သွင်းသင့်ကြောင်း တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထိုအလုပ်ကို ပြီးမြောက်စေရန် ယေရုရှလင်ရှိ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းက ယူဒပညာရှင် ၇၂ ဦးကို အလက်ဇန္ဒြီးယားသို့ ခရီးထွက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်းအရ ထိုပညာရှင်များသည် မြို့တော်တွင် ၇၂ ရက်အတွင်း သီးခြားလုပ်ကိုင်ရင်း အံ့ဖွယ်နည်းဖြင့် တူညီသော ပင်တေကုတ်ကို ဂရိဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဒဏ္ဍာရီဘေးဖယ်ထားလျှင် ဟေဗြဲကျမ်းစာများကို ဂရိဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းသည် တတိယရာစု ဘီစီလောက်တွင် အလက်ဇန္ဒြီးယားတွင် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဘုရင်၏စီမံကိန်းမဟုတ်ဘဲ ဟေဗြဲဘာသာမတတ်တော့သော ဂရိစကားပြောယူဒလူများအတွက် ဖြစ်နိုင်သည်။

It was during this time in Alexandria that the Hebrew Scriptures were first translated into Greek. According to the legendary account in the second-century B.C. Letter of Aristeas, Ptolemy II Philadelphus (ca. 285–246 B.C.) set out to create a library that would contain all of the most important books in the world. His head librarian, a man named Demetrius, convinced him that a Greek translation of the Jewish law should be part of the collection. To accomplish the task, the Jewish high priest in Jerusalem authorized seventy-two Jewish scholars to travel to Alexandria. In the course of seventy-two days in the capital, so the story goes, these scribes, working independently, miraculously produced identical translations of the Pentateuch into Greek from Hebrew. Legend aside, while the translation of the Hebrew Scriptures likely did begin in Alexandria in the third century B.C., it was probably not a project of the king. It was more likely for the benefit of the Greek-speaking Jews who could no longer read Hebrew.

 

ထိုဘာသာပြန်ကျမ်းကို အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဟေဗြဲကျမ်းစာတစ်ခုလုံးပါဝင်လာပြီး ဆဲပတ်တူဂျင့် (LXX) ဟု လူသိများလာခဲ့သည်။ “ဆယ့်ခုနစ်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး ပညာရှင် ၇၂ ဦးအကြောင်း ဒဏ္ဍာရီကို လှည့်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဆဲပတ်တူဂျင့်ကို ဒီးယာစပိုရာတစ်ဝန်းရှိ ယူဒလူများနှင့် မွေးရပ်မြေအတွင်းရှိ အချို့တို့က ဓမ္မဟောင်းကျမ်းအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းရေးသားသူအများစုသည် ဓမ္မဟောင်းမှ ကိုးကားရာတွင် မူရင်းဟေဗြဲ သို့မဟုတ် အာရံဘာသာမှ ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆဲပတ်တူဂျင့်မှ ကိုးကားခဲ့ကြသည်။

The new translation, which over time eventually included the entire Hebrew Scriptures, came to be known to as the Septuagint (LXX), meaning “seventy,” a rounded-off reference to the legend of the seventy-two scholars who supposedly completed the work. The Septuagint was widely used as the OT Scriptures by Jews throughout the Diaspora, and even among some in the homeland. Its influence was so significant that when many of the NT authors quoted a passage from the OT, it was a quotation from the Septuagint rather than a translation of the original Hebrew or Aramaic.

 

ဆဲလူးစစ်အုပ်ချုပ်မှု (ဘီစီ ၁၉၈–၁၆၇)

တောလမေအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ယူဒလူမျိုးတို့ ခံစားခဲ့ရသော တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်မှုသည် ဘီစီ ၁၉၈ ခုနှစ်တွင် အန်တိုကပ်စ် ၃ ပါး၏ ဆဲလူးစစ်များက သန့်ရှင်းရာပြည်ကို သိမ်းပိုက်သောအခါ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ အဲဂျစ်ရှိ တောလမေအုပ်ချုပ်သူများနှင့် မတူဘဲ ရှီးရီးယားနှင့် အရှေ့မြေထဲပင်လယ်ဒေသရှိ ဆဲလူးစစ်အုပ်ချုပ်သူများသည် သူတို့၏လက်အောက်ခံများတွင် ဟဲလင်နစ်ပြုပြင်မှုကို လက်ခံရန် ပိုမိုပြင်းထန်စွာ အားပေးခဲ့ကြသည်။ ထိုဖိအားကို လိုက်လျောကာ ယေရုရှလင်ရှိ ထိပ်တန်းမိသားစုအချို့သည် ဟဲလင်နစ်ပြုပြင်မှုများကို ပိုမိုပွင့်လင်းစွာ ထောက်ခံလာခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် အဲဂျစ်ရှိ အလက်ဇန္ဒြီးယားနှင့် ရှီးရီးယားရှိ အန်တိုက်မြို့များကဲ့သို့ ယေရုရှလင်တွင်လည်း အဆောက်အအုံများ ခံစားချင်ခဲ့ကြသည်။ တောလမေအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ဟဲလင်နစ်ပြုပြင်မှုကို အဓိကဆန့်ကျင်သူများမှာ ယေရုရှလင်ကို သန့်ရှင်းသောဗိမာန်မြို့အဖြစ် အုပ်ချုပ်နေသော ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ဟာဆီဒီယန်ဟု ခေါ်သော ရှေးရိုးစွဲယူဒလူမျိုးများဖြစ်သည်။

Seleucid Rule in the Holy Land (198–167 B.C.)

The largely tranquil existence the Jews experienced under Ptolemaic rule changed when the Seleucids under Antiochus III seized control of the Holy Land in 198 B.C. Unlike the Ptolemaic rulers in Egypt, the Seleucid rulers in Syria and the eastern Mediterranean region appear to have been more aggressive in encouraging acceptance of Hellenization among their subjects. Yielding to the pressure, some leading families in Jerusalem began to advocate more openly for Hellenistic reforms. They wanted to enjoy the same amenities in Jerusalem that their fellow Jews had experienced in Hellenistic cities like Alexandria in Egypt and Antioch in Syria. The principal opponents in Jerusalem against Hellenization under Ptolemaic rule were the high priests who ruled over Jerusalem as a sacred temple-city and conservative Jews known as the Hasideans (or “pious ones”).

 

ဆဲလူးစစ်မင်းဆက်သည် အင်ပါယာနယ်နမိတ်ချဲ့ထွင်ရန် ပြင်းထန်သော စစ်ဆင်ရေးများနှင့် အန်တိုကပ်စ် ၃ ပါးကွယ်လွန်ပြီးနောက် နိုင်ငံရေးမတည်မငြိမ်ဖြစ်မှုများကြောင့် အစပိုင်းတွင် ယူဒလူမျိုးနေထိုင်ရာဒေသအခြေအနေကို ပြောင်းလဲရန် အားထုတ်မှုနည်းပါးခဲ့သည်။ သို့သော် အန်တိုကပ်စ် ၃ ပါး၏မြေးဖြစ်သူ အန်တိုကပ်စ် ၄ အဲပီဖနီးစ် သည် ဘီစီ ၁၇၅ ခုနှစ်တွင် အာဏာရယူသောအခါ အရာအားလုံး ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။

Since the Seleucid dynasty was initially occupied with a number of aggressive military campaigns that sought to expand the borders of its empire, followed by a time of political upheaval after the death of Antiochus III, there was little effort to alter the situation in the land of the Jews. All this changed, however, when Antiochus III’s grandson, Antiochus IV Epiphanes, took control in 175 B.C.

 

သူ၏အုပ်ချုပ်မှုကို ခိုင်မာစေရန် အန်တိုကပ်စ် ၄ သည် သူ့အာဏာကို အားဖြည့်ပေးနိုင်မည့်သူများနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း အိုနိယ ၃ ပါး၏ ဟဲလင်နစ်ပြုပြင်မှုဆန့်ကျင်မှုသည် တောလမေအုပ်ချုပ်မှုကို နိုင်ငံရေးအရ ထောက်ခံခြင်းဟု ယူဆကာ အန်တိုကပ်စ်က သူ့ကို ဟဲလင်နစ်ဘက်သားဖြစ်သော ညီဖြစ်သူ ဂျေဆန်ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။ ဂျေဆန်သည် ယေရုရှလင်ကို ဟဲလင်နစ်ပြုပြင်ရန် ဂျင်မနေးဆီယမ်တစ်ခု မြို့ရိုးအတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဟဲလင်နစ်ယဉ်ကျေးမှုကို စွဲလမ်းမှုသည် ယူဒလူငယ်များကို ဂရိဖက်ရှင်အတိုင်း ဝတ်စားလာစေရုံမက ဗိမာန်တော်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ယဇ်ပုရောဟိတ်များအထိ ထိခိုက်ခဲ့သည်။ ဂျင်မနေးဆီယမ်တွင် အားကစားပွဲများကို ကြည့်ရှုလိုစိတ်ကြောင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်များသည် ဗိမာန်တော်တာဝန်ကို လျစ်လျူရှုခဲ့ကြသည် (၂ မက္ကဘီ ၄း၁၂-၁၅)။ အချို့ယူဒလူများသည် ဂရိဓလေ့အရ အဝတ်အချည်းစည်း ကစားသော အားကစားပွဲများတွင်ပင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ဂရိလူမျိုးများက နှစ်ခြိုက်ဖွယ်မဟုတ်ဟု ယူဆသော အရေဖျားလှီးခြင်းကို အချို့ယူဒလူများသည် အရေဖျားလှီးခြင်းအမှတ်အသားကို ဖယ်ရှားရန် ကြိုးစားသော အီပီစပါဇ်မ်ဟု ခေါ်သော နာကျင်ဖွယ်ခွဲစိတ်မှုကို ခံယူခဲ့ကြသည် (၁ မက္ကဘီ ၁း၁၄-၁၅)။ ဂျေဆန်လက်ထက်တွင် ယေရုရှလင်ရှိ ဟဲလင်နစ်အုပ်စုသည် အင်အားကြီးထွားလာခဲ့သဖြင့် အန်တိုကပ်စ် ၄ နောက်ပိုင်းတွင် မြို့သို့ရောက်ရှိလာသောအခါ မြို့သားများစွာက သူ့ကို ကျေးဇူးရှင်အဖြစ် နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုခဲ့ကြသည် (၂ မက္ကဘီ ၄း၂၁-၂၂)။

To consolidate his rule, Antiochus IV sought to ally himself with those in his kingdom whom he felt could strengthen his hold on power. Concerned that the opposition of the Jewish high priest Onias III toward Hellenization revealed a political sympathy for Ptolemaic rule, Antiochus replaced Onias with his Hellenizing brother Jason. In return, Jason set out to Hellenize Jerusalem by building a gymnasium within its walls. The fascination with Hellenism was so strong that it not only affected Jewish youth, who began to dress according to Greek fashion, but even priests who officiated in the temple. Eager to watch the athletic events in the gymnasium, priests paid little attention to their duties in the temple (2 Macc. 4:12–15). Some Jews even participated in the sporting activities themselves, which, according to Greek custom, took place in the nude. Since Greeks saw circumcision as mutilation, some Jews underwent a painful surgical procedure known as epispasm, which attempted to remove the marks of circumcision (1 Macc. 1:14–15). The Hellenizing faction in Jerusalem was so prevalent under Jason that when Antiochus IV subsequently visited the city a short time later, many of the citizens warmly greeted him as their benefactor (2 Macc. 4:21–22).

 

သို့သော် ယေရုရှလင်ရှိ ဟဲလင်နစ်ယူဒလူများ၏ ထောက်ခံမှုသည် အန်တိုကပ်စ် ၄ ကြီးမားသော လာဘ်ငွေကြေးနှင့်လဲလှယ်ကာ နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ယူဒလူ မဲနဲလပ်စ်အား ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ပေးသောအခါ လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည် (၂ မက္ကဘီ ၄း၂၃-၂၇)။ အထူးသဖြင့် ရှေးရိုးစွဲ ဟာဆီဒီယန်များအပါအဝင် ယူဒလူများစွာ ဒေါသထွက်ခဲ့ကြသည်။ မဲနဲလပ်စ်သည် ရှောလမုန်မင်းကတည်းက ဆက်ခံခဲ့သော ဇာဒုတ်မျိုးနွယ်မှ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းမိသားစုဝင်မဟုတ်သည့်အပြင် ယဇ်ပုရောဟိတ်ရာထူးကို တရားဝင်တောင်းဆိုပိုင်ခွင့်မရှိသော ဗင်္ယာမိန်လူမျိုးဖြစ်သည်။ မဲနဲလပ်စ်သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းရာထူးကို မြို့တော်အာဏာတစ်ခုသာဟု ရှုမြင်ခဲ့ပြီး အင်အားသုံးဖြင့်သာ နှစ်ပေါင်းတစ်ဆယ်နီးပါး ထိုရာထူးကို ဆုပ်ကိုင်ထားခဲ့သည်။ သူ၏သန့်ရှင်းမှုမရှိသော အပြုအမူသည် ဘာသာရေးယုံကြည်ချက်နှင့် ပုန်ကန်မှုတို့ကို မီးလျှံရှူးထိုးစေခဲ့ပြီး ယူဒလူများစွာသည် ဟဲလင်နစ်ယဉ်ကျေးမှု၏ ရေရှည်အကျိုးဆက်များကို မြင်လာခဲ့ကြသည်။

The support Antiochus IV found from the Hellenizing Jews in Jerusalem quickly disappeared, however, when in return for a hefty bribe, Antiochus awarded the high priesthood three years later to a Jew named Menelaus (2 Macc. 4:23–27). Many Jews were outraged, particularly the conservative Hasideans. Not only did Menelaus not belong to the high-priestly family of Zadok, as did all the other high priests dating back to King Solomon, but he was a Benjamite without any legal claim to priestly office. Menalaus viewed high priesthood as little more than an important position of municipal power—a position he held for nearly a decade only by brute force. His sacrilegious behavior stoked the flames of both religious conviction and rebellion as many Jews began to see the long-term implications of Hellenism.

 

ဘီစီ ၁၆၈ ခုနှစ်တွင် ယေရုံဆလင်မြို့၌ တင်းမာနေသောအခြေအနေသည် ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့သည်။ အန်တီအိုကပ်စ်သည် အဲဂုတ္တုနိုင်ငံရှိ တိုလမီမင်းဆက်ကို တိုက်ခိုက်စဉ် ကွယ်လွန်သွားပြီဟု သတင်းများကြောင့် ယေရုံဆလင်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုသတင်းကြောင့် ဂျေဆန်နှင့်သူ၏ထောက်ခံသူများသည် မယ်နယ်လပ်စ်ကို ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအဖြစ်မှ ဖြုတ်ချရန် အတင်းအကြပ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ယုဒလူမျိုးများစွာလည်း ဤအခွင့်အရေးကို ယုဒဘာသာရေးဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ပြန်လည်ထူထောင်ရန် အခွင့်အရေးအဖြစ် မြင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် အန်တီအိုကပ်စ်မသေဆုံးခဲ့ပေ။ သူသည် အလွန်အရှက်ကွဲဖွယ်နည်းဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ခြင်းသာဖြစ်သည်။ ရောမမှ တစ်ဦးတည်းသော စေလွှတ်သူတစ်ဦးသည် အဲဂုတ္တုနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပြီး အန်တီအိုကပ်စ်အား စစ်ပွဲကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ကာ အဲဂုတ္တုမှ ထွက်ခွာရန် သို့မဟုတ် ရောမအင်အား၏ ဒေါသကို ရင်ဆိုင်ရမည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ အန်တီအိုကပ်စ်သည် အရေးမပါသောဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်သဖြင့် ချက်ချင်းထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။

The tense situation in Jerusalem escalated in 168 B.C. when rumors reached the city that Antiochus had been killed in his campaign against the Ptolemies in Egypt. Emboldened with the news, Jason and his supporters forced Menelaus to step down as high priest. Many Jews also saw this opportunity as a chance to reinstate their Jewish religious practices. Antiochus, however, had not died. He had just been defeated—and in an extremely humiliating manner. A single envoy from Rome had arrived in Egypt and warned Antiochus to cease his campaign and leave Egypt at once or face the fury of Rome. Antiochus, the insignificant king that he was, left immediately.

 

အဲဂုတ္တုမှ ဆီးရီးယားသို့ ပြန်လာစဉ် ယေရုံဆလင်တွင် ပုန်ကန်မှုဖြစ်ပွားနေသည်ဟူသော သတင်းကို အန်တီအိုကပ်စ် ကြားသိရသောအခါ သူသည် ပြင်းထန်စွာ ဒေါသထွက်ခဲ့သည်။ အဲဂုတ္တုတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည့်သတင်းနှင့် ယေရုံဆလင်ပုန်ကန်မှုသတင်းများ ပျံ့နှံ့သွားပါက အခြားသူများလည်း သူ့ကို ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်လာမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် အန်တီအိုကပ်စ်သည် လက်စားချေစိတ်ဖြင့် မြို့ကို ဖျက်ဆီးရန် သူ၏စစ်သညီအစ်သို့ အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ မယ်နယ်လပ်စ်ကို ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအဖြစ် ပြန်လည်ခန့်အပ်ခြင်းအပြင် သူတို့သည် ယေရုံဆလင်မြို့ရိုးများကို ဖြိုဖျက်ခဲ့ကြသည်၊ ဗိမာန်တော်ကို လုယက်ခဲ့ကြသည်၊ ပုန်ကန်သူများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည် သို့မဟုတ် ကျွန်အဖြစ် ရောင်းချခဲ့ကြသည်။ ယုဒလူမျိုးများ ထပ်မံပုန်ကန်မှု မဖြစ်စေရန် အန်တီအိုကပ်စ်သည် ဗိမာန်တော်ဧရိယာ၏ တောင်ဘက်တွင် ခံတပ်တစ်ခု တည်ဆောက်ကာ စစ်သားများကို အထိုင်ချထားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ယုဒဘာသာယုံကြည်မှုကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်သော ဥပဒေများကိုလည်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယုဒလူမျိုးများအား ဥပုသ်နေ့ကို စောင့်ထိန်းခြင်း၊ ယုဒအစားအသောက်ဥပဒေများကို လိုက်နာခြင်း၊ သားကောင်များကို အရေဖျားလှီးခြင်းတို့ကို တားမြစ်ခဲ့သည်။ အန်တီအိုကပ်စ်စ်သည် ယုဒကျမ်းစာများကို ဖျက်ဆီးရန်နှင့် ဗိမာန်တော်အတွင်း ယုဒဓလေ့ထုံးတမ်းများအားလုံး ရပ်တန့်ရန်လည်း အမိန့်ပေးခဲ့သည် (၁ မကရိန်သု ၁:၄၁–၅၀)။ နောက်ဆုံးထိုးနှက်ချက်မှာ ဘီစီ ၁၆၇ ခုနှစ် ဆောင်းရာသီတွင် ဗိမာန်တော်ကို ဇိတ်နတ်ဘုရားကိုးကွယ်ရန် အပ်နှံခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ နောက်ထပ်သုံးနှစ်တိုင်တိုင် ဝက်များနှင့် အခြားညစ်ညမ်းသောတိရစ္ဆာန်များကို မီးရှို့ယဇ်ပလ္လင်ပေါ်တွင် တပါးအမျိုးသားနတ်ဘုရားအတွက် ယဇ်ပူဇော်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၄၇၊ ၆၀)။

When news of the uprising in Jerusalem reached Antiochus on his way back to Syria, he was outraged. Fearing that news of his defeat in Egypt and the rebellion in Jerusalem might encourage others to rise up against him, Antiochus vindictively ordered his soldiers to sack the city. In addition to restoring Menelaus to power, they tore down the walls of Jerusalem, plundered the temple, and either slaughtered the rebels or sold them into slavery. To ensure that the Jews would not revolt again, Antiochus built a fortress south of the temple area and placed a garrison there. He also issued legislation that aimed to destroy the Jewish religious faith. Jews were prohibited from observing the Sabbath, abiding by Jewish food laws, and circumcising their children. Antiochus also ordered that Jewish Scriptures be destroyed and that all Jewish rituals in the temple cease (1 Macc. 1:41–50). The final blow came in the winter of 167 B.C. when the temple was dedicated to the worship of Zeus. For the next three years, pigs and other unclean animals were offered in sacrifice on the altar of burnt offering to a pagan god (vv. 47, 60).

 

မက္ကဘီယန်ပုန်ကန်မှု (ဘီစီ ၁၆၇–၁၄၁)

သန့်ရှင်းသောပြည်၌ ဂျူးလူမျိုးများအပေါ် အတင်းအကြပ်လုပ်နေသော ပြင်းထန်သော ဟယ်လင်နစ်ယဉ်ကျေးမှုကို အတင်းအကျပ်ချမှတ်ခြင်းနှင့် သူတို့၏သန့်ရှင်းသောဗိမာန်တော်ကို ညစ်ညမ်းစေခြင်းကြောင့် အန်တီယိုကပ်စ်မထင်မှတ်ထားသည်ထက် ကြီးမားသောပုန်ကန်မှုတစ်ခုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ပုန်ကန်မှုသည် မိုဒင်ရွာတွင် ဂရိစစ်သားတစ်ဦးက ယဇ်ပုရောဟိတ်တစ်ဦးဖြစ်သော မတ္တသီယကို ဇီးယပ်စ်နတ်ဘုရားအား ယဇ်ပူဇော်ရန် အတင်းအကြပ်လုပ်ရန်ကြိုးစားစဉ် စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဩဇာကြီးသော ဟတ်စ်မိုနီယန်မျိုးနွယ်မှ မတ္တသီယသည် ထိုအမိန့်ကို ငြင်းပယ်ရုံသာမက ထိုစစ်သားကိုသတ်ပြီး ဘုရားမဲ့ယဇ်ပလ္လင်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် သားငါးယောက်၏အကူအညီဖြင့် နေဂဗ်တောရှိ တောအရပ်သို့ ထွက်ပြေးကာ ပြောက်ကျားစစ်ဆင်ရေးကို စတင်ခဲ့သည်။ ဟယ်လင်နစ်ယဉ်ကျေးမှုကို ကြာရှည်ခံယူထားသော ဟာဆီဒီယန်များအပါအဝင် ဂျူးများစွာသည် ဤခုခံရေးလှုပ်ရှားမှုအသစ်တွင် ပါဝင်ရန် စုရုံးလာကြသည်။ မတ္တသီယ၏ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် ဂျူးပုန်ကန်သူများသည် ဒေသတွင်းရှိ ဆယ်လူးစစ်တပ်များကို တိုက်ခိုက်ရုံသာမက ဘုရားမဲ့ယဇ်ပလ္လင်များကို ဖျက်ဆီးကာ မောရှေဥပဒေကို လိုက်နာရန် ဟယ်လင်နစ်ဂျူးများအား အတင်းအကြပ်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်—အထူးသဖြင့် မိဘများက နှလုံးဖြတ်ခြင်းမပြုထားသော ဂျူးယောက်ျားလေးများကို အတင်းအကြပ်နှလုံးဖြတ်ခြင်းအပါအဝင်ဖြစ်သည်။

The Maccabean Revolt (167–141 B.C.)

The extreme Hellenization being forced on the Jewish inhabitants of the Holy Land and the desecration of their sacred temple led to a massive uprising beyond anything Antiochus ever imagined. The revolt broke out when a Greek soldier in the village of Modein attempted to force a priest named Mattathias to sacrifice to Zeus. Mattathias, who was from the influential Hasmonean family, not only refused the command but he also killed the soldier and destroyed the pagan altar. He then fled to the wilderness of the Negev, where, with the help of his five sons, he launched a guerrilla warfare campaign. Many Jews flocked to join the new resistance movement, including members of the Hasideans, who had long resisted the forces of Hellenization in their homeland. Under the leadership of Mattathias, the Jewish insurgents not only attacked the Seleucid forces in the region but also tore down pagan altars and sought to enforce the observance of Mosaic law among Hellenizing Jews—including forcibly circumcising Jewish boys whose parents had not circumcised them.

 

မတ္တသီယသေဆုံးပြီးနောက် သူ၏သားယုဒသည် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဆက်ခံခဲ့သည်။ ယုဒသည် ဆယ်လူးစစ်တပ်များကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် အလွန်ရဲရင့်သောစစ်သည်တော်တစ်ဦးဖြစ်သဖြင့် “တူ—မက္ကဘီ” ဟူသောဘွဲ့တံဆိပ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ယုဒ၏ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် ဂျူးလွတ်မြောက်ရေးတိုက်သူများ အောင်မြင်မှုရရှိရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ အန်တီယိုကပ်စ်သည် အရှေ့ဘက်ရှိ ပါသီယန်များကို တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် သူ၏စစ်တပ်အများစုကို ဒေသမှ လွှဲပြောင်းခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ပြင်းထန်သောတိုက်ပွဲသုံးနှစ်ကြာပြီးနောက် ဂျူးပုန်ကန်သူများသည် ယေရုရှလင်ရှိ ဗိမာန်တော်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဗိမာန်တော်ကို သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စေပြီး ဘီစီ ၁၆၄ တွင် ဣသရေလဘုရားသခင်၏အမှုတော်အတွက် ပြန်လည်မြှိုက်နှို့ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်ကို အစဉ်အလာတင်မြှောက်ရန် ဂျူးများသည် ယနေ့ ဟနုက္ကာ ဟုခေါ်သော နှစ်စဉ်မြှိုက်နှို့ပွဲကို စတင်ခဲ့သည် (ယောဟန် ၁၀:၂၂)။

When Mattathias died some time later, his son Judas took his place. Judas was such a gallant warrior in fighting against the Seleucids that he earned the nickname “the Maccabee,” meaning “the hammer.” One of the principle reasons the Jewish freedom fighters were so successful under Judas was that Antiochus had to divert the majority of his troops out of the region to fight against the Parthians in the east. After three years of intense conflict, the Jewish rebels eventually gained control of the temple in Jerusalem. The temple was cleansed and rededicated to the service of the God of Israel in 164 B.C. To commemorate the event, the Jews instituted an annual Dedication festival that today is known as Hanukkah (John 10:22).

 

အန်တီယိုကပ်စ်လေးယောက်မြောက်၏ အတင်းအကြပ်ဟယ်လင်နစ်မူဝါဒကြောင့် သန့်ရှင်းသောပြည်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆိုးရွားသောအကျိုးဆက်များကို အသိအမှတ်ပြုပြီး ဆယ်လူးများသည် ဂျူးများအား ၎င်းတို့၏ဘိုးဘေးဘာသာအတိုင်း ကိုးကွယ်ခွင့်ကို ပြန်လည်ပေးအပ်ခြင်းဖြင့် အခြေအနေကို ပြုပြင်ရန်ကြိုးစားခဲ့သည်။ ပုန်ကန်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သော ဟာဆီဒီယန်များစွာသည် ဂျူးလူမျိုးများအတွက် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ပြန်လည်ရရှိခြင်းဖြင့် ကျေနပ်ခဲ့ကြသော်လည်း ယုဒမက္ကဘီနှင့် သူ၏ညီအစ်ကိုများမှာ မကျေနပ်ခဲ့ကြပေ။ ၎င်းတို့သည် ဟတ်စ်မိုနီယန်အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် မိမိတို့နိုင်ငံသည် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံဖြစ်လာသည်အထိ ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်ရန် စိတ်ပိုင်းဖြတ်ထားခဲ့ကြသည်။ မက္ကဘီယန်ပုန်ကန်မှု၏ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်အသစ်ကို ဂျူးအချို့က ထောက်ခံမှုမပေးခဲ့သော်လည်း ဆယ်လူးနိုင်ငံအတွင်း အခြားနေရာများတွင် ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားနေမှုကြောင့် ဆီးရီးယန်းများသည် ဂျူးပုန်ကန်မှုကို ထောက်ခံသောကျန်ရစ်အုပ်စုများကို လုံးဝနှိမ်နင်းနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။

Recognizing the disastrous consequence that the forced Hellenizing policy of Antiochus IV had brought about in the Holy Land, the Seleucids attempted to rectify the situation by restoring the right of the Jews to worship according to their ancestral faith. While many of the Hasideans who had joined the insurrection were satisfied with the restoration of religious liberty for the Jewish people, Judas and his brothers were not. They were determined to continue fighting until their homeland was an independent state under Hasmonean rule. Although some Jews were not supportive of the new political objectives of the Maccabean revolt, civil strife elsewhere in the Seleucid realm made it impossible for the Syrians to ever fully put down the remaining factions supporting the Jewish revolt.

 

ယုဒမက္ကဘီ ဘီစီ ၁၆၀ တွင် စစ်မြေပြင်၌ ကျဆုံးသွားသောအခါ ပုန်ကန်မှုကို သူ၏ညီ ယောနသန်က ဆက်လက်ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ယောနသန်သည် သူ၏အစ်ကိုကဲ့သို့ စစ်သည်တော်မဟုတ်သော်လည်း ဆယ်လူးနိုင်ငံအတွင်း ပြည်တွင်းခွဲထွက်မှုများကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ ဂျူးအကျိုးကို အားကောင်းစေပြီး သူ၏အာဏာကို တိုးချဲ့နိုင်ခဲ့သည်။ ဆီးရီးယားပလ္လင်အတွက် အလက်ဇန္ဒား ဘာလပ်စ်၏ တောင်းဆိုမှုကို ထောက်ခံပေးခဲ့သည့်အနေဖြင့် ယောနသန်သည် ဘီစီ ၁၅၂ တွင် ယဇ်ပုရောဟိတမင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည် (၁ မက္ကဘီ ၁၀:၁၈–၂၀)။ ထို့နောက် အလက်ဇန္ဒား၏ပြိုင်ဘက် ဒီမီထရီယပ်စ် ဒုတိယထံမှ နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးများကို ထပ်မံရယူနိုင်ခဲ့သည်။ ယောနသန် ဘီစီ ၁၄၃ တွင် အသတ်ခံရသောအခါ သူ၏ညီ ရှိမုန်သည် ဂျူးများ၏ ယဇ်ပုရောဟိတမင်းအဖြစ် ဆက်ခံခဲ့သည်။

When Judas was eventually killed in battle in 160 B.C., the revolt continued under his brother Jonathan. Although Jonathan was not a warrior like his brother, he successfully exploited the internal divisions within the Seleucid kingdom to strengthen the Jewish cause and extend his own hold on power. In return for supporting the claim of Alexander Balas to the Syrian throne, Jonathan was granted the position of high priest in 152 B.C. (1 Macc. 10:18–20). He then leveraged that support to win other political concessions from Alexander’s competitor, Demetrius II. When Jonathan was killed in 143 B.C., his brother Simon took his place as high priest of the Jews.

 

ဆယ်လူးများသည် အရှေ့ဘက်ရှိ ပါသီယန်များထံမှ ပိုမိုကြီးမားသောခြိမ်းခြောက်မှုကို ရင်ဆိုင်ရန်အတွက် သန့်ရှင်းသောပြည်၌ ရင်ဆိုင်နေရသော စစ်ရေးအခက်အခဲမှ လွတ်မြောက်ရန် နည်းလမ်းရှာရမည်ဖြစ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုသဖြင့် ရှိမုန်သည် ဆီးရီးယားပလ္လင်ကို သိမ်းပိုက်ထားသော ဒီမီထရီယပ်စ် ဒုတိယကို ဂျူးများအား ဘီစီ ၁၄၂ တွင် နိုင်ငံရေးအရ လုံးဝလွတ်လပ်ခွင့်ပေးရန် ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်း ၄၅၀ နီးပါးကြာအောင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် သန့်ရှင်းသောပြည်ရှိ ဂျူးများသည် နိုင်ငံခြားအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိတော့ပေ။

Recognizing that the Seleucids needed to find a way out of the military quagmire they faced in the Holy Land in order to deal with the greater threat against their kingdom from the Parthians in the east, Simon persuaded Demetrius II, who had taken control of the Syrian throne, to grant the Jews complete political independence in 142 B.C. For the first time in early 450 years, the Jews in the Holy Land were no longer under foreign rule.

 

ဟတ်စ်မိုနီယန်မင်းဆက် (ဘီစီ ၁၄၂–၆၃)

ရှိမုန်သည် ထိုအချိန်က မက္ကဘီယန်ပုန်ကန်မှု၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သဖြင့် ဂျူးများစုဝေးပွဲတွင် သူနှင့်သူ၏သားများသည် ယဇ်ပုရောဟိတမင်း၊ စစ်ဦးစီးချုပ်နှင့် လူမျိုးခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဂျူးနိုင်ငံသစ်ကို အုပ်ချုပ်ရန် သင့်တော်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည် (၁ မက္ကဘီ ၁၄:၄၁၊ ၄၇)။ သို့သော် ဟတ်စ်မိုနီယန်မင်းဆက်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည် အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာသော နိုင်ငံငယ်ကို အစမှပင် ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ ဂျူးများစွာသည် ဟတ်စ်မိုနီယန်အုပ်ချုပ်သူများကို ဝမ်းမြောက်စွာထောက်ခံခဲ့ကြသော်လည်း အချို့က ပြင်းထန်စွာ ရန်တွေ့လာခဲ့ကြသည်။ အဓိကဆန့်ကျင်မှုမှာ မက္ကဘီယန်ပုန်ကန်မှု၏ ပထမအဆင့်ကို ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ရရှိရန် ထောက်ခံခဲ့သော ဘာသာရေးအလွန်စိတ်အားထက်သန်သည့် ဂျူးများဖြစ်သော ဟာဆီဒီယန်များထံမှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ မတ္တသီယ၏သားမြေးများသည် မူလက ဘာသာရေးပုန်ကန်မှုဖြစ်ခဲ့ရာမှ ကိုယ်ကျိုးရှာရန်အတွက် အသုံးချခဲ့သည်ဟု ၎င်းတို့က ဒေါသထွက်ခဲ့ကြသည်။ ရှေးယဇ်ပုရောဟိတမျိုးနွယ်ဖြစ်သော ဇာဒုတ်မျိုးနွယ်သို့ ယဇ်ပုရောဟိတရာထူးကို ပြန်လည်ပေးအပ်မည့်အစား ဟတ်စ်မိုနီယန်များက ထိုရာထူးကို ကိုယ်တိုင်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့ထက်ဆိုးရွားသည်မှာ ဟတ်စ်မိုနီယန်များသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဘုရင်ဘွဲ့ကိုပါ တောင်းဆိုခဲ့ပြီး ရှောလမုန်နှင့် ဒါဝိဒ်လက်ထက်တွင် ဘုရားသခင်ခွဲခြားထားခဲ့သော ရာထူးနှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

The Hasmonean Dynasty (142–63 B.C.)

Since Simon was the leader of the Maccabean revolt at the time, an assembly of the Jews proclaimed that it was fitting that he and his sons should rule over the new Jewish kingdom as high priest, military commander, and ruler of the people (1 Macc. 14:41, 47). The creation of the Hasmonean dynasty, however, doomed the fledging kingdom from the start. While many Jews gladly supported their Hasmonean rulers, others had grown to resent them bitterly. The main opposition came from the Hasideans, the devoutly religious Jews who supported the first phase of Maccabean revolt to regain religious freedom. They were outraged that the descendants of Mattathias had used what had originally been a religious revolt for their own political gain. Instead of returning the high priesthood to a member of the ancient priestly line of Zadok, the Hasmoneans had seized the position for themselves. This offense was made even worse by the fact that the Hasmoneans would eventually also claim the title of king, thereby combining the two offices that God had separated when the Jewish monarchy was first created under Saul and then David.

 

ဟတ်စ်မိုနီယန်များသည် အာဏာကို ခိုင်မာစေရန်ကြိုးစားရင်း ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများကို စစ်တိုက်ခြင်းဖြင့် သူတို့၏နိုင်ငံငယ်၏ နယ်နမိတ်ကို တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ရှိမုန်လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရပြီးနောက် သူ၏သား ယောဟန် ဟာကန်နပ်စ် ပထမ (ဘီစီ ၁၃၅–၁၀၄) သည် ဂျော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်နယ်မြေကို ဂျူးထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ တောင်ဘက်ရှိ အီဒုမဲယဒေသနေပြည်သူများကို ဂျူးဘာသာသို့ ကန့်သတ်ပြောင်းလဲရန် သို့မဟုတ် နယ်မြေမှနှင်ထုတ်ရန် အတင်းအကြပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ဟေ႐ုဒ်မဟာဘုရင်၏ ဘိုးဘေးသည် အီဒုမဲယမျိုးနွယ်ထဲက အမျိုးအနွယ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးအရ အကျိုးရှိသဖြင့်သာ ဂျူးဘာသာသို့ ပြောင်းလဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဟာကန်နပ်စ်သည် ရှမာရီယန်များကိုလည်း စစ်တိုက်ခဲ့ပြီး ဂဲရဇင်တောင်ပေါ်ရှိ ၎င်းတို့၏ဗိမာန်တော်ကို ဖျက်ဆီးကာ ဂျူးအုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ အတင်းအကြပ်နှိပ်ကွပ်ခဲ့သည်။ သူ၏နောက်တွင် သားဖြစ်သူ အဲရစ်စတိုဘူလပ်စ် ပထမ (ဘီစီ ၁၀၃) က ဆက်ခံခဲ့ပြီး ဖခင်၏စံနမူနာအတိုင်း ဂါလိလဲယဒေသရှိ တပါးအမျိုးသားများကို ဂျူးဘာသာသို့ အတင်းအကြပ်ပြောင်းလဲစေကာ ဂျူးအုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ နှိပ်ကွပ်ခဲ့သည်။ တစ်နှစ်အကြာတွင် ရုတ်တရက်သေဆုံးသွားသောအခါ သူ၏ညီ အလက်ဇန္ဒား ယန္နဲယပ်စ်သည် အဲရစ်စတိုဘူလပ်စ်၏ဇနီး ဘုရင်မ ဆာလိုမေကို လက်ထပ်ကာ ပလ္လင်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒားယန္နဲယပ်စ်သည် နှစ်ပေါင်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်နှစ်ကျော် (ဘီစီ ၁၀၂–၇၆) အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး ဟတ်စ်မိုနီယန်နယ်မြေတိုးချဲ့မူဝါဒကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

As the Hasmoneans consolidated their hold on power, they sought to extend the territorial boundaries of their small kingdom by waging war on the surrounding regions. After the assassination of Simon, his son, John Hyrcanus I (135–104 B.C.), launched a military campaign that brought the territory east of the Jordan under Jewish control. He also forced the inhabitants of Idumea in the south to convert to Judaism or face deportation. Ironically, the great-grandfather of Herod the Great was a member of the Idumean aristocracy who submitted to Judaism only because it was politically expedient. Hyrcanus also waged war against the Samaritans, destroying their temple on Mount Gerizim and forcing them to submit to Jewish rule. He was succeeded by his son Aristobulus I (103 B.C.), who followed in his father’s example by forcing the Gentile inhabitants of Galilee to adopt Judaism and submit to Jewish rule. When he suddenly died a year later, his brother Alexander Jannaeus laid claim to the throne by marrying the wife of Aristobulus, Queen Salome, who was childless at the time. Alexander reigned for more than twenty-five years (102–76 B.C.) and continued the Hasmonean policy of territorial expansion.

 

ဟတ်စ်မိုနီယန်များသည် ရှောလမုန်နိုင်ငံထက်ကြီးမားသော ဂျူးနိုင်ငံတစ်ခုကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သော်လည်း ပြည်တွင်းအကွဲအပြားများကြောင့် နိုင်ငံငယ်သည် အားနည်းလာခဲ့သည်။ ဤခေတ်ကာလအတွင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ကွဲပြားမှုက သန့်ရှင်းသောပြည်တွင် ဘာသာရေးဩဇာလွှမ်းမိုးမှုအတွက် ယှဉ်ပြိုင်နေသော ဂျူးဂိုဏ်းသုံးဂိုဏ်းကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ ထိုဂိုဏ်းများမှာ ဧဆဲနီ၊ ဖာရိရှဲနှင့် ဆဒ္ဒုကဲများဖြစ်သည်။

Although the Hasmoneans had created a Jewish state that rivaled the size of Solomon’s kingdom, the fledgling kingdom was increasingly divided and weakened by internal dissension. The fragmentation that took place during this era gave birth to three Jewish sects that were vying for religious influence in the Holy Land: the Essenes, the Pharisees, and the Sadducees.

 

ဧဆဲနီများ

 ဟတ်စ်မိုနီယန်များနှင့် ၎င်းတို့ထိန်းချုပ်ထားသော ဗိမာန်တော်သည် လုံးဝအကျင့်ပျက်သည်ဟု ယုံကြည်သဖြင့် ဂျူးတစ်စုသည် ယေရုရှလင်မှ နုတ်ထွက်ကာ တောင်ဘက်သဲကန္တာရအပါအဝင် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ နေရာများတွင် ကိုယ်တိုင်နှင်ထုတ်ခံပြီး အထီးကျန်စွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဤဂိုဏ်း၏မူလဇစ်မြစ်ကို အတိအကျမသိရသော်လည်း ဟတ်စ်မိုနီယန်မင်းဆက်၏ နိုင်ငံရေးယဇ်ပုရောဟိတရာထူးကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်သဖြင့် ယေရုရှလင်မှ ထွက်ခွာသွားသော ဇာဒုတ်ယဇ်ပုရောဟိတ်များဖြစ်သည်ဟု ထင်ရှားသည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းရေးသားသူများနှင့် ခန့်မှန်းခန့်မှန်ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သော ဂျူးစာရေးဆရာ ဖီလိုနှင့် ယောသပ်တို့က ဤဂိုဏ်းကို ဧဆဲနီများဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤဂိုဏ်းတွင် လူပေါင်း လေးထောင်ခန့်ရှိသည်။ လူနှစ်ရာခန့်သည် ယနေ့ ကွမ်ရန်ဟုခေါ်သော သေတောင်ပင်လယ်၏အနောက်ဘက်ကမ်းခြေအနီးတွင် ဘုန်းကြီးကျောင်းဆန်ဆန် အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ကွမ်ရန်ဧဆဲနီများသည် ကျမ်းစာမဟုတ်သော သေတောင်ပင်လယ်လိပ်စာများ အများစု၏ ရေးသားသူများဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ လိပ်စာများတွင် ၎င်းတို့ကို နာမည်ဖြင့်ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသော်လည်း လိပ်စာများတွင် အသိုင်းအဝိုင်းဖော်ပြချက်သည် ရှေးဟောင်းရင်းမြစ်များမှ ဧဆဲနီများအကြောင်း ဖော်ပြချက်နှင့် ကိုက်ညီသည်။

The Essenes

Convinced that the Hasmoneans and the temple they controlled was entirely corrupt, one group of Jews withdrew from Jerusalem to live in self-imposed exile and isolation in the southern desert and other places throughout the country. While the origins of this group are not entirely known, they appear to have originally been a group of Zadokite priests who left Jerusalem in protest of the political priesthood of the Hasmonean dynasty. Philo and Josephus, two Jewish authors roughly contemporary with the NT writers, identify this sect as the Essenes. The group as a whole numbered about four thousand individuals. A group of around two hundred is known to have lived together in a monastic community near the western shore of the Dead Sea in a place that today is called Qumran. The Essenes at Qumran appear to be the authors of most of the non-biblical Dead Sea Scrolls. Although they are not mentioned by name in the scrolls, the description of the community in the scrolls harmonizes with the account we have of them in other ancient sources.

 

ကွမ်ရန်ဧဆဲနီများသည် ဘာသာရေးနာခံမှုနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာသန့်ရှင်းမှု အလွန်တင်းကြပ်သော အခြားဗိမာန်တော်အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုကို ဖန်တီးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ ဤရည်မှန်းချက်အောင်မြင်ရန် ၎င်းတို့သည် အရာအားလုံးကို အတူတကွမျှဝေကာ တပါးအမျိုးသားများရော အခြားဂျူးများနှင့်ပါ ဆက်ဆံရေးရှောင်ကြဉ်ပြီး ကျွန်မပိုင်ခဲ့ကြပေ။ အချို့ဧဆဲနီများသည် သားသမီးမျိုးဆက်ထွန်းရန်အတွက် လက်ထပ်ခဲ့ကြသော်လည်း ကွမ်ရန်အသိုင်းအဝိုင်းသည် လင်မယားမယူဘဲ ဘုန်းကြီးကျောင်းဆန်သော ဘဝကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် တစ်နေ့တာ၏ သုံးပုံတစ်ပုံကို ကျမ်းစာဖတ်ရှုလေ့လာရန် မြှောက်စားခဲ့ပြီး ဥပုသ်နေ့နှင့် စားသောက်ရေးဥပဒေများကို တင်းကြပ်စွာလိုက်နာခဲ့သည်။ ထုံးတမ်းစဉ်လာသန့်ရှင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် တစ်နေ့အတွင်း ရေချိုးအခါများစွာလုပ်ခဲ့သည်။

The Essenes at Qumran sought to create an alternative temple community that was characterized by strict religious obedience and meticulous ritual purity. To achieve this goal, they formed a close-knit community in which they shared all things in common, avoided contact not only with Gentiles but even other Jews, and did not own slaves. While some Essenes married for the sake of procreation, the community at Qumran chose to lead a celibate and monastic life. They dedicated a third of the day to the reading and study of Scripture, and they followed strict Sabbath and dietary laws. They also immersed themselves in water several times a day in order to maintain ritual purity.

 

မထူးခြားဘဲ ကွမ်ရန်အသိုင်းအဝိုင်းသို့ ဝင်ရောက်ရန် လွယ်ကူမနေခဲ့ပေ။ သုံးနှစ်ကြာ စမ်းသပ်ကာလ လိုအပ်ပြီး ထို့နောက် ဝင်ရောက်သူသည် ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းအားလုံးကို အသိုင်းအဝိုင်းသို့ လှူဒါန်းကာ အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းသော ဘဝနေထိုင်ရန် ကတိပြုရသည်။

Not surprisingly, admission to the Qumran community was not easy. It required a three-year probationary period, after which the inductee surrendered all personal property to the community and pledged to live a life of unblemished righteousness.

 

ကွမ်ရန်ဧဆဲနီများသည် ကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်များ သူတို့ခေတ်တွင် ပြည့်စုံလာသည်ဟု ယုံကြည်သော မယ်ရှိယအသိုင်းအဝိုင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် တောအရပ်တွင် ရှိနေခြင်းကို ဟေရှာယ ၄၀:၃ တွင် ပရောဖက်ပြုထားသည့်အတိုင်း မယ်ရှိယလမ်းကြောင်းကို ဘုရားသခင်ပြင်ဆင်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အခြားဂျူးများနှင့်မတူဘဲ ကွမ်ရန်အသိုင်းအဝိုင်းသည် ယဇ်ပုရောဟိတမယ်ရှိယနှင့် ဘုရင်မယ်ရှိယ နှစ်ဦးလာမည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။ အချိန်ကုန်ဆုံးခါနီးပြီဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကာ အလင်းသားများနှင့် အမှောင်သားများအကြား နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲကြီးဖြစ်ပေါ်လာမည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ အလင်းသားများဟု ကိုယ်ကိုကိုယ်မြင်သည့် ဧဆဲနီများသည် ကောင်းကင်သတ္တဝါများနှင့်အတူ အမှောင်သားများကို တိုက်ခိုက်မည်ဖြစ်ပြီး အလင်းသားများ၏အောင်ပွဲသည် ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်ကို ယူဆောင်လာမည်ဟု သေချာစွာယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။

The Essenes at Qumran were also a messianic community who believed that the prophecies of Scripture were being fulfilled in their day. Accordingly, they interpreted their presence in the wilderness as the means through which God was preparing the way of the messiah as promised in Isaiah 40:3. Unlike other Jews, however, the Qumran community looked forward to the coming of two messiahs: a priestly messiah, perhaps someone from their own community, and also a kingly messiah. They believed the end of time was near and that it would bring about a great final battle between the sons of light and the sons of darkness in which the Essenes, who saw themselves as the sons of light, would fight alongside heavenly beings against the sons of darkness. They were certain that the victory of the sons of light would usher in the kingdom of God.

 

ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဧဆဲနီများကို နာမည်ဖြင့် တိကျစွာဖော်ပြထားခြင်းမရှိသော်လည်း ကွမ်ရန်အသိုင်းအဝိုင်း၏တည်ရှိမှုသည် ယေရှု၏ခေတ်က ဂျူးများ၏ မယ်ရှိယမျှော်လင့်ချက်ကို သက်သေပြခဲ့သည်။ သို့သော် သူတို့၏အသိုင်းအဝိုင်း၏ သီးသန့်ထူးခြားမှုသည် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျိန်ဆိုသူ၏ အမှုတော်နှင့် သိသာစွာကွဲပြားသည်။ ယောဟန်သည်လည်း ထိုသဲကန္တာရဒေသသို့ ရောက်ရှိခဲ့သော်လည်း ဂျူးရော တပါးအမျိုးသားများပါ နောင်တရပြီး ခရစ်တော်လာခြင်းအတွက် နှစ်ခြင်းခံရန် ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး ထိုခရစ်တော်မှာ ယေရှုဖြစ်သည်ဟု ကြေညာခဲ့သည် (ယောဟန် ၁:၁၉–၃၄)။

Although the Essenes are not explicitly mentioned in the NT, the existence of their community at Qumran is evidence of the messianic expectation that characterized the hope of Jews living at the time of Jesus. The exclusiveness of their community, however, stands in stark contrast to the ministry of John the Baptist. While John had also journeyed to the same desert region, he had come to call both Jews and Gentiles to repent and be baptized in preparation for the coming of the Messiah, whom he declared was Jesus (John 1:19–34).

 

ဆဒ္ဒုကဲများ

ဆဒ္ဒုကဲများသည် ယေရုရှလင်တွင် အခြေစိုက်ပြီး ဗိမာန်တော်နှင့်၎င်း၏အမှုတော်များကို တာဝန်ယူသော ချမ်းသာကြွယ်ဝသော ဂျူးယဇ်ပုရောဟိတ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏နောက်ခံအကြောင်းကို အတိအကျမသိရသော်လည်း ဂျူးမျိုးနွယ်ထူးများအနေဖြင့် နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးအကျိုးစီးပွားကို လုံခြုံစေရန် ဟတ်စ်မိုနီယန်များနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးရယူခဲ့ကြသည်။ ဘီစီ ၆၃ တွင် ဟတ်စ်မိုနီယန်မင်းဆက်ပြိုလဲပြီးနောက် ဆဒ္ဒုကဲများသည် ရောမနှင့် ဟေ႐ုဒ်တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ အာဏာကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ယဇ်ပုရောဟိတမင်းရာထူးသည် ဆဒ္ဒုကဲများလက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ဂျူးအကြီးအကဲများဖွဲ့စည်းထားသော အမြင့်ဆုံးဘာသာရေးအာဏာပိုင်အဖွဲ့ ဆန်ဟေဒရင်ကို ဦးဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ရာထူးသည် နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုပေါ်တွင် မူတည်နေသဖြင့် ဆဒ္ဒုကဲများသည် လက်ရှိအခြေအနေကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်သော တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဟု စိုးရိမ်သဖြင့် မယ်ရှိယလှုပ်ရှားမှုများကို ထောက်ခံခြင်းမပြုခဲ့ကြပေ။

The Sadducees

The Sadducees were wealthy Jewish priests who were based in Jerusalem and in charge of the temple and it services. While little is known for certain about their background, as members of the Jewish aristocracy they made peace with the Hasmoneans in order to secure their political and economic interests. After the collapse of the Hasmonean dynasty in 63 B.C., the Sadducees were willing to collaborate with the Romans and Herod in order to maintain their hold on power. As a result, the position of the high priest fell to a member of the Sadducees, who also presided over the Sanhedrin, a body of Jewish elders that functioned as the supreme religious authority. Since their position was based on political stability, the Sadducees were not supportive of messianic movements for fear they might lead to revolutionary activity that would upset the status quo.

 

ဗိမာန်တော်သည် ဂျူးဘာသာရေးဘဝ၏ဗဟိုဖြစ်သဖြင့် ခရစ်နှစ် ၇၀ တွင် ဗိမာန်တော်ဖျက်ဆီးခံရမတိုင်မီ ဆဒ္ဒုကဲများသည် ဂျူးဘာသာတွင် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် နိုင်ငံတွင်း ဂျူးဘာသာ၏ “တရားဝင်” ဘာသာရေးဆရာများဖြစ်ပြီး မောရှေဥပဒေ (ဟေဗြဲကျမ်းစာ၏ ပထမငါးအုပ်) တွင်ဖော်ပြထားသော ယဇ်ပူဇော်ရေးစနစ်တွင် ကျွမ်းကျင်သူများဖြစ်သည်။

Since the temple was the center of Jewish religious life, the Sadducees played a significant role in Judaism before the temple was destroyed in A.D. 70. They were the “official” religious teachers of Judaism in the land and recognized experts in the sacrificial system prescribed in the law of Moses (i.e., the first five books of the Hebrew Scriptures).

 

ထို့ကြောင့် ဖာရိရှဲနှင့် ဧဆဲနီများနှင့်မတူဘဲ ဆဒ္ဒုကဲများသည် တိုရာကျမ်းကိုသာ အာဏာရှိသည်ဟု အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် တိုရာကျမ်းတွင် တိကျစွာမဖော်ပြထားသဖြင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းအယူဝါဒကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။ အလားတူအကြောင်းကြောင့် ကောင်းကင်တမန်များတည်ရှိခြင်းကိုလည်း သံသယဝင်ခဲ့ကြသည်။ သေပြီးနောက် အနာဂတ်ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို မယုံကြည်သဖြင့် (မဿဲ ၂၂:၂၃၊ တမန်တော် ၂၃:၈) ဆဒ္ဒုကဲများသည် ဗိမာန်တော်ဆိုင်ရာတာဝန်နှင့်ဆက်စပ်သော ဤလောက၌ သူတို့၏လူမှုရာထူးကို အာရုံစိုက်ခဲ့ကြသည်။

Accordingly, unlike the Pharisees and the Essenes, the Sadducees recognized only the Torah as authoritative. This led them to reject the doctrine of the resurrection, since it is not explicitly present in the Torah. For this same reason, they were also skeptical about the belief in angelic beings. With no belief in a future resurrection beyond the grave (Matt. 22:23; Acts 23:8), the Sadducees focused on their social position in this world in relation to their duties in the temple.

 

ဆဒ္ဒုကဲများ၏ဩဇာနှင့်အာဏာသည် ဗိမာန်တော်နှင့် ချည်နှောင်ထားသဖြင့် ခရစ်နှစ် ၇၀ တွင် ဗိမာန်တော်ဖျက်ဆီးခံရပြီးနောက် သမိုင်းမှ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။

Since the influence and power of the Sadducees were tied to the temple, they disappeared from history after it was destroyed in A.D. 70.

 

ဖာရိရှဲများ

ဟတ်စ်မိုနီယန်ခေတ်တွင် ဘာသာရေးဩဇာအတွက် ယှဉ်ပြိုင်နေသော နောက်ထပ်ဂိုဏ်းတစ်ခုမှာ ဖာရိရှဲများဖြစ်သည်။ ဧဆဲနီများကဲ့သို့ပင် ဖာရိရှဲများသည် ဟယ်လင်နစ်ယဉ်ကျေးမှုကို ဆန့်ကျင်ပြီး သန့်ရှင်းသောပြည်တွင် ဂျူးများအတွက် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ပြန်လည်ရရှိရန် မက္ကဘီများနှင့်အတူ လက်နက်ကိုင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော ဘ20 ဟာဆီဒီယန်များ၏ နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် ထင်ရှားသည်။ ဧဆဲနီများသည် အစပိုင်းတွင် ဇာဒုတ်ယဇ်ပုရောဟိတ်များဖြစ်နိုင်သော်လည်း ဖာရိရှဲများမှာ မဟုတ်ပေ။ ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ယုံကြည်ချက်ကို အလေးအနက်ထားသော လူပြောများသောခေါင်းဆောင်များ၏ လှုပ်ရှားမှုဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်ကို လိုက်နာလိုစိတ်နှင့် အခြားဂျူးများကိုပါ ထိုနည်းတူလုပ်ဆောင်ရန် အားပေးလိုသော ပြင်းထန်သောဆန္ဒကြောင့် ဖာရိရှဲများသည် ဂျူးလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဩဇာကြီးမားသောအဖွဲ့ဖြစ်လာခဲ့သည်။

The Pharisees

Another group vying for religious influence that emerged during the Hasmonean era was the Pharisees. Like the Essenes, the Pharisees appear to be another branch of descendants of the Hasideans, the group of devoutly religious Jews who opposed Hellenization and who took up arms with the Maccabees to restore religious freedom to the Jews in the Holy Land. While the Essenes may have been a group of Zadokite priests at first, the Pharisees were not. They were a movement of lay leaders who took their faith seriously. Their rigorous desire to follow God and to encourage their fellow Jews to do the same was so respected by many of the common people that it made the Pharisees an influential group within Jewish society.

 

ဖာရိရှဲများသည် ဘုရားသခင်၏ဥပဒေများကို လိုက်နာရန် ပြင်းထန်စွာဆုံးဖြတ်ထားသဖြင့် ဘာသာရေးစိတ်ပါဝင်စားမှု မတူညီသူများနှင့် ကိုယ်ကိုခွဲထုတ်ခဲ့ကြသည် (ကိုယ်တိုင်မဿဲ ၉:၁၁၊ ယောဟန် ၇:၄၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အမှန်မှာ ဖာရိရှဲများသည် ညစ်ညမ်းသည်ဟု ယူဆသူများနှင့် ခွဲထုတ်လိုသောဆန္ဒကြောင့် ဖာရိရှဲဟူသောအမည်ကို ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ “ဖာရိရှဲ” ဆိုသည်မှာ အာရာမ်စကားဖြင့် “ခွဲထုတ်ခံရသူများ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သို့သော် ဂျူးလူ့အဖွဲ့အစည်းမှ အများစုခွဲထွက်နေထိုင်ခဲ့သော ဧဆဲနီများလောက် ဖာရိရှဲများသည် အလွန်အမင်း မလုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပေ။ ဖာရိရှဲများသည် ဂျူးပြည်သူများအကြား နေထိုင်ရန် ဆန္ဒရှိခဲ့သော်လည်း ဆက်ဆံရန်ရွေးချယ်သူများတွင် အလွန်ရွေးချယ်တတ်ခဲ့ကြသည်။

The determination of the Pharisees to follow the laws of God led them to separate themselves from those who did not share their religious concerns (cf. Matt. 9:11; John 7:49). In fact, the Pharisees’ desire to separate from those whom they felt were impure seems to have led to the name Pharisees. The word “Pharisee” appears to be derived from the Aramaic word parush, meaning “the separated ones.” The Pharisees, however, were not as extreme in this matter as were the Essenes, who largely lived in isolation from the rest of Jewish society. The Pharisees were willing to live among the Jewish population, but they were highly selective about those with whom they were willing to associate.

 

ယောသပ်က သူရေးသားချိန်တွင် ဖာရိရှဲပေါင်း ခြောက်ထောင်ခန့်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းတို့သည် ဆဒ္ဒုကဲနှင့် ဧဆဲနီများကဲ့သို့ အခြားဂျူးဂိုဏ်းများနှင့် ကွဲပြားစေသော မူအခြေခံသုံးချက်တွင် စည်းလုံးညီညွတ်ခဲ့ကြသည်။

The Pharisees, who according to Josephus numbered about six thousand people when he wrote, were united in three fundamental beliefs that set them apart from other Jewish religious sects like the Sadducees and the Essenes.

 

ပထမအချက်မှာ ဆဒ္ဒုကဲများက မောရှေငါးအုပ်သာလျှင် ဂျူးယုံကြည်ချက်နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်အတွက် အာဏာရှိသည်ဟု ယူဆခဲ့သည်နှင့်မတူဘဲ ဖာရိရှဲများသည် ကျမ်းစာအုပ်အများအပြားကို အာဏာရှိသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်သည် တိုရာကျမ်းတင်မက စာပေများနှင့် ပရောဖက်ကျမ်းများတွင်ပါ (ယနေ့ခရစ်ယာန်များခေါ်သော ဓမ္မဟောင်းကျမ်း) ကိုယ်တိုင်ထင်ရှားခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဖာရိရှဲများသည် ကောင်းကင်တမန်များ၊ နတ်ဆိုးများနှင့် ဖြောင့်မတ်သူသေများ အနာဂတ်ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ယုံကြည်ခဲ့ကြပြီး ဆဒ္ဒုကဲများက မယုံကြည်ခဲ့ပေ (တမန်တော် ၂၃:၆–၈)။ ဖာရိရှဲများသည် ကျမ်းစာကို လေ့လာပြီး အသေအချာလိုက်နာရန် အလွန်အာရုံစိုက်ခဲ့သဖြင့် အထူးသဖြင့် ခရစ်နှစ် ၇၀ တွင် ဗိမာန်တော်ဖျက်ဆီးခံရပြီးနောက် ဂျူးဘာသာတွင် ဆုံးမခန်းတော်များ၏ အရေးပါမှုတိုးပွားလာရာတွင် ဩဇာကြီးမားခဲ့ကြသည်။

First, unlike the Sadducees, who held that only the five books of Moses were authoritative for Jewish belief and practice, the Pharisees had a much wider canon of Scripture. They believed that God had revealed Himself in not only the Torah but also in the Writings and the Prophets—what Christians today call the OT. This led the Pharisees to believe in the existence of angelic beings, demons, and a future resurrection of the righteous dead (Acts 23:6–8), whereas the Sadducees did not. Since the Pharisees were so focused on studying and scrupulously following the Scriptures, they played an influential role in the growing importance of the synagogue within Judaism as a place of prayer, study, and worship—especially after the destruction of the temple in A.D. 70.

 

ဒုတိယအချက်မှာ ဖာရိရှဲများသည် ကိုယ်ပိုင်ဘာသာရေးစည်းမျဉ်းနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ကျမ်းစာနှင့် တန်းတူအာဏာရှိသည်ဟု ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်—အမှန်မှာ ၎င်းတို့အမြင်တွင် နှစ်ခုစလုံးသည် တစ်ခုတည်းနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် မကြာခဏ “အကြီးတို့၏ဓလေ့” ဟုခေါ်သော ဓလေ့များကို ဆီနဲတောင်ပေါ်တွင် မောရှေအား ဘုရားသခင်၏ပညတ်တော်များနှင့်အတူ ပါးစပ်ဖြင့်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည် (မာကု ၇:၃၊ ၅၊ ဂလာတိ ၁:၁၄)။ ပါးစပ်ဖြင့် ရာစုနှစ်များစွာ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ တကယ်တမ်းတွင် ၎င်းတို့၏ဓလေ့များမှာ ဘုရားသခင်၏ဥပဒေများတွင် ပါဝင်သော မရေရာမှုများကို ဖယ်ရှားရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော ဖာရိရှဲခေါင်းဆောင်များ၏ သင်ကြားချက်များ စုစည်းမှုသာဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဥပုသ်နေ့လိုက်နာရေးသည် စိုးရိမ်စရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ စတုတ္ထပညတ်တော်တွင် ဥပုသ်နေ့တွင် အလုပ်မလုပ်ရန် ရှင်းလင်းစွာဖော်ပြထားသော်လည်း အလုပ်ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်းဟု မသတ်မှတ်ထားပေ။ ဖာရိရှဲများသည် ဤပြဿနာနှင့် အလားတူပြဿနာများကို ကိုယ်ပိုင်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်နှင့် စည်းမျဉ်းများဖြင့် ဖြေရှင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ကိုယ်ပိုင်ဓလေ့များအပေါ်အခြေခံ၍ ကိုယ်ကိုယ်နှင့် အခြားသူများကို အကဲဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏ဥပဒေထက် ကိုယ်ပိုင်ဘာသာရေးဓလေ့များကို ဦးစားပေးသည်ဟု ဖာရိရှဲများကို မကြာခဏ ဆုံးမခဲ့သည် (ဥပမာ မဿဲ ၁၅:၂–၃၊ ၆၊ ၉၊ မာကု ၇:၇–၉၊ ၁၃)။

Second, the Pharisees looked on their own religious rules and traditions as equally authoritative as Scripture—in fact, in their opinion, the two were virtually one and the same. They claimed that their traditions, which are often called “the tradition of the elders” (Mark 7:3, 5; Gal. 1:14), were given orally to Moses on Mount Sinai along with the commandments of God. Supposedly, these traditions were then orally passed down through the centuries. In reality, their traditions were simply an accumulated collection of the teachings of Pharisaic leaders who sought to remove any element of ambiguity contained in the laws of God. One particular area of concern, for example, was Sabbath observance. While the fourth commandment is clear that no work should be done on the Sabbath, it does not define what work entails. The Pharisees sought to solve this dilemma, and others like it, by coming up with their own definitions and rules. They then evaluated themselves and others on the basis of their own traditions. Jesus often rebuked the Pharisees for placing their own religious traditions above God’s law (e.g., Matt. 15:2–3, 6, 9; Mark 7:7–9, 13).

 

နောက်ဆုံးတွင် ဘုရားသခင်အပေါ် လုံးလုံးလျားလျား ဆက်ကပ်လျက် အသက်ရှင်လိုသော ဆန္ဒကြောင့် ဖာရိရှဲတို့သည် ဗိမာန်တော်၌ အမှုတာဝန်ထမ်းဆောင်သော ယဇ်ပုရောဟိတ်များ၏ အသက်တာကို စီမံခန့်ခွဲသည့် သန့်ရှင်းရေးစည်းမျဉ်းများအတိုင်း ဂျူးလူမျိုးအားလုံးသည် နေ့စဉ်ဘဝကို စီမံခန့်ခွဲရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဖာရိရှဲတို့သည် ဗိမာန်တော်အခမ်းအနားများတွင် ပါဝင်ခွင့်မရှိစေမည့် မည်သည့်ညစ်ညမ်းရင်းမြစ်နှင့်မဆို ထိတွေ့ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရန် အရေးကြီးကြောင်း အလေးပေးခဲ့ကြသည်။ ကျမ်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သန့်ရှင်းရေးဥပဒေများအပြင် (ဥပမာ၊ လူသေအလောင်းကို ထိရုံဖြင့် ညစ်ညမ်းခြင်း - ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၁:၂၄၊ တောလည်ရာ ၁၉:၁၁) ဖာရိရှဲတို့သည် ညစ်ညမ်းရင်းမြစ်နှင့် ထိတွေ့ဖူးသည့် မည်သူမည်ဝါနှင့်မဆို၊ မည်သည့်အရာနှင့်မဆို ထိတွေ့ခြင်းကို ညစ်ညမ်းခြင်းအဖြစ် ချဲ့ထွင်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် အယူသီးသောသူများဟု ယူဆထားသည့် တပါးအမျိုးသားများနှင့် ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ခဲ့ကြသည်။ ညစ်ညမ်းခြင်းကို ရေနှစ်ခြင်းဖြင့် ဖယ်ရှားနိုင်သောကြောင့် ဖာရိရှဲတို့သည် စားသောက်ခါနီးတွင် အခမ်းအနားလက်ဆေးခြင်းကို ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည် (မာကု ၇:၃-၄)။

Finally, the desire to live a life of complete devotion to God led the Pharisees to urge that all Jews regulate their daily lives according to the purity regulations that governed the life of priests who officiated in the temple. The Pharisees emphasized, therefore, the importance of avoiding contact with anyone or anything that might render them ritually impure, that is, any source of impurity that would prevent a person from participating in the rituals of the temple. In addition to following the purity laws mentioned in Scripture, such as becoming impure by contact with a dead body (Lev. 11:24; Num. 19:11), the Pharisees also expanded the category of impurity to include contact with anyone or anything that may have been in contact with a source of impurity—and especially contact with Gentiles, whom they believed were impure by their very nature. Since impurity could be removed by immersing in water, the Pharisees practiced a ceremonial form of handwashing before meals (Mark 7:3–4).

 

ဖာရိရှဲတို့ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ဖော်ပြခံရသည်မှာ ယောဟန်ဟီးကနု (John Hyrcanus) အား ဆန့်ကျင်စွာ ရပ်တည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူတို့၏အမြင်အရ ယောဟန်ဟီးကနုသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းရာထူးကို စွန့်လွှတ်သင့်သည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ နိုင်ငံရေးကို ဦးတည်ထားသော ဟတ်စမွန်နစ်မင်းဆက်ကို သူတို့၏ ပွင့်လင်းစွာ ဆန့်ကျင်မှုကြောင့် အစပိုင်းတွင် နယ်နိမိတ်ချဲ့ထွင်ခံရပြီး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းပင် ခံခဲ့ကြရသည်။ သို့သော် အလက်ဇန္ဒာဂျနေးယပ်စ် (Alexander Jannaeus) သေဆုံးပြီးနောက် သူ၏ဇနီး ဆလိုမီအလက်ဇန္ဒြာ (Salome Alexandra) သည် ဘုရင်မအဖြစ် ထီးနန်းစံသောအခါ အခြေအနေပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ဂျူးပြည်သူများ၏ ထောက်ခံမှုရရှိရန် ဆလိုမီသည် ဖာရိရှဲတို့နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးပြုလုပ်ပြီး သူမအုပ်ချုပ်စဉ် (ဘီစီ ၇၆-၆၇) နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင် မကြုံစဖူး ဩဇာကြီးမားစေခဲ့သည်။ သူမသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအဖြစ် မဆောင်ရွက်နိုင်သောကြောင့် သားနှစ်ယောက်အနက် အသက်ကြီးသော ဟီးကနု (၂) (Hyrcanus II) ကို ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

The Pharisees are first mentioned as standing in opposition to John Hyrcanus who, in their opinion, should have relinquished his hold of the high priesthood. Their open opposition to the politically minded Hasmoneans initially resulted in their marginalization and even persecution. The situation turned in their favor, however, when Alexander Jannaeus died and his wife, Salome Alexandra, took the throne in his place. In order to gain the support of the Jewish people, Salome made peace with the Pharisees and allowed them unprecedented influence in affairs of state during her reign (76–67 B.C.). Since she could not serve as high priest, she appointed the older of her two sons, Hyrcanus II, to the position.

 

ဆလိုမီ သေဆုံးပြီးနောက် သူမသားနှစ်ယောက်ဖြစ်သော ဟီးကနု (၂) နှင့် အာရစ်တိုဘူလပ် (၂) (Aristobulus II) တို့သည် ထီးနန်းကို အပြိုင်အဆိုင်တောင်းဆိုရာမှ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဘာသာရေးတင်းမာမှုများလည်း တိုးမြင့်လာခဲ့ပြီး ဖာရိရှဲတို့သည် ဟီးကနု (၂) ကို ထောက်ခံခဲ့ကြပြီး ဆဒုကဲတို့သည် အာရစ်တိုဘူလပ် (၂) ကို ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ ဘီစီ ၆၃ ခုနှစ်တွင် အာရစ်တိုဘူလပ် (၂) သည် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သော်လည်း ညီနောင်နှစ်ဦးစလုံးသည် ဆီးရီးယားနိုင်ငံကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် ဒမားစကပ်မြို့၌ နေထိုင်နေသော ရောမဗိုလ်ချုပ် ပေါင်ပီယပ် (Pompey) ထံ အယူခံဝင်ခဲ့ကြသည်။ အားနည်းသော ဟီးကနု (၂) ကို ထိန်းချုပ်ရလွယ်ကူမည်ဟု ယူဆသဖြင့် ပေါင်ပီယပ်သည် ဟီးကနု (၂) ဘက်သို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ အာရစ်တိုဘူလပ်သည် အစပိုင်းတွင် ခုခံခဲ့သော်လည်း သူ့မိသားစုကို ဖမ်းဆီးပြီး ရောမမြို့သို့ ပို့ဆောင်ကာ ထောင်ချခဲ့သည်။ သူတို့၏ ဂျူးထောက်ခံသူ ထောင်ပေါင်းများစွာကိုလည်း ထောင်ချခဲ့သည်။ သန့်ရှင်းသောပြည်သည် တစ်ဖန် နိုင်ငံခြားသားလက်အောက်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဟတ်စမွန်နစ်မင်းဆက်အောက်ရှိ လွတ်လပ်သော ဂျူးနိုင်ငံတော်သည် အနှစ်ရှစ်ဆယ်တောင် မပြည့်ခဲ့ပေ။

After Salome’s death, the country fell into a period of civil war as her two sons, Hyrcanus II and Aristobulus II, both laid claim to the throne. Religious tensions also increased as the Pharisees supported the claim of Hyrcanus II and the Sadducees sided with Aristobulus II. Although Aristobulus II had gained the upper hand in the struggle in 63 B.C., the two rivals appealed their case to the Roman general Pompey, who was residing in Damascus after having conquered the Seleucids in Syria. Believing that it would be easier to control Hyrcanus II, since he was the weaker of the two, Pompey ruled in favor of Hyrcanus. Although Aristobulus resisted at first, his family was eventually arrested and taken to Rome, where they were imprisoned. Thousands of their Jewish supporters were also imprisoned. The Holy Land was once again under foreign control. The independent Jewish kingdom under Hasmonean control had not lasted even eighty years.

 

သန့်ရှင်းသောပြည်၌ ရောမခေတ် (ဘီစီ ၆၃ မှ ခရစ်နှစ် ၁၃၅ အထိ)

ဘီစီ ၆၃ ခုနှစ်တွင် ဆီးရီးယားနိုင်ငံကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် ပေါင်ပီယပ်သည် ရောမအကျိုးစီးပွားအတွက် ဒေသတစ်ခုလုံး၏ နိုင်ငံရေးမြေပုံကို ပြန်လည်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ တစ်ချိန်က အင်အားကြီးမားခဲ့သော ဆယ်လူးစစ်ဧကရာဇ်နိုင်ငံတော်သည် မရှိတော့သဖြင့် ဆီးရီးယားကို ရောမပြည်နယ်အဖြစ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ အရှေ့ဘက်ရှိ ပါးရှားလူမျိုးများထံမှ ရောမကို ကာကွယ်ရန် ရောမတပ်များဖြင့် စခန်းချထားခဲ့သည်။

THE ROMAN PERIOD IN THE HOLY LAND (63 B.C.–A.D. 135)

After conquering Syria in 63 B.C., Pompey redrew the political landscape of the entire region to suit Roman interests. Now that the once mighty Seleucid Empire was no more, Syria was annexed as a Roman province. It was garrisoned with Roman legions to protect Rome from the Parthians in the east.

 

ပေါင်ပီယပ်သည် ဂျေရုဆလင်မြို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဟတ်စမွန်နစ်နိုင်ငံတော်သည် ညီနောင်နှစ်ဦးထီးနန်းအပြိုင်ကြောင့် ပဋိပက္ခဖြစ်နေသည်။ အသက်ကြီးသော ဟီးကနုသည် ဖာရိရှဲတို့၏ ထောက်ခံမှုရရှိထားပြီး အောက်မြို့ကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ညီငယ်ဖြစ်သော အာရစ်တိုဘူလပ်နှင့် ဆဒုကဲတို့သည် ဗိမာန်တော်ကို သိမ်းပိုက်ထားသည်။ ပေါင်ပီယပ်သည် ဟီးကနုဘက်ကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ ပေါင်ပီယပ်၏ အင်ဂျင်နီယာများသည် မြောက်ဘက်မှ ပိတ်ဆို့တမံကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဂျူးတို့၏ ဥပုသ်နေ့တွင် တိုက်ခိုက်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသည့်အချက်ကို အခွင့်ကောင်းယူကာ ဥပုသ်နေ့တွင်သာ အလုပ်လုပ်ခဲ့သည် (ကာကွယ်ရန်သာ ခွင့်ပြုထားသည်)။ ရောမတို့သည် မကြာမီ နံရံများကို ဖောက်ထွင်းနိုင်ခဲ့ပြီး ဗိမာန်တော်ကို သိမ်းပိုက်ကာ ပဋိပက္ခကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ဤနည်းဖြင့် ဟတ်စမွန်နစ်တို့၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်သည် အမှန်တကယ် ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။ သို့သော် ရောမတို့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှုအောက်တွင် နောက်ထပ်ဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ်ကြာ ထီးနန်းပေါ်တွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့ပြီး ဘီစီ ၃၇ ခုနှစ်တွင် ဟေရုဒ်မင်းဆက်ဖြင့် အစားထိုးခံရသည်။

Pompey also attacked Jerusalem. The Hasmonean kingdom was in conflict because two brothers claimed the throne. The older brother, Hyrcanus, who had ruled for only a short time, was supported by the Pharisees. The younger brother, Aristobulus, was supported by the Sadducees. Pompey supported Hyrcanus, who controlled the lower city, while Aristobulus and the Sadducees occupied the temple. Pompey’s engineers constructed a siege dam from the north. They worked only on the Sabbath, taking advantage of the Jewish prohibition from attacking on the Sabbath (they were allowed only to defend). The Romans were soon able to breach the walls, taking the temple and ending the conflict. This effectively ended the autonomous rule of the Hasmoneans, even though they remained on the throne for a few more decades as puppets of the Romans before being replaced by the Herodians in 37 B.C.

 

ဟတ်စမွန်နစ်နိုင်ငံတော်သည် ဆီးရီးယားကဲ့သို့ ရောမအတွက် အရေးမကြီးသောကြောင့် ပေါင်ပီယပ်သည် ရောမပြည်နယ်အဖြစ် မသတ်မှတ်ခဲ့ပေ။ ရောမရန်သူများကို ကာကွယ်ရန် အတားအဆီးနိုင်ငံအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်သော တစ်ပိုင်းလွတ်လပ်သော “မဟာမိတ်နိုင်ငံ” အဖြစ်သာ လျှော့ချခဲ့သည်။ အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာသော ဂျူးနိုင်ငံတော်သည် ရောမအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရုပ်သေးအစိုးရသာဖြစ်သည်။ ပေါင်ပီယပ်သည် ဂျုဒယ်ကို အားနည်းစေရန် ဂျုဒယ်ဘာသာကြီးစိုးရာ ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများကိုသာ ထိန်းသိမ်းပေးခဲ့သည်။ ဂျုဒယ်ဘာသာသို့ အတင်းအကြပ်ပြောင်းလဲခိုင်းစေခံရသော ဂရိရွာများကို လွတ်မြောက်စေပြီး အချင်းချင်းလွတ်လပ်သော မြို့ပြနိုင်ငံငယ် ဆယ်ခုပါဝင်သည့် ဒကာပိုလိစ် (Decapolis) အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဤမြို့များသည် ဂလိလီပင်လယ်အရှေ့ဘက်နှင့် ဂျော်ဒန်မြစ်တစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိကြပြီး ရှိသွမ်းမြို့ (ရှေးဟောင်း ဗက်ရှန်) ကိုသာ ခြားနားသည်။ ယခုအခါ ဤမြို့များသည် ဆီးရီးယားရှိ ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်းထံ တိုက်ရိုက်အစီရင်ခံရသည်။

Since the Hasmonean kingdom was not as significant to the Romans as Syria, Pompey did not make it into a Roman province. He simply reduced its status to that of a semi-independent “client kingdom” that could serve as a buffer against Rome’s enemies on its eastern border. The new Jewish state was nothing more than a puppet government under indirect Rome rule. Pompey also weakened Judea by reducing its territorial dominion to only those surrounding regions where Judaism was dominant. The Greek settlements that had been forced to convert to Judaism were liberated and organized into a confederacy of ten independent city-states known as the Decapolis. These cities, which were all on the eastern side of the Sea of Galilee and the Jordan River except for Scythopolis (ancient Beth-Shean), now answered directly to the Roman governor in Syria.

 

ပေါင်ပီယပ်သည် ဟီးကနု (၂) ကို ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအဖြစ် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုပြီး ဂျူးလူမျိုးတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးမင်း (ethnarch) အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဘုရင်ဘွဲ့မပေးဘဲ နိုင်ငံရေးအာဏာကို အားနည်းစေခဲ့သည်။ တကယ့်အာဏာကို ချမ်းသာကြွယ်ဝသော ဧဒုံလူမျိုး အန်တီပါတာ (Antipater) လက်ထဲသို့ ထည့်ပေးခဲ့သည်။ အန်တီပါတာကို ဂျုဒယ်၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အန်တီပါတာသည် ရောမအတွက် စံပြရွေးချယ်မှုဖြစ်သည်။ ဟီးကနု၏ ထောက်ခံမှုရှိရုံမက ဧဒုံလူမျိုးဖြစ်သောကြောင့် ဂျူးအမျိုးသားရေးပုန်ကန်မှုကို ထောက်ခံမည်မဟုတ်ဟု ရောမတို့ ယုံကြည်ခဲ့သည်။

Pompey officially recognized Hyrcanus II as the high priest and appointed him as the ethnarch of the Jewish people, but he weakened his political position by not giving him the title of king. The real power was placed in the hands of a wealthy Idumean named Antipater, who was made the prime minister of Judea. Antipater seemed like an ideal choice for the Romans. He not only had the support of Hyrcanus, but, because he was an Idumean, the Romans felt he would not be supportive of a Jewish nationalistic uprising.

 

ပေါင်ပီယပ်၏ ဆီးရီးယားနှင့် ဂျုဒယ်သိမ်းပိုက်မှုနောက်ပိုင်း နှစ်များတွင် ရောမထိန်းချုပ်မှု ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာသဖြင့် ဟီးကနုသည် အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်များ ဆက်လက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး အန်တီပါတာသည် နိုင်ငံရေးအာဏာ ပိုမိုတိုးတက်လာခဲ့သည်။ အန်တီပါတာသည် ထူးချွန်သော နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ရောမဘက်သားဖြစ်သဖြင့် ဘီစီ ၅၅ ခုနှစ်တွင် ဂျုဒယ်၌ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမင်း (prefect) နှင့်တူသော ရာထူးဖြင့် ဆောင်ရွက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ ဘီစီ ၄၇ ခုနှစ်တွင် အဲဂုတ္တုနိုင်ငံ အလက်ဇန္ဒြီးယားတွင် ဂျူလီယပ်စီဇာ (Julius Caesar) ကို အဲဂုတ္တုတပ်များက ဝိုင်းရံထားချိန် ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် အန်တီပါတာသည် ကိုယ်ပိုင်နှင့် ဂျူးလူမျိုးအတွက် ပိုမိုကြီးမားသော အခွင့်အရေးများ ရရှိခဲ့သည်။ စီဇာသည် အန်တီပါတာကို ရာထူးတွင် အတည်ပြုရုံမက ရောမနိုင်ငံသားအဖြစ် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဂျုဒယ်မှ ပေးဆောင်ရသော အခွန်ငြွေကို လျှော့ချပေးခဲ့ပြီး ဂျူးလူမျိုးတို့၏ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ကို အာမခံခဲ့သည်။ ပေါင်ပီယပ်ဖြိုခွဲခဲ့သော ဂျေရုဆလင်မြို့ရိုးကိုလည်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

As Roman control over the region expanded in the years following Pompey’s conquest of Syria and Judea, Hyrcanus lost more and more administrative responsibility, while Antipater increased in political power. Antipater proved to be such a gifted stateman and loyal subject to the Romans that he was allowed to function in Judea in a position like that of a prefect in 55 B.C. After helping rescue Julius Caesar from certain death in 47 B.C. when the Roman general was pinned down by Egyptian troops in Alexandria, Egypt, Antipater gained even greater privileges for himself and the Jewish people. Caesar not only confirmed Antipater in his position but also awarded him with the prized gift of Roman citizenship. In addition, Caesar reduced the required tribute from Judea, guaranteed the Jewish people the right of religious liberty, and allowed the walls of Jerusalem that Pompey had torn down to be rebuilt.

 

ဂျုဒယ်နိုင်ငံရေးအခြေအနေကို ခိုင်မြဲစေရန် အန်တီပါတာသည် သားဖြစ်သူ ဖာဆေလ (Phasael) ကို ဂျေရုဆလင်အုပ်ချုပ်ရေးမင်းအဖြစ်နှင့် သားဖြစ်သူ ဟေရုဒ်ကို ဂလိလီအုပ်ချုပ်ရေးမင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အန်တီပါတာနှင့် သားများ၏ အာဏာတိုးပွားလာသဖြင့် ဂျူးပြည်သူများအတွင်း ဧဒုံလူမျိုးဆန့်ကျင်ရေး စိတ်ခံစားချက်များ ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရမှုများစွာ ကြုံတွေ့ရပြီးနောက် အန်တီပါတာသည် ဘီစီ ၄၃ ခုနှစ်တွင် အဆိပ်ခတ်ခံရပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ ဟေရုဒ်နှင့် ဖာဆေလတို့သည် ဖခင်ထားခဲ့သော အာဏာလွတ်ကွက်ကို ချက်ချင်းဖြည့်ဆည်းခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် မာ့ခ်အန်တိုနီ (Marc Antony) က ညီနောင်နှစ်ဦးကို ဂျုဒယ်၏ တွဲဘက်တက်ထရားချ် (tetrarchs) အဖြစ် တရားဝင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

In order to strengthen his hold on the political situation in Judea, Antipater responded by appointing his son Phasael as the governor of Jerusalem and his son Herod as governor of Galilee. But as the power of Antipater and his sons increased, so did anti-Idumean sentiment toward them among the Jewish people. After several attempts on his life, Antipater died of poisoning in 43 B.C. Herod and his brother Phasael immediately filled the power void left by the death of their father. Marc Antony officially appointed the two brothers as joint tetrarchs of Judea the following year.

 

ရောမဧကရာဇ်နိုင်ငံတော်၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် ဘီစီ ၄၀ ခုနှစ်တွင် ပါးရှားတို့၏ မထင်မှတ်သော တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဆီးရီးယား၊ အေးရှားမိုင်နာ နှင့် ဂျုဒယ်တို့ကို သိမ်းပိုက်ခံရသည်။ ဂျုဒယ်ဒေသခံများ၏ ထောက်ခံမှုရရှိရန် ပါးရှားတို့သည် အာရစ်တိုဘူလပ် (၂) ၏ သားဖြစ်သူ အန်တီဂိုနပ်စ် (Antigonus) ကို ဘုရင်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဟတ်စမွန်နစ်မင်းဆက်ပြန်လည်ရရှိရန် တောင့်တနေသော ဂျူးများစွာသည် အန်တီဂိုနပ်စ်ကို ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ ဂျုဒယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပဋိပက္ခအတွင်း ဟီးကနုနှင့် ဖာဆေလတို့ ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းရာထူးအတွက် ခန္ဓာကိုယ်ပြောင်းလဲခြင်းသည် အရည်အချင်းမပြည့်မီမှုဖြစ်သောကြောင့် အန်တီဂိုနပ်စ်သည် ဦးလေးဖြစ်သူ၏ နားရွက်ကို ဖြတ်တောက်ပြီး ဘေဘီလုန်သို့ နှင်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဖာဆေလသည် သတ်ဖြတ်ခံရသည်။

The Roman presence in the eastern part of the empire faced a surprising setback in 40 B.C. when the Parthians successfully overran not only Syria but also Asia Minor and Judea. Seeking to gain the support of the local inhabitants in Judea, the Parthians appointed Antigonus, one of the sons of Aristobulus II, as king and high priest. Longing for the return of the Hasmonean dynasty, many Jews supported Antigonus in his bid for power. In the ensuing conflict that took place in Judea, Hyrcanus and Phasael were captured. Since physical mutilation was a disqualification for the high priesthood, Antigonus cut off the ears of his uncle and deported him to Babylon. Phasael was executed.

 

အခြေအနေပြင်းထန်မှုကို သဘောပေါက်သော ဟေရုဒ်သည် ဂျုဒယ်ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ရောမထောက်ခံမှုရရှိရန် ရောမမြို့သို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ ပါးရှားတို့ကို နှင်ထုတ်ပြီး မငြိမ်မသက်ဒေသကို ငြိမ်းချမ်းစေရန် လိုအပ်သော အင်အားကြီးမားပြီး ရောမဘက်သားခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဟု ယူဆသဖြင့် ရောမအထက်လွှတ်တော်သည် ဘီစီ ၄၀ ခုနှစ်တွင် ဟေရုဒ်ကို “ဂျူးတို့၏ ဘုရင်” အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ရောမစစ်တပ်ထောက်ခံမှုဖြင့် ဟေရုဒ်သည် ဂျုဒယ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အကြမ်းဖက်တိုက်ပွဲ သုံးနှစ်ကြာပြီးနောက် ဂျေရုဆလင်မြို့ကို ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်ပြီး အန်တီဂိုနပ်စ်အပါအဝင် မြို့ခံများစွာကို သတ်ဖြတ်ကာ နောက်ဆုံး အောင်ပွဲခံနိုင်ခဲ့သည်။ ဟေရုဒ်သည် စစ်ပွဲအောင်ပွဲရခဲ့သော်လည်း ကြီးလေးသောတန်ဖိုးဖြင့် ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် သူ့ကို မုန်းတီးနေသော နိုင်ငံ၏ ဘုရင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

Recognizing the gravity of the situation, Herod fled to Rome in order to secure Roman support for a campaign to reclaim Judea. Recognizing that Herod was just the kind of strong and pro-Roman leader it needed to drive the Parthians out of Judea and to impose peace on the troubled region, the Roman Senate appointed Herod “king of the Jews” in 40 B.C. With Roman military support, Herod returned to Judea. After three years of brutal fighting, Herod finally gained the victory after sacking Jerusalem and butchering many of its inhabitants, including Antigonus. Herod had won the war, but it came at a costly price. He was the king of a nation that hated him.

 

ဟေရုဒ်မင်းကြီး၏ နိုင်ငံတော် (ဘီစီ ၃၇–၄)

ဟေရုဒ်သည် ရက်စက်ကောင်းစွာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော်လည်း စွမ်းရည်ရှိသော အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဂျုဒယ်ကို သုံးဆယ့်သုံးနှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ရောမသို့ အခွန်မပေးရနှင့် နိုင်ငံတော်တပ်မတော်ကို ထောက်ပံ့ရန် မလိုအပ်သောကြောင့် နိုင်ငံတော်စည်းစိမ်ကို အလုပ်အကိုင်ထောင်ပေါင်းများစွာ ဖန်တီးပေးပြီး နိုင်ငံကို ပြောင်းလဲစေမည့် ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုနိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် တောင်ဘက်နယ်စပ်ကို ခိုင်မာစေရန်နှင့် ဂျေရုဆလင်မှ ထွက်ပြေးရန် သို့မဟုတ် ပုန်ကန်မှုဖြစ်ပွားလျှင် ခိုလှုံရန်အတွက် ရဲတိုက်နန်းများစွာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဟေရိုဒီယံ (Herodium) နှင့် မာဆာဒါ (Masada) တို့ပါဝင်သည်။ ဟေရိုဒီယံသည် အထက်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်းပါဝင်ပြီး ဧက ၅၀ ကျော် (၀.၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းကာ ရောမကမ္ဘာတွင် တတိယအကြီးဆုံး နန်းတိုက်အဆောက်အအုံ ဖြစ်သည်။

The Kingdom of Herod the Great (37–4 B.C.)

Herod proved to be a capable, though ruthless, ruler who reigned over Judea for thirty-three years. Since Herod did not have to pay tribute to Rome or fund a national army, he was able to channel the riches of the kingdom into a massive building campaign that created thousands of jobs and transformed the country. He built a series of palace-fortresses, including the Herodium and Masada, to reinforce the country’s vulnerable southern border and serve as places of refugee for Herod and his family from life in Jerusalem or in the case of an uprising. The Herodium, which included both an upper and lower section, spanned over fifty acres (.2 sq. km), making it the third largest palace complex in the Roman world.

 

ဟေရုဒ်၏ အကြီးကျယ်ဆုံး အင်ဂျင်နီယာအောင်မြင်မှုမှာ ဂျေရုဆလင်မြို့အနောက်မြောက် မိုင် ၆၀ (၉၇ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ မြေထဲပင်လယ်ကမ်းခြေတွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ကိုင်ဆာရီးယားမာရီတီမာ (Caesarea Maritima) မြို့ဖြစ်သည်။ ဤမြို့ကို ဟေရုဒ်၏ ကျေးဇူးရှင် ကိုင်ဆာအောဂုတ်စတပ်စ် (Caesar Augustus) ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ကြီးကျယ်ခမ်းနားစွာ တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဂျူးနှင့် တပါးအမျိုးသားများ နေထိုင်ခဲ့သော်လည်း ကိုင်ဆာရီးယားကို ဂရိ-ရောမမြို့အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး လှပသော ဘုရားကျောင်းများ၊ အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ၊ ရေချိုးကန်များ၊ ပြဇာတ်ရုံ၊ လေ့ကျင့်ရုံ၊ မြင်းပြိုင်ကွင်း၊ ကျန်းမာရေးအတွက် ရေမြောင်းစနစ် နှင့် ဟေရုဒ်အတွက် ခမ်းနားသော နန်းတိုက်တို့ ပါဝင်သည်။ မိုင် ၁၀ (၁၆ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ စမ်းချောင်းများမှ ရေကို ရေပိုက်လိုင်းဖြင့် ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် မြို့၏ အံ့ဖွယ်အမှန်မှာ ဧက ၄၀ (၀.၁၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းပြီး သင်္ဘောသုံးရာဆံ့သော အပြည်ပိုင်ဆိုင်ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ ဟေရုဒ်သည် ရေအောက်ကွန်ကရစ်ဖြင့် ကြီးမားသော လှိုင်းတားနံရံ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အောဂုတ်စတပ်စ်အား ဆုံးစွန်ထားသော ဘုရားကျောင်းကြီးစိုးသော ဤဆိပ်ကမ်းသည် အရှေ့ဘက်တွင် အဲဂုတ္တုရှိ အလက်ဇန္ဒြီးယားဆိပ်ကမ်းနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခဲ့သည်။

Herod’s greatest engineering achievement was the founding of Caesarea Maritima, which was located on the coast of the Mediterranean Sea sixty miles (97 km) northwest of Jerusalem. The city was designed to be a monumental showcase in honor of Herod’s benefactor, Caesar Augustus. Although both Jews and Gentiles eventually inhabited the city, Caesarea was founded as a Greco-Roman city with beautiful temples, civic buildings, public baths, a theater, an amphitheater, a hippodrome, an intricate drainage system for sanitation, and a spectacular palace for Herod. An aqueduct supplied the city with fresh water from springs nearly ten miles (16 km) away. The real wonder of the city, however, was its international harbor, which Herod had built by creating a massive breakwater made of hydraulic concrete. The forty-acre (.16 sq. km) harbor, which was dominated by a temple dedicated to Augustus, could accommodate three hundred ships and rivaled the famous harbor in Alexandria, Egypt, for influence in the east.

 

သို့သော် ဟေရုဒ်ကို လူများအမှတ်ရနေစေသည်မှာ ဂျူးဗိမာန်တော်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပြီး ဗိမာန်တော်ဧရိယာကို ချဲ့ထွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤကြီးကျယ်သော လုပ်ငန်းသည် ဘီစီ ၁၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ပြီးစီးရန် နှစ်ရှစ်ဆယ်ကျော် ကြာခဲ့သည်။ ဟေရုဒ်သည် ဘေဘီလုန်နန်းတွင်းမှ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သော ဗိမာန်တော်ကိုယ်နှိုက်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရုံမက ဗိမာန်တောင်ကုန်းကို ချဲ့ထွင်ခဲ့ပြီး ဗိမာန်တော်တစ်ခုလုံး တည်ရှိရာ ပလပ်ဖောင်းကို ဧက ၃၅ ခန့် ကျယ်ဝန်းစေခဲ့သည်။ ဗိမာန်တောင်ကုန်းပတ်လည်ရှိ ထိန်းနံရံများကို ဧရာမကျောက်တုံးများဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အချို့နေရာများတွင် မြေအောက်ပေ ၆၀ (၁၈ မီတာ) နက်ကာ မြေပေါ်ပေ ၁၀၀ (၃၀ မီတာ) အထိ မြင့်ခဲ့သည်။ ဗိမာန်တော်ကိုယ်တိုင်ကို အထူးလေ့ကျင့်ထားသော ယဇ်ပုရောဟိတ်များဖြင့် တစ်နှစ်ခွဲအတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဗိမာန်တောင်ကုန်းတွင် ခမ်းနားသော အဆောက်အအုံများ၊ ခန်းမများ၊ လှပသော လသာဆောင်များ နှင့် တောင်ဘက်စွန်းတွင် အထပ်များစွာရှိသော တော်ဝင်စတိုအာ (Royal Stoa) ပါဝင်သည်။ တော်ဝင်စတိုအာသည် သီးသန့်ဝင်ပေါက်ရှိပြီး ဂျုဒယ်၏ ဘဏ္ဍာရေး၊ တရားစီရင်ရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ ခရစ်နှစ် ၆၃ တွင် ပြီးစီးသောအခါ ဤအဆောက်အအုံတစ်ခုလုံးသည် ရှေးခေတ်ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဘာသာရေးအဆောက်အအုံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဆိုးရွားစွာ ဂျူးပုန်ကန်မှု (ခရစ်နှစ် ၇၀) အတွင်း ခုနစ်နှစ်အကြာတွင် အားလုံးပျက်စီးသွားခဲ့သည်။

Herod is most remembered, however, for rebuilding the Jewish temple and expanding the temple complex—a massive project that began in 19 B.C. and took more than eighty years to complete. Herod not only rebuilt the temple itself, which dated back to after the Babylonian Exile, but he also expanded the foundation of the temple mount so that the platform on which the entire complex was built covered approximately thirty-five acres. The retaining walls surrounding the temple mount were built of enormous stones that in some places formed a foundation sixty feet (18 m) below ground and towered one hundred feet (30 m) above ground (regarding the rebuilding of the temple, see in “Archaeology and the Bible,” p. 92). The temple, which had to be built by specially trained priests, took eighteen months to build. The temple mount was also adorned with a number of ornate buildings, courtyards, beautiful porticoes, and, at the southern end of the temple mount, a multistory basilica called the Royal Stoa. The Royal Stoa, which had its own separate entrance, was the financial, legal, and commercial center of Judea. When the entire complex was completed in A.D. 63, it was the largest religious complex in the ancient world. Tragically, all of it was destroyed just seven years later during the Jewish revolt (A.D. 70).

 

သူ၏ အောင်မြင်မှုများအားလုံးရှိသော်လည်း ဟေရုဒ်၏ အုပ်ချုပ်စဉ်ကာလသည် သံသယဖြစ်မှုနှင့် သွေးထွက်သံယိုမှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့သည်။ ဟတ်စမွန်နစ်မင်းဆက်မှ မဟုတ်သလို မွေးရာပါ ဂျူးလူမျိုးမှမဟုတ်သောကြောင့် ဟေရုဒ်သည် မလုံခြုံမှုခံစားချက်ဖြင့် နှိပ်စက်ခံရသည်။ ဂျူးတို့အမြင်တွင် သူသည် ဧဒုံလူမျိုးနောက်ခံဖြင့် ထီးနန်းခိုးယူသူသာဖြစ်သည်ဟု သိရှိခဲ့သည်။ အာဏာဆုံးရှုံးမည်ကို ကြောက်ရွံ့သောကြောင့် သူ့အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ပွင့်လင်းစွာ စိန်ခေါ်သူတိုင်းကို ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

In spite of all his achievements, Herod’s reign was marked by paranoia and bloodshed. Since he was not of Hasmonean descent or even Jewish by birth, Herod was tortured with feelings of insecurity. He knew that as far as the Jews were concerned, he was a usurper to the throne, whose Idumean background made him a half Jew at best. Fearful of losing his hold on power, Herod brutally murdered anyone who openly challenged his right to rule.

 

ထီးနန်းကို ခိုင်မြဲစေရန် ဟီးကနု (၂) ၏ မြေးမဖြစ်သူ မဏ္ဍပ်မာရီယမ်နီ (Mariamne) ကို လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဟတ်စမွန်နစ်မင်းဆက်ထဲသို့ လက်ထပ်ဝင်ရောက်ခြင်းသည် အခြေအနေကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေမည်မဟုတ်ဘဲ ပိုဆိုးစေခဲ့သည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ နန်းတွင်းအကြံအစည်များနှင့် မိသားစုပြဿနာများကြောင့် မိမိမိသားစုပင် သူ့ကို လျှို့ဝှက်သတ်ဖြတ်ရန် ကြံစည်နေသည်ဟု ကြောက်ရွံ့လာခဲ့သည်။ သူ၏ သံသယဖြစ်မှုမှာ ပြင်းထန်လွန်းသဖြင့် ဟတ်စမွန်နစ်မင်းဆက်မှ ရှင်ကျန်နေသော သားမြေးများအားလုံးကို သတ်ဖြတ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ် ယောက်ဖဖြစ်သူ အာရစ်တိုဘူလပ် (၃) ကို နစ်မြှုပ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည် (ဘီစီ ၃၅)၊ ဘေဘီလုန်မှ ပြန်ခေါ်လာသော ဟီးကနု (၂) ကို လည်ပင်းညှစ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည် (ဘီစီ ၃၁)၊ ဇနီး မာရီယမ်နီကို အိမ်ထောင်ဖောက်မှုစွဲချက်ဖြင့် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည် (ဘီစီ ၂၉)၊ ယောက္ခမဖြစ်သူ အလက်ဇန္ဒြာ (Alexandra) ကို သစ္စာဖောက်မှုစွဲချက်ဖြင့် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည် (ဘီစီ ၂၈)၊ နောက်ဆုံး မာရီယမ်နီမှ သားနှစ်ယောက်ဖြစ်သော အာရစ်တိုဘူလပ် (၄) နှင့် အလက်ဇန္ဒာကို သစ္စာဖောက်မှုစွဲချက်ဖြင့် လည်ပင်းညှစ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည် (ဘီစီ ၇)။

In an attempt to solidify his claim to the throne, Herod married the granddaughter of Hyrancus II, the princess Mariamne. Marrying into the line of the royal Hasmonean family, however, did little to improve his situation. If anything, doing so made it worse. Over time, palace intrigue and domestic problems led Herod to fear that his own family was secretly planning his demise. He became so paranoid that he eventually ordered the execution of every surviving descendant of the Hasmonean royal family: his seventeen-year-old brother-in-law, Aristobulus III, was drowned (35 B.C.); Hyrcanus II, who had been recalled from Babylon, was strangled (31 B.C.); his wife, Mariamne, was executed on the charge of adultery (29 B.C.); his mother-in-law, Alexandra, was executed for treason (28 B.C.); and eventually even his two sons by Mariamne, Aristobulus IV and Alexander, were strangled on charges of treason (7 B.C.).

 

အုပ်ချုပ်စဉ်အစောပိုင်းနှစ်များက သံသယဖြစ်မှုများသည် နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့သည်။ ယခုရင်ဆိုင်နေရသော ပြဿနာများသည် သူကိုယ်တိုင်ဖန်တီးထားခြင်းများဖြစ်သည်။ မာရီယမ်နီ သေဆုံးပြီးနောက် အကြိမ်များစွာ ပြန်လည်လက်ထပ်ခဲ့သောကြောင့် ဇနီးတစ်ဆယ်မှ သားသမီးများစွာ ရှိလာခဲ့ပြီး ထီးနန်းကို လိုချင်နေကြသည်။ အသက်ကြီးလာသော ဟေရုဒ်သည် ဆက်ခံမည့်သူအစီအစဉ်ကို သားများအပေါ် ချစ်ခင်မှုပြောင်းလဲမှုနှင့် ဟန်ချက်ညီအောင် လုပ်ရင်း အဆိုပါအမွေစာချုပ်ကို ခုနစ်ကြိမ်ပြန်ရေးခဲ့သည်။

The paranoia that marked the earliest years of his reign increased in the latter years of his life. The problems Herod now faced were largely of his own making. His decision to remarry several times after the death of Mariamne left Herod with several possible heirs from ten wives—each of them with designs for their father’s throne. As the aging Herod tried to balance his plans for succession with his changing affections toward his sons, the aging king rewrote his will seven times.

 

မာရီယမ်နီမှ သားများဖြစ်သော အာရစ်တိုဘူလပ် (၄) နှင့် အလက်ဇန္ဒာကို သတ်ဖြတ်ရန် အမိန့်ပေးပြီးမကြာမီတွင် နန်းတွင်းအကြံအစည်များ ပြင်းထန်နေချိန် ယေရှုသည် ဗက်လင်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မယ်ရှိယအဖြစ် ထီးနန်းပြိုင်ဘက်တစ်ဦး မွေးဖွားသည်ဟု သတင်းကြားသိရှိရသည်နှင့် ဟေရုဒ်သည် သူလေ့ရှိသည့်အတိုင်း ထီးနန်းခြိမ်းခြောက်ခံရသည်ဟု ယူဆကာ အသက်များစွာစတေးရသည်ဖြစ်စေ ခြိမ်းခြောက်မှုကို ဖယ်ရှားရန် လူသတ်သမားများကို စေလွှတ်ခဲ့သည် (ယေရှုမွေးဖွားခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကျမ်းဟောင်းခေတ်ဇယားတွင် ကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုသာလျှင် ယေရှုကို ဟေရုဒ်၏ လူသတ်မှုအစီအစဉ်မှ ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည် (မဿဲ ၂:၁၆-၁၈)။

It was during this time of palace intrigue, and shortly after ordering the death of his sons Aristobulus IV and Alexander, that Jesus was born in Bethlehem. As news reached Herod of the birth of a possible messianic rival to his throne, he acted as he always did when his reign was threatened. He sent out his henchmen to eliminate the threat no matter how many lives it might cost (regarding the birth of Jesus, see in “Old Testament Timeline,” p. 101). It was only divine intervention that rescued Jesus from Herod’s murderous plan (Matt. 2:16–18).

 

ဟေရုဒ်သည် နာမကျန်းမှုများဖြင့် ဘီစီ ၄ ခုနှစ်တွင် နောက်ဆုံးသေဆုံးခဲ့သည်။ သားဖြစ်သူ အန်တီပါတာကို သစ္စာဖောက်မှုစွဲချက်ဖြင့် သတ်ဖြတ်ပြီး ငါးရက်အကြာတွင် ဖြစ်သည်။ ဟေရုဒ်အတွက် ခမ်းနားသော နိုင်ငံတော်ဈာပနကို ကျင်းပခဲ့သည်။ သူသည် သူ့နာမည်တူ ဟေရိုဒီယံရဲတိုက်တွင် သူကိုယ်တိုင် တည်ဆောက်ထားသော သင်္ချိုင်းဂူတွင် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။

Herod finally died of incurable diseases in 4 B.C., just five days after executing another one of his sons, Antipater, on the charge of treason. An elaborate state funeral was held for Herod. He was buried in a beautiful mausoleum, which he had built in the fortress that bore his name—the Herodium (regarding the intertestamental period, see in “Archaeology and the Bible,” p. 89).

 

ဟေရုဒ်ဘုရင်၏ နိုင်ငံတော်ကို တေတြာ့ခ့် (လေးပိုင်းအုပ်ချုပ်ရေး) အဖြစ် ခွဲခြားခြင်း (ဘီစီ ၄ − ဘီစီ ၆)

ယုဒလူများ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က ဟေရုဒ်၏ နိုင်ငံတော်ကို ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်း လက်အောက်တွင် ထားရှိရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း၊ ဧကရာဇ် အောက်ဂုတ္တတ် ကီးဆားက ဟေရုဒ်၏ နောက်ဆုံးအမိန့်ကို အများစုအတည်ပြုခဲ့ပြီး၊ သူ့နိုင်ငံတော်ကို ရှင်ကျန်နေသော သားသုံးဦးဖြစ်သည့် ဖိလိပ္ပု၊ အန္တိပတ်၊ အာခေလတ် တို့အကြား ခွဲဝေပေးခဲ့သည်။ ဤသားသုံးဦးသည် ရောမမြို့တွင် ကြီးပြင်းလာခဲ့သူများဖြစ်၍ ရောမယဉ်ကျေးမှုကို လုံးလုံးလျားလျား စိမ်းစွဲနှံ့ခဲ့ကြသည်။

Herod’s Kingdom Divided into a Tetrarchy (4 B.C.–A.D. 6)

Although a delegation of Jews requested that Herod’s kingdom be placed under a Roman governor, Caesar Augustus largely upheld Herod’s final decree in which he divided his kingdom between three of his surviving sons: Philip, Antipas, and Archelaus. Each of these sons had been raised in Rome and were, therefore, completely immersed in Roman culture.

 

ဖိလိပ္ပု (တခါတရံ ဟေရုဒ်ဖိလိပ္ပု ဟုခေါ်သည်) သည် ဟေရုဒ်နှင့် ယေရုရှလင်ဇာတ်က ကလီယိုပတြာ တို့၏ သားဖြစ်ပြီး၊ ဂလီလီဧရိယာ၏ အရှေ့ဘက်နှင့် ဒေကာပိုလိ မြောက်ဘက်ရှိ ဟေရုဒ်နိုင်ငံတော်၏ ဒေသကို တေတြာ့ခ့်အဖြစ် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် လေးဆယ့်ရှစ်နှစ်တိုင်တိုင် (ဘီစီ ၄ − ဘီစီ ၃၄) အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ သူအုပ်ချုပ်သည့် နယ်မြေတွင် ဂါဝလနိတိ၊ အာဝရနိတိ၊ ဗာတာနီယာ၊ တြာခိုနိတိ၊ ပနိယ၊ အီတုရိယာ စသည့် ဒေသများ ပါဝင်သည်။ သူ၏ လူမျိုးအများစုသည် တပါးအမျိုးသားများဖြစ်၍ ဖိလိပ္ပု၏ ဟဲလင်နစ်ယဉ်ကျေးမှု ဖြန့်ကျက်ရေး လုပ်ငန်းများကို လက်နက်ကိုင်ဆန့်ကျင်မှု လုံးဝမရှိခဲ့ပေ။ သူသည် သူ၏ နိုင်ငံတော်၏ မြို့တော်ဖြစ်သော ပနိယကို ဟဲလင်နစ်မြို့အဖြစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်း ဂရိနတ်ဘုရား ပန် ဘုရားကျောင်းနှင့် နီးသော ထိုမြို့ကို ဧကရာဇ် အောက်ဂုတ္တတ် ကီးဆားကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ကီးဆာရိယ ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ ဟေရုဒ်သမိုင်းကြီးတည်ဆောက်ခဲ့သော ကီးဆာရိယမြို့နှင့် မရောထွေးစေရန် ကီးဆာရိယ ဖိလိပ္ပိ ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ဤဒေသတွင် ရှိနေစဉ် ပေတရုသည် ယေရှုသည် ပညတ်တိုင်းအတိုင်း လာမည့် မယ်ရှိယ ဖြစ်ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည် (မဿဲ ၁၆:၁၃-၁၉၊ မာကု ၈:၂၇-၃၀)။

Philip (sometimes Herod Philip), son of Herod and Cleopatra of Jerusalem, was made the tetrarch of the region of Herod’s kingdom east of Galilee and north of the Decapolis. He ruled for thirty-eight years (4 B.C.–A.D. 34). The territory under his rule included the regions of Gaulanitis, Auranitis, Baataneaa, Trachonitis, Paneas, and Iturea. Since the majority of his subjects were Gentiles, Philip faced virtually no opposition to his Hellenizing endeavors. He rebuilt and expanded Paneas, which was the capital of his kingdom, as a Hellenistic city. The city, which is near the ancient shrine to the Greek god Pan, was renamed Caesarea in honor of the emperor Caesar Augustus. In order not to confuse it with the city of Caesarea that Herod the Great built, it was often called Caesarea Philippi. It was while Jesus and His disciples were in this region that Peter confessed his belief that Jesus was the promised Messiah (Matt. 16:13–19; Mark 8:27–30).

 

သူ၏ အုပ်ချုပ်မှုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ဟေရုဒ်ဖိလိပ္ပုသည် သူ့ထက်အများကြီး ငယ်ရွယ်သော သူ၏ မောင်မဝမ်းကွဲညီမ ဆာလိုမေ (ဟေရိုဒိယ၏ သမီး) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဆာလိုမေသည် ဧဝံဂေလိများတွင် ဟေရုဒ်အန္တိပတ်ရှေ့၌ အကပြပြီး ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကို လည်ပင်းဖြတ်ခဲ့စေသော မိန်းကလေး အဖြစ် လူသိများသည် (မဿဲ ၁၄:၆-၁၁၊ မာကု ၆:၂၂-၂၈)။ ဤဇနီးမောင်နှံတွင် သားသမီးမရှိခဲ့ပေ။ ဖိလိပ္ပု ဘီစီ ၃၄ တွင် ကွယ်လွန်သောအခါ သူ၏ နိုင်ငံတော်ကို အစပိုင်းတွင် ဆီးရီးယား အုပ်ချုပ်ရေးမင်း လက်အောက်တွင် ထားရှိခဲ့သည်။ ဂိုင်ယုတ် ကလိဂျူလာ ဧကရာဇ်အဖြစ် ဘီစီ ၃၇ တွင် ရာထူးတက်ပြီးမကြာမီ ထိုနယ်မြေကို ဟေရုဒ်အာဂရိပ္ပ ၁ (ဟေရိုဒိယ၏ ညီ) အား ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ အာဂရိပ္ပ ၁ သည် ဧကရာဇ်နှင့် ငယ်စဉ်ကတည်းက ရင်းနှီးသော သူငယ်ချင်းဖြစ်သည်။

Toward the end of his reign, Herod Philip married his much younger step-niece, Salome, the daughter of Herodias, who is known in the Gospels as the young girl whose dance before Herod Antipas resulted in the death of John the Baptist (Matt. 14:6–11; Mark 6:22–28). The couple had no children. When Philip died in A.D. 34, his kingdom was at first placed under the control of the governor of Syria. Shortly after Gaius Caligula became Roman emperor in A.D. 37, the territory was awarded to Herod Agrippa I, the brother of Herodias, who was a close childhood friend of the emperor.

 

အန္တိပတ် (တခါတရံ ဟေရုဒ်အန္တိပတ် ဟုခေါ်သည်) သည် မယ်လသာခေး (ရှမာရိအမျိုးသမီး) ဆိုသည့် ဟေရုဒ်၏ ဇနီးမှ မွေးဖွားသူ ဖြစ်ပြီး၊ ဂလီလီနှင့် ပေရိယာ (ဂလီလီရေကန် တောင်ဘက်၊ ဂျော်ဒန်မြစ် အရှေ့ဘက်ဒေသ) ကို အုပ်ချုပ်ရန် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ အန္တိပတ်သည် လေးဆယ့်သုံးနှစ်တိုင်တိုင် (ဘီစီ ၄ − ဘီစီ ၃၉) အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး၊ ဖခင်၏ နိုင်ငံတော်၏ အစိတ်အပိုင်းငယ်ကို အုပ်ချုပ်သောကြောင့် “တေတြာ့ခ့်” (လေးပုံတစ်ပုံ၏ အုပ်ချုပ်သူ) ဟူသော ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ယုဒဘာသာဝင်အဖြစ် ကိုယ်ကိုကိုယ် ပြသပြီး ယုဒလူများ၏ ဘာသာရေးခံယူချက်များကို မထိပါးရန် ကြိုးစားသောကြောင့် သူ၏ အုပ်ချုပ်မှုသည် နှိုင်းမျှအေးချမ်းခဲ့သည်။ အန္တိပတ် အုပ်ချုပ်စဉ် ယေရှုသည် နာဇရက်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဂလီလီရေကန် မြောက်ဘက်ဧရိယာ၌ အများဆုံး အမှုတော်ဆောင်ခဲ့သည်။

Antipas (sometimes Herod Antipas), whose mother was a Samaritan woman named Malthace, was appointed as ruler of Galilee and Perea, the latter a region south of the Sea of Galilee and east of the Jordan River. Antipas ruled the region for forty-three years (4 B.C.–A.D. 39), and he was given the title “tetrarch” (meaning “a ruler of a fourth”) because he ruled a small portion of his father’s kingdom. Since he chose to represent himself as a practicing Jew and attempted to avoid offending the religious scruples of his Jewish subjects, his reign was relatively peaceful. It was during the reign of Antipas that Jesus grew up in Nazareth and later carried out most of His ministry around the northern basin of the Sea of Galilee.

 

ဟေရုဒ်အန္တိပတ်သည် သူ့ညီ အာခေလတ်ထက် များစွာသာလွန်သော စွမ်းရည်ရှိပြီး ရည်မှန်းချက်ကြီးသော အုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဖခင် ဟေရုဒ်သမိုင်းကြီးကဲ့သို့ပင် အန္တိပတ်သည် အဆောက်အဦးများ အကြီးအကျယ် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သူသည် ဆေဖိုရိမြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ရာ နာဇရက်နှင့် နီးသောကြောင့် ယောသပ်နှင့် ယေရှုပင်လျှင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ကြဖွယ်ရှိသည်။ ဟေရုဒ်အန္တိပတ်သည် ဂလီလီရေကန် အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် ရောမဧကရာဇ် တိဗေရအန်နှင့် ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် တိဗေရီယ ဟု အမည်ပေးသော ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော မြို့တော်သစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ပေရိယာ၏ အရှေ့နှင့် တောင်ဘက် နယ်နိမိတ်များကို လုံခြုံစေရန်အတွက် နာဗာတိယနိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသောကြောင့် အုပ်ချုပ်မှုအစောပိုင်းတွင် နာဗာတိဘုရင် အာရေတ ၄ မင်း၏ သမီး ဖာဆာအဲလိတ် နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ယေရှုက အန္တိပတ်၏ လိမ္မာပါးနပ်မှုကို “ထိုမြေခွေး” ဟု တင်စားခဲ့သည် (လု ၁၃:၃၂)။

Herod Antipas proved to be a far more capable and ambitious ruler than his brother Archelaus. Like his father, Herod the Great, Antipas went on a massive building campaign. He rebuilt the city of Sepphoris, which may have provided work for Joseph, and perhaps Jesus, since Nazareth was nearby. Herod Antipas also built a magnificent new capital on the western bank of the Sea of Galilee, which he named after the Roman emperor Tiberius. In order to secure the eastern and southern borders of Perea, which bordered the kingdom of Nabatea, early in his reign Antipas also consented to marry the princess Phasaelis, the daughter of Aretas IV, king of the Nabataeans. Jesus testified to the cunning nature of Antipas as a ruler when he characterized him as “that fox” (Luke 13:32).

 

အန္တိပတ်တွင် ခေါင်းဆောင်မှုအရည်အချင်း ရှိခဲ့သော်လည်း၊ အကျင့်စာရိတ္တမရှင်းလင်းမှုနှင့် အာဏာကို မက်မောမှုကြောင့် နောက်ဆုံးပျက်စီးခဲ့သည်။ ရောမမြို့တွင် ညီ ဖိလိပ္ပု ဆီသို့ သွားရောက်စဉ် ညီအစ်ကို၏ ဇနီး ဟေရိုဒိယ (သူ၏ ယောက္ခမနှင့် မောင်မဝမ်းကွဲညီမ) ကို ချစ်မိသွားသည်။ ဟေရိုဒိယကို လက်ထပ်ရန် အန္တိပတ်က အကြံပေးသောအခါ ရည်မှန်းချက်ကြီးသော အသက်လေးဆယ်ကျော် ဟေရိုဒိယက လက်ခံခဲ့သည်။ ဟေရိုဒိယနှင့် လက်ထပ်ရန် နာဗာတိဇနီး ဖာဆာအဲလိတ်ကို စွန့်ပစ်ခဲ့သည်။ ရောမနိုင်ငံသားများအတွက် ဤကဲ့သို့ ကွာရှင်းပြီး ပြန်လက်ထပ်ခြင်းသည် ဥပဒေနှင့်အညီ ဖြစ်သော်လည်း ယုဒဥပဒေအရ တားမြစ်ထားသည် (မဿဲ ၁၄:၁-၁၁၊ လု ၃:၁၉-၂၀)။ ယောဟန်ခရစ်ဝင်က ဤအပြစ်ကို ဆူပူသောအခါ အန္တိပတ်က ဖမ်းဆီးထောင်ချခဲ့သည်။ သို့သော် ဟေရိုဒိယက မကျေနပ်ဘဲ ဘုရင်အာဏာကို စိန်ခေါ်သော ယောဟန်ကို သတ်ရန် လွှမ်းမိုးခဲ့သည် (မဿဲ ၁၄:၆-၁၂၊ မာကု ၆:၂၂-၂၉)။

Whatever abilities Antipas may have possessed as a leader were ultimately ruined by his lack of moral perspicuity and his unbridled thirst for power. While visiting his brother Philip in Rome, Herod became infatuated with his brother’s wife Herodias, who was his sister-in-law and step-niece. When Antipas suggested that she divorce her husband to marry him, Herodias, who was an ambitious woman in her forties, agreed. In order to marry Herodias, Antipas then discarded his Nabataean wife, Phasaelis. While divorce and remarriage in such cases were legal for Roman citizens, it was forbidden in Jewish law (Matt. 14:1–11; Luke 3:19–20). When John the Baptist rebuked Antipas for this sin, he was arrested and imprisoned. Herodias, however, was not satisfied. Outraged at John’s audacity to challenge royal authority, Herodias used her influence to have John executed (Matt. 14:6–12; Mark 6:22–29).

 

ဟေရုဒ်အန္တိပတ်၏ အုပ်ချုပ်မှု ဘီစီ ၃၉ တွင် ဧကရာဇ်သစ် ဂိုင်ယုတ် ကလိဂျူလာက ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ ယောသပုက မှတ်တမ်းတင်ထားသည့်အတိုင်း ဟေရိုဒိယက အန္တိပတ်ကို ရောမသို့သွားပြီး တေတြာ့ခ့်မှ ဘုရင်ဘွဲ့ ပြောင်းလဲပေးရန် တောင်းဆိုရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဟေရိုဒိယ၏ ညီ ဟေရုဒ်အာဂရိပ္ပ ၁ (ကလိဂျူလာနှင့် ငယ်စဉ်က ရင်းနှီးသူ) က အန္တိပတ်သည် ပါးသိယန်များနှင့် လျှို့ဝှက်ပူးပေါင်း သစ္စာဖောက်သူ ဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့သည်။ အန္တိပတ်သည် အပြစ်ကင်းကြောင်း သက်သေမပြနိုင်ဘဲ ဂေါလ်နိုင်ငံသို့ နှင်ထုတ်ခံရသည်။ ဇနီး ဟေရိုဒိယလည်း လိုက်ပါခဲ့သည်။ ကလိဂျူလာက ဂလီလီနှင့် ပေရိယာကို အာဂရိပ္ပ ၁ ၏ နိုင်ငံတော်ထဲသို့ ထည့်သွင်းပေးခဲ့ပြီး၊ ဘီစီ ၄၁ တွင် အာဂရိပ္ပ ၁ ကို ယုဒယနိုင်ငံ၏ ဘုရင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

Herod Antipas’s reign came to an end several years later when the new emperor Gaius Caligula stripped him of his position in A.D. 39. According to Josephus, Herodias persuaded Antipas to travel to Rome in order to petition that the new emperor change his title from tetrarch to king. The plan backfired, however, when her younger brother Herod Agrippa I, who was a close childhood friend of Caligula, claimed that Antipas was a traitor who was secretly colluding with the Parthians. Unable to convince Caligula of his innocence, Antipas was exiled to Gaul, where his wife, Herodias, joined him. As a demonstration of his imperial benevolence, Caligula awarded the territories of Galilee and Perea to the kingdom of Agrippa I, who was also made the king of Judea a few years later in A.D. 41.

 

အာခေလတ်သည် ဖခင်၏ နိုင်ငံတော်အကြီးဆုံးအပိုင်း ဖြစ်သည့် ယုဒယ၊ ရှမာရိ၊ အိဒုမိယာ ကို အုပ်ချုပ်ရန် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ သူ၏ မိခင်မှာ ရှမာရိအမျိုးသမီး မယ်လသာခေးဖြစ်သည်။ ဖခင်ရည်ရွယ်ခဲ့သည့် ဘုရင်ဘွဲ့မဟုတ်ဘဲ “ယုဒလူမျိုး၏ ခေါင်းဆောင်” ဟု ဆိုလိုသော အတ္ထနာ့ခ့် ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ သူ၏ ဆယ်နှစ်တာ အုပ်ချုပ်မှု (ဘီစီ ၄ − ဘီစီ ၆) အတွင်း အာခေလတ်သည် အုပ်ချုပ်ရေးတွင် လုံးဝအရည်အချင်းမဲ့ခဲ့သည်။ ဖခင်၏ စီမံအုပ်ချုပ်နိုင်စွမ်းနှင့် တက်ကြွမှု မရှိဘဲ အာဏာရှင်အလား ရက်စက်စွာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ယုဒလူများ၏ ဘာသာရေးခံယူချက်များကို လုံးဝဂရုမစိုက်သောကြောင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပုန်ကန်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဆီးရီးယား အုပ်ချုပ်ရေးမင်းသည် စစ်တပ်ဖြင့် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ပြီး ယုဒပုန်ကန်သူ နှစ်ထောင် လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် ကွပ်မျက်ခဲ့ရသည်။ အာခေလတ် အုပ်ချုပ်စဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ရက်စက်မှုများကြောင့် ယောသပ်နှင့် မာရိတို့သည် အဲဂုတ္တုမှ ပြန်လာရာတွင် ယုဒယမဟုတ်ဘဲ ဂလီလီသို့ ပြန်ခဲ့ခြင်းသည် ပညာရှိရာရောက်ခဲ့သည် (မဿဲ ၂:၂၂)။

Archelaus was appointed the ruler of the largest portion of his father’s kingdom—Judea, Samaria, and Idumea. His mother was also Malthace, the Samaritan woman Herod had married. Instead of being appointed as king, as his father intended, Archelaus was given the title of ethnarch, which designated him simply as the leader of the Jewish people. During his ten-year reign (4 B.C.–A.D. 6), Archelaus proved to be entirely inept as a ruler. Lacking the administrative skills and initiative of his father, he ruled as a tyrant. His brutality and complete disregard for the religious sentiments of the Jewish people led to widespread revolt in the country. The governor of Syria was forced to intervene with military action and crucified two thousand Jewish rebels. The atrocities that characterized the reign of Archelaus proved that Joseph and Mary were wise to return to Galilee instead of Judea on their way back from Egypt (Matt. 2:22).

 

ယုဒလူများ၏ တိုင်ကြားမှု များပြားလာသောကြောင့် အာခေလတ်ကို ရောမသို့ ပြန်ခေါ်ပြီး ဂေါလ်သို့ နှင်ထုတ်ခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် နိုင်ငံသည် ရောမမှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သော ယုဒယ ပြည်နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး အုပ်ချုပ်ရေးမင်း ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဤအခြေအနေသည် ဘီစီ ၄၁ တွင် ဟေရုဒ်အာဂရိပ္ပ ၁ ဘုရင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်အထိ လေးဆယ့်ငါးနှစ်ခန့် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။

Due to the growing complaints from the Jewish people, Archelaus was recalled to Rome and banished to Gaul. As a result, the country lost its status as a client kingdom. It was designated as the province of Judea and brought under direct Roman rule with the appointment of a governor. This situation continued for roughly thirty-five years until Herod Agrippa I was named king of Judea in A.D. 41.

 

ယုဒယ ရောမပြည်နယ်အဖြစ် (ဘီစီ ၆−၄၁)

ရောမအင်ပါယာ၏ ပြည်နယ်စနစ်တွင် အမျိုးအစား နှစ်မျိုး ရှိသည်− အထက်လွှတ်တော်ပြည်နယ်နှင့် ဧကရာဇ်ပြည်နယ်။ အထက်လွှတ်တော်ပြည်နယ်များသည် ငြိမ်းချမ်းသော ဒေသများဖြစ်၍ အထက်လွှတ်တော်က အုပ်ချုပ်ရေးမင်း ခန့်အပ်သည်။ ပိုမိုဒုက္ခ ရှိနိုင်သော နယ်စပ်ဒေသများကို ဧကရာဇ်ပြည်နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ဧကရာဇ်ကိုယ်တိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမင်း ခန့်အပ်သည်။ အကယ်၍ ရောမစစ်တပ်တွင် တပ်များ ရှိပါက အထက်လွှတ်တော်အဆင့် စစ်မင်း လီဂေတ် ခန့်အပ်ခံရသည် (ဆီးရီးယားကဲ့သို့)။ ခြိမ်းခြောက်မှု နည်းပါးပါက ဒေသခံစုဆောင်းထားသော အရန်တပ်များကို အသုံးပြု၍ အဆင့်နိမ့် စစ်အရာရှိ ဖြစ်သော ပရိဖက့် (ထိုအချိန်က အဲကွတ်စ်တရိယန် အဆင့်) ကို ခန့်အပ်သည်။ ယုဒယသည် ဤဒုတိယအဆင့် ဧကရာဇ်ပြည်နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ ထို့ကြောင့် ပရိဖက့်နှင့် လီဂေတ် နှစ်မျိုးလုံး အုပ်ချုပ်ရေးမင်း ဖြစ်သည်။

Judea as a Roman Province (A.D. 6–41)

Under the Roman provincial system, there were two different types of provinces: a senatorial province or an imperial province. Senatorial provinces were largely peaceful regions of the empire whose governor was appointed by the Roman senate. More troublesome regions, particularly along the Roman border, were designated as imperial provinces. Since these regions of the empire were more likely to experience revolt or face foreign intrusion, the emperor reserved the right to appoint the local governor, who then answered directly to him. If Roman legions were stationed in an imperial province, the appointed governor would be a military commander of senatorial rank, known as a legate. This was the case in Syria. If the level of threat was not as significant, the province would be garrisoned with a small number of locally recruited auxiliary troops who were placed under the command of the appointed governor, who was a junior-level military official of equestrian rank, which at the time was called a prefect. Judea was designated as this kind of second-rank imperial province. Thus, both prefects and legates were governors.

 

ယုဒယ၏ ပထမဆုံး ပရိဖက့်မှာ ကိုပိုနိယု (ဘီစီ ၆−၉) ဖြစ်သည်။ ကီးဆာရိယကို အုပ်ချုပ်ရေး ဌာနချုပ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းရန် ပရိဖက့်အား စစ်သည် သုံးထောင့်ငါးရာ ခန့် စိုးစဉ်ခွင့်ပေးခဲ့သည်။ အများစုကို ကီးဆာရိယတွင် ထားရှိပြီး တစ်ထောင်ခန့်ကို ယေရုရှလင်ရှိ အန္တိုနိယ ခံတပ် (ဗိမာန်တောင် အနောက်မြောက်ထောင့်) တွင် ထားရှိသည်။ ယုဒပွဲတော်များ ကျင်းပစဉ် ပုန်ကန်မှု မဖြစ်စေရန် ပရိဖက့်သည် စစ်သည်ထပ်တိုးများ ခေါ်ဆောင်ကာ ယေရုရှလင်သို့ လာရောက်သည်။

The first prefect of Judea was a Roman named Coponius (A.D. 6–9). Caesarea was chosen as the administrative headquarters of the new province. In order to maintain peace, the prefect of Judea was given command of roughly thirty-five hundred soldiers. While most of these men were garrisoned in Caesarea, approximately one thousand were stationed in the Antonia Fortress in Jerusalem, which was located on the northwestern corner of the temple mount. The Roman prefect would travel to Jerusalem with additional troops during the annual Jewish feasts in order to discourage the possibility of a Jewish revolt.

 

ပရိဖက့်သည် တရားစီရင်ရေး အချုပ်အခြာအာဏာ အပြည့်အဝရှိသော်လည်း၊ ယုဒလူများအား ဘာသာရေး လွတ်လပ်ခွင့် အတိုင်းအတာတစ်ခု ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ယုဒခေါင်းဆောင် ခုနစ်ဆယ် ပါဝင်သော သန်ဟေဒြိန် ကောင်စီသည် အမြင့်ဆုံး ဘာသာရေးအာဏာပိုင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီး အချို့သော အရပ်ဘက်ကိစ္စများတွင်လည်း အကြံပေးအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ သန်ဟေဒြိန်တွင် ယဇ်ပုရောဟိတ်များ (အများစုမှာ သာဒုကဲများ)၊ အမျိုးအဆက်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ တရားဥပဒေပညာရှင် ကျမ်းတတ်များ (ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် အများအားဖြင့် ဖာရိရှဲများ) ပါဝင်သည်။ သန်ဟေဒြိန်၏ ခေါင်းဆောင်မှာ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း ဖြစ်ပြီး ပရိဖက့်ပြီးလျှင် ယုဒယတွင် အလွှမ်းမိုးမှု အများဆုံးသူ ဖြစ်သည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ ပူးပေါင်းမှုကို ရရှိရန် ရောမပရိဖက့်က ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း ခန့်အပ်ခွင့်၊ ရာထူးဖယ်ရှားခွင့် ကို ကိုင်စွဲထားသည်။ ဟေရုဒ်သမိုင်းကြီးလက်ထက်ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။

Although the prefect had supreme authority in all judicial matters in the province, the Romans allowed the Jewish people a measure of religious independence. A council of seventy Jewish leaders, known as the Sanhedrin, served as the supreme religious authority in Judea. It also served in an advisory role in some civil matters. The Sanhedrin, which had its own security detail, was composed of select members of the priesthood (mostly Sadducees); local elders, who represented the lay aristocracy; and scribes, legal experts in religious law, who in the NT were largely associated with the Pharisees. The leader of the Sanhedrin was the high priest, who was the most influential individual in Judea other than the prefect. To ensure the cooperation of the high priest, the Roman prefect reserved the authority to appoint and depose the high priest, just as Herod the Great had done.

 

ရောမက ပထမဆုံး ခန့်အပ်ခဲ့သော ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းမှာ ယေရုရှလင်တွင် ဩဇာအများဆုံး ယဇ်ပုရောဟိတ်မိသားစုမှ အာန သားစက် (သေ့) ဖြစ်သည်။ အာနသည် နှစ်ပေါင်းကိုးနှစ်ခန့် (ဘီစီ ၆−၁၅) ရာထူးထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်း သုံးဦး လက်ထက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၆၆ ယုဒပုန်ကန်မှုမတိုင်မီ နှစ်များအတွင်း သူ၏ သားငါးဦးလည်း ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ယေရှုကို လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် ကွပ်မျက်ရာတွင် အဓိကကျသော ကယာဖ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း (ဘီစီ ၁၈ ခန့်အပ်ခံရ) ၏ ယောက္ခမ အဖြစ် ဩဇာကြီးသူ အာန အဖြစ် ဖော်ပြထားသည် (လု ၃:၂၊ ယော ၁၈:၂၄)။

The first person the Romans appointed as high priest was a man from one of the most influential priestly families in Jerusalem: Annas son of Seth. Annas held the position for nearly a decade (A.D. 6–15), serving under three Roman governors. In the intervening years leading up to the Jewish revolt in A.D. 66, five of his sons also served as the high priest. He is mentioned in the NT as the influential father-in-law of the high priest Caiaphas (appointed in A.D. 18), who played a significant role in the crucifixion of Jesus (Luke 3:2; John 18:24).

 

ရောမက ယုဒလူများ၏ ဘာသာရေးကို ကိုယ်တိုင်စီမံခွင့်ပေးခြင်းသည် ပညာရှိရာရောက်သော်လည်း၊ ပြည်နယ်သို့ စေလွှတ်သော အုပ်ချုပ်ရေးမင်း များသည် ယုဒလူများ၏ ဘာသာရေးခံယူချက်များကို နားလည်ရန် လုံးဝပျက်စီးခဲ့သည်။ ရောမအုပ်ချုပ်ရေး၏ အရည်အချင်းမဲ့မှုနှင့် အခြားအုပ်ချုပ်မှုကို ဆန့်ကျင်သော ယုဒလူများ၏ ပုန်ကန်မှုက ဘီစီ ၆၆ ပုန်ကန်မှုသို့ မီးထိုးခဲ့သည်။

Although Rome demonstrated wisdom in allowing the Jews to administer their own religious affairs, the governors assigned to the province often proved to be completely inept in relating to the religious sentiments of their Jewish subjects. The combination of Roman ineptitude and Jewish opposition to foreign rule stoked the fires of rebellion that eventually led to the revolt in A.D. 66.

 

ပုန်တို ပီလတ် သည် ဟေရုဒ်အာဂရိပ္ပ ၁ လက်ထက် ယုဒယကို တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ပရိဖက့် ခြောက်ဦးအနက် အလူသိအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဘီစီ ၂၆ တွင် ယုဒယသို့ ရောက်ရှိလာသည့်နောက် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များနှင့် ချက်ချင်း ပဋိပက္ခဖြစ်ခဲ့သည်။ ပီလတ်သည် မာနကြီး၍ မယိမ်းညွတ်နိုင်ဘဲ ခေါင်းမာပြီး ယုဒဘာသာကို လုံးဝဂရုမစိုက်ခဲ့ပေ။ သူ၏ ပထမဆုံး လုပ်ရပ်မှာ ယုဒလူများ၏ ဘာသာရေးခံယူချက်ကို တမင်စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး အာဏာပြရန် ဖြစ်သည်။ ညအချိန် ဖုံးကွယ်ကာ စစ်သည်များကို ယေရုရှလင်သို့ ဝင်စေပြီး ဧကရာဇ်ပုံတူပါသော စစ်အလံများကို အန္တိုနိယခံတပ်နံရံတွင် တင်ထားစေခဲ့သည်။ ယုဒလူများ သိရှိသောအခါ ဒုတိယပညတ်ကို ချိုးဖောက်မှုအဖြစ် ထိတ်လန့်ခဲ့ကြသည်။ ထိုရုပ်တုများကို ဖယ်ရှားပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ပီလတ်က ခြောက်ရက်တိုင် ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး နောက်ဆုံး ဖယ်ရှားရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။

Pontius Pilate is the most well-known of the six Roman prefects who ruled over Judea before it briefly became a client kingdom under Herod Agrippa I in A.D. 41 (regarding Pontius Pilate, see in “Archaeology and the Bible,” p. 91). From the moment Pilate arrived in Judea in A.D. 26, he clashed with the ruling religious authorities. Pilate was arrogant, inflexible, and stubborn, and he cared little about Jewish religious beliefs. One of his first actions as prefect was to intentionally irritate the religious sensibilities of the Jews and demonstrate his power. Pilate ordered his troops to enter Jerusalem under the cover of night and to post on the walls of the Antonio Fortress their military standards, which bore images of the emperor. When the Jews realized what happened, they were horrified. This was a clear violation of the second commandment. They pleaded with Pilate to remove such pagan images from the holy city. Pilate stubbornly refused for six days before finally ordering them to be removed.

 

ပီလတ် ပရိဖက့်အဖြစ် ဆယ်နှစ်တာ (ဘီစီ ၂၆−၃၆) အတွင်း ယုဒလူများနှင့် ဆက်လက်ပဋိပက္ခဖြစ်ခဲ့သည်။ ဗိမာန်တော်ဘဏ္ဍာမှ ငွေသုံးပြီး ယေရုရှလင်သို့ ရေပို့ဆောင်ရေကြောင်း တည်ဆောက်ရာတွင် ဆန္ဒပြမှုများကို အင်အားသုံး နှိမ်နင်းရာ သွေးချင်းစီးခဲ့သည်။ နောက်တစ်ကြိမ်တွင် ရှမာရိလူများ မောရှဲဖုံးထားသည်ဟု ဆိုသော သန့်ရှင်းသောပစ္စည်းများကို ဂေရဇိမ်တောင်တွင် ပြသမည်ဟု ကတိပေးသော ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကို လိုက်ပါလာသည်ကို ကြားသိရသည့်အခါ မယ်ရှိယပုန်ကန်မှု ဟန်ဆောင်မည်ဟု ထင်မှတ်ကာ ဂေရဇိမ်သို့ သွားရောက်လမ်းကို ပိတ်ဆို့ပြီး ကိုးကွယ်သူများကို ရက်စက်စွာ တိုက်ခိုက်ကာ များစွာကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ ပီလတ်၏ ရက်စက်မှုများကြောင့် တိုင်ကြားမှု များပြားလာရာ ဤဖြစ်ရပ်က ရောမသို့ ပြန်ခေါ်ခံရစေခဲ့သည်။

Over the course of the ten years during which Pilate was prefect (A.D. 26–36), he continually clashed with the Jews. After using funds from the temple treasury to build an aqueduct that brought additional water to Jerusalem, Pilate used so much force to quell the public protests that the scene became a bloody massacre. Another time, Pilate overreacted when he learned that a large group of Samaritans had gathered around a charismatic religious leader who had promised to reveal to the crowd sacred vessels that Moses had supposedly hidden on Mount Gerizim. Fearful that the event was merely a pretext for a messianic revolt, Pilate’s soldiers blocked the roads to Mount Gerizim and ruthlessly attacked the worshipers, killing many people in the process. The complaints about Pilate’s brutality were so numerous over the years that this event finally resulted in his being recalled to Rome.

 

ဧဝံဂေလိကျမ်းများတွင် ပီလတ်ကို ကိုယ်ကျိုးရှာသော နိုင်ငံရေးသမား အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ရာဇဝတ်မှုများကို ကိုင်တွယ်လေ့ရှိသောကြောင့် ယေရှုသည် ယုဒခေါင်းဆောင်များ စွပ်စွဲချက်များနှင့် အပြစ်မရှိကြောင်း ချက်ချင်း သိရှိခဲ့သည်။ သို့သော် အပြစ်ကင်းမှုသည် ပီလတ်အတွက် အရေးမကြီးခဲ့ပေ။ သူသည် တရားမျှတမှုထက် ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံရေးအနေအထားကို ပိုစိုးရိမ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှုကို အရေးယူပြီး အရှက်ခွဲပြီးမှ ယုဒခေါင်းဆောင်များ၏ နိုင်ငံရေးခြိမ်းခြောက်မှုကို မခံနိုင်ဘဲ လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် ကွပ်မျက်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။

The accounts of Pilate in the Gospels reveal the actions of a self-serving politician who had no real interest in being a just ruler. Since Pilate was used to dealing with criminals, it did not take him long to recognize that Jesus was not guilty of the charges that the Jewish leaders brought against Him. Innocence, however, mattered little to Pilate. He was more worried about securing his own political position than anything else. For this reason, after first having Jesus flogged and humiliated, Pilate ultimately chose to condemn Jesus to death by crucifixion rather than face the political fallout the Jewish leaders promised would occur if he denied their wishes.

 

ဟေရုဒ်အဂရစ်ပါ (၁) ၏ နိုင်ငံတော် (ခရစ်နှစ် ၄၁–၄၄)

ရောမအုပ်ချုပ်ရေးအောက်တွင် ဂျုဒေးယားပြည်၌ တင်းမာမှုများ နှစ်ပေါင်း ၃၅ နှစ်ကြာ စုပုံနေခဲ့သည်ကို ငြိမ်သက်စေရန် ကြိုးပမ်းရာတွင် ရောမတို့သည် ခရစ်နှစ် ၄၁ ခုနှစ်၌ ဟေရုဒ်အဂရစ်ပါ (၁) ကို ဂျုဒေးယားဘုရင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အဂရစ်ပါသည် ဟေရုဒ်ဟေရောဒီယပ်စ်၏ ညီငယ်ဖြစ်ပြီး ဟေရုဒ်မဟာဘုရင်က လက်ထပ်ခဲ့ဖူးပြီး နောက်ပိုင်းတွင် သတ်ပစ်ခဲ့သည့် ဟာ့စ်မိုနီယန်မင်းသမီး မာရီယမ်နီ၏ မြေးဖြစ်သည်။ ဟေရုဒ်မဟာဘုရင်သည် အဂရစ်ပါ၏ ဖခင်ဖြစ်သူ အဲရစ်စတိုဘူလပ် (၄) ကို ဘီစီ ၇ ခုနှစ်တွင် သတ်ပစ်ခဲ့ပြီးနောက် ထိုကလေးငယ်ကို ရောမမြို့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားကာ ရောမပညာသင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ရောမမြို့တွင် နေထိုင်စဉ်အတွင်း အဂရစ်ပါသည် ဧကရာဇ်မျိုးနွယ်နှင့် ရင်းနှီးသည့်သူငယ်ချင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူငယ်ချင်းဖြစ်ခဲ့သူ လူငယ်နှစ်ဦးမှာ နောက်ပိုင်းတွင် ရောမဧကရာဇ်ဖြစ်လာကြသည်။ ထိုသူတို့မှာ ဂါယုတ် ကလိဂူလာ (ခရစ်နှစ် ၃၇–၄၁) နှင့် ကလောဒီယပ်စ် (ခရစ်နှစ် ၄၁–၅၄) တို့ဖြစ်သည်။

The Kingdom of Herod Agrippa I (A.D. 41–44)

In an attempt to calm the tensions that had been mounting in Judea during thirty-five years of Roman rule under a governor, the Romans appointed Herod Agrippa I as king of Judea in A.D. 41. Agrippa was the younger brother of Herodias, and thus a grandson of the Hasmonean princess Mariamne, whom Herod the Great married and later killed. After Herod the Great killed Agrippa’s father, Aristobulus IV, in 7 B.C., the young boy was taken to Rome, where he received a Roman education. It was during his time in Rome that Agrippa became good friends with the imperial families. Two of the young men he befriended eventually became Roman emperors: Gaius Caligula (A.D. 37–41) and Claudius (A.D. 41–54).

 

ကလိဂူလာ ဧကရာဇ်ဖြစ်လာသောအခါ အဂရစ်ပါကို သူ၏ဦးရီးတော်စပ်သူ ဟေရုဒ်ဖိလိပ်လက်အောက်ရှိ နယ်မြေများကို အုပ်ချုပ်သူအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဟေရုဒ်အန်တီပတ်စ် နှိပ်ကွပ်ခံရပြီးနောက် ဂလီလဲနယ်နှင့် ပဲရဲယာနယ်ကိုလည်း သူ၏နယ်မြေအဖြစ် ထည့်သွင်းပေးခဲ့သည်။ ကလောဒီယပ်စ် ဧကရာဇ်ဖြစ်လာသော ခရစ်နှစ် ၄၁ ခုနှစ်တွင် အဂရစ်ပါ၏ လက်ရှိရာထူးကို အတည်ပြုရုံမျှမက ဂျုဒေးယားနှင့် ရှမာရီယာကို ဘုရင်အဖြစ် ထပ်မံခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဟေရုဒ်မဟာဘုရင်တစ်ခါက အုပ်ချုပ်ခဲ့ဖူးသော နိုင်ငံတော်သည် ဟေရုဒ်မျိုးနွယ်တစ်ဦးတည်းလက်အောက်တွင် ထပ်မံပြန်လည်စုစည်းခဲ့သည်။

When Caligula became the emperor, Agrippa was appointed the ruler of the territories that were formerly under his uncle, Herod Philip. Then after Herod Antipas was banished, Galilee and Perea were also added to his realm. When Claudius became the emperor in A.D. 41, he not only confirmed Agrippa’s current position but also appointed him as the king of Judea and Samaria. The kingdom Herod the Great once ruled was again united under one Herodian ruler.

 

ဟေရုဒ်အဂရစ်ပါသည် ဂျူးလူမျိုးတို့၏ ချစ်ခင်အားကိုးခြင်းခံရသော ထိရောက်သည့်အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် ရောမယဉ်ကျေးမှုကို နှစ်သက်ပြီး ရောမအမြင်ဖြင့် နေထိုင်ခဲ့သော်လည်း ဂျူးအမွေအနှစ်ကိုလည်း လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ဂျုဒေးယားပြည်တွင်းရော ရောမဧကရာဇ်နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးရှိ ဂျူးဘာသာကိုပါ သာယာဝပြောရေးအတွက် မိမိဩဇာကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဗိမာန်တော်ကို ရက်ရောစွာ ထောက်ပံ့ပြီး ပြင်ပကြည့်ရသည်မှာ ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းသူတစ်ဦးအလား နေထိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ဂျူးဘာသာကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထောက်ခံမှုကြောင့်ပင် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ပြင်းထန်စွာ ဆန့်ကျင်သူဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကမ္ဘာသစ်ကျမ်းတွင် အဂရစ်ပါသည် ခရစ်ယာန်အချို့ကို အကြမ်းဖက်ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး တမန်တော် ယာကုပ်ကို လည်ပင်းဖြတ်သတ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည် (တမန်တော် ၁၂:၁–၂)။ ဂျူးခေါင်းဆောင်များက သူ၏လုပ်ရပ်ကို ချီးကျူးသောအခါ ပေတရုကိုလည်း ဖမ်းဆီးထောင်ချခဲ့သည်။ သို့သော် ပေတရုကို မသတ်မီ ညအချိန် ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးက အံ့ဖွယ်နည်းဖြင့် ထောင်မှ လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ပေတရု လွတ်မြောက်သွားသည်ကို ဒေါသထွက်သော အဂရစ်ပါသည် အစောင့်စစ်သားများကို သတ်ပစ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၂:၁၉)။

Herod Agrippa proved to be an effective ruler who was popular with his Jewish subjects. Although pro-Roman in his tastes and perspective on life, Agrippa also embraced his Jewish heritage. He used his influence to promote the welfare of Judaism both in Judea and across the Roman Empire. He also generously supported the temple and outwardly sought to live a pious life. It was his strong support of Judaism that also made him a fierce opponent of Christianity. According to the NT, Agrippa violently laid hold of several Christians, including the Apostle James, whom he beheaded (Acts 12:1–2). When the Jewish leaders praised Herod for his actions, he also had Peter arrested and thrown into prison. But before Herod could have Peter killed, an angel miraculously released him from prison during the night. Furious that Peter had escaped, Agrippa executed the soldiers who were on duty (Acts 12:19).

 

အဂရစ်ပါသည် ဂျုဒေးယားတွင် မကြာရှည် အုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့ပေ။ ဂျူးသမိုင်းပညာရှင် ယောသဲဖုတ်စ် နှင့် တမန်တော် ၁၂:၁၉–၂၃ တို့အရ ဘုရင်သည် ကဲဆာရဲယားမြို့၌ အများပြည်သူဆိုင်ရာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ပြည်နယ်မြို့တော်တွင် အဂရစ်ပါ၏ ဘုရင်ဝတ်ရုံသည် နေရောင်အောက်တွင် တောက်ပလှပစွာ ထင်ဟပ်နေသည်။ လူအုပ်ထဲရှိ တပါးအမျိုးသားအချို့သည် သူ၏အသွင်အပြင်၏ ဂုဏ်ကျက်သရေကြောင့် လွန်စွာစွဲမှိတ်ကာ သူသည် လူသာမန်မဟုတ်၊ ဘုရားတစ်ပါးဖြစ်သည်ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြသည်။ အဂရစ်ပါသည် ထိုချီးကျူးချက်ကို ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံနေစဉ် ရုတ်တရက် လဲကျပြီး ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ယောသဲဖုတ်စ် နှင့် တမန်တော် ၁၂:၂၀–၂၃ တို့အရ အဂရစ်ပါ၏ သေဆုံးခြင်းသည် ဘုရားသခင်တစ်ပါးတည်းသာ ထိုက်တန်သော ချီးမွမ်းခြင်းကို လက်ခံမိသည့်အတွက် ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်း (ပိုးကောင်များက စားသောက်ခြင်း) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

Agrippa did not reign long in Judea. According to the Jewish historian Josephus and Acts 12:19–23, the king died while in Caesarea. While carrying out official duties in the provincial capital, Agrippa’s royal robes glistened beautifully in the sun. Some of the Gentiles in the crowd were so overcome with the splendor of his appearance that they proclaimed he was no mere man, but a god. As Agrippa was reveling in their flattery, he suddenly collapsed and died. Josephus and Acts 12:20–23 recount that Agrippa’s death was an act of divine judgment (i.e., being eaten by worms) for accepting praise that God alone deserves.

 

အဂရစ်ပါသည် ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၅၃ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။ သူ၏နောက်တွင် အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ် သားဖြစ်သူ အဂရစ်ပါ (၂) နှင့် သမီး ၃ ဦး ဖြစ်သည့် ဘေရေနိတ်၊ မာရီယမ်နီ၊ ဒရုစီလ တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ အဂရစ်ပါ၏ ဘုရင်မင်းဆက်သည် သားဖြစ်သူထံ ပြောင်းရွှေ့သင့်သော်လည်း ဧကရာဇ် ကလောဒီယပ်စ်က ထိုလူငယ်သည် ကြီးမားပြီး ခက်ခဲသောဒေသတစ်ခုကို အုပ်ချုပ်ရန် အသက်အရွယ်မမှီသေးဟု ယူဆခဲ့သည်။ အဂရစ်ပါ (၂) သည် နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ဂျုဒေးယားအချို့ကို အုပ်ချုပ်ခွင့်ရခဲ့သော်လည်း ဖခင်ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဂျူးနိုင်ငံတစ်ခုလုံးကို ဂျုဒေးယားပြည်နယ်အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းကာ ရောမတိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ ထားရှိခဲ့သည်။ ပြည်နယ်သည် ယခင်ကထက် ပိုကြီးမားသော်လည်း ယနေ့ခေတ်တွင် ပရိုကျူရေတာ ဟုခေါ်သည့် အဆင့်နိမ့် ရာထူးရှိသူတစ်ဦးလက်အောက်သို့ ထားရှိခဲ့သည်။

Agrippa was fifty-three years old when he died. He was survived by a seventeen-year-old son, named Agrippa II, and three younger daughters, Berenice, Mariamme, and Drusilla. Although Agrippa’s crown should have been passed on to his son, the emperor Claudius felt the boy was too young to handle the responsibility of ruling such a large and difficult region. While Agrippa II would be given control of portions of Judea years later, at the time of his father’s death the entire Jewish kingdom was reconstituted as the province of Judea and placed under direct Roman rule. Although the province was larger than it had been before, it was still placed under a junior-level official of equestrian rank, who was now referred to as a procurator.

 

ဂျုဒေးယားပြည်နယ်အဖြစ် ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း (ခရစ်နှစ် ၄၄–၆၆)

အဂရစ်ပါ (၁) ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ပထမဂျူးပုန်ကန်မှု ဖြစ်ပွားသည့် ခရစ်နှစ် ၆၆ ခုနှစ်အထိ ဂျုဒေးယားကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်းများသည် ယခင်ကအုပ်ချုပ်ခဲ့သူများနှင့် ထပ်တူပင် အရည်အချင်းမဲ့ခဲ့ကြသည်။ ဂျူးတို့၏ ဘာသာရေးယုံကြည်မှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို လေးစားသည့်အနေဖြင့် ရောမမူဝါဒကို အနည်းငယ်လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် လုပ်ပေးမည့်အစား ဂျုဒေးယားအုပ်ချုပ်ရေးမင်းများသည် လက်သံပြင်းစွာ အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ အမှန်မှာ ဂျူးတို့၏ စိတ်ခံစားချက်ကို တမင်နှောင့်ယှက်ရဲပြီး နှစ်သက်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဤနိုင်ငံရေးအခြေအနေတွင် ရောမအုပ်ချုပ်မှုကို ဂျူးတို့၏ မကျေနပ်မှုသည် လျင်မြန်စွာ ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာပြီး ဆန္ဒပြမှုများ တိုးပွားလာကာ မကြာခဏ အကြမ်းဖက်မှုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ပြည်နယ်တွင် အစိုးရမဲ့အခြေအနေ တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

Judea Again as a Roman Province (A.D. 44–66)

The Roman governors who ruled Judea from the death of Agrippa II to the outbreak of the first Jewish revolt in A.D. 66 proved to be just as inept as those who had ruled earlier. Instead of allowing for some degree of flexibility in the application of Roman policy on account of the religious beliefs and customs of their Jewish subjects, the governors of Judea ruled with a heavy hand. In fact, they seemed to enjoy aggravating Jewish sensibilities whenever possible. In this political climate, Jewish resentment of Roman rule quickly returned and led to a growing number of protests that often turned violent as the province slowly descended into anarchy.

 

ဤခက်ခဲသောကာလအတွင်း ဂျုဒေးယားကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် အုပ်ချုပ်ရေးမင်း ၇ ဦးအနက် ၂ ဦးကို ကမ္ဘာသစ်ကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ပထမဦးမှာ မာကုတ် အန်တိုနီယပ် ဖေလိတ် (ခရစ်နှစ် ၅၂–၅၉ ခန့်) ဖြစ်ပြီး ဧကရာဇ် ကလောဒီယပ်စ်၏ အရေးကြီးဝန်ကြီး ပလ္လပ်စ်၏ ညီဖြစ်သူ လွတ်မြောက်ကျွန်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဖေလိတ်သည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သည့် အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရာထူးကို မိမိ၏ ကာမဂုဏ်နှင့် ငွေကြေးလိုအင်ဆန္ဒများ ဖြည့်ဆည်းရန်သာ အဓိကအသုံးပြုခဲ့သည်။ ရာထူးရရှိပြီးမကြာမီတွင် အသက် ၁၆ နှစ်သာရှိသေးသည့် အဂရစ်ပါ (၁) ၏ သမီးဖြစ်သူ လှပသော ဒရုစီလအပေါ် စွဲလမ်းသွားခဲ့သည်။ ထိုမိန်းမပျိုသည် မကြာသေးမီက ဧမေဆဘုရင်နှင့် လက်ထပ်ထားသော်လည်း ဖေလိတ်က သူမကို ကွာရှင်းပြီး မိမိနှင့် လက်ထပ်ရန် နှိုးဆော်ခဲ့သည်။ သူမသည် ဖေလိတ်၏ တတိယဇနီးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရောမအထက်တန်းစားများတွင် ထိုသို့ပြုမူခြင်းသည် ပုံမှန်ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ဂျူးဘာသာဝင်များကို ပြင်းထန်စွာ ဒေါသထွက်စေခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ဂျူးဥပဒေအရ ထိုသို့ပေါင်းသင်းခြင်းကို တားမြစ်ထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ စိတ်ဝင်စားစရာမှာ ပေါလုကို ကဲဆာရဲယားတွင် ၂ နှစ်ကြာ ထောင်ချထားစဉ် ဖေလိတ်သည် ပေါလုကို လွှတ်ပေးရန် လာဘ်ငွေရလို၍ မျှော်လင့်နေခဲ့စဉ် (တမန်တော် ၂၄:၂၆) ပေါလုက ဖြောင့်မတ်ခြင်း၊ စိတ်ကြည်လင်ခြင်း၊ လာမည့်တရားစီရင်ခြင်းတို့ကို ဟောပြောသောအခါ ဖေလိတ် စိုးရိမ်ထိတ်လန့်ခဲ့သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည် (တမန်တော် ၂၄:၂၄–၂၅)။

Of the seven governors who ruled over Judea during this difficult time, two are mentioned in the NT. The first is Marcus Antonius Felix (ca. A.D. 52–59), a freedman whose brother Pallas was an important minister of the emperor Claudius. Felix was a brutal ruler whose primary interest was in using his position to satisfy his lust for pleasure and financial gain. Shortly after assuming his position as governor, Felix became infatuated with Drusilla, the beautiful daughter of Agrippa I. Although the young girl, who was only sixteen at the time, had recently married the king of Emesa, Felix persuaded her to divorce her husband and marry him instead. She was Felix’s third wife. While such behavior may have been common among the Roman elite, it certainly would have outraged his Jewish subjects since Jewish law prohibited such a union. It is interesting to note that during Paul’s two-year imprisonment in Caesarea, during which Felix had hoped to receive a bribe in order to let Paul go free (Acts 24:26), Felix is mentioned as becoming nervous when the apostle spoke to him about the importance of righteousness, self-control, and the coming judgment (Acts 24:24–25).

 

ယောသဲဖုတ်စ်အရ ဖေလိတ်လက်ထက်တွင် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု အလွန်အမင်း ပျံ့နှံ့ခဲ့သဖြင့် ဂျူးတော်လှန်ရေးသမားများသည် ပြည်သူလူထိုင်ကြားတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထောက်ခံမှုရရှိခဲ့သည်။ ဤအချိန်တွင် ဇေလုတ်များထဲမှ တစ်ဖွဲ့ဖြစ်သည့် ဆီကာရီ (ဓားသမားများ) ဟူသော လူအုပ်စုတစ်စု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ သူတို့သည် ဝတ်ရုံအောက်တွင် ဓားတိုများ ဖွက်ထားကာ အများပြည်သူစုဝေးရာနေရာများသို့ တက်ရောက်လေ့ရှိသည်။ လူအုပ်ထဲတွင် ဖွက်နေရင်း ရောမသားများသာမက ရောမနှင့် ပူးပေါင်းသည်ဟု ယူဆရသော ဂျူးများကိုပါ ဓားဖြင့် လုပ်ကြံခဲ့ကြသည်။

According to the Jewish historian Josephus, the level of corruption became so prevalent under Felix that the Jewish revolutionaries gained widespread support among the Jewish people. A group of Jewish Zealots known as the Sicarii, a Latin term meaning “daggermen,” arose at this time. They attended public gatherings with daggers hidden under their robes. Then hidden among the crowds, the Sicarii would knife not only Romans but even fellow Jews whom they believed to be collaborating with the Romans.

 

သို့သော် အခြားအတိုက်အခံအဖွဲ့များကား လျှို့ဝှက်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ အဲဂုတ္တုမှ ဂျူးတစ်ဦးသည် ဧရာမအချည်းနှီးသောအရပ်၌ လူအများကို စုစည်းကာ ယေရုရှလင်ကို တိုက်ခိုက်ပြီး ရောမသားများကို နှင်ထုတ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဖေလိတ်သည် ထိုအကြံကို ကြိုတင်သိရှိခဲ့ပြီး ပုန်ကန်သူများစွာကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ ခေါင်းဆောင်မှာ လွတ်မြောက်သွားခဲ့သည်။ မကြာမီတွင် ပေါလုကို ယေရုရှလင်တွင် ဖမ်းဆီးချိန်တွင် ရောမသားများက သူ့ကို ပထမဦးစွာ “အဲဂုတ္တုလူ” ဟုပင် ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည် (တမန်တော် ၂၁:၃၈)။

Other opposition groups, however, were not as secretive. A Jew from Egypt with messianic aspirations gathered together a large number of followers in the desert in order to attack Jerusalem and drive out the Romans. Felix, however, learned of the plot in advance. He launched a preemptive attack that slaughtered many of rebels. The leader escaped, however. When Paul was arrested a short time later in Jerusalem, the Romans initially thought he might have been “the Egyptian” (Acts 21:38).

 

ဧကရာဇ် နီရိုသည် ဖေလိတ်ကို ပြန်ခေါ်ပြီး ပိုးရှပ်စ် ဖက်စ်တပ်စ် (ခရစ်နှစ် ၅၉–၆၂ ခန့်) ကို အုပ်ချုပ်ရေးမင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖက်စ်တပ်စ်သည် ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်းများထဲတွင် အရည်အချင်းရှိသူတစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း သူ၏အုပ်ချုပ်ချိန် တိုတောင်းလွန်းသဖြင့် ယခင်သူများက ဖျက်ဆီးထားသော ဂျူး-ရောမဆက်ဆံရေးကို ပြုပြင်နိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ ကဲဆာရဲယားသို့ ရောက်ရှိပြီးမကြာမီတွင် ဖက်စ်တပ်စ်သည် ပေါလု၏အမှုကို ကြားနာခဲ့သည်။ ဖက်စ်တပ်စ်သည် ဂျူးခေါင်းဆောင်များနှင့် ကောင်းမွန်သောဆက်ဆံရေးရယူရန် ဂျူးဆန်ဟေဒရင်ကောင်စီထံ ပေါလု၏ကံကြမ္မာကို လွှဲအပ်မည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ပေါလုသည် ရောမနိုင်ငံသားအဖြစ် ဧကရာဇ်ထံ အယူခံဝင်ခွင့်ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သို့သော် ပေါလုကို ရောမသို့ မပို့မီ ဂျုဒေးယားသို့ လာရောက်လည်ပတ်နေသော အဂရစ်ပါ (၂) နှင့် သူ၏ညီမ ဘေရေနိတ်တို့ကို ဖိတ်ခေါ်ကာ ပေါလု၏အမှုကို နားထောင်စေခဲ့သည်။ ဖက်စ်တပ်စ်သည် ရောမသို့ ပေးပို့ရမည့် တရားဝင်အစီရင်ခံစာရေးရန် သူတို့၏အမြင်ကို လိုချင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အမှုကို နားထောင်ပြီးနောက် အဂရစ်ပါ (၂) က ပေါလုသည် ထောင်ချခြင်း သို့မဟုတ် သေဒဏ်ပေးထိုက်သည့်အမှုမျှ မကျူးလွန်ခဲ့ဟု နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည်။ ပေါလုကို နောက်ပိုင်းတွင် ရောမသို့ တရားစစ်ဆေးရန် ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။

The Roman emperor Nero recalled Felix and appointed Porcius Festus (ca. A.D. 59–62) as governor. Although Festus appears to have been one of the more capable of the Roman procurators, his reign was too short to repair the damage his predecessors had inflicted on Jewish-Roman relations. Soon after arriving in Caesarea, Festus heard Paul’s case. Concerned that Festus might attempt to ingratiate himself to the Jewish leaders by allowing the Jewish Sanhedrin to determine his fate, Paul exercised his right as a Roman citizen to appeal that his case be judged before the emperor in Rome. Before sending Paul to Rome, however, Festus invited Agrippa II and his sister Berenice, who were visiting Judea at the time, to listen to Paul and give Festus their advice. Festus apparently wanted their perspective to help him formulate the official report he needed to send to Rome. After listening to the case, Agrippa II concluded Paul had done nothing worthy of prison or death. Paul was subsequently sent to Rome for trial.

 

နှစ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် ဖက်စ်တပ်စ်သည် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးမင်းသစ် ရောက်ရှိမလာမီ ဂျူးခေါင်းဆောင်များသည် အခွင့်အရေးကို အသုံးချကာ ခရစ်ယာန်များကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခဲ့ကြသည်။ ယေရှု၏သေခြင်းတွင် အဓိကကျခဲ့သူ အလားတူအမည်ရှိ အန္နတ်၏ သားဖြစ်သူ ယောဟန်အန္နတ်မင်းကြီးသည် ယေရှု၏ညီ ယာကုပ် (ယေရုရှလင်အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်) နှင့် အခြားသူအချို့ကို ဥပဒေဖောက်ဖျက်သည်ဟဆိုကာ ဆန်ဟေဒရင်အဖွဲ့ထံ ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ ဆန်ဟေဒရင်က သူတို့ကို ကျောက်ခဲဖြင့် ပစ်သတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

After just a couple of years, Festus died unexpectedly. Before the new governor could arrive from Rome, the Jewish leaders took advantage of the opportunity to use their authority to persecute the Christians. The high priest Annas, whose father of the same name played an instrumental role in the death of Jesus (Luke 3:2; John 18:24), brought James, the brother of Jesus and leader of the church in Jerusalem, before the Sanhedrin. The Sanhedrin decreed that James and some others be stoned to death for breaking the law.

 

ဂျုဒေးယားအခြေအနေသည် နောက်ဆုံးအုပ်ချုပ်ရေးမင်း ၂ ဦးလက်ထက်တွင် အဆုံးစွန်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အလ်ဘီနပ်စ် (ခရစ်နှစ် ၆၂–၆၄) လက်ထက်တွင် ရောမဆန့်ကျင်ရေးစိတ်သည် ပို၍ပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ သူသည် အများပြည်သူနှင့် ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဆိုင်မှုများကို သိမ်းယူကာ ပြည်သူများအပေါ် အခွန်အတုတ်ကို ပိုမိုလေးလံစေခဲ့သည်။ ငွေကြေးလိုချင်စိတ်ကြောင့် ထောင်ချထားသူ ပုန်ကန်သူများကို လာဘ်ငွေကြီးများပေးလျှင် လွှတ်ပေးခဲ့သဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးကို ပုန်ကန်သူများဖြင့် ပြည့်နှက်စေခဲ့သည်။

The situation in Judea quickly reached a breaking point under the region’s last two governors. Anti-Roman sentiment increased all the more under Albinus (A.D. 62–64) as he confiscated public and private funds and increased the already heavy rate of taxes on the people. His desire for money also led him to foolishly fill the country with rebels by releasing those who had been imprisoned in return for hefty bribes.

 

အလ်ဘီနပ်စ်ထက် ပို၍ဆိုးရွားသူမှာ သူ၏နောက်လိုက်ဖြစ်သူ ဂက်ဆီယပ်စ် ဖလိုရပ်စ် (ခရစ်နှစ် ၆၄–၆၆) ဖြစ်သည်။ ပုန်ကန်မှုကို ဖြစ်ပွားစေခဲ့သည့်ဖြစ်ရပ်မှာ ကဲဆာရဲယားမြို့တွင် ဂျူးတို့အပေါ် လူအုပ်တိုက်ခိုက်မှုကို အုပ်ချုပ်ရေးမင်းက ဂရုမစိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဂျူးဘုရားကျောင်းတစ်ခု ညစ်ညမ်းပျက်စီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဂျူးတို့သည် လာဘ်ငွေမပေးလျှင် မင်းက အမှုကို မစီရင်ပေးမည်ကို သိရှိသဖြင့် ဖလိုရပ်စ်အား ငွေတင်းလင်း ၈ တိပိတ် ပေးခဲ့သည်။ ဂျူးတို့ စိတ်ပျက်အောင် မင်းသည် ငွေကို အိတ်ထဲထည့်ကာ ဘာမျှမလုပ်ခဲ့ပေ။ တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာပင် ဖလိုရပ်စ်သည် ဗိမာန်တော်၏ သန့်ရှင်းသောဘဏ္ဍာမှ တင်းလင်း ၁၇ တိပိတ်ကို တရားမဲ့သိမ်းယူခဲ့သည်။

As corrupt as Albinus was, his successor, Gessius Florus (A.D. 64–66), was worse. The event that sparked the revolt began with the governor’s indifference to a mob attack against the Jews in Caesarea that resulted in the defiling of a Jewish synagogue. Recognizing that the governor would not rule on their case unless he received a bribe, the Jews gave Florus eight talents of silver. To the dismay of the Jews, the governor merely pocketed the money and did nothing. At roughly the same time, Florus also falsely appropriated seventeen talents of sacred funds from the temple.

 

ထိုမတရားမှုကြောင့် ဒေါသထွက်သော ဂျူးအချို့သည် အုပ်ချုပ်ရေးမင်းကို လူများရှေ့တွင် ပြက်ယယောင်ဆောင်ကာ သူ့အတွက် ငွေလှူသည်ဟု ဟန်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုပြက်ယယောင်ကို မနှစ်သက်သော မင်းသည် စစ်သားများကို လွှတ်ကာ ယေရုရှလင်မြို့သားများကို လုယက်သတ်ဖြတ်ခွင့်ပေးခဲ့သည်။ ယောသဲဖုတ်စ်အရ ဂျူး ၃,၆၀၀ ကျော် အသတ်ခံရသည်။ ထို့နောက် ဂျူးတို့သည် ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။

Infuriated by such unjust behavior, some Jews openly mocked the governor by pretending to take up a collection of money in his behalf. Not amused by such behavior, the governor unleashed his troops, allowing them to plunder and kill the inhabitants of Jerusalem at their will. According to Josephus, more than thirty-six hundred Jews were killed. In turn, the Jews rose up in revolt.

 

ပထမဂျူးပုန်ကန်မှု (ခရစ်နှစ် ၆၆–၇၃)

ယေရုရှလင်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပုန်ကန်မှုသည် မြို့တစ်မြို့လုံးကို ချက်ချင်းမသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပေ။ ဂျူးအချို့သည် ရောမနှင့် စစ်တိုက်လိုကြသော်လည်း အချို့က ပုန်ကန်ခြင်းသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်သေရာရောက်မည်ကို သိရှိသဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလိုချင်ခဲ့ကြသည်။ ယေရုရှလင်မြို့သားအများစုသည် မည်သည့်ဘက်ကို ရွေးချယ်ရမည်ကို အစပိုင်းတွင် မသေချာခဲ့ကြပေ။ သို့သော် ရောမတို့၏ ရန်လိုမှုကြောင့် ပုန်ကန်သူများဘက်သို့ စာနာလွယ်ခဲ့ကြသည်။

The First Jewish Revolt (A.D. 66–73)

The revolt that took place in Jerusalem did not engulf the entire city at once. While some Jews were spoiling for a fight with Rome, others, recognizing the suicidal nature of revolt, wanted peace. Many of the inhabitants in Jerusalem were initially unsure with which side they should align themselves, although general Roman hostility made it easy to be sympathetic to the rebels.

 

ဖလိုရပ်စ်က စစ်သား ၃,၆၀၀ ကို သတ်ဖြတ်ခွင့်ပေးပြီးနောက် ပုန်ကန်သူများသည် ဗိမာန်တော်ကုန်းနှင့် မြို့အောက်ပိုင်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ အန်တိုနီယခံတပ်ကို ဝိုင်းရံခဲ့ကြသည်။ ဤပုန်ကန်သူများ၏ ခေါင်းဆောင်မှာ ယာဇက် ဧလာဇာ ဖြစ်သည်။ ရောမကို ဂျူးတို့ ဆန့်ကျင်ကြောင်း အချက်ပြရန် ဧလာဇာသည် ဧကရာဇ်အတွက် နေ့စဉ်ပူဇော်သက္ကာကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆက်လက်ပြုလုပ်နေမှုကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ ရောမအမြင်တွင် ဤသည်မှာ စစ်ကြေညာခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင်ပင် ဂျူဒါးဂလိလဲယန်း၏ နောက်ဆုံးသားဖြစ်သူ မေနဟင်ဦးဆောင်သော အခြားပုန်ကန်သူတစ်စုသည် မာဆာဒါခံတပ်ကို အံ့ဖွယ်နည်းဖြင့် သိမ်းပိုက်ကာ ရောမစစ်သားများကို သတ်ပစ်ခဲ့သည်။

After Florus had allowed his troops to massacre thirty-six hundred Jewish citizens, the rebels seized control of the temple mount and the lower city. They also besieged the Roman garrison occupying the Antonia Fortress. The leader of these insurgents was a priest named Eleazar. To signal Jewish defiance against Rome, Eleazar ceased the decades-long Jewish practice of offering a daily sacrifice on behalf of the emperor. In the eyes of Rome, this was a declaration of war. Meanwhile, another group of Jewish insurgents led by Menahem, the last surviving son of Judas the Galilean (Acts 5:37), captured the fortress of Masada by surprise and slew the Roman soldiers (regarding the intertestamental period, see in “Archaeology and the Bible,” p. 89).

 

ရောမနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလိုသူ အများစုမှာ ဂျူးအထက်တန်းလွှာများဖြစ်ပြီး ယာဇက်မျိုးနွယ်အားကြီးများ သို့မဟုတ် ဟေရုဒ်မျိုးနွယ်နှင့် ဆက်နွယ်သူများဖြစ်သည်။ သူတို့အားလုံး မြို့အနောက်ပိုင်း၌ နေထိုင်ကြသဖြင့် ပုန်ကန်မှု ပျံ့နှံ့လာခြင်းကို တွန်းလှန်ရန် မြို့အထက်ပိုင်းကို အတူတကွ ကာကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဖလိုရပ်စ်က ကူညီရန် ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ဟေရုဒ်အဂရစ်ပါ (၂) က မြင်းတပ်သား ၃,၀၀၀ ကို ပေးခဲ့သည်။ သူတို့သည် လက်နက်ချရန် ဂျူးများကို အပူတကြွ တိုက်တွန်းခဲ့ကြသော်လည်း အချည်းနှီးဖြစ်ခဲ့သည်။ သံတမန်ရေးရာ ပျက်ပြားသွားသောအခါ ဂျူးနှစ်ဖွဲ့ကြား ရန်တွေ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

Many of those who favored peace with Rome were members of the Jewish aristocracy. They were primarily members of either the powerful priestly families or connected to the house of Herod. Since they all resided in the western quarter of the city, they united together in order to defend the upper city against the spreading revolt. Although Florus refused to help them, Herod Agrippa II provided them with three thousand cavalry to enable them to strengthen their military position. They desperately tried to persuade their fellow Jews to lay down their arms, but their pleas were in vain. As diplomacy broke down, hostilities broke out between the two groups of Jews.

 

သွေးထွက်သံယို တိုက်ပွဲ ၁ ပတ်အကြာတွင် ပုန်ကန်သူများသည် ဆီကာရီတစ်စုနှင့် ပူးပေါင်းကာ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးဘက်လိုက်သူများကို ဟေရုဒ်၏ နန်းတော်သို့ ဆုတ်ခွာစေခဲ့သည်။ ရောမအခွန်ဒဏ်ကို ခံစားနေရသော သာမန်ပြည်သူများ၏ ထောက်ခံမှုရရန် ပုန်ကန်သူများသည် ရောမနှင့် ပူးပေါင်းသည်ဟု ယူဆရသော ချမ်းသာသော ဂျူးများ၏ နန်းအိမ်များကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးကာ အခွန်မှတ်တမ်းများပါရှိသော မှတ်တမ်းရုံးကိုပါ ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်တွင်ပင် ဗိမာန်တော်ကုန်းရှိ ပုန်ကန်သူများသည် အန်တိုနီယခံတပ်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး ရောမတပ်သားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။

After a week of bloody conflict, the revolutionaries, with the help of a band of Sicarii, finally gained the advantage, forcing the peace party to retreat to Herod’s palace. In order to gain the support of common people who suffered under Roman taxation, the rebels set about burning down the palatial homes of wealthy Jews who were seen as Roman collaborators and also destroyed the archives office that held all the tax records. During this same time, the rebels on the temple mount at last gained control of the Antonia Fortress and massacred its Roman garrison.

 

ရက်ပေါင်းများစွာ လုယက်ဖျက်ဆီးပြီးနောက် မြို့အနောက်ကုန်းရှိ ပုန်ကန်သူများသည် ဟေရုဒ်နန်းတော်တွင် ခိုလှုံနေသော ငြိမ်းချမ်းရေးဘက်လိုက်သူများကို ပြန်လည်အာရုံစိုက်ခဲ့ကြသည်။ မာဆာဒါမှ မေနဟင်နှင့် သူ၏ ဆီကာရီများက ကူညီပေးခဲ့သဖြင့် နန်းတော်၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အဂရစ်ပါ၏ မြင်းတပ်သားများသည် ရှုံးနိမ့်မှုကို သိရှိသဖြင့် အလင်းဝင်ခဲ့ကြပြီး မြို့မှ အသက်ရှင်လျက် ထွက်ခွာခွင့်ရခဲ့သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးဘက်လိုက်သူများမှာ ထိုမျှ ကံကောင်းခဲ့ကြခြင်းမရှိပေ။ ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သည့် အနနိယနှင့် ဟေဇကိယ (နေဒဘဲယုတ်စ်၏ သားများ) တို့ ပုန်းအောင်းနေရာမှ တွေ့ရှိသောအခါ မေနဟင်က သူတို့ကို သတ်ပစ်ခဲ့သည်။

After days of looting and destruction, the rebels on the western hill turned their attention back to the peace party who had taken refuge in Herod’s palace. With the help of Menahem and his Sicarii from Masada, the rebels eventually took control of a section of the palace. Recognizing that their cause was lost, Agrippa’s cavalry sued for peace. They were allowed to surrender and leave the city unharmed. Members of the peace party were not so fortunate. When Ananias and Hezekiah, sons of Nedebaeus who were leaders of the peace party, were found hiding, Menahem had them executed.

 

ပုန်ကန်သူများသည် ယေရုရှလင်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း မြို့တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးပြန်မရခဲ့ပေ။ ဧလာဇာနှင့် ယာဇက်ပုန်ကန်သူများသည် မေနဟင်က ပုန်ကန်မှု၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လိုသည်ဟု ဒေါသထွက်ခဲ့ကြသည်။ ဧလာဇာသည် အနနိယကို သတ်ခဲ့ခြင်းအတွက် လက်စားချေလိုသဖြင့် ဗိမာန်တော်တွင် ကိုးကွယ်နေစဉ် မေနဟင်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မေနဟင်သည် အစပိုင်းတွင် လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဖမ်းမိပြီး သူ၏ အရာရှိကြီးအချို့နှင့်အတူ သတ်ပစ်ခဲ့သည်။ သူ၏ အခြားထောက်ခံသူအချို့သည် မာဆာဒါသို့ ပြန်သွားကာ စစ်ပွဲတစ်လျှောက် အဲဒီတွင် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့ကြသည်။ ပုန်ကန်သူများအချင်းချင်း ရန်ဖြစ်မှုသည် ပုန်ကန်မှုတစ်လျှောက် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

Although the rebels had successfully taken control of Jerusalem, peace did not return to the city. Fighting broke out among the different rebel factions as Eleazar and the priestly insurgents were outraged that Menahem was, in their opinion, trying to position himself as the leader of the revolt. Eleazar also wanted to avenge the murder of Ananias, who happened to be his father. Menahem was attacked while worshiping in the temple, and while he initially escaped, he was eventually caught and killed along with several of his leading officers. Some of his other supporters safely returned to Masada, where they remained throughout the war. Such infighting among the rebels continued throughout the revolt.

 

အခြေအနေ ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရဖြစ်နေသည်ကို တွေ့သော ရှီးရီးယားအုပ်ချုပ်ရေးမင်း ကက်စ်တီယပ်စ် ဂလ္လပ်စ်သည် ဆီးရီးယားမှ စစ်သူကြီးတပ် ၁၂ နှင့် အခြားအထောက်အပံ့တပ်များဖြင့် ယေရုရှလင်သို့ ချီတက်လာခဲ့သည်။ မြို့၏မြောက်ဘက်တွင် ရက်ပေါင်းများစွာ တပ်စွဲပြီးနောက် မြို့ကို မသိမ်းနိုင်မီ စစ်အင်အားမလုံလောက်ဟု စိုးရိမ်ကာ ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။ ဆုတ်ခွာစဉ် ဘေ့ဟိုရုန်လမ်းကြောင်းတွင် ဂျူးပုန်ကန်သူများက ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဂျူးမြှားများမှ အကာအကွယ်မရှိဖြစ်နေသော ရောမတပ်များသည် အထိနာခဲ့သည်။ ယောသဲဖုတ်စ်အရ ရောမစစ်သား နီးပါး ၆,၀၀၀ သေဆုံးခဲ့သည်။

With the situation out of control, Cestius Gallus, the governor of Syria, marched to Jerusalem with the Twelfth Roman Legion and several auxiliaries to put down the revolt. After arriving and positioning his troops north of the city for several days, Cestius Gallus became concerned that he did not have sufficient military support to take the city. As his troops retreated from the city, Jewish rebels ambushed them in the Beth-horon pass. Unable to find cover from the barrage of Jewish arrows that rained down on them, the Roman legion was thoroughly routed. According to Josephus, nearly six thousand Roman soldiers lost their lives.

 

စစ်သူကြီးတပ် ၁၂ ကို ဂျူးတို့ အနိုင်ရရှိခဲ့ခြင်းသည် ရောမနှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်မည့် မျှော်လင့်ချက်ကို လုံးဝဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။ ဂျူးအများစုသည် အမျိုးသားရေးလွတ်မြောက်ရေးစစ်ပွဲတွင် ပုန်ကန်သူများဘက် ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။ မက္ကဘီပုန်ကန်စဉ်ကဲ့သို့ ဘုရားသခင်က အံ့ဖွယ်နည်းဖြင့် ကယ်တင်မည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ရောမပြန်လာမည်ကို ပြင်ဆင်ရန် ဂျူးတို့သည် နိုင်ငံတစ်ဝန်းကို စစ်အတွက် ခိုင်ခံ့စေခဲ့ကြသည်။

The Jewish victory over the twelfth legion completely undermined any hope of a peaceful settlement with Rome. Most of the Jews now rallied behind the insurgents in a nationalistic war of liberation. They were convinced that God would once again miraculously deliver them as they felt He had done during the Maccabean Revolt. In preparation for the return of the Romans, the Jews set out to fortify the country for war.

 

ကက်စ်တီယပ်စ် ဂလ္လပ်စ်၏ အရည်အချင်းမဲ့မှုကို ဒေါသထွက်သော ဧကရာဇ် နီရိုသည် ဗက်စ်ပါဆီယန်နှင့် သူ၏သား တိတုတ့်အား မည်သည့်နည်းဖြင့်မဆို ပုန်ကန်မှုကို နှိမ်နင်းရန် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ခရစ်နှစ် ၆၇ တွင် ဗက်စ်ပါဆီယန်သည် ရှီးရီးယားသို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် စစ်သူကြီးတပ် ၃ တပ် (၅၊ ၁၀၊ ၁၅ တို့ဖြစ်သည်)၊ အထောက်အပံ့တပ် ၂၃ တပ်၊ မြင်းတပ် ၆ တပ် နှင့် ဒေသဘုရင်များမှ အခြားအထောက်အပံ့တပ်များပါဝင်သော စုစုပေါင်း စစ်သည် ၆၀,၀၀၀ ခန့်ရှိသော ကြီးမားသော စစ်တပ်ကြီးကို စုဆောင်းပြီးဖြစ်သည်။

Infuriated at the incompetence of Cestius Gallus, Emperor Nero appointed General Vespasian and his son Titus to put down the revolt at any cost. By the time Vespasian arrived in Syria in A.D. 67, he had assembled a massive expeditionary force consisting of three legions (the fifth, tenth, and fifteenth), twenty-three auxiliary cohorts, six detachments of cavalry, as well as other auxiliary forces provided by regional kings. The entire force consisted of roughly sixty thousand troops.

 

ဗက်စ်ပါဆီယန်သည် ဂလီလဲနယ်ကို မြောက်ဘက်မှ စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုနည်းဗျူဟာကို မျှော်မှန်းထားသဖြင့် ယေရုရှလင်ရှိ ဂျူးခေါင်းဆောင်များသည် ဂလီလဲတပ်မှူးအဖြစ် ဂျူးတစ်ဦးဖြစ်သူ ယောသဲဖုတ်စ်ကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယောသဲဖုတ်စ်နှင့် သူ၏တပ်များသည် ရောမအင်အားကြီးမားမှုကို မယှဉ်နိုင်ခဲ့ပေ။ ခရစ်နှစ် ၆၈ အစောပိုင်းတွင် ဂျူးပုန်ကန်မှု၏ နောက်ဆုံးကျန်ရစ်သည်များမှာ ယေရုရှလင်မြို့နှင့် ဟေရုဒ်၏ သဲကန္တာရခံတပ်များသာ ဖြစ်သည်။ ယေရုရှလင်သည် ချက်ချင်းကျရှုံးမည်ဖြစ်သော်လည်း ဧကရာဇ် နီရို ရုတ်တရက်သေဆုံးသဖြင့် (ဇွန်လ) အချိန်ဆွဲခံခဲ့ရသည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ယေရှု၏ နှိုးဆော်ချက် (မဿဲ ၂၄:၁၅–၂၁) ကို သတိရပြီး ယေရုရှလင်မှ ထွက်ပြေးကာ ပဲလမြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။

Vespasian first marched against Galilee from the north. Anticipating such tactics, the Jewish leadership in Jerusalem had appointed a Jew named Josephus to act as the Galilean general. Josephus and his troops, however, were no match for the might of Rome. By early A.D. 68, the only surviving elements of the Jewish revolt were the city of Jerusalem and the rebels who held Herod’s desert fortresses. Jerusalem would have fallen quickly thereafter, but a reprieve came with the unexpected death of Emperor Nero in June. Vespasian was forced to suspend operations until a new emperor confirmed his military orders. Christians, remembering the counsel of Jesus (Matt. 24:15–21), escaped out of Jerusalem and went north to Pella.

 

ရောမနိုင်ငံတွင် ထူးဆန်းသော ကံကြမ္မာတစ်ခုနှင့် နိုင်ငံရေးအကြံအစည်များကြောင့် ခရစ်နှစ် ၆၉ ခုနှစ်သည် ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့်နှစ်ဖြစ်ပြီး ဧကရာဇ်သုံးပါးတို့ အလျင်အမြန် ဆက်တိုက်ပြောင်းလဲသွားခဲ့ကြသည်။ အခြေအနေမတည်မငြိမ်ဖြစ်နေရာမှ ဗက်စပါစီယန်ကိုယ်တိုင် ဧကရာဇ်အသစ်အဖြစ် ကြေညာခံရမှသာ တည်ငြိမ်လာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်များသဘောသဘာဝကြောင့် တိုင်တက်စ်သည် ယူဒါယပြည်တွင် စစ်ဆင်ရေးများကို ပြန်လည်စတင်နိုင်ခြင်းမှာ ခရစ်နှှစ် ၇၀ ပြည့်နှစ် နွေဦးရာသီအထိ နီးပါးနှစ်နှစ်ခန့်အကြာမှသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။

Through a strange twist of fate, political intrigue in Rome resulted in A.D. 69 being a year of civil war that saw three emperors come and go in rapid succession. The situation did not stabilize until Vespasian himself was proclaimed the new emperor. The nature of these events meant, however, that it was not until nearly two years later, in the spring of A.D. 70, that Titus was finally able to resume military operations in Judea.

 

တိုင်တက်စ်သည် ယေရုဆလင်မြို့ကို အမြန်သိမ်းပိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် လက်ယပ်ခေါင်းတပ်သုံးတပ်ဖြင့် မြို့ကို ဝိုင်းရံခဲ့ဲ့ပြီး မြို့တစ်မြို့လုံးကို ဝိုင်းထားသော ဝိုင်းပိတ်တံတိုင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြို့၏ အားနည်းရာဖြစ်သော မြောက်ဘက်တံတိုင်းကို အဓိကထား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မြို့သည် သိပ်မကြာခဲ့ပေ။ စက်တင်ဘာလအစောပိုင်းတွင် ယေရုဆလင်မြို့နှင့် ဗိမာန်တော်ကို ရောမတို့က လုယက်ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ယောဇေဖက်စ်က ဆိုသည်မှာ ဝိုင်းပယ်တိုက်ခိုက်စဉ်အတွင်း ဂျူးလူမျိုး တစ်သန်းထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ပြီး ပုန်ကန်မှုတစ်ခုလုံးအတွင်း လူတစ်သိန်းနီးပါး ဖမ်းဆီးခံရပြီး ကျွန်အဖြစ် ရောင်းစားခံခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။ ယေရုဆလင်တွင် ဖမ်းဆီးရမိသူများအနက် အသက် ဆယ့်ခုနစ်နှစ်အထက် ကျန်းမာသန်စွမ်းသည့် အမျိုးသားများကို အီဂျစ်တွင်း သတ္တုတူးဖော်ရေးတွင်းများသို့ သို့မဟုတ် ဂလက်ဒီယေတာပွဲနှင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တိုက်ပွဲများအတွက် ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ အသက် ဆယ့်ခုနစ်နှစ်အောက် ကလေးများကို ကျွန်အဖြစ် ရောင်းချခဲ့ပြီး အဆင့်အမြင့်ဆုံး ချောမောလှပသော လူငယ် ခုနှစ်ရာကို ရောမမြို့တွင် တိုင်တက်စ်၏ အောင်ပွဲခံပွဲအတွက် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ အောင်ပွဲခံချီတက်ပွဲမှ မြင်ကွင်းများကို ထွင်းထုထားသော အောင်ပွဲတံခါးတိုင်ကို ရောမမြို့တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး တိုင်တက်စ်အောင်ပွဲကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ ဗိမာန်တော်မှ ယူဆောင်လာသော ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် တံပိုးများ၊ ယဇ်ပလ္လင်မှ မီးခွက်များ၊ ပြပွဲမုန့်စားပွဲနှင့် မီနိုရာမီးခွက်တိုင်ကို ထိုတံခါးတိုင်ပေါ်တွင် ထွင်းထုပုံဖော်ထားသည်။ ယေရုဆလင်မြို့နှင့် ဗိမာန်တော်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သမျှမှာ အခြေတံတိုင်းများနှင့် ဟေရုဒ်တည်ဆောက်ခဲ့သော ခံတပ်မျှော်စင်သုံးခုသာဖြစ်သည်။ ယောဇေဖက်စ်က ဖျက်ဆီးမှုမှာ အလွန်ပြင်းထန်လွန်းသဖြင့် ထိုမြို့တွင် လူမနေဖူးသလို ဖြစ်နေသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

Titus made quick work against Jerusalem. He surrounded the city with four legions, set up a siege wall around the entire city, and then began attacking the city at its weakest point—its northern wall. The city did not last long. By early September, Jerusalem and its temple had been sacked and destroyed by the Romans. According to Josephus, more than one million Jews were killed during the siege and nearly one hundred thousand were captured and enslaved during the entire revolt. Of those captured in Jerusalem, healthy men over the age of seventeen were condemned to the mines in Egypt or for use in gladiatorial and beast shows, children under seventeen were sold as slaves, and seven hundred of the most handsome young men were reserved for Titus’s triumph in Rome. A victory arch with carved panels representing scenes from the victory parade was built in Rome and named in honor of Titus to commemorate the event. Among the spoils of war depicted on the arch were several objects taken from the temple: trumpets, fire pans from the altar, the table of showbread, and the menorah. All that was left of Jerusalem and the temple were its foundation walls and the three fortification towers Herod built. Josephus claimed the destruction was so complete it looked as if the city had never been inhabited (regarding the destruction of the temple, see in “Archaeology and the Bible,” p. 92).

 

ဂျူးပုန်ကန်မှုတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်မှာ သဲကန္တာရခံတပ်သုံးခုသာဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံးပုန်ကန်သူများ ခိုလှုံရာဖြစ်သည်။ ထိုနေရာများမှ ခြိမ်းခြောက်မှုနည်းပါးသည်ဟု ယူဆသဖြင့် တိုင်တက်စ်သည် လက်ယပ်ခေါင်းတပ်တစ်တပ်မျှသာ ချန်ထားခဲ့ပြီး ရောမသို့ ပြန်သွားခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးကျန်ရစ်သော ဆယ်ခုမြောက်ဖရက်တန်စစ်တပ်ကို ပြည်နယ်တွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် နောက်ဆုံးပုန်ကန်သူခံတပ်များကို နှိမ်နင်းရန် တာဝန်ပေးခဲ့သည်။ ယောဇေဖက်စ်အဆိုအရ ဟေရိုဒီယံခံတပ်နှင့် မာခါရုစ်ခံတပ်များမှာ အလျင်အမြန်ကျရှုံးခဲ့ပြီး မာဆာဒါခံတပ်မှ ပုန်ကန်သူများမှာ ခရစ်နှစ် ၇၃ ခုနှစ်အထိ ခိုလှုံခဲ့ကြသည်။

All that remained of the Jewish revolt were the three desert fortresses held by the last of the rebels. Seeing little threat in these enclaves, Titus dismissed all but one of the Roman legions and returned to Rome. The final legion, the Tenth Fretensis, was commissioned with maintaining order in the province and finishing off the last of the rebel strongholds. According to Josephus, the fortress of Herodium and Machaerus fell quickly, while the rebels at Masada held out until A.D. 73.

 

ယေရုဆလင်မြို့နှင့် ဗိမာန်တော် ဖျက်ဆီးခံရခြင်းကြောင့် ဒေသတွင်းနှင့် ဂျူးလူမျိုးများအပေါ် အခြေခံကျကျ ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ယူဒါယပြည်တွင် ပြဿနာများစွာ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်းမှာ ပြည်နယ်ကို အုပ်ချုပ်သော အငယ်တန်းအရာရှိများ၏ စွမ်းရည်မပြည့်ဝမှုကြောင့်ဖြစ်သဖြင့် ရောမတို့က ယူဒါယကို ပုံမှန်ဧကရာဇ်ပြည်နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါက အတွေ့အကြုံရှိပြီး ပရေတိုရီယန်အဆင့်ရှိသော ဧကရာဇ်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးက အုပ်ချုပ်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်နယ်တွင် ဆယ်ခုမောက်တပ်နှင့် အရန်တပ်များကို စခန်းချထားသည်။ ဆီဇီရီယသည် အုပ်ချုပ်ရေးဌာနချုပ်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသော်လည်း စစ်ရေးဌာနချုပ်မဟုတ်တော့ပေ။ တပ်ဖွဲ့အများစုကို ယေရုဆလင်မြို့တွင် စခန်းချထားသည်။ အကြောင်းမှာ နောက်တစ်ကြိမ် ပြဿနာထပ်ဖြစ်ပါက ဂျူးဘာသာ၏ ဘာသာရေးအလယ်ဗဟိုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံထားရသော ထိုနေရာနှင့် ဆက်စပ်နိုင်ခြေများသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

The destruction of Jerusalem and its temple brought radical changes to the region and the Jewish people. Since many of the problems in Judea had arisen on account of the incompetence of the junior-level officers who governed the province, the Romans designated Judea as a regular imperial province. It would now be ruled by a seasoned governor, an imperial legate of praetorian rank. As such, the province was also garrisoned with a Roman legion (the tenth) along with auxiliaries. While Caesarea would remain as the administrative headquarters of the province, it was not the military headquarters. The main body of troops were stationed at Jerusalem, since if trouble broke out again, it would likely be connected to the site that was recognized as the religious center of Judaism.

 

ဗိမာန်တော် ဖျက်ဆီးခံရခြင်းကြောင့် ဂျူးဘာသာသဘောသဘာဝပါဝင်သည့် အခြေခံပြောင်းလဲမှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ တစ်ကြိမ်တည်းသော ဘေးအန္တရာယ်ကြီးတွင် ဂျူးကမ္ဘာ၏ ဘာသာရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအလယ်ဗဟိုသည် အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။ ဆန်ဟီဒရင်အဖွဲ့နှင့် ရာစုနှစ်များစွာကြာ ဆက်လက်ခဲ့သော ယဇ်ပုရောဟိတမျိုးဆက်သာမကား အဆုံးသတ်သွားရုံမက ယဇ်ပူဇော်မှု ရပ်တန့်သွားခြင်းကြောင့် ယဇ်ပုရောဟိတအဆင့်အတန်းပါ အရေးမပါတော့ပေ။ ဗိမာန်တော်နှင့် ဗိမာန်တော်ဝတ်ပြုမှုများ အဆုံးသတ်သွားသည်နှင့်အမျှ အာဏာရှိဖာရစဲလူမျိုးများပါ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။

The destruction of the temple also resulted in a fundamental change to the nature of Judaism itself. In one catastrophic event, the religious and administrative center of the Jewish world had come to an end. Not only had the Sanhedrin and the line of high priests that had stretched back for centuries come to an end, but the end of sacrificial worship made the priesthood itself of no importance. As the temple and all its services came to an end, so did the powerful Sadducees.

 

ယောဟနန်ဘင်ဇက္ကဲဦးဆောင်သော ဖာရစဲလူတစ်စုသည် ဆဒုကဲများနှင့် ဆန်ဟီဒရင်က ဖြည့်ဆည်းခဲ့ဖူးသော ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်မှုလစ်ဟာနေရာကို ဖြည့်ဆည်းခဲ့သည်။ ယေရုဆလင်မှ အသုဘတ်ထဲဝင်၍ ရောမတို့ထံ လာရောက်အညံ့ခံပြီးနောက် ယောဟနန်ဘင်ဇက္ကဲသည် ဂျော့ပါအောက်ရှိ ကမ်းရိုးတန်းအနီး ဂျမ်နီယာမြို့လေးတွင် တိုရာပညာရှင်အနည်းငယ်ကို စုစည်းကာ တိုရာလေ့လာခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ ထိုပညာရှင်များအတွက် တိုရာလေ့လာမှုသည် ဝတ်ပြုမှုနှင့် နာခံမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို လေ့လာခညှိးနွမ်းမှုသည် ယဇ်တကယ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် တူညီသည်ဟု သူတို့ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဥပဒေ၏ ရှုထောင့်အားလုံးနှင့် အခြားတိုရာပညာရှင်များ၏ အမြင်များကို လေ့လာပြီး အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် သူတို့ကိုယ်သူတို့ အပ်နှံခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ထိုပညာရှင်များ၏ လွှမ်းမိုးမှုက ဂျူးဘာသာကို ဗိမာန်တော်မူတည်သော ဘာသာမဟုတ်ဘဲ တိုရာနှင့် ဂျူးဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ဗဟိုပြုသော ရဗ္ဗိနှင့်ဆိုင်သော ဂျူးဘာသာအဖြစ် ပြန်လည်ပုံဖော်ခဲ့သည်။ သူတို့၏ အမြင်နှင့် ဓလေ့အချို့ကို နောက်ပိုင်းတွင် အောက်ပါ ရဗ္ဗိစာပေများတွင် စုစည်းထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ မစ်ရှနာ (ခရစ်နှစ် ၂၀၀ ခန့်) သည် ရဗ္ဗိအဆုံးအမများစုစည်းမှုဖြစ်ပြီး အချို့မှာ ခရစ်နှစ် ၇၀ မတိုင်မီကပင် ရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ တိုစက်ဖ်တာ (ခရစ်နှစ် ၄၀၀ ခန့်) သည် ဒုတိယရာစုမှ ရှေးဟောင်းဂျူးအဆုံးအမများကို မစ်ရှနာကို ဖြည့်စွမ်းပေးသည့် စုစည်းမှုဖြစ်သည်။ ဘေဘီလုံတယ်လ်မွတ် (ခရစ်နှစ် ၄၀၀ ခန့်) နှင့် ယေရုဆလင်တယ်လ်မွတ် (ခရစ်နှစ် ၅၀၀ ခန့်) တို့သည် မစ်ရှနာအပေါ် အဋ္ဌကထာများဖြစ်သည်။

A group of Pharisees led by Johanan ben Zakkai filled the religious leadership void that the Sadducees and Sanhedrin had once filled. After escaping from Jerusalem in a coffin and surrendering to the Romans, Johanan ben Zakkai obtained permission to gather together a small group of religious scholars to study the Torah at Jamnia, a town near the coast below Joppa. For these scholars, the study of the Torah was an act of worship and obedience. Thus they believed that the study of the laws of sacrifices was the same as actually offering a sacrifice itself. They dedicated themselves, therefore, to studying and interpreting every aspect of the law, as well as the opinions of other Torah scholars. Over the decades that followed, the influence of these scholars reshaped Judaism into what today is known as rabbinic Judaism—a religion centered on the study of the Torah and Jewish tradition rather than the temple. Some of their opinions and traditions were eventually gathered together and preserved in the following collections of rabbinic literature: the Mishnah (ca. A.D. 200), a collection of rabbinic teachings, some of which may date back to before A.D. 70; the Tosefta (ca. A.D. 400), a collection of ancient Jewish teachings from the second century that supplement the Mishnah; the Babylonian Talmud (ca. A.D. 400) and the Jerusalem Talmud (ca. A.D. 500), both of which are commentaries on the Mishnah.

 

ဒုတိယအကြိမ် ယုဒလူမျိုးများ၏ ပုန်ကန်မှု (ခရစ်နှစ် ၁၃၂–၁၃၅)

ယေရုရှလင်မြို့ ပျက်စီးခြင်းအပြီး နာကျင်ဖွယ်ရာ နှစ်များတွင် ယုဒလူအများစုသည် ယေရုရှလင်မြို့နှင့် ဗိမာန်တော်မြတ်ကို မကြာမီ ပြန်လည်တည်ဆောက်မည်ဟု မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် အသက်ရှင်ခဲ့ကြသည်။ ဘာ့ဝါးလူမျိုးများက ရှောလမုန်၏ ဗိမာန်တော်ကို ဖျက်ဆီးပြီးနောက် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်နှင့်အမျှ ယခုလည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်လာမည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် ခရစ်နှစ် ၁၃၀ တွင် ဧမက်ပရာ ဟေဒရိယန်သည် ယေရုရှလင်မြို့ကို တပါးအယူဝါဒီမြို့အဖြစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်မည်ဖြစ်ပြီး ယုဒဗိမာန်တော်ရှိရာ မှရာသို့ ဂျူပီတာဘုရားကျောင်းကို တည်ထားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဟေဒရိယန်သည် ခန္ဓာကိုယ်ကို ပျက်စီးစေသော ဓလေ့များကို အင်ပါယာတစ်ဝှမ်း တားမြစ်သည့်အနေဖြင့် အရေဖျားလှီးခြင်းကိုပါ တားမြစ်ခဲ့သည်။ ယုဒလူမျိုးများအတွက် မိမိတို့၏ အမှတ်အသားကို တိုက်ခိုက်ခံနေရသည်ဟု ထင်မှတ်ကြပြီး ခရစ်နှစ် ၁၃၂ တွင် ယုဒပြည်တစ်ခွင်မှ ယုဒလူများ ထပ်မံပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။

The Second Jewish Revolt (A.D. 132–135)

In the painful years following the destruction of Jerusalem, many Jews were sustained by the hope that Jerusalem and its sacred temple would be rebuilt in the near future, as it had been after the Babylonians destroyed Solomon’s temple. This hope was dealt a devasting blow in A.D. 130 when Jews across Judea learned that the emperor Hadrian planned to rebuild Jerusalem as a pagan city—and on the sacred site where the Jewish temple once stood, he wanted to dedicate a temple to Jupiter. At the same time, Hadrian also appears to have banned the practice of circumcision as part of an empire-wide prohibition against customs that involved physical mutilation. Fearful that their identity as Jews was under attack, Jews from the Holy Land rose up once more in revolt in A.D. 132.

 

ဆိုင်မွန်ဘားကိုစီဘာ (Simon bar Kosiba) ဟူသော စွဲမက်ဖွယ်ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် ယုဒပုန်ကန်သူများသည် ယုဒပြည်ရှိ ရောမစစ်တပ်များကို လေးနှစ်နီးပါး ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ အံ့အားသင့်ဖွယ် တိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် အစပိုင်းတွင် အောင်ပွဲခံနိုင်ခဲ့ပြီး ရောမတပ်သားများ အထိနာစေကာ ဆုတ်ခွာရသည်အထိ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျော်ကြားသော ရဗ္ဗိ အာကီဘာ (Akiba) က ဆိုင်မွန်သည် ဣသရေလကို အောင်ပွဲဆီသို့ ဦးဆောင်မည့် ပရောဖက်ပြုထားသော မေရှိယဖြစ်သည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ကိုစီဘာ (Kosiba) ဟူသောအမည်သည် ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် “ကြယ်” (kokhba) ဟူသောအသံနှင့် ဆင်တူသောကြောင့် အာကီဘာက သူ့ကို ဆိုင်မွန်ဘားကိုခ်ဘာ (Simon bar Kokhba - ကြယ်သားတော်) ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပြီး ယာကုပ်မှ ကြယ်တစ်ပွင့် ထွန်းပေါ်လာလိမ့်မည်ဟု ဟောကိန်းထုတ်ထားသည့် (တောလည်ခရီး ၂၄:၁၇) နှင့် ချိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဤသို့သော ဘာသာရေးစိတ်အားထက်သန်မှုကို ပုန်ကန်သူများထုတ်သော ဒင်္ဂါးများတွင်လည်း တွေ့ရသည်။ ဒင်္ဂါးတစ်ဖက်တွင် ဆိုင်မွန်၏အမည်ကို ရေးထိုးထားပြီး နောက်တစ်ဖက်တွင် ဗိမာန်တော်၏ရှေ့မျက်နှာစာနှင့် “ယေရုရှလင်၏လွတ်လပ်ရေးအတွက်” ဟူသော စာသားကို ထည့်သွင်းထားသည်။

Under the charismatic leadership of Simon bar Kosiba, the Jewish rebels launched a fierce campaign of guerrilla warfare against the Roman forces stationed in Judea that lasted nearly four years. Through the element of surprise, the Jews initially gained the upper hand, wreaking so much havoc that the Romans suffered many casualties and were forced to retreat. A leading Jewish rabbi named Akiba declared Simon was the promised messiah who was destined to lead Israel to victory. Since the name Kosiba sounds like the Hebrew word for “star” (kokhba), Akiba called him Simon bar Kokhba (“son of the star”), connecting Simon with the messianic prophecy that a star would arise out of Jacob (Num. 24:17). This sort of religious fervor associated with the revolt was also depicted in the coins the rebels minted. One side of the coin bore the name of Simon, and the other side depicted the front of the temple with the words, “For the freedom of Jerusalem.”

 

သို့သော် ဆိုင်မွန်သည် မေရှိယအစစ်မဟုတ်ခဲ့ပေ။ ပထမအကြိမ် ယုဒပုန်ကန်မှုကဲ့သို့ပင် ရောမတို့သည် ကြီးမားသောစစ်တပ်ကို စုဖွဲ့ကာ ယုဒပြည်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာပြီး ရွာပေါင်းရာချီကို ဖျက်ဆီးကာ နေထိုင်သူများကို သတ်ဖြတ်သို့မဟုတ် ကျွန်အဖြစ် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ခရစ်နှစ် ၁၃၅ တွင် ဆိုင်မွန်နှင့် အာကီဘာ သေဆုံးသွားသဖြင့် ပုန်ကန်မှု လုံးဝနှိမ်နင်းခံရသည်။ ရောမသည် ထပ်မံအောင်ပွဲခံခဲ့သည်။

Simon, however, was no messianic deliverer. As was the case during the first Jewish revolt, the Romans amassed a huge military force and returned to Judea with a vengeance. They ravaged the province, destroying hundreds of villages and slaughtering or enslaving their inhabitants. After years of bitter fighting, the revolt was finally put down when Simon and Akiba were killed in A.D. 135. Rome was victorious once more.

 

စစ်ပွဲပြီးဆုံးပြီးနောက် ယေရုရှလင်မြို့ကို ဟေဒရိယန်၏ မိသားစုအမည် အေလိယု (Aelius) ကို အစွဲပြု၍ အေလိယာ ကပိတိုလီနာ (Aelia Capitolina) ဟု အမည်ပြောင်းကာ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ယုဒလူများကို ယခုအခါ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မုန်းတီးခံနေရပြီး မြို့အတွင်း ဝင်ရောက်ခြင်းကို သေဒဏ်ဖြင့် တားမြစ်ခဲ့သည်။ ယုဒဗိမာန်တော်ရှိရာနေရာတွင် ဂျူပီတာဘုရားကျောင်းကို တည်ဆောက်ရုံမျှမက ယေရှုမြှုပ်နှံခံရသည်ဟု ယူဆထားသော နေရာတွင် အက်ဖရိုဒိုင်တီ (Aphrodite) ဘုရားကျောင်းကိုပါ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ (သင်္ချိုင်းတည်နေရာနှင့်ပတ်သက်၍ “ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် ကျမ်းစာနှင့်” စာမျက်နှာ ၉၁ ကို ကြည့်ပါ)။ ယုဒဗိမာန်တော် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး မျှော်လင့်ချက်မှာ လုံးဝပြိုပျက်သွားခဲ့သည်။ ရှင်သန်ကျန်ရစ်ခဲ့သော ယုဒဘာသာမှာ ရဗ္ဗိဆရာများဦးဆောင်သော ယုဒဘာသာ (rabbinic Judaism) သာဖြစ်သွားသည်။

After the conclusion of the war, Jerusalem was rebuilt and renamed Aelia Capitolina, after Aelius, Hadrian’s family name. Jews, who were now widely despised, were forbidden to enter the city on pain of death. In addition to erecting a temple to Jupiter on the site where the Jewish temple once stood, Hadrian also had a temple to Aphrodite built on the traditional site where Jesus was buried (regarding the location of the tomb, see in “Archaeology and the Bible,” p. 91). Any hope the Jewish people had in the restoration of the Jewish temple was gone. The only form of Judaism that would survive was rabbinic Judaism.

 

ပေါလု၊ တရားဟောခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်း

ခရစ်ယာန်ဘဝတွင် တရားဟောခြင်း၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့် ယေရှုခရစ်ကို ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်မှုသည် ခရစ်ယာန်များကြားတွင် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်နေခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် တမန်တော် ပေါလု၏ စာများနှင့် ဓမ္မသစ်ပညာတွင် ပို၍ထင်ရှားသည်။ တမန်တော် ပေါလု ကြီးပြင်းလာခဲ့သော ယုဒပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဘုရားသခင်၏ တရားဟောခြင်းကို ဗျာဒိတ်တော်အားလုံး၏ ဗဟိုချက်အဖြစ် ယူဆခဲ့ကြပြီး ယုဒလူများက ကျမ်းစာဟု ယူဆသော စာအုပ်များတစ်ခုလုံးကို (နောင်ခရစ်ယာန်များက ဓမ္မဟောင်းဟု ခေါ်သည်) တိုရတ် (Torah) သို့မဟုတ် “တရားဟော” ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။

PAUL, THE LAW, AND SALVATION

The role of the law in the Christian life and its connection to salvation by faith in Christ has been a matter of controversy among Christians. This is particularly the case with respect to the writings and theology of Paul. The Jewish environment in which the Apostle Paul was brought up considered the divine law as the center of all revelation, so much so that the entire collection of writings that the Jews regarded as sacred Scripture—later referred to as the Old Testament by Christians—was called Torah, or “Law.”

 

ယေရှုနှင့် ယုဒလူများနှင့် တရားဟော

ခရစ်မပေါ်မီ ဒုတိယရာစုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ဟလင်နစ်ယဉ်ကျေးမှု ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် ယုဒဘာသာအတွင်း ဘိုးဘွားစဉ်ဆက် ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို မျိုးဆက်သစ်များအတွက် ထိန်းသိမ်းရန် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကြိုးပမ်းသည့် လှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ကယ်တင်ခြင်းမှာ ဘုရားသခင်ပေးသနားခြင်းဖြစ်သော်လည်း ဣသရေလနှင့် ချုပ်ထားသော ပဋိညာဉ်ကို သစ္စာရှိရှိ လိုက်နာခြင်းပေါ်တွင် မူတည်သည်ဟု သူတို့ ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပညတ်တော်အားလုံးကို တင်းကြပ်စွာ လိုက်နာခြင်း၊ သူတို့ထက် စိတ်အားထက်သန်မှု နည်းပါးသူများနှင့် ခွဲခွာခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ထိုအရာများတွင် ဥပုသ်နေ့စောင့်ခြင်း၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်း၊ ကုသိုလ်ပြုခြင်းများ (ဆွမ်းခံခြင်း၊ ဆုတောင်းခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း - မဿဲ ၆:၁–၁၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) တို့ ပါဝင်သည်။ အရေဖျားလှီးခြင်းမှာ ဘုရားသခင်၏ တရားဟောခြင်းကို လိုက်နာကြောင်း ပြသသော အဓိကအမှတ်အသားဖြစ်လာသည်။ ဘုရားသခင်၏ တရားဟောခြင်းကို စိတ်အားထက်သန်သူများသည် အာဗြဟံ၏ သစ္စာရှိသော သားမြေးများဟု ယူဆခံရသည်။

JEWS, JESUS, AND THE LAW

The threat of Hellenization in the first decades of the second century B.C. led to a movement within Judaism that was determined to make sure Jews’ ancestral faith and traditions would be preserved for future generations. While salvation was God-given, they believed it was dependent on their faithfulness to the covenant God made with Israel, which required obedience to the teachings of the Torah. Strictly obeying all the commandments—and separating themselves from those who they felt were not as zealous for obedience—was, therefore, of utmost importance to them. This included following Jewish traditions regarding Sabbath observance, the offering of sacrifices, and the practice of good works—such as giving alms, praying, and fasting (cf. Matt. 6:1–18). Circumcision became the defining mark of identity, since it was seen as a clear outward indication of obedience to God’s law. Those who were zealous for God’s law were believed to be the faithful descendants of Abraham—the people of God.

 

သို့သော် ယေရှုမူကား လုံးဝကွဲပြားသော အမြင်ရှိခဲ့ပြီး ဖာရိရှဲများကဲ့သို့သော ယုဒအဖွဲ့များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ရသည်။ ယေရှုကို ဘာသာရေးအာဏာပိုင်များက စွပ်စွဲခဲ့သော အဓိကအချက်နှစ်ချက်မှာ ဘုရားသခင်၏ တရားဟောခြင်းကို အရေးမထားဟု ဆိုခြင်း (မာကု ၂:၂၃–၂၄; ၃:၁–၆; ယောဟန် ၅:၁၈; ၉:၁၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) နှင့် “အပြစ်သားများ” နှင့် ဆက်ဆံရာတွင် ဘာသာရေးညစ်ညမ်းမှုကို အားပေးသည်ဟု စွပ်စွဲခြင်း (မာကု ၂:၁၅–၁၇; လုကာ ၁၉:၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) တို့ဖြစ်သည်။ ယင်းစွပ်စွဲချက်များမှာ မမှန်ကန်ခဲ့ပေ။ ယေရှုက တရားဟောခြင်းကို ချိုးဖောက်သူမဟုတ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ဖာရိရှဲများကိုယ်တိုင်က သူတို့၏ ဘာသာရေးဓလေ့များကို ဘုရားသခင်ပေးသော ပညတ်တော်များနှင့် ရောထွေးမိခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည် (မာကု ၇:၅–၁၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ အမှန်တကယ် ဘာသာရေးသန့်ရှင်းမှုမှာ အပြစ်သားများနှင့် ခွဲခွာနေခြင်းဖြင့် မရရှိဘဲ လူတိုင်းအပေါ် နှလုံးသားနှင့် ကရုဏာ၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို ဖော်ပြခြင်းဖြင့် ရရှိသည် (မာကု ၁၂:၂၈–၃၄; လုကာ ၁၀:၂၅–၃၇; ယောဟန် ၁၃:၃၄–၃၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ပြဿနာမှာ တရားဟောခြင်းကဲမဟုတ်၊ တရားဟောခြင်းကို အလွဲသုံးစားလုပ်နေခြင်းသာဖြစ်သည်။

Jesus had a very different perspective, however, and it put Him on a collision course with Jewish factions like the Pharisees. The two main charges the religious authorities brought against Jesus throughout His ministry were that He downplayed the importance of obedience to the law of God (cf. Mark 2:23–24; 3:1–6; John 5:18; 9:16) and that by associating with “sinners,” He was encouraging religious impurity (cf. Mark 2:15–17; Luke 19:7). Neither of these were true. Jesus proclaimed that He was not the one who was violating God’s law. The Pharisees themselves were guilty, because they had confused the observance of their own religious traditions with true obedience to the commandments God had given (cf. Mark 7:5–13). Moreover, genuine religious purity was not achieved in isolation from sinners but in the expression of heartfelt compassion and love toward everyone (cf. Mark 12:28–34; Luke 10:25–37; John 13:34–35). The problem was not with the law per se, but the way in which the law was being misused.

 

ထို့ကြောင့် ယေရှုက ဘုရားသခင်၏ ပဋိညာဉ်မိသားစုအတွင်း ပါဝင်ခြင်းသည် နာခံခြင်းဖြင့် မရရှိနိုင်၊ ထိန်းသိမ်းနိုင်သည်လည်း မဟုတ်ကြောင်း သွန်သင်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်က မိမိလူမျိုးအတွက် ပြုလုပ်ပေးသော ရွေးနှုတ်ခြင်းပေါ်တွင်သာ မူတည်ပြီး ထိုရွေးနှုတ်ခြင်းမှာ ယေရှုတွင် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို ခွဲခြားသိမြင်စေသော အမှတ်အသားမှာ နာခံမှုတစ်ခုခုမဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်က ယေရှုမှတစ်ဆင့် ပြုမူတော်မူသမျှကို ယုံကြည်ခြင်းသာဖြစ်သည်။ နာခံမှုမှာ ကယ်တင်ခြင်းအတွက် အခြေခံမဟုတ်ဘဲ ရွေးနှုတ်ခြင်းအတွက် ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် တုံ့ပြန်ခြင်းသာဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်က ဣသရေလကို သူတို့၏ အရည်အသွေးကြောင့် ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကျေးဇူးတော်ဖြင့် တပါးအမျိုးသားများအားလုံးထံ ကယ်တင်ခြင်းအလင်းကို ယူဆောင်လာရန် ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

Accordingly, Jesus taught that inclusion in God’s covenantal family was not achieved—nor even maintained—through obedience. It was based solely on the redemption that God had achieved for His people—a redemption that found its climax in Him. Thus, the defining mark of God’s people was not any particular act of obedience but rather faith in what God was doing in and through Jesus. Obedience was still important but as the response of love to God for His redemption, not the prerequisite for redemption. God had chosen Israel not because of who they were, but because in His grace He wanted to use them to bring the light of His salvation to all the nations.

 

ပထမဆုံး ခရစ်ယာန်များမှာ ယုဒလူမျိုးများဖြစ်သဖြင့် တပါးအမျိုးသားများသည် ကယ်တင်ခြင်းအပြင်ဘက်တွင် ရှိသည်ဟု အစပိုင်းတွင် ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ယေရှုမှာ ယုဒကျမ်းစာများတွင် ကတိပေးထားသော ယုဒမေရှိယဖြစ်သည်မဟုတ်လော။ ထို့ကြောင့် ဧဝံဂေလိတရားကို ယုဒလူမျိုးများထံသာ ဟောပြောရန် သူတို့၏ တစ်ဦးတည်းသော တာဝန်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ တပါးအမျိုးသားများက ယေရှုကို လိုက်လျှောက်လိုကြသည်ကို တွေ့ရသောအခါ အံ့အားသင့်ရုံမျှမက အငြင်းပွားဖွယ်ရာလည်း ဖြစ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၁:၁–၃)။ တပါးအမျိုးသားတစ်ဦးသည် စစ်မှန်သော ခရစ်ယာန်ဖြစ်ရန် မည်မျှ “ယုဒလူ” ဖြစ်ရမည်နည်း။ ယေရှုကို ယုံကြည်ခြင်းတစ်ခုတည်းသာ လုံလောက်ပါသလား။ သို့မဟုတ် ယုဒလူများကို ပေးထားသော ပညတ်တော်များကို (ထိုအချိန်က အဓိကအားဖြင့် အရေဖျားလှီးခြင်းပြဿနာ) လိုက်နာရဦးမည်လား။

Since the earliest Christians were of Jewish origin, it is not surprising that they first believed that the Gentiles were beyond the scope of salvation. After all, Jesus was the Jewish Messiah, who had been promised in the Jewish Scriptures. Accordingly, the early Christians believed it was their sole duty to proclaim the gospel to their fellow Jews. When Gentiles expressed interest in becoming followers of Jesus it was not only surprising, but controversial (Acts 11:1–3). How “Jewish” did a Gentile have to become in order to be a genuine Christian? Was faith in Jesus alone sufficient? Or did the Gentile also have to keep the laws given to the Jews—which, at the time, focused primarily on the issue of circumcision.

 

ပေါလုနှင့် တရားဟော၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် အမြဲတည်တံ့ခြင်း

ယေရှု၏ အမှုတော်၏ အကျိုးဆက်များကို မည်သူမျှ ပေါလုထက် ပိုမိုနားလည်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ သူက ခရစ်ယာန်ဖြစ်ကြောင်း ခွဲခြားသိမြင်စေသော အမှတ်အသားမှာ လူတစ်ဦး ပြုသည်ဖြစ်စေ၊ မပြုသည်ဖြစ်စေ (အရေဖျားလှီးခြင်း သို့မဟုတ် အခြားမည်သည်) မဟုတ်ဘဲ ယေရှုခရစ်အပေါ် အသက်ရှင်သော၊ တက်ကြွသော ယုံကြည်ခြင်းသာဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်သည် ဝိညာဉ်တော်၏ အလင်းပေးမှုဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် ပေါလု၏ အမြင်ဘက်သို့ ရပ်တည်ခဲ့သော်လည်း ယုဒလူအချို့က ပေါလု၏ သွန်သင်ချက်များသည် တရားဟောခြင်းကို ထိပါးသည်ဟု ခံစားခဲ့ကြသည် (တမန်တော် ၂၁:၂၀–၂၁၊ ၂၇–၂၈)။ သို့သော် ပေါလု၏ တရားဟောခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော စကားများကို ဂရုတစိုက်စစ်ဆေးကြည့်လျှင် ဘုရားသခင်၏ တရားဟောခြင်းကို လေးစားကြောင်း၊ အမြဲတည်တံ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။ သို့ရာတွင် သီးခြားခွဲထုတ်ကြည့်လျှင် ခရစ်ယာန်ဘဝတွင် တရားဟောခြင်း၏ တရားဝင်မှုကို ပယ်ဖျက်သလို ထင်ရသော စကားများလည်း ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစကားများကို ကျေးဇူးတော်၏ ဓမ္မသစ်ဘောင်အတွင်း၌သာ ချဉ်းကပ်စစ်ဆေးရန် လိုအပ်သည်။

PAUL AND THE PURPOSE AND PERMANENCY OF THE LAW

The person who seemed to grasp the implications of Jesus’s ministry more than anyone else was the Apostle Paul. He argued that the distinguishing mark identifying someone as a Christian was not what a person did or did not do (whether circumcision or anything else); what made a person a Christian was a living and vibrant faith in Jesus Christ. Although the church—illuminated by the Spirit—ultimately sided with Paul on this issue, there were Jews who felt that his teachings undermined the law (Acts 21:20–21, 27–28). While a careful examination of what Paul says about the law reveals his respect for God’s law and its permanent validity, he makes some statements that can be confusing. Taken in isolation, they might seem to remove the validity of the law in Christian life. For that reason, we need to analyze these statements concerning the law within the framework of a theology of grace.

 

တရားဟော - ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို ဖော်ပြခြင်း

ပေါလုက တရားဟောခြင်းကို စနစ်တကျ ခေါ်ဝေါ်ရာတွင် အသုံးပြုံမှာ ဂရိစကားလုံး “နိုမော့စ်” (nomos) ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပါယ်မှာ အမျိုးမျိုးရှိသည်။ အစောပိုင်းအသင်းတော်၏ ယုဒ-ဟလင်နစ်နောက်ခံတွင် ဤစကားလုံးသည် တိုရတ် (ဓမ္မဟောင်းတစ်ခုလုံး)၊ မောရှေ၏ တရားဟော၊ ဒေကာလော့ဂ်တွင် ထင်ရှားသော အကျင့်တရား၊ စံနှုန်းတစ်ခု၊ ဥပဒေရေးရာဝါဒ စစသည်တို့ကို ဆိုလိုနိုင်သည်။ အတိအကျအဓိပ္ပါယ်မှာ စကားလုံးပေါ်လာသော ကဏ္ဍပေါ်မူတည်သည်။ ထို့ကြောင့် အကြောင်းအရာသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။

The Law as an Expression of God’s Will

The term Paul systematically uses to speak about the law is nomos. It is used in a variety of ways. In the Jewish-Hellenistic context of the early church, this could refer to the Torah—that is, the whole OT—or just the law of Moses, or the moral law reflected in the Decalogue, or a principle or standard, or even legalism. The exact meaning of the word depends on the passage in which the word appears. Therefore, context is extremely important.

 

အပြုသဘောဆောင်သော အချက်များ

ပေါလုက တရားဟောခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပြောဆိုထားသော ကဏ္ဍများကို စုစည်းကြည့်လျှင် ယေရှု၏ သွန်သင်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီစွာ တရားဟောခြင်းသည် လူသားတို့အတွက် ဘုရားသခင်၏ ပြောင်းလဲ၍မရသော အလိုတော်ကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ယေရှုက က တရားဟောခြင်းကို ဖျက်ဆီးရန်လာခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပြည့်စုံစေရန်လာကြောင်း ကြေညာခဲ့သည် (မဿဲ ၅:၁၇–၁၈)။ ပေါလုအတွက်လည်း ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် တရားဟောခြင်းကို ပယ်ဖျက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အတည်ပြုခြင်းဖြစ်သည် (ရောမ ၃:၃၁)။ တရားဟောခြင်းသည် အထူးသဖြင့် အပြစ်သားများအတွက် ပေးထားခြင်းဖြစ်ပြီး ဖြောင့်မတ်သူများအတွက် မဟုတ်ကြောင်း ပေါလုက ရှင်းပြသည် (ရောမ ၇:၂၂၊ ၂၅; ၈:၇; ၁တိ ၁:၈–၁၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဆိုလိုသည်မှာ တရားဟောခြင်းသည် ကယ်တင်ခြင်းရယူရန် မဟုတ်ဘဲ ကယ်တင်ခြင်း၏ လိုအပ်ချက်ကို သိရှိစေရန် ဖြစ်သည်။

Positive Elements

If we take together all the passages in which Paul speaks of the law, we discover that, in harmony with the teachings of Jesus, for Paul the law expressed the permanent will of God for humanity—which cannot be changed. Jesus declared that He had not come to destroy the law, but to fulfill it (Matt. 5:17–18). For Paul, it was very clear that we do not invalidate the law by having faith. On the contrary, we confirm the law (Rom. 3:31). Since the law is, above all, the expression of the divine will for fallen humanity, it is inevitably good—if used legitimately. God’s glorious gospel—which was entrusted to Paul—showed that the law, in the form we know it, was not given for the just person but for transgressors (cf. Rom. 7:22, 25; 8:7; 1 Tim. 1:8–11). In other words, the law was not given so people might be able to earn their salvation but so they might recognize their need of salvation.

 

ထို့ကြောင့် ပေါလုက တရားဟောခြင်းကို “ဝိညာဉ်တော်နှင့်ပြည့်စုံသော” (ရောမ ၇:၁၄)၊ “သန့်ရှင်း”၊ ပညတ်တော်ကို “သန့်ရှင်း”၊ “တရားမျှတး”၊ “ကောင်းမြတ်” ဟု ခေါ်သည် (အပိုဒ် ၁၂)။ ကောင်းသော ယုဒလူတစ်ဦးအနေဖြင့် တရားဟောခြင်းကို ဣသရေလအတွက် အကြီးကျခံစားခွင့်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သူ ယူဆခဲ့သည် (၉:၄)။ သူ၏ အပြုသဘောဆောင်သော အမြင်မှာ ဓမ္မဟောင်းကို အာဏာဏပိုင်အဖြစ် မကြာခဏ ကိုးကားခြင်းတွင် ထင်ရှားသည် (၃:၉–၂၀)။

For this reason, Paul calls the law “spiritual” (Rom. 7:14) and “holy”; he calls the commandment “holy,” “just” or “righteous,” and “good” (v. 12). As a good Jew, the apostle considers the law to be one of the great privileges of Israel, and includes it among the best gifts of God to His people (9:4). His positive view of the law shows in his frequent references to the OT as a source of authority (3:9–20).

 

ဘုရားသခင်၏ ဗျာဒိတ်တော်အနေဖြင့် တရားဟောခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ ဇာတိပကတိကို ဖော်ပြပြီး ပေးသနားတော်မူသူ၏ အာဏာတော်ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် အနက်ကို နားလည်ရန် စာသားအတိုင်း မဟုတ်ဘဲ ဝိညာဉ်တော် သို့မဟုတ် မူလရည်ရွယ်ချက်ကို ရှာဖွေရမည်။ စာသားက သတ်သော်လည်း ဝိညာဉ်တော်က အသက်ပေးသည် (၂ကော ၃:၆)။ ယေရှုက တောင်ပေါ်တရားဟောချက်တွင် တရားဟောခြင်း၏ အနှစ်သာရကို ရှင်းပြခဲ့သည့်နည်းတူ ပေါလုလည်း ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် တရားဟောခြင်း၏ ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည် (ရောမ ၁၃:၁၀)။ ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် ဘုရားသခင်၏ အနှစ်သာရဖြစ်သဖြင့် (၁ယောဟန် ၄:၈၊ ၁၆) တရားဟောခြင်းသည် ထိုဇာတိပကတိကို ထင်ဟပ်ပြီး ဘုရားသခင်ကို ချစ်သူများသည် ပညတ်တော်များကို စောင့်ထိန်းကြသည် (ယောဟန် ၁၄:၁၅–၂၁; ၁၅:၁၀)။

As a divine revelation, the law expresses the character of God and expresses the authority of the One who gave it. For that reason, to understand it we must search for its spirit or original intention—looking beyond its formulation—because the letter kills but the spirit makes alive (2 Cor. 3:6). That is what Jesus taught in His magisterial explanation of the law in the Sermon on the Mount; He did not do away with the law’s requirements but highlighted its intention—going directly to its motivations (cf. Matt. 5:21–48). That is what Paul means when he affirms that love is the fulfillment of the law (Rom. 13:10). If love is the essence of the Divine Being (cf. 1 John 4:8, 16), the law reflects His character, and those who love God keep His commandments (cf. John 14:15–21; 15:10).

 

အဆိုးမြင်သော အချက်များ

ပေါလု၏ အပြုသဘောဆောင်သော တရားဟောခြင်းအမြင်ကို အခြားကဏ္ဍများတွင် တွေ့ရသော အဆိုးမြင်အမြင်များနှင့် မည်သို့ပေါင်းစည်းမည်နည်း။ ဥပမာ ကျွန်ုပ်တို့သည် တရားဟောအောက်တွင်မဟုတ်ဘဲ ကျေးဇူးတော်အောက်တွင် ရှိသည် (ရောမ ၆:၁၄)၊ တရားဟောမှ လွတ်မြောက်ပြီဟု (၇:၆) စသည်ဖြင့် ရေးသားထားသည်။ တစ်ဖက်တွင်တွင် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် တရားဟောကို အတည်ပြုသည်ဟု (၃:၃၁)၊ နောက်တစ်ဖက်တွင် တရားဟောခေတ်ကို ရှုတ်ချခြင်းနှင့် သေခြင်း၏ အမှုတော်ဟု ခေါ်သည် (၂ကော ၃:၇–၉)။ ဤအချက်နှစ်ချက်ကို တစ်သမတ်တည်း စနစ်တစ်ခုအဖြစ် ပေါင်းစည်းရန် ခက်ခဲပြီး ပညာရှင်များက ကွဲပြားစွာ ရှင်းပြထားကြသည်။

Negative Elements

How can we reconcile the positive evaluation of the law that Paul gives in these statements with the negative evaluation we find in other passages, which seems to reject the law as an outdated reality? He writes, for example, that we are not under law but under grace (Rom. 6:14), that we have been delivered or released from the law (7:6). The apostle affirms, on one hand, that Christian faith confirms the law (3:31), but on the other hand calls the regime of the law a ministry of condemnation and death (2 Cor. 3:7–9). These two notions are hard to integrate into a coherent system, and they are explained in different ways by different authors.

 

ဤဆန့်ကျင်ဘက် ထုတ်ပြန်ချက်များကြောင့် အချို့က ပေါလုကိုယ်တိုင် ကိုယ်ကျင့်တရားမညီဟု နိဂုံးချက်ခဲ့ကြသည်။ အချို့က သူ၏ အဆိုးမြင်စကားများကို အလေးပေးကာ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို တရားဟောလွှတ်လပ်စေပြီး စည်းမျဉ်းမရှိသော လွတ်လပ်ရာနယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်ဟု ယူဆကြသည်။ သို့သော် ပေါလု၏ စာများကို ဂရုတစိုက်လေ့လာလျှင် တရားဟောနှင့် ဧဝံဂေလိတရားကို ဆန့်ကျင်ဘက်ထားခြင်းမှာ နှစ်ခုမကိုက်ညီလို့မဟုတ်ဘဲ အချို့ရဗ္ဗိဆရာများ၏ လက်ထဲတွင် တရားဟောခြင်းသည် ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်သည့် တူရိယာဖြစ်သွားခဲ့လို့သာဖြစ်သည်။ တရားဟောခြင်းကို အရေးနိမ့်သွားရခြင်းမှာ ခရစ်တော်ကို ပေါလု၏ ဓမ္မသစ်ပညာတွင် အဓိကနေရာပေးထားသောကြောင့်သာဖြစ်သည်။ တရားဟောခြင်းသည် ရှိနေဆဲဖြစ်သော်လည်း မည်သူ့ကိုမျှ ဖြောင့်မတ်စေနိုင်သည်မဟုတ် (ဂလာတိ ၃:၁၉–၂၂)။ အကြောင်းမှာ ထိုသို့မဟုတ်လို့ပင်ဖြစ်သည်။ ခရစ်တော်သာလျှင် ကယ်တင်တော်မူသည်။ ဘုရားသခင်ရှေ့တွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ အဆင့်အတန်းမှာ ကျွန်ုပ်တို့ ကောင်းမှုပြုခြင်းပေါ်မဟုတ်ဘဲ ယေရှု၏ အသက်တာ၊ အသေခံတော်မူခြင်း၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းတွင် ဘုရားသခင်ပြုပေးတော်မူသမျှပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ထာဝရသေခြင်းမှ ကယ်တင်နိုင်သော တစ်ခုတည်းသောအရာမှာ တရားဟောပေးသူကြီး၏ ကျေးဇူးတော်ဖြစ်ပြီး ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ခံယူရသည်။

In view of these contrasting statements, some theologians conclude that Paul contradicts himself. Others, insisting on his negative statements, understand that the apostle has liberated Christianity from the yoke of the law, transforming faith into a free space—without rules—with an ethic based on other ideas. However, a careful study of the writings of Paul shows that he often places the law and the gospel on opposite sides, not because they are incompatible realities but because the law had become, in the hands of certain rabbis, an oppressive instrument. The apparently secondary place the apostle assigns to the law is simply due to the primary place the person of Jesus occupies in his theology. Paul does not discard a law that has become oppressive but insists on the secondary place of the law in the plan of Salvation as compared to Christ. The law still stands, but its observance cannot justify anyone (Gal. 3:19–22), because that is not its purpose. Only Christ saves. Our standing before God is not based on any good thing we have done but on what God has done for us in the life, death, and resurrection of Jesus. The only thing that can save from eternal death is the sublime grace of the great Lawgiver, which is received by faith.

 

တရားဟောခြင်းသည် အပြစ်များကို ဖော်ပြသည်

ပေါလု၏ တရားဟောခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော ထုတ်ပြန်ချက်များကို နားလည်ရန် သူ၏ ကူးပြောင်းခြင်းအတွေ့အကြုံကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။ ဖာရိရှဲ ရှောလု (ပေါလ်ဟောင်း) သည် တရားဟောခြင်းကို အပြစ်အနာအဆာမရှိ စောင့်ထိန်းသူဟု မိမိကိုယ်ကို ယူဆခဲ့သည်။ တရားဟောချိုးဖောက်သူဟု သူယူဆသူများကို ညှင်းပ်ညှင်းပ်နှိပ်စက်ခဲ့သည်။ ဒမေသက်လမ်းတွင် ရှင်ပြန်ထမြောက်သော ယေရှုကို တွေ့ဆုံခဲ့စဉ် နာဇရက်ယေရှုသည် တရားဟောချိုးဖောက်သူမဟုတ်ဘဲ မေရှိယဖြစ်ကြောင်း သိရှိခဲ့သည်။ ဤမငြင်းနိုင်သော ဗျာဒိတ်တော်က သူ၏ ဖာရိရှဲယုံကြည်ချက်များကို ခရစ်တော်အပေါ် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် အလုံးစုံပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ ယေရှု၏ ဘုရားသခင်က ညှင်းပ်နှိပ်စက်သူ ရှောလုကို သူ၏ ကောင်းမှုများကြောင့်မဟုတ်ဘဲ သူ၏ အပြစ်များရှိနေသော်လည်း လက်ခံခဲ့သည်။ ဤအရာက ပေါလု၏ တရားဟောခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော တွေးခေါ်ပုံကို လုံးဝပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။

The Law Reveals Transgressions

To understand Paul’s statements regarding the law, one must take into account the experience of his conversion. Saul of Tarsus, as a good Pharisee, considered himself an irreproachable keeper of the law. He respected the law to the point of becoming a persecutor of its alleged transgressors. On his way to persecute the Christians in the city of Damascus, he had a personal encounter with the resurrected Jesus. It was then that he discovered that Jesus of Nazareth—who he had thought was a transgressor of the law—was truly the Messiah, who, in spite of having been crucified, had returned to life. This irrefutable revelation led him to rethink his ideas regarding God’s ways (Acts 9:1–19), and it brought radical changes to his Pharisaic beliefs, which were now transformed by faith in Christ. The God of Jesus accepted Saul the persecutor just as he was, not because of his good works but in spite of his serious errors. That completely changed Paul’s thinking and his understanding of the law.

 

ဓမ္မတော်နှင့် လူ့ချို့ယွင်းချက်များ

ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်မှတစ်ပါး ကယ်တင်ခြင်းသည် အခြားနည်းဖြင့် မရရှိနိုင်ဟူသော အချက်ကို အခြေခံ၍ ရှင်ပေါလုက ဓမ္မတော်အားဖြင့် ဘုရားသခင်သည် လူသားတို့အတွက် အလိုတော်ရှိသည့် မြင့်မားသောစံနှုန်းများကို ဖော်ပြတော်မူသည့်အားတစ်ချိန်တည်းတွင် ထိုစံနှုန်းများနှင့် ကျွန်ုပ်တို့ မည်မျှလောက် ဝေးကွာနေသည်ကို သတိပေးတော်မူကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။ ဓမ္မတော်ကို တိုင်းတာသည့်အခါ ကျွန်ုပ်တို့၏ ချို့ယွင်းချက်များကို သတိပြုမိလာသည်။ ရောမ ၃:၂၀ တွင် ဓမ္မတော်သည် အပြစ်ကို သိစေသည်ဟု ဖတ်ရသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဓမ္မတော်ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ အပြစ်၏ ဆိုးရွားမှုကို တွေ့မြင်ရခြင်းဖြစ်သည် (ဂလာတိ ၃:၁၉)။ ဓမ္မတော်မရှိလျှင် အပြစ်သည် သေသည်ဟု ရှင်ပေါလုက ကြေညာသည် (ရောမ ၇:၈)။ ဆိုလိုသည်မှာ ဓမ္မတော်ကို မသိသူသည် ထိုဓမ္မတော်ကို ချိုးဖောက်မိကြောင်း သတိမထားမိပေ။ ဓမ္မတော်သည် တည်ရှိနေခြင်းကိုယ်တိုင်ဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ အပြစ်ရှိမှုကို တရားစီရင်ပြစ်တင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မတော်မရှိလျှင် ကျွန်ုပ်တို့တွင် အကြွင်းမဲ့ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ရည်ညွှန်းချက်မရှိတော့ဘဲ ဘုရားသခင်ရှေ့တော်၌ ကျွန်ုပ်တို့၏ အလွန်ဆိုးရွားသော အခြေအနေကို သတိမထားမိကြတော့ပေ။

The Law and Human Deficiencies

Starting from the premise that salvation comes exclusively from divine grace—manifested completely in the ministry of the Messiah—Paul explained that, by means of the law, God both manifests the high standards of His will for us and, at the same time, reminds us how far we are from reaching them. When we measure ourselves against His rules, we become conscious of our deficiencies. In Romans 3:20 we read that the law provides knowledge of sin. That is, because of the law, we discover the seriousness of our sin (Gal. 3:19). Paul declares that without the law sin is dead (Rom. 7:8), meaning that one who does not know the law is not conscious of transgressing it. Simply by existing, the law judges and condemns our sinfulness, acting necessarily as a judge. Without the law we would not have any absolute, ethical reference point; therefore, we would not be conscious of our desperate situation before God.

 

ထိုနည်းအားဖြင့် ဓမ္မတော်သည် ကြည့်သူ၏ မျက်နှာပေါ်ရှိ ဖုန်အညစ်အကြေးကို ပြသင်သော မှန်နှင့်တစ်ချပ်နှင့်တူသည်။ သို့သော် ထိုဖုန်အညစ်အကြေးကို ဖယ်ရှားနိုင်ခြင်း လုံးဝမရှိချေ။ အကောင်းဆုံးအားဖြင့် မှန်သည် သန့်ရှင်းလိုစိတ်ကိုသာ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည် (ရောမ ၃:၁၉–၂၀၊ ယာကုပ် ၁:၂၂–၂၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ အပြစ်ကို ဖော်ထုတ်ပြသသူ၊ စွပ်စွဲသူအဖြဖစ်သော ဓမ္မတော်၏ လုပ်ဆောင်ချက်သည် အနုတ်လက္ခဏာဟု ထင်ရသော်လည်း အမှန်တကယ်တွင် အပြုသဘောဆောင်သည်။ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့အား ကျေးဇူးတော်၏ လုံးဝလိုအပ်မှုကို ပြသသည်။ တပါးအမျိုးသားများနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ ဓမ္မတော်ကို စောင့်ထိန်းနိုင်သည်ဟု ကြွားဝါသော သူများကးအား ရှင်ပေါလုက သတိပေးခဲ့သည်။ ဓမ္မတော်ကို ချိုးဖောက်သော တပါးအမျိုးသားတို့သည် ဓမ္မတော်က အဘယ်အရာကို တောင်းဆိုသည်ကို မသိကြပေ။ သိုသို့သော် ရှင်ပေါလု၏ စာဖတ်သူများမှာ အကြောင်းပြချက်မရှိကြ။ သူတို့သည် ဓမ္မတော်က အဘယ်အရာကို တောင်းဆိုသည်ကို သိသော်လည်း ချိုးဖောက်ကးနေကြသည် (ရောမ ၂:၁–၁၆)။ သို့ရာတွင် တပါးအမျိုးသားတို့၏ အပြစ်ကင်းမှုကို ကာကွယ်ရန် ရှင်ပေါလု၏ ရည်ရွယ်ချက်မဟုတ်ချေ။ ဓမ္မတော်ကို သိခြင်းသည် သူတို့ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေသည်ဟူသော အချက်ကို ယုံက်ညီအမျိုးသားတို့အား ပြသရန်သာ ဖြစ်သည်။

In that sense, the law is like a mirror that shows the dirt on the one who looks into it but who is not at all capable of removing the filth. At most, the mirror can create a desire to be clean (Rom. 3:19–20; cf. James 1:22–25). The law’s function as a revealer and accuser of sin may seem negative, but it is really positive. It shows us our absolute need for grace. To those who boasted of keeping of the law by comparing themselves with the pagans, Paul offered a reminder—the pagans who broke the law did not know what that law demanded. But Paul’s readers had no excuse; they knew what the law demanded and still violated it (Rom. 2:1–16). However, the apostle’s intention was not to defend the innocence of the pagans but rather to show his fellow believers that knowledge of the law was not enough to make them better.

 

ဓမ္မတော်နှင့် လောကီစိတ်ပျက်အားငယ်မှု

ဓမ္မတော်ကို စောင့်ထိန်းလိုသော သူတို့၌ ဖြစ်ပေါ်စေသော လောကီစိတ်ပျက်အားငယ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ရှင်ပေါလုသည် ဓမ္မတော်အပေါ် အပြင်းထန်ဆုံး စကားလုံးများကို သုံးခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဤလူလည်ချော်သောကမ္ဘာတွင် အသက်တာကို ကာကွယ်ပြီး လမ်းညွှန်ရန်ဖြစ်သော်လည်း ရှင်ပေါလုက သူ့အတွက် ဓမ္မတော်သည် သေခြင်းကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်ဟု ဆိုသည် (ရောမ ၇:၁၀)။ ဓမ္မတော်သည် သူ့ကို သတ်ပစ်ခဲ့သည်ဟုလည်း ပြောသည် (အပိုဒ် ၁၁)။ ဓမ္မတော်မှ ကယ်တင်ခြင်းမည်သည်မျှ မရရှိနိုင်ကြောင်း ရှင်ပေါလု နားလည်ခဲ့သည်။ ယင်းက အပြစ်သားအားလုံးကို သေခြင်းသို့သာ ပြစ်ဒဏ်စီရင်သည်။

The Law and Existential Frustration

Some of Paul’s harshest phrases against the law have to do with the existential frustration that the law produces in the one who desires to keep it. Although its purpose is to protect and direct life in this fallen world, Paul says that for him the law brought death (Rom. 7:10). He stated that the law had killed him (v. 11). Paul realized that no salvation could come through the law—instead it condemns all sinners to death.

 

အပြစ်၏ ခွန်အားသည် ဓမ္မတော်တွင် ရှိသည်ဟု ရှင်ပေါလုက ပြောသောအခါ (၁ကိုရိန်သု ၁၅:၅၆)၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ချိုးဖောက်မှု၏ ဆိုးရွားမှုကို ဓမ္မတော်က ဖော်ပြသောကြောင့်သာ အပြစ်၏ အန္တရာယ်ကို သိရှိရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ဓမ္မတော်သည် အပြစ်ကို အသက်ရှင်စေသည်ဟု ရှင်ပေါလုက ဆိုသည် (ရောမ ၇:၉)။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ အပြစ်ရှိသော သဘာဝ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမှန်တရားကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။ စံနှုန်းတစ်ခုကို ချမှတ်လိုက်သည့်အခါ ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်ဆန္ဒသည် ထိုဓမ္မတော်ကို ချိုးဖောက်လိုခြင်းဖြစ်သည်။ ဓမ္မတော်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် လွတ်မြောက်စေရန်ဖြစ်သော်လည်း ဖြစ်သည်။ မှန်ကန်စွာ ကြည့်စားသော ဘုရားသခင်၏ ဓမ္မတော်သည် အမှန်တကယ် လွတ်လပ်ခြင်း၏ ဓမ္မတော်ဖြစ်သည် (ယာကုပ် ၁:၂၅၊ ၂:၁၂)။

When Paul stated that the strength of sin was in the law (1 Cor. 15:56), he was saying that we know how dangerous sin is only because the law reveals the seriousness of our transgressions. It is in this sense that the apostle says that the law makes sin come alive (Rom. 7:9). Thus, he alludes to the terrible psychological reality of our sinful nature: when someone imposes a standard, our desire is to transgress that law, even though the intention of the law may be to protect us and free us from ourselves. The divine law, rightly observed, is really intended to be a law of liberty (James 1:25; 2:12).

 

ဘုရားသခင်၏ ဓမ္မတော်၏ လိုအပ်ချက်များသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အပြစ်ရှိသော နှလုံးသားအတွင်း မည်သည့် တင်းမာမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်ကို ရှင်ပေါလုထက် ပိုမို၍ ကောင်းစွာ ဖော်ပြခဲ့သူ မရှိပေ။ ဓမ္မတော်သည် လောဘကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချပြီး တစ်ချိန်တည်းတွင် လောဘတက်သော သူများအား သူတို့ မထင်မှတ်ထားသော အပြစ်များကို သတိပြုစေသည် (ရောမ ၇:၇–၁၁)။ ဓမ္မတော်သည် တစ်ဖက်တွင် လူ့သိစိတ်ကို လင်းစေသော်လည်း အခြားတစ်ဖက်တွင် ထိုသိစိတ်ကို သန့်စင်နိုင်စွမ်း မရှိပေ။ အထက်တွင် သတိပြုမိပြီးဖြစ်သကဲ့သို့ပင် ဓမ္မတော်သည် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်၏ ဗျာဒိတ်တော်အနေဖြင့် ကောင်းမြတ်ပြီး သန့်ရှင်းသည်။ သို့သော် အပြစ်သားအတွက်မူ ၎င်း၏ မြင့်မားသော လိုအပ်ချက်များနှင့် ချိုးဖောက်မှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်ပျက်အားငယ်မှုကြောင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ၊ စိတ်ဓာတ်ကျစရာလည်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဓမ္မတော်သည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် မုန်းတီးခြင်း နှစ်မျိုးစလုံး၏ တုံ့ပြန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ လူများသည် စံပြအမူအကျင့်ကို ပြသသောကြောင့် ၎င်းကို ချစ်ကြပြီး ထိုစံပြကို အသက်ရှင်ရန် ခက်ခဲသောကြောင့် မုန်းတီးကြသည်။

No one has described the tensions that the requirements of the law of God bring forth in our sinful hearts better than Paul: the law condemns covetousness and at the same time makes covetous people aware of sins they hardly suspected (Rom. 7:7–11). If, on the one hand, the law illuminates the conscience, on the other, it is unable to purify it. As already noted, the law is good and holy as a revelation of the divine will, but it is also terrible and disheartening for the sinner, because of its high requirements and because of the frustration provoked by one’s transgressions. In a sense, the law produces reactions of both love and hate—people love it for showing the ideal conduct and hate it for the difficulty of living out such an ideal.

 

အလိုတော်နှစ်ခုကြား ရုန်းကန်လှုပ်ရှားမှု

ရှင်ပေါလုအတွက် ဓမ္မတော်၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို နားလည်ရန်မှာ ၎င်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက် လုပ်ဆောင်ချက်များကို လက်ခံခြင်းနောက်မှ လိုက်လာရမည်။ ထိုလုပ်ဆောင်ချက်များသည် စံနှုန်းချမှတ်သော ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်နှင့် ထိုစံနှုန်းများကို ဆီးတားသော လူ့အလိုတော် နှစ်ခုကြား ရင်ဆိုင်မှုမှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ ဓမ္မတော်၏ လိုအပ်ချက်များနှင့် လူ့အလိုတော်၏ ချို့ယွင်းချက်များကြား ရှိသော မလွှဲမရှောင်သာ ကွာဟချက်သည် အမြဲတမ်း တင်းမာမှု၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ ရှင်ပေါလုသည် ဓမ္မတော်ရှေ့တွင် သူ၏ အားနည်းမှုကို ဝန်ခံခြင်းဖြင့် ဤဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ဖွယ် ပဋိပက္ခအတွင်း ပြသခဲ့သည်။ သူသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို နားမလည်တော့ကြောင်း ဝန်ခံသည်။ ကောင်းသောအရာကို လုပ်လိုသော်လည်း မလုပ်နိုင်ပေ။ အမှန်မှာ သူမလိုချင်သော အရာကို လုပ်မိသည်။ သူသည် မှန်ကန်စွာ မနေထိုင်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုပြီး သူချိုးဖောက်နေသော ဓမ္မတော်များသည် ကောင်းသည်ဟု သူ၏ သိစိတ်က ပြောသည်။ သို့သော် အပြစ်သည် သူ့အတွင်း၌ ရှိနေပြီး သူ့ထက် ပိုမိုအားကောင်းကြောင်း အသိအမှတ်ပြုသည် (ရောမ ၇:၁၄–၂၅)။

The Struggle between Wills

For the apostle, understanding the purpose of the law must follow the acceptance of its contrasting functions, which result from the confrontation of two wills: that of God, who sets standards, and that of human beings, who resist them. The inevitable gap between the requirements of God’s law and the deficiencies of the human will is a permanent source of tension. Paul shows this painful conflict by confessing his own impotence before the law. He allows that he does not understand himself, because he wants to do what is good but cannot. In fact, he does what he does not want to do. He recognizes that he is not acting correctly, and his conscience tells him that the laws he is breaking are good. But he recognizes that sin is within him and is stronger than he is (Rom. 7:14–25).

 

ကျွန်ုပ်တို့၏ ဓမ္မတော်နားလည်မှုအတွက် ဆုံးဖြတ်ဖွယ်ရာ ပံ့ပိုးမှုတစ်ခုမှာ ရှင်ပေါလုက ဓမ္မသွန်သင်ချက်နှင့် နေ့စဉ်လက်တွေ့ဘဝကြား တံတားကို တည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤလူလည်ချော်သောကမ္ဘာတွင် ဓမ္မတော်၏ အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်များထဲမှ တစ်ခုသည် အနုတ်လက္ခဏာဆောင်ကြောင်း သူက သတိပေးသည်။ ၎င်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ ချိုးဖောက်သောအခါ သတိပေးချက်မြည်သံကို ထုတ်လွှတ်ပြီး ကျေးဇူးတော်မရှိဘဲ အသက်ရှင်နိုင်သည်မဟုတ်ကြောင်း သင်ပြသည်။ ဓမ္မတော်သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ဤနည်းဖြင့် တွန်းအားပေးသည်။ အကယ်၍ ငြိမ်သက်ခြင်းကို ရှာရှိလာလျှင် ဘုရားသခင်နှင့်လည်းကောင်း၊ အိမ်နီးချင်းနှင့်လည်းကောင်း ကျိုးပဲ့နေသော ဆက်ဆံရေးကို ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ခွင့်လွှတ်ခြင်း၏ လုံးဝလိုအပ်မှုကို လက်ခံရမည်။ လက်ဝါးကပ်တိုင်တော်သို့ ရောက်ရန်ပင် ဓမ္မတော်ကို လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မတော်သည် ၎င်း၏ အပြင်းထန်ဆုံး အနုတ်လုပ်ဆောင်ချက်များတွင်ပင် အမြဲတမ်း အပြုသဘောဆောင်သည်။ အကြောင်းမှာ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ခွင့်လွှတ်၍ ကယ်တင်သော ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်သို့ ဦးဆောင်ပေးသည်။

A decisive contribution to our understanding of the law is the bridge Paul constructs between theology and practical everyday living. He reminds us that, in this fallen world, one of the main functions of the law is negative: it sounds an alarm when we transgress it and teaches us that we cannot live without grace. The law compels us in such a way that, if we want to find peace, we must accept the absolute necessity of pardon to reestablish our broken relations—as much with God as with our neighbor. We need the law even to come to the cross. Thus, the law, even in its most negative functions, is always positive, for under the influence of the Spirit it leads us to the grace of God, which pardons and saves.

 

ဓမ္မတော်၏ ကွဲပြားသော လုပ်ဆောင်ချက်များ

ဓမ္မတော်၏ ကွဲပြားသော လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ၎င်း၏ တန်ဖိုးနှင့် ကန့်သတ်ချက်များအကြောင်း ရှင်ပေါလု၏ အံ့အားသင့်ဖွယ် ထုတ်ပြန်ချက်များကို ရှင်းပြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ၎င်းနှင့် ဆက်ဆံရေးပေါ်မူတည်၍ ဓမ္မတော်သည် ဆရာဖြစ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် လူသတ်သမားဖြစ်နိုင်သည် (ရောမ ၇:၆၊ ၂ကိုရိန်သု ၃:၅–၇၊ ဂလာတိ ၂:၁၉)။ သန့်ရှင်မြတ်သန်း၊ တရားမျှတပြီး ကောင်းမြတ်သည် သို့မဟုတ် အပြစ်ကို လှုံ့ဆော်သူဖြစ်နိုင်သည် (ရောမ ၇:၇–၁၃)။ ၎င်းကို ဧဝံဂေလိတရားက အတည်ပြုနိုင်သည် (၃:၃၁) သို့မဟုတ် ယုံကြည်ခြင်း ရောက်ရှိလာခြင်းဖြင့် အစားထိုးခံရသည် (ဂလာတိ ၃:၂၅)။ ဤကွဲပြားသော လုပ်ဆောင်ချက်များကို လျစ်လျူရှုခြင်းသည် နားလည်မှုလွဲမှားမှု များစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ကျမ်းစာနှင့် သစ္စာရှိမှုသည် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော်လည်း ဖြည့်စွမ်းပေးသော ဤအမှန်တရားများကြား တင်းမာမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ကျွန်ုပ်တို့ကို တွန်းအားပေးသည်။ ရှင်းလင်းချက်များကို ရိုးရှင်းစေရန် ဓမ္မတော်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်း မပြုရ။ ဓမ္မတော်သည် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်၏ ဖော်ပြချက်ဖြစ်သောကြောင့် ဧဝံဂေလိတရားကြောင့် ၎င်းကို ပယ်ဖျက်၍မရပေ။ ၎င်း၏ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်စွမ်းအား၏ အနည်းဆုံးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမျှ ဆုံးရှုံး၍မရ။ ခရစ်တော်၏ ရွေးနုတ်တော်မူခြင်းလုပ်ဆောင်ချက်နှင့် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ အမှုတော်အားဖြင့်သာ ဓမ္မတော်ချမှတ်သော စည်းမျဉ်းများကို လေးစားနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ဓမ္မတော်၏ ဖြောင့်မတ်ခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၌ ပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်ရှိလိမ့်မည် (ရောမ ၈:၁–၄)။

Diverse Functions of the Law

The diverse functions of the law explain Paul’s surprising statements about its value and its limitations. Depending on our relationship with it, the law can be a tutor or a killer (Rom. 7:6; 2 Cor. 3:5–7; Gal. 2:19); holy, just, and good or the provoker of sin (Rom. 7:7–13). It can be confirmed by the gospel (3:31) or superseded by the arrival of faith (Gal. 3:25). Ignoring these diverse functions gives rise to numerous misunderstandings. Faithfulness to Scripture forces us to maintain the tension between these opposite yet complementary realities—not renouncing the law even for the purpose of simplifying explanations. While the law is the expression of God’s will, it cannot be annulled because of the gospel, nor can it lose the smallest element of its ethical authority. Only thanks to Christ’s redeeming action and the work of the Spirit can we respect the rules that the law lays down, so that the righteousness of the law may be fulfilled in us (Rom. 8:1–4).

 

ဓမ္မတော်သည် ခရစ်တော်၌ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိသည် (ရောမ ၁၀:၄)

ဤသို့ဆိုသော်လည်း ခရစ်တော်သည် ဓမ္မတော်၏ telos (“အဆုံး”၊ “ရည်မှန်း”၊ “ပြည့်စုံခြင်း”) ဖြစ်သည်ဟု ရှင်ပေါလု၏ အတည်ပြုချက်ကို အခြေခံ၍ ယုံကြည်သူအချို့က ယေရှုသည် ဆယ်ပညတ်တော်၏ လိုအပ်ချက်များကို ပယ်ဖျက်တော်မူသည်ဟု နိဂုံးချုံးကြသည်။ ဤအတည်ပြုချက်သည် telos ဟူသော စကားလုံးကို “ပယ်ဖျက်ခြင်း” သို့မဟုတ် “ရပ်ဆိုင်းခြင်း” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ဖြောင့်မတ်ခြင်းသည် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့ လာပြီး ဓမ္မတော်ကို စောင့်ထိန်းခြင်းအားဖြင့် မလာဟု မှန်ပါသော်လည်း ဤနေရာတွင် ရှင်ပေါလု ဆိုလိုရင်းတစ်ခုလုံးကို မဖမ်းစားနိုင်ပေ။

THE LAW CLIMAXES IN CHRIST (ROMANS 10:4)

In spite of all that has been said, there are believers who conclude—based on Paul’s affirmation that Christ is the telos (“end,” “goal,” “fulfillment”) of the law (Rom. 10:4)—that Jesus annulled the requirements of the Decalogue. This affirmation rests on the translation of the word telos as “annulment” or “abrogation.” While it is true that righteousness comes by faith rather than by keeping the law, this does not capture the full intent of what Paul is saying in this passage.

 

ခရစ်တော်သည် ဓမ္မတော်ကို ပြည့်စုံစေတော်မူသည်

ရှင်ပေါလု၏ ဓမ္မသွန်သင်ချက်၏ ဗဟိုချက်မှာ ဓမ္မတော်မဟုတ်ဘဲ ခရစ်တော်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် telos ဟူသော စကားလုံးသည် လုံးဝပယ်ဖျက်ခြင်း အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် “အဆုံး” ဟု မဆိုလိုပေ။ ပထမဦးစွာ ထိုသို့ဆိုလျှင် ခရစ်တော်ကိုယ်တိုင်၏ ထုတ်ပြန်ချက်နှင့် ဆန့်ကျင်နေလိမ့်မည်။ အကျွန်ုပ်သည် ဓမ္မတော်ကို ပယ်ဖျက်ရန် လာသည်မဟုတ်ဘဲ ပြည့်စုံစေရန် လာသည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည် (မဿဲ ၅:၁၇)။ ထို့ပြင် ရောမ ၁၀:၄ ကို ၎င်း၏ အကြောင်းအရာအလိုက် ဖတ်ရှုသောအခါ ဓမ္မတော် (တောရတ်) ဆိုသည်မှာ ဓမ္မဟောင်းတစ်ခုလုံးသည် ယေရှုခရစ်တော်ကို ညွှန်ပြပြီး ထိုသူ၌ ကတိတော်များ၊ ပရောဖက်ပြုချက်များနှင့် ကြိုတင်ပုံရိပ်များ ပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်ရှိသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ခရစ်တော်သည် ဘုရားသခင်၏ ဓမ္မတော်၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုသူ၌ ၎င်း၏ ပြည့်စုံမှုနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို တွေ့ရှိရသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

Christ Fulfills the Law

The center of the apostle’s theology is not the law but Christ; however, this does not establish that the word telos here means “end” in the sense of total abrogation. In the first place, that would contradict Christ’s own statement that He did not come to annul the law but to fulfill it (Matt. 5:17). Furthermore, Romans 10:4, read in its context, means rather that the law (the Torah)—that is, the whole OT—points toward Jesus Christ, in whom the promises, prophecies, and prefigurations are fulfilled. The Messiah is the culmination of the divine law, because in Him we find its fullness and fulfillment.

 

ရောမ ၁၀:၄ ကို ခရစ်ယာန်ကမ္ဘာ၏ ကက်သလစ်နှင့် ပရိုတက်စတင့် အစဉ်အလာနှစ်ခုစလုံးသည် တစ်ဆယ့်ကိုးရာစုတိုင်အောင် ဤနားလည်မှုကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါမှ အချို့သူများက ခရစ်တော်သည် ဓမ္မဟောင်း၏ ဓမ္မတော်ခေတ်ကို အဆုံးသတ်စေပြီး ကျေးဇူးတော်၏ ခေတ်၊ ခရစ်ယာန်ခေတ်ကို စတင်စေသည်ဟူသော ကွဲပြားခြားနားသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် (dispensationalist) ဖြင့် စတင်ရှင်းပြခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါ မောရှေ၏ ဓမ္မတော်သည် အနောက်မဲ့ အကျုံးဝင်တော့မည် မဟုတ်ပေ။ သို့ရာတွင် ရောမ ၁၀:၄ တွင် အသုံံးသော ဂရိစကားလုံး telos သည် အဓိကအားဖြင့် အမြင့်ဆုံးအချက်၊ အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ ရည်မှန်းချက် သို့မဟုတ် ရည်ရွယ်ချက်ကို ဆိုလိုသည်။ ဤနေရာတွင် telos သည် တစ်စုံတစ်ရာကို ရပ်ဆိုင်း သို့မဟုတ် အဆုံးသတ်ခြင်း အဓိပ္ပာယ်မဟုတ်ဘဲ အထွတ်အထိပ်ဟူသော အပြုသဘော အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်သည်။ ထို့ကြောင့် ရောမ ၁၀:၄ ကို “ခရစ်တော်သည် ဓမ္မတော်၏ အထွတ်အထိပ်—အမြင့်ဆုံးအချက်” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သည်။

The Christian world—in both the Catholic and Protestant traditions—more or less kept this understanding of Romans 10:4 until the nineteenth century, when some began to explain the text in a dispensationalist sense, saying that Christ brought to an end the era of the OT law and began the Christian era, the dispensation of grace, in which the Mosaic law was no longer valid. But the Greek word telos (sometimes translated as “end” in Rom. 10:4) primarily means the high point—the object or goal of something. Here the word telos does not mean the termination or ending of something, but it has the positive meaning of a climax. Hence, we could translate Romans 10:4 to mean that Christ is the culmination—the climax of the law.

 

ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် telos အသုံးပြုပုံ

အခြားကျမ်းချက်များသည် telos ကို အချိန်ကာလဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အမြဲလက်ခံ၍ မရကြောင်း နားလည်စေသည်။ ယောဟန် ၁၃:၁ တွင် ပသခါပွဲမတိုင်မီ ယေရှုသည် မိမိသူများကို အဆုံးတိုင်အောင် (telos) ချစ်တော်မူသည်ဟု ဖတ်ရသည်။ ယေရှုသည် ချစ်ခြင်းကို ရပ်တန့်သည်အထိ ချစ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်မဟုတ်ချေ။ ကျွန်တစ်ယောက်၏ နှိမ့့်ချသော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်၍ သူတို့၏ ခြေတော်ကို ဆေးကြောပေးခြင်းဖြင့် ချစ်ခြင်း၏ အဆုံးစွန်သော အတိုင်းအတာကို ပြသတော်မူသည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူစွာ ၁တိမောသု ၁:၅ တွင် ဖွဲ့စည်းပုံသည် ရောမ ၁၀:၄ နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ “ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် ဤပညတ်တော်၏ telos ဖြစ်သည်” ဟု ရေးထားပြီး “ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် ဤပညတ်တော်၏ ရည်ရွယ်ချက်” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သည်။ ၁ပေ ၁:၉ တွင် “ယုံကြည်ခြင်း၏ telos သည် ကယ်တင်ခြင်းဖြစ်သည်” ဟု ဖတ်ရသည်။ ယုံကြည်ခြင်းက ကယ်တင်ခြင်းကို ဖယ်ရှားသည်ဟု ဘာသာပြန်ဆိုသူ မရှိပေ။ ဘာသာပြန်သူအားလုံးက ကယ်တင်ခြင်းသည် ယုံကြည်ခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက် သို့မဟုတ် ပိုမိုကောင်းသည်မှာ ရလဒ်ဖြစ်သည်ဟု နားလည်ကြသည်။

The Use of Telos in the New Testament

Other Bible texts help us understand that a temporal use of the word telos is not always acceptable. In John 13:1, we read that, before the Passover, Jesus loved His own until the end (telos). Obviously this does not mean that Jesus loved His own until He was through loving them but that He loved them to the utmost—to the point of carrying out the humble duty of a servant and washing their feet, manifesting to them the ultimate degree of love. Likewise, in 1 Timothy 1:5, the structure is identical to that of Romans 10:4. Here we read “Love is the telos of this commandment,” which could be translated as “Love is the object of this commandment.” In 1 Peter 1:9, we read that “the telos of faith is salvation.” No one would translate that verse to read that faith does away with salvation. All translators understand this verse as saying that salvation is the objective or, better yet, the result of faith.

 

ရောမ ၁၀:၄ ၏ အကြောင်းအရာ

ရောမ ၁၀:၄ ၏ အကြောင်းအရာတွင် ဓမ္မတော် (nomos) ကို သုံးကြိမ်ဖော်ပြထားသည်။ ပထမအကြိမ်ဖြစ်သော ရောမ ၉:၄ တွင် ဓမ္မတော်၏ ကြေညာခြင်းကို ဣသရေလအား ပေးအပ်သော အကြီးကျယ်ဆုံး အကျိုးခံစားခွင့်များထဲတွင် ထည့်သွင်းထားပြီး အလွန်အပြုသဘော တန်ဖိုးရှိသည်။ ဒုတိယအကြိမ်တွင်လည်း ဓမ္မတော်ကို ဣသရေလ မရောက်ရှိခဲ့သော ရည်မှန်းချက်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်အဖြစ် အပြုသဘောဖြင့် တင်ပြထားသည်။ အားကစားနှိုင်းယှဉ်ချက်ကို သုံး၍ ရှင်ပေါလုက ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် ပရောဖက်များက ကြေညာထားသော ခရစ်တော်ကို ကျောက်ခဲနှင့်တူသော အတားအဆီးတစ်ခုကဲ့ဲ့သို့ အ stumbling ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဓမ္မတော်နောက်သို့ ဆက်လက်ပြေးနေကြသည်ဟု ဝမ်းနည်းစွာ ဆိုသည်။ ထိုသို့ပြေးခြင်းဖြင့် သူတို့သည် ရည်မှန်းချက်မှ သွေဖည်သွားကြသည်ဟု ဆိုသည် (ရောမ ၉:၃၀–၃၃)။

The Context of Romans 10:4

In the context of Romans 10:4 there are three references to the law (nomos). The first, in Romans 9:4, includes the proclamation of the law among the greatest privileges given to Israel—a very positive value. In the second mention, the law is also presented in a positive light as it designates an objective that Israel did not reach. Using a sports metaphor, Paul here deplores the fact that the Jews had stumbled over the Messiah announced by the prophets as they would have a stone and had kept on running after the law, not realizing that they were deviating from their objective (Rom. 9:30–33).

 

တတိယအကြိမ်ဖြစ်သော ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျမ်းချက်တွင် တည်ရှိသည်။ ရှင်ပေါလုက မိမိလူမျိုးတို့အတွက် လွဲမှားသော ဘာသာရေးစိတ်အားထက်သန်မှု ရှိကြောင်း ဝဝမ်းနည်းစွာ ဆိုသည် (၁၀:၁–၂)။ သူတို့သည် ဘုရားသခင်သည် သူတို့ကို ဖြောင့်မတ်စေတော်မူကြောင်း မေ့လျော့ကြပြီး ကိုယ်ပိုင်နည်းဖြင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို ရယူရန် ကြိုးစားကြသည်။ ဘုရားသခင် အဆိုပြုတော်မူသော နည်းလမ်းကို လက်မခံကြ။ ဓမ္မတော်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယုံကြည်သူတိုင်းအးအား ကယ်တင်ခြင်းယူဆောင်လာသော ခရစ်တော်ဖြစ်ကြောင်း ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။ ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏ ဗျာဒိတ်တော်၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၄)။ တောရတ်သည် လူသားတို့အတွက် ဘုရားသခင်၏ ကြီးမားသော အစီအစဉ်ကို တင်ပြထားလျှင် ယေရှုသည် ထိုအစီအစဉ်၏ ပြည့်စုံခြင်းနှင့် အထွတ်အထိပ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။

The third reference to the law is found in our text. Paul laments that his people have a misdirected religious fervor (10:1–2). They have forgotten that God is the One who justifies them, and they try to obtain justification in their own way. They have not accepted God’s proposed way and have denied that the object of the law was the Messiah bringing salvation to everyone who believed. Jesus was the culmination of divine revelation (v. 4). If the Torah presents God’s great project for humanity, Jesus represents the fulfillment and culmination of that plan.

 

ဓမ္မတော်ကို ပယ်ဖျက်လိုက်ပြီဟု ရှင်ပေါလု ဆိုလိုနိုင်သည်မှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။ အကြောင်းမှာ သူ၏ အငြင်းပွဲအားလုံးကို ထိုဓမ္မတော်၏ ငြင်းမရသော အာဏာပိုင်စွမ်းအားပေါ်တွင် အခြေခံထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အကြောင်းအရာက ဓမ္မတော်ကို ပယ်ဖျက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ခရစ်တော်၌ လုံးဝပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်ရှိသည်ဟု နားလည်စေသည်။ ခရစ်တော်သည် ယုံကြည်သူတိုင်းအား ဖြောင့်မတ်စေရန် ဘုရားသခင်၏ ကြီးမားသော အစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်တော်မူသော သူဖြစ်သည်။ အခြားစကားဖြင့် “ဓမ္မတော် [တောရတ်] ၏ အထွတ်အထိပ်သည် ခရစ်တော်ဖြစ်သည်” ဟု ဆိုလိုသည်။

Paul could hardly have meant that the law had been abolished while basing all his arguments on the irrefutable authority of that very law. Thus, the context leads us to understand that the law has not been abrogated but that in Christ the law has been completely fulfilled. Christ is the One who carries out the great plan of God for the justification of everyone who believes. In other words, “the culmination of the law [Torah] is the Messiah.”

 

ကျွန်ုပ်တို့ နိဂုံးချုပ်နိုင်သည်မှာ ရှင်ပေါလုက ဓမ္မတော်သည် ၎င်း၏ တရားဝင်မှုကို ဆုံးရှုံးသည် သို့မဟုတ် ပယ်ရှားသင့်သည်ဟု မပြောခဲ့ပေ။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ၎င်း၏ စောင့်ထိန်းခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကယ်တင်ခြင်း မပေးနိုင်သော်လည်း ဆယ်ပညတ်တော်တွင် ဖော်ပြထားသော ဘုရားသခင်၏ ဓမ္မတော်သည် ယနေ့ လူသားတို့၏ အမူအကျင့်အတွက် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စံနှုန်းအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သင်ကြးပြခဲ့သည်။

We may conclude that Paul did not say that the law had lost its validity or that it should be rejected. On the contrary, he unambiguously taught that, although its observance does not save us, the divine Law as expressed in the Ten Commandments is still the moral norm for the conduct of human beings today.

 

ဓမ္မတော်၊ ကျေးဇူးတော်နှင့် ယုံကြည်ခြင်း

ရှင်ပေါလု၏ စာများတွင် ဓမ္မတော်နှင့် ကျေးဇူးတော်ကြား ဆက်ဆံရေးကို နားလည်ရန် ခက်ခဲနိုင်သည်။ ဓမ္မတော်တွင် ဘုရားသခင်၏ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် လိုအပ်ချက်များကို တွေ့ရပြီး ကျေးဇူးတော်မှာ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကယ်တင်ခြင်းအတွက် ဘုရားသခင်ကိုယ်တိုင်၏ အမှုတော်ဖြစ်သည်။ ဤကိစ္စသည် အငြင်းပွဲဖြစ်ရခြင်းမှာ “ဓမ္မတော်” နှင့် “ကျေးဇူးတော်” ကို လူတိုင်း တူညီစွာ နားမလည်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မတော်ကို ဘုရားသခင်၏ ဗျာဒိတ်တော်တစ်ခုလုံး ဟု နားလည်သူများအတွက်မူ ဓမ္မတော်နှင့် ကျေးဇူးတော်သည် လိုက်ဖက်ညီသည်။ မောရှေ၏ ဓမ္မတော်ကို တရားသဖန်မှု (legalism) နှင့် ဆက်စပ်သူများအတွက်မူ ဓမ္မတော်နှင့် ကျေးဇူးတော်သည် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။

Law, Grace, and Faith

In the Pauline writings, understanding the relationship between law and grace can be difficult. In the law we find God’s requirements for us, and grace is the work of God Himself in favor of our salvation. The matter is controversial because the understanding of “law” and “grace” are not the same for everyone. Therefore, the perception of this relationship is different for those who understand the law as the totality of God’s revelation (in which case, law and grace are compatible) and those who associate the Mosaic law with legalism (in which case, law and grace would be opposites).

 

ကျမ်းစာရေးသားသူအားလုံးတွင် ရှင်ပေါလုသည် ဓမ္မတော်နှင့် ကျေးဇူးတော်ကြား တင်းမာမှုကို အတိအကျဆုံး ပြောဆိုသူဖြစ်သည်။ ကယ်တင်ခြင်းအစီအစဉ်တွင် နှစ်ခုစလုံး၏ ကွဲပြားသော လုပ်ဆောင်ချက်များကို အလေးပေးရန် ထိုသို့ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ အမှန်မှာ ရှင်ပေါလုသည် ယေရှုခရစ်တော်အပေါ် ယုံကြည်ခြင်းကို ဓမ္မတော်၏ အမှုများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် ထားသည်။ ရှင်ပေါလု၏ ခေတ်က ဖာရစံများ၏ ဘာသာရေးဘဝ၏ ဗဟိုချက်မှာ ဘုရားသခင်၏ ပဋိညာဉ်နှင့် သစ္စာရှိမှုဖြစ်ပြီး မောရှေ၏ ဓမ္မတော်ကို စောင့်ထိန်းမှုကို အဓိကထားသည်။ မောရှေ၏ ဓမ္မတော်ပတ်လည်တွင် ဘဝ၏ အသွယ်သွယ်တို့ကို အကျုံးဝင်စေရန် ကြိုးစားသော ဖြည့်စွမ်းပညတ်များ ထူထောင်ထားသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ အကျိုးအတွက် တည်ထားသော ဘုရားသခင်၏ စံနှုန်းများကို လေးလံသော ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးအဖြစ် ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့သည်။

Of all the Bible authors, Paul is the one who speaks most directly about the tension between law and grace. He does so precisely to emphasize the different functions of the two in the plan of salvation. Actually, Paul places faith in Jesus Christ in opposition to the works of the law. As we know, the center of gravity of religious life for the Pharisees of Paul’s time was faithfulness to God’s covenant—the concern for the keeping of the law being paramount. Around the law of Moses they had constructed a thick hedge of supplemental rules that tried to provide for every aspect of life. Thus, they converted the divine norms—established for our good—into a heavy burden.

 

ရိုးရိုးရှင်းရှင်းဆိုရလျှင် ဓမ္မတော်ကို ကျေးဇူးတော်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် ထားခြင်းသည် ကျမ်းစာသင်ကြားချက်နှင့် မကိုက်ညီပေ။ ဓမ္မဟောင်းသည် ဓမ္မတော်၏ လက္ခဏာအောက်တွင် ရှိဟန်တူသော်လည်း အမှန်တကယ်တွင် ဓဓမ္မတော်သည် ကျေးဇူးတော်၏ ဗျာဒိတ်တော်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ လူသားမျိုးနွယ်ကို လွတ်မြောက်စေရန်ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဆာလံ ၁၁၉:၂၉ တွင် ဘုရားသခင်၏ ဓမ္မတော်၏ ကျေးဇူးတော်ကို တောင်းဆိုထားသည် (၁၁၉:၁၂၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ထိုသို့ဖြင့် ဓမ္မတော်နှင့် ကျေးဇူးတော်ကို ဘုရားသခင်၏ ချစ်ခြင်း၏ ဖော်ပြချက်များအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ရှင်ပေါလုက ဓမ္မတော်သည် သေးငယ်သော ဝိညာဉ်ရေးရာဖွံ့ဖြိုးမှု နှစ်များကာလတွင် လူသားများကို လမ်းပြပြီး ဥပဒေပြုသူနှင့် ကယ်တင်ရှင်နှင့် အသစ်ပြုပြင်ထားသော ပဋိညာဉ်၏ လွတ်လပ်မှုသို့ ဦးဆောင်ရန် ဂရုတစိုင်သော ပညာပေးသူအဖြစ် ရှိသည်ဟု ရှင်းပြသည် (ဂလာတိ ၃:၂၄–၂၉)။

Simply put, we must state unequivocally that placing the law in opposition to grace does not agree with the biblical teaching. Even though the OT seems to be under the sign of the law, truly the law is part of the revelation of grace, because its objective is to free humanity. Psalm 119:29 asks for the grace of God’s law (cf. 119:127), identifying law and grace as expressions of God’s love. Paul explains that the law, as a careful educator, has the purpose of guiding human beings through their younger years of spiritual development into the liberty of a renewed alliance with the Legislator and Savior (Gal. 3:24–29).

 

ကျေးဇူးတော်—ဆိုလိုသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကယ်တင်လိုသော ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်—သည် ကျမ်းစာ၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်ပြီး ထိုရည်ရွယ်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် နည်းလမ်းများကိုလည်း လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ ကျမ်းစာသည် အထူးသဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့အား ကယ်တင်ရန် အတိတ်၌ ပြုတော်မူခဲ့သည်၊ ယခုပြုနေသည်၊ အနာဂတ်တွင် ပြုတော်မူမည်အကြောင်း ပြောသည်။ ကျမ်းစာ၏ အမိန့်တော်များ၊ စံနှုန်းများနှင့် ဓမ္မတော်များသည် ကယ်တင်ခြင်းရရန်မဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်နှင့်လည်းကောင်း၊ လူသားတို့နှင့်လည်းကောင်း သဟဇာတရှိစွာ အသက်ရှင်ရန် ဘုရားသခင် အဆိုပြုတော်မူသည်ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် ရှင်ပေါလုက ကယ်တင်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ လုပ်ငန်းဖြစ်ကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောသည်။ ဧဖက် ၂:၈–၉ တွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်ကြကြောင်း၊ ကိုယ်ကျိုးအတွက် မဟုတ်၊ ဘုရားသခင်မှ လက်ဆောင်ဖြစ်ကြောင်း ရေးထားသည်။

Grace—that is, the divine will to save us—is at the center of the Bible, which also puts into action the means to achieve this. The Scriptures speak, above all, of what God has done, is doing, and will do in our favor to save us. The imperatives of Scripture, its standards and laws, express what God proposes—not to achieve salvation, but to live in harmony with Him and with humanity. Thus, Paul is clear that salvation is a divine enterprise. In Ephesians 2:8–9, he writes that we are saved by grace through faith and not by our own merits, for salvation comes from God, not from our good works.

 

ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းကို ရရှိသည်မဟုတ်ဘဲ၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကိုယ်တိုင်မထိုက်တန်ပါလျက် ကျွန်ုပ်တို့အား ပေးအပ်ထားသော ကယ်တင်ခြင်းကို လက်ခံကြောင်း ထင်ရှားစေခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် အဦးစွာ မိမိလူမျိုးကို လွတ်မြောက်စေပြီးမှ သူတို့သည် မည်သို့နေထိုင်ရမည်ကို သွန်သင်တော်မူသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၀:၂–၁၇)။ ဤမူလအမှန်တရားကို ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် တရားမျှတခြင်းဟု ခေါ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ကျွန်ုပ်တို့၏ အကောင်းဆုံးကြိုးစားမှုများပင်လျှင် ကယ်တင်ခြင်းကို ရရှိရန် ဘယ်တော့မျှ လုံလောက်မည်မဟုတ်၊ ထိုကယ်တင်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်၏ လက်ဆောင်သာဖြစ်သည်။

Through faith we do not obtain salvation, but we manifest that we have accepted the salvation offered to us, we who do not deserve it. God first liberates His people and then teaches them how to live (Ex. 20:2–17). This basic truth is called righteousness by faith. This means that even our best efforts to keep the divine law will never be sufficient to earn our salvation; it is always a gift of divine grace.

 

ပဋိပက္ခ၏ အကြောင်းအမှန်

 ပဌမဆုံး ခရစ်ယာန်များ၊ ခရစ်တော်၌ ကယ်တင်ခြင်းကို လက်ခံခဲ့ကြသော သစ္စာရှင် ဣသရေလလူမျိုးများသည် တိုရာပညတ်တော်များကို ဆက်လက်လိုက်နာကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်ရှေ့၌ ကျင့်သင့်ကျင့်ထိုက်သော ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံဟု သူတို့နားလည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပဋိပက္ခဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းမှာ အချို့သော ပညတ်တော်များ၊ အထူးသဖြင့် ယေဟုဒဘဝ၏ အခမြဲတမ်းဓလေ့ဆိုင်ရာ ကိစ္စများနှင့် သက်ဆိုင်သော ပညတ်တော်များ၏ ဆက်လက်တည်တံ့မှုကို ငြင်းခုံခဲ့ကြချိန်တွင် ဖြစ်သည်။ ထိုငြင်းခုံမှုအတွင်း ကျေးဇူးတော်ဆိုင်ရာ ဓမ္မသစ်ပညာတွင် ပညတ်တော်၏ အခန်းကဏ္ဍကို မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ယေရုရှလင်မြို့မှ ယေဟုဒခရစ်ယာန်များနှင့် အန္တိအုတ်မြို့မှ ယခင်က ရုပ်တုကိုးကွယ်သူခရစ်ယာန်များအကြား ဘုရားသခင်၏လူမျိုးအဖြစ် ဝင်ရန် လိမ်းဖြတ်ခြင်းကို လိုအပ်ချဖစ်သလားဟူသော ငြင်းခုံမှု (တမန်တော် ၁၅:၁–၃၅) သည် အဓိကကျျသော ကိစ္စတစ်ရပ်ကို ရှင်းလင်းစွာ ဖြေရှင်းရန် လိုအပ်လာစေခဲ့သည်။ ကယ်တင်ခြင်းကို မည်သို့ရရှိသနည်း။ ပညတ်တော်ကို လိုက်နာခြင်းအားဖြင့်လော၊ ကျေးဇူးတော်ကို ခံယူခြင်းအားဖြင့်လော။

The Reason for the Conflict

The first Christians—faithful Israelites who had accepted salvation in Christ—continued observing the precepts of the Torah. This was the lifestyle that they understood God expected from them. The conflict came when debate arose about the continuity of certain commandments—especially those related to ceremonial aspects of Jewish life. Within such discussion, the question arose regarding the function of the law in a theology of grace. Thus, the argument between the Jewish Christians of Jerusalem and the formerly pagan Christians of Antioch—regarding circumcision as a requirement to become part of the people of God (Acts 16:1–35)—produced the need for a clear solution to an essential matter: How is salvation achieved? By observing the law or by receiving grace?

 

ပညတ်တော်နှင့် ကျေးဇူးတော်ကြား ငြင်းခုံမှုသည် တရားစီရင်ရေးဝါဒနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာကို ရွေးချယ်ရုံသက်သက်သာ ဖြစ်ခဲ့ပါလျှင် ယေဟုဒများနှင့် ခရစ်ယာန်များကြား ခွဲထွက်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာစေမည် မဟုတ်ပေ။ သို့ရာတွင် ထိုသို့မဟုတ်ခဲ့ချေ။ ပြဿနာသည် ထိုနေရာတွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ တရားမျှတသော ယေဟုဒဘာသာသည် ပညတ်တော်သည် တရားစီရင်ရေးစာသက်သက်သာမဟုတ်ဘဲ ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများပါဝင်ပြီး ထိုအကြောင်းအရာများကို စိတ်နှလုံးထဲသို့ ထည့်သွင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်ကို သိရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့မလုပ်ပါက ပညတ်တော်သည် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်၏ စစ်မှန်သော ထုတ်ဖော်ချက်မျှသာ မဟုတ်တော့ပေ။ ယေရှုနှင့် ပေါလု၏ အဆုံးအမများသည် အစစ်အမှန်ဆုံး ယေဟုဒဘာသာနှင့် အညီဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ရဗ္ဗိဖာရိရှဲဝါဒ၏ အဆုံးအမသည် တိုရာကို ထိန်းသိမ်းခြင်းအားဖြင့် တရားမျှတမှုရရှိသည်ဟု စတင်အခိုင်အမာ ပြောဆိုလာခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည်ပင် အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပေါလုအတွက်မူ အလွန်ရှင်းလင်းသည်။ ကယ်တင်ခြင်းသည် ကယ်တင်ရှင်မက္ကဆီ၏ အလုပ်တော်သာဖြစ်သည်။ ထိုကယ်တင်ခြင်းသည် ကယ်တင်တတ်သော ပညတ်တော်မှ လာခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကယ်တင်ရှင်၏ ကျေးဇူးတော်မှ လာခြင်းဖြစ်သည်။

The debate between law and grace would never have provoked a schism between Jews and Christians if it had been merely a matter of choosing between legalism and spirituality. But that was not the case, and here the problem arose. Orthodox Judaism had known that the law was more than a judicial text—its spiritual content needed to be internalized; without so doing, the law was no longer a genuine expression of God’s will. The teachings of Jesus and Paul are situated in line with the most authentic Judaism. Nevertheless, the teaching of rabbinical Pharisaism was beginning to assert that justification was achieved by keeping the Torah. And that was the disputed point. For Paul, it was very clear: Salvation was the exclusive work of the Messiah. It did not come from a redeeming law, but from the grace of the Redeemer.

 

ပညတ်တော်မှ လွတ်မြောက်ခြင်း

ဂလာတိဩဝါဒစာသည် အသင်းတော်ကို ခွဲထွက်စေရန် ခြိမ်းခြောက်နေသော ဤငြင်းခုန်းမှု၏ အပူအတွင်း၌ မွေးဖွားခဲ့သည် (ဂလာ. ၂:၁၁–၁၄)။ ပေါလုသည် အချို့သော ယုံကြည်သူများအပေါ် တင်သွင်းလိုသော ပညတ်တော်၏ ကျေးကျွန်မှုနှင့် ဆန့်ကျင်၍ ယေရှု၏ ဧဝံဂေလိတရား၏ လွတ်မြောက်စေတတ်သော တန်ခိုးကို ချီးမွမ်းခဲ့သည် (၄:၁–၂၅)။ သူ၏ဩဝါဒစာများတစ်လျှောက် ပေါလုသည် ခရစ်တော်၏ အမှုတော်သည် အပြစ်၏ အပြစ်နှင့် ဒဏ်ခတ်ခြင်းမှ၊ အပြစ်၏ တန်ခိုးနှင့် ကျေးကျွန်မှု၊ နှင့် အပြစ်၏ ရှိနေမှုမှ သုံးဆင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ယူဆောင်လာသည်ဟု ရှင်းပြသည်။

LIBERATED FROM THE LAW

The Epistle to the Galatians was born in the heat of this debate, which threatened to divide the church (Gal. 2:11–14). Paul exalted the liberating force of Jesus’s gospel in opposition to the slavery of the law that some wanted to impose on the believers (4:1–25). Throughout his epistles, Paul explains that the work of Christ brings a threefold liberation: from the guilt and punishment of sin, from the power and slavery of sin, and from the presence of sin.

 

သုံးဆင့် လွတ်မြောက်ခြင်း

ဤသုံးဆင့် လွတ်မြောက်ခြင်း၊ ဧဝံဂေလိတရား၏ အနှစ်သာရ၊ သည် အဆင့်သုံးဆင့်ဖြင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။

ပထမအဆင့်၌ ဘုရားသခင်၏ သားတော်သည် လူ့သဘောကို ယူဆောင်ပြီး ပြုတ်ကျသော လူသားမျိုးနွယ်အတွက် အသက်တော်ကို ပေးတော်မူသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ရွေးနုတ်ခြင်းလမ်းကို လျှို့ဝှက်စွာ ဖွင့်လှစ်ပေးတော်မူသည် (ဂလာ. ၄:၄–၅)။ ဤအဆင့်၌ ခရစ်တော်၏ ပြီးပြည့်စုံသော ဘဝသည် ယုံကြည်သူ၏ အကောင့်၌ ချီးမွမ်းခြင်းခံရပြီး၊ ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့်ဖြင့်သာ လက်ခံရရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကယ်တင်ခြင်းသည် လက်ဝါးကပ်တိုင်၏ အမှတ်အသားဖြင့် အတိအလင်း အမှတ်အသားပြုခြင်း ခံရသည် (ရော. ၅:၁၂–၂၀; ၁ကော. ၂:၂; ဂလာ. ၆:၁၄)။

A Threefold Liberation

This threefold liberation—the essence of the gospel—takes place in three phases.

In the first phase, the Son of God assumes human nature and gives His life for fallen humanity—mysteriously opening the way to our redemption (Gal. 4:4–5). In this stage, the perfect life of Christ is credited to the account of the believer, who receives it by faith alone. Our salvation is definitively marked by the sign of the cross (Rom. 5:12–20; 1 Cor. 2:2; Gal. 6:14).

 

ခရစ်တော်၏ ပထမရည်ရွယ်ချက်မှာ ယုံကြည်သူများကို အပြစ်၏ အပြစ်နှင့် ဒဏ်ခတ်ခြင်းမှ လွတ်မြောက်စေရန် ဖြစ်သည်။ ပညတ်တော်သည် အပြစ်ကို ရှုတ်ချသော်လည်း၊ ၎င်းကို ရှောင်ရှားရန် လိုအပ်သော အင်အားကို မပေးနိုင်ပေ။ ဤ “နာတာရှည် ပြုတ်ကျမှု” အခြေအနေသည် စိတ်ပျက်အားငယ်မှုနှင့် အခြားသော ပုန်ကန်သော ခံစားချက်များကို မကြာခဏ ဦးတည်စေသည် (ရော. ၇:၂–၂၅; ၈:၂; ၁၀:၃; ဂလာ. ၂–၄; ၅:၁–၁၅)။ ခရစ်တော်သည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ကျိန်ခြင်းခံရခြင်းဖြင့် ပညတ်တော်၏ ကျိန်ခြင်းမှ ကျွန်ုပ်တို့ကို ရွေးနုတ်တော်မူခဲ့သည် (ဂလာ. ၃:၁၃)။ ခရစ်တော်၏ ဘဝနှင့် အသေတော် နှစ်မျိုးလုံး၌ ကျွန်ုပ်တို့၏ အစားထိုးအဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ သူ၏ ပြီးပြည့်စုံသော ဘဝသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ မပြည့်စုံသော ဘဝကို ဖုံးအုပ်ပြီး၊ ဘုရားသခင် ရှေ့တော်မူရာ၌ ရပ်တည်ရန် လိုအပ်သော တရားမျှတမှုကို ပေးသည်။ လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် သူ၏ အသေတော်သည် အပြစ်ကြောင့် လူသားမျိုးနွယ်တစ်ခုလုံး ချီးမြှောက်ခံရသော သေခြင်း ဒဏ်ခတ်ခြင်း၏ နေရာကို ယူသည်။ ဤလွတ်မြောက်ခြင်း၏ ရှုထောင့်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ တရားသေလွှတ်ခြင်း (justification) ၏ နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ “တရားသေလွှတ်ခြင်း” ဆိုသည်မှာ တရားသူကြီးတစ်ဦးသည် စွပ်စွဲချက်များမှ အပြစ်ကင်းသည်ဟု တွေ့ရှိသောအခါ အပြစ်ကင်းကြောင်း ကြေညာသော အပြုသဘောဆောင်သော စီရင်ချက်ကို ရည်ညွှန်းသည် (ကိုယ်တော်ကို ကိုးကား၊ တရားဟောရာ ၂၅:၁; သုတ္တံကျမ်း ၁၇:၁၅)။ ဤကိစ္စ၌ ပညတ်တော်သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ထပ်မံ ရှုတ်ချနိုင်တော့ပေ။ အကြောင်းမှာ ခရစ်တော်၌ ကျွန်ုပ်တို့၏ ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို တရားမျှတသူများဟု ကြေညာတော်မူပြီ ဖြစ်သောကြောင့်ပင် (ရော. ၅:၁)။ ခရစ်တော်၏ သမိုင်းသည် ယခု ကျွန်ုပ်တို့၏ သမိုင်းဖြစ်သည်။

Christ’s first objective is to free believers from the guilt and punishment of sin. While the law condemns sin, it does not provide the strength necessary to avoid it. This situation of “chronic falls” often leads to discouragement and other rebellious feelings (Rom. 7:2–25; 8:2; 10:3; Gal. 2–4; 5:1–15). Christ redeemed us from the curse of the law by becoming a curse for us (Gal. 3:13). In both His life and death, Christ acted as our substitute. His perfect life covers our imperfect life and provides us with the righteousness we need to stand in God’s presence. His death on the cross takes the place of the penalty of death that engulfed all of humanity as a result of sin. This aspect of liberation is the means of our justification. “Justification” is a term that refers to the positive verdict a judge pronounces when a person is found innocent of the charges brought against him or her (cf. Deut. 25:1; Prov. 17:15). In this case, the law can no longer condemn us because, through our faith in Christ, God has pronounced us as righteous (Rom. 5:1). Christ’s history is now our history.

 

ဒုတိယအဆင့်၊ ပထမအဆင့်မှ တကယ်ခွဲထုတ်၍ မရသော အဆင့်၌ သန့်ရှင်းရေးဝိညာဉ်တော်သည် ခရစ်တော်ရရှိစေသော အောင်ပွဲကို ယုံကြည်သူ၏ ဘဝ၌ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေတော်မူသည်။ ထိုအရာကို နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာဖြင့် သင်္ကေတပြုသည် (ဂလာ. ၃:၂၆–၂၉)။ သန့်ရှင်းမှု၏ အမှုတော်သည် သန့်ရှင်းရေးဝိညာဉ်တော်သည် အပြစ်မှ တဖန်တဖန် လွတ်မြောက်ခြင်း၏ အသီးများကို ထုတ်ပေးတော်မူသောကြောင့် ယုံကြည်သူ၏ ဘဝတစ်လျှောက် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်သည် (ဂလာ. ၅:၁၆–၂လာ. ၅:၂၅; ကိုးကား ဖိ. ၄:၁၃)။ ထို့ကြောင့် လူသားမျိုးနွယ်ကို အပြစ်၏ အပြစ်နှင့် ဒဏ်ခတ်ခြင်းမှ လွတ်မြောက်စေရုံသာမက၊ ခရစ်တော်သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို အပြစ်၏ တန်ခိုးနှင့် ကျေးကျွန်မှုမှှလည်း လွတ်မြောက်စေတော်မူခဲ့သည်။ လူ့သဘောကို ယူဆောင်သော်လည်း အပြစ်အောက်သို့ ဘယ်တော့မျှ မကျရုံသာမက၊ ခရစ်တော်သည် လူသားမျိုးနွယ်ကို လွှမ်းမိုးထားသော အပြစ်နှင့် သေခြင်း၏ တန်ခိုးကို ဖြိုခွဲတော်မူခဲ့သည် (ရော. ၈:၃)။ ယေရှု၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် အပြစ်သည် အနိုင်ရရှုံးနိမ့်ပြီးသော ရန်သူဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။ ခရစ်တော်၏ အောင်ပွဲသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ သန့်ရှင်းမှု၏ အခြေခံဖြစ်သည်။ အပြစ်သည် လူများ၏ ဘဝ၌ ပျက်စီးမှုဖန်တီးလိုသော လက်ရှိတည်ရှိနေသော တန်ခိုးတစ်ခုဖြစ်နေဆဲဖြစ်သော်လည်း၊ ယုံကြည်သူ၏ ဘဝ၌ ကျေးကျွန်ဆန်သော တန်ခိုးအဖြစ် အုပ်စိုးရန် မလိုအပ်ပေ။ ခရစ်တော်သည် မောရှေအား ပေးတော်မူသော ပညတ်တော်၏ အကျင့်နှင့် ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များကို အတွင်းနေသော သန့်ရှင်းရေးဝိညာဉ်တော်၏ တန်ခိုးအားဖြင့် သူ၏နောက်လိုက်များ၏ ဘဝ၌ ပြည့်စုံစေရန် ဖြစ်နိုင်စေတော်မူူခဲ့သည် (အပိုဒ် ၄)။ တရားသေလွှတ်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်သည် နောင်တရသော အပြစ်သားကို သူ့ရှေ့၌ တရားမျှတသူဟု တစ်ကြိမ်တည်း ကြေညာတော်မူသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်သော်လည်း၊ သန့်ရှင်းမှုသည် ဝိညာဉ်တော်သည် ခရစ်တော်၌ ကျွန်ုပ်တို့၌ တကယ်ဖြစ်ပြီးသော အရာကို ကျွန်ုပ်တို့၏ အတွေ့အကြုံ၌ တကယ်ဖြစ်စေတော်မူသောကြောင့် တစ်သက်တာ၏ အမှုတော် ဖြစ်သည်။

In the second phase, which really cannot be separated from the first, the Spirit begins to make personal the triumph obtained by Christ in the believer’s life—which is symbolized by baptism (Gal. 3:26–29). This work of sanctification continues throughout the life of the believer as the Holy Spirit produces the fruits of a progressive liberation from sin (Gal. 5:16–25; cf. Phil. 4:13). Thus, in addition to freeing humanity from the guilt and punishment of sin, Christ has also liberated us from the power and slavery of sin. In taking humanity on Himself but never succumbing to sin, Christ broke the power of sin and death that dominated humankind (Rom. 8:3). The resurrection of Jesus demonstrates that sin is a defeated foe. Christ’s victory is the basis of our sanctification. While sin is still a present force that seeks to wreak havoc in people’s lives, it does not need to reign as an enslaving force in the life of a believer. Christ has made it possible for the moral and spiritual requirements of the law given to Moses to be fulfilled in the lives of His followers through the power of the indwelling Spirit (v. 4). While justification is a one-time event that happens when God declares the repentant sinner as righteous before Him, sanctification is the work of a lifetime—as the Spirit makes true in our experience what is already true of us in Christ.

 

နောက်ဆုံးအဆင့်၌ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတော်ချီးမွမ်းခြင်း (glorification) ကို ခံစားရသည်။ အပြစ်မှ လုံးဝလွတ်မြောက်ခြင်း။ ဤကယ်တင်ခြင်း၏ တတိယအဆင့်သည် ခရစ်တော် ပြန်ကြွလာသောအခါမှသာ ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ယုံကြည်သူများသည် အပြစ်၏ အရာရာတိုင်း ကင်းစင်သော ဘုန်းတော်ရှိပြီး မသေနိုင်သော ကိုယ်ခန္ဓာကို ခံရမည် (၁ကော. ၁၅:၅၁–၅၄; ဖိ. ၃:၂၀–၂၁)။ အပြစ်၏ အတားအဆီးကို အပြီးတိုင် ဖယ်ရှားပြီးနောက်၊ ယုံကြည်သူများသည် ဘုရားသခင်၏ ရှေ့တော်၌ ထာဝရတည်နေမည် ဖြစ်သည်။

In the final phase, we experience glorification: freedom from the presence of sin. This third stage of salvation will occur only at the return of Christ, when believers receive a glorified and immortal body free of every trace of sin (1 Cor. 15:51–54; Phil. 3:20–21). With the barrier of sin forever removed, believers will dwell eternally in the presence of God.

 

ဤလွတ်မြောက်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ လက်ရှိဘဝကို ကျော်လွန်သည်။ ယခုအခါ ကျွန်ုပ်တို့၏ လွတ်လပ်မှုသည် မတည်မြဲပြီး ယာယီဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ခရစ်တော် ပြန်ကြွလာသောအခါ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ခြင်းကို စောင့်ဆိုင်းနေကြသည်။ သတင်းကောင်းမှာ ဘုရားသခင်အတွက် အသက်ရှင်ရန် ကြိုးစားနေစဉ်၊်း အမှားများကျူးလွန်သောအခါ ကျွန်ုပ်တို့ ထပ်မံ အပြစ်ရှိသည်ဟု ခံစားရန် မလိုအပ်တော့ပေ (ရော. ၈:၁)။ တရားသေလွှတ်ခြင်း၏ သတင်းကောင်းသည် ဘုရားသခင်ရှေ့၌ ကျွန်ုပ်တို့၏ အဆင့်အတန်းသည် ခရစ်ယာန်အတွေ့အကြုံ၏ ရှုံးနိမ့်မှုများနှင့် အောင်ပွဲများပေါ်တွင် အခြေခံခြင်း မဟုတ်ကြောင်း၊ ယေရှု၏ ပြီးစီးပြီးသော အမှုတော်ပေါ်တွင် အခြေခံကြောင်း အာမခံပေးသည်။ ဘုရားသခင်သည် ယခုပင် လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် နာခံခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ ခံစားရရန် အလိုတော်ရှိသော်လည်း၊ ကျွန်ုပ်တို့၌ ဖြစ်ပေါ်စေလိုသော အသွင်ပြောင်းမှုသည် ခဏတာ၏ အမှုမဟုတ်ဘဲ တစ်သက်တာ၏ အမှုတော်ဖြစ်ကြောင်း သိတော်မူပြီး စိတ်ရှည်စွာ ကျွန်ုပ်တို့၌ အမှုတော်ဆောင်နေတော်မူသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကောင်းမှုများသည် ကျွန်ုပ်တို့၌ ဘုရားသခင်၏ ကယ်တင်ခြင်း အမှုတော်၏ မြင်သာသော အသီးများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အကျိုးကို မထုတ်ပေးသော်လလည်း၊ ကျွန်ုပ်တို့၌ ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်၏ ဆက်လက်အမှုတော်ကို ပြသသည့် အရာများ ဖြစ်သည်။

This process of liberation transcends our present life. Now, our freedom is precarious and provisional—we are awaiting definitive liberation when Christ returns. The good news is that while we seek to live for God, we no longer need to feel condemned when we make mistakes (Rom. 8:1). The good news of justification assures us that our standing before God is not based on the failures or victories of our Christian experience; it is based on the finished work of Jesus. While God wants us to experience liberation and obedience now, He works patiently in our lives, knowing that the transformation He seeks to bring about in us is not the work of a moment but of a lifetime. Our good works are the visible fruits of God’s saving action in our lives. While they are not meritorious, they are demonstrative—that is, they demonstrate the ongoing work of God’s Spirit in us.

 

ထို့ကြောင့် ပညတ်တော်နှင့် ကျေးဇူးတော်သည် စာသားနှင့် ဝိညာဉ်၊ ပုံစံနှင့် အနှစ်သာရအဖြစ် သဘာဝအရ အချင်းချင်း ဆန့်ကျင်ဘက် မဟုတ်ပေ။ ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ဖြည့်စွမ်းပြီး အော်ဂဲနစ်နှင့် ခွဲမရသော တစ်ခုတည်းသော အလုံးစုံကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ပညတ်တော်နှင့် ကျေးဇူးတော်ကို ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် ထားသူများသည် နှစ်ခုစလုံးသည် ဘုရားသခင်ထံမှ လာကြောင်း၊ သူ၏လူမျိုးအား သူ၏လိုအပ်မှုကို သတိပေးရန်နှင့် သူခေါ်တော်မူသော ဘဝကို နားလည်စေရန် ပညတ်တော်ကို ပေးတော်မူကြောင်း မေ့လျော့ကြသည်။ ကျေးဇူးတော်သည် ပညတ်တော်ကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အမှားများအတွက် ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ပေးအပ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့ကို ဆိုးမှုမှ ကာကွယ်ကာ ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတော်အတွက် အသက်ရှင်နည်းကို သင်ကြားပေးသည် (တိ. ၂:၁၁–၁၄)။

Law and grace, therefore, as the letter and the spirit and form and essence, are not, by nature, mutually exclusive. They complement each other, forming an organic and inseparable totality. Those who place law and grace in opposition forget that both come from God, who gives His law to His people to make them aware of their need of Him and to help them understand the life He has called them to live. Rather than opposing the law, grace offers forgiveness for our mistakes and seeks to protect us from evil as it teaches us how to live for God’s glory (Titus 2:11–14).

 

ပေါလု၊ ပညတ်တော်၊ နှင့် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်၌ အသက်ရှင်ခြင်း

ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်၏ မရှိမဖြစ် ရှုထောင့်တစ်ခု၊ ကျေးဇူးတော်ဖြင့် ပြည့်စုံကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြသသည်မှာ ယဇ်ပူဇော်ရေးစနစ်နှင့် သက်ဆိုင်သော ဥပဒေများ ဖြစ်သည်။ ထိုဥပဒေများသည် လူသားနှင့် ဘုရားသခင်၏ ဆက်ဆံရေးကို အသက်ရှင်စေရန် ရည်ရွယ်ပြီး ယေရှုခရစ်၌ ပြည့်စုံစေမည့် ဘုရားသခင်၏ အဖြေကို ကြိုတင်ဟောကြားခဲ့သည်။

PAUL, THE LAW, AND LIFE IN THE GRACE OF GOD

An essential aspect of the divine law, which shows clearly to what degree it is infused with grace, was the legislation related to the sacrificial system. This legislation sought to keep humanity’s relationship with God alive, and it anticipated the divine solution to our transgressions through Jesus Christ.

 

ယဇ်ပူဇော်ခြင်း အခမ်းအနားများ

ကျွန်ုပ်တို့၏ ပြုတ်ကျသော သဘောသဘာဝ၏ အားနည်ချက်ကျှင် စိတ်ထဲထားလျက်၊ ဘုရားသခင်သည် လွတ်လပ်ခြင်းလမ်းကို အချို့ပညတ်များဖြင့် ညွှန်ပြတော်မူခဲ့သည်။ သန့်ရှင်းရာဌာနနှင့် ၎င်း၏ ဘာသာရေးအခမ်းအနားများ၊ ယေရှု၌ ပြည့်စုံစေမည့် ကယ်တင်ခြင်းကို ကြိုတင်ဟောကြားရန် ပေးတော်မူခြင်းဖြစ်သည်၊ သည် ကယ်တင်ခြင်းသည် လူသားများ လုပ်နိုင်သမျှ တစ်စုံတစ်ရာပေါ်တွင် အခြေမခံကြောင်း၊ ဘုရားသခင်ပေးတော်မူသော ပြန်ဆပ်ခြင်းကို အသုံးချခြင်းပေါ်တွင် အခြေခံကြောင်း မြင်သာစွာ ပြသခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အပြစ်များကို ခွင့်လွှတ်ခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့ ပြီးမြောက်သည့်အရာ မဟုတ်၊ ဘုရားသခင်၏ ကိစ္စဖြစ်သည်။ မောရှေ အခမ်းအနားတွင် အရာအားလုံးသည် ကယ်တင်ရှင်ကို ကြေညာခဲ့သည်။ ပေါလုရေးသားခဲ့သည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့သည် ခရစ်တော်၌ ရွေးနုတ်ခြင်းအားဖြင့် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် အခမဲ့ တရားသေလွှတ်ခြင်းခံရကြောင်း၊ သူ၏အသွေးတော်၌ ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် အပြစ်များအတွက် ပြန်ဆပ်ခြင်း ဖြစ်တော်မူသည် (ရော. ၃:၂၄–၂၅)။

The Rituals of the Sacrifices

Keeping in mind the fragility of our fallen nature, God indicated, by means of some laws, the way to freedom. The sanctuary with its religious rituals—which was given in anticipation of the salvation to be fully realized in Jesus—visibly demonstrated that salvation was not rooted in anything humans could do but in availing themselves of the atonement that God provided for them. The forgiveness of our sins is not something we accomplish; it is God’s business. Everything in the Mosaic ritual announced the Redeemer. Paul wrote that we are freely justified by God’s grace through redemption in Christ, the propitiation for our sins, through faith in His blood (Rom. 3:24–25).

 

ယဇ်ပူဇော်ခြင်း အခမ်းအနားသည် ဘုရားသခင်နှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်ခြင်းနှင့် အပြစ်ခွင့်လွှတ်ခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကယ်တင်ရှင်ပြုတော်မူသော ပြန်ဆပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း အမြဲထပ်ကျော့ထပ်ကျော့ သတိပေးချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့၏ အမှားများကို ငြင်းပယ်ခြင်းဖြင့် မရရှိပေ။ နောင်တရခြင်းဖြင့် ယဇ်ပူဇော်ခြင်း သို့မဟုတ် နောင်တရခြင်းဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းဖြင့် လျော်ကြေးပေးရန် ကြိုးစားခြင်းဖြင့် မရရှိပေ။ ခရစ်တော်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အပြစ်များအတွက် ပြန်ဆပ်ယဇ်အဖြစ် အသက်တော်ကို ပေးတော်မူခဲ့သည်။ အဖြေအနေဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် သူ၏ယဇ်ကို အသုံးချရန်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အပြစ်များကို ဝန်ချတောင်းပန်ပြီး သူပေးသော ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် အသက်သစ်ကို လက်ခံရမည် (ရော. ၈:၁–၃၉)။ အခမ်းအနားဆိုင်ရာ ပညတ်များသည် ယေရှု၏ ထူးကဲသော ပြန်ဆပ်ခြင်း အမှုတော်ကို ကြေညာရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ခရစ်တော်အားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အနာဂတ်၏ ကြိုတင်ဟောကြားချက်နှင့် အရိပ်အယောင် ဖြစ်ခဲ့သည် (ကိုးကား ကော. ၂:၁၇; ဟေဗြဲ ၈:၅)။

The ritual of the sacrifices was a constantly repeated reminder that reconciliation with God and the forgiveness of sins are possible thanks to the expiation carried out by our Redeemer. Restoration is not obtained by denying our errors—attempting to compensate for them by presenting sacrifices or doing penance motivated by remorse. Christ gave His life as the atoning sacrifice for our sins. In response, we are to avail ourselves of His sacrifice by confessing our sins and accepting the pardon and new life He offers us (Rom. 8:1–39). The ceremonial laws were intended to announce the sublime expiatory work of Jesus. They were an anticipation and shadow of the future (Col. 2:17) that would be brought about by Christ (cf. Heb. 8:5).

 

ပေါလုသည် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်၏ ဧဝံဂေလိတရား၊ အချစ်တော် လက်တွေ့တွင် လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ သည် ပညတ်တော်၏ အခမ်းအနားဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းကို ခရစ်တော်အားဖြင့် ဂရုစိုက်ပြီးပြီဟု ဖော်ပြသည်ဟု အလေးအနက်ထား ပြောဆိုခဲ့သည်။ ပညတ်တော်၏ ထိုရှုထောင့်သည် ဘုရားသခင်နှင့် သူ၏ လွတ်မြောက်ပြီးသော လူမျိုးတို့၏ ပေါင်းစည်းမှု၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို ပယ်ဖျက်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ ပြည့်စုံစေခြင်း ဖြစ်သည်။ မဟာမိတ်တော်၏ ကောင်းချီးများ၏ အသီးအဖြစ် ဘုရားသခင်သည် ကျေးကျွန်များကို လွတ်မြောက်စေပြီး သူ၏ ဗျာဒိတ်တော်၏ သိုလှောင်ရုံ ဖြစ်စေသည်၊ သို့မှ ကယ်တင်ရှင်သည် လွတ်မြောက်သူများ၏ သခင်ဖြစ်လာသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် သူ၏ ပညတ်တော်နှင့် ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် လူသားသမိုင်းကို  tvပိုင်းခွဲပြီး ရလဒ်နှစ်မျိုး ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ သူက ဤသို့ို မိန့်တော်မူသည်နှင့် တူသည်။ “ငါအသင့်ဘဝ၌ ဝင်ရောက်မလာမီ သင်သည် ကျေးကျွန်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယခု ငါဆက်လက်ဝင်ရောက်ခြင်း မပြုပါက သင်သည် ကျေးကျွန်ဘဝ၌ပင် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည်။ သို့ရာတွင် ငါ့ကို သင့်ဘဝ၌ လက်ခံပါက တစ်နေ့ သင်သည် တကယ်လွတ်လပ်လာမည်။” အရာအားလုံးသည် ဘုရားသခင်နှင့် မဟာမိတ်တော်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ဖိတ်ခေါ်နေသည်။

Paul insists that the gospel of the grace of God—that is, His love in action—reveals that the ceremonial part of the law has already been taken care of by Christ. That facet of the law constitutes the center of God’s union with His liberated people. Therefore, it has not been abolished but realized. As a fruit of the blessings of the alliance, God frees the enslaved and makes them a depository of His revelation, so that the Savior becomes the Lord of those liberated. We might say that through His law and His grace, God divides human history into two parts with two possible end results. It is as if He said: “Before I intervened in your life, you were a slave. Now, if I stop intervening, you will continue in slavery. But if you accept Me into your life, one day you will be truly free.” Everything invites us to keep our alliance with God.

 

ကျေးဇူးတော်နှင့် ခရစ်တော်နှင့် ပေါင်းစည်းခြင်း

တို့

ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်ကို လက်ခံခြင်းသည် ပညတ်တော်ကို စွန့်လွှတ်ရန် မလိုအပ်ဘဲ၊ ၎င်းနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆက်ဆံရေးနှင့်ပတ်သက်၍ မှားယွင်းသော နားလည်မှုကို စွန့်လွှတ်ရန်သာ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ၎င်း၏ ရှေးဟောင်းစာသားကို ကျွန်ုပ်တို့အပေါ် တင်သွင်းသော ကန့်သတ်ချက်အဖြစ် သို့မဟုတ် လွတ်မြောက်ရေး အစီအစဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် မြင်နိုင်သည်။ ရှုထောင့်သည် အရေးကြီးသည်။ အဲဂုတ္တုမှ ဟေဗြဲလူမျိုးကို လွတ်မြောက်စေတော်မူသော သူသည်ပင် ကျွန်ုပ်တို့၏ အခြားကျေးကျွန်မှုများမှ လွတ်မြောက်စေနိုင်သော တစ်ပါးတည်းသော သူဖြစ်ကြောင်း နားလည်မှုပေါ်တွင် မူတည်သည်။ သူမရှိဘဲ ကျွန်ုပ်တို့ ဘာမှ မတတ်နိုင် (ယော. ၁၅:၅)။ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အသက်ပေးတော်မူသော သူသည် ကျွန်ုပ်တို့ သူနှင့် ခွဲခွာရန် ဘယ်တော့မျှ မအလိုတော်ရှိဘဲ၊ သူနှင့် ပြည့်စုံစွာ ပေါင်းစည်းမှုကို ခံစားရန် အားပေးတော်မူသည် (သူသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘုရားသခင် ဖြစ်မည်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် သူ၏ လူမျိုး ဖြစ်မည်၊ ထွက်မြောက်ရာ ၆:၇; ယေရမိ ၃၀:၂၂)။ ပေါလုကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းသော ပြောင်းလဲခြင်းကို ကြုံတွေ့ခဲ့သူသာ ကယ်တင်ရှင်ပေးသော ပေါင်းစည်းမှုသည် မထိုက်တန်ကြောင်း နှင့် သူ၏ ဘုရားသခင်ဆန်သော ကျေးဇူးတော်တွင် အရာအားလုံး ထပ်မံထည့်သွင်း၍ မရနိုင်ကြောင်း တကယ်နားလည်နိုင်သည်။

Grace and Union with Christ

Consequently, accepting God’s grace does not require us to abandon the law but to give up our erroneous understanding of our relationship with it. We may see its ancient text as a restriction imposed on us or as part of a liberating program. The perspective is all-important. It will depend on whether we understand that He who liberated the Hebrews from Egypt is the only One who can free us from our other forms of slavery. Without Him, we can do nothing (John 15:5). He who gave His life for us never wants us to separate from Him, and He encourages us to fully enjoy our union with Him (He will be our God and we His people; Ex. 6:7; Jer. 30:22). Only one who, like Paul, has gone through such a deep conversion can truly understand how undeserved the union that the Savior offers us is and to what extent we are unable to add anything to His divine grace.

 

တရားဓမ္မရှိသူသည် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် အသက်ရှင်ရမည်

ပေါလု၏ သတင်းစကားသည် ခရစ်တော်မျှော်လင့်သော ယုံကြည်ခြင်း ဆက်ဆံရေးသည် ဉာဏ်ရည်ဆိုင်ရာ သဘောတူညီမှု သို့မဟုတ် ယုံကြည်ချက်ထက် ပိုမိုသည်ဟု သင်ကြားပေးသည်။ ယာကုပ်က နတ်ဆိုးများပင် ဘုရားသခင်ရှိတော်မူကြောင်း ယုံကြည်ကြသော်လည်း “ဆန့်ကျင်ယုံကြည်ခြင်း” ဟု ခေါ်နိုင်သော ဥပမာကောင်းဖြစ်သည်ဟု မှတ်ချက်ပြုသည် (ယာကု. ၂:၁၉)။ တကယ့် ယုံကြည်ခြင်းသည် ယုံကြည်မှု သို့မဟုတ် သစ္စာရှိမှု ဟုခေါ်သော တည်ရှိမှုဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာနှင့်၊ တစ်ဘဝနှင့် တစ်ဘဝ နက်ရှိုင်းစွာ ပေါင်းစည်းမှုကို ဆိုလိုသော ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာကို ပါရှိသည်။ ပေါလု ပြောဆိုသော ယုံကြည်ခြင်းသည် စကားနှင့် အပြုအမူတွင် ခရစ်တော်နှင့် လုံးဝပါဝင်ခြင်းကို ကြိုတင်ယူဆသည်။ ထိုသို့သော ယုံကြည်ခြင်းကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်း၊ ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်း၊ နှင့် နာခံခြင်းဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် ချစ်ခြင်းအားဖြင့် လုပ်ဆောင်သော ယုံကြည်ခြင်း ဖြစ်သည် (ဂလာ. ၅:၆)။ အကြောင်းမှာ တကယ့် ယုံကြည်ခြင်းသည် သူနှင့် ပေါင်းစည်းလိုသော ဆန္ဒနှင့် သူ၏ အလိုတော်ကို ပြုလိုသော ဆန္ဒကို ပါဝင်သောကြောင့်ပင်။

The Righteous Will Live by Faith

Paul’s message teaches us that the faith relationship Christ expects from us is more than an intellectual assent or conviction. James comments that the devils believe that God exists and yet are the perfect example of what could be called “anti-faith” (James 2:19). True faith has an existential dimension called trust or faithfulness, as well as a spiritual dimension that implies a deep union of one life with another. The faith Paul is talking about presupposes total adherence to Christ in words and actions. We might define such a faith as identification, engagement, and even obedience. It is faith that acts by love (Gal. 5:6), because true faith involves the desire to unite with Him and to do His will.

 

ပေါလုသည် ဤအတွေ့အကြုံ၏ အနှစ်သာရနှင့် သူ၏ ဓမ္မသတ၏ အနှစ်သာရကို “တရားဓမ္မရှိသူသည် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် အသက်ရှင်ရမည်” ဟူသော အယူအဆဖြင့် အနှစ်ချုပ်သည် (ရော. ၁:၁၆ံုး–၁၇; ကိုးကား ဟဗက္ကုတ် ၂:၄)။ ဤအံ့ဖွယ် သမ္မာကျမ်းစာ ပေါင်းစပ်မှု၌ ပေါလုသည် တိုရာ၏ ပညတ်များ၊ ကတိများ အားလုံးကို အခြေခံသော သဘောထားတစ်ခု၊ ယုံကြည်ခြင်း (pistis)၊ ဘုရားသခင်နှင့် ပေါင်းစည်းစေသော လုံးဝယုံကြည်မှု၊ မဟာမိတ်တော်၏ မရှိမဖြစ် အကြောင်းအရာတွင် ပါဝင်သည်။ ဤနေရာ၌ ဧဝံဂေလိတရား၌ ပညတ်တော်ကို ရောင်ပြန်ဟပ်ထင်ထင်ရှိပြီး၊ ပညတ်များ၊ စောင့်ထိန်းမှုများ၊ ညွှန်ကြားချက်များ၊ နှင့် စည်းမျဉ်းများ အားလုံးကို တစ်ခုတည်းသော ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ သဘောထားတွင် အနှစ်ချုပ်ပြီး အတွင်းစိတ်တွင် ထည့်သွင်းထားသည်။ ထိုသဘောထားသည် နက်ရှိုင်းသော ဘာသာရေးအတွေ့အကြုံ၏ အခြေခံဖြစ်သော ဘုရားသခင်အား နာခံခြင်းနှင့် သူ၏ အလိုတော်ကို ရှာဖွေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနေရာ၌ ပညတ်တော်နှင့် ဧဝံဂေလိတရားသည် တိုက်ဆိုင်ရမည်။ အဲလင်ဝိုက် ရေးသားခဲ့သည်မှာ “ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်ကို ဧဝံဂေလိတရားမရှိဘဲ သို့မဟုတ် ဧဝံဂေလိတရားကို ပညတ်တော်မရှိဘဲ မည်သူမျှ မမှန်ကန်စွာ တင်ပြနိုင်” ဟူ၍ ဖြစ်သည် (COL ၉၉)။

Paul summarizes the essence of this experience—and of his own theology—with the concept that the righteous will live by faith (Rom. 1:16–17; cf. Hab. 2:4). In this impressive biblical synthesis, Paul condenses all the precepts and promises of the Torah in a basic attitude: faith (pistis), a complete trust that binds us in union with God, which is the essential content of the alliance. Here we have the law reflected in the gospel, where all the commandments, observances, prescriptions, and rules are summarized and internalized in one spiritual attitude, which is the basis of any deep religious experience, that is, submitting to God and searching for His will. Here law and gospel must coincide. As Ellen White wrote, “No one can rightly present the law of God without the gospel or the gospel without the law” (COL 99).

 

အကျင့်ပျက်ခေါင်းပုံဖြတ်သူများ သို့မဟုတ် အကျင့်ပျက်ခေါင်းပုံမဲ့သူများ ပါဝင်သော အသင်းတော်များသို့ ခရစ်တော်၏ ဧဝံဂေလိတရားကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြုလုပ်ရန် ခက်ခဲသော တာဝန်ကို ပေါလု ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ပေါလုသည် လူတိုင်းသည် ကယ်တင်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်၏ လက်ဆောင်ဖြစ်ပြီး ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့်သာ ရရှိနိုင်ကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း နားလည်စေလိုခဲ့သည်။ ထိုရည်ရွယ်ချက်အတွက် ပေါလုသည် ပညတ်တော်နှင့်ပတ်သက်၍ လူနှစ်မျိုး အလွန်အဆုံးစွန်သော သဘောထားကို ပြုပြင်ရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ အချို့၏ ပညတ်တော်ဝါဒ (nomism) နှင့် အခြားသူများ၏ ပညတ်တော်မရှိဝါဒ (anomie) (၁ကော. ၉:၂၀–၂၁)။ ပညတ်တော်ဝါဒ (nomism) သည် အများစွာသော ယုဒလူများ၏ သဘောထားဖြစ်ပြီး၊ ပညတ်တော်၏ ကောင်းမှုကို ခွဲခြားသိမြင်ပြီး ထိုပညတ်တော်ကို သူ၏ အပြုအမူတွင် အသုံးချရန် ကြိုးစားသော ပညာရှိ၏ စံနမူနာ ဖြစ်သည်။ အခြားသူများ၏ ပညတ်တော်မရှိဝါဒ (anomie) သည် ဆန့်ကျင်ဘက်အဆုံး၌ ရှိပြီး၊ ပညတ်တော်၏ တားမြစ်ချက်နှင့် တားမြစ်ချက်များကို သူ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကင်းကွာနေသော လွတ်လပ်သော ဝိညာဉ်ဖြင့် ပုန်ကန်သော သူကို ရည်ညွှန်းသည်။

The apostle faced the difficult task of making the gospel of Christ clear to congregations made up of some people who were morally deformed or morally indifferent. Paul wanted all people to clearly understand that salvation was a gift of divine grace that could be obtained only by faith. To that end, the apostle needed to rectify two extreme attitudes toward the law: the nomism of some and the anomie of others (1 Cor. 9:20–21). Nomism, or veneration of the law, was the attitude of many Jews; their ideal was that of the wise man who discerned the goodness of the law and attempted to apply that law to his conduct. The anomie of others is at the other extreme of the picture, referring to the one who lives outside of the law and whose free spirit rebels at the law’s obligations and prohibitions, which may be foreign to his or her culture.

 

ကြီးမြတ်သောခရစ်တော်၏ပညတ်တော်

ဤအစွန်းရောက်မှုနှစ်ခုကြားတွင် ပလောင်သည် ပညတ်တော်နှင့်ပတ်သက်၍ သူ၏ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်ချက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ သူသည် လွတ်လပ်သူဖြစ်သော်လည်း၊ လူအများဆုံးကို ရရှိနိုင်ရန်အတွက် လူတိုင်းကို ကျွန်ခံရန် ကိုယ်ကိုကိုယ် လွှဲအပ်ထားသည်။ ယုဒလူများနှင့်အတူ ယုဒလူများကို ရရှိရန် ယုဒလူအဖြစ် ပြုမူသည်။ ပညတ်တော်အောက်တွင်ရှိသောသူတို့ (ဟီပိုနိုမုန်) နှင့်အတူ ပညတ်တော်အောက်တွင်ရှိသောသူတို့ကို ရရှိရန် သူကိုယ်တိုင်လည်း ပညတ်တော်အောက်တွင်ရှိသလို ပြုမူသည်။ ပညတ်တော်ကို မသိကျွမ်းသောသူတို့ (အနိုမိုးစ်) နှင့်အတူမူ ဘုရားသခင်၏ပညတ်တော်မရှိသလို နေထိုင်သော်လည်း၊ အမှန်တကယ်တွင်မူ ခရစ်တော်၌ ပညတ်တော်ရှိသည် (အင်နိုမုစ်ခရစ်တိုး) (၁ကိုရိန်သု ၉:၁၉-၂၁)။ ဤစကားလုံးသုံးခွန်း—“ပညတ်တော်အောက်တွင်” (ဟီပိုနိုမုန်)၊ “ပညတ်တော်မရှိဘဲ” (အနိုမုစ်)၊ နှင့် “ပညတ်တော်၌” (အင်နိုမုစ်)—တို့သည် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အသင်းတော်တွင် ရှိခဲ့သော အခြေအနေသုံးရပ်နှင့် ကိုက်ညီသည်။

The Law in Christ

In the face of these extremes, Paul describes his personal position before the law. He was free but had placed himself at the service of all to win the most people possible. With the Jews, he acted as a Jew in order to win the Jews. With those who lived under the law (hypo nomon), he acted as if he also were under the law to win those who lived under the law. And with those who knew not the law (anomois), he lived as if he did not have the law of God while, in reality, he had the law in Christ (ennomos Christou) (1 Cor. 9:19–21). The three phrases—“under the law” (hypo nomon), “without the law” (anomos), and “in the law” (ennomos)—agree with the three situations existing in the early church.

 

ပလောင်သည် ယေရှုနှင့်တွေ့ဆုံပြီးနောက် ပညတ်တော်နှင့်ပတ်သက်၍ သူ၏ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်ချက်ကို ဖော်ပြရန် အင်နိုမုစ် ဟူသော စကားလုံးအသစ်ကို ဖန်တီးခဲ့ပုံရသည်။ သူ၏ ပထမကိုရိန်သုသေးလွှာ (အခန်း ၅-၁၀) တွင် ခရစ်ယာန်ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ သူ၏ရူပါရုံကို တင်ပြရာတွင် တဘက်၌ ဖာရိရှဲ၏ တရားအားကိုးမှုအခြေအနေ၊ အခြားတဘက်၌ ပညတ်တော်ဆန့်ကျင်ရေးသမား၏ လွတ်လပ်စွာပြုမူမှုကို ဆန့်ကျင်ဘက်ထားသည်။ ထို့နောက် သူကိုယ်တိုင်ကို အင်နိုမုစ်ခရစ်တိုး (“ခရစ်တော်၏ပညတ်တော်၌”) ဟု သတ်မှတ်ထားသည်—ခရစ်တော်အားဖြင့် ပညတ်တော်ကို လုံးဝလိုက်နာသူဖြစ်သည်။ ပညတ်တော်တိုင်း၌ အမိန့်တစ်ခုနှင့် ကတိတစ်ခု ပါဝင်ပြီး၊ ထိုကတိ၏ပြည့်စုံမှုသည် ဘုရားသခင်၏အကူအညီမပါဘဲ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း သူသိသည် (ဖိလိပ္ပိ ၄:၁၃; ၁သက်သာလောနိတ် ၅:၂၄)။ ပလောင်က ဘုရားသခင်၏ပညတ်တော်မရှိသူမဟုတ်ကြောင်း ထောက်ပြသည်။ အကြောင်မူကား၊ ခရစ်တော်အားဖြင့် ပညတ်တော်ကို လိုက်နာခြင်းသည် ထိုပညတ်တော်၏ ဝိညာဉ်ရေးရာအတွေ့အကြုံ အတိုင်းအတာပင်ဖြစ်သည်။ ခရစ်တော်၌ ပညတ်တော်နှင့်ဆိုင်သော ဤဆက်ဆံရေးအသစ်သည် တရားအားကိုးမှု၏ ခက်ထန်ကြမ်းတမ်းမှုနှင့် စိတ်တိုင်းကျအနိုင်ကျင့်မှု၏ အန္တရာယ်များကို ရှောင်ရှားနိုင်သည်။ အကြောငမူကား၊ ဤဆက်ဆံရေးသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ အတွင်းစိတ်မှ လုပ်ဆောင်မှုမှ ပေါက်ဖွားလာခြင်းဖြစ်သည် (ရောမ ၈:၂; ယေရမိ ၃၁:၃၁-၃၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ; ဟေဗြဲ ၈:၈-၁၂)။

Paul seems to have created a new word, ennomos, to describe his own position toward the law after his encounter with Jesus. In his first Epistle to the Corinthians (chaps. 5–10), he presents his vision of Christian ethics, placing on opposite sides the legalistic situation of the Pharisee and the libertarian attitude of the antinomian. He then places himself ennomos Christou (“in the law of Christ”)—adhering totally to the law, but doing so through Christ. He knew that every commandment encloses an order and a promise whose realization is only possible with divine help (Phil. 4:13; 1 Thess. 5:24). Paul points out that he is not without the law of God, since his adherence to the law through Christ is no more and no less than the spiritual experience of that law. This new relation to the law in Christ avoids the risks of legalistic rigor and arbitrary anarchy, since it comes from the internal action of the Holy Spirit (Rom. 8:2; cf. Jer. 31:31–34; Heb. 8:8–12).

 

မောရှေ၏ပညတ်တော်ကို တင်းကြပ်စွာလိုက်နာခြင်းကို တရားအားကိုးမှုဟု မခေါ်သင့်ပေ—အကြောင်မူကား၊ ရန်လိုသောပတ်ဝန်းကျင်တွင် ယုဒဘာသာ၏ အမှတ်သညာကို ထိန်းသိမ်းလိုသော ကျန်းမာသောဆန္ဒဖြင့် ယုဒလူများစွာတို့က ထိုပညတ်တော်ကို လိုက်နာခဲ့ကြသည်—သို့သော် ယေရှုသည် အကျဉ်းချုပ်သောတရားအားကိုးမှု (မဿဲ ၂၃:၁-၃၉) ကို ရဲဝံ့စွာ ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်မှာ ထင်ရှားသည်။ ထိုအကျဉ်းချုပ်သောတရားအားကိုးမှုသည် မည်သည့်ဘာသာရေးအသိုင်းအဝိုင်းကိုမဆို ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည့်အရာဖြစ်ပြီး အစောပိုင်းအသင်းတော်ပင်လျှင် လုံးဝရှောင်ကြဉ်နိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ ပလောင်သည် ဤစိတ်ထားကို နေရာအနှာ ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

Although one should not call strict obedience to the law of Moses legalism—as that law was kept by many Jews motivated by a healthy desire to maintain the identity of Judaism in a hostile environment—it is evident that Jesus boldly combated hypocritical legalism (Matt. 23:1–39), which is a threat to any religious community and something that not even the early church could totally avoid. Paul fought against this mentality on all fronts.

 

ဥပဒေရေးရာဝါဒ၏ အန္တရာယ် လူ့ပြစ်မှားသောကမ္ဘာတွင် တရားဓမ္မကို လေးစားခြင်းသည် ဥပဒေရေးရာဝါဒသို့ ဦးတည်သွားစေနိုင်သည့် အန္တရာယ်မှာ အလွန်မြင့်မားသည်။ ဂျူးနောက်ခံရှိ ယုံကြည်သူများသည် အချို့သော ဘာသာရေးထုံးတမ်းများကို နီးပါး ခဝပ်ကိုးကွယ်လာခဲ့ကြသည် (မာကု ၂:၁–၆၊ ၇:၁–၂၃၊ ၁၂:၂၈–၄၀)။ တပါးအမျိုးသားများမှာမူ ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်သော နာခံမှုနှင့် အတင်းအကျပ်ချမှတ်ထားသော စည်းမျဉ်းများကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်ရန် ဝိညာဉ်ရင့်ကျက်မှု မရှိသေးပေ (၁ ကောရိန်သု ၈–၁၀)။ အသင်းတော်အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း အဖွဲ့ဝင်များက တစ်ဦးကိုတစ်ဦး သန်မာသူ၊ အားနည်းသူ၊ သန့်ရှင်းသူ၊ အပြစ်ရှိသူ၊ လစ်ဘရယ်၊ ကွန်ဆာဗေးတစ်ဟု ခွဲခြားကြည့်ကြသည့်အခါ (ရောမ ၁၄:၁–၁၅:၆ နှို့ဆိုင်ရာ) ကယ်တင်ခြင်းအစီအစဉ်အတွင်း ဥပဒေကို မှန်ကန်စွာ နားလည်ခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ သို့မဟုတ်ပါက ဥပဒေစည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာခြင်းသည် အချို့အတွက် ခွဲခြားဆက်ဆံရေးနှင့် ကိုယ်ကိုကိုယ်ခမ်းနားထားရေး ပလက်ဖောင်းဖြစ်လာနိုင်သည်။ ဤစိန်ခေါ်မှုကို ရင်ဆိုင်ရန် ရှင်ပေါလုသည် ဝိညာဉ်ရေးရာနှင့် ဘဝနေထိုင်ပုံတွင် ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် အသိုင်းအဝိုင်း၏ယုံကြည်ခြင်းတို့ မျှတစွာ ရှိနေရန် အသင်းတော်ကို ပညာပေးခဲ့သည်။ ဥပဒေရေးရာဝါဒအကြောင်းကို မထည့်ဘဲ ဥပဒေကို လေးစားရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ ရှင်ပေါလုအတွက် ဤသည်မှာ သူ၏အသင်းတော်များတွင် အကြီးမားဆုံး စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ယနေ့အသင်းတော်များတွင်လည်း ဆက်လက်၍ စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ မည်သည့်လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင်မဆို—အသင်းတော်ပါမကျန်—ဥပဒေများသည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ သို့သော် အကောင်းဆုံးဥပဒေများပင်ဖြစ်သည့် ဘုရားသခင်၏ဥပဒေများသည်ပင် ကန့်သတ်ချက်များရှိကြောင်း သိရှိရန် အရေးကြီးသည်။ ယင်းတို့သည် လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ လည်ပတ်နိုင်ရန် ကူညီပေးသော်လည်း၊ အတွင်းစိတ်ကို ပြောင်းလဲပေးနိုင်ခြင်း မရှိပေ။ ကယ်တင်ခြင်းပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏အမှုဖြစ်ပြီး၊ စံနှုန်းများဖြင့် မဟုတ်ပေ။

The Danger of Legalism

The risk that respect for the law may lead to legalism is extremely high in a fallen world. It was not easy to preach the gospel ethic to believers from a Jewish background, who almost venerated certain religious observances (Mark 2:1–6; 7:1–23; 12:28–40), and to Gentiles, who still did not have the spiritual maturity to distinguish between voluntary obedience and rules imposed on them (1 Cor. 8–10). In a church community in which members see one another as strong and weak, as saints and sinners, or as liberal and conservative (cf. Rom. 14:1–15:6), a correct understanding of the law within the plan of salvation is all-important. Otherwise, the observance of the law’s rules can become a platform for discrimination and self-glorification for some. In response to this challenge, Paul tried to educate the church regarding spirituality and lifestyle, in which personal liberty and the community’s faith are in proper balance. It is not possible to foster respect for the law without bringing up the matter of legalism. This was, for Paul, one of the greatest challenges in his churches, and it continues to be a challenge in churches today. In every society—the church included—laws are indispensable. However, it is important to know that even the best laws, those of God, have their limitations. They allow us to function better in society, but they do not transform us inside. Conversion is the work of God, not of standards.

 

ဥပဒေရေးရာဝါဒကို ကျော်လွှားခြင်း ဥပဒေ၏ကောင်းမှုရှိသော်လည်း၊ ပညတ်တို့ကို ကျင့်သုံးရန် လူ့အားထုတ်မှုများသည် ဆန့်ကျင်ဘက်အကျိုးသက်ရောက်မှု ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း ရှင်ပေါလုက သတိပေးထားသည်။ ရောမကျမ်း ၇:၁၀ တွင် မူလက ပေါလုကို အသက်သို့ ဦးတည်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော ပညတ်သည် အမှန်တကယ်တွင် သူ့ကို သေခြင်းသို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်ဟု ဆိုထားသည်။ သို့သော် အသိဉာဏ်ရှိသူ၊ တာဝန်ယူတတ်သူ၊ ရိုးသားသူတစ်ဦးအတွက် ချီးမွမ်းဖွယ်စံနမူနာနှင့် လက်တွေ့ဘဝအကြား ရှိတတ်သော အကွာအဝေးကို သိရှိနားလည်ခြင်းသည် မဖြစ်မနေ လိုအပ်သည်မဟုတ်ပါလား။ ထို့ကြောင့် ဥပဒေရေးရာဝါဒကို ကျော်လွှားရန် တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်းမှာ ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် အနှစ်ချုပ်ထားသော ဥပဒေ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို ရှာဖွေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ရှင်ပေါလုလည်း ဤသို့နားလည်ခဲ့သည်။ ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် ဥပဒေ၏ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်သည် (ရောမ ၃:၈၊ ၁၃:၉–၁၀၊ ဂလာတိ ၅:၁၄၊ မဿဲ ၇:၁၂၊ ၂၂:၃၇–၄၀၊ လု ၁၀:၂၅–၂၈၊ ယာကုပ် ၂:၈၊ ၁ ယောဟန် ၄:၁၂၊ ၅:၃ နှို့ဆိုင်ရာ)။ ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် ဥပဒေရေးရာဝါဒ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ တမန်တော်သည် ထိုချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ စံနမူနာကို ဘယ်တော့မျှ မမေ့မလျော့ရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ ဘုရားသခင်၏ ကူညီမှုဖြင့် ထိုမြင့်မြတ်သော ခေါ်တော်မူချက်ကို လက်ခံနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် အရာအားလုံးကို ပြုနိုင်သည် (၁ ကောရိန်သု ၁၆:၇၊ ဖိလိပ္ပိ ၄:၁၃)။

Surpassing Legalism

Paul warns us that, in spite of the goodness of the law, human efforts to practice the commandments may be counterproductive. Romans 7:10 tells us that the commandment that was originally intended to lead Paul to life had, instead, led him to death. However, is it not appropriate for a sensible, responsible, and honest person to be aware of the inevitable distance between the admired ideal and reality as it is lived out? Therefore, the only way to overcome legalism is to seek the intention of the law, summarized in love. Thus Paul understood it: Love is the fulfillment of the law (Rom. 3:8; 13:9–10; Gal. 5:14; cf. Matt. 7:12; 22:37–40; Luke 10:25–28; James 2:8; 1 John 4:12; 5:3). Love is the opposite of legalism. The apostle urges us to never lose sight of that loving ideal; with divine help, it will be possible to answer in the affirmative its high callings. God’s love can do anything (1 Cor. 16:7; Phil. 4:13).

 

နိဂုံး ရှင်ပေါလု၏ အတွေးအခေါ်များကို အနှစ်ချုပ်ရလျှင်၊ ဘုရားသခင်၏ စံနမူနာဆန္ဒကို ဖော်ပြသည့်အနေဖြင့် ဘုရားသခင်၏ဥပဒေသည် မပြောင်းမလဲ တည်ရှိသည်။ ဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းပြမှုကို ခံယူပါက ထိုစံနမူနာသို့ ဆွဲဆောင်သည်။ ကိုယ်ပိုင်စိတ်ဆန္ဒများကို လိုက်စဉ်လျှင်မူ စိတ်ပျက်စေသည် သို့မဟုတ် ပုန်ကန်မှုဖြစ်စေသည်။ ခရစ်တော်သာလျှင် လွင့်မျောခြင်းမှ ကယ်တင်နိုင်ပြီး၊ ဥပဒေတောင်းဆိုသော ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို ပေးနိုင်သည်။ ကိုယ်ကျင့်တရားစံနှုန်းအနေဖြင့် (တရားသူကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ မှန်တစ်ချပ်အဖြစ်လည်းကောင်း) ဥပဒေသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အမှားများကို ပြသပြီး တရားစီရင်ကာ အပြစ်ဒဏ်ပေးသည်။ ခရစ်တော်သာလျှင် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျရှုံးမှုများကို ခွင့်လွှတ်နိုင်၍၊ ကိုယ်တော်ရှေ့တော်၌ ဖြောင့်မတ်ပြီး အပြစ်ကင်းသူများဟု ကြေညာနိုင်၍၊ ကျွန်ုပ်တို့ကို လွယ်ကူစွာ ချည်နှောင်တတ်သော အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်ရန် လိုအပ်သော ခွန်အားကို ပေးနိုင်သည်။ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်စံနှုန်းအနေဖြင့် (ဆရာအဖြစ်) ဥပဒေသည် ကျွန်ုပ်တို့နှင့် အခြားသူများကို ကျွန်ုပ်တို့၏ အမှားများမှ ကာကွယ်ပေးပြီး၊ ဘဝလမ်းဆုံတွင် လမ်းညွှန်ပေးသည် (ရောမ ၇:၁၀)။ အပြစ်ရှိကြောင်းကို ညွှန်ပြသောအခါ ခရစ်တော်ထံ ခွင့်လွှတ်ခြင်းအတွက် ဦးတည်စေသည်။ ဘုရားသခင်၏နောက်လိုက်များအဖြစ် နေထိုင်စေလိုသော ဘဝကို ပြသသည်။ ကယ်တင်ရှင်၊ ဆရာ၊ ပြီးပြည့်စုံသော စံနမူနာဖြစ်တော်မူသော ခရစ်တော်သာလျှင် ကိုယ်တော်ရည်မှန်းထားသော စံနမူနာပုံစံအတိုင်း ကျွန်ုပ်တို့၏ဘဝကို ပြောင်းလဲပေးနိုင်သည်။ ကိုယ်တော်၏ ရှိနေခြင်းကြောင့် ဥပဒေ၏အနှစ်သာရဖြစ်သော ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို အသက်ရှင်နိုင်သည် (ဂလာတိ ၂:၂၀)။ အပြစ်၏ ကျွန်ခံအားဖြင့်နှင့် ဥပဒေရေးရာဝါဒ၏ မမှန်ကန်သော လုံခြုံမှုမှ လွတ်မြောက်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ကာလနောက်ဆုံးကျန်ရစ်သော အကြွင်းအကျန်သည် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်များကို စောင့်ထိန်းခြင်းအားဖြင့် ထူးခြားသည် (ကျမ်းချက် ၁၂:၁၇)။ အကြောင်းမှာ သူတို့၏ ဝိညာဉ်ဘဝ၏ အခြေခံအနေဖြင့် ယေရှုခရစ်အပေါ် ယုံကြည်ခြင်းရှိသည် (၁၄:၁၂)။

CONCLUSION

Synthesizing Paul’s thoughts, we conclude that, as an expression of the ideal will of God, the law of God is immutable. It attracts us to that ideal when we allow ourselves to be guided by the Spirit, but it discourages us or makes us rebellious when we allow ourselves to be carried away by our own impulses. Only Christ can save us from drifting and give us the righteousness required by the law. As an ethical code, either as a judge or a mirror, the law shows us our errors and judges and condemns us. Only Christ can pardon our failures, declare us as just and blameless in His sight, and provide us with the strength we need to become free from those sins that so easily ensnare us. As a standard of personal and social conduct (as a teacher), the law protects us and others from our own errors and guides and directs us at the crossroads of life (Rom. 7:10). It leads us to Christ for forgiveness when it points out our sinfulness, and it shows us the life that God wants us to live as His followers. Only Christ—as Savior, Teacher, and perfect Model—has the power to transform our lives in the pattern of the ideal He proposes. His presence allows us to live the essence of the law, which is love (Gal. 2:20), freeing us from the enslaving power of sin and the false security of legalism. That is why the end-time remnant is distinguished by keeping the commandments of God (Rev. 12:17). For, as the basis of their spiritual life, they have faith in Jesus (14:12).

 

 

 

 

 

 

 

နောက်ဆုံးကာလ သမိုင်းဆိုင်ရာ ကျမ်းစာများ

ဓမ္မသစ်ကျမ်း သမိုင်းဆိုင်ရာ ကျမ်းစာများနိဒါန်း ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် “ဧဝံဂေလိ” (euangelion၊ သတင်းကောင်း) ဟူသော စကားလုံးသည် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်သည် သူ့သားတော်ပုံစံဖြင့် ဤလောကသို့ ရောက်ရှိလာခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ဤ “သတင်းကောင်း” သည် ယေရှုနှင့် အလွန်နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသောကြောင့်၊ ထိုစကားလုံးကို ခရစ်တော်၏ အသက်တာ၊ အသေခံခြင်း၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသော ဓမ္မသစ်ကျမ်းရှိ စာအုပ်လေးအုပ်နှင့် တွဲ၍ သုံးစွဲလာခဲ့သည်။ မဿဲ၊ မာကု၊ လု ကာနှင့် ယောဟန်တို့၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်များ ဖြစ်သည်။ ဤဧဝံဂေလိတွေ့စစ်သုံးခုသည် အကြောင်းအရာနှင့် မျှဝေထားသော ဇာတ်လမ်းများ၏ အစဉ်လိုက်အတိုင်း နီးကပ်စွာ ဆင်တူသည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းတို့ကို အတူတကွကြည့်ရှုခြင်း ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်များ (Synoptic Gospels) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ “Synoptic” ဟူသော စကားလုံးသည် ဂရိစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး “တူညီသော အမြင်ဖြင့် အတူတကွ ကြည့်ရှုခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သို့သော် ယောဟန်၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်သည် ဤအမျိုးအစားထဲသို့ မပါဝင်ပေ။ ယင်းသည်လည်း ယေရှု၏ အသက်တာ၊ အသေခံခြင်း၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းအကြောင်း ဇာတ်လမ်းများ ပြောပြထားသော်လည်း၊ မဿဲ၊ မာကု၊ လု ကာတို့တွင် မပါဝင်သော ဇာတ်လမ်းအများစုကို ဖော်ပြထားသည်။ ဤသည်မှာ ယောဟန်ကျမ်းကို ပိုမိုလွတ်လပ်စွာ ရေးသားခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။

HISTORICAL BOOKS

INTRODUCTION TO THE NEW TESTAMENT HISTORICAL BOOKS

In the NT, the word “gospel” (euangelion, “good news”) identifies the arrival of God’s kingdom into this world in the person of His Son, Jesus. Since this “good news” is so closely identified with Jesus, the term became attached to the four documents in the NT that detail Christ’s life, death, and resurrection: the Gospels according to Matthew, Mark, Luke, and John. The first three of these Gospels show a close similarity in content and in the sequence in which the similar stories they share occur. As a result, they are often referred to as the Synoptic Gospels. The term “synoptic” comes from a Greek word that means “to see together with a common view.” The Gospel of John, however, does not fall into this category. While it also tells stories about Jesus’s life, death, and resurrection, the majority of its stories do not occur in Matthew, Mark, and Luke. This indicates John was composed on a more independent basis.

 

ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်များကို ဂရိ-ရောမခေတ်ပေါ်ပြည်သူ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ၏ ဥပမာများဟု ယူဆနိုင်သည်။ ထူးခြားပြီး ထူးခြားသော ဥပမာများပင် ဖြစ်သည်။ ထိုအတ္ထုပ္ပတ္တိများသည် စဉ်ဆက်မပြတ် ဇာတ်ကြောင်းများဖြစ်ပြီး၊ များသောအားဖြင့် စာလိပ်တစ်ခုတည်းတွင် ရေးသားထားသည် (စကားလုံး ၁၀,၀၀၀–၂၀,၀၀၀ ခန့်)၊ အဓိကဇာတ်ကောင်၏ အများသိသော အမှုတို့ကို အာရုံစိုက်ပြီး၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ အသေခံခြင်းကို အသေးစိတ် ကိုင်တွယ်ဖော်ပြသည်။ ကျမ်းစစ်ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်လေးခုသည် အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်ကြေညာချက်ကို ထင်ဟပ်စေသောကြောင့် ထူးခြားသည်။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ဝေါဟာရများနှင့် အကြောင်းအရာများဖြင့် ကြွယ်ဝပြီး၊ ခရစ်ယာန်အိမ် များတွင် ဖတ်ရှုရန် ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် ပညာရှိစကားများ သို့မဟုတ် ခရစ်ယာန်သွန်သင်ချက်များ၏ စုစည်းမှုမျှသာ မဟုတ်ပေ။ ယေရှုကို သီးခြားကုသိုလ်ဂုဏ်တို့၏ စံနမူနာအဖြစ်သာ တင်ပြထားခြင်း မဟုတ်ပေ။ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်များသည် ယေရှုကို ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဘုရားသခင်၏ အမှုတော်၏ ဗဟိုချက်အဖြစ် တင်ပြသည်။ ကိုယ်တော်၏ နှုတ်ကပတ်တော်နှင့် အမှုတော်များကို ဆင်ခြင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ပြီး၊ ကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် တပည့်ဖြစ်ခြင်းသို့ ခေါ်ဆောင်သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းတို့သည် သမိုင်းဆိုင်ရာ အတ္ထုပ္ပတ္တိမျှသာ မဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရားသခင်ရေးရာ အတ္ထုပ္ပတ္တိ (theological biography) ဟု ပိုမိုသင့်လျော်စွာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။

WHAT IS A GOSPEL?

The Gospels may be thought of as examples, though special and distinctive ones, of popular Greco-Roman biography. These biographies were continuous narratives, usually written on a single scroll (typically 10,000–20,000 words in length), that focused on the public deeds of the subject and treated the individual’s death in some detail. The four canonical Gospels are distinct in that they reflect the early Christian proclamation of Jesus. For this reason, they are rich in the vocabulary and themes of the OT and were composed to be read in Christian house churches. They are not simply collections of wise sayings or blocks of Christian teaching, nor is Jesus presented as a mere example of particular virtues. Instead, the Gospels set Jesus forth as the focus of divine action in the world. They invite us to consider both His words and His actions as they call us to worship and discipleship. As such, they are more than just a historical biography; they are more appropriately designated as theological biography.

 

ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်များသည် ရှေးဂရိ-ရောမအတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် ဆင်တူမှုရှိသော်လည်း၊ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်ရေးသားသူတိုင်းသည် ယေရှု၏ဇာတ်လမ်းကို ပြောပြရာတွင် အခြားစာပေအမျိုးအစားများကို အသုံးပြုခဲ့သည်။  Loweပုံဥပမာများ (ဥပမာ၊ ကရုဏာရှင်သားမျိုးမာန်သမာရီဇာတ်လမ်း၊ လု ၁၀:၂၅–၃၇)၊ အံ့ဖွယ်အမှုဇာတ်လမ်းများ (ဥပမာ၊ လူထောင်ငါးထောင်ကို ကျွေးမွေးခြင်း၊ မာကု ၆:၃၀–၄၄)၊ ကြေညာချက်ဇာတ်လမ်းများ (ဥပမာ၊ မဿဲ ၈:၂၁–၂၂)၊ နှင့် ယေရှု၏ အသေခံခြင်းဇာတ်လမ်း (passion narratives၊ မဿဲ ၂၆:၃၀–၂၇:၆၆၊ မာကု ၁၄:၂၆–၁၅:၄၇၊ လု ၂၂:၃၉–၂၃:၅၆၊ ယောဟန် ၁၈:၁–၁၉:၄၂) တို့ ပါဝင်သည်။ သို့သော် ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်များသည် ကွဲပြားသော စာပေပစ္စည်းများ၏ ကျပန်းစုစည်းမှုမျှသာ မဟုတ်ကြောင်း ယူဆမှု မပြုသင့်ပေ။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့်၊ အသေးစိတ်စစ်ဆေးကြည့်ပါက ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်များသည် ဂရုတစိုက် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းပြမှုအောက်တွင် ပစ္စည်းများကို ထူးချွန်သော ဇာတ်လမ်းပြောသူများ၏ လက်ရာဖြင့် စီစဉ်ထားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။

Although the Gospels share similarities with ancient Greco-Roman biography, each of the Gospel authors makes use of a variety of other types (or genres) of literature as he tells the story of Jesus. These include parables (e.g., the parable of the good Samaritan; Luke 10:25–37), miracle stories (e.g., the feeding of the five thousand; Mark 6:30–44), pronouncement stories (e.g., Matt. 8:21–22), and stories of the death of Jesus (or passion narratives; Matt. 26:30–27:66; Mark 14:26–15:47; Luke 22:39–23:56; John 18:1–19:42). One should not assume, however, that the Gospels are simply random collections of diverse literary material. On the contrary, detailed examination reveals the Gospels are carefully composed and exhibit the craft of excellent storytellers who, under the direction of the Spirit, arranged their material with rhetorical skill.

 

တမန်တော်ဝတ္ထုက ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်များသို့ အဘယ်အရာထပ်မံထည့်သွင်းသနည်း။ တမန်တော်ဝတ္ထုသည် ယေရှု၏ဇာတ်လမ်းကို သက်သေခံရာတွင် ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်များနှင့် နီးကပ်စွာ အဖော်ပြုထားသည်။ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်များသည် ယေရှု၏ အသက်တာနှင့် အမှုတော်အကြောင်း ကျမ်းစစ်အကြောင်းပြချက်လေးခု ပေးထားသော်လည်း၊ အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ ဇာတ်ကြောင်းမှတ်တမ်းမှာ တစ်ခုတည်းသာ ရှိသည်။ တမန်တော်ဝတ္ထုသည် ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်များ၏ ဇာတ်လမ်းကို ပြီးပြည့်စုံစေပြီး၊ ယေရှုကောင်းကင်သို့ မွေ့လျော်ခြင်းမှ ရှင်ပေါလု ရောမမြို့သို့ ရောက်ရှိခြင်းအထိ ကာလကို ဖော်ပြသည်။ တမန်တော်ဝတ္ထုသည် လု ကာ၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်နှင့် အထူးနီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စာအုပ်နှစ်အုပ်လုံးကို တူညီသော စာရေးသူက ရေးသားခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤစာအုပ်နှစ်အုပ်စလုံး၏ အစတွင် လု ကာသည် သေအောဖိလု့စ်အား ဆက်ကပ်အပ်နှံထားသည် (လု ၁:၃၊ တမန် ၁:၁)။ ထို့ကြောင့် ဤစာအုပ်နှစ်အုပ်ကို ပေါင်းစပ်လက်ရာ လု ကာ-တမန်တော်ဝတ္ထု ဟု ခေါ်ဆိုခြင်း သို့မဟုတ် အဖော်ပြုစာအုပ်များဟု နားလည်ခြင်း မှန်ကန်သည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ခွဲထားခြင်းကြောင့် ထိုအချက်ကို မမြင်ရပေ။

WHAT DOES ACTS ADD TO THE GOSPELS?

The Acts of the Apostles is a close companion with the Gospels in testifying to the story of Jesus. While the Gospels offer us four scriptural accounts of the life and ministry of Jesus, we possess only one narrative account of the early Christian church. Acts completes the story of the Gospels, as it describes the period from the ascension of Jesus through Paul’s arrival in Rome. Acts exhibits an especially close relationship with the Gospel of Luke, since the same author wrote both documents. At the outset of each of these accounts, Luke dedicates his work to Theophilus (Luke 1:3; Acts 1:1). It is justified, then, to refer to these two documents as a composite work, Luke-Acts, or to understand them as companion volumes, something obscured by their separation in the NT.

 

ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်များကို ဘုရားသခင်ရေးရာ အတ္ထုပ္ပတ္တိဟု ယူဆနိုင်ပါက၊ တမန်တော်ဝတ္ထုကို ဘုရားသခင်ရေးရာ သမိုင်း (theological history) ဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။ လု ကာ၏ ဇာတ်လမ်းရွေးချယ်မှုနှင့် စီစဉ်မှုသည် စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်၊ ပင်ဖျော်ဖြေရေးဆန်သော ဇာတ်ကြောင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သို့သော် သူ၏ရည်ရွယ်ချက်သည် စာဖတ်သူ နားထောင်သူများ ပျော်ရွှင်ရုံသာ မဟုတ်ပေ။ အရေးကြီးသော ဘုရားသခင်ရေးရာ စိုးရိမ်မှုများဖြင့် လှုံ့ဆော်ခံရပြီး၊ သမိုင်း၏ သက်သေခံချက်ကို ထောက်ခံရန် ပေးထားသည်။

If the Gospels may be thought of as theological biographies, Acts may be labeled “theological history.” Luke’s selection and arrangement of stories results in an exciting—even entertaining—narrative. His purpose, though, moves well beyond the simple enjoyment of his readers and hearers. He is motivated by important theological concerns and offers the testimony of history to endorse them.

 

တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် လု ကာသည် သူ၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်တွင် စတင်ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သော အဓိက အကြောင်းအရာများကို ဆက်လက်မြှင့်တင်သည်။ အထူးသဖြင့် ယေရှုသည် လူတိုင်း၏ ကယ်တင်ရှင်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ယေရှု၏ တပည့် သို့မဟုတ် နောက်လိုက်ဖြစ်ခြင်းဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်းဆိုသော နားလည်မှုကို အာရုံစိုက်သည်။ လု ကာ၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်အဆုံးတွင် ယေရှု ကောင်းကင်သို့ မွေ့လျော်တော်မူပြီး၊ ကိုယ်တော်၏ နောက်လိုက်များသည် ကိုယ်တော်ကို လူ့မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်တော့သော်လည်း၊ ကိုယ်တော်သည် လု ကာ၏ ဆက်လက်ဇာတ်လမ်းမှ ပျောက်ကွယ်မသွားပေ။ တမန်တော်ဝတ္ထု အစတွင် ယေရှုသည် တမန်တော်များအား ကိုယ်တော်၏ ဇာတ်လမ်းသည် ဝိညာဉ်တော်မှ လှုံ့ဆော်ခံရသော သူတို့၏ သက်သေခံချက်အားဖြင့် “ယေရုရှလင်မြို့၌နှင့် ယုဒပြည်တစ်ပြေလုံး၊ ရှမာရိပြည်နှင့် လောကီအဆုံးတိုင်အောင်” ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်မည်ဟု ကြေညာတော်မူသည် (တမန် ၁:၈၊ ၁:၁ နှို့ဆိုင်ရာ)။ သူတို့သည် ယုဒယလမ်းများပေါ်တွင် သူတို့သိခဲ့သော ထိုယေရှုပင်လျှင် ယခု “ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ မြင့်မြတ်စေခြင်းကို ခံရ” ကြောင်း အလေးပေး၍ ယေရှုသည် မယ်တော်နှင့် ကယ်တင်ရှင်ဖြစ်ကြောင်း အသက်ရှင်ပြီး သက်သေခံကြမည်ဖြစ်သည် (တမန် ၂:၃၃)။

In Acts, Luke advances central themes that he had begun to develop in his Gospel, especially his focus on Jesus as the Savior of all and his understanding of what it means to be a disciple or follower of Jesus. While Jesus ascends into heaven at the end of Luke’s Gospel and His followers can no longer see Him with their physical eyes, He does not fade from Luke’s continuing story. At the beginning of Acts, Jesus announces to the apostles that His own story will continue through their Spirit-inspired witness “in Jerusalem, and in all Judea and Samaria, and to the end[s] of the earth” (Acts 1:8; cf. 1:1). They will live and bear witness that Jesus is Messiah and Savior in light of a powerful new reality—that the same Jesus they knew on the dusty streets of Judea is now “exalted to the right hand of God” (Acts 2:33).

 

ပင်တေကုတ္တေပွဲ တရားဟောဆုံးခန်းတွင် ပေတရုက လု ကာ၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်တွင် ဖော်ပြထားသော ကယ်တင်ခြင်းသမိုင်း အဖြစ်အပျက်များ—ခရစ်တော်၏ ကုသမှုအမှု၊ သစ္စာဖောက်ခံရခြင်း၊ လက်ဝါးကပ်တိုင်မှ အသေခံခြင်း၊ အသေခံခြင်း၊ မြှုပ်နှံခြင်း၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း (တမန် ၂:၂၂–၃၂)—တို့သည် နောက်ထပ် ကယ်တင်ခြင်းသမိုင်း အဖြစ်အပျက်သုံးခုဖြင့် အဆုံးသတ်ကြောင်း ငြင်းခုံသည်။ ယေရှုကို ကောင်းကင်တွင် မြင့်မြတ်စေခြင်း-ဘုရင်အဖြစ် သရဖူဆောင်းခြင်း၊ ယေရှုသည် ခမည်းတော်ထံမှ သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်ကို ခံယူခြင်း၊ ယေရှုသည် ကိုယ်တော်၏ နောက်လိုက်များအပေါ် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်ကို သွန်းလောင်းခြင်း (တမန် ၂:၃၃–၃၆)။ ပေတရုက နောက်ဆုံးအဖြစ်အပျက်—ပင်တေကုတ္တေပွဲတွင် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော် သွန်းလောင်းခြင်း—သည် ပရိသတ်မမြင်နိုင်သော ပထမနှစ်ခုအတွက် မြင်သာထင်သာ သက်သေဖြစ်ကြောင်း ငြင်းခုံသည်။ ယေရှုကို မြင့်မြတ်စေခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်၏ နောက်လိုက်များ၏ ဝိညာဉ်တော်မှ လှုံ့ဆော်ခံရသော အမှုတော်အားဖြင့် ကိုယ်တော်၏ ဆက်လက်လှုပ်ရှားမှု ဟူသော အကြောင်းအရာသည် လု ကာ၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်တွင် ယေရှုကို အာရုံစိုက်မှုကို ဆက်လက်မြှင့်တင်ပြီး၊ သူ၏ ဒုတိယစာအုပ်ဖြစ်သော တမန်တော်ဝတ္ထုတစ်လျှောက် ပဲ့တင်ထပ်နေသည် (အထူးသဖြင့် ဗိမာန်တော်တွင် ခြေဆွံ့သူကို ကုသခြင်း ဇာတ်လမ်း [တမန် ၃:၆၊ ၁၆၊ ၄:၈–၁၂၊ ၁၇၊ ၃၀]၊ တမန်တော်များ၏ သန်္ဂါယနရှေ့ သက်သေခံချက် [တမန် ၅:၂၇–၃၂၊ အပိုဒ် ၄၀–၄၁ နှို့ဆိုင်ရာ]၊ နှင့် စတီဖန်၏ ထိုအဖွဲ့ရှေ့ သက်သေခံချက် [တမန် ၇:၅၁–၅၆])။ ယေရုရှလင်မှ လောကီအဆုံးတိုင်အောင် ခရစ်ယာန်သတင်းစကားရဲ့ ဗဟိုချက်မှာ ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ မြင့်မြတ်စေခြင်းခံရကြောင်း ယုံကြည်ချက်ဖြစ်သည်။ ယေရှု၏ နောက်လိုက်များတွင် လုပ်ဆောင်သော သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်သည် ထိုမြင့်မြတ်မှုနှင့် ယေရှုအားဖြင့် လူတိုင်းအား ပေးအပ်သော ကယ်တင်ခြင်းကို နေရာတိုင်းတွင် သက်သေခံသည်။

In concluding his Pentecost sermon, Peter argues that a string of salvation-history events disclosed in Luke’s Gospel—Christ’s healing ministry, betrayal, crucifixion, death, burial, and resurrection (Acts 2:22–32)—culminate in three additional salvation-history events: the exaltation-coronation of Jesus in heaven; Jesus receiving the Holy Spirit from the Father; and Jesus pouring out the Holy Spirit on His followers (Acts 2:33–36). Peter argues that the last of these events—the pouring out of the Holy Spirit at Pentecost—is visible evidence of the first two events, which his audience cannot see. This theme—the exaltation of Jesus and His continuing activity through the Spirit-inspired ministry of His followers—advances Luke’s focus on Jesus in his Gospel and echoes throughout his second book, Acts (see especially the stories of the healing of the crippled beggar at the temple [Acts 3:6, 16; 4:8–12, 17, 30], the testimony of the apostles before the Sanhedrin [Acts 5:27–32; cf. vv. 40–41], and the testimony of Stephen before the same group [Acts 7:51–56]). At the heart of the Christian message as it extends from Jerusalem to the ends of the earth (Acts 1:8) is the conviction that Jesus is exalted at God’s right hand. And it is the Holy Spirit, operative in the followers of Jesus, who bears witness everywhere to that exaltation and to the salvation offered to all through Jesus.

 

လု ကာသည် တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ယေရှု၏ တပည့်ဖြစ်ခြင်းဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်းဟု သူ၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်တွင် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သော နားလည်မှုများကို ဆက်လက်ချဲ့ထွင်သည်။ သူ၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်တွင် တပည့်ဖြစ်ခြင်း၏ ခက်ခဲမှုများကို ဖော်ပြခဲ့သည် (လု ၉:၂၃–၂၇၊ ၅၇–၆၂၊ ၁၄:၂၅–၃၅)။ အထူးသဖြင့် တပည့်များသည် နေ့စဉ် လက်ဝါးကပ်တိုင်ကို ထမ်းပြီး ယေရှုကို လိုက်ရမည် (လု ၉:၂၃၊ ၁၄:၂၇ နှို့ဆိုင်ရာ)။ ယေရှု၏ တပည့်ဖြစ်ခြင်း၊ ကိုယ်တော်၏ နာမတော်အားဖြင့် နှစ်ခြင်းခံခြင်းသည် ပေတရု၏ တရားဟောချက်အခြေအနေတွင် ယေရှုကို မြင့်မြတ်သော သခင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုပြီး၊ ကိုယ်တော်အား သက်သေခံရန် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် ခွန်အားပေးခြင်းခံရခြင်း ဖြစ်သည် (တမန် ၂:၃၈–၃၉၊ ၂:၃၃၊ ၃၆ နှို့ဆိုင်ရာ)။ ဤသည်မှာ အံ့ဖွယ်အမှုများနှင့် အောင်မြင်မှုများ ခံစားရခြင်းကို ဆိုလိုနိုင်သည်။ သို့သော် လု ကာ၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်တွင်ကဲ့သို့၊ ဤခေါ်တော်မူချက်သည် ဒုက္ခမရှိသော ဘဝ၊ စိန်ခေါ်မှုနှင့် ကျရှုံးမှုမှ ကင်းလွတ်သော ဘဝကို မဆိုလိုပေ။ ယင်းသည် ခရစ်တော်အတွက် ဆင်းရဲဒုက္ခခံစားရခြင်း၊ နာကျင်ခြင်း၊ ဆုံးရှုံးခြင်း၊ အသေခံခြင်းပင် လိုအပ်နိုင်သည်။

Luke also extends in Acts the understandings developed in his Gospel of what it means to be a follower of Jesus. In his Gospel, Luke described the rigors of discipleship (Luke 9:23–27, 57–62; 14:25–35). Most poignantly, disciples are to take up their cross every day and follow Jesus (Luke 9:23; cf. 14:27). To be a follower of Jesus, to be baptized in His name, means, in the context of Peter’s sermon, to acknowledge Jesus as exalted Lord and to be empowered by the Holy Spirit as a witness to Him (Acts 2:38–39; cf. 2:33, 36). This can mean experiencing wondrous miracles and victories. However, as in Luke’s Gospel, this calling does not imply a trouble-free life, exempt from challenges and failure. Rather, it may require suffering for Christ, experiencing pain, loss, and even death.

 

တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ယေရှု၏ နောက်လိုက်များ၏ ဇာတ်လမ်းများသည် လု ကာ၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်တွင် ယေရှု၏ ဇာတ်လမ်းကို မကြာခဏ ပဲ့တင်ထပ်သည်။ ဥပမာ၊ စတီဖန်၏ အသေခံခြင်း ဇာတ်လမ်း (တမန် ၆:၈–၈:၁) သည် ခရစ်တော်၏ ဆင်းရဲဒုက္ခခံခြင်းနှင့် အသေခံခြင်း ဇာတ်လမ်းနှင့် ပုံစံတူသည်။ လု ကာ၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်တွင် ယေရှုသည် ဂလိလဲပြည်ပတ်လည်တွင် တရားဟောရန်နှင့် ကုသရန် ခရီးတိုက်များ ပြုလုပ်ပြီး၊ ယေရုရှလင်သို့ နောက်ဆုံးခရီးတိုက်တွင် ဖမ်းဆီးခံရကာ လက်ဝါးကပ်တိုင်မှ အသေခံရသည်။ တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ရှင်ပေါလု၏ ခရီးတိုက်များနှင့် ယေရုရှလင်သို့ နောက်ဆုံးခရီးတိုက်တွင် ဖမ်းဆီးခံရခြင်းသည် ယေရှု၏ လမ်းကြောင်းကို လိုက်သည်။ တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ယေရှု၏ နောက်လိုက်များသည် ကိုယ်တော်ခံစားခဲ့ရသည်ကို ခံစားရသည်။ ကိုယ်တော်ကဲ့သို့ ဆက်ဆံခံကြရသည်။ ကိုယ်တော်၏ လက်ဝါးကပ်တိုင်ကို ထမ်းပြီး လိုက်ကြသည်။ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းသည် ဆင်းရဲဒုက္ခများစွာ ဖြတ်ကျော်ရသည် (တမန် ၁၄:၂၂)။ ဤအရာအားလုံးတွင် တပည့်များသည် ခရစ်တော်၏ ယခုမြင့်မြတ်မှုနှင့် ကိုယ်တော် ပြန်ကြွလာခြင်း၏ မျှော်လင့်ချက်ကို နားလည်ရမည် (တမန် ၁:၉–၁၁)။

The stories of the followers of Jesus in Acts often echo the story of Jesus in Luke. For example, the story of the martyrdom of Stephen (Acts 6:8–8:1) seems patterned after the story of Christ’s own suffering and death. In Luke’s Gospel, Jesus conducts missionary journeys around Galilee to preach and heal and undertakes a culminating journey to Jerusalem, where He is arrested and crucified. In Acts, Paul’s missionary journeys and his final journey to Jerusalem, where he is arrested, trace the trajectory of Jesus. In Acts, the followers of Jesus experience what He experienced. They are treated as He was treated. They take up His cross and follow Him. Entering God’s kingdom involves passing through many difficulties (Acts 14:22). Through it all, disciples are to be attuned to the present reality of Christ’s exaltation and the hope of His return (Acts 1:9–11).

 

လု ကာ၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ် နိဒါန်းသည် သူ၏ ဒုတိယစာအုပ်ကိုလည်း အုပ်ချုပ်ပါက၊ သူ၏ ဒုတိယစာအုပ်ကို ရေးသားရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယေရှု၏ နောက်လိုက်များတွင် ပြည့်စုံခဲ့သော အရာများကို မျက်မြင်သက်သေများ၏ သက်သေခံချက်ကို စုဆောင်းပြီး၊ စာဖတ်သူများ သင်ယူခဲ့သော အရာများ၏ သေချာမှုကို သိနိုင်ရန် “စနစ်တကျ မှတ်တမ်း” တွင် မျှဝေရန် ဖြစ်သည် (လု ၁:၁–၄)။ သူသည် ယေရှုကို ကယ်တင်ရှင်နှင့် မြင့်မြတ်သော သခင်အဖြစ် ယုံကြည်လာကြသော တပါးအမျိုးသားများအတွက် ခရစ်ယာန်လှုပ်ရှားမှုတွင် သူတို့ ပါဝင်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ အစီအစဉ်၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုရန် ရေးသားခဲ့သည်။ လု ကာ၏ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်တွင် ယေရှုသည် အားလုံး၏ ကယ်တင်ရှင်၊ ခွဲခြားခံရသူများ၊ တပါးအမျိုးသားများ၊ ဆင်းရဲသားများ ပါဝင်ကြောင်း အလေးပေးချက်သည် တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် မြင့်မြတ်စေခြင်းခံရသော ယေရှုသည် ကိုယ်တော်၏ ယုံကြည်ခြင်းအသိုင်းအဝိုင်းကို လောကီအဆုံးတိုင်အောင် ချဲ့ထွင်သည်ကို ကြည့်ရှုရင်း ချဲ့ထွင်လာသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤအားကောင်းပြီး အားလုံးပါဝင်သော လှုပ်ရှားမှုသို့ ဖိတ်ခေါ်ခံရပြီး၊ ခရစ်တော်၏ ကယ်တင်ခြင်း သတင်းကောင်းကို မျှဝေရန်နှင့် ကိုယ်တော် ပြန်ကြွလာချိန်တွင် လူသားသမိုင်း ပြီးဆုံးခြင်းကို မျှော်ကြည့်ရန် ခေါ်ဝေါ်ခံရသည် (တမန် ၁:၉–၁၁၊ ၁၇:၃၁၊ လု ၂၁:၂၅–၂၈ နှို့ဆိုင်ရာ)။

If the preface to Luke’s Gospel also governs his second volume (Acts), Luke’s purpose in composing the second half of his account was to gather eyewitness testimony to what had been fulfilled among the followers of Jesus and share that testimony in “an orderly account” so that readers might know the certainty of the things they had been taught (Luke 1:1–4). He wrote to confirm for Gentiles who had come to believe in Jesus as Savior and exalted Lord that their inclusion in the Christian movement was a critical part of God’s plan. Luke’s emphasis in his Gospel that Jesus is the Savior of all, including the marginalized, the Gentiles, and the poor, becomes amplified in Acts as we watch the exalted Jesus extend His community of faith to the ends of the earth. We find ourselves invited into this powerful, inclusive movement and called to share the good news of Christ’s salvation as we look toward the culmination of human history at His return (Acts 1:9–11; cf. 17:31; Luke 21:25–28).

 

ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်နှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကို မည်သို့ လက်ခံရရှိခဲ့သနည်း။ ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်နှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကို လက်ခံရရှိပုံကို စဉ်းစားသောအခါ၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းပြမှုအောက်တွင် ဧဝံဂေလိတွေ့စစ်ရေးသားသူများ ရေးသားခဲ့သည့် အချိန်ကို အာရုံစိုက်တတ်ကြသည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်ပြီး ရှည်ကြာသော အမြင်ဖြင့် စဉ်းစားခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်၏ လက်တော်ကို ခြေရာခံနိုင်သည်။ ယေရှုနှင့် အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ အသက်တာ၊ သွန်သင်ချက်များအကြောင်း ယုံကြည်စိတ်ချရပြီး တန်ဖိုးထားရသော မှတ်တမ်းများအဖြစ် ကျွန်ုပ်တို့ လက်ထဲတွင် ကိုင်ဆောင်နိုင်ပုံ စိတ်ဝင်စားဖွယ်၊ ရှုပ်ထွေးပြီး အပိုင်းအစများပါဝင်သော ဇာတ်လမ်းတွင် ဘုရားသခင်၏ လက်တော်ကို ခြေရာခံနိုင်သည်။

HOW DID WE RECEIVE THE GOSPELS AND ACTS?

When we think of how we received the Gospels and Acts, we tend to focus on the time of their composition, when the Gospel writers, under the guidance of the Holy Spirit, wrote them down. We may be blessed by taking a wider and longer view, tracing the hand of God in the intriguing, convoluted, episodic story of how it is that we are able to hold the Gospels and Acts in our hands as treasured and reliable accounts of the life and teachings of Jesus and the story of the early Christian church.

 

ပါးစပ်နှင့် စာဖြင့်ပြောပြခြင်း

ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုသည် ယေရှုခရစ်တော်၏ အမှုတော်နှင့်ဆိုင်သော ဖြစ်ရပ်များတွင် အမြစ်တွယ်နေသော်လည်း၊ ယနေ့ခေတ်ကျွန်ုပ်တို့သိရှိသည့်အတိုင်း ထိုမှတ်တမ်းများကို ခရစ်တော်ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းနှင့် ကောင်းကင်သို့တက်ကြွခြင်းပြီးနောက် ဆယ်စုနှစ်များစွာအကြာမှသာ စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုဖြစ်ရပ်များသည် မည်သို့စာဖြင့်မှတ်တမ်းတင်ခြင်းသို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်ဆိုသော ဇာတ်လမ်းသည် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အသင်းတော်တွင် ပါးစပ်ဖြင့် ပြန့်ပွားလာခြင်းမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပါးစပ်ဖြင့်ပြန့်ပွားခြင်းသည် အသင်းတော်အတွင်း အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်မှာ ထင်ရှားသည် (ဥပမာ၊ ၁ကိုရိန်သု ၁၅:၃-၇)။ သို့သော် ထိုပြန့်ပွားမှု၏သဘောသဘာဝကို မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်လာသည်။ ထိုပါးစပ်ဇာတ်လမ်းများကို လျှော့ရဲစွာနှင့် ယုံကြည်မှုမရှိသောနည်းဖြင့် ပြန့်ပွားခဲ့သလော၊ သို့မဟုတ် ဂရုတစိုက်နှင့် တည်ကြည်သောနည်းဖြင့် ပြန့်ပွားခဲ့သလော။

Oral and Written Accounts

While the Gospels and Acts are rooted in the events that occurred in connection to Jesus’s ministry, those accounts, as we know them today, were not recorded until several decades after the resurrection and ascension of Jesus. This means that the story of how those events were transformed into written accounts begins with the circulation of those stories by word of mouth in the early church. While it is clear that oral transmission played a significant role in the church (e.g., 1 Cor. 15:3–7), it raises questions about the nature of that transmission. Were those oral stories passed on in a loose and unreliable fashion or in a careful, stable manner?

 

မကြာသေးမီက ဘာသာရပ်ပေါင်းစုံ လေ့လာမှုများက ကျမ်းသစ်ကျမ်းခေတ်၏ စာအုပ်မထုတ်ဝေမီ၊ ပါးစပ်ဗဟိုပြုသော ကမ္ဘာကို စဉ်းစားစေသည်။ ထိုကမ္ဘာသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ကမ္ဘာနှင့် လုံးဝကွဲပြားခြားနားသည်။ ထိုခေတ်တွင် စာအုပ်များကို အသံထွက်ဖြင့်ရေးခြင်းဖြစ်ပြီး များသောအားဖြင့် အသံထွက်ဖတ်ရှုခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသဘောပေါက်မှုကြောင့် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများကို မည်သို့ဖန်တီးခဲ့သည်နှင့် မည်သို့လက်ခံခဲ့သည်ဆိုသော ယူဆချက်များကို စွန့်လွှတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုယူဆချက်များတွင် ထိုခေတ်ကာလ၏ ပါးစပ်ပြန့်ပွားမှုသည် လုံးဝမတည်မမြဲဖြစ်ပြီး ဒဏ္ဍာရီနှင့် ဒဏ္ဍာများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသောကြောင့် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများရှိ ယေရှုနှင့် သမိုင်းဝင်ယေရှုကို ခွဲခြားရန် မဖြစ်နိုင်ဟူသော ဝေဖန်ရေးအမြင်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။ ယင်းအစား၊ မှတ်မိထားသော မျက်မြင်သက်သေခံချက်များသည် ယေရှုနှင့် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများရေးသားချိန်ကြားတွင် သဘာဝအတိုင်း ဆက်သွယ်မှုဖြစ်လာသည်ဟူသော နားလည်မှုဘောင်အသစ်တစ်ခု ပေါ်ထွက်လာသည်။ လောကီပါးစပ်သမိုင်းနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများဆိုင်ရာ ကွင်းဆင်းလေ့လာမှုများအရ သန့်ရှင်းသောအကြောင်းအရာများကို အထူးဂရုစိုက်ကိုင်တွယ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းများတွင် တွေ့ရှိရသော သမိုင်းဆိုင်ရာအကြောင်းအရာများကို တည်ကြည်ယုံကြည်စိတ်ချရသည်ဟု လက်ခံနိုင်သည့် ယုံကြည်ဖွယ်အခြေခံရှိသည်။ အခြားနည်းဖြင့်ဆိုရလျှင် သမိုင်းဝင်ယေရှုနှင့် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများရှိ ယေရှုသည် ကွဲပြားခြားနားခြင်းမရှိချေ။

Recent interdisciplinary studies invite us to contemplate the orally dominant, pre-Gutenberg world of the NT, a world very different from our own, in which books were composed through dictation and were typically read aloud. This realization requires us to abandon presuppositions about how the Gospels were generated and how they were received. This realization includes rejecting the critical view that oral transmission of the period was so entirely unstable and rooted in legend and myth that it is impossible to recognize the Jesus of history in the Jesus of the Gospels. Instead, a different framework of understanding emerges in which memorized, eyewitness testimony formed a natural link in the period between Jesus and the writing of the Gospels. Given that fieldwork-based research on living oral history and tradition suggests that sacred material is handled with special care, we have a credible basis for embracing as stable and reliable the historical material that we find in our Gospels. In other words, the Jesus of history is not different from the Jesus we find in the Gospels.

 

ကျမ်းသစ်ကျမ်းကဏ္ဍများစွာက အကြံပြုထားသည့်အတိုင်း (ဥပမာ၊ တမန်တော် ၁၃:၂၇၊ ၁၅:၂၁၊ ၁၅:၃၀-၃၁၊ ဗျာဒိတ် ၁:၃) ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများကို နားထောင်သူအုပ်စုတစ်စုအတွက် အသံထွက်ဖတ်ရှုရန် ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ လု ၄:၁၆)။ ခရစ်ယာန်များသည် ယေရှု၏ဇာတ်လမ်းကို ထပ်ကာထပ်ကာ ပြန်လည်ဖော်ပြပြီး ထိန်းသိမ်းရန် ပုံမှန်စုဝေးကြသည်။ ထိုဇာတ်လမ်းကို စာသားကို ဂရုတစိုက်မှတ်မိခြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်ကြပြီး နားထောင်သူများက အသိုင်းအဝိုင်း၏ မျှဝေထားသော ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ ထိန်းချုပ်ကြသည်။ ခရစ်ယာန်များ ယေရှု၏ဇာတ်လမ်းကို နားထောင်ရန် စုဝေးသောအခါ နားထောင်သူများအား ဆွဲဆောင်ရန် ဇာတ်လမ်းအသစ်များ ဖန်တီးခြင်းမဟုတ်ချေ။ ယင်းအပြန်တွင် သူတို့သည် ယေရှု၏ဇာတ်လမ်းများကို သူတို့သိပြီးသား ဇာတ်လမ်းများကို ပြန်လည်ပြောပြခြင်းဖြင့် ယေရှု၏တန်ခိုးကို ခံစားရန်နှင့် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အိမ်သင်းအုပ်များ၏ ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောရေး၊ ခံယူချက်ကာကွယ်ရေးနှင့် သင်းအုပ်ဆရာတာဝန်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ဤနည်းဖြင့် ယေရှု၏ဇာတ်လမ်းကို ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းများ ရေးသားပြီး ပြန့်ပွားလာချိန်နှင့် ထို့အပြင်တွင်ပါ သစ္စာရှိစွာ ပြန့်ပွားခဲ့သည်။

As suggested by many NT passages (e.g., Acts 13:27; 15:21, 30–31; Rev. 1:3), the Gospels were written to be read aloud for the benefit of a group of listeners (e.g., Luke 4:16). Christians gathered regularly for the purpose of both rehearsing and preserving the story of Jesus, based on careful memorization of the written text in which the audience helped control the faithfulness of the performance to the community’s shared traditions. When Christians gathered together to hear the story of Jesus, they were not inventing new stories to capture the attention of their audience. On the contrary, they were retelling the stories of Jesus that they already knew so they might experience the power of Jesus to meet the evangelistic, apologetic, and pastoral needs of early Christian house churches. In this way, the story of Jesus was passed on faithfully until and beyond the time when the Gospels were composed and began to circulate.

 

လမ်းတစ်လျှောက်တွင် ယေရှုအကြောင်း ဇာတ်လမ်းအချို့နှင့် ဓလေ့များကို စာဖြင့်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး ယေရှု၏နှုတ်မြွက်စကားများ စုစည်းမှု သို့မဟုတ် ခရစ်တော်၏အသေခံခြင်းဇာတ်လမ်း (ဆင်ခြင်ဖွယ်ဇာတ်လမ်း) များဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများ၊ ယေရှု၏အမှုတော်နှင့် အသေခံခြင်းအကြောင်း ပိုမိုပြည့်စုံသော ဇာတ်လမ်းများကို စာဖြင့်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ မျက်မြင်သက်သေများဖြစ်သော မဿဲနှင့် ယောဟန်တို့သည် သူတို့၏ကိုယ်တွေ့အတွေ့အကြုံများကို ရေးသားခဲ့သည်။ အခြားသူများက တမန်တော်များ၏ အတွေ့အကြုံများကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည် (ဥပမာ၊ အချို့က မာကုသည် ပေတရုကို အဓိကအရင်းအမြစ်အဖြစ် အားကိုးခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်)။ နောက်ထပ်အချို့ (လုကာကဲ့သို့) ဇာတ်လမ်းများနှင့် ဓလေ့များကို စုဆောင်းပြီး စုစည်းခဲ့သည်။ ဤမှတ်တမ်းများသည် ဧဝံဂေလိတရားရေးသားသူများနှင့် သူတို့၏ ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းများသိရှိထားသော အဖိုးတန်ဇာတ်လမ်းများကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ဤကဲ့သို့ ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းများ မည်မျှပေါ်ထွက်ခဲ့သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ မသိရပေ။ သို့သော် လုကာက “များစွာသောသူ” မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (လု ၁:၁)။ ထိုထဲမှ မဿဲ၊ မာကု၊ လုကာနှင့် ယောဟန်တို့သည် ယေရှုအတွက် အထူးတန်ဖိုးရှိပြီး အခွင့်အာဏာရှိသော သက်သေခံချက်များအဖြစ် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ဧဝံဂေလိတရားရေးသားသူများက သူတို့၏မှတ်တမ်းများကို မည်သည့်အချိန်ရေးသားခဲ့သည်ကို မဖော်ပြထားသောကြောင့် မည်သည့်အချိန်တွင် စတင်ပြန့်ပွားခဲ့သည်ကို အတိအကျသိရှိရန် ခက်ခဲသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ခံထားသော ရေးသားချိန်များမှာ- မာကု၊ ခရစ်နှစ် ၅၀-၇၀ ခန့်၊ မဿဲနှင့် လုကာ၊ ခရစ်နှစ် ၆၀-၈၅ ခန့်၊ ယောဟန်၊ ခရစ်နှစ် ၈၀-၁၀၀ ခန့်ဖြစ်သည်။ ဤရက်စွဲများသည် ခန့်မှန်းချက်သာဖြစ်သောကြောင့် ခွင့်လွှတ်နိုင်စွမ်းရှိပြီး ခိုင်မာစွာ အခိုင်အမာပြောဆိုခြင်းမပြုသင့်ပေ။

Along the way, certain stories and traditions about Jesus may have been written down, such as collections of the sayings of Jesus or stories about Christ’s death (passion narratives). Eventually Gospels, more complete stories of the ministry and death of Jesus, were written down. Eyewitnesses, such as Matthew and John, wrote of their own experiences. Others recorded the experiences of the apostles (for example, some think that Mark may have relied on Peter as the primary source for his account), and still others (such as Luke) collected stories and traditions and compiled them. These accounts reflected the treasured stories known to the Gospel authors and their Christian communities. How many such Gospels eventually appeared we do not know, though Luke states that “many” had recorded such narratives (Luke 1:1). Of these, Matthew, Mark, Luke, and John emerged as especially valuable and authoritative testimonies to Jesus. Since the Gospels writers do not indicate when their accounts were written, it is difficult to know with certainty when they first came into circulation. Generally accepted dates for their composition are: Mark, circa A.D. 50–70; Matthew and Luke, circa A.D. 60–85; and John, circa A.D. 80–100. Since these dates are only approximations, one must remember to be flexible rather than dogmatic when dealing with them.

 

အသင်းတော်ဖခင်များနှင့် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများ

ခရစ်ယာန်သာသနာပြုလုပ်ငန်းသည် ဂျုဒဲယာနယ်မြေအပြင်သို့ တိုးချဲ့လာသည်နှင့်အမျှ ခရစ်ယာန်များသည် ယေရှုနှင့် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်များ၏ ဇာတ်လမ်းများကို သယ်ဆောင်သွားကြပြီး ကူးယူခြင်းနှင့် ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့လက်ဝယ်ရှိ ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုအတွက် စာသားသက်သေအထောက်အထားအများစုတွင် ဤပထဝီဝင်တိုးချဲ့မှု၏ အမှတ်အသားများ ရှိနေသည်။ အထောက်အထားများ—အထူးသဖြင့် တတိယန်၏ ရှီးရီးယား ဒိုင်ယာတက်ဆာရန်—အရ ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းလေးစောင်လုံးသည် ဒုတိယရာစုနှစ်အလယ်ပိုင်းတွင် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်များအကြား ပြန့်ပွားနေခဲ့သည်ကို ဖော်ပြသည်။ အိုင်ရီနေးယပ်စ် (ခရစ်နှစ် ၁၃၀-၂၀၂ ခန့်) ၏ စာများနှင့် မုရတိုရီယန်ကာနွန်ဟုခေါ်သော လက်တင်အပိုင်းအစ (ဒုတိယရာစုနှောင်းပိုင်း) တို့က ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းလေးစောင်ကို ဒုတိယရာစုတွင် စုစည်းမှုတစ်ခုအဖြစ် စုစည်းခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဤသည်မှာ ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းများကို ခွဲခြားရန် ခေါင်းစဉ်များထည့်သွင်းခြင်း (ဥပမာ၊ “မဿဲ၏ဧဝံဂေလိတရား”၊ “မာကု၏ဧဝံဂေလိတရား”) စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။

The Church Fathers and the Gospels

As the Christian mission expanded beyond Judea, Christians carried the stories of Jesus and early Christians with them, copying and translating as they went. Much of the textual evidence we possess for the Gospels and Acts bears the marks of this geographical expansion. Evidence—especially Tatian’s Syriac Diatessaron—suggests that all four Gospels were circulating among early Christians by the middle of the second century. The writings of Irenaeus (ca. A.D. 130–202) and the Latin fragment known as the Muratorian Canon (from the late second century A.D.) imply that the four Gospels were brought together into a collection in the second century. This likely initiated the addition of titles to distinguish them (e.g., “The Gospel of Matthew,” “The Gospel of Mark”).

 

နောက်ဆုံးတွင် သွေဖည်ယုံကြည်ချက်များကြောင့် စိန်ခေါ်မှုများရှိလာသဖြင့် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အသင်းတော်သည် မည်သည့်စာအုပ်များ အခွင့်အာဏာရှိသည်နှင့် မည်သည့်စာအုပ်များ မရှိသည်ကို သတ်မှတ်ရန် လိုအပ်လာခဲ့သည်။ တတိယလိယန် (ခရစ်နှစ် ၁၆၀-၂၂၀ ခန့်)၊ အလက်ဇန္ဒြီးယားကလီမန့် (ခရစ်နှစ် ၁၅၀-၂၁၅ ခန့်)၊ အိုရီဂျင် (ခရစ်နှစ် ၁၈၅-၂၅၄ ခန့်)၊ ယူဆီးဘီးယပ်စ် (ခရစ်နှစ် ၂၆၀-၃၄၀ ခန့်) နှင့် အာသာနေးဆီးယပ်စ် (ခရစ်နှစ် ၃၆၇ တွင်ရေးသားခဲ့သူ) ကဲ့သို့ အစောပိုင်းအသင်းတော်ခေါင်းဆောင်များ၏ စာများအရ ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းလေးစောင်နှင့် တမန်တော်ဝတ္ထု၏ အရေးပါမှုနှင့် အခွင့်အာဏာကို အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အသိအမှတ်ပြုလာခဲ့သည်။ အရေးကြီးသောခြေလှမ်းတစ်ခုမှာ ခရစ်နှစ် ၃၉၇ တွင် ကာသေ့ဂ်ကောင်စီ၌ အတည်ပြုခဲ့သော ကျမ်းသစ်ကျမ်း စာအုပ်စာရင်း (ကာနွန်) တွင် ထည့်သွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး နှစ်ပေါင်းလေးရာကြာ လုပ်ငန်းစဉ်ကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည် (သို့သော် အချို့ပြဿနာများ ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်)။ ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကို ကာနွန်တွင် ထည့်သွင်းရန် မည်သည့်အခြေခံဖြင့် အတည်ပြုခဲ့သနည်း။ ယေရှု၏တပည့်များ (မဿဲ၊ ယောဟန်) သို့မဟုတ် တမန်တော်တစ်ပါးနှင့် နီးကပ်စွာဆက်နွယ်သူ (မာကု၊ လုကာ-တမန်တော်ဝတ္ထု) ရေးသားခဲ့ခြင်း၊ အသင်းတော်တွင် အထူးအဆင့်အတန်းနှင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုမှုရှိခဲ့ခြင်း၊ ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်းအတွက် စစ်မှန်ပြီး မှန်ကန်သော သက်သေခံချက်ပေးနိုင်ခြင်းတို့ကို အခြေခံခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အသင်းတော်က အတင်းအကြပ်ချမှတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဤဓမ္မကျမ်းများတွင် ရှိပြီးသား အခွင့်အာဏာကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။

Eventually, challenged by heretical views, the early Christian church felt the need to define which documents were authoritative and which were not. As evidenced by the writings of early church leaders such as Tertullian (ca. A.D. 160–220), Clement of Alexandria (ca. A.D. 150–215), Origen (ca. A.D. 185–254), Eusebius (ca. A.D. 260–340), and Athanasius (who wrote in A.D. 367), the recognition of the importance and authority of the four Gospels and Acts grew through time. An important step was taken with their inclusion in the official list, or canon, of NT books approved at the Council of Carthage (A.D. 397), culminating a four-hundred-year-long process (though various issues continued to be raised). On what basis were the Gospels and Acts validated as part of the canon? They were judged to have been written by Jesus’s disciples (Matthew, John) or someone closely associated with an apostle (Mark, Luke-Acts); they already enjoyed special status and wide usage in the church; and they were regarded as offering authentic, orthodox testimony to Christian faith. This was not a judgment imposed by the church so much as a recognition of the authority inherent in these inspired documents.

 

ဘာသာပြုပြင်ရေးခေတ်၏ သက်ရောက်မှု

ယနေ့ခေတ်ကျွန်ုပ်တို့ သမ္မာကျမ်းစာနှင့် မည်သို့ဆက်ဆံသည်ကို နားလည်ရန် ဘာသာပြုပြင်ရေးခေတ်၏ သမ္မာကျမ်းစာကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ဖတ်ရှုသူများထံ ရရှိစေရန် ကြိုးပမ်းမှု၏ နက်ရှိုင်းသောသက်ရောက်မှုကို အသိအမှတ်ပြုရမည်မှာ မပြည့်စုံချေ။ အီရေးစမတ်စ်၏ ဂရိဘာသာ ကျမ်းသစ်ကျမ်း ထုတ်ဝေခြင်း (ခရစ်နှစ် ၁၅၁၆) က ထိုခေတ်၏ ဘာသာစကားများသို့ ကျမ်းသစ်ကျမ်းဘာသာပြန်ဆိုမှုကို လွယ်ကူစေခဲ့သည်။ ဘာသာပြုပြင်ရေးခေတ်က ပညာရှင်ဆန်မှု၊ ဘာသာပြန်ဆိုမှုနှင့် သမ္မာကျမ်းစာ ဖြန့်ချိမှု ပေါက်ကွဲမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဝါးဘတ်ခ်ခ်နန်းတွင် ပုန်းရှောင်နေစဉ် မာတင်လူသာ သည် ကျမ်းသစ်ကျမ်းကို ဂျာမန်ဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ဆိုပြီး ထုတ်ဝေခဲ့သည် (ခရစ်နှစ် ၁၅၂၂)။ ဝီလျံတင်ဒေးလ် သည် အင်္ဂလိပ်ဥပဒေနှင့် ဆန့်ကျင်သောကြောင့် နှင်ထုတ်ခံရပြီး ကျမ်းသစ်ကျမ်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပထမဆုံး ဘာသာပြန်ဆိုပြီး ပုံနှိပ်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ထိုအမှုကြောင့် အာဇာနည်ဖြစ်ခဲ့သည် (ခရစ်နှစ် ၁၅၃၆)။

The Impact of the Reformation

No understanding of how we relate to the Bible today is complete without recognizing the profound impact of the Reformation’s effort to make the Bible accessible to a wider readership. The publication of a Greek NT by Erasmus (A.D. 1516) facilitated the translation of the NT into the languages of the day. The Reformation sparked an explosion of scholarship, translation, and dissemination of the Bible. Hidden away in Wartburg Castle, Martin Luther translated and then published the NT in German (A.D. 1522). William Tyndale, in exile because the effort was against English law, was the first to translate and print the NT in English (A.D. 1526), suffering martyrdom ten years later (A.D. 1536) for doing so.

 

စာမူအရင်းအမြစ်များ

သမ္မာကျမ်းစာ၏ မှတ်တမ်းတင်ခြင်းနှင့် ပြန့်ပွားခြင်းသမိုင်းသည် ဤရှည်လျားပြီး မကြာခဏ ခက်ခဲသောလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ဘုရားသခင်သည် မိမိနှုတ်မြွက်စကားကို ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်ဟူသော သက်သေပေးသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကျွန်ုပ်တို့လက်ဝယ်ရှိ ဂရိစာမူအရင်းအမြစ်ပေါင်း လေးထောင့်ရှစ်ရာကျော် (၆၀၀၀ နီးပါး) ရှိသည်။ ဤအရင်းအမြစ်များတွင် ကျမ်းသစ်ကျမ်းစာမူများနှင့် အခြားအစောပိုင်းအသင်းတော်စာအုပ်များတွင် ကျမ်းသစ်ကျမ်း၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ကိုးကားထားခြင်းများ ပါဝင်သည်။ ဤကြီးမားသောအရင်းအမြစ်များက အလွန်ယုံကြည်စိတ်ချရသော ဘာသာပြန်ဆိုမှုကို ခွင့်ပြုသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင် အီရေးစမတ်စ်၏ လက်ရာအတွက် အပိုင်းအစအနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိသည်။ ဤခြောက်ထောင်နီးပါးအရင်းအမြစ်အများစုတွင် စာသားအပိုင်းအစများသာ ပါဝင်ပြီး အစောဆုံးရာစုနှစ်များမှ အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ ဂရိစာမူများကို အနည်းဆုံး အမျိုးအစားလေးမျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်- (၁) ပါပီရပ်စ် စာမူပေါင်း ၁၃၀ ခန့် (ဒုတိယရာစုနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ပါပီရပ်စ်စာရွက်ဖြင့်ရေးသားထားသော စာမူများ) ရှိပြီး တစ်ခုမှာ ယောဟန် ၁၈ အပိုင်း၏ အပိုင်းအစများပါဝင်သော အပိုင်းအစဖြစ်သည်။ ဤစာမူကို များသောအားဖြင့် ကျမ်းသစ်ကျမ်း၏ အသက်အကြီးဆုံးစာမူဟု ယူဆပြီး ခရစ်နှစ် ၁၂၅ ခန့်မှ စတင်သည်။ (၂) မဂ်ဂျူးစကူး သို့မဟုတ် အန်စီယယ်စာမူပေါင်း ၃၀၀ ခန့်—စကားလုံးများကြားတွင် နေရာချန်မထားသော အကြီးစားစာလုံးများဖြင့် ရေးသားထားသော စာမူများ၊ ဒုတိယရာစုနှင့် နောက်ပိုင်းမှ ဖြစ်သည်။ ဤထဲတွင် ကျမ်းသစ်ကျမ်း၏ အရေးကြီးဆုံးနှင့် ပြည့်စုံသော စာမူများဖြစ်သော ကိုဒက်စ်ဆီးနိုင်တီကပ်စ်နှင့် ကိုဒက်စ်ဗက်တီကန်နပ်စ်တို့ပါဝင်ပြီး နှစ်ခုစလုံးသည် စတုတ္ထရာစုမှ ဖြစ်သည်။ (၃) မိုင်နူးစကူး စာမူပေါင်း ၂၉၀၀ ခန့်—ကွေးညွတ်စာလုံးများဖြင့် ရေးသားထားသော စာမူများ၊ နဝမရာစုနှင့် နောက်ပိုင်းမှ ဖြစ်သည်။ (၄) ငါးရာစုနှင့် နောက်ပိုင်းမှ ဝတ်ပြုပွဲတွင် ဖတ်ရှုရန်ရွေးချယ်ထားသော ကျမ်းသစ်ကျမ်းအပိုင်းများပါဝင်သော လက်ချွန်နရီ စာမူပေါင်း ၂၄၀၀ ကျော် ရှိသည်။

The Manuscript Sources

The history of the recording and transmission of the Bible provides evidence that God has watched over His word through this long and often difficult process. Today, we possess nearly six thousand Greek manuscript sources. These include manuscripts of the NT itself and quotations of various parts of it in other early church documents. This large body of sources allows for highly dependable translation. On the other hand, we only have a few partial manuscripts for Erasmus’s work. Most of these six thousand sources contain only a portion of the text, and only a few come from the earliest centuries. There are at least four categories of these Greek manuscripts: (1) There are approximately 130 papyri (manuscripts written on papyrus from the second century and later), one of which is a small fragment containing portions of John 18. This is usually regarded as the oldest NT manuscript, dating from as early as A.D. 125. (2) There are about 300 majuscule or uncial manuscripts—documents written in capital letters, without spacing between words; these are dated from the second century and later. Among these are the most important and complete manuscripts of the NT, the Codex Sinaiticus and Codex Vaticanus, both of which date from the fourth century. (3) There are about 2,900 minuscule manuscripts—documents written in a cursive hand, which date from the ninth century and later. (4) There are more than 2,400 lectionary manuscripts from the fifth century and later that contain passages of the NT selected to be read in a liturgical worship service.

 

ထို့အပြင် ကျမ်းသစ်ကျမ်းစာသားကို သက်သေခံသော စာအုပ်များစွာ ရှိပြီး အထူးသဖြင့် (၁) ဂရိဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သော အစောပိုင်းအသင်းတော်ဖခင်များ၏ စာများတွင် ကျမ်းသစ်ကျမ်းမှ ကိုးကားချက်ထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိပြီး ဤကိုးကားချက်များမှတစ်ဆင့် ကျမ်းသစ်ကျမ်းတစ်ခုလုံးနီးပါးကို ပြန်လည်စုစည်းနိုင်သည်။ (၂) လက်တင်၊ ရှီးရီးယား၊ ကော့ပတစ်၊ ဂေါ့သင်၊ အာမီးနီးယား နှင့် အီသီယိုးပီးယား ဘာသာသို့ အစောပိုင်းဘာသာပြန်ဆိုမှုများ (ဤဘာသာပြန်စာမူပေါင်း သုံးသောင်းခန့် ရှိသည်)။

In addition, there are many other documents that bear witness to the text of the NT, especially (1) the writings of the Greek fathers (early church leaders who wrote in Greek), which contain tens of thousands of citations from the NT—almost the entire text of the NT could be reassembled from these citations alone; and (2) early translations into Latin, Syriac, Coptic, Gothic, Armenian, and Ethiopic (about thirty thousand manuscripts of these exist).

 

ဤကျယ်ပြန့်သော သက်သေအထောက်အထားသည် ထူးခြားပြီး အရေးကြီးသည်။ ထူးခြားသည်မှာ ရှေးခေတ်စာအုပ်အများစုအတွက် မူရင်းမှ ရာစုနှစ်များစွာအကြာတွင် ရက်စွဲထားသော စာမူအနည်းငယ်သာ ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အရေးကြီးသည်မှာ နှစ်များတစ်လျှောက် ကူးယူရာတွင် အမှားများ သို့မဟုတ် ထပ်ပေါင်းမှုများ မ၀င်ရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအမှားများအများစုသည် အသေးအဖွဲဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ နာမ်စားပါရှိမရှိ)။ အချို့မှာ ပိုမိုအရေးကြီးသည်၊ ဥပမာ ယောဟန် ၇:၅၃-၈:၁၁ နှင့် မာကု ၁၆:၉-၂၀ တို့ မူရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု မပါဝင်ခဲ့သည်ဟု ဖြစ်သည်။ ဤကြွယ်ဝသော စာသားဓလေ့ကို ဂရုတစိုက် နှိုင်းယှဉ်ခြင်းဖြင့် ပညာရှင်များသည် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထု၏ မူရင်းပုံစံကို အလွန်မြင့်မားသော ယုံကြည်မှုဖြင့် အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။

This expansive evidence is both unusual and important. It is unusual because for most ancient documents we possess only a few manuscripts—copies that are dated to hundreds of years after the original. It is important because, in all the copying through the years, mistakes or additions were introduced into the manuscript tradition. While the vast number of these are minor (e.g., whether a definite article is present or not), some are more significant, including whether or not John 7:53–8:11 and Mark 16:9–20 were included in the original text. By carefully comparing the elements of this rich textual tradition, scholars are able to confirm the original form of the text of the Gospels and Acts with a high degree of confidence.

 

ကျွန်ုပ်တို့သည် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကို လက်ထဲတွင် ကိုင်ဆောင်ပြီး စမတ်ဖုန်းအက်ပ်များနှင့် အဆင့်မြင့် သမ္မာကျမ်းလေ့လာဆော့ဖ်ဝဲများမှတစ်ဆင့် ကျမ်းသစ်ကျမ်းကို ရရှိသောအခါ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤအံ့ဖွယ်ဇာတ်လမ်း၏ အမွေဆက်ခံသူများ ဖြစ်လာသည်။ ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကို အလွယ်တကူ ရရှိနိုင်မှုကို ကျွန်ုပ်တို့ ကြွေးမြင့်ရမည်မှာ ဧဝဝံဂေလိတရားရေးသားသူများကို လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့သော သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ ကြံစည်တော်မူခြင်း၊ အစောပိုင်းခရစ်ယာန်များ ကူးယူ၊ ဘာသာပြန်ဆို၊ မျှဝေခဲ့ခြင်း၊ အလယ်ခေတ်တွင် ထိန်းသိမ်းရန် ကူညီခဲ့သော ဘုန်းကြီးများနှင့် ဝေါ်ဒန်ဆီးများကဲ့သို့ သွေဖည်သူများဟု ခေါ်ဆိုခံရသူများ၊ ဘာသာပြန်ဆိုပြီး ပုံနှိပ်ရန် အသက်အန္တရာယ်ပြုခဲ့သော ဘာသာပြုပြင်ရေးခေတ် သူရဲကောင်းများ၊ စာမူများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး စစ်ဆေးခဲ့သော စွန့်စားပညာရှင်များ (ကွန်စတန်တင်ဗွန်တစ်ရှန်ဒေါ့ဖ်နှင့် အစောဆုံးနှင့် ပြည့်စုံသော သမ္မာကျမ်းစာမူတစ်ခုဖြစ်သော ဆီးနိုင်တီကပ်စ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သူကို စဉ်းစားပါ)၊ စာမူအရေအတွက်တိုးပွားလာသည်နှင့်အမျှ ဒေတာများကို ဂရုတစိုက် စစ်ဆေးပြီး စုစည်းခဲ့သော သုတေသီများ၊ ဘာသာပြန်ဆိုမှု၊ တည်းဖြတ်မှု၊ ပုံနှိပ်မှုနှင့် ဖြန့်ချိမှုကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သော ဘာသာဗေဒပညာရှင်၊ တည်းဖြတ်သူ၊ ပုံနှိပ်သူနှင့် သမ္မာကျမ်းစာအသင်းများအား ကျေးဇူးတင်ရမည်ဖြစ်သည်။ ရာစုနှစ်များစွာအတွင်း များစွာသောသူများ၏ ယဇ်ပူဇော်မှု၊ သစ္စာရှိမှု နှင့် ကြိုးစားအားထုတ်မှု၏ အမွေဆက်ခံသူများအနေဖြင့် အကောင်းဆုံးတုံ့ပြန်မှုမှာ ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထု—နှင့် သမ္မာကျမ်းစာတစ်ခုလုံး—ကို အဖိုးတန်စွာ ထားရှိပြီး လေ့လာခြင်း၊ ယေရှုအကြောင်း သတင်းစကားကို မျှဝေခြင်းဖြစ်သည်။

As we hold the Gospels and Acts in our hands and access the NT on smartphone apps and through sophisticated Bible study software, we find ourselves the inheritors of this amazing story. We owe our ready access to the Gospels and Acts to the providence of God the Holy Spirit, who inspired the Evangelists who wrote them; to early Christians who copied, translated, and shared them; to monks and so-called heretics (such as the Waldenses) in the Middle Ages who helped preserve them; to courageous heroes of the Reformation who risked all to translate and print them; to adventurer-scholars who discovered and scrutinized manuscripts (one thinks of Constantin von Tischendorf and his discovery of one of the earliest and most complete Bible manuscripts, Sinaiticus); to researchers who have carefully sifted and collated data from the growing number of manuscripts; and to an army of linguists, editors, printers, and Bible societies who have committed themselves to the translation and dissemination of these sacred stories. As heirs of the sacrifice, devotion, and hard work of so many down through the ages, what is our best response? To treasure and study the Gospels and Acts—and all the Bible—and to share their message about Jesus.

 

ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းလေးစောင်

ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့်ပတ်သက်၍ မကြာခဏပေါ်ပေါက်လေ့ရှိသော မေးခွန်းနှစ်ခုမှာ- (၁) အဘယ်ကြောင့် ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းလေးစောင်သာရှိပြီး အများကြီးမရှိသနည်း။ (၂) အဘယ်ကြောင့် ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းလေးစောင်ရှိပြီး တစ်စောင်သာမရှိသနည်း။

THE FOUR GOSPELS

Two questions that can often arise regarding the Gospels are: (1) Why are there only four Gospels and not many more? (2) Why are there four Gospels and not just one?

 

လေးစောင်သာရှိရခြင်း အဘယ်ကြောင့်နည်း

အထူးသဖြင့် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း မေးခွန်းတစ်ခုမှာ အဘယ်ကြောင့် ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းလေးစောင်သာရှိပြီး အများကြီးမရှိသနည်းဟူ၍ ဖြစ်သည်။ မကြာသေးမီ စာရေးသူများစွာက အစောပိုင်းခရစ်ယာန်များအကြား ယေရှုအကြောင်း အတွေးအခေါ်များ ကွဲပြားမှုများစွာ ရှိခဲ့ပြီး ထို့ကြောင့် “ဧဝဝံဂေလိတရား” အမျိုးမျိုးနှင့် ကြီးမားစွာ ကွဲပြားခြားနားသော စာအုပ်များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု ငြင်းဆိုကြသည်။ သူတို့က ကျမ်းသစ်ကျမ်း ကာနွန်ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဤအခြား “ဧဝဝံဂေလိတရား” များကို မသင့်လျော်စွာ ဖယ်ထုတ်ခဲ့ပြီး အရောင်မဲ့သော မှန်ကန်ယုံကြည်ချက်သာ ကျန်ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဧဝဝံဂေလိတရားဟူသော ခေါင်းစဉ်ကို တောင်းဆိုထားသော စာအုပ်များစွာ ရှိသည်မှာ မှန်ပါသည်။ ဤစာအုပ်အများစုသည် ကာနွန်ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းလေးစောင်ပြီးနောက် ရာစုနှစ်များစွာအကြာတွင် ရေးသားခဲ့ပြီး ထိုကျမ်းများနှင့် ဆင်တူမှုနည်းပါးသည်။ ခရစ်တော်ပြီးနောက် ပထမရာစုနှစ်နှစ်ခုအတွင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ယေရှု၏ လောကီဘဝနှင့် အမှုတော်အနည်းငယ်ကို ပြန်ပြောပြသည်ဟု တောင်းဆိုထားသော စာအုပ်စာရင်းသည် များစွာသေးငယ်သည်။

Four Rather than More

Especially in recent years, the question has been asked, Why are there only four Gospels and not many more? Many recent writers argue that a considerable diversity of thinking about Jesus existed among early Christians, which resulted in a wide variety of “Gospels.” They claim that in the process of forming the canon of the NT, these other “Gospels” were inappropriately screened out, leaving a bland orthodoxy. Indeed, there are a number of documents that lay claim to the title “Gospel.” Most of these were written centuries after the four canonical Gospels and bear little resemblance to them. The list of works that claim to recount at least part of Jesus’s earthly life and ministry and that may have been composed in the first two centuries after Christ is much smaller.

 

ဤကဲ့သို့ “ဧဝဝံဂေလိတရား” များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သော ဂျူးဒပ်စ်၏ ဧဝဝံဂေလိတရားသည် အမျိုးသားပထဝီစာအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့စဉ် (၂၀၀၆) တွင် မီဒီယာအာရုံစိုက်မှု များစွာရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယေရှုနှင့် ဂျူးဒပ်အိုင်စကရီယုတ်တို့၏ စကားပြောဆိုမှုဟု ဆိုထားပြီး ဤဧဝဝံဂေလိတရားအရ ဂျူးဒပ်သည် ယေရှု၏ တစ်ဦးတည်းသော စစ်မှန်သော နောက်လိုက်ဖြစ်သည်။ ကော့ပတစ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားပြီး စာမူသည် အီဂျစ်တွင် ၁၉၇၀ ခုနှစ်များတွင် တွေ့ရှိခဲ့ပြီး အပိုင်းအစပေါင်း တစ်ထောင်ကျော်နှင့် ကွာဟချက်များစွာ ပါဝင်သည်။ စာမူကိုယ်တိုင်ကို ခရစ်နှစ် ၃၀၀ ခန့်တွင် ရက်စွဲထားပြီး ဒုတိယရာစုအလယ်ပိုင်း စာအုပ်၏ ဘာသာပြန်ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုသို့ဆိုလျှင်ပင် ၎င်းသည် ကာနွန်ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းလေးစောင်၏ အချိန်ဘောင်ထက် ကျော်လွန်နေဆဲဖြစ်ပြီး အကြောင်းအရာတွင် ပြင်းထန်စွာ ကွဲပြားသည်။ ဂျူးဒပ်စ်၏ ဧဝဝံဂေလိတရားတွင် ဘုရားသခင်၊ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ဝိညာဉ်ဆက်ဆံရေးအကြောင်း မှားယွင်းသော အဆုံးအမများ ပြည့်နှက်နေပြီး ယင်းတို့ကို ယေဘုယျအားဖြင့် နိုးစတစ် သဘောတရားများဟု နားလည်ကြသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ဤစာအုပ်သည် ခရစ်ယာန်များအတွက် ယေရှု၏ ဘဝနှင့် အမှုတော်ကို နားလည်ရန် တရားဝင် အခြားအရင်းအမြစ်ကို မပေးနိုင်ချေ။

One of these so-called “Gospels,” the Gospel of Judas, received a great deal of media attention since its release by the National Geographic Society in 2006. It claims to be a conversation between Jesus and Judas Iscariot, who, according to this Gospel, is the only true follower of Jesus. Written in the Coptic language, the manuscript was discovered in Egypt in the 1970s and consisted of more than one thousand fragments with many gaps. The document itself is dated to around A.D. 300, though it may be a translation of a mid-second-century document. If so, that still places it well beyond the time frame of the four canonical Gospels, with which it contrasts sharply in content. The Gospel of Judas is laced with false teaching about God, Creation, and the relationship of the body and soul that are generally understood as being Gnostic in nature. As a result, the document does not provide Christians with a valid alternative source for understanding the life and ministry of Jesus.

 

ဤကဲ့သို့ “ဧဝဝံဂေလိတရား” များအားလုံးတွင် ပညာရှင်များက ကာနွန်ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းများတွင် မပါဝင်သော ယေရှုအကြောင်း စစ်မှန်သော အချက်အလက်များကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု များသောအားဖြင့် ယူဆထားသော စာအုပ်တစ်အုပ်သာ ရှိသည်- သောမတ်စ်၏ ဧဝဝံဂေလိတရား။ ၎င်းသည် အီဂျစ်တွင် ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် တွေ့ရှိခဲ့သော အခြားကော့ပတစ်စာအုပ်ဖြစ်ပြီး ယေရှုကို အပြောခံရသော နှုတ်မြွက်စကား ၁၁၄ ချက်ကို စုစည်းထားခြင်းဖြစ်ပြီး အများစုမှာ ကာနွန်ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းများတွင် အပြိုင်ရှိသည်။ ဤစကားများကို ဇာတ်ကြောင်းဘောင်နည်းပါးစွာ ပေးထားသည်။ ဂျူးဒပ်စ်ကဲ့သို့ သောမတ်စ်၏ ဧဝဝံဂေလိတရားသည် ရှင်းလင်းစွာ နိုးစတစ်စာအုပ်ဖြစ်ပြီး ယေရှုကို လျှို့ဝှက်ဉာဏ်ပညာဖော်ပြသူအဖြစ် တင်ပြပြီး ထူးခြားသော နိုးစတစ်ဓမ္မပညာကို ထောက်ခံထားသည် (ပစ္စည်းကမ္ဘာကို ဆိုးယုတ်သည်ဟု ရှုမြင်ပြီး လျှို့ဝှက်ဗဟုသုတကို ကယ်တင်ခြင်းလမ်းဟု သွန်သင်သည်)။ ၎င်းကို ဒုတိယရာစုနက်နက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကျမ်းသစ်ကျမ်း ကာနွန်စာအုပ်များပေါ်တွင် မှီခိုထားသည်။

In fact, of all these so-called Gospels, there is only one document commonly regarded by scholars as possibly preserving authentic information about Jesus not contained in the canonical Gospels: the Gospel of Thomas, another Coptic document, discovered in Egypt in 1945. It consists of a collection of 114 sayings attributed to Jesus, most of which have parallels in the canonical Gospels. These are offered with little narrative framework. Like the Gospel of Judas, the Gospel of Thomas is clearly a Gnostic document, presenting Jesus as a revealer of secret wisdom and advocating distinctively Gnostic theology (which regarded the material world as evil and taught secret knowledge as the path to salvation). It was likely composed well into the second century and is dependent on the canonical documents of the NT.

 

ထို့ကြောင့် အဘယ်ကြောင့် ကာနွန်ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းလေးစောင်သာရှိပြီး အများကြီးမရှိသနည်း။ အဖြေမှာ ရိုးရှင်းသည်- ဤလေးစောင်တွင်သာ ယေရှု၏ ဘဝနှင့် အမှုတော်အတွက် စစ်မှန်သော သက်သေခံချက်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

So why are there only four canonical Gospels and not many more? The answer is simple: it is only in these four that we possess authentic testimony to the life and ministry of Jesus.

 

တစ်စောင်မဟုတ်ဘဲ အဘယ်ကြောင့် လေးစောင်ရှိသနည်း

Four Rather than One

 

ခရစ်ယာန်သမိုင်းတစ်လျှောက် ရာစုနှစ်များစွာအတွင်း ပိုမိုအဖြစ်များခဲ့သော မေးခွန်းမှာ၊ ဘာကြောင့် ဧဝံဂေလိတစ်စောင်တည်းသာမဟုတ်ဘဲ ဧဝံဂေလိ လေးစောင်ရှိနေရသနည်း ဆိုသည်ပင် ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းကာလတွင် ခရစ်ယာန်အချို့သည် အာဏာပိုင်ဧဝံဂေလိ လေးစောင် လည်ပတ်နေခြင်းကို မသက်မသာ ခံစားခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ယေရှုဘဝဆိုင်ရာ အသေးစိတ်အချက်အလာက်များတွင် ကွဲပြားမှုများ ပါဝင်နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤကွဲပြားမှုအချို့မှာ အတော်လေးသေးငယ်သည်။ ဥပမာ၊ ဧဝံဂေလိတိုင်းတွင် ယေရှု၏ လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် တင်ထားသော စာတန်းကို အသုံးအနှုန်းမတူညီစွာ ရေးသားထားသည် (မဿဲ ၂၇:၃၇၊ «ဤသူသည် ယုဒလူတို့၏ ဘုရင် ယေရှု ဖြစ်သည်»၊ မာကု ၁၅:၂၆၊ «ယုဒလူတို့၏ ဘုရင်»၊ လုကာ ၂၃:၃၈၊ «ဤသူသည် ယုဒလူတို့၏ ဘုရင် ဖြစ်သည်»၊ ယောဟန် ၁၉:၁၉၊ «နာဇရက်မြို့သား ယေရှု၊ ယုဒလူတို့၏ ဘုရင်»)။ နောက်ထပ်ဥပမာတစ်ခုမှာ မာကုနှင့် လုကာတို့တွင် ယေရှုသည် နတ်ဆိုးစွဲသူ တစ်ဦးတည်းကို ကုသပေးသည့် ဇာတ်လမ်းပါဝင်သည် (မာကု ၅:၁–၂၀၊ လုကာ ၈:၂၆–၃၉)၊ မဿဲတွင်မူ နတ်ဆိုးစွဲသူ နှစ်ဦးကို ကုသပေးသည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (မဿဲ ၈:၂၈–၉:၁)။ အလွန်အမင်း တင်းကျပ်သော ရပ်တည်ချက်တစ်ခုကမူ ဤကဲ့သို့သော စကားလုံးမတူညီမှုများကြောင့် ဧဝံဂေလိတို့၏ သက်သေခံချက်ကို ပယ်ချရင်း လုံးဝသဘောတူညီမှုသာ လိုအပ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ထိုသို့သော စံနှုန်းမျိုးကို အလွန်တင်းကျပ်လွန်းသည်ဟုလည်းကောင်း၊ ဧဝံဂေလိ လေးစောင်၏ အခြေခံညီညွတ်မှုကို မခွဲခြားနိုင်ခြင်းဟုလည်းကောင်း ပယ်ချနိုင်သည်။

Down through the centuries of Christian history, the more common question has been, Why are there four Gospels and not just one? Early on, some Christians felt uncomfortable with the fact that four authoritative Gospels were circulating. After all, the four versions of the story of Jesus include some diversity in the details of His life. Some of these differences are relatively minor. For example, each Gospel has different wordings of the inscription attached to Jesus’s cross (Matt. 27:37, “THIS IS JESUS THE KING OF THE JEWS”; Mark 15:26, “THE KING OF THE JEWS”; Luke 23:38, “THIS IS THE KING OF THE JEWS”; John 19:19, “JESUS OF NAZARETH, THE KING OF THE JEWS”). Another example is that Mark and Luke contain a story about Jesus’s healing of a single demoniac (Mark 5:1–20; Luke 8:26–39), while Matthew has Jesus restoring two demoniacs to sanity (Matt. 8:28–9:1). An extreme position would require absolute agreement, discounting the testimony of the Gospels because they do not have the same wording in such cases. Such a standard may be dismissed as too stringent and failing to discern the underlying unity of the fourfold testimony to Jesus.

 

သို့ရာတွင် အချို့သော ကွဲပြားမှုများမှာ ပိုမိုရှုပ်ထွေးသည်။ ယေရရှုရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီးနောက် ပေါ်ထွန်းတော်မူခြင်းဆိုင်ရာ အဖြစ်အပျက်များကို ဖော်ပြထားသည့် မဿဲ ၂၈၊ မာကု ၁၆၊ လုကာ ၂၄၊ ယောဟန် ၂၀–၂၁ တို့ကို ဖတ်ရှုရုံဖြင့် ဧဝံဂေလိ လေးစောင်၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို လွယ်ကူစွာ ညှိနှိုင်းမရနိုင်ကြောင်း နားလည်နိုင်သည်။ ဧဝံဂေလိတို့သည် ယေရှုနှင့်ပတ်သက်သော အခြေခံယုံကြည်ချက်များတွင် ညီညွတ်မှုရှိသည်။ ထို့ပြင် ယေရှု၏ ဘဝ၊ အမှုတော်၊ အသေခံတော်မူခြင်းကို ကိုင်တွယ်ဖော်ပြပုံတွင် ကြွယ်ဝသော ကွဲပြားမှုများလည်း ရှိရာ ခရစ်တော်၏ အမှုတော်ကို ပိုမိုပြည့်စုံပြီး နက်နဲစွာ နားလည်စေသည်။

Other differences, though, are more complex. One only need read the accounts of the post-resurrection appearances of Jesus (Matt. 28; Mark 16; Luke 24; John 20–21) to understand that often specific details of the four accounts are not easily harmonized. The Gospels exhibit a unity in basic convictions about Jesus. There is also a rich diversity in the way His life, ministry, and death are treated, providing a fuller and deeper understanding of Christ’s ministry.

 

ယေရှုနှင့်ပတ်သက်သော ရှင်းလင်း၍ တညီတညွတ်တည်း သက်သေခံချက်အတွက် ဧဝံဂေလိ တစ်စောင်တည်းသာ အာဏာပိုင်ရှိခြင်းသည် ကွဲပြားမှုများစွာပါဝင်သော ဧဝံဂေလိ လေးစောင်ထက် ပိုမိုကောင်းမည် မဟုတ်ပါလား။ အစောပိုင်း ထင်ရှားသော ခရစ်ယာန်နှစ်ဦးသည် ထိုသို့ ထင်မြင်ယူဆခဲ့ကြသည်။ အေဒီ ၁၆၀ ခန့်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သော မာရှွန်သည် ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်း၏ ဘုရားသခင်နှင့် ဖန်ဆင်းရှင်၊ ယုဒဘာသာနှင့် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ဘုရားသခင်ကို ခွဲခြားလိုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မာရှွန်သည် မဿဲ၊ မာကု၊ ယောဟန်တို့ကို အလွန်ယုဒဆန်လွန်းသည်ဟုဆိုကာ ပယ်ချခဲ့သည်။ သူသည် လုကာကိုသာ နှစ်သက်ခဲ့သော်လည်း ယုဒဆန်ဟု သူယူဆသော အစိတ်အပိုင်းများကို ဖယ်ရှားထားသော အလွန်တည်းဖြတ်ထားသည့် လုကာဧဝံဂေလိကိုသာ လက်ခံခဲ့သည်။ ရောမ ၂:၁၅–၁၆ ၏ မှားယွင်းသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို အားကိုးကာ မာရှွန်သည် ဧဝံဂေလိ တစ်စောင်တည်းသာ ရှိရမည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့သည်—ထိုဧဝံဂေလိမှာ သူ၏ အတိုချုံ့ထားသော လုကာဧဝံဂေလိ ဖြစ်သည်။ နောက်ထပ် အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်တစ်ဦးဖြစ်သော တာတျန်သည် အေဒီ ၁၇၀ ခန့်တွင် ဧဝံဂေလိ လေးစောင်ကို ပေါင်းစပ်ကာ တစ်ခုတည်းသော ဇာတ်ကြောင်းတစ်ခု ဖန်တီးခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်ကို ဒီယာတေဆာရုန် («လေးစောင်မှတစ်ဆင့်») ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပြီး အလွန်ရေပန်းစားခဲ့သည်။ အချို့ဒေသများတွင် ဧဝံဂေလိ လေးစောင်ကို အစားထိုးခဲ့သည်။

Would it not be better—in service of a clear, coherent witness to Jesus—to have a single, authoritative Gospel rather than four accounts that exhibit many differences? Two notable early Christians thought so. Marcion, who died around A.D. 160, wished to distinguish between the God of the Christian faith and the Creator, the God of Judaism and the OT. So Marcion rejected Matthew, Mark, and John as too Jewish. He preferred Luke, but only in a highly edited form in which material he regarded as tainted was removed in order to restore what he considered the original Gospel. Relying on a faulty understanding of Romans 2:15–16, Marcion argued that there should be only one Gospel—his condensed version of Luke. Another early Christian, Tatian, around A.D. 170 compiled a single narrative or Gospel harmony out of the four. The resulting document, known as the Diatessaron (“through [the] four”), was widely popular and even supplanted the four Gospels in some geographical areas.

 

ဧဝံဂေလိတရားတို့၏ စည်းလုံးညီညွတ်ခြင်း

ထိုသို့သော ရွေးချယ်စရာများ အလွယ်တကူ ရရှိနိုင်သည်နှင့်အညီ၊ ခရစ်ယာန်များသည် ကျမ်းစာထဲတွင် ပါဝင်သော ဧဝံဂေလိတရား လေးပုံစလုံး၏ ဘုရားသခင်ထံမှ လှုံ့ဆော်ခြင်းခံရခြင်းနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်ခြင်းကို အမှန်တကယ် ဝန်ခံလာကြသည်။ အကြောင်းမူကား၊ ဘုရားသခင်သည် အသင်းတော်အား ဧဝံဂေလိတရား တစ်ခုတည်းသာ ပ proudly ချင်ခဲ့လျှင် ထိုသို့ ဖြစ်လာစေနိုင်ခဲ့မည်သာတည်း။ ထို့ကြောင့် သီးခြားစီ မှတ်တမ်းများဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုမှတ်တမ်းများသည် ဧဝံဂေလိတရား တစ်ခုတည်းကိုသာ သက်သေခံသည်ဖြစ်ရာ၊ ထို့ကြောင့် “...အတိုင်းအတာ ဧဝံဂေလိတရား” ဟု အမည်တပ်ခြင်းခံရသည်။ ဧဝံဂေလိတရားများ ရေးသားပုံနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အဖိုးတန်သော သမ္မာကျမ်းစကား နှစ်ခွန်းသည် အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်များ အဘယ်ကြောင့် ထိုနိဂုံးချုပ်ခဲ့ကြသည်ကို နားလည်စေရန် ကူညီပေးသည်။

The Unity of the Gospels

With such options readily available, Christians have come to acknowledge the inspiration and unity of all four Gospels included in our Bibles, in spite of the differences among them. After all, if God had wanted the church to have only one Gospel, He certainly could have made that a reality. Thus, while separate accounts, they nevertheless bear witness to one gospel, so they were labeled “The Gospel According to.…” Two valuable, biblical statements concerning the composition of the Gospels help us understand why early Christians reached these conclusions.

 

ပထမအချက်မှာ လုကာ ၁:၁-၄ ဖြစ်သည်။ လုကာက သူ၏ခေတ်တွင် ယေရှုခရစ်၏ ဘဝနှင့် အမှုတော်ကို မျက်မြင်သက်သေများ၏ သက်သေခံချက်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ရည်ရွယ်၍ ရေးသားထားသော မှတ်တမ်းများ အများအပြား လည်ပတ်နေသည်ဟု ပြောသည်။ မျက်မြင်သက်သေများ၏ သက်သေခံချက်ကို အခြေခံ၍ ထိုမှတ်တမ်းရေးသားသူများသည် သူတို့၏အလုပ်ကို သစ္စာရှိစွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းမူကား၊ သူတို့သည် မျက်မြင်သက်သေများ ပြသခဲ့သော စိတ်နှလုံးနှင့် လှုံ့ဆော်မှု (“အတိုင်းအတာ၊” အပိုဒ် ၂) အတူတူပင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

The first is Luke 1:1–4. Luke tells us that in his time there were in circulation multiple written accounts of the life and ministry of Jesus that sought to preserve the testimony of the eyewitnesses. Based on this eyewitness testimony, the authors of these written accounts had done their work faithfully, since they had performed it in the same spirit and motivation (“just as,” v. 2) demonstrated by the eyewitnesses.

 

အခြားသူများ သစ္စာရှိစွာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ လုကာသည် သူ၏ စေ့စေ့စပ်စပ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို အခြေခံ၍ သူကိုယ်တိုင် ဇာတ်ကြောင်းတစ်ခု ရေးသားရန် လှုံ့ဆော်ခံရသည်။ ထို့ပြင် သူ၏ စဉ်လာအတိုင်း မှတ်တမ်း (“စဉ်လာအတိုင်း မှတ်တမ်း” အပိုဒ် ၃၊ ဤနေရာတွင် “အချိန်ကာလအစဉ်လိုက် မှတ်တမ်း” ဟု မဆိုလိုပါ) ရေးသားလိုသော ဆန္ဒကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဇာတ်ကြောင်းသည် သော့ဖိလုနှင့် အခြားစာဖတ်သူများအပေါ် သီးခြားသက်ရောက်မှု ရှိစေလိုသည်—ယေရှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ မှန်ကန်ပြီး သေချာသော အသိပညာကို ပိုင်ဆိုင်စေရန် (အပိုဒ် ၄) ဖြစ်သည်။ လုကာသည် စာဖတ်သူများ သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ရုံရုံသိရုံမျှဖြင့် စိတ်ကျေနပ်စေလိုခြင်း မဟုတ်ပါ (သော့ဖိလုသည် ထိုအချက်များကို သင်ကြားပြီးသားဟု ထင်ရှားသည်)။ သူ၏ဆန္ဒမှာ ထိုအချက်များ၏ နက်နဲသော အဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်စေရန်ဖြစ်သည်။

While others have faithfully recorded their accounts, Luke felt impelled to craft his own narrative based on his careful investigation and motivated by his desire to write an “orderly account” (v. 3; this should not be taken as meaning “a chronological account”). He hoped that his narrative would have a specific impact on Theophilus and his other readers—that they possess true and certain knowledge (v. 4) about Jesus. Luke was not interested in his readers simply knowing the historical facts (Theophilus seems to have already been instructed about these). His desire was that they would understand the profound meaning of them.

 

လုကာ၏ စာဖတ်သူများအတွက် ဆန္ဒသည် ယောဟန်ဧဝံဂေလိတရားတွင် တွေ့ရသော နောက်ထပ်အရေးကြီးသော သမ္မာကျမ်းစကား၌ ဖော်ပြထားသည်နှင့် လိုက်လျောညီထွေရှိသည်။ ထိုဧဝံဂေလိတရားကို လူများအား ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏ အဆီးခံရသူ၊ ဘုရားသခင်၏ သားတော်ဖြစ်ကြောင်း ယုံကြည်စေရန်နှင့် ထိုယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် အသက်ရရှိစေရန် (ယောဟန် ၂၀:၂၉-၃၁) ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

Luke’s desire for his readers is in harmony with that expressed in a second important biblical statement found in the Gospel of John. It was written to lead people to believe that Jesus was the Anointed One, the Son of God through whom they would have life (John 20:29–31).

 

ယောဟန်လည်း စာဖတ်သူများ သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ရုံရုံနားလည်ရုံမျှ ကျော်လွန်၍ ယေရှုကို ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်စေသော အသိပညာရရှိစေလိုသည်။ ယောဟန်၏ ထုတ်ဖော်ချက်တွင် နောက်ထပ်အရေးကြီးသော အချက်တစ်ခု ပါဝင်သည်—သူ၏ ဧဝံဂေလိတရား ရေးသားရာတွင် များစွာကို ချန်ထားခဲ့သည်ဟု ဝန်ခံသည်။ သူသည် ရွေးချယ်မှု နည်းလမ်းဖြင့် မှတ်တမ်းရေးသားခဲ့သည်။ ထိုအချက်ကို ယောဟန် ၂၁:၂၅ တွင် ပိုမို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားပြီး၊ ယေရှုသည် ယောဟန်မှတ်တမ်းတင်ထားသော အရာများအပြင် အခြားအရာများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။

John, too, was interested that his readers move beyond a simple understanding of historical facts. He wished them to come to a saving knowledge of Jesus. John’s statement contains another important point: he acknowledged that he has left much out in the writing of his Gospel, operating on a principle of selectivity in crafting his account. The point is expanded in John 21:25, which indicates that Jesus did many things besides those recorded by John.

 

ဤသမ္မာကျမ်းစကားများနှင့် ထိုမှ ဆင်ခြင်နိုင်သော နိယာမများသည် အဘယ်ကြောင့် ဧဝံဂေလိတရား တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ လေးခုရှိရသနည်းဟူသော မေးခွန်းအတွက် အလွန်နက်နဲသော အဖြေကို ပေးသည်။ ကျွန်ုပ်တို့တွင် ဧဝံဂေလိတရား လေးခုရှိရခြင်းမှာ ယေရှုကို ကွဲပြားခြားနားသော ရှုထောင့်များမှ ပြသထားပြီး၊ မတူညီသော ပရိသတ်များအတွက် မျှဝေထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဘုရားအသွင်ယူလာခြင်း၏ အရေးပါမှုသည် အလွန်ကြီးမားလွန်းသဖြင့် ဧဝံဂေလိတရား တစ်ခုတည်းဖြင့် လုံလောက်စွာ ဖော်ပြ၍ မရနိုင်ပေ။ အလားတူပင်၊ သမိုင်းဝင် အရေးကြီးသူတစ်ဦးကို ဆွဲထားသော ပုံတူပန်းချီ လေးမျိုးသည် ပုံတစ်ပုံတည်းထက် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို ပိုမို ပြည့်စုံစွာ နားလည်စေနိုင်သည်။ ပုံတူများစွာရှိခြင်းက ယေရှုကို ပြည့်စုံပြီး ဘက်စုံမျှတသော နားလည်မှုကို ရရှိစေရန် ပိုမို ကောင်းမွန်သော အခွင့်အရေးကို ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ဧဝံဂေလိတရား လေးခုစလုံးကို ဖတ်ရှုပြီး တန်ဖိုးထားခြင်းဖြင့် ထိုနားလည်မှုကို ရရှိနိုင်သည်။

These biblical statements and the principles that we may deduce from them suggest a most profound answer to the question of why we have four Gospels and not just one: We have four Gospels because they offer different perspectives on Jesus, which are shared with different audiences. The significance of the incarnation was simply so vast that one single Gospel could not adequately describe it. In the same way, four different portraits painted of an important historical figure can provide a fuller understanding of that person than just one. Multiple portraits give us a better opportunity for a complete and well-rounded understanding of Jesus, which we can reach by reading and treasuring all four Gospels.

 

ဤမေးခွန်းအတွက် အဲလင် ဂျီ ဝှိုက်၏ အဖြေကိုလည်း မှတ်သားထိုက်သည်။ “အဘယ်ကြောင့် မဿဲ၊ မာကု၊ လုကာ၊ ယောဟန်၊ ပေါလု နှင့် ကယ်တင်ရှင်၏ လောကီအမှုတော်ကာလအတွင်း သူ၏ဘဝနှင့်စပ်လျဉ်း၍ သက်သေခံခဲ့ကြသော အခြားစာရေးဆရာများ အားလုံးလိုအပ်သနည်း။ တပည့်တော်တစ်ပါးတည်းကသာ ပြည့်စုံသော မှတ်တမ်းတစ်ခု ရေးသားပြီး ခရစ်တော်၏ ဘဝနှင့် အမှုတော်ကို ဆက်စပ်မှုရှိသော မှတ်တမ်းတစ်ခု ပေးနိုင်ခဲ့လျှင် မလိုအပ်တော့ဘူးလား။ ဧဝံဂေလိတရားများ ကွဲပြားသည်။ စာရေးဆရာတစ်ဦးထည့်သွင်းသော အချက်များကို အခြားတစ်ဦးက ထည့်သွင်းခြင်း မပြုပါ။ အကယ်၍ ထိုအချက်များ မရှိမဖြစ်လိုအပ်ချက်များဖြစ်လျှင် စာရေးဆရာအားလုံးက အဘယ်ကြောင့် ဖော်ပြခြင်း မပြုကြသနည်း။ အကြောင်းမူကား၊ လူတို့၏ စိတ်နှလုံးများ ကွဲပြားပြီး အရာအားလုံးကို အတူတူပင် နားလည်ကြခြင်း မဟုတ်ပေ… ထို့ကြောင့် တစ်ဦးတည်းထက် အများအပြားဖြင့် အမှန်တရားတစ်ခုလုံး ပိုမို ရှင်းလင်းစွာ တင်ပြခြင်းခံရသည်။ ဧဝံဂေလိတရားများတွင် မှတ်တမ်းများသည် တစ်ခုတည်းသော သဟဇာတဖြစ်သော အလုံးစုံတွင် ရောယှက်နေသည်” (SAT ၂:၂၄၁)။

Ellen G. White’s answer to this same question is worth noting: “Why do we need a Matthew, a Mark, a Luke, a John, a Paul, and all these other writers who have borne their testimony in regard to the life of the Saviour during His earthly ministry? Why could not one of the disciples have written a complete record, and thus have given us a connected account of Christ’s life and work? The Gospels differ. One writer brings in points that another does not bring in. If these points are essential, why did not all these writers mention them? It is because the minds of men differ, and do not comprehend all things in exactly the same way.… Thus the whole truth is presented more clearly by several than by one. In the Gospels the records blend in one harmonious whole” (SAT 2:241).

 

ကျွန်ုပတို့ ခရစ်ယာန်များသည် ယေရှု၏ ဘဝ၊ အဆုံးအမများ၊ နှင့် အသေခံခြင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော ကွဲပြားပြီး အာဏာပိုင်ရှိသော ဇာတ်ကြောင်း လေးခုကို ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်းကြောင့် ကောင်းကြီးမင်္ဂလာ ရရှိသူများ ဖြစ်သည်ဟု ခံစားရသင့်သည်။ မဿဲ၊ မာကု၊ လုကာ၊ ယောဟန်တို့၏ ဧဝံဂေလိတရား ဟူသော ယေရှုအတွက် သက်သေခံ ကြီးလေးပါးကို ကျယ်ပြန့်သော သမ္မာကျမ်းတစ်ခုလုံး၏ နောက်ခံတွင် လေ့လာခြင်းသည် ကောင်းမွန်သော အရာဖြစ်သည်။

We Christians should feel blessed that we possess four different and authoritative narratives of the life, teachings, and death of Jesus. We would do well to study the four great witnesses to Jesus—the Gospels of Matthew, Mark, Luke, and John—in the context of the wider biblical revelation.

 

ဧဝံဂေလိတရားများအကြား စာပေဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှု

ဧဝံဂေလိတရားများအကြား စာပေဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုကို မည်သို့ နားလည်ရမည်နည်း။ ပိုမို တိကျစွာဆိုရလျှင်၊ သင်္ချာတ်ဧဝံဂေလိတရား—မဿဲ၊ မာကု၊ လုကာ—တို့သည် အချင်းချင်း မည်သို့ ဆက်နွယ်သနည်း။ ယောဟန်ဧဝံဂေလိတရားသည် ကျန်သုံးခုနှင့် မည်သို့ ဆက်နွယ်သနည်း။

The Literary Relationships among the Gospels

What are we to make of the literary relationships among the Gospels? More specifically, how do the Synoptic Gospels—Matthew, Mark, and Luke—one another? And what is the relationship of the Gospel of John to the other three?

 

သင်္ချာတ်ပြဿနာ။ အစောပိုင်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း၊ သင်္ချာတ်ဧဝံဂေလိတရားများသည် အလားတူ ဇာတ်လမ်းများကို အတူတူ အစဉ်လိုက်ဖြင့်သာမက၊ တစ်ခါတစ်ရံ စကားလုံးအတိုင်းအတာ တူညီမှုများပင် ရှိတတ်သည်။ သင်္ချာတ်ဧဝံဂေလိတရား သုံးခု၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် စကားလုံးများ၌ ဤမျှ မြင့်မားသော ဆင်တူမှုကို မည်သို့ ရှင်းပြနိုင်မည်နည်း။ ဤမေးခွန်းကို ပို၍ ရှုပ်ထွေးစေသောအချက်မှာ တစ်ခါတစ်ရံ ဤဧဝံဂေလိတရား သုံးခုတွင် ကွဲပြားမှုများလည်း ရှိတတ်သည်။ အလားတူ ဇာတ်လမ်းများ သုံးခုစလုံးတွင် ပါဝင်နေချိန်တွင်၊ တစ်ခါတစ်ရံ ထိုဇာတ်လမ်းကို နှစ်ခုတွင်သာ တွေ့ရပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံ တစ်ခုတွင်သာ တွေ့ရသည်။ ဤကဲ့သို့ အစဉ်လိုက်နှင့် ဖော်ပြပုံတွင် ကွဲပြားမှုမျိုးကို မည်သို့ နားလည်ရမည်နည်း။ မဿဲ၊ မာကု၊ လုကာတို့၏ ဧဝံဂေလိတရားများအကြား စာပေဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဤမေးခွန်းကို သင်္ချာတ်ပြဿနာ (Synoptic Problem) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ သင်္ချာတ်ဧဝံဂေလိတရားများအကြား ရှုပ်ထွေးသော ဆက်နွယ်မှု၏ ဥပမာတစ်ခုကို အောက်ပါ ဇယားတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ထိုဇယားသည် လေဝိ (မဿဲ) ကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဇာတ်လမ်း၏ အကျဉ်းချုပ်ဖြစ်သည်။ ဇယား၏ အဓိက အချက်ကို ဂရုတစိုက် ကြည့်ရှုပါ။

The Synoptic Problem. As we noted earlier, the Synoptic Gospels often share not only similar stories in the same order, but at times they even agree verbatim. How does one explain this high degree of similarity in the structure and wording of the Synoptic Gospels? The answer to this question is complicated by the fact that at times we also find some diversity in these three Gospels. While the same stories may occur in all three Gospels, at other times the same story is found in only two of them, and at other times in only one. How should this sort of variation in order and expression be understood? The answer to the question about the literary relationship among the Gospels of Matthew, Mark, and Luke is referred to as the Synoptic Problem. An example of the complicated relationship between the Synoptic Gospels can be seen in the table below, which provides a “synopsis” of the story of the calling of Levi (Matthew). Note carefully the key to the table:

လေဝိ (မဿဲ) ကို ခေါ်ဆိုခြင်း—NKJV အသေးစိတ် စာလုံးကြီး = သင်္ချာတ်ဧဝံဂေလိတရား သုံးခုစလုံး၏ ဂရိစာသားတွင် အတူတူ/အလွန်ဆင်တူသော စကားလုံးများ စာလုံးစောင်း = သင်္ချာတ်ဧဝံဂေလိတရား နှစ်ခု၏ ဂရိစာသားတွင် အတူတူ/အလွန်ဆင်တူသော စကားလုံးများ စာလုံးမည်း = အခြားတစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုစလုံး၏ ဂရိစာသားနှင့် အတော်လေး ဆင်တူသော စကားလုံးများ The Calling of Levi (Matthew)—NKJV
Small caps text = Identical/near identical wording in the Greek text of all three Synoptic Gospels Italicized text = Identical/near identical wording in the Greek text of two of the Synoptic Gospels Bold text = Quite similar wording to that in the Greek text of one or both of the other Synoptic Gospels
မဿဲ ၉:၉-၁၀ ထိုနေရာမှ ယေရှု ဖြတ်သွားစဉ်၊ အခွန်ခံရုံးတွင် ထိုင်နေသော မဿဲအမည်ရှိသူကို မြင်သဖြင့်၊ “ငါ့နောက်လိုက်လော့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုသူ ထ၍ လိုက်လေ၏။ ယေရှု ထိုအိမ်၌ စားပွဲဝိုင်းဝတွင် ထိုင်နေစဉ်၊ အခွန်ခံများနှင့် အပြစ်သားများ များစွာ လာရောက်၍ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များနှင့်အတူ ထိုင်ကြ၏။ မာကု ၂:၁၄-၁၅ ဖြတ်သွားစဉ်၊ အလ်ဖဲယု၏ သား လေဝိကို အခွန်ခံရုံးတွင် ထိုင်နေသည်ကို မြင်၍၊ “ငါ့နောက်လိုက်လော့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုသူ ထ၍ လိုက်လေ၏။ ယေရှု လေဝိ၏ အိမ်၌ စားသောက်နေစဉ်၊ အခွန်ခံများနှင့် အပြစ်သားများ များစွာ လာရောက်၍ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များနှင့်အတူ ထိုင်ကြ၏။ အကြောင်းမူကား၊ ထိုသူများ များစွာရှိ၍ လိုက်ကြသည်။ လုကာ ၅:၂၇-၂၉ ထိုနောက် ထွက်သွား၍ အခွန်ခံ လေဝိအမည်ရှိသူကို အခွန်ခံရုံးတွင် ထိုင်နေသည်ကို မြင်၍၊ “ငါ့နောက်လိုက်လော့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုသူ အလုံးစုံကို စွန့်ပစ်၍ ထ၍ လိုက်လေ၏။ Matthew 9:9–10 As Jesus passed on from there, He saw a man named Matthew sitting at the tax office. And He said to him, “Follow Me.”	Mark 2:14–15 As He passed by, He saw Levi the son of Alphaeus sitting at the tax office. And He said to him, “Follow Me.”	Luke 5:27–29 After these things He went out and saw a tax collector named Levi, sitting at the tax office. And He said to him, “Follow Me.”
So he arose and followed Him. Now it happened, as Jesus sat at the table in the house, that behold, many tax collectors and sinners came and sat down with Him and His disciples.	So he arose and followed Him. Now it happened, as He was dining in Levi’s house, that many tax collectors and sinners also sat together with Jesus and His disciples;	So he left all, rose up, and followed Him. Then Levi gave Him a great feast in his own house. And there were a great number of tax collectors and others who sat down with them.
	for there were many, and they followed Him.

 

လေဝိသည် မိမိအိမ်၌ ကြီးကျယ်သော ပွဲခံပွဲ ပြုလုပ်၍ ဧည့်ခံ၏။ အခွန်ခံများနှင့ အခြားသူများ များစွာ ထိုင်ကြ၏။

လေဝိ ခေါ်ဆိုခြင်း ဇာတ်လမ်းတွင် သင်္ချာတ်ဧဝံဂေလိတရားများ၏ ဆင်တူမှုနှင့် ကွဲပြားမှုများကို စေ့စေ့စပ်စပ် လေ့လာခြင်းသည် အောက်ပါ မေးခွန်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

 • ဤဆင်တူမှုများသည် စာပေဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှု လိုအပ်သလား။ (ဆိုလိုသည်မှာ၊ ဤရေးသားထားသော ဧဝံဂေလိတရား တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပို၍ အခြားမူကြောင်းမှ “ချေးယူ” ထားသလား။) အကယ်၍ မလိုအပ်ပါက ဆင်တူမှုများကို မည်သို့ ရှင်းပြနိုင်မည်နည်း။

 • ဤဇာတ်လမ်းများကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်းသည် ဇာတ်လမ်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အသစ်အဆန်း နားလည်မှု တစ်စုံတစ်ရာ ယူဆောင်လာသလား။ စာရေးဆရာတစ်ဦးချင်းစီ၏ ထူးခြားသော ပံ့ပိုးမှုများ ထင်ရှားလာသလား။ မှတ်တမ်းများ တစ်စုံတစ်ရာ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေသလား။

• စာပေဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှု ရှိသည်ဟု ယူဆပါက၊ ဤဇာတ်လမ်းကို စစ်ဆေးခြင်းသည် ထိုဆက်နွယ်မှုကို မည်သို့ ဖော်ပြသနည်း။ ဤဧဝံဂေလိတရား သုံးခုအနက် မည်သည်က ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သနည်း။ ဒုတိယ၊ တတိယ ရေးသားခဲ့သနည်း။ အဘယ်ကြောင့်နည်း။ သို့မဟုတ် ဆက်နွယ်မှုသည် ထိုမျှ ရိုးရှင်းသလား။

The examination of the similarities and differences in the call of Levi in the Synoptic Gospels raises the following questions:

•          Do the parallels require a literary relationship? (That is, do one or more of these written Gospels “borrow” from another manuscript?) If not, how can the similarities be explained?

•          Does the comparison of the accounts bring any fresh understanding of the story? Do the unique contributions of a given author stand out? Are the accounts in any way contradictory?

•          Assuming there is a literary relationship, what does your examination of this story suggest it to be? Which of these three Gospels came first? Second? Third? Why? Or is the relationship more complicated than that?

 

ဤကဲ့သို့ ဆင်တူမှုနှင့် ကွဲပြားမှုများကို ရှင်းပြရန် ကြိုးပမ်းမှု အမျိုးမျိုး ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ပြဿနာကို အဓိက ဖြေရှင်းနည်းများအနက် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။

A variety of attempts have been made to explain these sorts of similarities and variations, which are highlighted by the close study of parallel passages. Among the major solutions that have been proposed for the Synoptic Problem are the following:

 

ပါးစပ်ထဲသို့ သွင်းခြင်း သီအိုရီ (ဓလေ့ထုံးတမ်း ယူဆချက်)။ သင်္ချာတ်ဧဝံဂေလိတရားများ၏ ဆင်တူမှုများကို ယေရုရှလင်ရှိ အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းတွင် လည်ပတ်နေသော ဖွဲ့စည်းပုံရှိပြီး တာရှည်ခံသော ပါးစပ်ဓလေ့များကို အားကိုးထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ယူဆသည်။

The Oral Theory (the Tradition Hypothesis). Similarities among the Synoptic Gospels are attributed to the idea that all three Gospels draw heavily on the structured and durable oral traditions that circulated among the early Christian community in Jerusalem.

 

မဿဲ ဦးစားပေးသီအိုရီ (ဩဂုတ်စတင်သီအိုရီ နှင့် ဂရီးစ်ဘတ် ယူဆချက်)။ အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်စာရေးဆရာ အများစုသည် ဧဝံဂေလိတရားများကို ကျမ်းစာတွင် ရှိသည့်အတိုင်း အစဉ်လိုက် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဩဂုတ်စတင် (ဘီစီ ၄၃၀ တွင် ကွယ်လွန်) သည် ဤသီအိုရီကို ထောက်ခံသူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ထိုသီအိုရီကို သူ၏နာမည်ဖြင့် အမည်တပ်ခဲ့သည်။ ပိုမို ခေတ်သစ် ဂရီးစ်ဘတ် ယူဆချက် (ဂျိုဟန် ယာကုပ် ဂရီးစ်ဘတ်၊ ၁၇၄၅-၁၈၁၂ မှ ထောက်ခံသူ) သည်လည်း မဿဲသည် ပထမဆုံး ဧဝံဂေလိတရားဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံသော်လည်း၊ လုကာက ဒုတိယ၊ မာကုက မဿဲနှင့် လုကာနှစ်ခုလုံးကို အကျဉ်းချုပ် ပုံစံဖြင့် အသုံးပြု၍ တတိယ ရေးသားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

Matthean Priority (the Augustinian Theory and the Griesbach Hypothesis). Most early Christian authors believe the Gospels to have been written in the order in which they appear in the canon. Augustine (died A.D. 430) was one such supporter of this theory, which became named after him. The more recent Griesbach Hypothesis (named after advocate Johann Jakob Griesbach, 1745–1812) also argues that Matthew was the first Gospel, though followed by Luke and then Mark, who used both Matthew and Luke in summary form.

 

မာကု ဦးစားပေးသီအိုရီ (နှစ်ရင်းမြစ် သို့မဟုတ် လေးရင်းမြစ် ယူဆချက်)။ ပြီးခဲ့သော ရာစုနှစ်အတွင်း အလွန်လက်ခံထားသော ယူဆချက်မှာ သင်္ချာတ်ဧဝံဂေလိတရားများ၏ ဆင်တူမှုများသည် မဿဲနှင့် လုကာတို့မှ တူညီသော ရင်းမြစ် နှစ်ခု၊ ဆိုလိုသည်မှာ မာကုနှင့် Q (ဂျာမန်စကား Quelle၊ “ရင်းမြစ်” မှ) ကို အသုံးပြုခဲ့ကြခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ Q သည် မဿဲနှင့် လုကာတို့တွင် ပါဝင်ပြီး မာကု၌ မပါဝင်သော ယေရှု၏ ဆုံးမစကားများ ပါဝင်သည်ဟု ယူဆရသော “ဆုံးမစကား ရင်းမြစ်” တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လေးရင်းမြစ် ယူဆချက်တွင် မဿဲသည် M (မာကု သို့မဟုတ် လုကာတွင် မပါဝင်သော မဿဲ၌သာ ပါဝင်သော အရာများ၏ ရင်းမြစ်) ကိုလည်း အသုံးပြုပြီး၊ လုကာသည် L (မဿဲ သို့မဟုတ် မာကုတွင် မပါဝင်သော လုကာ၌သာ ပါဝင်သော အရာများ၏ ရင်းမြစ်) ကို အသုံးပြုသည်ဟု ဆိုသည်။ ပညာရှင်များသည် ဤအမြင်ကို အကြောင်းရင်း သုံးချက်ကြောင့် အလွန်ယုံကြည်ဖွယ် တွေ့ရှိကြသည်။ (၁) မဿဲနှင့် လုကာတို့သည် သုံးခုစလုံးတွင် ပါဝင်သော ဇာတ်လမ်းများ၏ စကားလုံးများတွင် မာကုကို ဆန့်ကျင်၍ ရှားရှားပါးပါး သဘောတူကြသည်။ ဤအချက်က မာကုသည် သူတို့၏ ဘုံရင်းမြစ်ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ (၂) မဿဲနှင့် လုကာတို့သည် ယေရှု၏ ဆုံးမစကားများ မျှဝေထားသော ကိစ္စများမှလွဲ၍ မာကု၏ အစဉ်လိုက်ကို ယေဘုယျအားဖြင့် လိုက်နာကြသည်။ ဤအချက်က သူတို့သည် ယေရှု၏ ဆုံးမစကားများအတွက် မတူညီသော ရင်းမြစ်ကို သီးခြားစီ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်ဟု ဖော်ပြပြီး၊ ထိုဆုံးမစကားများသည် သူတို့၏ ဧဝံဂေလိတရားများတွင် မတူညီသော နေရာများတွင် ရှိနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ (၃) မဿဲနှင့် လုကာတို့သည် မာကု၏ မှတ်တမ်းကို ချဲ့ထွင်ပြီး နားလည်ရ ခက်ခဲနိုင်သော အချက်များကို ရှင်းလင်းပေးသည်ဟု ထင်ရှားသည်။ ဤသီအိုရီကို လူသိများစေရန် အမည်ဆုံး ပါဝင်သော ပညာရှင်မှာ ဘီ အိပ်ချ် စထရီးတာ ဖြစ်ပြီး၊ သူသည် ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ဧဝံဂေလိတရားများ၏ မူလဇစ်မြစ်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ စာအုပ်တစ်အုပ် ရေးသားခဲ့သည်။

Markan Priority (the Two- or Four-Source Hypothesis). The most widely held hypothesis over the last century is that the similarities among the Synoptic Gospels are due to the use of the same two sources by Matthew and Luke, namely Mark and Q (from the German Quelle, “source”). Q, a hypothetical “sayings source,” is thought to have contained sayings of Jesus shared by Matthew and Luke but not present in Mark’s Gospel. In the four-source version of the hypothesis, Matthew also uses M (the source of material in Matthew that is without parallel in Mark or Luke) and Luke employs L (the source of material in Luke that is without parallel in Matthew or Mark). Scholars have found this view highly convincing for three reasons: (1) Matthew and Luke rarely agree against Mark in the wording of stories found in all three. This suggests Mark was their common source. (2) Matthew and Luke generally follow the sequence of Mark’s Gospel, except in those cases where they share sayings from Jesus. This suggests that they independently used a different source for the sayings of Jesus since they occur in different places in their respective Gospels. (3) Matthew and Luke appear to expand on Mark’s account and to clarify points that might be difficult to understand. The scholar whose name is most associated with the popularization of this theory is B. H. Streeter, who wrote an account on the origin of the Gospels in 1924.

 

Q မရှိသော မာကု ဦးစားပေးသီအိုရီ (ဖာရာ-ဂေါ်လ်ဒါ-ဂူဒေ့ကာ ယူဆချက်)။ ယေရှု၏ ဆုံးမစကားရင်းမြစ် Q ဟူ၍ မရှိဟု မယုံကြည်သော ခေတ်သစ် ရှေးရိုးစွဲ ပညာရှင်များသည် မာကုသည် သင်္ချာတ်ဧဝံဂေလိတရားများတွင် ပထမဆုံးဖြစ်သည်ဟု အတည်ပြုကြသည်။ မဿဲသည် မာကု၏ ချဲ့ထွင်ထားသော မူကို ရေးသားခဲ့ပြီး၊ လုကာသည် ယခင်ဧဝံဂေလိတရား နှစ်ခုလုံးကို အသုံးပြု၍ သူ၏ ဧဝံဂေလိတရားကို ရေးသားခဲ့သည်။ လုကာသည် မဿဲ၏ ပျောက်ဆုံးနေသော Q အပိုဒ်များကို ကူးယူ သို့မဟုတ် ပြန်လည်ရေးသားခဲ့သည်ဟု ဆိုသောကြောင့် Q လိုအပ်ခြင်း မရှိတော့ပေ။

Markan Priority with No Q (the Farrer-Goulder-Goodacre Hypothesis). Unconvinced about the existence of a sayings source of Jesus’s teachings known as Q, more recent conservative scholars affirm the idea that Mark was the first of the Synoptics. Matthew wrote an expanded version of Mark, and Luke used both earlier Gospels in writing his Gospel. Since Luke supposedly copied or reworked the so-called Q verses of Matthew, there is no need for Q.

 

မာကု ဦးစားပေးအမြင် (နှစ်ရင်းမြစ် သို့မဟုတ် လေးရင်းမြစ် ယူဆချက်) သည် ဓမ္မသစ်ကျမ်း ပညာရပ်တွင် တည်ငြိမ်သော သဘောတူညီမှု တစ်ခု ဖြစ်နေပြီး ဆက်လက်၍လည်း ဖြစ်နေနိုင်သည်။ သို့သော် သင်္ချာတ်ဧဝံဂေလိတရားများအကြား ရှုပ်ထွေးသော ဆက်နွယ်မှုကို ဇယားပုံစံဖြင့် လွယ်ကူစွာ ဖမ်းစားနိုင်သည် မဟုတ်ကြောင်း ပညာရှိစွာ အသိအမှတ်ပြုရမည်။ ထို့ပြင် ပါးစပ်ဓလေ့နှင့် လူ့မှတ်ဉာဏ်တို့၏ လွှမ်းမိုးမှုကို လျစ်လျူရှုထားခြင်း မပြုသင့်ပေ။ အကြောင်းမူကား၊ ဧဝံဂေလိတရား မှတ်တမ်းများသည် စာရေးဆရာတစ်ဦးချင်းစီ စားပွဲတွင် ထိုင်၍ မူကြောင်းများကို ဖြတ်တောက် ကူးယူသာ စက်မှုလုပ်ငန်းစဉ်ဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားခြင်း မဟုတ်ပေ။ ယင်းအစား၊ ဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းပြမှုအောက်တွင် အစောပိုင်း အသင်းတော်တွင် ပါးစပ်ဖြင့် လည်ပတ်နေသော နှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ရေးသားထားသော ရင်းမြစ်များမှ ယေရှု၏ ဇာတ်လမ်းများကို လွှဲပြောင်းပေးရာတွင် လူများက ရေးသားခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်—ဤအသစ်အဆန်းနှင့် အဓိပ္ပာယ်ရှိသော စုစည်းမှုများသည် အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်များကို ယေရှုကို နားလည်မှုနှင့် သစ္စာရှိမှုတွင် အားပေးခြင်းနှင့် သန်မာစေခြင်း ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။

While the Markan Priority view (the Two- or Four-Source Hypothesis) has represented a stable consensus in NT scholarship and likely will continue to do so, we would be wise to recognize that the complex relationships among the Synoptics is not something that is easily captured in chart form. In addition, we need to be careful not to overlook the influence that oral tradition and human memory likely contributed to the process. After all, the Gospel accounts were not put together in some mechanical way with each author simply sitting down at a desk to cut and paste different manuscripts together. They were, instead, written by men who, under the inspiration of the Spirit, were guided in passing on the stories of Jesus that were circulating in oral and eventually written sources in the early church—these new and meaningful collections sought to encourage and strengthen early Christians in their understanding of and faithfulness to Jesus.

 

ဧဝံဂေလိတရားများအကြား ဆက်နွယ်မှု၏ တိကျသော သဘောသဘာဝကို ဆုံးဖြတ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် သမ္မာကျမ်းစာ လေ့လာသူအတွက် အစပိုင်းတွင် ရှုပ်ထွေးပြီး စိတ်ပျက်စရာ ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဆက်နွယ်မှုများ၏ ရှုပ်ထွေးမှုကို နားလည်ခြင်းသည် အစောပိုင်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သော အရေးကြီးအချက်ကို ထပ်မံ မီးမောင်းထိုးပြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့တွင် ကျမ်းစာထဲတွင် ပါဝင်သော ဧဝံဂေလိတရား လေးခုတွင် စိတ်ဝင်စားဖွယ် စာပေကွဲပြားမှုများနှင့် ယေရှု၏ အရေးပါမှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ နက်နဲသော စည်းလုံးညီညွတ်မှု ရှိသော စာအုပ်များ ရှိသည်။ ယေရှု၏ အမှတ်အသားနှင့် အရေးပါမှုကို အတိအကျ ပြည့်စုံစွာ ခံစားနိုင်ရန် ထိုဧဝံဂေလိတရားများကို နှိုင်းယှဉ်လေ့လာခြင်းသည် ကောင်းမွန်သော အရာဖြစ်သည်။

To the Bible student who wishes to hear in the Gospels God’s messages of hope and guidance, the quest to determine the precise nature of the relationships among the Gospels may prove both confusing and disappointing at first. However, understanding something of the complexity of those relationships underlines the important point mentioned earlier: We have in the four canonical Gospels documents that offer both interesting literary differences and profound unity about the significance of Jesus. We do well to compare them in the interest of developing the clearest and fullest possible sense of the identity and significance of Jesus.

 

ယောဟန်ဧဝံဂေလိတရားနှင့် သင်္ချာတ်ဧဝံဂေလိတရားများ

ယောဟန်ဧဝံဂေလိတရားသည် သင်္ချာတ်ဧဝံဂေလိတရားများနှင့် မည်သို့ ဆက်နွယ်သနည်း။ အကြောင်းအရာအရ ထူးခြားသည်။ မွေးဖွားခြင်း ဇာတ်လမ်း၊ နှစ်ခြင်းခံခြင်း၊ သင်္ချာတွင် ပါဝင်သော ဥပမာပုံပြင်အများစုနှင့် အံ့ဖွယ်အမှုများ၊ အသွင်ပြောင်းခြင်း၊ ထာဝရဘုရားမွေးနေ့ညစာပွဲ၏ စကားတော်များ၊ ဂေသရှေမာန်ဥယျာဉ်တွင် ယေရှု၏ ဆုတောင်းခြင်း စသည်တို့ မပါဝင်ပါ။ သင်္ချာတွင် မပါဝင်သော အပိုဒ်များစွာ ပါဝင်သည်။ ယေရှု၏ ရှေးကျခြင်းကို ဂုဏ်ပြုသော နိဒါန်း (၁:၁-၁၈)၊ ယေရှု ကိုယ်တော်တိုင် မိမိ၏ အမှတ်အသားနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ရှင်းလင်းစွာ ထုတ်ဖော်သော စကားများ (“ငါသည်...” စကား၊ ၄:၂၆၊ ၆:၃၅၊ ၈:၁၂၊ ၅၈၊ ၁၀:၇၊ ၁၁၊ ၁၁:၂၅၊ ၁၄:၆၊ ၁၅:၁)၊ နိကောဒင်နှင့် စကားပြောဆိုခြင်း (၃:၁-၂၁) နှင့် ရှမာရိမိန်းမနှင့် စကားပြောဆိုခြင်း (၄:၄-၂၆)၊ သဘာဝကို ဆန့်ကျင်သော အံ့ဖွယ်အမှုများ (ကာနာတွင် ရေကို စပျစ်ရည်အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း [၂:၁-၁၁]၊ ဗေသဇဒါရေကန်တွင် အောင်းနေသော သူ [၅:၁-၁၅]၊ မွေးရာပါ မျက်စိကန်းသော သူ [၉:၁-၄၁]၊ လာဇရု [၁၁:၁-၄၄])၊ ခြေဆေးခြင်း (၁၃:၁-၂၀)၊ နှုတ်ဆက်စကား ဟောပြောခြင်း (၁၃:၂၁-၁၆:၃၃)၊ ယေရှု၏ ယဇ်ပုရောဟိတ်ဆုတောင်းချက် (၁၇:၁-၂၆) စသည်တို့ ဖြစ်သည်။

The Gospel of John and the Synoptics

How is the Gospel of John related to the Synoptic Gospels? It is distinctive in content. It does not include a birth narrative, the baptism, most of the parables and miracle stories included in the Synoptics, the transfiguration, the words of institution of the Lord’s Supper, or Jesus’s prayer in Gethsemane. It includes many passages not in the Synoptics: the prologue with its celebration of the preexistence of Jesus (1:1–18); clear statements that Jesus makes about His own identity (e.g., the “I am” sayings; 4:26; 6:35; 8:12, 58; 10:7, 11; 11:25; 14:6; 15:1); dialogues with Nicodemus (3:1–21) and the woman of Samaria (4:4–26); contrary-to-nature miracles (water-to-wine at Cana [2:1–11]; the paralytic at Bethesda [5:1–15]; the man born blind [9:1–41]; Lazarus [11:1–44]); the foot washing (13:1–20); the Farewell Discourse (13:21–16:33); and the High Priestly Prayer of Jesus (17:1–26).

 

ပုံစံအရ ယောဟန်သည် အသုံးအနှုန်းများ (“အမှန်”၊ “အသက်”၊ “ချစ်ခြင်း”၊ “နေထိုင်ခြင်း”၊ “သိခြင်း”၊ “လောက”၊ “သက်သေ”)၊ ရှည်လျားပြီး အကြောင်းပြချက် နီးကပ်စွာ ဆင်ခြင်ထားသော ဟောပြောချက်များ (ဥပမာ ၅:၁၉-၄၇)၊ ဟာသဉာဏ်နှင့် သင်္ကေတများ မကြာခဏ အသုံးပြုခြင်း စသည်တို့တွင် ထူးခြားသည်။ ပထဝီဝင်အားဖြင့် ယေရှုသည် ဂျုဒဲနယ်နှင့် ယေရုရှလင်တွင် အချိန်ပိုမို ကုန်ဆုံးပြီး ဂလီလဲမှ ဂျုဒဲသို့ သုံးကြိမ် ခရီးထွက်သည် (၂:၁၃၊ ၅:၁၊ ၇:၁၀)။ သင်္ချာတွင် ဂလီလဲကို ဗဟိုပြုထားသည်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ အချိန်ကာလအရ သင်္ချာတ်ဇာတ်ကြောင်းများကို တစ်နှစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားသည်ဟု နားလည်နိုင်သော်လည်း၊ ယောဟန်တွင် အနည်းဆုံး ပသခါပွဲ သုံးကြိမ် (၂:၁၃၊ ၆:၄၊ ၁၁:၅၅၊ နှိုင်းယှဉ် ၅:၁) ဖော်ပြထားပြီး အမှုတော်ကာလ သုံးနှစ်ထက် ပိုကြာသည်ဟု ဆိုသည်။

Stylistically, John is distinctive in its vocabulary (in John, Jesus employed words that are infrequent in the Synoptics, such as “truth,” “life,” “love,” to “abide,” to “know,” “world,” to “witness”), the use of long, closely reasoned discourses (e.g., 5:19–47), and the frequent use of irony and symbolism. Geographically, Jesus spends more time in Judea and Jerusalem, making three trips from Galilee to Judea (2:13; 5:1; 7:10), in contrast to the Galilean focus of the Synoptics. Chronologically, the narratives of the Synoptics could be understood as occurring in as little as one year, whereas John notes as least three Passovers (2:13; 6:4; 11:55; cf. 5:1), implying a ministry of more than three years.

 

ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ ထူးခြားချက်ကို စာရင်းပြုစုရန်မှာ လွယ်ကူသော်လည်း၊ စတုတ္ထခရစ်ဝင်ကျမ်းသည် အခြားသုံးခုနှင့် ဆက်စပ်မှုကို ခိုင်မာစွာ နိဂုံးချုံးရန်မှာ ပိုမို ခက်ခဲသည်။ ယောဟန်သည် ရှင်မဿဲ၊ ရှင်မာကု၊ ရှင်လုကာ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများ (Synoptics) နှင့် လုံးဝလွတ်ကင်းသလော။ ယောဟန်တွင် အသွင်ပြောင်းခြင်း၊ သခင်ဘုရားမွေးနေ့ညစာပွဲ၏ စကားတော်များ၊ သို့မဟုတ် ယေရှုခရစ်တော်၏ ဂေတ္တေမာန်ဥယျာဉ်တွင် ဆုတောင်းခြင်းတို့ကို မပါဝင်သော်လည်း၊ ထိုဖြစ်ရပ်များနှင့် ဆက်စပ်နေသည်ကို သူသိရှိထားပုံရသည် (၁:၁၄; ၆:၂၂-၅၉; ၁၂:၂၇-၂၈ ကိုကြည့်ပါ)။ သေးငယ်သည့် အသေးစိတ်အချက်များကလည်း ရှင်မဿဲ၊ ရှင်မာကု၊ ရှင်လုကာ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများ၏ ဇာတ်လမ်းစဉ်ကို သိရှိကြောင်း ဖော်ပြနေပုံရသည် (ဥပမာ၊ ယောဟန်သည် သင်္ချိုင်းဂူတွင် မာရိတစ်ဦးတည်းကိုသာ ဖော်ပြထားသော်လည်း၊ မာရိက “ကျွန်မတို့” (သူမနှင့် အခြားအမျိုးသမီးများ) ဟု ပြောဆိုခဲ့ပြီး ယေရှုခရစ်တော်ကို မည်သည့်နေရာသို့ ရွှေ့ထားသည်ကို မသိဟု ဆိုသည် [၂၀:၂; မဿဲ ၂၈:၁-၁၀; မာကု ၁၆:၁-၈; လုကာ ၂၄:၁-၁၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ])။ ယောဟန်သည် ရှင်မဿဲ၊ ရှင်မာကု၊ ရှင်လုကာ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများကို မသိဘဲ ရေးသားခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ထိုကျမ်းများနှင့် ဆွေးနွေးဆက်ဆံရေးဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်ဟု တရားမျှတစွာ နိဂုံးချုံးနိုင်သည်။ ယောဟန် ၂၀:၃၀-၃၁ နှင့် ၂၁:၂၅ တို့က ယောဟန်သည် မျက်မြင်သက်သေတစ်ဦးအနေဖြင့် ယေရှုခရစ်တော်နှင့်ပတ်သက်သော ဇာတ်လမ်းများစွာကို ကျယ်ပြန့်စွာ ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး၊ အထူးသဖြင့် ယေရှုခရစ်တော်၏ ဘုရားဖြစ်ခြင်းနှင့် ခမည်းတော်နှင့် ရင်းနှီးသောဆက်ဆံရေးကို အလေးပေးဖော်ပြရန် ထိုဇာတ်လမ်းများကို ရွေးချယ်အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

It is easy enough to catalog the distinctiveness of John but more difficult to reach a firm conclusion about the relationship of the fourth Gospel to the other three. Is John truly independent of the Synoptics? While John does not include the transfiguration, the words of institution of the Lord’s Supper, or Jesus’s prayer in Gethsemane, he seems aware of the events connected with them (see 1:14; 6:22–59; 12:27–28). Small features seem also to betray knowledge of the Synoptic story line (e.g., while John mentions only Mary at the tomb, she mentions “we”—she and the other women—not knowing where Jesus was [20:2; cf. Matt. 28:1–10; Mark 16:1–8; Luke 24:1–11]). It is fair to conclude that John wrote not in ignorance of the Synoptics but somehow in conversation with them. John 20:30–31 and 21:25 suggest that John, as an eyewitness, draws on a wide catalog of stories about Jesus to accent themes that are important to him, especially the divinity of Jesus and His intimate relationship with the Father.

 

ကျမ်းချဲ့အနေနှင့် ခရစ်ဝင်ကျမ်းလေးခု၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု

ခရစ်ဝင်ကျမ်းများကြားရှိ ကွဲပြားမှုများကိုသာ အာရုံစိုက်ခြင်းသည် အန္တရာယ်ရှိသည်။ အသေးစိတ်ကွဲပြားချက်များကို အလွန်အကျွံစွဲလမ်းမိပါက၊ ကျယ်ပြန့်ပြီး အခြေခံကျသော စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို လွတ်ကျသွားနိုင်သည်။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းလေးခုသည် ယေရှုခရစ်တော်အကြောင်း ဇာတ်လမ်းတစ်ခုကို ညီညွတ်စွာ ပေးအပ်ထားပြီး၊ ထိုဇာတ်လမ်းတွင် ယေရှုသည် ခမည်းတော်က စေလွှတ်တော်မူသော ဘုရားသခင်၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ ယောဟန်နှစ်ခြင်းဆရာသည် ယေရှုခရစ်တော်၏ အမှုတော်အတွက် လမ်းပြင်ဆင်ပေးပြီး နှစ်ခြင်းခံစေသည်။ ယေရှုသည် တပည့်များကို ခေါ်တော်မူသည်။ ဘုရားသခင်နှင့် တပည့်ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း အမှန်တရားများကို သွန်သင်ဆုံးမသည်။ လူနာများကို ကုသပေးပြီး အခြားနိမိတ်လက္ခဏာများ ပြုတော်မူသည်။ ပြင်းထန်သော ဆန့်ကျင်ဘက်မှုများကို ကြုံတွေ့ရပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ပသခါပွဲအခါ၌ ယေရူးရှလင်မြို့၌ ယုဒခေါင်းဆောင်များ၏ တွန်းအားပေးမှုဖြင့် ပုန္တဲပိလတ်အာဏာအောက်တွင် ကားတိုင်ပေါ်မှာ အသေသတ်ခံရတော်မူသည်။ ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူပြီး တပည့်များထံ ပေါ်ထင်တော်မူသည်။ ခမည်းတော်ထံ မူလတန်းပြန်တက်တော်မူသည် (မာကု ၁၆:၈ တွင် မူလက အဆုံးသတ်ခဲ့သည်ဆိုပါကလည်း၊ ဤနောက်ဆုံးအချက်နှစ်ချက်သည် မှန်ကန်နေဆဲဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ယုံကြည်ထိုက်သော သက်သေခံအဖြစ် သွင်ပြင်လက္ခဏာရှိသော ယေရှုခရစ်တော်ကိုယ်တိုင် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း [မာကု ၈:၃၁; ၉:၃၁; ၁၀:၃၄] နှင့် မူလတန်းပြန်တက်ခြင်း [၁၄:၆၂; နှိုင်းယှဉ် ၁၂:၁၀၊ ၃၅-၃၇] ကို ဟောကြားထားတော်မူသောကြောင့်ဖြစ်သည်)။ ယေရှုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ကို လက်ခံသူဖြစ်သလို ပေးသနားသူလည်း ဖြစ်တော်မူသည်။ ထပ်မံပြန်လာမည်ဟု ကတိပေးထားတော်မူသည်။

The Unity of the Gospels in the Context of the New Testament

Focusing on the differences among the Gospels, as we have just done, carries a hazard. We may become so fixated on nuances that we miss a thoroughgoing and fundamental unity. The four Gospels cohere in offering a story about Jesus in which He is sent by the Father as His divine Son; John the Baptist prepares the way for the ministry of Jesus and baptizes Him; Jesus calls disciples; He teaches, sharing truths about God and discipleship; He heals the sick and performs other miracles; He experiences severe conflict and ultimately is executed in Jerusalem at Passover under the authority of Pontius Pilate, spurred on by Jewish leaders; He is resurrected and appears to His followers; He ascends to the Father (if Mark originally concluded at 16:8, these last two points remain true since Jesus, who is characterized as a reliable witness, predicts His resurrection [Mark 8:31; 9:31; 10:34] and ascension [14:62; cf. 12:10, 35–37]); He is both the recipient of and the giver of the Holy Spirit; and He promises to return.

 

ခရစ်ဝင်ကျမ်းများ၏ ယေရှုခရစ်တော်အပေါ် သက်သေခံချက်သည် ကျမ်းသစ်ကျမ်းတစ်ခုလုံးနှင့် ဆက်စပ်လျှင် ပို၍ နက်ရှိုင်းမှု၊ ခိုင်မာမှုနှင့် တိုးချဲ့မှုတို့ကို ရရှိသည်ကို သတိရခြင်းအားဖြင့်လည်း အကျိုးရှိသည်။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများသည် ယေရှုခရစ်တော်ကို သက်သေခံရာတွင် တစ်ဦးတည်း ရပ်တည်နေခြင်း မဟုတ်ပေ။ ယေရှုခရစ်တော်အားဖြင့် လူသားမျိုးနွယ်ကို ရွေးနုတ်ရန် ဘုရားသခင်၏ အမှုတော်သည် ကျမ်းသစ်ကျမ်း၏ ဗဟိုသတင်းစကားဖြစ်ပြီး၊ ထိုကျမ်းသည် ယေရှုခရစ်တော်နှင့်ပတ်သက်သော ကြီးမားသော ဇာတ်ကြောင်းကို သက်သေခံထားသည်။ ဤကြီးမားသော ဇာတ်ကြောင်း၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို ခရစ်ဝင်ကျမ်းလေးခုနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပြီး၊ ကျမ်းသစ်ကျမ်း၏ အခြားအပိုင်းများတွင်လည်း ထင်ရှားစွာ မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။

We are benefited as well by recalling that the Gospels’ witness to the story of Jesus gains resonance, confirmation, and expansion from the wider NT. The Gospels do not stand alone in their witness to Jesus. God’s action to redeem humankind through Jesus is the central message of the NT, which bears witness to the grand narrative about Him. All of the elements of this grand story are on view in the Gospels and Acts and are also highlighted in other parts of the NT.

 

ဓမ္မသစ်ရှင်မယတ်ခရစ်ဝင်ကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကျမ်း၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု

ဤစာစီစာကုံးတစ်လျှောက် ကျွန်ုပ်တို့သည် မဿဲ၊ မာကု၊ လုကာ၊ ယောဟန်နှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကျမ်း တို့၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုအတွက် အထောက်အထားများကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းသည် လူပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ပညာရှင်အဆင့် ဝေဖန်တိုက်ခိုက်မှုများကို ဖြေရှင်းထားသည့် အထောက်အထားတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဤအထောက်အထားကို အဓိက ငါးချက်ဖြင့် အနှစ်ချုပ်နိုင်သည်။

ပထမအချက်၊ ဓမ္မသစ်ခရစ်ဝင်ကျမ်းများသည် ယေရှုအကြောင်း လုံးဝမမှန်ကန်သော ဇာတ်လမ်းများ ပေါ်ပေါက်လာသည့် ပါးစပ်ဖြင့် လွှဲပြောင်းပေးအပ်သည့် ကာလမှ မဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပေ။ ယင်းတို့သည် မျက်မြင်သက်သေခံချက်၊ ယေရှုအကြောင်း ဇာတ်လမ်းများကို ဂရုတစိုက် ပြန်လည်သတိရခြင်းနှင့် အသင်းတော်အသိုင်းအဝိုင်းမှ အတည်ပြုခြင်းများနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဒုတိယအချက်၊ ဓမ္မသစ်ခရစ်ဝင်ကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကျမ်းကို ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းသည် ရှည်လျားသော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ထိုလုပ်ငန်းစဉ်တစ်လျှောက် ယင်းကျမ်းများ၏ စစ်မှန်သော သက်သေခံချက်အဖြစ် အတွင်းစိတ်တန်ဖိုးကို အဆက်မပြတ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။

The Reliability of the Gospels and Acts

Through this essay we have been building a case for the reliability of Matthew, Mark, Luke, John, and Acts—one that addresses both popular and academic attacks. This case can be summarized in five central arguments. First, the NT Gospels did not result from a period of oral transmission in which wildly untrue stories about Jesus emerged but in the context of eyewitness testimony, careful recollection of stories about Jesus, and community confirmation of them. Second, the selection of the NT Gospels and Acts as part of the NT canon was an extended process that exhibited all along the way affirmation of their intrinsic value as authentic testimony.

 

တတိယအချက်၊ ဓမ္မသစ်ခရစ်ဝင်ကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကျမ်းတွင် ရှည်လျားပြီး ရှုပ်ထွေးသော စာသားသမိုင်းရှိသော်လည်း၊ ထိုသမိုင်းတစ်လျှောက် ဘုရားသခင်၏ ကွယ်ကွယ်ကျင့်မူခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ ခြေရာခံနိုင်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ပိုင်ဆိုင်ထားသော လက်ရေးစာမူအမြောက်အများနှင့် အခြားအထောက်အထားများက မူရင်းစာသားကို တိကျစွာနှင့် ယုံကြည်စိတ်ချစွာ ပြန်လည်ရရှိနိုင်စေသည်။

စတုတ္ထအချက်၊ ဓမ္မသစ်မဟုတ်သော ခရစ်ဝင်ကျမ်းများသည် ဓမ္မသစ်စာအုပ်များထက် နောက်ကျစွာ ပေါ်ပေါက်လာပြီး ယင်းတို့အပေါ် မှီခိုနေကာ မကြာခဏ ဂနော့စတစ် ဓမ္မပညာကို ပြသတတ်သည် (ရုပ်လောကကို ဆိုးယုတ်သည်ဟု ယူဆပြီး လျှို့ဝှက်အသိပညာက ကယ်တင်ခြင်းလမ်းကြောင်းဟု ဆိုသည်)။ ယင်းတို့သည် ယေရှုအကြောင်း မှန်ကန်သော အခြားရင်းမြစ်များ မဟုတ်ပေ။

ပဉ္စမအချက်၊ ဓမ္မသစ်ခရစ်ဝင်ကျမ်းများအကြား ကွဲပြားမှုများကို ယေရှုအကြောင်း ဖြည့်စွမ်းပေးသော၊ အပြန်အလှန်အတည်ပြုပေးသော ဇာတ်လမ်းများအဖြစ် တန်ဖိုးထားသင့်ပြီး၊ ယင်းကွဲပြားမှုများသည် ယေရှုအကြောင်း အပြုသဘောဆောင်သော သက်သေခံချက်ကို ပယ်ဖျက်လောက်အောင် ကွဲလွဲနေသည်ဟု မဆိုသင့်ပေ။

Third, while the NT Gospels and Acts display a long and involved textual history, we can trace God’s providence through that story. The large number of manuscripts and other evidence we possess enable us to recapture the original text with accuracy and confidence. Fourth, the non-canonical Gospels arrive on the scene later than the NT documents, are dependent on them, and often exhibit Gnostic theology (about the material world as evil and offering secret knowledge as the path to salvation). They do not offer valid alternative sources about Jesus. Fifth, the differences or variations among the NT Gospels are to be treasured as offering complementary and confirming stories about Jesus rather than as so divergent that they negate positive testimony about Jesus.

 

သမိုင်း၏ သက်သေခံချက်

တမန်တော်ဝတ္ထုကျမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပိုမိုပြောကြားသင့်သည်။ ဤကျမ်းကို ရှင်ပေါလု၏စာများထက် သမိုင်းဆိုင်ရာ သက်သေခံချက်အရ အနိမ့်ကျသည်ဟု မကြာခဏ ယူဆတတ်သည်။ လုကာသည် ပရိသတ်ကို ဖျော်ဖြေလိုခြင်း သို့မဟုတ် သူ၏ဓမ္မပညာဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်ကို အားပေးလိုခြင်းကြောင့် သမိုင်းအချက်အလက်များကို လျစ်လျူရှုခဲ့သလော။ တမန်တော်ဝတ္ထုနှင့် ရှင်ပေါလု၏စာများက နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရာ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကွဲပြားမှုများရှိသည်။ ဥပမာ၊ တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ပေါလု၏ အသင်းတော်များသို့ စာရေးသားသူအဖြစ် အခန်းကဏ္ဍကို မဖော်ပြထားပေ (သို့သော် တမန်တော်ဝတ္ထု ၂၄:၁၇ ကိုကြည့်ပါ)၊ ယေရုရှလင်ရှိ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးအတွက် လှူဒါန်းမှုကို မထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားပေ။ ထိုအချက်ကို ပေါလု၏စာများတွင် အလေးပေးဖော်ပြထားသည် (ဥပမာ ရောမ ၁၅:၃၁၊ ၁ကော ၁၆:၁–၄၊ ၂ကော ၈–၉)။ တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ပေါလုသည် အံ့ဖွယ်အမှုများ ပြုလုပ်သူ (တမန်တော်ဝတ္ထု ၁၉:၁၁–၁၂) နှင့် စကားပြောအလွန်ကျွမ်းကျင်သူ (တမန်တော်ဝတ္ထု ၁၇:၂၂–၃၄) အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာသော်လည်း၊ ပေါလု၏စာများတွင် အံ့ဖွယ်အမှုများကို မဖော်ပြထားဘဲ သူ၏စကားပြောကျွမ်းကျင်မှု မရှိဟန်တူကြောင်း ဖော်ပြထားသည် (၂ကော ၁၀:၁၀)။

The Testimony of the History

More should be said about the Acts of the Apostles, which is often thought of as inferior to the Pauline Epistles in its testimony to history. Does Luke’s desire to entertain his audience or to further his theological agenda lead him to play fast and loose with the facts of history? A comparison between Acts and the Pauline Epistles does offer interesting contrasts. For example, Acts does not mention Paul’s role as a writer of letters to his churches or highlight the collection for God’s people in Jerusalem (but see Acts 24:17), which is accented in Paul’s letters (e.g., Rom. 15:31; 1 Cor. 16:1–4; 2 Cor. 8–9). In Acts, Paul is a miracle worker (e.g., Acts 19:11–12) and an eloquent orator (e.g., Acts 17:22–34), whereas in the Pauline Epistles, miracles are not described and Paul’s seeming lack of oratorical skill is mentioned (2 Cor. 10:10).

 

သို့သော် တမန်တော်ဝတ္ထုကျမ်းသည် လူများ၊ နေရာများ၊ ယဉ်ကျေးမှုများအကြောင်း တိကျသော အချက်အလက်များစွာ ပေးထားပြီး ထိုအချက်များသည် သမိုင်းအရ မှန်ကန်ကြောင်း အကြိမ်ကြိမ် အတည်ပြုခံရသည်။ လုကာ၏ဇာတ်ကြောင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ၊ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ၊ မှီတည်ဘုရင်များစသည်တို့ကို ဖော်ပြထားပြီး ထိုဖော်ပြချက်များသည် သမိုင်းအရ တိကျမှန်ကန်ကြောင်း အတည်ပြုခံရသည်။ ထို့ပြင် တမန်တော်ဝတ္ထု၏ “ကျွန်ုပ်တို့အပိုင်း” များ (၁၆:၁၀–၁၇၊ ၂၀:၅–၂၁:၁၈၊ ၂၇:၁–၂၈:၁၆) က လုကာသည် သူရေးသားဖော်ပြထားသော ဇာတ်ကြောင်းအများစုအတွက် မျက်မြင်သက်သေဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ သမ္မာကျမ်းစာကို ဂရုတစိုက်လေ့လာသူများသည် တမန်တော်ဝတ္ထုနှင့် ရှင်ပေါလု၏စာများကို မလိုအပ်ဘဲ ဆန့်ကျင်မထားဘဲ၊ ဓမ္မသစ်အခြားနေရာများတွင် ပေါလုနှင့် အခြားခရစ်ယန်ခေါင်းဆောင်များ၏ ပုံတူကို တမန်တော်ဝတ္ထုက မည်သို့ဖြည့်စွမ်းပေးသည်ကို စူးစမ်းလေ့လာသင့်သည်။

Acts, however, also displays a wealth of specific information about people, places, and cultures that has proven to be accurate. Luke’s account is full of references to magistrates, provincial governors, client kings, and the like, and these references have been confirmed time and again as being historically accurate. In addition, the “we sections” of Acts (16:10–17; 20:5–21:18; 27:1–28:16) suggest that Luke was himself an eyewitness for much of the narrative he relates. Careful Bible students will avoid unnecessarily pitting Acts against the Pauline Epistles and will instead explore the ways in which Acts complements the portraits of Paul and other Christian leaders elsewhere in the NT.

 

ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုတို့သည် ယုံကြည်စိတ်ချရသည်ဟု နိဂုံးချုံးထားသော ယုံကြည်သူများသည် ယင်းတို့သည် ဘုရားသခင်ထံမှ နှိုးကြွစေခြင်းခံရသည်ဟူသော တောင်းဆိုချက်ကို စဉ်းစားလိုကြမည်—ယင်းသည် ယုံကြည်စိတ်ချရမှုပြဿနာထက် ကျော်လွန်သည်။ ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများသည် ယေရှုကိုယ်တိုင် အထူးသဖြင့် နှုတ်ဆက်စကားပြောကြားချက် (ယောဟန် ၁၄-၁၆) နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းဆုတောင်းချက် (၁၇) တွင် ဆွေးနွေးထားသော ဖွင့်ပြခြင်းနှင့် နှိုးကြွစေခြင်း၏ အင်အားကြီးသော လုပ်ငန်းစဉ်ကြီး၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။

ပထမ၊ ယေရှုသည် ခမည်းတော်ထံမှ အမှန်တရားစကားများကို ခံယူသည် (၁၄:၁၀; ၁၅:၁၅)။

နှစ်ခု၊ ယေရှုသည် ကိုယ်တော်ပြောသော စကားများသည် ကိုယ်ပိုင်မဟုတ်ဘဲ ခမည်းတော်၏စကားများဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည် (၁၄:၂၄; ကိုးကား ၁၇:၁၄)။

တတိယ၊ တပည့်တော်များသည် ယေရှု၏မက်ဆေ့ချ်ကို အခြားသူများထံ ထပ်ဆင့်ပြောဆိုကြသည်။ ထိုအမှုတွင် ယေရှုပြောခဲ့သမျှကို သတိတရစေမည်ဟု ဂတိပေးထားသော သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ အမြဲတည်ရှိမှုဖြင့် ကူညီခြင်းခံကြရသည် (၁၄:၂၆; ကိုးကား ၁၆:၁၂-၁၄)။

စတုတ္ထ၊ တပည့်တော်များမှ ထပ်ဆင့်ပြောဆိုသော ဤမက်ဆေ့ချ်ကို ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ယေရှုအကြောင်း ဖွင့်ပြချက်များကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရယူနိုင်စေသည်။ မျက်မြင်သက်သေအဖြစ် တပည့်တော်များ၏ နှစ်ထပ်သက်သေခံချက်နှင့် ဝိညာဉ်တော်၏ နှိုးကြွစေပြီး အတည်ပြုသော သက်သေခံချက် (၁၅:၂၆-၂၇) သည် တမန်တော်များ၏ သက်သေခံချက်အားဖြင့် ခရစ်တော်ကို ယုံကြည်လာကြသော ယုံကြည်သူအသစ်များကို ဖန်ဆင်းပေးသည် (၁၇:၂၀; ကိုးကား ၂၀:၃၀-၃၁; ၂၁:၂၄)။ ထို့ကြောင့် ယုံကြည်သူများအတွက် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများ (နှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုပါ) ၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုနှင့် အခွင့်အာဏာသည် ဘုရားသခင်၏နှလုံးသားထဲတွင် အမြစ်တွယ်နေသော ဖွင့်ပြခြင်းနှင့် နှိုးကြွစေခြင်း၏ အဆင့်လေးဆင့်လုပ်ငန်းစဉ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။

Believers who have concluded that the Gospels and Acts are indeed reliable will wish to consider their claim to being inspired by God—a dynamic that moves well beyond issues of reliability. The Gospels are the result of a powerful train of revelation and inspiration, the stages of which Jesus Himself discusses in the Gospel of John, especially in the Farewell Discourse (John 14–16) and the High Priestly Prayer (17). First, Jesus receives words of truth from the Father (14:10; 15:15). Second, Jesus indicates that the words He spoke were not His alone, but also those of His Father (14:24; cf. 17:14). Third, the disciples in turn share the message of Jesus with others. They are aided in this endeavor by the abiding presence of the Holy Spirit who, Jesus promises, will remind them of everything Jesus had told them (14:26; cf. 16:12–14). Fourth, this message, as shared by the disciples, is recorded in the Gospels, making this treasure trove of revelation about Jesus widely available. The twofold witness of the disciples as eyewitnesses and the Spirit as inspiring and confirming their witness (15:26–27) creates new groups of believers who came to believe in Christ through the apostles’ testimony (17:20; cf. 20:30–31; 21:24). For believers, then, the reliability and authority of the Gospels (and Acts as well) rest on this four-step process of revelation and inspiration, rooted in the heart of God Himself.

 

ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုတို့သည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် မည်သည့်မက်ဆေ့ချ်ကို သယ်ဆောင်ပေးသနည်း။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းအချို့တွင် ယေရှုအထဲတွင်သာ ဘုရားသခင်ကိုယ်တိုင် အလွန်ရှင်းလင်းစွာ သိမြင်စေကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏ အတိအကျပုံတူ (ဟေဗြဲ ၁:၃) သို့မဟုတ် “ပုံသဏ္ဍာန်” (ကောလောသဲ ၁:၁၅; ၂ကိုရိန် ၄:၄) ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ခရစ်တော်၏မျက်နှာတော်၌ ဘုရားသခင်၏ဘုန်းတော်၏ ဉာဏ်အလင်းရောင်ကို ရရှိသည် (၂ကိုရိန် ၄:၆; ကိုးကား ယောဟန် ၁:၁၄)။ ခရစ်တော်အားဖြင့် ခမည်းတော်ကို ဖော်ပြခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့မည်သို့ရရှိသနည်း။ ဓမ္မသစ်ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများတွင် ပေးထားသော ယေရှုအကြောင်း သက်သေခံချက်အားဖြင့်ဖြစ်သည်။ ဤစာအုပ်လေးအုပ်၏ ဝိညာဉ်ရေးရာတန်ဖိုးသည် ခရစ်တော်တွင် ကျွန်ုပ်တို့ရရှိနိုင်သော ဘုရားသခင်အကြောင်း ရှင်းလင်းပြတ်သားပြီး အရည်အသွေးမြင့်သော အမြင်ကို ရယူပေးနိုင်ခြင်းတွင် မတွက်နိုင်အောင် ကြီးမားသည်။ ထိုသက်သေခံချက်ကို ရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီး ချီးမြှောက်ခြင်းခံရသော ယေရှု၏လုပ်ဆောင်ချက်များအကြောင်း ဖော်ပြထားသည့် တမန်တော်ဝတ္ထုက ဖြည့်စွမ်းပေးထားသည်။

What is the message the Gospels and Acts bear to us? A number of NT passages make the point that it is in Jesus that God has made Himself most clearly known. Jesus is the exact imprint (Heb. 1:3) or “image” (Col. 1:15; 2 Cor. 4:4) of God. We behold the enlightening knowledge of God’s glory in the countenance of Christ (2 Cor. 4:6; cf. John 1:14). And how is it that we have access to Christ’s portrayal of His Father? Through the testimony about Jesus offered in the NT Gospels. The spiritual value of these four documents is, then, incalculable in the access they provide to the clear, high-definition view of God we are able to access in Christ, testimony that is complemented by Acts with its accounts of the activity of the risen and exalted Jesus.

 

ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကို လေ့လာခြင်းနည်းလမ်း

ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထု၏ နက်နဲသော ဝိညာဉ်ရေးရာတန်ဖိုးက ကျွန်ုပ်တို့လေ့လာပုံကို စဉ်းစားရာတွင် အဓိကဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယေရှုအကြောင်း အချက်အလက်မျှသာ ရယူရန်မဟုတ်ဘဲ၊ ရှင်ပေါလု၏စကား—“ခရစ်တော်အထဲတွင် အမှန်တရားကို သင်ယူခဲ့ပြီ” (ဧဖက် ၄:၂၀-၂၁) တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း အလွန်နက်ရှိုင်းပြီး အသွင်ပြောင်းလဲစေနိုင်သော အရာဖြစ်သည်။ ယုံကြည်သူများအနေဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ယေရှု၏ဘဝ၊ အမှုတော်၊ အသေခံခြင်း၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၊ ချီးမြှောက်ခြင်းနှင့် အခြားတို့အကြောင်း ဇာတ်လမ်းများကို ခရစ်တော်နှင့် ဆက်သွယ်ပေးနိုင်ပြီး အသွင်ပြောင်းလဲစေသည့်နည်းဖြင့် စုပ်ယူရန် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုထံ လှည့်ကြသည်။ ယင်းကျမ်းငါးအုပ်ကို ယေရှု၏တပည့်တော်အဖြစ် ကျွန်ုပ်တို့ဘဝကို မည်သို့နေထိုင်ရမည်နှင့်ပတ်သက်၍ စစ်မှန်သော အာဟာရများ၊ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများနှင့် လုပ်ဆောင်ရန် လှုံ့ဆော်မှုများ ရရှိရန် မည်သို့လေ့လာရမည်နည်း။

AN APPROACH TO STUDYING THE GOSPELS AND ACTS

It is the profound, spiritual value of the Gospels and Acts that is foremost as we think about how to study them. Our goal is not just to acquire information about Jesus, but something far deeper and more transformative as suggested by Paul’s comment about learning the truth in Christ (Eph. 4:20–21). As believers, we turn to the Gospels and Acts to absorb stories about His life, ministry, death, resurrection, ascension, and beyond in a way that is transforming, that connects us with Christ. How do we study these important books to gain real nourishment, insight into how to live our lives as disciples of Jesus, and motivation to do so?

 

ဘုရားသခင်ပေးသနားတော်မူသော ယုံကြည်စိတ်ချရပြီး အခွင့်အာဏာရှိသော၊ နှိုးကြွစေခြင်းခံရသော စာအုပ်များအဖြစ် ဂုဏ်ပြုလျက် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကို လေ့လာနိုင်သည့် နည်းလမ်းများစွာရှိသည်။ ဤနေရာတွင် ကျမ်းစာကို အသေးစိတ်ပညာရပ်ဆိုင်ရာ လေ့လာခြင်းကို အာရုံစိုက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ (ယင်းသည်လည်း အလွန်အကျိုးရှိသော်လည်း) နေ့စဉ်ဝိညာဉ်ရေးရာ ဖတ်ရှုလေ့လာခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော တစ်မျိုးတစ်ဖုံသော ပုံစံကိုသာ အာရုံစိုက်ထားသည်။

There exists a wide variety of ways to study the Gospels and Acts, honoring them as reliable, authoritative, and inspired documents given by God to inform our discipleship. Our focus here is not on detailed, academic study of the Bible, however rewarding that may be, but on one pattern of daily devotional reading and study of the Gospels and Acts.

 

နည်းဗျူဟာရွေးချယ်ခြင်း

ယေရှုကို နှလုံးသားတွင် ငတ်မွတ်စွာဖြင့်၊ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို လေ့လာရာတွင် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းပြမှုအတွက် ဆုတောင်းခြင်းသည် ပထမဆုံးလုပ်ရမည့်အရာဖြစ်သည်။ ထို့နောက် နည်းဗျူဟာတစ်ခုကို ရွေးချယ်ရမည်။ သိသာထင်ရှားသော ရွေးချယ်မှုတစ်ခုမှာ အပိုဒ်တစ်ခုချင်း လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။ ကျမ်းငါးအုပ်ထဲမှ တစ်အုပ်ကို ရွေးပြီး အပိုဒ်တစ်ခုချင်းစီ ဆက်တိုက်လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်ဘာသာပြန်ကျမ်းများသည် စာပိုဒ်များကို ခွဲခြားပေးထားခြင်းဖြင့် အထောက်အကူပြုသည် (ဥပမာ၊ “ယောဟန်ဗတ္တိဇံဆရာ လမ်းပြင်ဆင်သည်” မာကု ၁:၁-၈; သို့မဟုတ် “စုန်းအတတ်ဆရာ ရှိမုန်၏ ယုံကြည်ကြောင်းဝန်ခံချက်” တမန် ၈:၉-၁၃)။ သို့မဟုတ် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများ အပြိုင်ဇယားတစ်ခု သို့မဟုတ် အပြိုင်အဆိုင်စာပိုဒ်များစာရင်းဖြင့် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများအကြား အပြိုင်စာပိုဒ်များကို လေ့လာနိုင်သည်။

Choosing a Strategy

With a hunger for Jesus, prayer for the guidance of the Holy Spirit must be our first activity when studying God’s word. Then we need to select a strategy. An obvious choice would be passage-by-passage study. Choosing one of our five books, we work our way through it passage-by-passage. Modern translations are helpful here in dividing the text into passages (e.g., “John the Baptist Prepares the Way,” Mark 1:1–8; or “Simon the Sorcerer’s Profession of Faith,” Acts 8:9–13). Or, with the help of a synopsis of the Gospels or a list of parallel passages in the Gospels, we might choose to study parallel passages across the Gospels.

 

အခြားရွေးချယ်မှုတစ်ခုမှာ “စာအုပ်တစ်အုပ်လုံး” နည်းဗျူဟာဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကို အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အိမ်�教会များတွင် တစ်အုပ်လုံးဖတ်ရန် ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ (“ကျမ်းစာဖတ်ရှုခြင်း” သည် ယုံကြည်သူများ၏ဘဝတွင် ဗဟိုပြုခဲ့ပြီး ယခုခေတ်ထက် အချိန်ပိုမိုပေးခဲ့သည်)။ ထိုအစောပိုင်းအခြေအနေကို ထင်ဟပ်စေရန် စာအုပ်တစ်အုပ်လုံးကို အာရုံစိုက်ပြီး တစ်အုပ်လုံးဖတ်ရှု သို့မဟုတ် နားထောင်နိုင်သည်။ ယင်းသည် အချိန်အတော်ယူရမည်ဖြစ်သည်။

Alternatively, we could adopt a “whole book” strategy. As we noted earlier, the Gospels and Acts were composed for reading in early Christian house churches, where they would be read out as whole documents. (“Scripture reading” was more central to the life of believers generally, and more time was dedicated to the activity back then than it usually is now.) Reflecting this early setting, we might choose to focus our attention on an entire book, reading or listening to the entire document, which would take some time.

 

မေးခွန်းတစ်ခုရွေးချယ်ခြင်း

နည်းဗျူဟာရွေးပြီးနောက် လေ့လာမှုကို လမ်းညွှန်ပြီး ဖွဲ့စည်းပေးမည့် မေးခွန်းတစ်ခု သို့မဟုတ် မေးခွန်းများစုကို ရွေးချယ်ရမည်။ စိတ်ဝင်စားဖွယ်နှင့် အရေးကြီးသော အကြောင်းအရာတစ်ခုဖြင့် ဦးဆောင်သော အကြောင်းအရာဆိုင်ရာ ဖတ်ရှုခြင်းကို ရွေးချယ်နိုင်သည်။ ကျမ်းငါးအုပ်ထဲမှ တစ်အုပ် သို့မဟုတ် အပိုဒ်များကို အောက်ပါမေးခွန်းမျိုးဖြင့် လေ့လာနိုင်သည်။ ဤစာအုပ် သို့မဟုတ် အပိုဒ်က ယေရှုအကြောင်း ဘာပြောသနည်း။ ခရစ်တော်ပြန်ကြွလာခါနီးတွင် ယေရှု၏တပည့်အဖြစ် မည်သို့နေထိုင်ရမည်အကြောင်း ဘာပြောသနည်း။ ဖခင် သို့မဟုတ် မိခင်ကောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်နည်းကို ဘာပြောသနည်း။ ယေရှုအကြောင်း သစ္စာရှိစွာ သက်သေခံနည်းကို ဘာပြောသနည်း။ ငွေကြေးနှင့် အခြားအရင်းအမြစ်များကို မည်သို့ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရမည်အကြောင်း ဘာသင်ပြသနည်း။ ဆုတောင်းစွာရွေးချယ်ထားသော မည်သည့်မေးခွန်းမဆို သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းပြမှုဖြင့် ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုထံ ယူဆောင်လာလျှင် ဘဝပြောင်းလဲစေနိုင်သော အရေးကြီးရလဒ်များ ထွက်ပေါ်လာနိုင်သည်။

Choosing a Question

Having selected a strategy, we need a question or a set of questions that will guide and structure our study. We might choose to do a thematic reading guided by a topic of interest and significance. We might study one of our five books or passages within them guided by questions like these: What does this book or passage tell me about Jesus? What does it tell me about living as a disciple of Jesus as we approach Christ’s return? What does it say about how to be a better father or mother? What does it say about how to be a faithful witness to Jesus? What can I learn about how I should invest my money and other resources? Any question of prayerful significance will likely yield important, life-changing results as you bring it to the Gospels and Acts and seek the guidance of the Holy Spirit.

 

ဧဝဝံဂေလိတရားကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုမှ အပိုဒ်များကို ပိုမိုဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံရှိသော မေးခွန်းများဖြင့် ချဉ်းကပ်ခြင်းက အကျိုးရှိနိုင်သည်။ စာပိုဒ်တစ်ခုကို ဂရုတစိုက်လေ့လာလိုပါက အဆင့်လေးဆင့်ဖြင့် စာပိုဒ်ကို “စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်း” ပြုလုပ်နိုင်သည်။

You may find it beneficial to approach passages in the Gospels and Acts using a more structured set of questions. If we wish to do a careful study of a passage, we could conduct an “interrogation” of the passage in four steps:

 

၁. အဖြစ်အပျက12 လေ့လာခြင်း။ ဤနေရာတွင် စာပိုဒ်ကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဖတ်ရှုပြီး မေးခွန်းထုတ်သည်။ ဤနေရာတွင် ဘာတွေ့သနည်း။ စာပိုဒ်တွင် ဘာဖြစ်ပျက်နေသနည်း။ မရင်းနှီးသော လူများ၊ နေရာများ သို့မဟုတ် ဝေါဟာရများရှိသနည်း။ (ကျမ်းစာအဘိဓာန်ကောင်းတစ်ခု အထူးအသုံးဝင်သည်)။ ဤစာပိုဒ်သည် မည်သည့်စာပေအမျိုးအစားနည်း (ဇာတ်ကြောင်း၊ ဉာဏ်တု၊ လူနာပျောက်ကင်းခန်း စသည်)။

1. Observation. Here we read and reread the passage, asking: What do I see here? What is going on in this passage? Are there people, places, or terms with which I am unfamiliar? (Using a good Bible dictionary can be especially helpful here). What type of literature is this (a narrative, parable, healing story, or something else)?

 

ဉာဏ်တုများနှင့်ပတ်သက်၍ အထူးသတိထားရမည်။ လေ့လာနေသော ဉာဏ်တုအမျိုးအစားကို ဂရုတစိုက်ကြည့်ရှုရမည်—ဉပစာ၊ ဇာတ်လမ်းဉာဏ်တု၊ သို့မဟုတ် နှိုင်းယှဉ်ချက် (ဥပမာ၊ “ကောင်းကင်နိုင်ငံသည် … နှင့်တူသည်”)။ ဇာတ်လမ်းဉာဏ်တုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်များတွင် ဇာတ်လမ်းတစ်ခုလုံး၏ သက်ရောက်မှု သို့မဟုတ် အဓိကနှိုင်းယှဉ်ချက်ကို အာရုံစိုက်ရမည်။ ဉာဏ်တုတစ်ခုလုံးနှင့် မကိုက်ညီသော သင်ခန်းစာများ မဆွဲထုတ်ရပေ။

Parables, it should be noted, require close attention. We should observe closely what type of parable we are studying—an allegory, story parable, or a simile (e.g., “The kingdom of heaven is like …”). With story parables and similes, we should focus on the impact of the story as a whole or the main point of comparison. We must avoid drawing lessons that are inconsistent with the parable as a whole.

 

၂. အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း။ ယေရှု၏လူ့ဘဝအမှုတော်ခေတ်အခြေအနေတွင် ဤစာပိုဒ်သည် ဘာအဓိပ္ပာယ်ရသနည်း။ မူလစာရေးသူသည် မူလပရိသတ်ထံ ဘာပြောလိုသနည်း။ မည်သည့်အကြောင်းအရာများ သို့မဟုတ် အတွေးအခေါ်များ မျှဝေနေသနည်း။ အစောပိုင်းခရစ်ယာန်များအတွက် ဤစာပိုဒ်သည် အဘယ်ကြောင့် အသုံးဝင်ခဲ့သနည်း။ စာရေးသူသည် ဤအတွေးအခေါ်များကို အဘယ်ကြောင့် ဤနည်းဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သနည်း။ တောင်ပေါ်တရားဟောခြင်းကို လေ့လာရာတွင် အယ်လင်ဂျီ၊ ဝှိုင်းသည် “စိတ်ထဲတွင် ထိုအခန်းသို့ ပြန်သွားကြပါစို့။ တပည့်တော်များနှင့်အတူ တောင်စောင်းတွင် ထိုင်နေသည်ဟု စိတ်ကူးယဉ်ကြပါစို့။ တပည့်တော်များ၏နှလုံးသားထဲ ပြည့်နှက်နေသော အတွေးအမြင်များနှင့် ခံစားချက်များထဲသို့ ဝင်ရောက်ကြပါစို့။ ယေရှု၏နှုတ်မြွက်စကားများသည် နားထောင်သူများအတွက် ဘာအဓိပ္ပာယ်ရခဲ့သည်ကို နားလည်ခြင်းဖြင့် ထိုစကားများတွင် အသစ်အဆန်းနှင့် သက်ဝင်လှုပ်ရှားမှုကို ကျွန်ုပ်တို့ တွေ့မြင်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့အတွက်ပါ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော သင်ခန်းစာများကို စုဆောင်းနိုင်မည်” ဟု ဖိတ်ခေါ်ထားသည် (MB ၁)။

2. Interpretation. What did this mean in the context of the earthly ministry of Jesus? What was the author attempting to say to the original audience? What themes or ideas are being shared? Why would early Christians have found this passage helpful or useful? Why would the author express these ideas in this way? With regard to studying the Sermon on the Mount, Ellen G. White invites, “Let us in imagination go back to that scene, and, as we sit with the disciples on the mountainside, enter into the thoughts and feelings that filled their hearts. Understanding what the words of Jesus meant to those who heard them, we may discern in them a new vividness and beauty, and may also gather for ourselves their deeper lessons” (MB 1).

 

၃. ဆက်စပ်မှုရှာဖွေခြင်း။ ဤနေရာတွင် ကျမ်းစာကို ကျမ်းစာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြီး မေးခွန်းထုတ်သည်။ ဤစာပိုဒ်နှင့် အကြောင်းအရာများသည် ကျမ်းစာတစ်ခုလုံးတွင် မည်သို့ဆက်စပ်သနည်း။ ကျမ်းစာညွှန်းကိန်း သို့မဟုတ် ကျမ်းစာလေ့လာဆော့ဖ်ဝဲလ်ကို အသုံးပြု၍ အရေးကြီးသော စကားလုံးများ သို့မဟုတ် အကြောင်းအရာများကို ကျမ်းစာတစ်ခုလုံးတွင် ခြေရာခံပြီး စာပိုဒ်မှထွက်ပေါ်လာသော အကြောင်းအရာများနှင့်ပတ်သက်၍ ကျမ်းစာတစ်ခုလုံးက ဘာပြောသည်ကို ကျယ်ပြန့်စွာ နက်ရှိုင်းစွာ နားလည်နိုင်သည်။ ဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများတွင် အသုံးချရာတွင် လေ့လာနေသော စာပိုဒ်နှင့် အခြားဧဝံဂေလိတရားကျမ်းများရှိ အပြိုင်စာပိုဒ်များကို နှိုင်းယှဉ်ရမည်။

3. Correlation. Here we compare Scripture with Scripture, seeking to answer the question, How does this passage and its themes relate to the rest of what the Bible says? Using a concordance or Bible study software, we trace important words or themes through the Bible, broadening and deepening our understanding of what the Bible as a whole says about the themes raised in our passage. Applying this to the Gospels means that we will compare parallel passages in other Gospels with the one we are studying.

 

၄. အသုံးချခြင်း။ ခရစ်ယာန်များအနေဖြင့် ကျမ်းစာကို အချက်အလက်ရယူရန် သို့မဟုတ် စာပေပျော်ပျော်ဖတ်ရန်သာ (သို့သော် ယင်းနှစ်ခုလုံးကို ပေးစွမ်းသော်လည်း) မဖတ်ရှုလေ့လာပါ။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်လမ်းပြရာ လိုက်လျှောက်လိုစိတ်ဖြင့်နှင့် အဆင့်သုံးဆင့်မှ သင်ယူခဲ့သမျှကို စိတ်ထဲထားပြီး ကိုယ်ပိုင်အတွေ့အကြုံနှင့် ဆက်စပ်သော မေးခွန်းမျိုးကို စာပိုဒ်ထံ မေးခွန်းထုတ်ခြင်းက အထောက်အကူဖြစ်သည်။ ဥပမာ။

4. Application. As Christians, we do not read and study the Bible simply to acquire information or for literary pleasure (though it provides plenty of both). With a desire to follow where God’s word leads and keeping in mind what we have learned from the first three steps, it is helpful to ask questions of the text that relate to our own personal experience, such as the following:

 

• ဤဇာတ်လမ်း သို့မဟုတ် စာပိုဒ်တွင် ယေရှုအကြောင်း ဘာသင်ပြသနည်း။ ကိုယ်တော်၏အမှတ်အသားက ယနေ့ခေတ်တွင် ကျွန်ုပ်အတွက် ဘာအဓိပ္ပာယ်ရသနည်း။

• ဇာတ်လမ်းထဲရှိ ဇာတ်ကောင်များ၏ ချို့ယွင်းချက်များသည် ကျွန်ုပ်၏ တပည့်ဘဝအတွက် ပြဿနာဖြစ်နိုင်သနည်း။ သူတို့ပြသထားသော အပြစ်များတွင် ကျွန်ုပ် အပြစ်ရှိသလား။ နောင်တရရန် အချက်ပြမှုရှိသနည်း။

• ယေရှု သို့မဟုတ် ကိုယ်တော်၏နောက်လိုက်များ၏ စကား သို့မဟုတ် ဥပမာကို အလေးအနက်ထားပါက ဘာဖြစ်မည်နည်း။ ကျွန်ုပ်၏အချိန်ကို မည်သို့သုံးစွဲမည်နည်း။ ကျွန်ုပ်၏အ�

• ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူသော ယေရှုသည် ဤစာပိုဒ်မှတစ်ဆင့် ကျွန်ုပ်အား ဘာပြောနေသနည်း။ ဤအချိန်တွင် ကျွန်ုပ်အတွက် အရေးကြီးသောအရာကား အဘယ်နည်း။

• ဤစာပိုဒ်သည် ယေရှုကို ကိုးကွယ်ခြင်းကို မည်သို့ညှိနှိုင်းပေးသနည်း။ ကျွန်ုပ်ကို ဒူးထောက်ပြီး ကိုးကွယ်ရန် မည်သို့လှုံ့ဆော်ပေးသနည်း။

•          What do we learn about Jesus in this story or passage? What should this aspect of His identity mean to me today?

•          What flaws, displayed by characters in the story, might prove problematic to my discipleship? Am I guilty of the faults and sins they display? Is there a cue here for me to repent?

•          What would happen if I took seriously the words or example of Jesus or His followers in this story? How would it affect the way I use my time? How might it reshape my relationships and challenge my discipleship?

•          What is the risen Jesus saying to me through this passage? In this passage, what is important to me at this moment?

•          How does this passage tune my worship of Jesus? How does it impel me to my knees to worship Him?

 

သတ်မှတ်ထားသော စာပိုဒ်တစ်ခုသည် ဤမေးခွန်းများအားလုံးကို ဖြေဆိုနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။ သို့သော် မေးခွန်းတစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုက ရွေးချယ်ထားသော စာပိုဒ်တွင် အာဟာရပြည့်ဝသော ဝိညာဉ်ရေးရာစားစရာကို ရှာတွေ့စေမည်။ အဆင့်လေးဆင့် (လေ့လာခြင်း၊ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း၊ ဆက်စပ်မှုရှာဖွေခြင်း၊ အသုံးချခြင်း) ကို ဂရုတစိုက်လုပ်ဆောင်ရန် အချိန်မကြာခဏ မရှိပေ။ စာပိုဒ်ကို ဆုတောင်းစွာဖတ်ရှုပြီး ယခုဖော်ပြခဲ့သော မေးခွန်းမျိုးကို ဆုတောင်းစွာမေးခြင်းသည် အတိုကောက် ကျမ်းစာလေ့လာနည်းတစ်ခု အဖြစ် အထောက်အကူဖြစ်သည်။

It is unlikely that a specific passage will offer answers to every question in a set of application questions like these, but one or two of the questions will help us find nourishing spiritual food in the selected passage. Time may not often allow working carefully through the four steps (observation, interpretation, correlation, application). A prayerful reading of a passage and asking prayerful questions like the ones just listed provides a helpful “shortcut” Bible study strategy.

 

သမ္မာကျမ်းစာလေ့လာရေးကိရိယာများထည့်သွင်းခြင်း

ဤနေရာ၌ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျမ်းစာလေ့လာရာတွင် အဓိပ္ပာယ်နက်နဲမှုကို ပေါင်းထည့်ပေးနိုင်သော ကျမ်းစာလေ့လာရေးကိရိယာများကို စဉ်းစားပါသည်။ ထိုကိရိယာများမှာ ကျမ်းစာရှာဖွေရေးပရိုဂရမ်၊ ကျမ်းစာအဘိဓာန်၊ ကျမ်းချက်အဋ္ဌကထာများ (ဤစာအုပ်ကဲ့သို့) နှင့် လေ့လာရန်ကျမ်းစာများ (ဥပမာ Andrews Study Bible ကို NKJV သို့မဟုတ် NIV ဖြင့်) ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဤကိရိယာများကို ဂရုတစိုက်ရွေးချယ်ပါ။ သမ္မာကျမ်းစာသည် ဘုရားသခင်က နှိုးဆွပေးထားသည်ဟု ယုံကြည်ပြီး၊ ယနေ့ခေတ် ခရစ်ယာန်များအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်ဟု ပြသထားသော ကိရိယာများကို ဦးစားပေးပါ။ သူများသည် ဧဝံဂေလိတကျမ်းလေးအုပ်နှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကို Ellen G. White ရေးသားသော The Desire of Ages နှင့် The Acts of the Apostles စာအုပ်များနှင့် တွဲ၍ဖတ်ရှုခြင်းကို အဖိုးတန်သော အတွေ့အကြုံတစ်ခုအဖြစ် တွေ့ရှိကြပါသည် (ဤစာအုပ်များ၏ အခန်းတစ်ခန်းစီ၏ ပထမစာမျက်နှာတွင် ထိုအခန်းနှင့်ဆိုင်သော ကျမ်းချက်များကို ဖော်ပြထားပါသည်)။

Adding Bible Study Tools

Here we consider Bible study tools that can add depth of meaning to our study. These can be: a Bible search program, a Bible dictionary, commentaries (such as this volume), and study Bibles (such as the Andrews Study Bible in NKJV or NIV). Select these tools carefully, privileging those that exhibit a belief that the Bible is inspired by God and is essential for Christians today. Many have found it a valuable experience to read the Gospels and Acts alongside Ellen G. White’s books The Desire of Ages and The Acts of the Apostles (the first page of each chapter of these books lists the Bible passage or passages that the chapter discusses).

 

ဧဝံဂေလိတကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုနှင့်ပတ်သက်၍ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကြီးမားသောစိန်ခေါ်မှုမှာ ဤသန့်ရှင်းသောကျမ်းစာများ၏ သင်ခန်းစာများကို ကျွန်ုပ်တို့၏ တစ်ဦးချင်းဘဝနှင့် အသင်းတော်ဘဝတွင် အသုံးချနိုင်ရန်နှင့် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရန်ဖြစ်သည်။ ဤများပြားလှသော လိုအပ်ချက်အတွက် အဖြေကို ကျွန်ုပ်တို့၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူသော သခင်ယေရှုခရစ်က ကတိပေးထားသော သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ အမြဲတည်မြဲသော အမှုတော်တွင်သာ တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ သင်လေ့လာသိရှိခဲ့သမျှနှင့် ကြားသိခဲ့သမျှကို ဆုတောင်းရင်း သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်အား ဤဉာဏ်အလင်းများကို သင့်ဘဝတွင် လှုပ်ရှားစေရန် ဖိတ်ခေါ်ပါ။

Our grand challenge with regard to the Gospels and Acts is to appropriate and actualize the lessons of these sacred books in our individual lives and corporate existence. The answer to this great need is found only in the abiding work of the Holy Spirit, promised to us by our risen Lord. Praying over what you have learned and heard, invite the Holy Spirit to activate these insights in your life.

အခန်းကြီး - ၁

မဿဲ

MATTHEW

နိဒါန်း

INTRODUCTION

ခေါင်းစဉ်နှင့် ရေးသားသူ။ ဤဧဝံဂေလိတကျမ်း၏ အစောဆုံးလက်ရှိလက်ရေးစာမူများတွင် ခေါင်းစဉ်ပါဝင်ခြင်းမရှိသော်လည်း၊ ရှေးခေတ်စာပေများတွင် အခြားစာအုပ်များကဲ့သို့ စာလိပ်များကြားတွင် လွယ်ကူစွာရှာဖွေနိုင်ရန် ခေါင်းစဉ်ကို နောက်ပိုင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပါသည် (များသောအားဖြင့် စာလိပ်ပြင်ပတွင်)။ ဤခေါင်းစဉ်ကို ဧဝံဂေလိတကျမ်းရေးပြီးနောက် မကြာမီတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အစောဆုံးလက်ရေးစာမူများတွင် တွေ့ရှိရသော ခေါင်းစဉ်များမှာ “မာတ်ထူးအရ ဧဝံဂေလိတကျမ်း”၊ “မာတ်ထူးအရ” နှင့် “မာတ်ထူးအရ သန့်ရှင်းသောဧဝံဂေလိတကျမ်း” စသည်တို့ ဖြစ်ပါသည်။

Title and Authorship. Although a title was not part of the earliest extant manuscripts of this Gospel, as with other works in antiquity, a title was eventually added (often on the outside of the scroll) to make it easy to locate among other scrolls. The title was likely added very soon after the Gospel was written. There are several versions of the title found in the earliest manuscripts of the Gospel, including: “The Gospel According to Matthew,” “According to Matthew,” and “The Holy Gospel According to Matthew.”

 

မာတ်ထူးဧဝံဂေလိတကျမ်းတွင် မည်သူရေးသည်၊ မည်သည့်အချိန်တွင် ရေးသည်၊ မည်သည့်နေရာတွင် ရေးသည်ကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပါ။ ဤမေးခွန်းများအတွက် အဖြေကို ဧဝံဂေလိတကျမ်းအတွင်းနှင့်အပြင်မှ အရိပ်အမြွက်များမှသာ တွက်ဆနိုင်ပါသည်။ ရေးသားသူနှင့်ပတ်သက်၍ အကောင်းဆုံးအရိပ်အမြွက်မှာ ခေါင်းစဉ်ပါသော မာတ်ထူးဧဝံဂေလိတကျမ်း အားလုံးတွင် မာတ်ထူးကို ရေးသားသူအဖြစ် ဖော်ပြထားခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤနာမည်ရှိ တပည့်တော်တစ်ဦးကို ဧဝံဂေလိတကျမ်းလေးအုပ်နှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် တွေ့ရှိရပါသည် (မာတ် ၁၀:၃၊ မာကု ၃:၁၈၊ လု ၆:၁၅၊ တမန် ၁:၁၃)။ သို့သော် မာတ်ထူးဧဝံဂေလိတကျမ်းတွင်သာ မာတ်ထူးကို အခွန်ခံအရာရှိဟောင်းဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ တပည့်တော် ၁၂ ပါးထဲသို့ မဝင်မီ စာရေးတတ်ရမည့် အလုပ်ကို လုပ်ခဲ့ရသူဟု ဆိုပါသည် (မာတ် ၉:၉၊ ၁၀:၃)။ စိတ်ဝင်စားစရာမှာ မာကု ၂:၁၄ နှင့် လု ၅:၂၇ တွင် သူ့ကို လေဝိဟု ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ရှေးခေတ်တွင် လူများတွင် နာမည်နှစ်ခုရှိလေ့ရှိသည်နှင့်အညီ (ဥပမာ ရှိမုန်ပေတရု၊ တောမာကို ဒိဒုမ်ဟု ခေါ်သည်) သူ၏ ဒုတိယနာမည်ဖြစ်ပါသည်။ မာတ်ထူးကို အဓိကဇာတ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်သော တစ်ခုတည်းသော ဇာတ်လမ်းမှာ ယေရှုကို ဂုဏ်ပြုသော အနေဖြင့် သူပြုလုပ်ခဲ့သော ညစာပွဲပင် ဖြစ်ပါသည် (မာတ် ၉:၉–၁၃၊ မာကု ၂:၁၅–၁၇၊ လု ၅:၂၉–၃၂)။

The Gospel of Matthew does not state who wrote it, when it was written, or where it was written. We can work out the answers to these questions only from clues within and without the Gospel. The best clue to authorship is the fact that every copy of this Gospel that has a title identifies Matthew as the author. A disciple by this name appears in each of the Gospels and in Acts (Matt. 10:3; Mark 3:18; Luke 6:15; Acts 1:13), though it is only in the Gospel of Matthew that Matthew is identified as having been a tax collector, a discipline which would have required him to write frequently, before he became one of the Twelve (Matt. 9:9; 10:3). Interestingly, he is called Levi in Mark 2:14 and Luke 5:27—apparently his second name, as was common in the ancient world (e.g., Simon Peter and Thomas called Didymus). The only story that includes Matthew as a significant character involves the dinner that he gave in honor of Jesus (Matt. 9:9–13; Mark 2:15–17; Luke 5:29–32).

 

လက်ရေးစာမူပြင်ပမှ ရေးသားသူနှင့်ပတ်သက်သော အစောဆုံးသက်သေမှာ တမန်တော်များကို သိခဲ့သူ ပါပီယပ် (Papias) ဆိုသူထံမှ ဖြစ်ပြီး၊ ရေးသားသူမှာ မာတ်ထူးဟု ဆိုသော်လည်း သူ့ကို တပည့်တော်ဟု မဖော်ပြပါ။ ဒုတိယရာစုခရစ်ယာန်စာရေးဆရာ အိုင်ရဲနီယပ် (Irenaeus) က မာတ်ထူးကို ယေရှု၏တပည့်တော်ဖြစ်ပြီး ဧဝံဂေလိတကျမ်းရေးသားသူဟု ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားပါသည်။ ထို့ကြောင့် အစောဆုံးမှတ်တမ်းသက်သေများနှင့် ဧဝံဂေလိတကျမ်း၏ ရေးသားသူနှင့်ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်ပေးခဲ့သော အစောဆုံးခရစ်ယာန်များအားလုံး တညီတညွတ်တည်း မာတ်ထူးသည် ယေရှု၏တပည့်တော်ဖြစ်ပြီး ဤဧဝံဂေလိတကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သည်ဟု သဘောတူကြပါသည်။

The earliest evidence of authorship from outside of the manuscript comes from a writer named Papias, who was of the generation that knew the apostles. He indicates that the author was Matthew, but he does not identify him as the disciple. Irenaeus, a second-century Christian author, clearly identifies Matthew as the disciple of Jesus and the author of the Gospel. Thus the earliest documentary evidence and the earliest Christians who comment on the authorship of the Gospel all agree that it was written by Matthew who was a disciple of Jesus.

 

ရေးသားခဲ့သည့်ခေတ်။ ဧဝံဂေလိတကျမ်းအတွင်းမှ ရေးသားခဲ့သည့်ခေတ်ကို ညွှန်ပြသော တစ်ခုတည်းသော အရိပ်အမြွက်မှာ မာတ်ထူး ၂၇:၈ တွင် ဖြစ်ပြီး၊ ဂျူဒါသေဆုံးရာနေရာကို “ယနေ့တိုင်အောင် သွေးကွင်းဟု ခေါ်သည်” ဟု ဆိုထားပါသည်။ ဤစကားစုကို ဂျူဒါသေဆုံးမှုကို ဖော်ပြထားသော ကျမ်းချက်တစ်ခုတည်းဖြစ်သည့် တမန်တော်ဝတ္ထု ၁:၁၇–၁၉ တွင် မတွေ့ရပါ။ “ယနေ့တိုင်အောင်” ဟူသော စကားစုက ဂျူဒါသေဆုံးမှုဖြစ်ရပ်နှင့် ဤကျမ်းရေးသားချိန်ကြားတွင် အချိန်အတန်ကြာခဲ့ပြီဟု ညွှန်ပြပါသည်။ မည်မျှကြာခဲ့သည်ကို မသိရသော်လည်း၊ ဒုတိယရာစုအစတွင် ဤဧဝံဂေလိတကျမ်းကို ရည်ညွှန်းထားသော အခြားစာအုပ်များ (ဥပမာ ဒိဒချီနှင့် အိဂနာတီယပ်စ်၏ စမီရနာသို့စာ) ရှိသဖြင့် ထိုအချိန်မတိုင်မီ ရေးသားပြီးစီးပြီး ပြန့်ပွားနေခဲ့ရမည်ဖြစ်ပါသည်။

Date. The only indication within the Gospel itself as to its date is found in Matthew 27:8, which states that the field in which foreigners are buried is called the field of blood “to this day,” a phrase missing from the only other description of the death of Judas in the NT (Acts 1:17–19). This phrase indicates that some time must have passed between the events surrounding the death of Judas and this writing. While we do not know how much time elapsed, the Gospel had to have been written and in circulation before the beginning of the second century, since allusions to it are found in other writings that date to that time (i.e., the Didache and Ignatius’s Epistle to the Smyrneans).

 

မာတ်ထူးဧဝံဂေလိတကျမ်း၏ ရေးသားခဲ့သည့်ခေတ်ကို တိကျစွာသတ်မှတ်ရန် အရေးကြီးသောအချက်တစ်ခုမှာ မာကုနှင့် လုကာဧဝံဂေလိတကျမ်းများနှင့် စာပေဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုပြင်းထန်စွာရှိခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤသုံးအုပ်ကို အတူ tisတူမြင်ရသည်ဟု ဆိုသော တူညီသောအမြင်ဧဝံဂေလိတကျမ်းများ (Synoptic Gospels) ဟုခေါ်ပြီး၊ ဇာတ်လမ်းများ၊ စကားလုံးများနှင့် ဖြစ်ရပ်များ၏ အစဉ်လိုက်တူညီမှုက စာပေဆိုင်ရာ မှီခိုမှုရှိသည်ဟု ညွှန်ပြပါသည်။ ပညာရှင်အချို့က မာတ်ထူးကို အဦးဆုံးရေးခဲ့ပြီး မာကုက အတိုချုံ့ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသော်လည်း၊ ပညာရှင်အများစုက မာကုကို အဦးဆုံးရေးခဲ့ပြီး မာတ်ထူးနှင့် လုကာက နောက်မှချဲ့ထွင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြပါသည်။ ဤသို့ဆိုလျှင် မာတ်ထူးကို မာကုပြီးနောက် ခရစ်နှစ် ၆၀ မှ ၈၅ ကြားတွင် ရေးသားခဲ့ရမည်ဖြစ်ပါသည်။

Another important consideration that plays a significant role in any attempt to fix a date to Matthew’s Gospel is its strong literary relationship with the Gospels of Mark and Luke. The similar stories, wording, and order of events that these three Gospels (known as the Synoptic Gospels—since the term “synoptic” means, “seen with the same view”) share indicate some sort of literary interdependence exists between them. While some scholars suggest that Matthew was written first, followed by Mark (who would have then abbreviated Matthew) and Luke (who used both Mark and Matthew), most scholars believe it is more likely that Mark was the first Gospel written and that Matthew and Luke later expanded on what Mark wrote. If this is the case, then Matthew would have to have been written sometime after the completion of Mark’s Gospel, likely between A.D. 60 and 85.

 

ပိုမိုတိကျသောရက်စွဲကို ငြင်းခုံသူများသည် ယေရုရှလင်မြို့ ပြိုလဲခြင်း (ခရစ်နှစ် ၇၀) မတိုင်မီ သို့မဟုတ် နောက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ခွဲခြားကြပါသည်။ ခရစ်နှစ် ၇၀ နောက်ဟု ဆိုသူများက မာတ်ထူးတွင် ယေရုရှလင်ပြိုလဲပြီးမှ ရေးသားခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသော ခေတ်မမီမှုများစွာပါသည်ဟု ဆိုကြပါသည်။ ဥပမာ ယေရှု၏ ဥပစာများတွင် မြို့တစ်မြို့ပြိုလဲခြင်းကို ရည်ညွှန်းခြင်း (မာတ် ၂၂:၇၊ ၂၃:၃၆၊ ၃၈)၊ အသင်းတော်ဟူသော စကားကို ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း (၁၆:၁၈၊ ၁၈:၁၇) နှင့် ယေရုရှလင်ပြိုလဲမည့် ပရောဖက်ပြုချက် (၂၄:၁–၂၊ ၁၅–၂၂) တို့ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ယေရှုသည် တမန်တော်များကို မယ်ရှိယအသိုင်းအဝိုင်းသစ်အဖြစ် စုဖွဲ့ခဲ့ပြီး၊ ထိုခေတ်နိုင်ငံရေးအခြေအနေတွင် ရောမနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ကို သိရှိခဲ့သည်ဟု ခွင့်ပြုပါက ဤအရာများကို အလွယ်တကူ ဖြေရှင်းနိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် ယေရုရှလင်ပြိုလဲခြင်းဖော်ပြချက်မှာ အလွန်ယေဘုယျဖြစ်ပြီး ဖြစ်ရပ်များဖြစ်ပွားပြီးမှ အသိပညာလိုအပ်ခြင်းမရှိပါ။ ယုံကြည်သူများအနေဖြင့် ဘုရားသခင်၏သားတော်အနေဖြင့် အနာဂတ်ကို ဟောကြားနိုင်သည်ကို ငြင်းပယ်စရာအကြောင်းမရှိပါ။

Those who argue for a more precise date of the Gospel are divided over whether Matthew was written before or after the fall of Jerusalem in A.D. 70. Advocates of a post-70 date claim that Matthew contains many anachronisms that indicate it had to have been written after the destruction of Jerusalem. This includes references to the destruction of a city in Jesus’s parables (Matt. 22:7; 23:36, 38) that are understood as oblique allusions to the destruction of Jerusalem, explicit references to the “church” (16:18; 18:17), and Jesus’s prophecy of the fall of Jerusalem itself (24:1–2, 15–22). These objections, however, are easily overcome if we allow that Jesus was intentionally gathering and forming His disciples into a new messianic community and that in the political climate of the day, He recognized the certainty of a confrontation with Rome and its inevitable outcome. Besides, the description of Jerusalem’s destruction is general enough not to have required specific knowledge of the events themselves after they occurred. Moreover, as believers, there is no reason to deny that as the Son of God, Jesus could in fact have predicted the future.

 

အစောပိုင်းရက်စွဲကို ထောက်ခံသူများက မာတ်ထူးတွင် ဂျူးဘာသာကို အပြုသဘောဆောင်စွာ အာရုံစိုက်ထားပြီး၊ ယေရှုကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ပရောဖက်ပြုထားသော မယ်ရှိယအဖြစ် ဖော်ပြထားခြင်းက စာဖတ်သူအများစုမှာ ဂျူးယုံကြည်သူများဖြစ်ပြီး ဂျူးအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း နေထိုင်နေဆဲခေတ်ကို ညွှန်ပြသည်ဟု ဆိုကြပါသည်။ ဂျူးစစ်ပွဲ (ခရစ်နှစ် ၆၆–၇၃) နှင့် တပါးအမျိုးသားအသင်းတော် တိုးချဲ့မှုအပြီးတွင် အခြေအနေပြောင်းလဲသွားပါသည်။ ထို့ပြင် ယေရှု၏နှုတ်မြွက်စကားများကို မှတ်တမ်းတင်ပုံမှာ ဗိမာန်တော်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်ဟု ညွှန်ပြပြီး၊ ယေရုရှလင်ပြိုလဲပြီးနောက် ရေးသားခဲ့လျှင် ယေရှု၏ပရောဖက်ပြုချက်ပြည့်စုံမှုကို အတည်ပြုရန် ဖြည့်စွက်ဖော်ပြမည်ဟု မျှော်လင့်ရပါသည်။ မာကုကို အဦးဆုံးရေးခဲ့သည်ဆိုလျှင်ပင် မာတ်ထူးကို ခရစ်နှစ် ၇၀ မတိုင်မီ ရေးသားနိုင်ပြီး လုကာကို ထိုနောက်တွင် ရေးသားနိုင်ပါသည်။

Those who favor an earlier date argue that Matthew’s largely positive focus on Judaism and its depiction of Jesus as the promised Messiah foretold in the OT Scriptures point to a time when most of its readers were still Jewish believers living in Jewish circles. This situation certainly changed after the Jewish War (A.D. 66–73) and with the expansion of the Gentile church. In addition, the way Matthew narrated the sayings of Jesus seems to indicate that the temple was still standing when the Gospel was written, since if the Gospel had been written after the fall of Jerusalem, one would expect the author to have included some sort of indication of the fulfillment of Jesus’s prophecy about its destruction as further confirmation of His identity. Even if Mark was written first, there is no reason to think that Matthew could not have been written sometime before A.D. 70 and Luke likely sometime after that.

 

မာတ်ထူးဧဝံဂေလိတကျမ်းကို မည်သည့်အချိန်တွင် ရေးသားခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရသေးသလို၊ မည်သည့်နေရာတွင် ရေးသားခဲ့သည်ကို ပို၍မသေချာပါ။ အကြံပြုချက်များမှာ သန့်ရှင်းရာပြည် သို့မဟုတ် ဆီးရီးယား အစရှိသည်မှ အန္တိအုတ်မြို့ (Syrian Antioch)၊ တိန်ဂျောဒန်ရှိ ပဲလာ၊ ဂလိလဲယနှင့် အဲဂုတ္တုရှိ အလက်ဇန္ဒြီးယားအထိ ရှိပါသည်။ ပညာရှင်အများစုက သန့်ရှင်းရာပြည်မြောက်ပိုင်း သို့မဟုတ် တောင်ပိုင်းဆီးရီးယားဟု ယူဆကြသော်လည်း၊ နောက်ထပ်အချက်အလက်မထွက်ပေါ်မချင်း မသေချာနိုင်ပါ။

While it is difficult to know for certain when Matthew was written, there is even greater uncertainty about the location where the Gospel was written. Suggestions range from general areas, such as the Holy Land or Syria, to specific places, such as Syrian Antioch, Pela in Transjordan, Galilee, and even Alexandria in Egypt. Most commentators opt for either the northern part of the Holy Land or Southern Syria, but unless further information emerges, it is not possible to be certain as to where the Gospel was written.

 

ဓမ္မသုတေသနနှင့် ရည်ရွယ်ချက်။ မာတ်ထူး၏ ဓမ္မသုတေသနနှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကို ဆွေးနွေးရာတွင် မာကုနှင့် လုကာတို့နှင့် ဆင်တူမှုများကို စစ်ဆေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထူးခြားသောနေရာများကိုလည်း နားလည်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။

Theology and Purpose. In discussing the theology and purpose of Matthew, we need to examine the similarities it has with Mark and Luke and also to understand in what areas it is unique.

 

၁. မာကုနှင့် လုကာနှင့် ဆင်တူမှုများ။ အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း မာတ်ထူးဧဝံဂေလိတကျမ်းသည် မာကုနှင့် လုကာတို့နှင့် များစွာတူညီပါသည်။ သူတို့နည်းတူ မာတ်ထူးက ယေရှုကို လူသိများသော မိဘများ (တန်ဆာဆရာ ယောသပ်နှင့် သူ၏လူပျိုမြစ် မာရိ) မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ ဟေရုဒ်အန္တိပတ်စ်၏ နယ်မြေဖြစ်သော ဂလိလဲယာတွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး၊ ဂလိလဲယာမှ ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်း ပုန္တဲပိလတ်အမိန့်ဖြင့် ယေရုရှလင်တွင် အသေခံခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြပါသည်။ မာကု၊ လု၊ ယောဟန်တို့နှင့်အတူ မာတ်ထူးက ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းဖြစ်ရပ်များကို အများဆုံးအာရုံစိုက်ပါသည်။ ထိုသို့လုပ်ဆောင်ရင်း ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၏ အရေးကြီးမှုကို မာတ်ထူးက ထင်ရှားစေပါသည်။ ဧဝံဂေလိတကျမ်း၏ ဗဟိုဓမ္မသုတေသနအချက်မှာ ယေရှု၏ အသေခံခြင်းက လူသားတို့၏ ကယ်တင်ခြင်းကို ပြီးစီးစေခဲ့သည်ဟူသော အချက်ဖြစ်ပါသည်။ ဤကယ်တင်ခြင်းကို ဧဝံဂေလိတကျမ်းအစတွင် ကောင်းကင်တမန်က ယောသပ်အား ကြေညာခဲ့ပြီး၊ ယေရှုသည် မိမိလူမျိုးကို အပြစ်မှ ကယ်တင်မည်ဟု ဆိုပါသည် (မာတ် ၁:၂၁)။ သခင်ဘုရားမွေးနေ့ညစာပွဲတွင် စပျစ်ရည်သောက်ခြင်းသည် အပြစ်လွှတ်ခြင်းအတွက် လူများစွာအတွက် သွန်းလောင်းသော ယေရှု၏အသွေးကို ကိုယ်စားပြုပါသည် (၂၆:၂၈)။ ဧဝံဂေလိတကျမ်းတိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ၊ စကြဝဠာဆိုင်ရာ အရေးကြီးမှုရှိသည်ဟု ထင်ရှားလာပါသည်။ ဤအချက်ကို ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းနှင့်အတူ ဖြောင့်မတ်သူများ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းက ကြိုတင်ဟောကြားထားပါသည် (၂၇:၅၂)။ လူမျိုးအပေါင်းတို့ကို တရားစီရင်မည့်သူမှာ ယေရှုခရစ်ပင် ဖြစ်ပါသည် (၂၅:၃၁–၄၆)။

1. Similarities with Mark and Luke. As noted earlier, the Gospel of Matthew shares much in common with the Gospels of Mark and Luke. Like them, Matthew portrays Jesus as one who was born of known parents (the carpenter Joseph and his young wife, Mary), grew up in Galilee in the territory of Herod Antipas (one of Herod the Great’s sons), and died in Jerusalem on the orders of the Roman governor of Galilee, Pontius Pilate. Also like Mark, Luke, and John, Matthew gives the most attention to the events surrounding the death and resurrection of Jesus. In doing so, Matthew highlights the importance of the death and resurrection of Jesus. The central theological insight of the Gospel is that Jesus’s death accomplished the salvation of humanity. This salvation is announced to Joseph at the beginning of the Gospel by an angel, who said that Jesus will save His people from their sins (Matt. 1:21). At the time of the institution of the Lord’s Supper, the drinking of the wine signified Jesus’s blood, which is poured out for the forgiveness of sins (26:28). As the Gospel progresses, it emerges that the death and resurrection of Jesus has worldwide, indeed cosmic, import. This is anticipated by the resurrection of the righteous that accompanied Jesus’s death and resurrection (27:52). It is Jesus Himself who will judge all the nations (25:31–46).

 

၂. မာတ်ထူးဧဝံဂေလိတကျမ်း၏ အဓိကအကြောင်းအရာများ။ မာတ်ထူးတွင်သာ ပါဝင်သော အကြောင်းအရာများစွာကို “ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်း” ဟူသော ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် ထည့်သွင်းနိုင်ပါသည်။ အသိုင်းအဝိုင်းဆိုင်ရာ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းခြင်း (မာတ် ၁၈:၁၀၊ ၁၄–၂၀၊ ၂၈–၃၁)၊ အသိုင်းအဝိုင်း၏ ရောနှောနေမှု (၁၃:၂၄–၃၀၊ ၃၃–၄၃၊ ၄၇–၅၀၊ ၂၅:၁–၁၃) နှင့် အသိုင်းအဝိုင်းခေါင်းဆောင်များ ဥပမာ တမှန်ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသော ပရောဖက်နှင့် မှားသောပရောဖက်များ (၇:၁၅၊ ၂၁–၂၃၊ ၁၀:၄၁၊ ၂၄:၁၀–၁၂၊ ၁၄)၊ ခရစ်ယာန်ကျမ်းတတ်ဆရာများ (၁၃:၅၁–၅၂) နှင့် ပေတရု (၁၄:၂၈–၃၁၊ ၁၆:၁၇–၁၉၊ ၁၇:၂၄–၂၇) တို့ဖြစ်ပါသည်။ မာတ်ထူး ၁၈:၃–၄၊ ၂၃–၃၅၊ ၁၉:၂၈ခ၊ ၂၁:၄၃၊ ၂၃:၈–၁၀၊ ၂၈:၁၆–၂၀ တို့သည်လည်း ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းနှင့် ဆက်စပ်ပါသည်။

2. Themes in Matthew’s Gospel. Much of the material unique to Matthew deals with matters that could be put under the heading “The Community of Believers.” It deals with such matters as community discipline (Matt. 18:10, 14–20, 28–31); the mixed nature of the community (13:24–30, 33–43, 47–50; 25:1–13); and various leaders of the community, such as true and false prophets (7:15, 21–23; 10:41; 24:10–12, 14), Christian scribes (13:51–52), and Peter (14:28–31; 16:17–19; 17:24–27). Matthew 18:3–4, 23–35; 19:28b; 21:43; 23:8–10; 28:16–20 also relate in some way to the matter of the community of believers.

 

မာတ်ထူးတွင်သာ ပါဝင်သော အကြောင်းအရာအများအပြားသည် ခရစ်ယာန်အမူအကျင့်၊ အထူးသဖြင့် ဓမ္မဟောင်းပညတ်တို့နှင့် ဆက်ဆံပုံကို ကိုင်တွယ်ထားပါသည်။ ဤအရာကို မာတ်ထူး ၅:၁၇၊ ၁၉–၂၄၊ ၂၇–၂၈၊ ၇:၂၁–၂၃၊ ၁၂:၅–၇၊ ၁၁၊ ၁၅:၁၂–၁၃၊ ၂၁:၂၈–၃၂ တို့တွင် အသေးစိတ်ဆုံး ဆွေးနွေးထားပါသည်။ ခရစ်ယာန်အဖြစ် မည်သို့နေထိုင်ရမည်နှင့် လက်တွေ့ညွှန်ကြားချက်များလည်း များစွာပါဝင်ပါသည်။ ဥပမာ ဘုရားသခင်ထံမှ ခွင့်လွှတ်ခြင်းများစွာခံရသောကြောင့် ခရစ်ယာန်များသည် အချင်းချင်း ခွင့်လွှတ်ရမည် (မာတ် ၆:၁၅၊ ၁၈:၂၁–၃၅)၊ ဆုတောင်းပုံမှာ ထူးခြားရမည် (၆:၅–၈၊ ၁၀ခ၊ ၁၈:၁၉–၂၀) စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။ လက်တွေ့ညွှန်ကြားချက်များကို မာတ်ထူး ၅:၄–၅၊ ၇–၁၀၊ ၁၄၊ ၁၆၊ ၂၁–၂၄၊ ၂၇–၂၈၊ ၃၃–၃၇၊ ၄၁၊ ၆:၁–၄၊ ၁၆–၃၄ တို့တွင် တွေ့ရပါသည်။ ထို့ပြင် ဖြောင့်မတ်ခြင်းတွင် အမူအကျင့်ကို အလေးထားသည်ကို မမေ့ပါနှင့် (မာတ် ၃:၁၄–၁၅၊ ၅:၁၀၊ ၂၀၊ ၁၀:၄၁)။

A significant portion of the material unique to Matthew deals with Christian behavior, especially how Christians should relate to the laws set out in the OT Scriptures. This is explored most thoroughly in Matthew 5:17, 19–24, 27–28; 7:21–23; 12:5–7, 11; 15:12–13; 21:28–32. The unique material also has a lot of practical injunctions on how to behave as Christians. For example, because Christians are forgiven much by God, they should themselves be forgiving of others (Matt. 6:15; 18:21–35), and their prayers should be distinctive (6:5–8, 10b; 18:19–20). Practical injunctions may also be found at Matthew 5:4–5, 7–10, 14, 16, 21–24, 27–28, 33–37, 41; 6:1–4, 16–34. Nor should it be forgotten that in Matthew, righteousness has a very important behavioral component (Matt. 3:14–15; 5:10, 20; 10:41).

 

မာတ်ထူးတွင်သာ ပါဝင်သော ထင်ရှားသောအကြောင်းအရာတစ်ခုမှာ ဂျူးဘာသာနှင့် ခရစ်ယာန်၏ ဆက်ဆံရေးဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာ ခရစ်ယာန်တစ်ဦးတည်းသာ ဂျူးများထံ ဟောပြောရန် ကန့်သတ်ထားခြင်း (မာတ် ၁၀:၅ခ–၆၊ ၂၃၊ ၁၅:၂၃–၂၄) သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်းတွင် ချဲ့ထွင်ထားခြင်း (၂၄:၁၄၊ ၂၈:၁၆–၂၀)၊  ဂျူးဘာသာခေါင်းဆောင်များ အထူးသဖြင့် ကျမ်းတတ်ဆရာများနှင့် ဖာရိရှဲများနှင့် ဆက်ဆံရေး (၅:၂၀၊ ၁၅:၁၂–၁၃၊ ၁၆:၁၂၊ ၂၃:၁–၃၊ ၅၊ ၈–၁၀၊ ၁၅–၂၂၊ ၂၇–၂၈၊ ၃၂–၃၃)၊ ဂျူးများနှင့်သာ ဆိုင်သော ဖြစ်ရပ်များ (၅:၃၃–၃၇၊ ၆:၁–၄၊ ၁၆–၁၈၊ ၉:၂၇–၃၁၊ ၁၇:၂၄–၂၇၊ ၁၉:၂၈ခ၊ ၂၁:၁၄–၁၇၊ ၄၃) စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။

Another prominent theme in the material unique to Matthew deals in some way with Judaism and the Christian’s relationship to it. For example, in several places in the Gospel, the Christian mission is restricted to Jews alone (Matt. 10:5b–6, 23; 15:23–24), although this is expanded in Matthew 24:14; 28:16–20. There is a constant interaction with the Jewish religious leadership, particularly the scribes and Pharisees (5:20; 15:12–13; 16:12; 23:1–3, 5, 8–10, 15–22, 27–28, 32–33), and several of the incidents are relevant particularly to Jews (5:33–37; 6:1–4, 16–18; 9:27–31; 17:24–27; 19:28b; 21:14–17, 43).

 

မာတ်ထူးတွင်သာ ပါဝင်သော အကြောင်းအရာများစွာသည် ကမ္ဘာပျက်ခြင်းနှင့် ယေရှုခရစ်၏ ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်းဆိုင်ရာ ဓမ္မသုတေသနများဖြစ်ပါသည်။ ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်း နီးကပ်လာခြင်း သို့မဟုတ် နောက်ကျခြင်းဆိုင်ရာ နှုတ်မြွက်စကားများနှင့် ဥပမာများ (၁၀:၂၃၊ ၁၆:၃၊ ၂၅:၁–၁၃)၊ တရားစီရင်ခြင်းအကြောင်း (၁၂:၃၆–၃၇၊ ၁၆:၂၇၊ ၁၈:၂၃–၃၅၊ ၁၉:၂၈ခ၊ ၂၄:၁၀–၁၂၊ ၁၄၊ ၂၅:၃၁–၄၆)၊ ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများ (၁၃:၂၄–၃၀၊ ၃၆–၅၂၊ ၁၆:၁၉၊ ၁၈:၃–၄၊ ၂၃–၃၅၊ ၁၉:၁၂၊ ၂၈ခ၊ ၂၀:၁–၁၆၊ ၂၁:၄၃၊ ၂၅:၁–၁၃၊ နှိုင်းယှဉ် ၁၇:၂၄–၂၇၊ ၂၁:၁၄–၁၇) စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။

Much of the material unique to the Gospel of Matthew deals with theological themes surrounding the end of the world and the Second Coming of Jesus. Several sayings and a significant parable deal with the closeness or delay of the Second Coming (10:23; 16:3; 25:1–13). The theme of judgment may be found in Matthew 12:36–37; 16:27; 18:23–35; 19:28b; 24:10–12, 14; 25:31–46. Matthew also has much unique material that deals with the kingdom of heaven (13:24–30, 36–52; 16:19; 18:3–4, 23–35; 19:12, 28b; 20:1–16; 21:43; 25:1–13; cf. 17:24–27; 21:14–17).

 

မာတ်ထူးတွင်သာ ပါဝင်သော အခြားအကြောင်းအရာများမှာ ပထဝီနေရာများ (၂:၁၊ ၅–၆၊ ၁၃–၁၅၊ ၁၉–၂၃၊ ၄:၁၃–၁၆)၊ နာကျင်သူများကို ကုသခြင်း (၉:၃၂–၃၅၊ ၁၅:၂၉–၃၁)၊ အံ့ဖွယ်အမှုများနှင့် ဝိညာဉ်သတ္တဝါများ (၁:၁၈–၂၅၊ ၂၆:၅၂–၅၄၊ ၂၇:၁၉၊ ၅၂–၅၃၊ ၆၂–၆၆၊ ၂၈:၂–၄၊ ၉–၁၀)၊ ယောဟန်နှစ်ခြင်းဆရာ (၁၁:၁၄၊ ၁၇:၁၃) နှင့် ပရောဖက်ပြုချက်ပြည့်စုံခြင်း (၁:၁၈–၂၅၊ ၂:၁–၁၂၊ ၁၆–၂၃၊ ၄:၁၃–၁၆၊ ၈:၁၇၊ ၂၁:၁၄–၁၇) စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။ ဤအပိုဒ်များနှင့် အထက်အပိုဒ်များတွင် ကိုးကားထားသော ကျမ်းချက်များနှင့်အတူ မာတ်ထူး ၁:၁၈–၂၅၊ ၂:၁–၁၂၊ ၂:၁၆–၁၈၊ ၇:၆၊ ၁၀:၅ခ–၆၊ ၁၁:၁၊ ၁၃:၃၅၊ ၅၃၊ ၁၄:၃၃၊ ၁၉:၁က၊ ၂၀:၁–၁၆၊ ၂၁:၂၈–၃၂၊ ၂၃:၅၊ ၂၄:၁၀–၁၂၊ ၁၄၊ ၂၆:၁၊ ၂၇:၂၄–၂၅၊ ၆၂–၆၆၊ ၂၈:၁၁–၁၅ တို့သည် မာတ်ထူးတွင်သာ ပါဝင်သော အကြောင်းအရာများ ပြည့်စုံစွာစာရင်းဖြစ်ပါသည်။

Other themes found in the material unique to Matthew include several references to geographic location (2:1, 5–6, 13–15, 19–23; 4:13–16), to healing (9:32–35; 15:29–31), to an interest in the miraculous and spiritual beings (1:18–25; 26:52–54; 27:19, 52–53, 62–66; 28:2–4, 9–10), to John the Baptist (11:14; 17:13), and to the fulfillment of prophecy (1:18–25; 2:1–12, 16–23; 4:13–16; 8:17; 21:14–17). The texts cited here and in the previous paragraphs, together with Matthew 1:18–25; 2:1–12; 2:16–18; 7:6; 10:5b–6; 11:1; 13:35, 53; 14:33; 19:1a; 20:1–16; 21:28–32; 23:5; 24:10–12, 14; 26:1; 27:24–25, 62–66; 28:11–15, comprise a complete listing of the material unique to Matthew.

 

၃. ဖွဲ့စည်းရည်ရွယ်ချက်။ ဧဝံဂေလိတကျမ်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ၎င်း၏ ထူးခြားသော ဓမ္မသုတေသနများမှ ညွှန်ပြပါသည်။ အသိုင်းအဝိုင်းဆိုင်ရာ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းခြင်းကို ယေရှုဟောကြားခဲ့သည်ကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်းကြောင့် (မာတ် ၁၈:၁၅–၂၀)၊ အသိုင်းအဝိုင်းသည် အချို့နည်းဖြင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရှိသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် အသင်းတော်သည် ဂျူးဂိုဏ်းချုပ်များမှ လွတ်လပ်နေပြီဟု ဆိုလိုပါသည်။ ယေရှုနှင့် တမန်တော်များအားလုံး ဂျူးများဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ အခြားဂျူးများနှင့်အတူ ဂိုဏ်းချုပ်တွင် ကိုးကွယ်ခဲ့ကြပါသည် (မာတ် ၄:၂၃၊ ၉:၃၅၊ ၁၃:၅၄)။ ဤဓလေ့ကို အစောပိုင်းအသင်းတော်တွင် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည် (တမန် ၉:၂၀၊ ၁၃:၅၊ ၁၇:၁–၂၊ ၁၇)။ သို့သော် ရှင်ပေါလုအား ဖြစ်ပွားခဲ့သည်မှာ အခြားခရစ်ယာန်များအတွက် ကြိုတင်ဟောင်းချက်ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။ ဂိုဏ်းချုပ်တာဝန်ခံများက ခရစ်ယာန်များကို အသင်းတော်မှ နှင်ထုတ်ခဲ့ကြပါသည် (ဥပမာ တမန် ၁၃:၄၄–၄၆၊ ၁၈:၆–၇)။ အစောပိုင်းခရစ်ယာန်များ ဂိုဏ်းချုပ်တွင် ကိုးကွယ်ခဲ့သော်လည်း၊ မည်သူကို ပါဝင်ခွင့်ပြုမည်၊ မပြုမည်ကို ထိန်းချုပ်ခွင့်မရှိခဲ့ပါ။ ခရစ်ယာန်များ ဂိုဏ်းချုပ်မှ လွတ်လပ်သော အသိုင်းအဝိုင်းများ ဖွဲ့စည်းမှသာ အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း မည်သူပါဝင်မည်၊ မပါဝင်မည်ကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မာတ်ထူးဧဝံဂေလိတကျမ်း၏ ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုမှာ ဂိုဏ်းချုပ်မှ လွတ်လပ်စွာ စတင်ဖွဲ့စည်းလာသော အသိုင်းအဝိုင်းသစ်ကို သတ်မှတ်ရန် ကူညီရန်ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဤအချက်က ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် ဂျူးဘာသာအမြစ်များအကြား ဆက်ဆံရေးကို အာရုံစိုက်ရခြင်းအကြောင်းနှင့် ဓမ္မဟောင်းပညတ်တို့နှင့် ခရစ်ယာန်၏ ဆက်ဆံရေးကို နားလည်ရန် အားထုတ်ရခြင်းအကြောင်းကို ရှင်းပြပါသည်။ ထို့ပြင် ဂျူးဘာသာအတွင်း တွေးခေါ်ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်သော ကျမ်းတတ်ဆရာများနှင့် ဖာရိရှဲများကို ဆန့်ကျင်ဘက်အနေအထားတွင် ဧဝံဂေလိတကျမ်းက ရပ်တည်ပုံကို ရှင်းပြပါသည်။

3. Compositional Intent. The purpose of the Gospel is indicated by its unique theological themes. Since the Gospel includes the preservation of what Jesus had to say about community discipline (Matt. 18:15–20), it carries with it the strong implication that perhaps in some respects the community was self-governing. In particular, it most likely means that the community was independent of the synagogues. It is a truism that Jesus and His disciples were all Jews. They worshiped in the synagogue with other Jews (Matt. 4:23; 9:35; 13:54), and this practice continued in the early church (Acts 9:20; 13:5; 17:1–2, 17). But what happened to Paul was a foretaste of what happened to other Christians. Those in charge of the synagogues ensured that Christians were expelled from fellowship (e.g., Acts 13:44–46; 18:6–7). While the early Christians worshiped in synagogues, they had no control over who was included or excluded. It was only when Christians formed independent communities that they could decide who was in and who was out of the community. It is highly likely, then, that one of the purposes of Matthew’s Gospel was to help define the new community as it was beginning to form independently of its roots in the synagogue. This would explain why so much attention is given to the relationship between the Christian community and its religious roots within Judaism, and why there is such effort put into understanding the relationship of the Christian to the laws of the OT. Furthermore, it explains the way the Gospel positions itself over and against the thought leaders in Judaism—the scribes and the Pharisees.

 

ခရစ်ယာန်ဖြစ်ခြင်းဟူသည် မည်သည်ကို အသိုင်းအဝိုင်းနားလည်စေရန် ကူညီရန်သာ ဧဝံဂေလိတကျမ်းရေးသားရခြင်း၏ တစ်ခုတည်းသော အကြောင်းရင်းမဟုတ်ပါ။ ထုတ်ဝေသည့်တိကျသောရက်စွဲ မသေချာသော်လည်း၊ ယေရှုကို လိုက်ခဲ့သော အစောဆုံးသူများ အများအပြား သေဆုံးသွားပြီဖြစ်ပါသည်။ ရှေးခေတ်တွင် အသက်ရှည်ခြင်းနည်းပါးပြီး အသက်ရှင်နှုန်းနှစ်ခြင်း ယနေ့ခေတ်ထက် များစွာနိမ့်ကျပါသည်။ မျက်မြင်သက်သေများ၏ သက်သေခံချက်ကို မှတ်တမ်းတင်ရန် လိုအပ်ချက်သည်လည်း ဧဝံဂေလိတကျမ်းရေးသားရခြင်း၏ နောက်ထပ်အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

The need to help the community understand what it meant to be a Christian need not be the only reason for writing the Gospel. While the exact date of publication is uncertain, it is likely that a considerable number of the earliest followers of Jesus were now dead. Life was fragile in the ancient world, and life expectancy was much lower than in the modern world. The need to capture the witness of the eyewitnesses may well be another reason why the Gospel was written.

 

၄. ယေရှုနှင့် မျှော်လင့်ခြင်း။ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ယေရှုကို ယေဟုဒိလူမျိုးများနှင့် တပါးအမျိုးသားများ၏ မျှော်လင့်ခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြထားသည် (မဿဲ ၁၂:၁၈–၂၀; ၂၈:၁၉)။ ယေရှု၏ဘဝနှင့် အမှုတော်အားဖြင့် ဘုရားသခင်သည် အာဗြဟံနှင့်သူ၏သားမြေးများအား ပေးထားတော်မူသော ကတိတော်များကို ပြည့်စုံစေတော်မူခဲ့ပြီး၊ ထိုကတိတော်များသည် သူတို့၏ဘဝကို လာမည့်မယ်တော်အတွက် နက်ရှိုင်းသောမျှော်လင့်ခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံစေခဲ့သည်။ ယခုမူ မယ်တော်ရောက်ရှိလာပြီး ပရောဖက်ပြုချက်များ ပြည့်စုံလာခဲ့သည်။ မျှော်လင့်ခြင်းတည်ဆောက်ရာ ကတိတော်များသည် နာဇရက်မြို့သားဖြစ်တော်မူသော (၂:၂၃)၊ ခရစ်တော်၊ ဒါဝိဒ်၏သားတော်၊ ဣမာနုယလ် (၁:၂၃) ဖြစ်တော်မူသော ထိုလူသားတိုင်းတွင် အမှန်တကယ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုမျှော်လင့်ခြင်း၌ ခရစ်တော်၏ကယ်တင်ခြင်းအမှုတော်၏ နောက်ဆုံးပြည့်စုံခြင်းကို ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်းတွင် ညွှန်ပြထားသော အချက်များလည်း ရှိခဲ့သည် (၂၄:၃)။ ထိုမျှော်လင့်ခြင်းသည် ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်း၏ အခြေခံမျှော်လင့်ခြင်းဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ခရစ်တော်၏အမှုတော်၊ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းတို့တွင် ခိုင်မာစွစွာ အမြစ်တွယ်ခဲ့သည်။ ထိုသူတော်စင်အားဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ကတိတော်များသည် ယုံကြည်အားထားနိုင်ကြောင်းနှင့် ကိုယ်တော်သည် ယုံကြည်အားထားထိုက်သော ဘုရားသခင်ဖြစ်ကြောင်း ယခင်ကထက် ပို၍ထင်ရှားစွာ ပြသတော်မူခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ခရစ်ယာန်မျှော်လင့်ခြင်းသည် ဆန္ဒဖြင့်တွေးတောခြင်း သို့မဟုတ် လှည့်စားသောပုံရိပ်မျှသာမဟုတ်ချေ။ ဘုရားသခင်သည် ခရစ်တော်အတွင်း သမိုင်းအတွင်း ထူးခြားစွာအမှုပြုတော်မူခဲ့ပြီး၊ ခရစ်တော်တိုင်း၌ ဣသရေလလူမျိုးအား ပရောဖက်များမှတဆင့် ကြေညာခဲ့သော ကတိတော်များနှင့် မျှော်လင့်ခြင်းများကို လက်တွေ့ထင်ရှားစေတော်မူခဲ့သည်။ ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်းသည် သမိုင်းအတွင်း ဘုရားသခင်၏ထင်ရှားခြင်း၏ နောက်ဆုံးပြည့်စုံခြင်းဖြစ်လိမ့်မည်။ ကျမ်းစာသည် တပည့်တော်များအား၊ သူတို့မှတဆင့် အသင်းတော်အား ယေရှု၏နှုတ်ကပတ်တော်နှင့် သွန်သင်ချက်များဖြင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းကို မျှော်လင့်ခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံစေရန် တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် နိဂုံးချုပ်ထားသည် (၂၈:၁၉–၂၀)။

4. Jesus and Hope. Matthew depicts Jesus as the hope of Jews and Gentiles (Matt. 12:18–20; 28:19). Through Jesus’s life and ministry, God was fulfilling the promises He made to Abraham and his descendants that imbued their existence with a deep hope in the coming Messiah. Now the Messiah was here and the prophecies were being fulfilled. The promises on which hope was built were becoming a reality in the Man from Nazareth (2:23), the Christ, the Son of David, Immanuel (1:23). But there were elements of that hope that pointed to a future consummation of Christ’s work of salvation at the Second Coming (24:3). This expectation became the fundamental hope of the Christian community, and it was firmly grounded in the ministry, death, and resurrection of Christ. Through Him, God had demonstrated like never before that His promises are reliable and that He is a trustworthy God. Therefore the Christian hope is not wishful thinking or a mirage. God in Christ acted within history in a unique way and embodied in Christ the promises and hopes announced by His prophets to Israel. The Second Coming will be the consummation of that manifestation of God within history. The book concludes with a call to the disciples and through them to the church to inundate the world with the message and teachings of Jesus in order to fill it with hope (28:19–20).

 

စာပေဆိုင်ရာ ထူးခြားချက်များ။ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ လက်ရှိဖွဲ့စည်းပုံသည် အဓိကအချက်သုံးချက်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ ပထမအချက်၊ မဿဲ၊ မာကု၊ လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းများသည် ယေရှု၏အမှုတော်အတွင်း တစ်ဦးချင်းဖြစ်ရပ်များကို အတူတူပင်အစဉ်လိုက် ဖော်ပြထားသည် (မှာ (မဿဲ ၄:၂၃–၁၁:၃၀ ကိုမှတစ်ပါး) မဿဲသည် ပစ္စည်းများကို တင်ပြရာတွင် သဘောတူညီထားသော အစဉ်လိုက်ကို အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းနိုင်သည်။

Literary Features. The current organization of the Gospel of Matthew is based on three elements. First, because Matthew, Mark, and Luke describe the individual events in the ministry of Jesus in the same order (aside from Matt. 4:23–11:30), one could perhaps guess that Matthew drew on a commonly agreed order of presentation of his materials.

 

ဒုတိယအချက်၊ မဿဲ ၄:၂၃–၉:၃၈ ရှိ ပစ္စည်းများ၏ ထူးခြားသောအစဉ်လိုက်ကို မဿဲ ၄:၂၃ နှင့် ၁၀:၃၅ တွင် ယေရှု၏အမှုတော်များကို အနှစ်ချုပ်ဖော်ပြထားသည်ကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် ရှင်းပြနိုင်သည်။ ထိုကျမ်းချက်နှစ်ခုစလုံးတွင် ယေရှုပြုတော်မူခဲ့အရာများကို နီးပါးအတူတူပင် စကားလုံးများဖြင့် အနှစ်ချုပ်ထားသည်။ ကိုယ်တော်သည် တရားဟောခြင်း၊ သွန်သင်ခြင်း၊ ပျောက်ကင်းစေခြင်းတို့ကို ပြုတော်မူသည်။ မဿဲ ၅–၇ ၏အကြောင်းအရာများကို “သွန်သင်ခြင်း” ဟု အနှစ်ချုပ်နိုင်ပြီး၊ မဿဲ ၈–၉ ကို “ပျောက်ကင်းစေခြင်း” ဟု အနှစ်ချုပ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မဿဲ ၄–၉ တွင် ဧဝံဂေလိဆရာသည် ယေရှု၏သွန်သင်ချက်များကို ဦးစွာသရုပ်ပြသော ပစ္စည်းများကို စုစည်းထားပြီး၊ နောက်မှ ပျောက်ကင်းစေခြင်းအမှုတော်များကို သရုပ်ပြသော ပစ္စည်းများကို စုစည်းထားသည်။

Second, much of the distinctiveness of the order of materials in Matthew 4:23–9:38 can be explained by observing the summary of Jesus’s activities provided in Matthew 4:23 and 10:35. Both passages use almost exactly the same words to summarize what Jesus was doing: He was preaching, teaching, and healing. The contents of Matthew 5–7 can be summarized as “teaching,” and that of Matthew 8–9 as “healing.” Thus, in Matthew 4–9 the Evangelist gathered together materials that illustrate first the teachings of Jesus and then the healing activities of Jesus.

 

တတိယအချက်၊ မဿဲသည် ယေရှု၏သွန်သင်ချက်များကို ကြီးမားသော အပိုင်းငါးပိုင်းအဖြစ် စုစည်းထားပြီး၊ ယင်းတို့ကို မဿဲ၏ ငါးပါးသောတရားဟောချက်များဟု ခေါ်လေ့ရှိသည်။ အပိုင်းတစ်ခုစီသည် အတူတူပင် နိဂုံးချုပ်စာပိုဒ်ဖြင့် ပြီးဆုံးသည် (၇:၂၈; ၁၁:၁; ၁၃:၅၃; ၁၉:၁; ၂၆:၁)။ ထို့ပြင် ငါးပါးသောတရားဟောချက်တွင် သီးခြားအကြောင်းအရာများကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။

Third, Matthew gathered together five large blocks of the teachings of Jesus, usually described as the five discourses of Matthew. Each block finishes with the same summary phrase (7:28; 11:1; 13:53; 19:1; 26:1). Furthermore, particular themes can be observed in the five discourses:

 

၅:၁–၇:၂၉ ∶ တောင်ပေါ်တွင် ဟောကြားတော်မူခြင်း

 ၁၀:၁–၁၁:၁ ∶ နိုင်ငံတော်ကို ကြေညာရန် ညွှန်ကြားချက်များ

 ၁၃:၁–၅၂ ∶ နိုင်ငံတော်၏ ဥပစာပုံဆောင်ချက်များ

 ၁၈:၁–၃၅ ∶ ယေရှု၏နိုင်ငံတော်၏ ပြောင်းပြန်သဘော

 ၂၄:၁–၂၅:၄၆ ∶ ခေတ်ကာလ၏အဆုံး

5:1–7:29: The Sermon on the Mount

10:1–11:1: Instructions for Proclaiming the Kingdom

13:1–52: Parables of the Kingdom

18:1–35: The Upside-Down Nature of Jesus’s Kingdom

24:1–25:46: The End of the Age

COMMENTARY

1:1–2:23

 

ယေရှု့မွေးဖွားခြင်းဇာတ်လမ်း

မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ ပထမနှစ်အခန်းကြီးသည် ယေရှုမွေးဖွားခြင်းပတ်ဝန်းကျင်ဖြစ်ရပ်များကို မှတ်တမ်းတင်ရုံသာမက ခရစ်ဝင်ကျမ်းဖတ်သူများအား ယေရှုကို နားလည်ရန် နောက်ခံအခြေအနေကို ပေးထားသည်။ မဿဲသည် ယေရှု၏ဘိုးစဉ်မြေးဆက်ကို အစတွင် ဖော်ပြထားသည် (၁:၁–၁၇)။ ဤဘိုးစဉ်မြေးဆက်တွင် ယေရှု့ဘိုးဘေးများကို ဒါဝိဒ်မှတဆင့် ယောရှိယအထိ မင်းဆက်အတိုင်း ဖော်ပြထားသည် (မဿဲ ၁:၆–၁၁)။ ယောရှိယသည် မှန်ကန်သောအမှုကို ပြုသောမင်း ဖြစ်သည် (၂ဘုရင် ၂၂:၂)။ ထို့ပြင် အာဗြဟံအထိ ပြန်တွက်ထားသည် (မဿဲ ၁:၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ အာဗြဟံသည် ယုဒလူမျိုးတို့၏ အလွန်ရိုသေခံရသော ဘိုးဘေးဖြစ်သည်။ မဿဲ၌ ယေရှုကို မိမိလူမျိုးထံသို့ ကြွလာသော မင်းကြီးအဖြစ် တင်ပြထားသည်။

Infancy Narrative

The first two chapters of Matthew not only recount the events surrounding the birth of Jesus but also provide the readers of the Gospels with a context against which to understand Him. Matthew begins by recounting the genealogy of Jesus (vv. 1–17). The lineage recorded here not only includes the forefathers of Jesus back through the line of kings from David through to Josiah (Matt. 1:6–11), a king who did what was right (2 Kin. 22:2), but also takes us all the way back to Abraham (cf. Matt. 1:1), the most-honored ancestor of the Jewish nation. In Matthew, Jesus is presented as a king who has come to His people.

 

၁:၁–၁၇ ယေရှု၏ဘိုးစဉ်မြေးဆက် ယနေ့ခေတ်တွင် မိမိဘိုးစဉ်မြေးဆက်ကို ရှာဖွေပေးသော ဝက်ဘ်ဆိုက်များစွာရှိသည်နှင့်အညီ ဘိုးစဉ်မြေးဆက်သည် လူများစွာကို စိတ်ဝင်စားစေဆဲဖြစ်သည်။ သို့သော် မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်း အစတွင်ရှိသော ဘိုးစဉ်မြေးဆက်သည် ခေတ်သစ်စာဖတ်သူကို အံ့အားသင့်စေတတ်ပြီး မရင်းနှီးသောအမည်များဖြင့ပြည့်နေသောကြောင့် အတားအဆီးတစ်ခုလည်း ဖြစ်တတ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ယေရှု၏ဇာတ်လမ်းများသာ အရေးကြီးပြီး ယေရှုမည်သည့်နေရာမှ လာသည်ကို ဂရုမစိုက်ကြတော့ချေ။ သို့ရာတွင် မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းရေးသားခဲ့သည့် ပထမရာစုနှစ်တွင်မူ အခြားမျိုးဖြစ်သည်။ ယုဒအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း ဘိုးစဉ်မြေးဆက်သည် အလွန်အရေးကြီးသောကြောင့် ခရစ်ဝင်ကျမ်းရှေ့ဆုံးတွင် ထထည့်သွင်းရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

1:1–17. The Genealogy of Jesus. Popular websites on the internet that enable us to trace our ancestry indicate that genealogies still fascinate many people. Even so, the genealogy found in the beginning of the Gospel of Matthew not only startles the modern reader but also often provides a kind of obstacle since it is full of names that are not familiar to most modern readers. What is regarded as important today are the stories about Jesus, not where Jesus comes from. Clearly things were different when the Gospel of Matthew was written. In the first century, the information to be discovered in the genealogy was so important in Jewish circles that it was placed at the front of the Gospel.

 

မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းကို ပထမဆုံးဖတ်သူများအတွက် ယေရှု၏ဘိုးစဉ်မြေးဆက်က ယေရှု့အကြောင်း မည်သည်ကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြသနည်း။ မဿဲသည် ယေရှုသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၌ ဘုရားသခင်နှင့်တကွ မိမိလူမျိုး ဣသရေလတို့၏ဇာတ်လမ်းကို ဆက်လက်၍ ပြည့်စုံစေသူဖြစ်ကြောင်း တည်ထောင်ထားသည်။ ခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ အဦးဆုံးအခြေခံစာကြောင်းကိုယ်တိုင်က ယေရှုကို အရေးကြီးသော ဘိုးဘေးနှစ်ပါးနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်– ဒါဝိဒ်နှင့် အာဗြဟံ။ အဘယ်ကြောင့် ဒါဝိဒ်လဲ။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဒါဝိဒ်သည် စံပြမင်းကို ကိုယ်စားပြုရုံသာမက သူ၏သားမြေးများထဲမှ တစ်ပါးသည် ဒါဝိဒ်၏ထီးနန်းကို ရယူမည့် မယ်တော်ရှိယ ပေါ်ထွန်းလာမည်ဟု ဘုရားသခင်က ကတိပြုထားသည် (ဥပမာ၊ ၂ဓမ္မဝေါဟာရ ၇:၁၂–၁၇၊ ဟေရှာယ ၁၁:၁–၁၁)။ မဿဲသည် ယေရှုသည် ဒါဝိဒ်၏ မယ်တော်ရှိယဆက်နွယ်ရာလမ်းကြောင်းမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ပြသသည်။ ထို့ကြောင့် “ဒါဝိဒ်၏သား” ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် ဤခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် အလွန်အရေးပါသည်။ မာကုခရစ်ဝင်တွင် သုံးကြိမ်၊ လုကာခရစ်ဝင်တွင် သုံးကြိမ်သာ ရှိသော်လည်း မဿဲတွင် အနည်းဆုံး ဆယ်ကြိမ်ရှိသည်။ ယေရှုအသေခံတော်မူမည့်အပတ်အတွင်း ယေရုရှလင်မြို့သို့ အောင်နိုင်စွာဝင်တော်မူချိန်၌ကလေးများက “ဒါဝိဒ်၏သားတော်အား ဟိုရှန်နာ” ဟု အော်ဟစ်ခဲ့ကြသည် (မဿဲ ၂၁:၁၅)။ ထိုအခါ ယုဒခေါင်းဆောင်များ စိတ်ဆိုးကြသည်။ ထိုသို့ မယ်တော်ရှိယဆိုင်ရာ စိတ်အားထက်သန်မှုသည် ရောမအင်ပါယာ၏ ဒေါသပေါက်ကဖွယ် ပုန်ကန်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဟု ကြောက်ကြသည်။ ယေရှုက ထိုမယ်တော်ရှိယဆိုင်ရာ ခံစားချက်များကို ငြင်းပယ်ရန် ငြင်းဆန်တော်မူသောအခါ သူတို့ ပို၍စိတ်ဆိုးကြသည်။ သို့ရာတွင် ယေရှု၏ မယ်တော်ရှိယအခန်းကို ဣသရေလလူမျိုးတို့ မျှော်လင့်ထားသည်ထက် အလွန်ကွဲပြားသည်။ သူသည် မိမိလူမျိုးကို ရန်သူများလက်မှ ကယ်တင်ရန် ဧကန်လာတော်မူသည်။ သို့သော် စစ်မှန်သောရန်သူမှာ ရောမမဟုတ်၊ အပြစ်နှင့်သေခြင်းတွင် ထင်ရှားသော ဆိုးယုတ်သောအင်အားစုများဖြစ်သည်။ သူ၏လမ်းကြောင်းတွင် ဆင်းရဲဒုက္ခပါဝင်ပြီး ဤလောကမှ မဟုတ်သော နိုင်ငံတော်တစ်ခုကို စတင်တည်ထောင်သည်။ ယေရှုကို ဒါဝိဒ်၏သားအဖြစ် ဖော်ပြခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးသောကြောင့် ခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ အဦးဆုံးစကားများတွင်ပင် ထည့်သွင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

What does the genealogy of Jesus reveal about him that would have been obvious to those who first read the Gospel? Matthew establishes that Jesus was the continuation and fulfillment of the OT story about God and His people, Israel. The very first verse illustrates this by connecting Jesus to two important forefathers: David and Abraham. Why David? In the OT, not only does David represent the ideal king, but it was from his offspring that God promised the Messiah would one day arise to claim the throne of His father David (e.g., 2 Sam. 7:12–17; Is. 11:1–11). Matthew demonstrates that Jesus was from the messianic line of David. This is why the phrase “Son of David” plays such a significant role in this Gospel. It is used no fewer than ten times, while it occurs only three times in Mark and three times in Luke. At His triumphant entry into Jerusalem in the last week before His death, the children in the crowd recognized this messianic connection when they cried out, “Hosanna to the Son of David” (Matt. 21:15). Quite understandably, the Jewish leaders were upset. They feared that such messianic fervor might lead to a revolt that would bring the wrath of Rome on their nation. They were even more upset when Jesus refused to reject their messianic sentiments. It becomes clear, however, that Jesus’s role as Messiah was vastly different from that anticipated by the people of Israel. He indeed came to save His people from their enemies. But the real enemy was not Rome but rather the forces of evil that are manifest in sin and death. His path included suffering and the inauguration of a kingdom that was not of this realm. The depiction of Jesus as the Son of David was important enough to make it part of the very first words of the Gospel.

 

ခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ အဦးဆုံးအခြေခံစာကြောင်းသည် ယေရှုကို အာဗြဟံနှင့်လည်း ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ဒါဝိဒ်သည် လူမျိုး့သမိုင်းတွင် အရေးကြီးဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သော်လည်း အာဗြဟံမှာ လူမျိုး၏မူလအစဖြစ်သည်။ ယေရှုကို အာဗြဟံနှင့် ဆက်စပ်ထားခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်နှင့်တကွ မိမိလူမျိုး ယုဒလူမျိုးတို့၏သမိုင်းတွင် အမြစ်တွယ်စေသည်။ သို့ရာတွင် ထို့ထက်ပို၍အရေးကြီးသည်မှာ ယေရှုမှတဆင့် ဘုရားသခင်က လူမျိုးတကာအား ကောင်းချီးပေးမည်ဟု ကတိပြုထားသည်ကို ပြည့်စုံစေမည်ဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၂:၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

The first verse of the Gospel also links Jesus to Abraham. While David was the most important historical figure in the nation’s history, Abraham was its origin. Linking Jesus to Abraham roots Him in the history of God and His people, the Jews. But even more important, it illustrates that it was through Jesus that God’s promised blessing would be brought to all the nations (cf. Gen. 12:3).

 

ဘိုးစဉ်မြေးဆက်၌ မျိုးဆက်သစ်တို့ကို အံ့အားသင့်စေခဲ့သော အချက်တစုတစ်ခုမှာ အမျိုးသမီးလေးဦးကို အတိအလင်းထည့်သွင်းဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်– တာမာ (မဿဲ ၁:၃၊ ကမ္ဘာဦး ၃၈:၁–၃၀ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)၊ ရာဟပ် (မဿဲ ၁:၅၊ ယောရှု ၂:၁–၂၁၊ ၆:၁၇၊ ၂၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)၊ ရုသ (မဿဲ ၁:၅၊ ရုသဝတ္ထုတစ်အုပ်လုံး နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)၊ ဘတ်ရှေဘ (မဿဲ ၁:၆၊ ၂ဓမ္မဝေါဟာရ ၁၁:၁–၂၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤအမျိုးသမီးလေးဦးကို ထည့်သွင်းရခြင်း အကြောင်းရင်းနှစ်ခုရှိနိုင်သည်။ ပထမတစ်ခုမှာ သူတို့အားလုံးသည် လိင်္ဂါဆိုင်ရာ ပြဿနာရှိသော အခြေအနေမျိုးနှင့် ဆက်စပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ တာမာသည် ကိုယ်ဝန်ရရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ယောက္ခမဖြစ်သူနှင့် အိပ်ခဲ့သည်။ ရာဟပ်သည် ပြည့်တန်ဆာဖြစ်သည်။ ရုသသည် အပြစ်မရှိသော်လည်း ညအချိန် ယောက်ျားတစ်ယောက် (ဗိုအာဇ်) နှင့် တစ်ယောက်တည်း အိပ်ရာနေရာ နားလည်မှားဖွယ်ရှိသည်။ ဘတ်ရှေဘသည် ဒါဝိဒ်နှင့် အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဤဖြစ်ရပ်အားလုံးတွင် ဘုရားသခင်သည် အခြေအနေကို ရွေးနုတ်ရုံသာမက သူတို့ကို ဒါဝိဒ်၏မင်းဆက်ထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဤဇာတ်လမ်းများကို မီးမောင်းထိုးပြခြင်းဖြင့် မာရိမ၏ကိုယ်ဝန်နှင့်ဆိုင်သော အရှုပ်တော်ပုံ (ယောဟန် ၈:၃၉–၄၁) ကို ဘုရားသခင်က ကျော်လွှားပုံကို ကြိုတင်ညွှန်ပြထားခြင်းလည်း ဖြစ်နိုငင်သည်။ ဒုတိယတစ်ခုမှာ ဤအမျိုးသမီးများအားလုံးသည် တပါးအမျိုးသားများနှင့် ဆက်စပ်နေခြင်းဖြစ်သည်– တာမာသည် ခါနာန်လူမျိုး၊ ရာဟပ်သည် ယေရီကိုမြို့မှ ဣသရေလမဟုတ်သူ၊ ရုသသည် မောဘ်လူမျိုး၊ ဘတ်ရှေဘသည် ဟိတ်လူမျိုး ဦးရိယ၏ဇနီးဖြစ်သည်။ သူတို့ကို ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် တပါးအမျိုးသားများကို ဘုရားသခင်၏ရည်ရွယ်ချက်မှ ဖယ်ထုတ်ရန် မလိုအပ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ အကြောင်းရင်းနှစ်ခုစလုံးအတွက် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ ကွာရှင်းခြင်း၊ ပြန်လက်ထပ်ခြင်းနှင့် တပါးအမျိုးသားများ၏အဆင့်အတန်းသည် မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် နောက်ပိုင်းတွင် ဖော်ထုတ်ထားသော အကြောင်းအရာများဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ မဿဲ ၅:၃၁–၃၂၊ ၁၀:၅၊ ၁၉:၃–၉၊ ၂၈:၁၉)။

One aspect of the genealogy has intrigued generations of commentators, namely, its inclusion of four women explicitly: Tamar (Matt. 1:3; cf. Gen. 38:1–30), Rahab (Matt. 1:5; cf. Josh. 2:1–21; 6:17, 23), Ruth (Matt. 1:5; cf. the book of Ruth), and Bathsheba (Matt. 1:6; cf. 2 Sam. 11:1–27). There are at least two possibilities for the inclusion of these four women. First, they all were connected in one way or another to a problematic sexual situation. Tamar purposely lay with her father-in-law to get pregnant; Rahab was a prostitute; Ruth, however innocent her actions may have been, placed herself in a situation that could easily be misinterpreted since she was sleeping next to a man (Boaz) who was not her husband in private, at night; and Bathsheba participated in adultery with David. Yet in all these cases, God not only redeemed the situation but also incorporated each of them into the kingly lineage of David. In highlighting these stories, Matthew may also have been foreshadowing the way God’s hand was at work in overcoming the scandal that Mary faced in connection to her own pregnancy (John 8:39–41). Second, each of the women were connected to foreign peoples and Gentiles—Tamar was Canaanite, Rahab was a non-Israelite from Jericho, Ruth was a Moabite, and Bathsheba was the wife of a Hittite. Their inclusion indicates that Gentiles need not be excluded from the purposes of God. It is more than possible that the women are mentioned in the genealogies for both these reasons, given that both divorce and remarriage and the status of Gentiles are themes of interest developed later in the Gospel of Matthew (e.g., Matt. 5:31–32; 10:5; 19:3–9; 28:19).

 

၁:၁၈–၂၅ ယေရှု့မွေးဖွားခြင်း မဿဲသည် ယေရှု၏ဇာတ်လမ်းကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းမှ စတင်ဖော်ပြသည်။ မာရိမ်နှင့် ယောသပ်သည် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ရန် ကတိသစ္စာပြုထားဆဲဖြစ်ပြီး အိမ်ထောင်ပြုခြင်း မပြီးသေးပေ။ မာရိမ်သည် ထိုအချိန်တွင် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်ဖြစ်နိုင်သည်။ သူမကိုယ်ဝန်ရှိနေသည်ကို သိလိုက်ရသည်။ မဿဲသည် သူမကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းကို အတိအလင်း အဲပိုင်ချက်ဖြင့် ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ သူသည် ဂရိဘာသာဖြင့် ရေးသားသောကြောင့် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း ဟေရှာယ ၇:၁၄ ကို ဂရိဘာသာပြန် ဆက်တွန်ဂျင့် (Septuagint, LXX) မှ ကိုးကားထားသည်။ ထိုကျမ်းချက်တွင် “ကညာမြူတော်သည် ကိုယ်ဝန်ရှိ၍ သားယောက်ျားကို ဘွားဖွားမည်” ဟု ဆိုထားသည်။ ဟေဗြဲစာသားတွင် “အလ်မာ” (အပျိုမ၊ လူပျိုမ) ဟု အသုံးပြုထားသော်လည်း များသောအားဖြင့် “လူပျိုမ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သို့သော် မဿဲအတွက်မူ ဆက်တွန်ဂျင့်တွင် “ပါသေနော့စ်” (ကညာမြူတော်) ဟူသော စကားလုံးသည် ယေရှု၏အံ့ဖွယ်မွေးဖွားခြင်းအခြေအနေကို အတိအကျ ဖော်ပြသည်။ မာရိမ်သည် လင်ယောက်ျားနှင့် မဆက်ဆံမီ ကိုယ်ဝန်ရခဲ့သည်။ ဟေရှာယကျမ်းချက်သည် နောက်ထပ်အမှန်တရားတစ်ခုကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထိုကလေးကို “ဧမာနွေလ” (ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့နှင့်အတူရှိတော်မူသည်) ဟု ခေါ်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ယေရှု့အတွက် အလွန်သင့်လျော်သော အမည်ဖြစ်သည်။ ယောသပ်သည် အိပ်မက်ထဲတွင် ဘုရားသခင်ထံမှ စိတ်အားတက်ကြွမှုရရှိပြီး မာရိမ်ကို လက်ထပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယေရှုမွေးဖွားမှီတိုင် လင်မယားဆက်ဆံရေး မရှိခဲ့ပေ။

1:18–25. Birth of Jesus. Matthew begins the story of Jesus with His conception. Mary and Joseph were betrothed but had yet to marry. In all likelihood, Mary was a teenager when she discovered herself to be pregnant. Matthew clearly attributes her pregnancy to supernatural means. As he was writing in Greek, he cited the text of Isaiah 7:14 from the Greek translation of the OT, known as the Septuagint (LXX). The passage says, a virgin (parthenos) will conceive and bear a son. In the Hebrew text, the word ’almah is used, which can mean “virgin,” but usually means “young woman.” For Matthew, though, the word virgin in the Septuagint conveyed exactly the circumstances of Jesus’s miraculous birth. Mary was pregnant before she experienced sexual relations. The text of Isaiah conveyed another truth. The child would be called “Immanuel,” which means “God with us,” a particularly appropriate description of Jesus. Joseph was reassured in a dream from God and went ahead and married Mary, although he did not engage in sexual relations with her until after Jesus was born.

 

ယောသပ်သည် မိမိသားကို ယေရှု ဟု အမည်ပေးရန် ညွှန်ကြားခြင်းခံရသည်။ အကြောင်းမှာ သူသည် မိမိလူမျိုးကို အပြစ်ဒုစရိုက်မှ ကယ်တင်မည်ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည် (မဿဲ ၁:၂၁)။ ယေရှု (Iēsous) သည် ကျမ်းသစ်ကျမ်းတွင် ယေရှု၊ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ယောရှု ဟု ဘာသာပြန်လေ့ရှိပြီး ဟေဗြဲအမည် “ယေဟောရှုအ” မှ ဆင်းသက်လာသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ “ယာဟ်ဝေးသည် ကယ်တင်ခြင်း” ဟု ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှု ဟူသော အမည်ကိုယ်တိုင်က လူသားတို့အား သူ၏တာဝန်ကို ကြေညာထားသည်။

Joseph was commanded to call his son Jesus because, as the text points out, He would save His people from their sins (Matt. 1:21). Iēsous, generally translated as “Jesus” in the NT and “Joshua” in the OT (LXX), comes from a Hebrew name (yehoshua‘) that means “God is salvation.” Thus the very name of Jesus announces His mission to humankind.

အခန်းကြီး - ၂

၂:၁–၁၂ အရှေ့တိုင်းပညာရှင်များ ယေရှုသည်သည် ဘက်လင်မြို့၌ မွေးဖွားတော်မူသည်။ ဘက်လင်သည် ဣသရေလသမိုင်းတွင် အရေးပါသောမြို့ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ မင်းဒါဝိဒ်နှင့် သူ၏ဘိုးဘေးများနှင့် ဆက်စပ်နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ နာအိုမိနှင့် ရုသတို့ မောဘ်ပြည်၌ ခင်ပွန်းများ သေဆုံးပြီးနောက် ပြန်လာခဲ့သောမြို့ဖြစ်သည် (ရုသ ၁:၁၉၊ ၂၂)။ ရုသသည် ထိုမြို့တွင် ဗိုအာဇ်နှင့် တွေ့ဆုံလက်ထထပ်ခဲ့ပြီး ဗိုအာဇ်သည် ဒါဝိဒ်၏ အဘိုးဖြစ်သည် (ရုသ ၂:၄၊ ၄:၁၇)။ ဒါဝိဒ်သည် ဘက်လင်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည် (၁ဓမ္မဝေါဟာရ ၁၇:၁၂)။ မြို့တံခါးဝမှ ရေတွင်းမှရေကို သူသတိတရဖြစ်ခဲ့သည် (၂ဓမ္မဝေါဟာရ ၂၃:၁၅)။ ဘက်လင်သည် မယ်တော်ရှိယပရောဖက်ပြုချက်တွင် ထင်ရှားစွာ ပါဝင်သည်။ ထိုပရောဖက်ပြုချက်အရ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးကို ထိန်းကျောင်းမည့် အုပ်ချုပ်သူ ထွက်ပေါ်လာမည်ဟု ဆိုသည် (မဿဲ ၂:၃–၆၊ မိက္ခာ ၅:၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

2:1–12. The Magi. Jesus was born in Bethlehem, a town that had considerable significance to the history of Israel because of its association with King David and his forebears. It was the town to which Naomi and Ruth returned after their husbands had died in Moab (Ruth 1:19, 22). It was there that Ruth met and married Boaz, the great-grandfather of David (Ruth 2:4; 4:17). David grew up in Bethlehem (1 Sam. 17:12), and he apparently had warm memories of the taste of water drawn from a well at its gate (2 Sam. 23:15). Bethlehem, as the reply of the high priests and scribes of the people indicates, featured in a messianic prophecy announcing that a ruler would come forth to shepherd God’s people (Matt. 2:3–6; Mic. 5:2).

 

အရှေ့တိုင်းပညာရှင်များ (မာဂိုင်) သည် ဘက်လင်မြို့တွင် ယေရှု့ကို လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ကောင်းကင်တွင် မြင်ခဲ့သော ကြယ်တော်ကြောင့် မင်းသစ်မွေးဖွားရာနေရာကို ရှာဖွေရင်း ယေရုရှလင်သို့ လာခဲ့ကြသည်။ သူတို့ကို အဆင့်အတန်းရှိသူများအဖြစ် ရှုမြင်ကြပြီး ဟေရုဒ်မင်းကြီးနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ရခဲ့သည် (မဿဲ ၂:၁–၃၊ ၇)။ သူတို့ယူဆောင်လာသော လက်ဆောင်များက သူတို့ချမ်းသာကြွယ်ဝကြောင်း ပြသသည်။ “မာဂိုင်” ဟူသော စကားလုံးသည် အဓိပ္ပာယ်မျိုးစုံရှိသည်။ ရှေးခေတ်တွင် ကြယ်ပညာရှင်၊ မှော်ဆရာ၊ ပရောဖက်ပြုသူများပါဝင်သော ယဇ်ပုရောဟိတ်အဆင့်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ သူတို့သည် အာရေးဘီယ၊ ဗာဗုလုန်၊ သို့မဟုတ် ပါရှန်းအထိ ဝေးကွာသည့်နေရာမှ ဖြစ်နိုင်သည်။ မမေ့သင့်သောအချက်မှာ မာဂိုင်များကို တပါးအမျိုးသားများအဖြစ် ရှုမြင်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် ဤတပါးအမျိုးသားများကို ကယ်တင်ရှင်မွေးဖွားခြင်းသတင်းကို ကောင်းကင်တွင် အံ့ဖွယ်အလင်းဖြင့် ဖော်ပြတော်မူသည်။ ထိုအလင်း၏အဓိပ္ပာယ်ကို ရှာဖွေရင်း ဗာလာမ်၏ပရောဖက်ပြုချက်ကို တွေ့ခဲ့ကြသည်။ ထိုပရောဖက်ပြုချက်တွင် ယာကုပ်မှ ကြယ်တော်တစ်ပွင့် ထွက်ပေါ်လာမည်၊ ဣသရေလမှ နန်းတံတော် ထွက်ပေါ်လာမည်ဟု ဆိုသည် (တောလည်ကျမ်း ၂၄:၁၇)။ ထိုဖြစ်ရပ်၏အရေးကြီးမှုကို ယုံကြည်၍ အသစ်မင်းကို ရှာဖွေ၍ ရှိခိုးရန် ရှည်လျားပင်ပန်းသော ခရီးကို ပြုခဲ့ကြသည် (မဿဲ ၂:၁၁)။

It was in Bethlehem that Jesus was visited by the Magi. They had come to Jerusalem seeking the location of the King whose star they had seen in the sky. They apparently were viewed as people of status and were accorded a social standing that would get them an audience with Herod, the king (Matt. 2:1–3, 7). The gifts they brought indicated significant wealth. The term “Magi” has a range of meanings. It was used in the ancient world to describe members of a priestly caste of magicians and astrologers who studied and interpreted the stars and were known for their wisdom. They may have come from Arabia, Babylon, or even as far away as Persia. What should not be overlooked, however, is that the Magi would have been regarded as pagans. Yet God revealed to these pagans the news of the Savior’s birth through the appearance of a mysterious light in the heavens. As they sought to understand its meaning, they appear to have come across the prophecy of Balaam that promised a Star would come out of Jacob and a Scepter would rise out of Israel (Num. 24:17). Convinced of the importance of this event, they underwent the long and arduous journey to not only find the new King but also, when they found Him, worship Him (Matt. 2:11).

 

နိုင်ငံသစ်ကို ရှာဖွေရန် မာဂိုင်တို့၏ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံမှုသည် ဟေရုဒ်နှင့် ယေရုရှလင်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ၏ အလွန်ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ဟေရုဒ်သည် မာဂိုင်တို့၏ရည်ရွယ်ချက်ကို ကြားသိရသောအခါ စိတ်ပျက်သွားသည် (၂:၃)။ သူသည် ယုဒပြည်ထီးနန်းအတွက် တရားဝင်ဆက်ခံသူ ရှိလာမည်ကို ကြောက်သည်။ ရောမမှ ခန့်အပ်ခြင်းသာခံထားသောကြောင့် ထီးနန်းလုမှုကို တစ်သက်လုံး ကြောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပြိုင်ဘက်များကို အပါအဝင် မိမိသားအချို့ကိုပါ ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ အသက်ကြီးလာသောအခါ ဘုရားသခင်၏ သနားခြင်းကို မတောင်းမက်၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ကျမ်းတတ်ဆရာများကို အသုံးချ၍ ခရစ်တော်မွေးဖွားရာနေရာကို ကျမ်းစာအရ ရှာဖွေစေသည် (၂:၄)။ ထိုသို့ပြုပြီး ခရစ်တော်ကို သတ်ရန် ရည်ရွယ်သည်။

The sacrifice the Magi endured to find the newborn King stands in sharp contrast to the attitude of Herod and the indifference of the religious leaders in Jerusalem. When Herod learned the nature of the Magi’s quest, he was troubled (v. 3). He felt threatened that there might be a legitimate heir to the throne of Judea. Since he had no real claim to the throne other than appointment by Rome, he was beset by this fear throughout his entire reign. In an attempt to protect his position, Herod had mercilessly killed any potential rival to his throne, including some of his own sons. Rather than seeking God’s mercy and forgiveness as he neared the end of his life, Herod enlisted the help of the priests and scribes—the teachers of the law—to ascertain where the Scriptures predicted Christ would be born (v. 4) in order that he might kill Him.

 

ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ၏ တုံ့ပြန်မှုသည် ဟေရုဒ်ထက်ပင် ဆိုးသည်။ ထိုခေတ်က ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအများစုမှာ ဆာဒုကဲများဖြစ်ပြီး ကျမ်းတတ်ဆရာများမှာ ဖာရိရှဲများဖြစ်သည်။ ဟေရုဒ်သည် ကျမ်းစာကို မသိသောကြောင့် ဘာသာရေးစိတ်ဝင်စားမှု အနည်းငယ်သာရှိသော်လည်း ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များသည် ကျမ်းစာသိသော်လည်း စုံစမ်းရန်ပင် စိတ်မဝင်စားကြပေ။ မာဂိုင်တို့သည် ကြယ်တော်လိုက်၍ ယုဒမင်းသစ်ကို ရှာဖွေရန် ရာပေါင်းများစွာ ခရီးထွက်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များသည် ယေရုရှလင်မှ ဘက်လင်သို့ ကီလိုမီတာ ၁၆ ခန့်သာ ဝေးကွာသော်လည်း သွားရောက်စုံစမ်းရန် စိတ်အားထက်သန်ခြင်း မရှိကြပေ။

The response of the religious leaders to the news of the Magi was even worse than that of Herod. The top echelon of the priesthood during that era was comprised mostly of Sadducees, while the scribes of the people would have mainly been Pharisees. While Herod had little genuine religious interest, evident by his lack of knowledge of the Scriptures, the spiritual leaders of the people displayed no interest in even investigating the situation for themselves. While the Magi were willing to travel hundreds of miles following a star with the hope of finding the promised newborn King of Judah, these religious leaders, even with the greater knowledge of the Scriptures to guide them, were not willing to travel the roughly ten miles (16 km) from Jerusalem to Bethlehem.

 

မဂ္ဂါတို့သည် ယေရှုရှင်မြို့မှ ထွက်သွားပြီးနောက်၊ သူတို့မြင်ခဲ့သော ကြယ်သည် ထပ်မံပေါ်ထွန်းလာပြီး ကလေးယေရှုရှိရာ နေရာသို့ လမ်းပြခဲ့သည်။ လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း သိုးထိန်းများသည် ယေရှုမွေးဖွားချိန်တွင် တည်းခိုရာ ဂူတွင်းထဲ၌ ကျီးတိုက်ထဲ၌ တွေ့ခဲ့ကြသော်လည်း၊ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် မဂ္ဂါတို့သည် အချိန်အတော်ကြာမှ ရောက်ရှိလာပြီး ယေရှုကို အိမ်တစ်အိမ်ထဲတွင် တွေ့ခဲ့ကြသည်။ ယောသပ်သည် လက်သမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ လက်သမားဆိုသည်မှာ သစ်သားဖြင့်သာ အလုပ်လုပ်ရသည်ဟု ကန့်သတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အဆောက်အဦးဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းအားလုံးကို ဆိုလိုသည်။ ဟေရုဒ်သည် အသက်နှစ်နှစ်နှင့်အောက် ကလေးအားလုံးကို သတ်ပစ်ခဲ့ခြင်း (အပိုဒ် ၁၆) က ယေရှုမွေးဖွားပြီးနောက် အချိန်အတော်ကြာခဲ့ပြီဟု ညွှန်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် ယောသပ်သည် ဗက်လင်မြို့၌ နေထိုင်စဉ်အတွင်း သူတို့မိသားစုအတွက် အိမ်တစ်အိမ်ကို သူကိုယ်တိုင် ဆောက်ပေးခဲ့သည် သို့မဟုတ် နေထိုင်ရန် အိမ်တစ်အိမ်ကို ရှာဖွေပေးခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ မဂ္ဂါတို့သည် ထိုအိမ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ကလေးယေရှုကို ရှိခိုးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

After the Magi left Jerusalem, the star they had seen arose again and led them to the place where the child Jesus was. Unlike the shepherds who found Jesus in a manger in a stable cave at the time of His birth (as described in Luke’s Gospel), the Magi, in Matthew’s Gospel, apparently arriving some time later, found Jesus in a house. Joseph was a carpenter, which actually refers to general construction work and does not limit him to working only with wood. The fact that Herod killed all the children two years old and younger (v. 16) suggests some time had passed since Jesus was born. Thus, it is likely that Joseph either built a house for them to live in during their time in Bethlehem or found a residence where they could stay, and it was into this home that the Magi came to worship the child Jesus.

 

မဂ္ဂါတို့သည် ယေရှုထံ လက်ဆောင်သုံးမျိုးကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ ထိုလက်ဆောင်များမှာ ရွှေ၊ နံ့သာမျိုး၊ မုရန်တို့ဖြစ်သည်။ ထိုပစ္စည်းများသည် အလွန်တန်ဖိုးကြီးသော ကုန်ပစ္စည်းများဖြစ်သည်။ ရွှေသည် ထိုခေတ်ကာလ၌လည်းကောင်း၊ ယခုခေတ်ကာလ၌လည်းကောင်း အလွန်တန်ဖိုးရှိသည်။ နံ့သာမျိုးသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ပရိသာတ်တိုက်၌ သုံးရန် သတ်မှတ်ထားသော နံ့သာမျိုးတစ်မျိုးဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၃၀:၃၄-၃၆)။ မီးရှို့ရန် ဂျုံလှူဖွယ်များတွင်လည်း ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့သည် (ဝတ်ပြုရာ ၂:၁-၂၊ ၁၅-၁၆၊ ၂၄:၇)။ နံ့သာမျိုးသည် Boswellia sacra သစ်ပင်မှ ထွက်ရှိသော အစေးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အလွန်တန်ဖိုးကြီးသည်။ ရှေးကမ္ဘာ့ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများတွင် ဝယ်ယူရောင်းချခဲ့ကြသည် (ကျမ်းချက် ဗျာဒိတ် ၁၈:၁၃)။ မုရန်သည်လည်း နံ့သာမျိုးနှင့်အတူ Burseraceae မျိုးရင်းထဲမှ Commiphora myrrha သစ်ပင်မှ ထွက်ရှိသော အစေးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး သစ်ပင်ဒဏ်ရာများမှ စီးထွက်လာကာ ကော်ဖြစ်သွားသည်။ ထိုသစ်ပင်မျိုးသည် အာရပ်ကျွန်းဆွယ်၊ ယီမင်၊ ဆိုမာလီ၊ အီရီထရီးယား၊ အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံများတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ ရှေးခေတ်၌ မုရန်ကို ရေမွှေးအဖြစ်၊ နံ့သာမျိုးထည့်သွင်းရာတွင်၊ ဆေးဝါးအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဓမ္မဟောင်းခေတ်၌ တန်ဆာဆီထဲတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၃၀:၂၃) နှင့် အဝတ်အစားများကို နံ့သာပေးရန်လည်း သုံးခဲ့သည် (ဆာလံ ၄၅:၈)။ မဂ္ဂါတို့ပေးသော လက်ဆောင်များသည် စစ်မှန်သော စည်းစိမ်ဥစ္စာကို ကိုယ်စားပြုပြီး ဟေရုဒ်မင်းကြီး၏ လက်မှ ကလေးယေရှုကို ကယ်တင်ရန် အဲဂုတ္တုပြည်သို့ ထွက်ပြေးရချိန်တွင် မိသားငယ်လေးအတွက် အလွန်အကျိုးရှိခဲ့သည် (မဿဲ ၂:၁၂-၁၅)။

The Magi brought three gifts to Jesus: gold, frankincense, and myrrh. These were very valuable commodities. Gold was greatly valued then, as it is now. Frankincense is one of the ingredients that were specified as incense for use in the OT sanctuary (e.g., Ex. 30:34–36). It was added to some of the offerings of grain that were to be burned (Lev. 2:1–2, 15–16; 24:7). Frankincense itself is a resin from the Boswellia sacra tree and was considered very valuable. It was bought and sold across the trade routes of the ancient world (cf. Rev. 18:13). Like frankincense, myrrh (also from the Burseraceae family of trees) is a resin that leaks from wounds in the Commiphora myrrha tree and then forms a gum. These trees grow across the Arabian Peninsula, and in Yemen, Somalia, Eritrea, and Ethiopia. Myrrh was used in the ancient world as perfume, a component of incense, and medicine. In OT times it was used in the anointing oil (Ex. 30:23) and in making garments smell good (Ps. 45:8). The gifts given by the Magi represented real wealth and no doubt proved very helpful when the young family fled to Egypt to save the baby Jesus from extermination by Herod the Great (Matt. 2:12–15).

 

၂:၁၃-၂၃။ ယေရှုမိသားစု အဲဂုတ္တုသို့ ထွက်ပြေးခြင်းနှင့် ဂလီလဲပြည်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်း။ ဟေရုဒ်သည် မဂ္ဂါတို့ကို လျှို့ဝှက်စွာ ကလေး၏နေရာကို သတင်းပို့ရန် စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း ဘုရားသခင်က မဂ္ဂါတို့အား အိပ်မက်၌ သတိပေးတော်မူသဖြင့် ဟေရုဒ်အား မပြောဘဲ ယေရှုရှင်မြို့ကို မဖြတ်သန်းသော အခြားလမ်းမှ အိမ်ပြန်ကြရန် ညွှန်ကြားတော်မူခဲ့သည် (မဿဲ ၂:၇၊ ၁၂)။ ယောသပ်သည်လည်း အိပ်မက်၌ သတိပေးခြင်းခံရပြီး မာရိနှင့် ကလေးငယ်ကို ခေါ်ဆောင်ကာ အလျင်အမြန် အဲဂုတ္တုပြည်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ ထိုနေရာ၌ ဂျူးလူဦးရေ တစ်သန်းနီးပါးရှိသော ဂျူးအသိုင်းအဝိုင်းနှင့် ဆုံတွေ့ခဲ့ကြသည်။ ထိုဂျူးများသည် အဲဂုတ္တုပြည်၌ အချိန်ကြာရှည်စွာ နေထိုင်ခဲ့ကြပြီးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယောသပ်သည် အဲဂုတ္တုတွင် နေထိုင်ရန် အိမ်ရှာဖွေရာတွင် သိကျွမ်းသူများရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ယောသပ်သည် လက်သမားအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်သူဖြစ်သဖြင့် (မဿဲ ၁၃:၅၅၊ မာကု ၆:၃ နှိုင်းယှဉ်) အဲဂုတ္တုတွင် အလုပ်အကိုင်ကို လွယ်ကူစွာ ရရှိနိုင်ခဲ့သည်။ ယာကုပ်နှင့် သူ၏မိသားစုသည် အဲဂုတ္တုပြည်၌ ခိုလှုံခဲ့သည့်နည်းတူ ယေရှုနှင့် သူ၏မိသားစုသည်လည်း ယာယီခိုလှုံခဲ့ကြသည်။ မဿဲသည် ဤခရီးကို ထွက်မြောက်ရာဇာတ်လမ်း၏ ထပ်မံဖြစ်ပွားခြင်းအဖြစ် မြင်သည်။ ယေရှုသည် ဣသရေလလူမျိုး၏ အတွေ့အကြုံများကို ပြန်လည်ဖြတ်သန်းနေခြင်းဖြစ်သည် (မဿဲ ၂:၁၅)။

2:13–23. Family of Jesus Flees to Egypt and Then Returns to Galilee. While Herod had secretly arranged with the Magi that they would inform him of the child’s location, God intervened to spoil Herod’s sinister plans by warning the Magi in a dream not to let Herod know and to return home via a different way that did not take them through Jerusalem (Matt. 2:7, 12). Joseph, also being warned in a dream, took Mary and the baby and fled in haste to Egypt. There they joined a sizable population of nearly a million Jews living in Egypt. This population had been in Egypt for some time. Thus, it is reasonable to suppose that Joseph may have known someone with whom they could stay in Egypt. Joseph, and later Jesus, was a carpenter by trade (Matt. 13:55; cf. Mark 6:3), so he would have found a ready source of employment in Egypt. In the same way that Jacob and his family found refuge in Egypt, so Jesus and his family also temporarily resided in Egypt. Matthew sees in this journey a reenactment of the Exodus story. Jesus was reliving the experiences of Israel (Matt. 2:15).

 

ဟေရုဒ်သည် မဂ္ဂါတို့က လှည့်စားခဲ့သည်ကို သိရှိလာသောအခါ အလွန်ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော နည်းလမ်းကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ဗက်လင်မြို့နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ အထီးကလေးငယ်အားလုံးကို သတ်ပစ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၆)။ မဂ္ဂါတို့အား ကြယ်ပေါ်လာချိန်ကို မေးမြန်းခဲ့ဖူးသည်။ ထိုအချက်အလက်အရ အသက်နှစ်နှစ်အောက် ကလေးအားလုံးကို သတ်ပစ်လျှင် သူ၏ပြိုင်ဘက်ကို ဖယ်ရှားနိုင်မည်ဟု တွက်ချက်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၆)။ ဤဆိုးရွားလှသော လုပ်ရပ်ကို ကျူးလွန်ခဲ့သဖြင့် မိဘများ ဝမ်းနည်းကြေကွဲရသည်။ မဿဲသည် ဤဆိုးရွားသော ဖြစ်ရပ်ကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဣသရေလလူမျိုး၏ အတွေ့အကြုံနှင့် နှိုင်းယှဉ်တွေ့မြင်သည် (မဿဲ ၂:၁၇-၁၈၊ ယေရမိ ၃၁:၁၅ နှိုင်းယှဉ်)။ ယေရမိကျမ်း၏ ဤကျမ်းချက်ကို ကိုးကားရာတွင် မဿဲသည် ဘတ်ဗုလုန်သို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခံရချိန် ရာခေလ်ခံစားခဲ့ရသော ဝမ်းနည်းခြင်းကိုသာမက ယေရမိ ၃၁:၁၆ တွင် ဘုရားသခင်ပေးတော်မူသော ကလေးများ အိမ်ပြန်ရောက်မည့် မျှော်လင့်ချက်ကိုပါ ရည်ညွှန်းထားသည်။ ထိုနည်းတူ ဗက်လင်မြို့၏ မိခင်များသည်လည်း ယေရှုမယ်ရှိ၏ ကိုယ်တိုင်စွန့်ကြဲသေဆုံးခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းအားဖြင့် ပြည့်စုံလာမည့် မျှော်လင့်ချက်၌ နှစ်သိမ့်ခြင်းကို ရရှိနိုင်သည် (မဿဲ ၂၆:၂၇-၂၈)။

Once Herod recognized that a trick had been played on him, he adopted an extraordinarily ruthless expedient of slaughtering all the male infants in Bethlehem and in all its districts (v. 16). He had asked the Magi concerning the timing of the appearance of the sign. Based on this information, he calculated that if he killed every male child under the age of two, he would then have successfully eliminated his potential rival (v. 16). This terrible deed was carried out, much to the anguish of the parents. Matthew sees in this tragic event another similarity to the experience of Israel in the OT (Matt. 2:17–18; cf. Jer. 31:15). In citing this passage from Jeremiah, Matthew appears to be drawing not only on the sorrow that Rachel experienced during the Babylonian captivity of the children of Israel but also on the hope with which she was comforted in Jeremiah 31:16 with God’s promise that in the future the children of Israel would return home. In a similar manner, the mothers of Bethlehem could also find comfort in the hope that would be realized through the sacrificial death and resurrection of Jesus the Messiah (Matt. 26:27–28).

 

အချိန်အတန်ကြာပြီးနောက် ယောသပ်သည် အိပ်မက်တစ်ခုထပ်မံရရှိခဲ့သည်။ ယခုအိပ်မက်က သူတို့မွေးရပ်မြေသို့ ပြန်သွားရန် ဘေးကင်းပြီဖြစ်ကြောင်း အသိပေးခဲ့သည်။ ဟေရုဒ်မင်းကြီးသေဆုံးသွားပြီး သူ၏နိုင်ငံတော်ကို သားသုံးဦးကြားခွဲဝေအုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ ယောသပ်သည် ယုဒပြည်သို့ မပြန်ရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ အာခဲလတ်ကို ထိုဒေသတွင် ခန့်အပ်ထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အာခဲလတ်သည် အာဏာရလျှင်ရခါစ ဘုရားကျောင်းဧရိယာထဲသို့ စစ်သည်များစေလွှတ်ကာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ပုန်ကန်မှုကို နှိမ်နင်းခဲ့ရာ လူပေါင်း သုံးထောင်ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း သူ၏ခန့်အပ်ခြင်းကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော် အာခဲလတ်၏ အုပ်ချုပ်မှုသည် တိုတောင်းခဲ့သည်။ အာခဲလတ်သည် အုပ်ချုပ်ရေးတွင် မသင့်လျော်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာပေါ်လွင်လာခဲ့ပြီး ရောမတို့ကလည်း ထိုအချက်ကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ဆယ်နှစ်အကြာတွင် ယုဒပြည်ကို ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်းများ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ထားရှိခဲ့သည်။ ထိုအုပ်ချုပ်ရေးမင်းများတွင် ယေရှုအမှုစစ်ဆေးခံရပြီး အသေသတ်ခံရချိန်က အုပ်ချုပ်ရေးမင်း ပိလတ်လည်း ပါဝင်သည်။ ထိုအချိန်သည် ယေရှုသေဆုံးခြင်းမှ နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်နီးပါးအကြာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယုဒပြည်သို့ မပြန်ဘဲ ယောသပ်နှင့် မာရိတို့သည် ဂလီလဲဒေသ၌ နာဇရက်ဟုခေါ်သော ရွာငယ်လေးတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနာဇရက်ရွာသည် ယောသပ်နှင့် လက်ထပ်မပြုမီ မာရိနေထိုင်ခဲ့ရာ ရွာဖြစ်သည် (လု ၁:၂၆-၂၇)။ ထို့ကြောင့် နာဇရက်သည် မာရိ၏ မွေးရပ်မြေဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။

After some time had passed, Joseph received another dream, this time informing him that it was safe to return to his homeland. Herod the Great had died, and his kingdom was divided among three of his sons. Joseph decided not to return to Judea, since Archelaus had been appointed there. Soon after coming to power, Archelaus had suppressed a potential revolt by sending soldiers into the temple area, resulting in around three thousand deaths. Despite this, he was confirmed in his appointment, but his reign was short-lived. Archelaus proved to be a bad choice for ruler, and this was recognized by the Romans. After ten years, Judea was placed for many years under the direct control of Roman governors, including Pilate, the governor at the time of Jesus’s trial and death nearly thirty years later. So instead of returning to Judea, Joseph and Mary settled in a small village in Galilee called Nazareth, the village where Mary had been living before her marriage to Joseph (Luke 1:26–27). It was therefore likely that Nazareth was Mary’s hometown.

အခန်းကြီး - ၃

၃:၁–၄:၂၅ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်ကို ကြေညာခြင်း

မဿဲသည် ယေရှု၏အမှုတော်ကို စတင်ဖော်ပြရာတွင် ပထမဦးစွာ ဗတ္တိဇံဆရာ ယောဟန်၏ ပရောဖက်ပြုချက်အမှုတော်ကို အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ ဓမ္မဟောင်းပရောဖက်ပြုချက်များ ပြည့်စုံခြင်းအားဖြင့် ဗတ္တိဇံဆရာ ယောဟန်သည် မယ်ရှိယ၏ ရှေ့အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခ largelyသည်။ သူသည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော် ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး ထိုနိုင်ငံတော်ရောက်လာရန် ပြင်ဆင်ခြင်းအနေဖြင့် အပြစ်ကို နောင်တရပြီး ဗတ္တိဇံခံကြရန် သူ၏လူမျိုးဖြစ်သော ယုဒလူမျိုးတို့ကို တိုက်တွန်းခဲ့သည် (မဿဲ ၃:၁-၁၂)။ ယေရှုကိုယ်တိုင်ပင် ယောဟန်၏တိုက်တွန်းချက်ကို လက်ခံခဲ့သည်။ ဗတ္တိဇံခံယူခဲ့ပြီး ဘုရားသခင်၏နာမ်တော်ဝိညာဉ်သည် သူ့အပေါ်သို့ ချီးမြှောက်လာခဲ့သည် (အခန်း ၁၃-၁၇)။ အမှုတော်ပြုရန် ပြင်ဆင်ခြင်းအနေဖြင့် ဝိညာဉ်တော်သည် ယေရှုကို တောထဲသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် ဘုရားသခင်နှင့် ဆက်ဆံရေးထားရှိပြီး အမှုတော်ကို အစပြတ်သားစေရန် ရည်ရွယ်သော နဂါးငယ်၏ သွေးဆောင်မှုများကို အနိုင်ရခဲ့သည် (၄:၁-၁၁)။ ထို့နောက် ယေရှုသည် ဂလီလဲဒေသတွင် အမှုတော်စတင်ခဲ့ပြီး ယောဟန်ကဲ့သို့ပင် ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော် ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် လူများနောင်တရရန် ကြေညာခဲ့သည် (အခန်း ၁၂-၁၇)။ ထိုနိုင်ငံတော်အကြောင်း ယေရှုဟောပြောသည်ကို နားထောင်ရန် လူအများအပြား လာရောက်ကြသည် (အခန်း ၂၃-၂၅)။ ထိုအထဲတွင် သူ၏အနီးကပ်တပည့်အချို့ဖြစ်လာမည့် လူလေးဦးလည်း ပါဝင်သည် (အခန်း ၁၈-၂၂)။

3:1–4:25

Announcing God’s Kingdom

Matthew introduces the ministry of Jesus by first highlighting the prophetic ministry of John the Baptist. In fulfillment of OT prophecy, John the Baptist appeared as the forerunner to the Messiah. He announced the onset of the kingdom of heaven and called on his fellow Jews to repent and be baptized in preparation for its arrival (Matt. 3:1–12). Jesus Himself responded to John’s call. He was baptized, and the Spirit of God descended on Him (vv. 13–17). In preparation for His ministry, the Spirit led Jesus into the wilderness, where He communed with God and then defeated the temptations of the devil that were aimed at derailing His ministry from the start (4:1–11). Jesus then began His ministry in Galilee proclaiming, like John, the arrival of God’s kingdom and the need for people to repent (vv. 12–17). Great crowds flocked to hear Jesus speak about this kingdom (vv. 23–25), including four men who would become some of His closest disciples (vv. 18–22).

 

၃:၁-၁၂။ ဗတ္တိဇံဆရာ ယောဟန်၏ တရားဟောခြင်း။ မဿဲ၊ မာကု၊ လုကာ ခရစ်ဝင်ကျမ်းသုံးခုစလုံသည် ယေရှု၏အများသိရှိသော အမှုတော်ကို စတင်ဖော်ပြရာတွင် ဗတ္တိဇံဆရာ ယောဟန်၏ လှုပ်ရှားမှုများကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည် (မဿဲ ၃:၁-၁၂; မာကု ၁:၁-၈; လု ၃:၁-၂၀)။ မဿဲက ယောဟန်သည် ယုဒတောတွင် ရှိသည်ဟု ဆိုသည် (၃:၁)။ ဗတ္တိဇံပေးနေစဲ ဂျော်ဒန်မြစ်အနီးတွင် ရှိသည် (၃:၁၃)။ ထိုမြစ်သည် ဂလီလဲပင်လယ်မှ ဂျော်ဒန်ချိုင့်ဝှမ်းအတိုင်း သေမင်းပင်လယ်သို့ စီးဆင်းသည်။ မြစ်သည် သေမင်းပင်လယ်နှင့် ပိုမိုနီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ ပတ်ဝန်းကျင်သည် တောပိုမိုများပြားလာသည်။

3:1–12. Preaching of John the Baptist. The Gospels of Matthew, Mark, and Luke all begin their accounts of the public ministry of Jesus by describing the activities of John the Baptist in some detail (Matt. 3:1–12; Mark 1:1–8; Luke 3:1–20). Matthew says that John was in the desert of Judea (3:1). As he was baptizing, he was located near the Jordan River (3:13), which flows from the Sea of Galilee down to the Dead Sea via the Jordan Valley. The closer the river gets to the Dead Sea, the more desert-like are the conditions that it flows through.

 

ထူးဆန်းစွာပင် ယေရှု၊ ပေါလု၊ ပေတရု သို့မဟုတ် အခြားတပည့်တို့၏ ပုံပန်းသွင်ပြင်ထက် ဗတ္တိဇံဆရာ ယောဟန်၏ ပုံပန်းသွင်ပြင်ကို ပိုမိုသိရှိရသည်။ ယောဟန်၏ ပုံပန်းကို အချက်တစ်ခုပြသရန် ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ကုလားအုတ်မွှေးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး ခါးတွင် သားရေခါးပတ်ကို စည်းထားသည်။ ထိုခေတ်က အဝတ်အစားများကို သိုးမွှေး၊ ဆီးဖြူမျှင် သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အရေခွံဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည် (ဝတ် ၁၃:၄၈)။ ဆီးဖြူမျှင်ကို အထည်အလိပ်အတွက် အသုံးပြုပြီး အထည်အလိပ်အဝတ်အစားများကို အထူးဇိမ်ခံပစ္စည်းအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည် (ဥပမာ၊ က ၄၁:၄၂; ထွက် ၂၈:၃၉; တရာ ၁၄:၁၂; ၁ရာ ၁၅:၂၇; ဒု ၃၁:၂၂၊ ၂၄)။ ထို့ကြောင့် ကုလားအုတ်မွှေးကို အဝတ်အစားအတွက် အသုံးပြုခြင်းသည် မထူးဆန်းသော်လည်း ပုံမှန်မဟုတ်ပေ။ ယောဟန်ကို ဖော်ပြရာတွင် သုံးသော စကားလုံးများသည် ၂ရာ ၁:၈ ကို သတိတရစေနိုင်သည်။ ထိုနေရာတွင် သတင်းဆောင်များက ဧလိယကို မွှေးညှင်းသောလူ၊ ခါးတွင် သားရေခါးပတ်စည်းထားသူဟု ဖော်ပြထားသည်။ သူ၏ ပုံပန်းသွင်ပြင်နှင့် စားသောက်သည့်အစာအားဖြင့် ဗတ္တိဇံဆရာ ယောဟန်သည် ဓမ္မဟောင်းကာလက ပရောဖက်များနှင့် တူသော ပရောဖက်ဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်က ပုံမှန်အစားအစာတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိသော်လည်း ပိုးမွှားများ (အင်းဆက်ပိုးမွှားကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် ကာရုတ်သီးပင်မှ ပဲပုတ်ကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်နိုင်သည်) ကို လူအချို့က စားသုံးကြသည်။ အကယ်၍ အင်းဆက်ကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်ပါက ဣသရေလလူမျိုးတို့က ထိုအစာကို စင်ကြယ်သောအစာဟု ယူဆကြောင်း နားလည်ရမည် (ဝတ် ၁၁:၂၂)။ အကယ်၍ ကာရုတ်ပဲကို ရည်ညွှန်းပါက တောတွင်းနေထိုင်သူများ ရရှိနိုင်သော အစာကို စားသုံးရသည်ကို ထပ်မံအလေးပေးဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယောဟန်သည် ပိုးမွှားများနှင့် တော့ပျားရည်ကို စားသုံးခဲ့သည်။

Curiously enough, we know more about the appearance of John the Baptist than that of Jesus, Paul, Peter, or any of the other disciples. John’s appearance is described to make a point. He was clothed in a garment of camel’s hair with a leather belt. At the time, garments were usually made from wool, flax, or animal skins (Lev. 13:48). Flax was used to make linen, and linen clothes were viewed as particularly luxurious (e.g., Gen. 41:42; Ex. 28:39; Judg. 14:12; 1 Chr. 15:27; Prov. 31:22, 24). So while not unheard of, camel hair was unusual as a fiber used for clothing. The language used to describe John is likely reminiscent of 2 Kings 1:8, where messengers described Elijah as a hairy man with a leather belt around his waist. In his appearance and the food he ate, John the Baptist was a prophet like one of the prophets of the OT. While not a major element of the typical diet at the time, locusts (possibly either a reference to an insect or the bean from the locust pod of the carob tree) were eaten by some people. If the reference is to the insect, it must be understood that such was considered a clean food by the Israelites (Lev. 11:22). If it refers to the carob bean, it also underlines the reality that in a desert, one lived on the food that was available. Thus John ate locusts and wild honey.

နာဇရက်နှင့် ဇေဖိုရစ် ရှေးနာဇရက်ရွာ၏ အရွယ်အစားကို ထိုနေရာတွင် တွေ့ရှိသော သင်္ချိုင်းများကို အမှတ်အသားပြုခြင်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။ ထိုသင်္ချိုင်းများသည် ဧရိယာပေ ၄၀၀ × ၁၀၀ ယာဒ် (၃၆၆ × ၉၁ မီတာ) ပတ်လည်တွင် တစ်ဝက်စက်ဝိုင်းပုံစံ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ရှေးရွာသည် ထိုဧရိယာအတွင်း ရှိခဲ့ရမည်။ အကြောင်းမှာ သင်ချိုင်းများသည် ညစ်ညမ်းမှုဖြစ်စေသောကြောင့် နေအိမ်များမှ ဝေးကွာစွာ ထားရှိလေ့ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ရေတစ်နေရာတည်းမှသာ ရနိုင်ပြီး ရွာနေရာသည် ယနေ့ ကြေညာချက်ဘုရားကျောင်း၏ မြေနေရာအတွင်း အများစုပါဝင်ခဲ့ရမည်။ ထိုဘုရားကျောင်းကို မာရိ၏မိသားစုနေအိမ်ဟု ဆိုသော ဂူအပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားသည်။ ထိုဂူတွင် ကောင်းကင်တမန်သည် သားတော်မွေးဖွားခြင်းကို ကြေညာရန် မာရိထံ လာရောက်ခဲ့သည် (လု ၁:၂၆-၃၈)။ ယခုဘုရားကျောင်းမတည်ဆောက်မီ ရှေးဟောင်းပညာရှင်အဖွဲ့သည် ရှေးရွာ၏ အကြွင်းအကဲများကို စုံစမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် အဆက်ဆက်တည်ဆောက်ခဲ့သော ဘုရားကျောင်းကြီးလေးခုကြောင့် များစွာသော အထောက်အထားများ ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။ သို့ပေတည့် ယခုဘုရားကျောင်းမတည်ဆောက်မီ တူးဖော်မှုများတွင် အရေးကြီးသော အကြွင်းအကဲအချို့ တွေ့ရှိခဲ့သည်။ Nazareth and Sepphoris

The size of the ancient village of Nazareth can be determined by plotting the graves found in the area. These graves form a semicircular pattern around an area of about 400 by 100 yards (366 by 91 m). The ancient village would have lain within this area, as graves were a source of uncleanness and therefore kept away from dwellings. There was but one source of water from a well, and the site of the village must have largely fallen within the grounds of the modern Church of the Annunciation. This church is built above a cave, which is said to be the house of Mary’s family where she was living when the angel came to announce to her the birth of her son (Luke 1:26–38). Before the present church was erected on the site, a team of archaeologists was able to investigate it to see what remained of the ancient village; however, much evidence had been lost in the construction of the previous four major buildings successively erected on the site. Nevertheless, several significant remains were found by the excavations prior to the building of the present church.   ရှေးဟောင်းမှတ်တမ်းများမှ ထင်ရှားလာသည်မှာ အလွန်ရိုးရှင်းသော ရွာတစ်ရွာဖြစ်ပြီး နေထိုင်သူအချို့သည် ထုံးကျောက်ဂူများကို ပြုပြင်ပြီး နေထိုင်ကြပြီး (နွေရာသီတွင် အေးမြပြီး ဆောင်းရာသီတွင် နွေးထွေးသည်) အခတို့သည် မြေပြင်အထက်နေအိမ်များတွင် နေထိုင်ကြသည်။ သို့သော် ရွာသည် တစ်နှစ်လုံး အလုပ်ပေးနိုင်ရန် သေးငယ်လွန်းပြီး ဆင်းရဲသောကြောင့် တီထွင်ဖန်တီးသမားနှစ်ဦး (ယောသပ်နှင့် ယေရှု) အတွက် အချိန်ပြည့်အလုပ် မပေးနိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် မိုင် ၃ ခန့် (၅ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ ဇေဖိုရစ်မြို့တွင် အလုပ်ရှာဖွေခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဇေဖိုရစ်သည် ထိုအချိန်က ဂလီလဲ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည် (နောက်ပိုင်းတွင် မြို့တော်ကို တိဗေရီယပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်)။ အရေးအကြီးဆုံးမှာ ယေရှုနာဇရက်တွင် ရှိစဉ်အတွင်း ဇေဖိုရစ်သည် ကြီးမားသော ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ဟေရုဒ်မင်းကြီးသေဆုံးပြီးမကြာမီတွင် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရပြီး ဂလီလဲကို တာဝန်ပေးခံရသော သူ၏သား ဟေရုဒ်အန္တိပတ်သည် ထိုမြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ကာ ဂလီလဲ၏ အစိုးရရုံးစိုက်ရာ အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် ယေရှုသည် ဧကန်စင်စစ် အချိန်အတန်ကြာ နေထိုင်ခဲ့ဖွယ်ရှိသော ဇေဖိုရစ်မြို့ကို ဖော်ပြခြင်းမရှိသည်မှာ ထူးဆန်းသည်။ ဂလီလဲရှိ အခြားမြို့ကြီး တိဗေရီယကိုမူ ယေရှုကို ရှာဖွေနေသော လူအချို့နေထိုင်ရာ နေရာအဖြစ်သာ ဖော်ပြထားသည် (ယော ၆:၂၃)။ ရှင်းလင်းစွာ ယေရှု၏ အမှုတော်သည် ဂျေရုဆလင်မြို့မှလွဲ၍ (နောက်ဆုံး အသေခံရရာ နေရာ) မြို့ကြီးများသို့ မဟုတ်ဘဲ ဂလီလဲ၏ ရွာငယ်များတွင်သာ ကန့်သတ်ထားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တစ်မျိုးဆက်အတွင်း ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် ရောမအင်ပါယာ၏ မြို့ကြီးအများစုတွင် သိသာထင်ရှားသော နေရာယူထားသည့် နိုင်ငံတကာဘာသာတရားတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ခြင်းသည် ပို၍ အံ့သြဖွယ်ဖြစ်သည်။ What emerges from the archaeological record is a picture of a very simple village in which some of its inhabitants lived in modified limestone caves (cool in summer, warm in winter) and some lived in surface dwellings. What is clear, though, is that the village was too small and poor to provide full-time work for two carpenters (Joseph and Jesus). It is highly likely that they found work at a nearby city called Sepphoris, which was a mere three miles (5 km) distant. Sepphoris was the capital of Galilee at the time (the capital later was moved to Tiberius), and most importantly, during the time that Jesus was located in Nazareth, it was undergoing a significant rebuilding program. It had been destroyed shortly after the death of Herod the Great, and his son who had been placed in charge of the region—Herod Antipas—chose to rebuild it and use it as the seat of government for Galilee. It is a curious feature of the Gospels that Sepphoris, a city in which Jesus almost certainly spent considerable time, is not mentioned in the Gospel accounts and Tiberias, the other large city in Galilee, is mentioned only as a place that some people who were trying to find Jesus were living (John 6:23). Clearly, with the exception of Jerusalem, where He eventually met His death, Jesus’s ministry was not to the larger cities but confined to the small villages of Galilee. This makes it all the more remarkable that within one generation Christianity became an international religious movement with a very significant presence in almost all the major cities of the Roman Empire.

 

ဗတ္တိဇံဆရာ ယောဟန်သည် ပရောဖက်တစ်ဦးသာမက သခင်ဘုရား၏ လမ်းကို ပြင်ဆင်သူအဖြစ် ခရစ်ဝင်ကျမ်းများက ဖော်ပြထားသည် (ဟေရှာ ၄၀:၃)။ သူ၏ မလျှော့သောတရားနှင့် အမူအရာရှိသော်လည်း သူ၏ အမှုတော်သည် အလွန်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဂျေရုဆလင်မှ ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသအားလုံးမှ လူအများ လာရောက်နားထောင်ကြသည်။ မဿဲက ယောဟန်၏ တရားဟောချက်တွင် အဓိကအချက်များကို မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။ ပထမဦးစွာ ယောဟန်သည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော် နီးကပ်လာပြီဖြစ်ကြောင်း ဗဟိုပြုပြီး ဟောပြောခဲ့သည် (မဿဲ ၃:၂)။ ဤအချက်သည် ယေရှု၏ တရားဟောချက်တွင်လည်း အဓိကအကြောင်းအရာဖြစ်လာမည် (မဿဲ ၄:၁၇; ၅:၃၊၁၀၊၂၀; ၇:၂၁; ၁၃:၁-၅၀; ၁၆:၁၉; ၂၀:၁-၁၆; ၂၂:၁-၁၄; ၂၅:၁-၁၃)။ ယောဟန်သည် သူနှင့် နားထောင်သူများ ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် အရေးကြီးသောအချိန်တွင် နေထိုင်နေကြောင်းနှင့် အလွန်မျှော်လင့်ထားသော ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော် အလွန်နီးကပ်လာပြီဖြစ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။

Not only was John the Baptist a prophet, he is portrayed by the Gospels as the one who prepared the way of the Lord (Is. 40:3). Despite his uncompromising message and demeanor, his ministry proved highly successful, with crowds flocking to hear him from Jerusalem and all the surrounding countryside. Several elements of John’s message are highlighted by Matthew. First, John focused his preaching around the nearness of the kingdom of heaven (Matt. 3:2). This would prove to be a key theme in the preaching of Jesus as well (cf. 4:17; 5:3, 10, 20; 7:21; 13:1–50; 16:19; 20:1–16; 22:1–14; 25:1–13). John was very conscious that he and those who listened to him were living at a crucial time in earth’s history and that the long-awaited kingdom of God was very close.

 

ဒုတိယအချက်မှာ ယောဟန်၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်သည် နောင်တရ၍ ဗတ္တိဇံခံခြင်းဖြစ်သည်။ ဗတ္တိဇံ သို့မဟုတ် ဓလေ့ထုံးတမ်းအတိုင်း ရေချိုးခြင်းကို ဓမ္မဟောင်းတွင် အကြိမ်များစွာ သတ်မှတ်ထားသည်။ အထူးသဖြင့် ညစ်ညမ်းမှုမှ စင်ကြယ်မှုသို့ ကူးပြောင်းရာတွင် အသုံးပြုသည် (ဝတ် ၁၅:၆၊၂၁; ၁၇:၁၅; ၂၂:၆; တ ၁၉:၇၊၁၉)။ ဘုရားကျောင်းသို့ ဝင်ရောက်ရန် တောင်ဘက်တံခါးများအပြင်ဘက်တွင် ကြီးမားသော အများပြည်သူသုံး ရေကန်များ ရှိပြီး ထိုရေကန်များကို မိက်ဗတ်ဟု ခေါ်သည်။ ဘုရားကျောင်းဧရိယာသို့ ဝင်ရောက်မီ ဘာသာရေးအရ စင်ကြယ်ကြောင်း သေချာစေရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဤသည်မှာ ယောဟန်၏ ဗတ္တိဇံ၏ နောက်ခံတစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြားအရေးကြီးသော နောက်ခံမှာ ယုဒဘာသာသို့ ကန့်လန့်ဖြစ်လာသူများ၏ ဗတ္တိဇံဖြစ်သည်။

Second, the heart of John’s mission was a baptism of repentance. Baptism, or ritual bathing, was prescribed in the OT on a number of occasions, particularly when marking the transition from a state of uncleanness to a state of cleanness (Lev. 15:6, 21; 17:15; 22:6; Num. 19:7, 19). Outside the southern gates leading into the temple there were large public baths, known as miqvaot, which could be used by the worshipers just before entering the temple grounds so that they knew that they were indeed religiously clean. This is one of the backgrounds of John’s baptism. The other important background of John’s baptism was the so-called proselyte baptism.

 

ယုဒဘာသာသို့ ကန့်လန့်ဖြစ်လာသူများသည် ဓမ္မဟောင်းပညတ်များကို သင်ကြားပေးခြင်းကို ခံယူကြသည်။ ယုဒလူမျိုးဖြစ်လာရန် ဆုံးဖြတ်ပါက အမျိုးသားများကို အရေဖျားလှီးခြင်း၊ ဘုရားကျောင်းတွင် ယဇ်ပူဇော်ခြင်း၊ ဘုရားသခင်၏ ပညတ်ကို လိုက်နာရန် ကျိန်ဆိုခြင်းနှင့် ဗတ္တိဇံခံခြင်း ပြုလုပ်ကြသည်။ ဗတ္တိဇံသည် ညစ်ညမ်းသော တပါးအမျိုးသားများမှ တစ်ပါးတည်းသော ဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်သူ စင်ကြယ်သူများအဖြစ် အဆင့်ပြောင်းလဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ယောဟန်၏ ဗတ္တိဇံကို ယုဒလူမျိုးများအတွက်သာ ထူးခြားစွာ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ယောဟန်က ရှင်းပြခဲ့သည်မှာ အာဗြဟံကို ဘိုးဘေးအရာခံယူထားခြင်းက အလိုအလျောက် ကယ်တင်ခြင်းရရှိစေမည် မဟုတ်ပေ။ တကယ်တော့ ယောဟန်က ပတ်ဝန်းကျင်က ကျောက်ခဲများမှပင် ဘုရားသခင်သည် သားသမီးများ ဖန်ဆင်းနိုင်သည်ဟု ထက်ထက်မာမာ ပြောကြားခဲ့သည် (မဿဲ ၃:၉)။

Proselytes, those converting into Judaism, went through a process of instruction in the laws of the OT. If they decided to become Jews, they would be circumcised (if male), arrange for a sacrifice to be offered at the temple, undertake a solemn oath to keep the law of God, and be baptized. Baptism signified their movement from being unclean Gentiles to becoming clean worshipers of the one true God. John’s baptism was being offered uniquely to those who were already Jews. As John pointed out, the fact that someone had Abraham as an ancestor would not result in automatic salvation. Indeed, John said pointedly that God could make children from the very stones around them (Matt. 3:9).

 

တတိယအချက်မှာ ယောဟန်သည် နားထောင်သူများကို နောင်တရရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ထူးဆန်းစွာပင် မဿဲ၏ မူလပရိသတ်သည် အဓိကအားဖြင့် ယုဒလူမျိုးများဖြစ်သောကြောင့် ဤနေရာတွင် တပါးအမျိုးသားများကို ဖော်ပြခြင်းမရှိပေ။ မဿဲသည် ဗတ္တိဇံခံရန် ယောဟန်ထံ လာရောက်ကြသော ဖာရိရှဲများနှင့် သာဒုကဲများကို ဗဟိုပြုဖော်ပြထားသည် (အခန်း ၇)။ သို့သော် တပါးအမျိုးသားများနှင့် ဘေးဖယ်ထားသူများ၏ ကယ်တင်ခြင်းကို ဗဟိုပြုထားသော လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင်မူ ယောဟန်၏ နောင်တရရန် တိုက်တွန်းချက်ကို တုံ့ပြန်သူများတွင် စစ်သည်များနှင့် အခွန်ကောက်သူများပါဝင်ကြောင်း အထူးဖော်ပြထားသည် (မဿဲ ၃:၅-၁ ၂ နှင့် လု ၃:၇-၁၄ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ နောင်တရခြင်းသည် ကျူးလွန်ခဲ့သော အပြစ်များအတွက် ဝမ်းနည်းခြင်းသက်သက်မဟုတ်ဘဲ အပြစ်လုပ်ရပ်များမှ လှည့်ထွက်ပြီး ဖြောင့်မတ်သော လုပ်ရပ်များသို့ လှည့်လာခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ဘဝကို လှည့်ပတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ယောဟန်သည် လာရောက်မည့်သူကို ညွှန်ပြခဲ့သည်။ သူက လာရောက်မည့်သူတစ်ပါး ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုသူ၏ ဖိနပ်ကို သယ်ပေးရန်ပင် ငါမထိုက်တန်ဟု ဆိုသည် (မဿဲ ၃:၁၁)။ ထိုသူသည် ရေသာမက ဝိညာဉ်တော် (ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်) နှင့် မီး (ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်း) ကို ယူဆောင်လာမည်ဖြစ်သည်။

Third, John demanded that his hearers repent. Interestingly enough, since Matthew’s original audience was primarily Jewish, no mention is made here of Gentiles. Matthew instead focuses on the many Pharisees and Sadducees coming to John for baptism (v. 7). Luke’s Gospel, however, which focuses on salvation for Gentiles and the marginalized, specifically includes soldiers and tax collectors among those who responded to John’s call to repentance (cf. Matt. 3:5–12; Luke 3:7–14). Repentance is not merely sorrow for sins committed, but it also involves a turning away from sinful activities to righteous activities. It is a turning around of the life. Finally, John pointed to the One who was to come. There was, he said, One who was coming, and he was not worthy to even carry His sandals (Matt. 3:11). That person would bring not just water but water, spirit (the Spirit of God), and fire (the judgment of God).

 

၃:၁၃-၁၇။ ယေရှု၏ ဗတ္တိဖျားခြင်း။ မဿဲတွင် ယေရှုသည် အရွယ်ရောက်ပြီးသူအဖြစ် ပထမဆုံးပေါ်ထွက်လာသည်မှာ ဗတ္တိဇံဆရာ ယောဟန်ထံ ဗတ္တိဇံခံရန် လာရောက်ချိန်ဖြစ်သည်။ ယောဟန်သည် ပြဿနာတစ်ခု ချက်ချင်းသတိပြုမိသည်။ သူသည် ယေရှုထံမှ ဗတ္တိဇံခံသင့်သည်ဟု ယုံကြည်သောကြောင့် ယေရှုက သူ့ကို ဗတ္တိဇံပေးသင့်သည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့သည်။ အပြစ်မသိသော ယေရှု (၂ကော ၅:၂၁; ယော ၈:၄၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ) သည် နောင်တရ ဗတ္တိဇံကို အဘယ်ကြောင့် ခံယူရမည်နည်း။ ယေရှုက ယောဟန်အား လူသားမျိုးနွယ်၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဖြောင့်မတ်ခြင်းအားလုံးကို ပြည့်စုံစေရန် နောင်တရ ဗတ္တိဇံကို ခံယူမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည် (မဿဲ ၃:၁၅)။ ဗတ္တိဇံခံခြင်းနှင့် တပည့်များကို ဗတ္တိဇံပေးခွင့်ပြုခြင်းအားဖြင့် ယေရှုသည် သူ၏ နောက်လိုက်များအသိုင်းအဝိုင်းသို့ ဝင်ရောက်ရန် ဗတ္တိဇံဖြင့်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် သူ၏ တပည့်အပြည့်အဝ ဖြစ်လာရန် နောင်တရ ဗတ္တိဇံကို ခံယူရမည်ကို ပြသခဲ့သည်။ ယုဒဘာသာသို့ ကန့်လန့်ဖြစ်လာသူများသည် ညစ်ညမ်းမှုမှ စင်ကြယ်မှုသို့ အဆင့်ပြောင်းလဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုရန် ဗတ္တိဇံခံယူကြသည်နှင့်အတူတူ ခရစ်ယာန်များသည်လည်း အပြစ်၏ အပြစ်တရားမှ စင်ကြယ်စေရန် ရေဖြင့် ဆေးကြောခံယူပြီး ဗတ္တိဇံဖြင့် စင်ကြယ်လာရမည်။

3:13–17. Baptism of Jesus. In Matthew, Jesus first appears as an adult when he came to John the Baptist to request baptism. John immediately perceived a problem, in that he believed that he should be baptized by Jesus, not the other way around. Why indeed, should Jesus, who knew no sin (2 Cor. 5:21; cf. John 8:46), need to undergo a baptism of repentance? Jesus told John the Baptist that, as a representative of humanity, He would undertake a baptism of repentance in order to “fulfill all righteousness” (Matt. 3:15). By accepting baptism and by allowing His disciples to baptize (John 4:1–2), Jesus showed that entrance into the community of His followers was by baptism and that to fully become His disciple, one must experience the baptism of repentance. Just as converts to Judaism underwent baptism to symbolize their change of status from unclean to clean, so too Christians need to be washed clean from the guilt of sin and become clean through baptism.

 

ဟေရှာယသည် ယေရှဲ၏ သားမြေး မယ်ရှိယသည် ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်ဖြင့် ပြည့်စုံမည်ဟု ပရောဖက်ပြုခဲ့သည် (ဟေ ၁၁:၂; ၄၂:၁; ၆၁:၁)။ ချိုးငှက်သင်္ကေတသည် ကျမ်းစာအခန်းများတွင် ရေလွှမ်းမိုးခြင်းရေများ ပြီးဆုံးခြင်း (က ၈:၈-၁၂)၊ ကောင်းချီးပေးခြင်း၊ လှပခြင်း (ဆာ ၆၈:၁၃) နှင့် စင်ကြယ်ခြင်း (သီ ၅:၂; ၆:၉) တို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ မဿဲ ၃:၁၆-၁၇ သည် သုံးပါးတစ်ဆူ ဘုရားသခင်၏ ပုဂ္ဂိုလ်သုံးပါးရှိကြောင်း အတည်ပြုပြီး ရှေးခေတ် (ယနေ့တိုင် ရှိနေသေး) မိုဒယ်လစ်ဝါဒ ကိုးကွယ်မှုဆိုင်ရာ သွေဖည်ယုံကြည်ချက်ကို ဆန့်ကျင်သည့် အဓိကအထောက်အထားဖြစ်သည်။ ထိုယုံကြည်ချက်က သုံးပါးတစ်ဆူသည် ပုံစံသုံးမျိုး သို့မဟုတ် ထင်ရှားပြသနည်းသုံးမျိုးဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ပါးတည်းသာ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

Isaiah had prophesied that the Messiah, the Offspring of Jesse, would be imbued with the Spirit of God (Is. 11:2; 42:1; 61:1). The symbol of the dove is probably related to scriptural passages in which the dove is associated with the end of the waters of the Flood (Gen. 8:8–12), blessing, beauty (Ps. 68:13), and purity (Song 5:2; 6:9). Matthew 3:16–17 also affirms the reality of the three persons in the Trinity and is primary evidence against the ancient (and still present) heresy of modalism, which posits the idea that the Trinity consists of only one Person in three modes or manifestations.

 

ယေရှုတစ်ဦးတည်းသာ ကောင်းကင်ဖွင့်လှစ်ခြင်းကို မြင်ခဲ့သည် (မဿဲ ၃:၁၆ တွင် အချို့ကျမ်းစာလက်ရေးမူများတွင် “သူ့အတွက်” ဟု ပါသည်၊ အချို့တွင် မပါပေ) နှင့် ကောင်းကင်မှ အသံကို ကြားခဲ့သည်ဟု ကျမ်းစာလက်ရေးမူများနှင့် မှတ်ချက်ပေးသူများ ကွဲလွဲကြသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ယောဟန်သည် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်ကို တစ်နည်းနည်းဖြင့် မြင်တွေ့ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် လူများအား ပြောပြခဲ့သည် (ယော ၁:၂၉-၃၄)။ ဤထင်ရှားပြသနည်းသည် ယေရှု၊ ယောဟန်နှင့် လူများအတွက် ဖြစ်သည်။

Manuscripts and commentators differ in regard to whether Jesus alone saw the heavens opened (some have “to Him” in Matt. 3:16 and others do not) and heard the voice from heaven. Either way, John witnessed in some way what occurred and then later told the people of it (John 1:29–34). This manifestation was thus for Jesus, John, and the people.

 

အခန်းကြီး - ၄

၄:၁-၁၁။ ယေရှု၏ သွေးဆောင်ခံရခြင်း။ ဗတ္တိဇံခံယူပြီး အထွတ်အထိပ်အချိန်တွင် ဝိညာဉ်တော်ချီးမြှောက်ခြင်းကို မြင်တွေ့ပြီး ဘုရားသခင်၏ အသံသည် သူ၏ အထူးအဆင့်အတန်းကို အတည်ပြုကြားခဲ့ပြီးနောက် ယေရှုကို ဝိညာဉ်တော်က တောထဲသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် နဂါးငယ်က သွေးဆောင်ခဲ့သည် (အခန်း ၁)။ ဝိညာဉ်တော်သည် ယေရှုကို တောထဲသို့ ယူဆောင်လာခြင်းသည် နဂါးငယ်က သွေးဆောင်ခြင်းဖြင့် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်နှင့် ကွဲပြားသည်။ ဝိညာဉ်တော်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယေရှုကို မယ်ရှိယ အမှုတော်အတွက် စမ်းသပ်ပြီး ပြင်ဆင်အတည်ပြုရန်ဖြစ်ပြီး နဂါးငယ်ကမူ ယေရှုအား ကိုယ်တော်၏ ဘုရားဖြစ်ခြင်း အခွင့်အရေးများကို ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအတွက် အသုံးပြုရန် လှုံ့ဆော်ကာ ခမည်းတော်ကို ယုံကြည်ကိုးစားခြင်းမှ လွဲချော်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။

4:1–11. Temptations of Jesus. Immediately after the high point of His baptism, when Jesus saw the Holy Spirit descending on Him and heard the voice of God confirming His special identity, Jesus then was led “by the Spirit into the wilderness to be tempted by the devil” (v. 1). The work of the Spirit in bringing Jesus into the desert was different from what the devil sought to accomplish through temptation during that same time. The Spirit’s purpose was to test Jesus in order to prepare and confirm Him for His messianic ministry, while the devil sought to undermine that very thing by prompting Jesus to use His divine prerogatives for His own personal benefit instead of trusting in the Father.

 

ယေရှုသည် အစာရှောင်ခြင်းနှင့် ဆုတောင်းခြင်းအတွက် တောကန္တာရ၌ လေးဆယ်ရက်ပတ်လုံး နေတော်မူ၏။ ဤကာလသည် အရေးကြီးသည်။ သမ္မာကျမ်းစာတွင် ဤကာလကို မကြာချင်ဆိုသလို ဒုက္ခနှင့် ခက်ခဲမှုကာလများနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ရေလွှမ်းမိုးကာလတွင် မိုးရွာသည့်ကာလနှင့် ရေများသည် ကမြေကြီးပေါ်၌ ဆက်လက်တည်ရှိသည့်ကာလမှာ လေးဆယ်ရက်ဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၇:၁၂၊ ၁၇)။ ပရောဖက်ဟေဇကျေလ၏ အစောပိုင်းပရောဖက်ပြုချက်တွင်လည်း ဤကာလကို ဖော်ပြထားသည် (ဟေဇကျေလ ၄:၆)။ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ယေရှု၏ဓမ္မအမှုတော်ကို ဣသရေလလူမျိုး၏ အတွေ့အကြုံကို ပြန်လည်ပြသခြင်းအဖြစ် မကြာချင်း ဖော်ပြထားသဖြင့် တောကန္တာရ၌ လေးဆယ်ရက်ကာလသည် ဣသရေလလူမျိုး၏ တောတွင် လေးဆယ်နှစ်လှည့်လည်သွားလာရသည့်ကာလကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ထိုကာလတွင်လည်း သူတို့၏ သစ္စာရှိမှုကို စမ်းသပ်ခြင်းခံရသည် (တရားဟောရာ ၈:၂)။

Jesus went into the desert to fast and pray for forty days and nights. The time period is significant. It is frequently associated in Scripture with times of hardship and difficulty. It was the period of time that it rained during the Flood and the time that the waters continued on the earth (Gen. 7:12, 17), and it was one of the time periods in an early prophecy by the prophet Ezekiel (Ezek. 4:6). Since Matthew often describes Jesus’s ministry as a reenactment of the experience of Israel, the time period in the desert likely also reflected Israel’s forty-year wandering in the wilderness, where their faithfulness was also tested (Deut. 8:2).

 

သို့ရာတွင် အအရေးကြီးဆုံးဆက်စပ်မှုမှာ မောရှေသည် ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလလူမျိုးနှင့် ပဋိညာဉ်စာချုပ်ချထားတော်မူသည့်အခါ ဆီနဲတောင်ပေါ်တွင် လေးဆယ်ရက်လေးဆယ်ည နေခဲ့ရသည့်ကာလဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၄:၁၈၊ ၃၄:၂၈၊ တရားဟောရာ ၉:၉-၁၁၊ ၁၈၊ ၂၅)။ မောရှေသည် တောင်ပေါ်တွင် အစာရှောင်၍ ဆုတောင်းကာ ဘုရားသခင်ထံမှ သူ၏တာဝန်ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ပဋိညာဉ်အခြေခံကို သင်ယူခဲ့သည်။ ယေရှုလည်း သူ၏ဓမ္မအမှုတော်အစတွင် တောကန္တာရ၌ လေးဆယ်ရက်ပတ်လုံး ဆုတောင်းခြင်းနှင့် အစာရှောင်ခြင်းဖြင့် နေတော်မူခဲ့သည်။ ယေရှုသည် နှစ်ခြင်းခံခြင်းတွင် သူ၏နောက်လိုက်များအတွက် ပုံသက်သေဖြစ်ရုံသာမက သူ၏ဓမ္မအမှုတော်နည်းလမ်းတွင်လည်း ပုံသက်သေဖြစ်တော်မူသည်။ ထိရောက်သောဓမ္မအမှုတော်သည် ထိရောက်သောစီမံချက်နှင့် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို နားထောင်ခြင်းပေါ်တွင် တည်သည်။ ဤကာလပြီးဆုံးခါနီးတွင် ယေရှုသည် အစာရှောင်ခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ ခန္ဓာကိုယ်အားနည်းနေချိန်၌ နတ်ဆိုးသည် သူ့ကိုအနိုင်ယူရန် သွေးဆောင်ခဲ့သည်။

But probably the most significant connection is the forty days and forty nights that Moses spent on Mount Sinai when God entered into His covenant with the people of Israel (Ex. 24:18; 34:28; Deut. 9:9–11, 18, 25). Moses was up on the mountain fasting, praying, and learning from God the shape of his mission and the basis of the covenant. So too, Jesus spent forty days in the wilderness in prayer and fasting at the beginning of His mission. Not only was Jesus a model for His followers in His baptism, He was also a model for His followers in the approach He had to His mission. Effective mission is built on effective planning and keen listening to the will of God. It was at the end of this period of time, when Jesus was tired and physically weak from fasting, that the devil sought to overcome Him with temptation.

 

စကားလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မဿဲ ၄:၁-၁၁ တွင် ဖော်ပြထားသော သွေးဆောင်မှုသုံးပါးစလုံးသည် ယေရှုအတွက်သာ ထူးခြားသည်။ လူသားများကို ကျောက်ခဲကို မုန့်ဖြစ်အောင်ပြုလုပ်ရန် (အခန်း ၃)၊ အမြင့်ကြီးမှ ခုန်ချ၍ လူအများရှေ့တွင် သူ၏အံ့ဖွယ်စွမ်းအားကို ပြသရန် (အခန်း ၆)၊ သို့မဟုတ် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအားလုံး၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို လက်ခံရန် (အခန်း ၈-၉) သွေးဆောင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ သို့ရာတွင် ဤသွေးဆောင်မှုများသည် ယေရှုအတွက် စစ်မှန်သောသွေးဆောင်မှုများဖြစ်သည်။ သူသည် ကျောက်ခဲကို မုန့်ဖြစ်အောင်ပြုလုပ်နိုင်စွမ်း၊ အမြင့်ကြီးမှ ခုန်ချသော်လည်း ဒဏ်ရာမရအောင် လုပ်နိုင်စွမ်း၊ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအားလုံး၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို လက်တွေ့ရယူနိုင်စွမ်းရှိသည်။ သူသည် ဘုရားသခင်၏သားတော်ဖြစ်တော်မူသည်။

In a literal sense, each of the temptations described in Matthew 4:1–11 were unique to Jesus. Humans are not tempted to turn stones to bread (v. 3), to leap off tall buildings to demonstrate to the crowds their supernatural powers (v. 6), or to accept sovereignty over all the kingdoms of the earth (vv. 8–9). These were, however, real temptations for Jesus. He did have the power to turn stones into bread, to leap off a tall building and know that He would not be injured, and to realistically take sovereignty over all the kingdoms of the earth. He was the Son of God and could do all these things.

 

သို့ရာတွင် ဤအတွေ့အကြုံတစ်ခုလုံးကို ကျွန်ုပ်တို့၏ဘဝနှင့် လုံးဝမသက်ဆိုင်ဟု ပယ်ချလိုက်ရန် မသင့်ပါ။ ပိုမိုနီးကပ်စွာ ကြည့်လျှင် ဘုရားသခင်၏သားသမီးအားလုံးအတွက် သက်ဆိုင်သော အခြေခံနှင့်စည်းမျဉ်းများကို တွေ့ရှိရသည်။ ကျောက်ခဲကို မုန့်ဖြစ်အောင်ပြုလုပ်ရန် သွေးဆောင်မှု၏ ကျွန်ုပ်တို့၏လိုအပ်ချက်များကို ခမည်းတော်အား အားကိုးလွှဲအပ်ရန် ဆန္ဒရှိ-မရှိ မေးခွန်းဖြစ်သည်။ ယေရှု၏အဖြေ (၄:၄) တွင် ထင်ရှားသည်။ ထိုအဖြေသည် တရားဟောရာ ၈:၃ မှယူထားသည်။ “လူသည် မုန့်တစ်ခုတည်းအားဖြင့် အသက်မရှင်ရ၊ ဘုရားသခင်၏ပါးစပ်မှ ထွက်သောစကားတိုင်းအားဖြင့် အသက်ရှင်ရမည်” ဟူသော စကားသည် တောတွင် ဣသရေလလူမျိုးကို စမ်းသပ်ခြင်းသို့ ပြန်သွားသည်။ ဣသရေလလူမျိုးသည် မန္နာကို ပေး၍ သူတို့၏ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်များကို ဘုရားသခင်က ပြုစုစောင့်ရှောက်ပုံကို အောက်မေ့ရန် ခေါ်ဝေါ်ခြင်းခံရသည်။

At the same time, however, we must not dismiss the whole experience as if it has no relevance to our own lives. When looked at more closely, we discover in each temptation a general principle that is applicable to all the sons and daughters of God. The issue in the temptation to turn stones to bread is the question of whether we are willing to depend on the Father to meet our needs. This is evident in Jesus’s reply (4:4), which is taken from Deuteronomy 8:3: Someone does not live by “bread alone,” but by every word coming from God’s mouth. These words go back to the testing of Israel in the wilderness. Israel was called to remember how God took care of their physical needs by providing them with manna.

 

ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ခြင်းသည် ဒတတိယသွေးဆောင်မှု၏ အဓိကအချက်လည်းဖြစ်သည်။ ဤတစ်ကြိမ်တွင် နတ်ဆိုးသည် ယေရှုအား ဗိမာန်တော်၏အမြင့်ဆုံးနေရာမှ ခုန်ချ၍ ဘုရားသခင်၏သားတော်အဖြစ် အထူးအခွင့်အရေးကို သက်သေပြရန် တိုက်တွန်းသည်။ နတ်ဆိုးသည် ဆာလံ ၉၁:၁၁-၁၂ မှ ဘုရားသခင်၏ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကတိကို ကိုးကား၍ သူ၏အကြံကို ထောက်ခံသည်။ သို့ရာတွင် ယေရှုသည် နတ်ဆိုး၏ ကျမ်းစာအဓိပ္ပာယ်ဖျက်ပြန်ခြင်းကို ငြင်းပယ်တော်မူသည် (မဿဲ ၄:၇)။ သူသည် လူအများ၏ချီးမွမ်းမှုရရန်သာ ရည်ရွယ်၍ ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးထားသော အန္တရာယ်တွင် အံ့ဖွယ်အမှုကို တောင်းဆိုခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်ကို လှည့်စားရန် ငြင်းပယ်တော်မူသည်။ ယေရှုသည် စမ်းသပ်ခြင်းမလိုသော ယုံကြည်ခြင်းမျိုးကို ရွေးချယ်တော်မူသည်။ ကျွန်ုပ်တို့လည်း ဘုရားသခင်၏ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ သက်သေအဖြစ် အံ့ဖွယ်အမှုကို တောင်းဆိုခြင်းမပြုဘဲ အခြေအနေမည်သို့ပင်ရှိစေ သူ့ကို ယုံကြည်ရမည်။ ဘုရားသခင်သည် သူ၏နောက်လိုက်များကို သေခြင်းမှ ကယ်တင်မည်ဟု မကတိပြုထားဘဲ သေခြင်းကိုဖြတ်၍ ကယ်တင်မည်ဟု ကတိပြုထားသည်။ ဤယုံကြည်ချက်သည် ရာစုနှစ်များစွာကြာ ဘုရားသခင်၏နောက်လိုက်များအား စစ်မှန်သောမျှော်လင့်ချက်ပေးခဲ့ပြီး ခရစ်ယာန်အာဇာနည်များကို ယုံကြည်ခြင်းကို စွန့်လှူမည့်အစား အသက်ပေးရန် ခွန်အားပေးခဲ့သည်။

The issue of trusting God is also at the heart of the second temptation. This time the devil urged Jesus to demonstrate the proof of His privileged status as God’s Son by throwing Himself down from the pinnacle of the temple. The devil even supported his suggestion by appealing to the promise of God’s protection of the godly in Psalm 91:11–12. Jesus, however, rejected the devil’s twisted interpretation of Scripture (Matt. 4:7). He refused to try to manipulate God by demanding a miracle in response to a self-inflicted peril whose intent would merely be to win the applause of the people. Jesus chose to have the kind of trust in God that requires no test. We too are not to demand God’s miraculous intervention in our lives as proof of His love but to trust in Him regardless of our circumstances. After all, God promises to preserve His followers not from death but through death. It is this conviction that has given true hope to God’s followers through the centuries and strengthened the Christian martyrs, who gave their lives rather than surrender their faith.

 

နောက်ဆုံးသွေးဆောင်မှုတွင် စာတန်သည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများကို ယေရှုအား ပြသပြီး လက်ဝါးကပ်တိုင်မှတစ်ဆင့် မသွားဘဲ ထိုနိုင်ငံများကို ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ပေးသည် (ဒံယေလ ၇:၁၄၊ ၂၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယေရှုသည် ဒုက္ခဆင်းရဲခြင်းနှင့် အသေခံခြင်းမရှိဘဲ သူ၏ဓမ္မအမှုတော်ကို အမြန်ပြီးစီးနိုင်သော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် စာတန်ကို ကိုးကွယ်၍ စာတန်သည့်သည် ကမ္ဘာ့စစ်မှန်သောသခင်ဖြစ်ပြီး အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို သူဆန္ဒရှိသူအား ပေးနိုင်သူဖြစ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုရုံမျှဖြင့် ဖြစ်သည်။ ဤသွေးဆောင်မှု၏နောက်ကွယ်ရှိ အခြေခံနှင့်စည်းမျဉ်းမှာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် များစွာသောသူများ လက်ခံခဲ့ဖူးသော “နတ်ဆိုးကို ကိုးကွယ်၍ ကမ္ဘာကိုအုပ်ချုပ်ခွင့်ရ” ဟူသောအချက်ဖြစ်သည်။ ဤသွေးဆောင်မှုသုံးပါးစလုံးတွင် ယေရှုသည် လူသားအားလုံးရင်ဆိုင်ရသော ရုန်းကန်မှုနှင့် သွေးဆောင်မှုများနှင့် ကိုယ်တိုင်လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေတော်မူသည်။ သို့ရာတွင် အာဒံ၊ ဣသရေလနှင့် လူသားအားလုံး မအောင်မြင်ခဲ့ရာ၌ ယေရှုသည် ခိုင်မာစွာရပ်တည်၍ အောင်မြင်စွာ ထွက်ပေါ်လာတော်မူသည်။ သူသည် စစ်မှန်သော ဣသရေလလူမျိုး၊ သစ္စာရှိသော ဘုရားသခင်၏သားတော်ဖြစ်တော်မူသည်။

In presenting the kingdoms of the world to Jesus in the final temptation, Satan was essentially offering to Him the possession of the kingdoms of this world without having to go through the cross (cf. Dan. 7:14, 27). It was a quick way for Jesus to accomplish His mission without involving His suffering and death. All Jesus had to do was worship him and thus acknowledge that the devil was the true master of the world with the right to give rule to whomever he willed. The underlying principle behind this temptation is one that many have unfortunately surrendered to throughout earth’s history—serve the devil and rule the world. In each of these temptations, Jesus aligned Himself with the struggles and temptations that face all humanity. Yet where Adam, Israel, and all of humanity have failed, Jesus stood firm and emerged triumphant. He is the true Israelite, the faithful Son of God.

 

နတ်ဆိုးတို့၏ သွေးဆောင်မှုကို ယေရှုတုံ့ပြန်ပုံသည် သင်ကြားပေးသည်။ သူသည် သူ၏အဆင့်အတန်း သို့မဟုတ် အထူးအသိပညာကို အားမကိုးတော်မူပါ။ ကျမ်းစာကို သူပြုမူရမည့်နည်းလမ်း၏ အာဏာပိုင်ဆုံးဆုံးဖြတ်သူအဖြစ် ကိုးကားတော်မူသည်။ ကျမ်းစာကို သိရှိခြင်းသည် မှန်ကန်သောအမှုကို အာမခံချက်မဟုတ်ကြောင်း မှန်ပါသည်။ နတ်ဆိုးကိုယ်တိုင်ပင် ကျမ်းစာကို ကိုးကားခဲ့သည် (မဿဲ ၄:၆)။ သို့ရာတွင် ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို သိရှိရန် ကျမ်းစာကို ဂရုတစိုက်ဖတ်သူများသည် ယုံကြည်စိတ်ချရသော လမ်းညွှန်ချက်ကို ထိုနေရာတွင် ရှာတွေ့နိုင်ကြောင်း ပြသတော်မူသည်။

Jesus’s response to the temptations the devil brought against Him is informative. He did not draw on His status or His special knowledge. Rather, He cited Scripture as the authoritative arbiter of how He should act. It is true that knowing Scripture is not a guarantee of correct action, as the devil himself cited Scripture to Jesus (Matt. 4:6), but Jesus showed that those who carefully read Scripture to ascertain the will of God will be able to find there a trustworthy guide.

 

၄:၁၂-၁၇။ ဂလိလဲဓမ္မအမှုတော်အစ။ ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းဆရာ ဖမ်းဆီးခံရကြောင်းကြားသိရသောအခါ ယေရှုသည် နာဇရက်မှ ထွက်ခွာ၍ ကပေရနောမ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့တော်မူသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ယောဟန်ကို ဖမ်းဆီးသူမှာ ဟေရေရဒ်အန္တိပါဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည် (မဿဲ ၁၄:၃-၄)။ နာဇရက်သည် ဟေရုဒ်၏မြို့တော် ဆေဖိုရစ်နှင့် မလွန်ကဲစွာ နီးကပ်နေသဖြင့် ယောဟန်၏ဆွေမျိုးနှင့် အပေါင်းအသင်းအတွက် မလုံခြုံပါ။ ယေရှုသည် ဂလိလဲပင်လယ်မြောက်ဘက်ကမ်းနားရှိ ငါးဖမ်းရွာလေး ကပေရနောမ်သို့ ပြောင်းရွှေ့တော်မူသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသီများက ဤရွာကို တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယေရှုခေတ်က ကမ်းခြေတစ်လျှောက် အများဆုံးအရှည် ၇၃၂ မီတာ (၇၃၂ မီတာ) ရှည်ပြီး လူဦးရေ ၆၀၀ မှ ၁၅၀၀ အတွင်း ရှိခဲ့သည်။

4:12–17. Beginning of the Galilean Ministry. On hearing that John the Baptist had been arrested, Jesus moved from Nazareth to Capernaum. We find later that it was Herod Antipas who arrested John (Matt. 14:3–4), and Nazareth would have been uncomfortably close to Sepphoris (Herod’s capital) for a relative and associate of John. Jesus moved to a small fishing village called Capernaum, which was located on the northern shores of the Sea of Galilee. Archaeologists have found remains of this village, which show it to have extended about 800 yards (732 m) along the shore at its greatest extent and to have had between 600 and 1,500 inhabitants at the time of Jesus.

 

ဒေသတွင်းရွာများကဲ့သို့ပင် ကပေရနောမ်သည် ကြမ်းတမ်းသောကျောက်တုံးများဖြင့် ခင်းထားသော ခြံဝင်းများပတ်လည်တွင် အိမ်အုပ်စုငယ်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ အိမ်နံရံများကို လယ်ကျောက်တုံးများဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီး အိမ်ခေါင်မိုးအချို့ကို အုတ်ခွက်များဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသော်လည်း အများစုမှာ သစ်သားအလှံများပေါ်တွင် မြေကို ဖိညှစ်ထည့်၍ တည်ဆောက်ထားသည် (မာကု ၂:၄ ကြည့်ပါ)။ ရှေးအိမ်များတူးဖော်ရာတွင် ဗိမာန်တော်အနီး ပထမရာစုအိမ်တစ်လုံး၏ အကြွင်းအကျန်ကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး အစောပိုင်းခရစ်ယာန်များက ဤအိမ်ကို ပေတရု၏အိမ်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နံရံများတွင် ခရစ်ယာန်စာတန်းများ ပြည့်နှက်နေါ်နေပြီး ကိုးကွယ်ရာနေရာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သက်သေပြနေသည်။ ယနေ့တွင် ရှေးဘုရားကျောင်းတစ်ခုရှိရာ အထက်တွင် ခေတ်သစ်ဘုရားကျောင်းတစ်ခု တည်ဆောက်ထားသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသီများက ငါးဖမ်းလှေများကို ချည်နှောင်ရန် ကမ်းခြေတစ်လျှောက် ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုလည်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုငါးဖမ်းသမားများမှာ ပေတရုနှင့် အန္ဒြေတို့ကဲ့သို့ ယေရှု၏တပည့်ဖြစ်လာကြသူများဖြစ်သည် (မဿဲ ၄:၁၈-၂၂)။

Like other villages in the region, Capernaum was constructed of small groups of houses clustered around courts paved with rough stones. The walls of the houses were also constructed of field stones, and while some roofs were covered with roof tiles, many others were constructed from wooden beams covered with packed earth (see Mark 2:4). Excavations of these ancient homes have uncovered the remains of a first-century home near the village’s synagogue (Mark 1:21) that early Christians identified as the house of Peter. The walls of the house are full of Christian inscriptions that attest to its use as place of worship. Today a modern church is built over the site where an ancient church once stood. Archeologists have also discovered a wharf that extended along the shore, which would have been used to tie up the fishing boats that were owned by fishermen living in Capernaum, fishermen like the brothers Simon Peter and Andrew, who became disciples of Jesus (Matt. 4:18–22).

ဗိမာန်တော်၏အမြင့်ဆုံးနေရာ ယေရှုခေတ်က ယေရုရှလင်မြို့ရှိ ဗိမာန်တော်သည် အံ့ဖွယ်ကြီးမားလှပသည်။ ဟေရုဒ်မင်းကြီးလက်ထက်တွင် ကြီးကျယ်စွာ ချဲ့ထွေ့ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဗိမာန်တော်တစ်ခုလုံးသည် ဧက ၃၆ ဧက (၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းပြီး ဂျူးပွဲတော်ကြီးများအတွက် လူပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ခန့် လက်ခံနိုင်သည်။ ဗိမာန်တော်ကိုယ်တိုင်က ၄၅ မီတာ (၁၅၀ ပေ) မြင့်ပြီး ဗိမာန်တောင်ကို ဝန်းရံထားသော နံရံများသည် မြောက်ဘက်မှလွဲ၍ အခြားဘက်အားလုံးတွင် ချိုင့်ဝှမ်းများဖြင့် ဝိုင်းရံထားသဖြင့် နံရံများသည် ပေ ၃၀ မီတာ (၁၀၀ ပေ) ခန့်မြင့်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိမာန်တော်တစ်ခုလုံးသည် ရှေးယေရုရှလင်မြို့ကို အထက်မှ မြင့်မားစွာ ထင်ဟပ်နေသည်။ The Pinnacle of the Temple

The temple in Jerusalem was a spectacular site to behold in Jesus’s day. It had been marvelously expanded and rebuilt during the reign of Herod the Great. The entire temple complex spanned some thirty-six acres (.15 sq. km). It could accommodate around 200,000 pilgrims at one time during the great Jewish festivals. The temple proper was 150 feet (45 m) tall, and the entire Temple Mount was surrounded by walls that were approximately 100 feet (30 m) tall. Since the temple was surrounded by a valley on every side but the north, the entire complex towered over ancient Jerusalem.   မဿဲ ၄:၅ တွင် ဖော်ာပြထားသော ဗိမာန်တော်၏အမြင့်ဆုံးနေရာသည် ဗိမာန်တောင်ဝန်းရံနံရံ၏ အနောက်တောင်ထောင့်ဖြစ်နိုင်ပြီး ကိုးကွယ်ရာခေါ်သံပေးရာနေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ယေရုရှလင်မြို့တွင် ထိုအမြင့်ဆုံးနေရာအောက်ရှိ နံရံအောက်ခြေတွင် အပျက်အစီးများကြားတွင် ရှေးဟောင်းသုတေသီများက ကျောက်စာတစ်ခု တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုကျောက်စာကို အနီးစပ်ဆုံး ဘာသာပြန်လျှင် “တံပိုးမှုတ်ရန်နေရာ [စာသားအတိုင်း အိမ်] ကြေညာရန်…” ဟု ဆိုသည်။ တောအရေအတွက် ၁၀:၁-၁၀ တွင် အထူးအခါသမယများတွင် လူများကို စုဝေးစေရန်၊ အထူးသဖြင့် ဘာသာရေးပွဲတော်များအတွက်၊ တစ်ခါတစ်ရံ စစ်ပွဲအတွက် အသုံးပြုသော တံပိုးနှစ်ချောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ The pinnacle of the temple, where the devil tempted Jesus a second time, may have been the southwest corner of the wall surrounding the Temple Mount and the place from which the call to worship was made. In Jerusalem, among the rubble at the base of the wall below the pinnacle of the temple mentioned in Matthew 4:5, archeologists discovered a stone inscription that can be roughly translated “to the place [lit. house] of trumpeting, to proclaim.…” Numbers 10:1–10 describes two trumpets that were used on special occasions to summon the people together, especially for religious feasts, but sometimes for war.   ဗိမာန်တော်၏ အနောက်တောင်ထောင့်ရှိ “တံပိုးမှုတ်ရာနေရာ” သည် မြို့၏ အများစုမှ မြင်နိုင်သည်။ တစ်ဖက်တွင် လမ်း၊ ကိုးကွယ်သူများ ဗိမာန်တော်ခြံဝင်းသို့ ဝင်ရန် အဓိကလှေကားများရှိသည်။ ယေရှုသည် ကိုးကွယ်သူအားလုံးရှေ့တွင် ဗိမာန်တော်၏အမြင့်ဆုံးနေရာမှ လုံခြုံစွာ ခုန်ချလျှင် ချက်ချင်းထင်ရှားလာပြီး သူ၏အထူးစွမ်းအားကို ချက်ချင်းအသိအမှတ်ပြုခြင်းခံရမည်။ ထိုသည်မှာ သူလုပ်နိုင်သမျှကို ပြသသော ကြီးမားသောအံ့ဖွယ်အမှုဖြစ်ပြီး ယေရုရှလင်မြို့တွင် နေထိုင်သူအားလုံး၏ အာရုံစိုက်မှု ချက်ချင်းရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။ The “place of the trumpeting” on the southwest corner of the temple was visible from a large portion of the city. To one side was a street, to the other the main stairs by which worshipers went into the temple courtyard. If Jesus were but to fling Himself safely off the pinnacle of the temple in sight of all the worshipers, He would gain instant notoriety and instant acknowledgment of His special powers. It would be a spectacular miracle showing what He could do and would immediately put Him at the center of the attention of all those living at Jerusalem.

 

မဿဲက ကပေရနောမ်သည် ဇေဗုလုန်နှင့် နဿလိလူမျိုးတို့၏ နယ်မြေတွင် ရှိကြောင်း ထောက်ပြပြီး ဟေရှာယ၏ ပရောဖက်ပြုချက်ကို ကိုးကား၍ ယေရှု၏ ကပေရနောမ်သို့ ပြောင်းရွှေ့မှုတွင် ပြည့်စုံခြင်းရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဇေဗုလုန်နှင့် နဿလိကို ဖော်ပြထားသော်လည်း မဿဲ၏ အာရုံစိုက်မှုမှာ “အမှောင်ထဲတွင် နေသောသူများ လာမည့်အလင်းကြီးကို မြင်ရကြလိမ့်မည်” ဟူသော အပိုဒ်ပေါ်တွင် ဖြစ်သည် (အခန်း ၁၆၊ ဟေရှာယ ၉:၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤသည်မှာ ယေရှု၏ဓမ္မအမှုတော်အားဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ ဟေရှာယကိုးကားချက်တွင် “တပါးအမျိုးသားတို့၏ ဂလိလဲ” ဟူသော ဖော်ပြချက်ကို မကြာခဏ အလေးပေးပြောဆိုသော်လည်း ဂလိလဲသည် တပါးအမျိုးသားများသာ နေထိုင်သည့် သို့မဟုတ် ထိန်းချုပ်သည့်နေရာဟု နားလည်မှုမမှားရ။ ဂလိလဲတွင် အလုပ်လုပ်နေသော ရှေးဟောင်းသုတေသီများက ယေရှုခေတ်က မြို့ရွာအများစုကို ဟာသ်မုန်နီယန်ခေတ်တွင် ပထမဆုံး တည်ထောင်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။

Matthew points out that Capernaum was in the territory of the Israelite tribes of Zebulun and Naphtali, and he cites a prophecy of Isaiah that found its fulfillment in Jesus’s move to Capernaum. Alongside the reference to Zebulun and Naphtali, the focus of Matthew’s attention would have been on the portion of the quotation that says people dwelling in darkness will see a great light (v. 16; cf. Is. 9:2). This was fulfilled through the ministry of Jesus. Much has sometimes been made of the description “Galilee of the Gentiles” in the quotation from Isaiah (Matt. 4:15; Is. 9:1), but this should not be misunderstood to mean that Galilee was exclusively inhabited or controlled by Gentiles. Archaeologists working in Galilee have discovered that many of the towns and villages that were occupied at the time of Jesus had been first established during the time of the Hasmoneans.

 

ဟာသ်မုန်နီယန်များမှာ မက္ကဘီပုန်ကန်မှုတွင် ဂရိအင်ပါယာ၏ အုပ်ချုပ်မှုကို ဘာသာရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဖြုတ်ချခဲ့သော ဂျူးမိသားစုဖြစ်သည်။ ဟာသ်မုန်နီယန်ထိန်းချုပ်မှုအောက်ရှိ နယ်မြေများသည် မောရှေ၏ပညတ်တော်ကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာခဲ့သည်။ ဘီစီ ၁၀၄ တွင် ဟာသ်မုန်နီယန်များက ဂလိလဲကို သိမ်းပိုက်၍ ဒေသခံများကို ဂျူးဘာသာသို့ ပြောင်းလဲရန် အတင်းအကြပ်လုပ်ကာ အမျိုးသားများကို အရေဖျားလှီးခြင်းကို ပြုလုပ်စေခဲ့သည်။ ရောမတို့ရောက်ရှိလာသောအခါ အခြေအနေအနည်းငယ်ပြောင်းလဲသွားပြီး တပါးအမျိုးသားမြို့များဖြစ်သော ဒေကာပိုလိစ်ကို အားဖြည့်ခဲ့သည်။ ယေရှုခေတ်က သန့်ရှင်းရာဌာနပြည်မြေပုံကို ကြည့်လျှင် ဒေကာပိုလိစ်သည် ဂျုဒဲနှင့် ဂလိလဲကြားတွင် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း တည်ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။ ယေရှုကို နားထောင်သော လူအစုအဝေးတွင် ဒေကာပိုလိစ်မှလူများလည်း ပါဝင်သည် (မဿဲ ၄:၂၅၊ မာကု ၇:၃၁)။ ဝက်သားစားသော တပါးအမျိုးသားဘုရားကျောင်းများရှိသော ဒေကာပိုလိစ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ဂျုဒဲနှင့် ဂလိလဲသည် ဂျူးဘာသာရေးဖြင့် ပြင်းထန်စွာ လွှမ်းမိုးခံရဆဲဖြစ်သည်။ ယေရှုဓမ္မအမှုပြုရာ မြို့ငယ်ရွာငယ်များတွင် အလွန်တက်ကြွစွာ ဂျူးဘာသာကို မြှင့်တင်ပြုမူသူများမှာ ဖာရိရှဲများဖြစ်သည်။ သူတို့၏လွှမ်းမိုးမှုသည် ယေရုရှလင်ရှိ ဒေသဆိုင်ရာအစိုးရအထိ ဆန့်ကျယ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၂၃:၁-၉)။ ထို့ကြောင့် ယေရှုခေတ်က ဂလိလဲသည် တပါးအမျိုးသားများသာ နေထိုင်ရာမဟုတ်ဘဲ ဂျူးနှင့် တပါးအမျိုးသားရောနှောနေထိုင်ရာဒေသဖြစ်သည်။ ယေရှု၏ဓမ္မအမှုတော်တွင် အမှောင်ထဲရှိ ဤလူများသည် အလင်းကြီးကို ခံယူကြရသည်။

The Hasmoneans were a Jewish family who came to power in the Maccabean Revolt, when religiously motivated Jews threw off the rule of the Greek Empire. The territory that was under Hasmonean control rather strictly observed the Mosaic law. In 104 B.C., the Hasmoneans took control of Galilee and forced the local inhabitants to convert to Judaism and required the males to be circumcised. This changed somewhat with the arrival of the Romans, who strengthened the Gentile cities of the Decapolis. One can consult a map of the Holy Land from the time of Jesus and discover that the Decapolis covered a territory that lay partly between Judea and Galilee. Some in the crowds who heard Jesus came from the Decapolis (Matt. 4:25; Mark 7:31). By way of contrast to the Gentile Decapolis, with its pagan temples and diet that included pork, Judea and Galilee remained strongly influenced by the Jewish religion during this time period. Among the most active promoters and practitioners of Judaism within the small towns and villages in which Jesus ministered were the Pharisees. Their influence also extended to the highest reaches of local government in Jerusalem (e.g., Acts 23:1–9). Thus, the Galilee of Jesus’s day was not entirely made up of Gentiles. It was rather a region with mixed population of Jews and Gentiles. In the ministry of Jesus, these people who were in darkness received great light.

 

၄:၁၈-၂၂။ ငါးဖမ်းသမားလေးဦးကို ခေါ်ခြင်း။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် ယေရှုအား အရေးကြီးသောဘွဲ့အမည်များစွာ ပေးထားသည်။ သခင် (မဿဲ ၈:၆)၊ ဒါဝိဒ်၏သား (မဿဲ ၁:၁၊ ၂၀:၃၀-၃၁)၊ ဘုရားသခင်၏သား (မဿဲ ၁၄:၃၃၊ ၂၆:၆၃)၊ ကယ်တင်ရှင် (ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် သုံးကြိမ်သာ၊ မဿဲတွင် မပါ၊ လုကာ ၁:၆၉၊ ၂:၁၁၊ ယောဟန် ၄:၄၂) ဟူ၍ ခေါ်သည်။ ယေရှုကိုယ်တိုင်က လူသားရဲ့သားဟု ဖော်ပြသည် (မဿဲ ၉:၆၊ ၁၂:၈)။ ဤဘွဲ့အမည်များအားလုံးသည် သူမည်သူဖြစ်ကြောင်း နားလည်ရန် အရေးကြီးသည်။ သို့ရာတွင် အနည်းဆုံးအာရုံစိုက်ခံရသော ဘွဲ့မှာ ဆရာ သို့မဟုတ် ရဗ္ဗိ ဖြစ်သည်။ ဤဘွဲ့ကို ယေရှုအား “သခင်” ဟူသော ဘွဲ့ထက် အနည်းဆုံး အကြိမ်များစွာ ပေးထားသည် (မဿဲ ၈:၁၉၊ ၉:၁၁၊ ၁၂:၃၈၊ ၁၇:၂၄)။ သူ့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိသူများက ယေရှုကို ဆရာအဖြစ် မြင်ခဲ့ကြသည်။

4:18–22. Calling Four Fishermen. Jesus is given many important titles within the Gospels. He is called Lord (e.g., Matt. 8:6), Son of David (e.g., Matt. 1:1; 20:30–31), Son of God (e.g., Matt. 14:33; 26:63), and Savior (in only three verses in the Gospels, not in Matthew: Luke 1:69; 2:11; John 4:42). Jesus describes Himself as the Son of Man (e.g., Matt. 9:6; 12:8). All of these titles given to Jesus are considered important in understanding who He is. But the title that gains the least attention is teacher or rabbi. This title is given to Jesus at least as often as the title “Lord” (e.g., Matt. 8:19; 9:11; 12:38; 17:24). Jesus was seen as acting as a teacher by those around Him.

 

ရဗ္ဗိဘွဲ့သည် ရဗ္ဗိဂျူးဘာသာတွင် အလွန်အရေးကြီးသော ဘွဲ့ဖြစ်လာသည်။ ရဗ္ဗိဂျူးစာပေများ (ဥပမာ မိရှနာနှင့် တာလ်မုဒ်) တွင် ရဗ္ဗိများကိုယ်တိုင်က ဖာရိရှဲများ၏ ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ဆက်ခံသူများဟု ယူဆကြသည်။ ရဗ္ဗိတစ်ဦးသည် သူ့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တပည့်အဝိုင်းရှိပြီး ဘုရားသခင်၏ပညတ်တော်နှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုပုံကို အထူးသဖြင့် သင်ကြားသည်။ စာအုပ်များရရှိရန် ခက်ခဲသောခေတ်ဖြစ်သဖြင့် နှုတ်ဖြင့်သင်ကြားခြင်းနှင့် မှတ်မိခြင်းကို အလေးပေးသည်။

The title rabbi became a very important title in Rabbinic Judaism. The writings of Rabbinic Judaism (e.g., the Mishnah and the Talmud) reveal that the rabbis considered themselves the inheritors of the traditions of the Pharisees. They also outline how a rabbi conducted himself. Gathered around him were a circle of disciples, and the rabbi spent his time instructing them, especially in the law of God and how it should be interpreted. Living in a time when access to books was limited, their teaching methods involved a considerable amount of oral instruction with an emphasis on memorization.

 

ယေရှု၏လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကြည့်လျှင် သူ့ကို ရဗ္ဗိဟု ထင်မြင်ရခြင်းသည် သဘာဝကျသည်။ သူ့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တပည့်အဝိုင်းရှိသည်၊ တပည့်များကို သင်ကြားသည်၊ ဘုရားသခင်၏ပညတ်တော်ကို မည်သို့လိုက်နာရမည်နှင့် ပတ်သက်၍ သင်ကြားလေ့ရှိသည် (မဿဲ ၅:၁၇-၄၈၊ ၁၂:၁-၁၄)။ သို့ရာတွင် ယေရှုနှင့် အခြားရဗ္ဗိများကြားတွင် အရေးကြီးကွဲပြားချက်များရှိသည်။ ဥပမာ၊ တပည့်များသည် ဆရာရှာဖွေလေ့ရှိသော်လည်း ယေရှုက တပည့်များကို ကိုယ်တိုင်ရှာတော်မူသည် (၄:၁၈-၂၂)။ သူသည် သင်ကြားရုံမျှမက လူများကို ငါးဖမ်းသမားဖြစ်စေရန် ရွေးချယ်တော်မူသည် (၄:၁၉)။ ယေရှု၏အစီအစဉ်မှာ သူ၏သင်ကြားချက်ကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် အသစ်အဆန်းတစ်ခုခုဖြစ်ပေါ်လာရန်ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်စကားဖြင့်ဆိုလျှင် တပည့်များသည် ဧဝံဂေလိဆရာများဖြစ်လာရမည်။ ဖာရိရှဲရဗ္ဗိများ၏ တပည့်များ၏ ရည်မှန်းချက်မှာ ဆရာဖြစ်လာရန်သာဖြစ်သည်။ ဤငါးဖမ်းသမားများသည် ရဗ္ဗိကျောင်းများတွင် မသင်ယူခဲ့ကြသော်လည်း အလုပ်ကြိုးစားပြီး ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်သော စီးပွဲရေးသမားများဖြစ်သည်။

One can see how the activities of Jesus could lead others to think of Him as a rabbi. There was a circle of disciples gathered around Him, He taught His disciples, and His teaching often touched on points relating to how the law of God should be observed (e.g., Matt. 5:17–48; 12:1–14). There are some crucial differences, though, between Jesus and other rabbis. For example, disciples usually sought out a teacher with whom to study, but Jesus took the initiative and sought out disciples Himself (4:18–22). While He spent much time in teaching, He did not choose disciples only so that they could learn. He chose them so that they would become fishers of people (4:19). Jesus’s plan was that His teaching should be followed by action, that adherence to His teaching would bring about something new. If one were to use a modern word, the disciples were to become evangelists, as well as teachers in their own right (which was the goal of the disciples of the rabbis of the Pharisees). These fishermen were not trained in the schools of the rabbis, but they were industrious and astute businessmen.

 

ပေတရုနှင့် အန္ဒြေကို လူများကို ငါးဖမ်းသမားဖြစ်စေမည်ဟု ဖော်ပြခြင်းသည် အလွန်သင့်လျော်သည်။ သူတို့သည် ငါးဖမ်းသမားများဖြစ်နေပြီးသားဖြစ်သည်။ ကောင်းသောငါးဖမ်းသမားများတွင် ဧဝံဂေလိဆရာများဖြစ်ရန် ထူးခြားစွာ သင့်လျော်သော အရည်အသွေးများရှိရသည်။ သည်းခံခြင်း၊ ဇွဲရှိခြင်း၊ ရဲရင့်ခြင်း၊ သင့်တော်သောအချိန်နှင့် နေရာကို မျက်စိရှိခြင်းတို့ လိုအပ်သည်။ သူတို့၏အရိပ်မျှ ရေပေါ်သို့ မကျစေရန် ညအချိန်တွင် ငါးဖမ်းလေ့ရှိသည်။ အလုပ်ပင်ပန်းသည်။

Describing Peter and Andrew as fishers of people is more than appropriate, given that they were already fishermen. Good fishermen must possess some qualities that are uniquely appropriate for those who would be evangelists. Fishermen must have patience, perseverance, courage, and an eye for the right moment and location. Because they did not want their shadows to fall across the water and thus disturb and disburse a school of fish, they fished at night. It was hard work.

 

ယေရှုနှင့် သူခေါ်တော်မူသော တပည့်လေးဦးအကြား စကားပြောဆိုမှုတွင် အံ့သြဖွယ်တစ်ခုမှာ သူတို့၏ သတိဝီရိယမရှိဟု ထင်ရသော အပြုအမူဖြစ်သည်။ ပေတရုနှင့် အန္ဒြေသည် ငါးဖမ်းနေစဉ် ယေရှုခေါ်တော်မူသောအခါ ငါးမျှားကွန်များကို စွန့်ပစ်ခဲ့သည်။ ထိုကွန်များသည် သူတို့၏အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် အရေးကြီးသောအရာဖြစ်သည်။ ဇေဗေဒဲ၏သားများဖြစ်သော ယာကုပ်နှင့် ယောဟန်သည် မိသားစုစီးပွားရေး (လှေဖြင့်ငါးဖမ်း) ကို ဖခင်အား ကူညီရန် တာဝန်ကို စွန့်ပစ်ပြီး ယေရှုနောက်သို့ ချက်ချင်းလိုက်ခဲ့သည်။ ဤတပည့်များ၏တုံ့ပြန်မှုတွင် ရှင်းလင်းသောသတင်းစကားမှာ ယေရှုသည် သူ၏နောက်လိုက်များ၏ဘဝတွင် အကြွင်းမဲ့ဦးစားပေးဖြစ်ရမည်ဟု ဖြစ်သည်။ ယေရှုနှင့်တွေ့ဆုံခြင်းသည် မည်သို့ဖြစ်မည်နည်းဟု စိတ်ကူးယဉ်လျှင် ပေတရု၊ အန္ဒြေ၊ ယာကုပ်နှင့် ယောဟန်တို့သည် ထိုအဖြေကို ပေးနိုင်သည်။ ယေရှုသည် လူများကို အရာအားလုံးစွန့်၍ ချက်ချင်းလိုက်ပါလာရန် တောင်းဆိုနိုင်ပြီး သူတို့လည်း ချက်ချင်းလိုက်ပါလာခဲ့သည်။

One striking thing about the interchange between Jesus and the four disciples He called is their apparent carelessness of prudent behavior. Peter and Andrew were fishing when Jesus called them, and they just abandoned their nets, thus leaving what must have represented an important part of what allowed them to earn a living. James and John, the sons of Zebedee, abruptly abandoned their duty to help their father with the family business (fishing from boats) and walked away to follow Jesus. In the response of these disciples, the message is clear. Jesus must have absolute priority in the lives of His followers. If one wanted to imagine what it would be like to meet Jesus, perhaps Peter, Andrew, James, and John can provide some insight. Jesus was the kind of person who could come up and ask people to drop everything and follow Him, and they did so immediately.

 

၄:၂၃-၂၅။ လူအစုလုံးအပေါင်းအား ဓမ္မအမှုပြုခြင်း။ ဤအပိုဒ်သည် နောက်လာမည့်အကြောင်းအရာများအတွက် နိဒါန်းအဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။ ယေရှု၏လုပ်ဆောင်ချက်များကို သင်ကြားခြင်း၊ ဟောပြောခြင်း၊ ပျောက်ကင်းစေခြင်းဟု ဖော်ပြထားသည်။ မဿဲ ၄:၂၃ တွင် ယေရှု၏လုပ်ဆောင်ချက်များကို သင်ကြားခြင်းနှင့် ပျောက်ကင်းစေခြင်းဟု အကျဉ်းချုံးထားသည်။ မဿဲ ၄:၂၄-၂၅ တွင် ယေရှု၏လွှမ်းမိုးမှုအကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဖော်ပြထားသည်။ သူ၏ဂုဏ်သတင်းသည် ဂလိလဲသာမက ဂျုဒဲနှင့် ယေရုရှလင်အထိ ပျံ့နှံ့သွားသည်။ ဂျူးဘာသာရေးကို အလေးအာရုံပေးရာနေရာများဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ထိုထက်ကျော်လွန်၍ ရှုရိယ (တပါးအမျိုးသားဒေသ)၊ ဒေကာပိုလိစ်နှင့် ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်ဒေသများအထိ ရောက်ရှိသွားသည် (အခန်း ၂၄-၂၅)။

4:23–25. Ministering to a Great Multitude. In many respects, this passage serves as an introduction to what follows. It describes the activities of Jesus as teaching, preaching, and healing. In Matthew 4:23 we find a summary of Jesus’s activities consisting of teaching and healing. Matthew 4:24–25 outlines the extent of the influence of Jesus. His reputation spread not just to Galilee but to Judea and Jerusalem, where the religion of the Jews was given serious attention. But it extended beyond there to the Gentile regions of Syria (v. 24), the Decapolis, and the region beyond Jordan (v. 25).

 

အခန်းကြီး - ၅

၅:၁–၇:၂၉ ဟောပြောချက် ပထမခု။ တောင်ပေါ်က တရားဟော

မဿဲ ၅:၁ မှ ၁၁:၃၀ အထိ မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်ရပ်များကို မာကု နှင့် လုကာ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် အစဉ်အလာ မတူညီဘဲ၊ အခြားအကြောင်းအရာများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်ကို သတိပြုဖွယ်ရာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ခရစ်ဝင်ကျမ်းသုံးခုလုံး၏ ကျန်အပိုင်းများတွင် အဖြစ်အပျက်များကို အစဉ်တူညီ၍ အသေးစိတ်အချက်များပင် အများသောအားဖြင့် တူညီစွာ ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် မဿဲ ၅–၁၁ ရှိသည့် အကြောင်းအရာများကို အခြားစီစဉ်ထားပုံရပြီး ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုခုအတွက် ဖြစ်နိုင်သည်။ မဿဲ ၅–၇ တွင် ယေရှု၏ သွန်သင်ချက်များကို ဥပမာအဖြစ် ပေးထားပြီး၊ မဿဲ ၈–၉ တွင် ယေရှု၏ ပျောက်ကင်းစေခြင်း အမှုတော်များကို ဥပမာအဖြစ် ပေးထားသည်။ မဿဲ ၁၀ တွင်မူ တပည့်တော်များအး (မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းကို ဖတ်ရှုသူများပါ ပါဝင်သည်) အား ယေရှုပေးအပ်တော်မူသော ခရီးပို့ခြင်း ညွှန်ကြားချက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ မဿဲ ၅–၉ ရှိ အကြောင်းအရာများကို ယေရှု၏ သွန်သင်ခြင်းနှင့် ပျောက်ကင်းစေခင်း အမှုတော်များကို ထင်ရှားစေရန် ခရစ်ဝင်ရေးသားသူက ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ စုစည်းထားသည်ကို မဿဲ ၉:၃၅–၃၈ တွင် အတည်ပြုနိုင်သည်။ ထိုကျမ်းချက်သည် မဿဲ ၄:၂၃ နှင့် စကားလုံးအတိအကျ နီးပါး တူညီစွာ စတင်ထားသည်။

5:1–7:29

Discourse 1: The Sermon on the Mount

It is noteworthy that the incidents recorded in Matthew 5:1–11:30 are found in a different sequence and in different contexts in Mark and Luke. This is in contrast to the rest of the Synoptic Gospels, where the same incidents are described in the same order and usually even the details in the incidents are given in the same order. The material in Matthew 5–11, then, is arranged differently and likely for a specific purpose. Matthew 5–7 provides examples of Jesus’s teachings, while Matthew 8–9 provides examples of Jesus’s healing activities. Matthew 10 then describes the mission command given to the disciples of Jesus (including those who read the Gospel of Matthew). That the Evangelist has deliberately grouped the materials of Matthew 5–9 to reflect the teaching and healing activities of Jesus is confirmed by 9:35–38, which begins with almost the exact wording as Matthew 4:23.

 

မဿဲ ၄:၂၃–၂၅ နှင့် ၉:၃၅–၃၇ တို့၏ စကားလုံးများသည် အလွန်ဆင်တူသည်။ ယေရှုသည် တရားအိမ်များတွင် သွန်သင်ခြင်း၊ ဧဝံဂေလိတရားဟောခြင်း၊ ရောဂါအမျိုးမျိုးကို ပျောက်ကင်းစေခြင်း ပြုတော်မူသည်ဟု နှစ်ခုစလုံးတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဤစကားလုံးဆင်တူမှုသည် မဿဲ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ထင်ရှားစေသည်။ ဤနှစ်ခုကြားတွင် ယေရှု၏ သွန်သင်ချက်များ စုစည်းမှုနှင့် အံ့ဖွယ်ပျောက်ကင်းခြင်း အမှုများကို ဖော်ပြထားသည်။ မဿဲ ၅–၇ ကို များသောအားဖြင့် “တောင်ပေါ်က တရားဟော” ဟု ခေါ်ဝေါ်ပြီး ယေရှု၏ သွန်သင်ချက်များစွာ ပါဝင်သည်။

The wording of Matthew 4:23–25 is very close to that of 9:35–37. Both passages report that Jesus went about teaching in the synagogues, preaching the gospel, and healing all kinds of illnesses. The similarity in wording no doubt reflects Matthew’s intention, because between the two reports are found a collection of the teachings of Jesus and an account of several of His healing miracles. Matthew 5–7 is normally called the Sermon on the Mount, and it consists of many of the teachings of Jesus.

 

၅:၁–၁၂။ ပျော်ရွှင်မှု၏ လျှို့ဝှက်ချက်များ ယေရှု၏ အမှုတော်တြင် အကြိမ်များစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့်အတိုင်း၊ လူအများ ဝိုင်းရံထားသောကြောင့် လူများစွာ ကြားနိုင်သော နေရာသို့ ယေရှုတက်တော်မူသည်။ ရောမလူမျိုးတို့ အုပ်ချုပ်ရာ မြို့အများစုတွင် ပြဇာတ်ရုံများ တည်ဆောက်ထားသည်။ ဂရိနှင့် ရောမခေတ် ပြဇာတ်ရုံများ၏ ရှေးဟောင်းသုတေသန အပျက်အစီးများကို ယနေ့တိုင် မြေထဲပင်လယ်ပတ်လည် နိုင်ငံများတွင် တွေ့ွရှိသည်။ ပြဇာတ်ရုံများကို သရုပ်ဆောင်များ ရပ်တည်ရာ ပြားချပ်ချပ် နေရာရှေ့တွင် ထိုင်ခုံများ အထပ်ထပ် မြှင့်တင်ထားသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ပရိသတ်အများအပြား စင်ပေါ်မှ စကားကို ကြားနိုင်သည်။ မဿဲ ၅:၁ သည် ယေရှုသည် သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြဇာတ်ရုံတွင် လူအများအား ဟောပြောရန် ရပ်တည်တော်မူသည့် နေရာနှစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည် (နောက်တစ်ခုမှာ ၁၃:၂)။ တောင်ကုန်းပေါ်သို့ တက်ခြင်းဖြင့် ယေရှုသည် သဘာဝအတိုင်း စောင်းတက်နေသော နေရာအောက်ခြေတွင် ရပ်တည်တော်မူပြီး လူများစွာ ပတ်လည်ထိုင်၍ အထက်တွင်ထိုင်၍ပင် ကြားနိုင်ခဲ့သည်။

5:1–12. Secrets of Happiness. As must have happened several times in His ministry, because He was surrounded by crowds, Jesus went to a place where many could hear Him speak. In most cities where they lived, the local Romans built a theater. Archeological remains of Greek and Roman theaters can be seen throughout the countries surrounding the Mediterranean to this day. Theaters were arranged so that the actors stood on a flat surface in front of a series of seats that rose around them. This enabled a large number of listeners to hear what was said on the stage. Matthew 5:1 is one of two places in Matthew where Jesus positioned Himself in a natural theater to speak to the crowd (the other is 13:2). In going up to a mountainside, Jesus was able to position Himself at the base of a natural slope, where many people could sit around Him and above Him and still hear His words.

 

တောင်ပေါ်က တရားဟောတွင် ယေရှု၏ ပထမဆုံး သွန်သင်ချက်များသည် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ပတိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်နေသည်မှာ အလွန်အရေးကြီးသည်။ ဂရိစကားလုံး “မာကာရီအို့စ်” (makarios) ကို များသောအားဖြင့် “မင်္ဂလာရှိသော” ဟု ဘာသာပြန်သည်။ ခေတ်သစ်ဘာသာပြန်များတွင် “ပျော်ရွှင်သော” ဟု အသုံးပြုသည်။ “ပျော်ရွှင်သော” ဟူသော စကားသည် မာကာရီအို့စ်၏ အဓိကအဓိပ္ပာယ်ကို ကိုယ်စားပြုသော်လည်း အင်္ဂလိပ်တွင် နားလည်မှုလွဲသွားနိုင်သော ပုံမှန်ခံစားမှုမျိုး မဟုတ်ဘဲ အထူးသဖြင့် နတ်ဘုရားများနှင့် ဆက်စပ်သော ကြီးမားသော ပျော်ရွှင်မှု၊ မင်္ဂလာရှိမှု ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် တကယ့်နက်ရှိုင်းသော ပျော်ရွှင်မှု၏ လျှို့ဝှက်ချက်များကို တောင်ပေါ်က တရားဟောတွင် စတင်ဖော်ပြတော်မူသည်။ ယနေ့ခေတ် စားသုံးသူများ ပျော်ရွှင်မှုရရှိစေမည်ဟု ယူဆသော အရာများနှင့် ယေရှုဖော်ပြတော်မူသော အရာများသည် အလွန်ကွဲပြားသည်။ ဥပမာ၊ ကားအသစ်၊ ရှုခငှားလှပသော အိမ်ကြီး၊ ကျောင်း သို့မဟုတ် အလုပ်တွင် အောင်မြင်မှု စသည်တို့က ပျော်ရွှင်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သော်လည်း၊ ယေရှုမိန့်တော်မူသည်မှာ ပိုမိုနက်ရှိုင်း၍ ကြွယ်ဝ၍ ကြာရှည်ခံသော ပျော်ရွှင်မှုသို့ ပို့ဆောင်ပေးသော အခြားအရာများ ရှိသည်ဟု ဖြစ်သည်။

It is highly significant that the first teachings of Jesus that are found in the Sermon on the Mount deal with happiness. The Greek word makarios is often translated with the English word “blessed.” Other modern translations use the word “happy.” The word “happy” represents the core meaning of the word makarios, although it is a special kind of happiness and not a subjective state as can be misunderstood in English. In the Greek-speaking world, it was the kind of happiness associated particularly with the gods. Therefore it refers to happiness on a grand scale—a blessedness. Jesus began the Sermon on the Mount by outlining the secrets of real, deep-down happiness. And some of the things that He identified as making people happy are quite different compared with what modern consumers might believe will make them happy. Perhaps a new car will engender happiness, or a great house with a wonderful view, perhaps success at school or work. All of these things are associated with happiness, but Jesus said there are other things that lead to a deeper, richer, long-lasting happiness.

 

ပထမဆုံး၊ “ဝိညာဉ်တို့၌ ဆင်းရဲသောသူတို့သည် မင်္ဂလာရှိကြ၏” (အပိုဒ် ၃) ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဤသည်မှာ ဆန့်ကျင်ဘက်လို ထင်ရသည်။ ဝိညာဉ်တို့၌ ဆင်းရဲသောသူများ မည်သို့ ပျော်ရွှင်နိုင်မည်နည်း။ ထိုအခြေအနေသည် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ ဝမ်းနည်းခြင်းကို ဖော်ပြသည်ဟု ထင်ရသည်။ မဟုတ်လော။ သို့သော် ဤသည်မှာ ခရစ်ယာန်ကယ်တင်ခြင်း၏ နက်နဲသော လျှို့ဝှက်ချက် ဖြစ်သည်။ မာန်ရှင်များနှင့် အင်အားရှိသူများ မဟုတ်၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်နှင့် လိုက်ဖက်ညီသူများမှာ မိမိတို့သည် ဝိညာဉ်တို့၌ ဆင်းရဲသည်ကို အပြည့်အဝ သဘောပေါက်သူများ ဖြစ်သည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်ကို နောက်ထပ် မင်္ဂလာတော်နှစ်ခုဖြင့် ရှင်းပြနိုင်သည်။

First, He said that the “poor in spirit” are happy (v. 3). This almost seems paradoxical. How can the poor in spirit be happy? Surely that is a description of mild depression, of sorrow. Yet here is the profound secret of Christian salvation. The proud and the strong are not those fit for the kingdom of God, but those are fit who fully realize that they are poor in spirit. The meaning of that is perhaps explained by the next two “beatitudes.”

 

ယေရှုသည် “ညဉ်းတွား၍ ငိုကြွေးသောသူတို့” နှင့် “နှိမ့်ချသောသူတို့” ကိုလည်း မာကာရီအို့စ် (မင်္ဂလာရှိသော/ပျော်ရွှင်သော) ဟု မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၄–၅)။ ဘဝတွင် ပျော်စရာများစွာ ရှိသည်မှာ မှန်သည်။ မိသားစု အတူစားသောက်ခြင်း၊ နေဝင်ချိန်၏ လှပမှု၊ ကောင်းစွာ ပြီးစီးသော အလုပ်၏ ပျော်ရွှင်မှု စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည်ပင် ကောင်းသော စားပွဲခံပွဲကို နှစ်သက်သူအဖြစ် လူသိများပြီး၊ အပြစ်သားများနှင့် အတူစားသောက်၍ အပြစ်သားများကို လက်ခံသည်ဟု ဖာရိရှဲများက စွပ်စွဲခဲ့သည် (မဿဲ ၉:၁၁; လုကာ ၁၅:၂)။ သို့သော် ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် ယေရှုသည် ဒုက္ခရောက်နေသူများ၊ ငိုကြွေးနေသူများနှင့်လည်း အတူတူပင် ရှိတော်မူသည်။ ယေရှုသည် ဘဝ၏ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှုများ ရောယှက်နေသော ကြွယ်ဝသော ပြဇာတ်ကို သိတော်မူသည်။ “ငိုကြွေးသောသူတို့သည် မင်္ဂလာရှိကြ၏” ဟူသော မင်္ဂလာတော်သည် တစ်ဖက်တွင် ဘဝ၏ ဒုက္ခများမှ သင်ယူရသည်ဟူသော ခက်ခဲသော အမှန်တရားကို ဖော်ပြသည်။

Jesus then applied the same word, makarios, to “those who mourn” and to “the meek” (vv. 4–5). It is true that real life contains much that is pleasant: family meals, beautiful sunsets, the pleasure of work well done. Jesus Himself was known as somebody who liked a good meal. In fact, He was charged by the Pharisees as welcoming sinners and eating with them (e.g., Matt. 9:11; Luke 15:2). Yet in the Gospel accounts He is equally found with those in trouble or in mourning. Jesus knew the rich tapestry of life, with its pleasures and its sorrows. At one level, when He said that those who mourn are happy or blessed, He was stating a hard truth. We do learn a great deal from the trials that touch us in life.

 

သို့သော် “ငိုကြွေးသောသူတို့သည် မင်္ဂလာရှိကြ၏” (မဿဲ ၅:၄) တွင် နောက်ထပ် အဓိပ္ပာယ်တစ်ခု ရှိနိုင်သည်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆင်းရဲသူများသာမက ဝိညာဉ်တို့၌ ဆင်းရဲသူများလည်း မင်္ဂလာရှိသည် (အပိုဒ် ၃) ဆိုသည့်အတိုင်း၊ ငိုကြွေးခြင်းတွင် မိမိတို့၏ အပြစ်အခြေအနေကြောင့် နောင်တရစွာ ငိုကြွေးခြင်းလည်း ပါဝင်နိုင်သည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် လူသားတို့အား ကယ်တင်ရှင်တစ်ပါး လိုအပ်ကြောင်းကို အလေးပေးသော ဘာသာဖြစ်သည်။ ပေါလုက “လည်း “လူအပေါင်းတို့သည် အပြစ်ပြုကြ၍ ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတော်နှင့် ကင်းမဲ့ကြ၏” (ရောမ ၃:၂၃) ဟု ဆိုသည်။ ယေရှုသည် ဗတ္တိဇံပေး ယောဟန်ကဲ့သို့ပင် နောင်တရရန် အလေးပေးတော်မူသည် (မဿဲ ၄:၁၇; မဿဲ ၃:၂ နှိုင်းယှဉ်)။ ထို့ကြောင့် သက်သာခြင်းခံရမည့် ငိုကြွေးခြင်းသည် အပြစ်အတွက် စစ်မှန်စွာ နောင်တရခြင်းမှ ထွက်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

There is probably another level of meaning, though, that should be understood from the beatitude “Blessed are those that mourn” (Matt. 5:4). It is not only those who are physically poor who are “blessed” (v. 3) but those who are poor in spirit. So it is likely that those who mourn include those mourning for their sinful state. Christianity is a religion that concerns itself with the need of humans for a Savior. Paul says that “all have sinned and fall short of the glory of God” (Rom. 3:23). Jesus, like John the Baptist before Him, emphasized the need to repent (Matt. 4:17; cf. 3:2). Thus the sorrow that will be comforted is a sorrow that grows out of a sincere repentance for sins.

 

ယေရှုသည် ဖြောင့်မတ်ခြင်းအတွက် ငတ်မွတ်၍ ရေငတ်သောသူတို့သည် မင်္ဂလာရှိ၍ ဝင့်ကျဉ်းခြင်းကို ခံရကြမည် (၅:၆) ဟုလည်း မိန့်တော်မူသည်။ ယေရှု ဟောပြောခဲ့စဉ် ရေပြတ်လပ်မှုနှင့် ဆင်းရဲသောသူများ စားနပ်ရိက္ခာ မလုံလောက်မှု ရှိတတ်သော အရပ်တွင် ဖြစ်သည်။ သေလုမျောပါး ရေငတ်သူများ ရေကို တောင့်တသည့်နှယ်၊ ငတ်မွတ်သူများ အစာကို တောင့်တသည့်နှယ် ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို တောင့်တသူများသာ ဝင့်ကျဉ်းခြင်း ခံရကြမည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဤဖြောင့်မတ်ခြင်းသည် ခရစ်ယာန်၏ ဘဝရည်မှန်းချက် ဖြစ်သည်။

Jesus stated that those who hunger and thirst for righteousness will be blessed/happy and will be filled or satisfied (5:6), continuing the previous theme. Living in a place where water supplies could sometimes be made precarious by drought and where the poor sometimes had insufficient food to eat, Jesus was talking to those who knew real thirst and real hunger. He said that those will be filled who desire righteousness with the same yearning as those dying of thirst seek water and those dying of hunger seek food. This righteousness is something desired and sought after, the goal of the Christian’s life.

 

ကျန်မင်္ဂလာတော်များလည်း အံ့အားသင့်ဖွယ် ဖြစ်သည်။ နှိမ့်ချသောသူ (အပိုဒ် ၅) ကို ခေတ်သစ်လောကတွင် ချီးကျူးခဲသည်။ ယေရှုနေထိုင်ခဲ့သော လောကတွင်မူ ပိုဆိုးသည်။ သို့သော် ယေရှုက သူတို့သည် မြေကြီးကို အမွေခံရကြမည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ စိတ်ထဲတွင် စင်ကြယ်သောသူ (အပိုဒ် ၈) နှင့် ငြိမ်သက်ခြင်းပေးတတ်သောသူ (အပိုဒ် ၉) ကိုလည်း ချီးမွမ်းတော်မူသည်။ ကရုဏာပြတတ်သောသူတို့သည် ကရုဏာကို ခံရကြမည် (အပိုဒ် ၇) ဟုလည်း မိန့်တော်မူသည်။ ဤသည်မှာ ယေရှု၏ နှုတ်ထွက်စကားတွင် အဆိုးဆုံးတစ်ခုနှင့် ထပ်တူထပ်မျှ ဖြစ်သည်။ အကြွေးရှင်ကို ခွင့်မလွှတ်သော ကျွန်ကို ထောင်ချခဲ့သည့် ဉာဏ်ကြီးရှင်နှင့် ပတ်သက်သော ဥပမာပြီးနောက်၊ အခြားသူကို နှလုံးသားထဲမှ ခွင့်မလွှတ်သူများကို ငါ့ခမည်းတော်သည် ခွင့်လွှတ်တော်မူမည် မဟုတ်ဟု သတိပေးတော်မူသည် (မဿဲ ၁၈:၃၅)။ ကျွန်ုပ်တို့ ခွင့်လွှတ်သော အကဲဖြင့်သာ ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ခံရနိုင်သည်။

The other “blessings” that Jesus proclaimed are also surprising. The meek (v. 5) are rarely held up for esteem in the modern world, and even less so in the world in which Jesus lived. Yet Jesus said they will inherit the earth. He also commended the pure in heart (v. 8) and peacemakers (v. 9). Furthermore, He said that the merciful will obtain mercy (v. 7). This resonates with one of the most terrible things found on the lips of Jesus in the Gospels. At the end of the parable about the servant who was thrown into prison because he refused to forgive his fellow servant, Jesus warned that His Father will refuse to forgive those who have not forgiven others from their hearts (Matt. 18:35). The measure by which we are forgiven is the measure by which we forgive other people.

 

နောက်ဆုံး မင်္ဂလာတော်နှစ်ခုသည် ညှဉ်းဆဲခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သည် (၅:၁၀–၁၂)။ ယေရှု၏ အစောပိုင်းနောက်လိုက်များ အများစုသည် အသက်အန္တရာယ်နှင့် လိုက်ခဲ့ကြရသည်။ ယေရှုသည် လက်ဝါးကပ်တိုင်တင် အသေသတ်ခြင်းခံရ၍၊ စတီဖန်ကို ကျောက်ခဲနှင့် ပစ်သတ်ခဲ့သည် (တ်မံ ၇:၅၇–၆၀)၊ ယောဟန်၏ညီ ယာကုပ်ကို သတ်ခဲ့သည် (တ်မံ ၁၂:၂)၊ ပေတရုနှင့် ပေါလုကို ဖမ်းဆီး၍ နောက်ဆုံး သတ်ပစ်ခဲ့သည် (တ်မံ ၁၂:၃; ၂၁:၃၃)။ ယနေ့တိုင် ခရစ်ယာန်ဖြစ်ခြင်းသည် အသက်အန္တရာယ်ရှိသော နေရာများလည်း ရှိသည်။ ထိုနေရာများတွင် ခရစ်ယာန်များသည် ယေရှု၏ “ကောင်းကင်ဘုံ၌ ကြီးလှစွာသော ဆုရှိသည်” ကြောင့် ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းကြလော့ ဟူသော စကားကို အားယူနိုင်သည် (၅:၁၂)။

The last two beatitudes deal with persecution (5:10–12). The early followers of Jesus often followed Him at the risk of their own lives. Jesus Himself was crucified; Stephen, an early convert, was stoned to death (Acts 7:57–60); James the brother of John was killed (Acts 12:2); Peter and Paul were arrested (Acts 12:3; 21:33) and eventually killed; and the list could be extended. Even today there are parts of the world where being a Christian is dangerous. In such places, Christians can take courage from Jesus’s message that they should be glad and rejoice because of a great reward in heaven (Matt. 5:12).

 

၅:၁၃–၁၆။ ဆား နှင့် အလင်း ယေရှုက မိမိနောက်လိုက်များသည် ထူးခြားသည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ လူဦးရေ၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သော်လည်း ဆားကဲ့သို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ အကျင့်စာရိတ္တမြင့်မားမှုကို ကိုင်စွဲရင်း လူ့အဖွဲ့အစည်းကို “အရသာ” ပိုမိုစိတ်ဝင်စားဖွယ် ဖြစ်စေသည်။ ခရစ်ယာန်များသည် မိမိတို့၏ ကောင်းမှုများကြောင့် ဖုံးကွယ်၍ မရဟု ယေရှုမိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၁၆)။ တကယ်ပင် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် ခရစ်ယာန်များ ရှေ့တန်းမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဆင်းရဲသောသူ၊ ဖိနှိပ်ခံရသူများအတွက် စိုးရိမ်မှုဖြင့် ထူးခြားခဲ့သည်။ နောင်တရဖွယ် ခြွင်းချက်အချို့ ရှိခဲ့သော်လည်း ယေရှုလိုချင်တော်မူသည့်အတိုင်း ခရစ်ယာန်များသည် လလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် ကောင်းမှုအင်အား ဖြစ်ခဲ့သည်။

5:13–16. Salt and Light. Jesus said that there is something quite distinctive about His followers. Although only a small fraction of the total population, like salt, they act as preservers of society. While representing strong moral standards, they also do so in a way that makes society “taste” more interesting. Jesus stated that those who are Christians cannot hide it but will be recognized by the good that they do (v. 16). And indeed this is so. Christians have been at the forefront of the development of education and health care. Christians have been characterized by their concern for the poor and downtrodden in society. While there have been some regrettable exceptions, by and large Christians have been a force for good in society. And this is just as Jesus would have it.

 

၅:၁၇–၄၈။ ပညတ်တော်နှင့် ပတ်သက်သော ယေရှု၏ သွန်သင်ချက် မဿဲ ၅:၁၇–၂၀ သည် အခန်း ၅ ၏ ကျန်အပိုင်း၏ အဓိကအကြောင်းအရာဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာနန်များ ဓမ္မဟောင်းပညတ်တော်ကို မည်သို့ နားလည်ရမည်နည်း။ ယေရှုက “ပညတ်တရားနှင့် ပရောဖက်များကို ဖျက်ဆီးရန် ငါလာသည် မဟုတ်၊ ပြည့်စုံစေရန် ငါလာသည်” ဟု အလေးအနက် မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၁၇)။ ကောင်းကောင်းကင်မြေကြီး မကွယ်ပျောက်မချင်း ပညတ်တရားမှ အိုတာ (yod - ဟေဗြဲအက္ခရာအသေးဆုံး) တစ်ချက်၊ ကေရဲယာ (အက္ခရာခွဲခြားရန် အမှတ်အသား) တစ်ချက်) တစ်ချက်မျှ မပြောင်းလဲဟု မိန့်တော်မူသည်။ အကြင်သူသည် အနည်းဆုံး ပညတ်တစ်ခုကိုမျှ ဖျက်ဆီး၍ သွန်သင်သူသည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်၌ အနည်းဆုံးဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းခံရလိမ့်မည် (အပိုဒ် ၁၉)။ ခရစ်ယာန်၏ ဖြောင့်မတ်ခြင်းသည် ကျမ်းတတ်များနှင့် ဖာရိရှဲများ၏ ဖြောင့်မတ်ခြင်းထက် သာ၍ ကြီးမြတ်ရမည် (အပိုဒ် ၂၀)။ ဖာရိရှဲများသည် အနည်းငယ်မျှသော စည်းမျဉ်းကိုမျှ စိတ်အားထက်သန်စွာ စောင့်ထိန်းသူများ ဖြစ်သော်လည်း ဤစကားသည် အံ့အားသင့်ဖွယ် ဖြစ်သည်။

5:17–48. Jesus’s Teaching about the Law. Matthew 5:17–20 introduces the theme of the rest of chapter 5, namely, how Christians should understand the laws found in the OT. Jesus insisted that He came not to destroy the law and the prophets. Rather, He came to fulfill them (v. 17). He then said that until heaven and earth pass away, not even one iota or keraia will change from the law. The iota indicates yod, the smallest letter of the Hebrew alphabet. The keraia is a small projection on the side of a Hebrew letter that differentiates it from another that it closely resembles, like the difference between the letter f and the letter t in English. Jesus insisted that anyone who urges others to disregard even the least law of the Bible shall be called least in the kingdom of heaven (v. 19). A Christian’s righteousness should be greater than the righteousness of the scribes and Pharisees (v. 20). This is rather surprising, given that the Pharisees were noted for their zeal in keeping even the smallest detail of the biblical laws.

 

ယေရှုသည် ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို မိန့်တော်မူရင်း ခရစ်ယာန်များသည် ဖာရိရှဲများထက် ပိုမိုတင်းကြပ်စွာ ပညတ်တရားကို စောင့်ထိန်းရမည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းရှိ ပညတ်တော်များအနက် မည်မျှကို ခရစ်ယာန်များက စောင့်ထိန်းရမည်နည်းဟု မေးလျှင် ယေရှု၏ အဖြေမှာ “အားလုံး” ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ခရစ်ယာန်များ၏ လက်တွေ့ဘဝနှင့် ဓမ္မဟောင်းညွှန်ကြားချက်များ ကွဲလွဲမှုများစွာ ရှိနေသဖြင့် ဤအဖြေသည် အံ့အားသင့်ဖွယ် ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ဥပမာခြောက်ခုဖြင့် ရှင်းပြတော်မူသည်။ ထိုဥပမာနှစ်ခုသည် ဆယ်ပညတ်တို့မှ (ထွက် ၂၀:၁–၁၇) ဖြစ်၍ ကျန်လေးခုမှာ အခြားပညတ်များမှ ဖြစ်ပြီး တစ်ခုသည် ဆာလံကျမ်းမှ ယူဆရသည်။

In talking about the law, Jesus introduced the concept of righteousness, implying that Christians should demonstrate their righteousness by observing the law in a more rigorous manner than even the Pharisees. If one were to ask Jesus how many of the laws found in the Bible should be observed by Christians, clearly His answer would be “All of them.” This is a startling answer in light of the many changes between what is commanded in the OT and the actual practice of Christians today. Jesus explained what he meant through a series of six examples from the law. Two of them (vv. 21–26, 27–30) are found in the Ten Commandments (Ex. 20:1–17), while the rest are scattered throughout the other law codes, and one perhaps by implication in the Psalms.

 

ယေရှုရွေးချယ်တော်မူသော ပထမဆုံး ဥပမာပညတ်မှာ “လူမသတ်နှင့်” (၅:၂၁; ထွက် ၂၀:၁၃ နှိုင်း) ဖြစ်သည်။ ညီအစ်ကို သို့မဟုတ် ညီအစ်မ ကို အမျက်ထွက်သူသည် တရားစီရင်ခြင်းကို ခံရမည် (အချို့ လက်ရေးမူများတွင် “အကြောင်းမရှိဘဲ” ဟူ၍ ပါသည်) ဟု မိန့်ဆိုခြင်းဖြင့် ယေရှုသည် ကိုယ်တော်၏ နောက်လိုက်များနှင့် ပညတ်တရား၏ ဆက်ဆံရေးတွင် အသစ်အဆန်းကို ထင်ရှားစေတော်မူသည်။ “လူမသတ်နှင့်” ဟု ဖတ်ရှုသည့်အခါ ခရစ်ယာန်များသည် “အမျက်မထွက်နှင့်” ဟု နားလည်ရမည်။ ကိုယ်တော်၏ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အာဏာဖြင့် (“ငါမူကား ငါဆိုသည်ကား”) ကျမ်းတတ်များ၏ “ဟောင်းသည်ကို ကြားဖူးသည်” ဟူသော ပြင်ပပိုင်းကိုသာ အာရုံစိုက်သည့် သဘောထားကို ဆန့်ကျင်တော်မူသည်။ ပြင်ပလုပ်ရပ် (လူသတ်ခြင်း) သည် အတွင်းစိတ်ခံစားမှု (မုန်းတီးခြင်း) ၏ ရလဒ်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးတော်မူသည်။ ဤနည်းဖြင့် ပညတ်တရားသည် ဖာရိရှဲများ၏ ပြင်ပဖြောင့်မတ်ခြင်းထက် များစွာ နက်ရှိုင်းကြောင်း ပြသတော်မူသည် (အပိုဒ် ၂၀)။ ဘုရားသခင်သည် အမြဲတမ်း လူတို့၏ နှလုံးသားနှင့် အတွေးတို့ကို ကိုယ်တော်၏ အလိုတော်နှင့် ကိုက်ညီစေလိုတော်မူသည် (တရားဟော ၆:၄–၆; ၁၀:၁၆; ၁၁:၁၃၊ ၁၈; ဆာလံ ၂၄:၄; ၅၁:၁၀)။ အမျက်ထွက်ခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို သတိပေးခဲ့သည် (ဆာလံ ၃၇:၈; သုတ္တံ ၁၄:၁၇; ၁၆:၃၂; ၁၉:၁၁; ၂၂:၂၄; ဒေသနာ ၇:၉)။ သို့သော် ကျမ်းတတ်အများစုက ပြင်ပပိုင်းကိုသာ အလေးပေးခဲ့သည်။

The first law that Jesus chose as an illustration of how the righteousness of His followers would exceed that of the scribes and Pharisees is “You shall not murder” (5:21; cf. Ex. 20:13). By saying that anyone angry with his brother or sister (some manuscripts have “without a cause”) will be liable to judgment (Matt. 5:21–22), Jesus highlighted what is new about the relationship between His followers and the law. When they read “You shall not murder,” Christians should understand “Do not be angry.” On His own authority (“but I say”), Jesus counteracted the tendency of the rabbis (“you have heard that it was said”) to dwell on the external elements of the law. He reminded them that an external action (murder) is the outgrowth of an internal emotion (hate). In applying this law to an internal state, He also showed the people that the law was actually much deeper than the external righteousness of the Pharisees (v. 20). God had always been interested in the hearts and minds of His people being conformed to His will (e.g., Deut. 6:4–6; 10:16; 11:13, 18; Pss. 24:4; 51:10), and His people had been warned of the dangers of harboring anger (Ps. 37:8; Prov. 14:17; 16:32; 19:11; 22:24; Eccl. 7:9), but many of the rabbis tended to emphasize only external conformity to the law.

 

ယေရှုသည် အမျက်မထွက်ရန် ညွှန်ကြားချက်ကို လက်တွေ့ ဝိညာဉ်ရေးရာ အသုံးချမှုလည်း ပေးတော်မူသည်။ ယဇ်ပူဇော်ရန် လာရင်း တစ်ဦးဦးက ငါ့ကို ရန်ငြိုးထားသည်ကို အောက်မေ့လျှင် ပြန်၍ ပြေလည်အောင် ပြုလော့ (၅:၂၃–၂၄)။ ငါတို့အမှားရှိရင် အခြားသူနှင့် ဆက်ဆံရေး မပြေလည်ပါက ကိုးကွယ်ခြင်း မှန်ကန်စွာ မပြုနိုင်ပါ။ ပြင်းထန်သော အငြင်းပွားမှု တရားရုံးသို့ ရောက်နိုင်သည့်အချိန်တွင် တတ်နိုင်သမျှ ပြေလည်အောင် ပြုလော့၊ တရားရုံးစဖွင့်လျှင် ခါးသီးသော ရလဒ်များ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်ဟု လက်တွေ့ အကြံပေးတော်မူသည် (၅:၂၅–၂၆)။

Jesus also drew out a practical spiritual application to His command not to become angry. If on the way to worship we remember that somebody has something against us, then we should turn back and become reconciled with that person (Matt. 5:23–24). It is just not possible to worship properly if there is something between us and somebody else in which we are at fault. Jesus then gave very practical advice about what to do in a time when a serious dispute would probably end up before the courts. He pointed out that it is much better to resolve the matter if at all possible because once the processes of law get involved, bitter results may follow (vv. 25–26).

 

ဆယ်ပညတ်တွင် ပါသော အိမ်ထောင်ပေါင်းဖျက်ခြင်း ပဓါနပညတ် (ထွက် ၂၀:၁၄) သည် ကျမ်းတတ်များနှင့် ဖာရိရှဲများထက် နောက်လိုက်များ၏ ဖြောင့်မတ်ခြင်း သာ၍ကြီးရမည်ကို သရုပ်ပြရန် ယေရှုရွေးချယ်တော်မူသော ဒုတိယဥပမာ ဖြစ်သည် (၅:၂၀)။ လူသတ်ခြင်းပညတ်ကဲ့သို့ပင် အပြစ်၏ နောက်ကွယ်ရှိ ရည်ရွယ်ချက်ကို အလေးပေးတော်မူသည်။ အတွေးများသည် အရေးကြီးကြောင်း၊ လုပ်ရပ်များသည် နှလုံးသားမှ ထွက်ပေါ်လာကြောင်း သတိပေးတော်မူသည် (၁၂:၃၄; ၁၅:၁၉–၂၀)။ တင်းကြပ်စွာ ဆိုရလျှင် အိမ်ထောင်ပေါင်းဖျက်ခြင်းသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ရပ်ဖြစ်သော်လည်း ယေရှုသည် လုပ်ရပ်နောက်ကွယ်ရှိ ရည်ရွယ်ချက်သို့ ရောက်တော်မူသည်။ မိန်းမကို တဏှာရှိစွာ ကြည့်သူသည် စိတ်ထဲ၌ အိမ်ထောင်ပေါင်းဖျက်ပြီးသား ဖြစ်သည် (၅:၂၈)။ ယေရှု သွန်သင်တော်မူသည်မှာ ကျမ်းစာတွင် ရှိပြီးသား ဖြစ်သည်။ အပြစ်တဏှာကို စိတ်ထဲ မထားရန် သတိပေးခဲ့သည် (ထွက် ၂၀:၁၇; ယောဘ ၃၁:၁; သုတ္တံ ၆:၂၃–၂၅)။ မျက်စိ သို့မဟုတ် လက်သည် အပြစ်အကြောင်းဖြစ်လျှင် ဖြတ်ပစ်လော့၊ မျက်စိနှစ်လုံး လက်နှစ်ချောင်းနှင့် ငရဲချခြင်းခံရ မကောင်းဟု မိန့်တော်မူသည် (၅:၂၉–၃၀)။ ယေရှုသည် စာသားအတိုင်း မဆိုလိုပါ။ အလွန်ပြင်းထန်သော စကားဖြင့် အပြစ်ကို အလွန်အမင်း ရှောင်ကြဉ်ရန် အလေးပေးတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။

The prohibition against adultery found in the Ten Commandments (Ex. 20:14) is the second example Jesus chose to illustrate how the righteousness of His followers is to be greater than that of the scribes and Pharisees (Matt. 5:20). Just as with the law on murder, Jesus emphasized the motive that lies behind the sin and in doing so, reminded the people that our thoughts are important because it is from our hearts that our actions flow (Matt. 12:34; 15:19–20). Strictly speaking, adultery is a physical act, but Jesus went behind the act to the motive. Anyone who looks at a woman with lust in his heart has already committed adultery with her in his heart (5:28). Again, it should be noted that what Jesus was teaching was already found in the Scriptures. His people were warned against harboring sinful lust in the mind, not only engaging in the act of adultery (Ex. 20:17; Job 31:1; Prov. 6:23–25). Jesus then suggested that somebody who finds his or her eye is a cause of sin should cut it out and throw it away. Likewise, a hand should be cut off if it is the cause of a sin. He concluded that it is better to lose an eye or a hand than with two eyes or two hands to be cast into hell (Matt. 5:29–30). Jesus was not talking in literal terms. The extreme language of Jesus emphasized the importance of what He said. Where there is a choice, one should not seek out things that give access to sin or put oneself in a position where sin is likely. Jesus insisted we should be very serious about that.

 

 

ယေရှု၏ ကွာရှင်းခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော အဆိုများသည် အခန်းငယ်နှစ်ခုသာရှိသော်လည်း၊ ပညာရှင်များနှင့် ပညာရှင်မဟုတ်သူများက အလွန်များပြားသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်သည် သမိုင်းတစ်လျှောက်နှင့် ယနေ့ခေတ်တွင် ကွာရှင်းခြင်းကိစ္စများတွင် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဥပမာ၊ အင်္ဂလိပ်တရားရုံးစနစ်၏ သမိုင်းအများစုတွင် ကွာရှင်းခြင်းကိစ္စများကို ဘုရင့်တရားရုံးများတွင်မဟုတ်ဘဲ၊ အသင်းတော်တရားရုံးများတွင် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် နောက်ပိုင်းတရားရုံးဆုံးဖြတ်ချက်များ၏ အခြေခံဖြစ်လာသော တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေဓလေ့များ များစွာဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ဤဓလေ့များစွာကို ပယ်ရှားခဲ့သည်။ အသင်းတော်တရားရုံးများနှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ လောကီတရားရုံးများသည် ကွာရှင်းခြင်း၏ တရားဝင်အကြောင်းပြချက်များကို လမ်းညွှန်ရန် ဤကျမ်းချက်ကို ရည်ညွှန်းခဲ့ကြသည်။ အဓိကအချက်မှာ အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ခြင်းကြောင့် ကွာရှင်းခွင့်ပြုနိုင်သည်ဟူသော အယူအဆဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ယေရှုက ကွာရှင်းခြင်းကို တားမြစ်ရာတွင် တစ်ခုတည်းသော ခြွင်းချက်အဖြစ် ဖော်ပြထားသော ဂရိစကားလုံး ပိုနီယာ (porneia) (အခန်းငယ် ၃၂) ၏ အဓိပ္ပာယ်တစ်ခုမှာ အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

Although only two verses long, the remarks of Jesus concerning divorce have generated a very large volume of commentary by academics and nonacademics alike. This can be attributed to the role that the church has had in matters of divorce, both historically and today. For example, over much of the history of the English court system, matters of divorce were handled in the church courts, not the king’s courts. This created a substantial body of case law that formed the basis of many subsequent court decisions, although the last few decades have seen much of this swept away. Both the church courts and for many years the secular courts looked to this verse for guidance as to the legitimate grounds for divorce. Key among these was the idea that divorce could be granted on the basis of adultery. And indeed, that is one meaning of the key Greek word, porneia (v. 32), which is the one exception Jesus made to His prohibition against divorce.

 

ဂရိဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ပိုနီယာ (porneia) ဟူသော စကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်တွင် အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ခြင်း ပါဝင်သည်မှာ မှန်ပါသည်။ သို့သော် ထိုစကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည်။ ပိုနီယာ ဟူသောစကားလုံးကို ရှင်ပေါလုက လူတစ်ဦးသည် အဘ၏ဇနီးနှင့် မဖြစ်မနေ ဆက်ဆံရေးရှိခြင်း (၁ကော ၅:၁)၊ ပြည့်တန်ဆာနှင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း (၁ကော ၆:၁၅-၁၈)၊ အိမ်ထောင်ပြင်ပတွင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ သွေးဆောင်မှုများ (၁ကော ၇:၂) ကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပိုနီယာ နှင့် ဆက်စပ်သော ကြိယာ ပိုနယူအို (porneuō) ကို ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် ဘေဘီလုန်ပြည့်တန်ဆာ၏ လုပ်ရပ်များကို ဖော်ပြရန် မကြာခဏ အသုံးပြုထားသည် (ဥပမာ၊ ဗျာ ၁၄:၈; ၁၇:၂-၄; ၁၈:၃; ၁၉:၂)။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်းအထောက်အထားများအရ မဿဲ ၅:၃၂ တွင် ပိုနီယာ ဟူသော စကားလုံးသည် မည်သည့်ပုံစံမျိုးဖြင့်ဖြစ်စေ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကျင့်ပျက်ခြစားမှု ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

It is true that the meaning of porneia in the Greek NT can include adultery. But in fact the word has a wider meaning. Porneia is used by Paul to describe the improper relationship between a man and his father’s wife (1 Cor. 5:1), having sexual relations with a prostitute (1 Cor. 6:15–18), and the temptations to sexual pleasure outside of marriage (1 Cor. 7:2). The word porneia and a related verb, porneuō, are used often in Revelation to describe the activities of the whore Babylon (e.g., Rev. 14:8; 17:2–4; 18:3; 19:2). Thus the NT evidence suggests that the word porneia in Matthew 5:32 has the meaning of sexual immorality in any of its forms.

 

သို့သော် မဿဲ ၅း၃၁-၃၂ ကို အိမ်ထောင်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်သော အကြောင်းပြချက်များကိုသာ ရှာဖွေရန် ဖတ်ရှုခြင်းသည် ယေရှုပြောခဲ့သော အဓိကအချက်ကို လွဲချော်စေသည်။ ယေရှုကိုးကားခဲ့သော ကွာရှင်းခြင်းဆိုင်ရာ ပညတ် (တရားဟော ၂၄း၁) သည် ကွာရှင်းခံရသော မိန်းမကို ကာကွယ်ရန်နှင့် သူမသည် အမှန်တကယ် ကွာရှင်းပြီးဖြစ်ကြောင်း သက်သေနှင့် လိုလျှင် ပြန်လက်ထပ်ခွင့်ရှိကြောင်း ပေးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ဤပညတ်ကို ဥပဒေပုံစံမျှသာ လိုက်နာပါက ကွာရှင်းခြင်းသည် ကိစ္စမရှိဟု အဓိပ္ပာယ်ယူသော နည်းလမ်းကို ဆန့်ကျင်တော်မူခဲ့သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ယေရှုက အိမ်ထောင်သည် အမြဲတမ်းရှိရမည်ဟု အလေးပေးပြောဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် တချို့အဖြစ်အပျက်များ (အိမ်ထောင်ဖောက်ပြန်ခြင်း) သည် အိမ်ထောင်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်ကြောင်း လက်တွေ့ကျကျ အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုအခြေအနေမျိုးတွင်ပင် ကွာရှင်းခြင်းသည် နောက်ဆုံးနည်းလမ်းသာ ဖြစ်သင့်သည်ဟု အဓိကရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်များအတွက် အိမ်ထောင်သည် ဘုရားသခင်၊ မိသားစုနှင့် သူငယ်ချင်းများရှေ့တွင် တစ်သက်တာကတိဖြစ်ပြီး၊ ပေါ့ပေါ့တန်တန် မစတင်သင့်၊ အိပ်မက်ထဲက ပြီးပြည့်စုံသော အဖော်မဟုတ်ဘဲ လူသာမန်တစ်ဦးသာဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရှိသောအခါ ပေါ့ပေါ့တန်တန် စွန့်ပစ်သင့်သည်မဟုတ်ချေ။

But to read Matthew 5:31–32 only to discover reasons that a marriage may be dissolved is to miss the point made by Jesus. The law regulating divorce quoted by Jesus (Deut. 24:1) was designed to protect the divorced women by providing her with evidence that she was actually divorced and that she could remarry if she wished. Jesus reacted against a reading of this law that suggested it was fine to divorce as long as the legal forms were met. By way of contrast, Jesus insisted that marriage was permanent. Yet He was also realistic and recognized that there are some events (i.e., marital unfaithfulness) that will sunder a marriage. But His point was that divorce should be a last resort, even under those circumstances. Marriage among Christians is a lifelong commitment before God, family, and friends not to be lightly entered into or lightly cast aside when it turns out that a partner is a real human being, not the perfect partner of our dreams.

 

ထို့နောက် ယေရှုသည် ဘုန်းကြီးသော ကတိတော်များကို မဖောက်ဖျက်ရန် ပညတ်တရားကို မှတ်ချက်ပြုတော်မူခဲ့သည် (မဿဲ ၅း၃၃၊ ကိုယ်တော်ကိုးကား ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၉း၁၂၊ တောလည်ရာ ၃၀း၂၊ တရားဟော ၂၃း၂၁)။ ရှေးခေတ်ကမ္ဘာတွင် ကတိတော်များသည် စီးပွားရေးနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ အရောင်းအဝယ်များတွင် အရေးကြီးခဲ့သည်။ ရောမလူမျိုးများသည် စာဖြင့်ရေးသားထားသော စာချုပ်များကို ဖန်တီးခဲ့သော်လည်း၊ ကတိတော်များဖြင့် အတည်ပြုသော စနစ်နှင့် တွဲဖက်ရှိနေခဲ့သည်။ ဂရိ-ရောမကမ္ဘာတွင် ကတိတော်များသည် နတ်ဘုရားများကို ပါဝင်စေလေ့ရှိပြီး၊ ကတိဖောက်ဖျက်သူအား ဘုရားသခင်က ဘေးဒုက္ခပေးမည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ယုဒလူမျိုးများသည် ဘုရားသခင်၏နာမတော်ကို အလွန်လေးစားသောကြောင့် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း မပြောဆိုခဲ့ကြချေ။ ယေရှုသည် ဘုရားနာမကို မဖော်ဘဲ ယုဒလူမျိုးများ သုံးလေ့ရှိသော အခြားစကားများကို သုံးတော်မူခဲ့သည်၊ ဥပမာ ကောင်းကင်၊ မြေကြီး၊ ယေရှုလင်မြို့၊ ကိုယ်ပိုင်ခေါင်း (မဿဲ ၅း၃၄-၃၆)။ အချို့ကတိတော်မျိုးများကို ကောင်းကောင်းထွက်အောင် ပြောဆိုသော်လည်း ကတိထိုက်သူအပေါ် ချည်နှောင်မှုမရှိဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ယေရှုသည် ထိုဓလေ့ကို ဆန့်ကျင်ပြောဆိုတော်မူခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်၏နောက်လိုက်များအတွက် ကတိတော်မျှသာမက စကားအားလုံးသည် ချည်နှောင်ခံရမည်ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်၏ ဂုဏ်သတင်းသည် တစ်စုံတစ်ခုလုပ်ရန် သဘောတူပါက အခြားသူများက ထိုသူသည် ကတိကဝတ်ကို မဖောက်ဖျက်မှန်း သိရှိနိုင်ရမည်။ အများစုတွင် ရိုးရှင်းသော ဟုတ်ကဲ့ သို့မဟုတ် မဟုတ်ပါ ဟူသော အတည်ပြုချက် သို့မဟုတ် ငြင်းဆိုချက်သာ လိုအပ်သည် (ကျမ်း ၃၇)။

Jesus then commented on the law that oaths of a religious nature should be kept (Matt. 5:33; cf. Lev. 19:12; Num. 30:2; Deut. 23:21). Oaths were an important part of business and personal transactions in the ancient world. The Romans had developed a system of written legal contracts, but these existed alongside a system of sealing agreements with oaths. In the Greco-Roman world oaths usually invoked the name of a god as a partner to the contract. The idea being that the god would ensure disaster would befall the one who did not keep the oath. Jews could not do this because they respected the name of God so much they did not use His name in open speech. Jesus used some of the circumlocutions that the Jews used rather than utter God’s name: heaven, earth, Jerusalem, one’s own head (Matt. 5:34–36). Some types of oath were used because they sounded good but were held to be nonbinding on the one who swore them. Jesus spoke out against this practice. For His followers, not only oaths but all speech should be binding. The Christian’s reputation should be such that if they agreed to do something, then others would know they would keep their word. In many cases, nothing further is needed than simple affirmations or denials (v. 37).

 

လူမှုဒုက္ခကို လက်စားချေရန် မျက်စိအတွက် မျက်စိ၊ သွားအတွက် သွား ဟူသော ပညတ်တရား (ထွက်မြောက်ရာ ၂၁း၂၃-၂၅၊ ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၂၄း၁၉-၂၀) သည် လက်စားချေရေးစနစ်ကို ကန့်သတ်ရန် ကောင်းမွန်သောအကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိခဲ့သည်။ မိသားစုကိုယ်တိုင် ဥပဒေစိုးမိုးရေးကို လက်လွှတ်ဆောင်ရွက်ရသော လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင်၊ မိသားစုဝင်တစ်ဦးအား ပြင်းထန်စွာ ဒုက္ခပေးခံရပါက ဆန့်ကျင်ဘက်မိသားစုဝင်တစ်ဦးဦးကို ပိုမိုပြင်းထန်စွာ၊ သေဆုံးစေနိုင်သည်အထိ လက်စားချေနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိသည်။ ထိုလုပ်ငန်းစဉ်သည် လျင်မြန်စွာ ထိန်းချုပ်မှုပျက်ပြားသွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် လူမှုဒုက္ခဆုံးရှုံးမှုကို တစ်ထပ်တည်းနှင့် အတိအကျ ညီမျှစေခြင်းသည် အရေးကြီးသော ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယေရှုက မကောင်းမှုကို အကြမ်းဖက်မှုဖြင့် မတုံ့ပြန်ရန် မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ တစ်စုံတစ်ဦးက မျက်နှာဖုံးညာဘက်ကို ရိုက်ပါက အခြားဘက်ကို လှည့်ပြရမည်ဟု မိန့်ဆိုခဲ့သည် (မဿဲ ၅း၃၉)။ တစ်စုံတစ်ဦးက ငှားယူလိုပါက လွတ်လပ်စွာ ပေးရမည်။ တစ်စုံတစ်ဦးသည် တစ်မိုင် (၁.၅ ကီလိုမီတာ) လိုက်ပါရန် အခွင့်ရှိပါက နှစ်မိုင် (၃ ကီလိုမီတာ) လိုက်ပါရမည်ဟု မိန့်ဆိုခဲ့သည် (ကျမ်း ၄၁)။ ဤစကားများသည် ယေရှုပြောဆိုခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသော စကားများတွင် အခက်ခဲဆုံးများဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မည်သူက တောင်းသမျှ လိုက်လျောပေးလိုမည်နည်း။ မည်သူက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခြင်းမပြုဘဲ ရိုက်နှက်ခံရမှုကို လက်ခံလိုမည်နည်း။ သို့သော် မိုဟန်ဒတ်စ် ဂန္ဓီ နှင့် မာတင်လူသာကင်း ဂျူနီယာ တို့က ဤအခြေခံမူများကို အသုံးပြု၍ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးကို ပြောင်းလဲပစ်နိုင်ခဲ့ပုံကို တွေးကြည့်ရုံဖြင့် ယေရှု၏စကားတော်များ၏ တန်ခိုးကို သိမြင်နိုင်သည်။

The original law regarding legal cases asking for redress over personal harm—eye for eye and tooth for tooth (Ex. 21:23–25; Lev. 24:19–20)—had the salutary effect of limiting the process of vendetta. In a society that placed much enforcement of the law in the hands of the family, the risk was that a serious injury to a member of the family might be responded to by a larger, even fatal, injury to any member of the opposing family. This process could get out of hand very quickly. Thus, limiting personal damages to strictly equivalent damage served an important purpose. Yet Jesus said not to resist evil with violence. He said that if somebody hits us on the right cheek, we should respond by turning the other cheek to that person (Matt. 5:39). He said that if somebody would borrow from us, then we should freely give what is asked. If someone has the right to demand that we go with them for one mile (1.5 km), we should go two miles (3 km) (v. 41). These are some of the most challenging words that Jesus is recorded as speaking: Who today wishes to just lend to anybody who asks? Who today would willingly allow himself or herself to be beaten without taking thought of reprisal? Yet one has to do no more than think of the powerful way these principles were used by Mohandas Gandhi and Martin Luther King Jr. to change whole societies to realize the power in the words of Jesus.

 

မဿဲ ၅:၄၃-၄၈ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ယေရှုမိန့်တော်မူချက်များတွင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် အရေးကြီးသော အချက်များစွာ ရှိပြီး၊ ထိုအချက်များသည် ခရစ်ယာန်များ ဘဝနေထိုင်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အရေးပါသော သက်ရောက်မှုများ ရှိသည်။ ပထမအချက်မှာ ယေရှုကိုးကားတော်မူသော အရင်းအမြစ်နှင့် ဆိုင်သည် (အပိုဒ် ၄၃)။ ဤစကားရပ်၏ ရှေ့ပိုင်းသည် လေဝိအနိဌဉ် ၁၉:၁၈ မှ ရယူထားသည်မှာ ရှင်းလင်းပါသည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းအပိုဒ်ကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် မတွေ့ရပါ။ အချို့က ဤသို့ဆင်တူသော စကားရပ်များကို ပင်လယ်သေ စာလိပ်များတွင် တွေ့ရသည်ဟု ညွှန်ပြခဲ့ကြသည်။ ယေရှုခေတ်ကာလ၌ ဤစကားရပ်သည် ယနေ့ခေတ်တွင် သမ္မာကျမ်းစာကျမ်းချက်များကို မှားယွင်းစွာ ကိုးကားလေ့ရှိသည်နှင့် အလားတူ လူအများကြားတွင် ထုံးတမ်းစဉ်လာဖြစ်သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

There are several important points of interpretation in the sayings of Jesus recorded in Matthew 5:43–48, and many of them have significant implications regarding how Christians should live their lives. The first of these issues relates to the source from which Jesus was quoting (v. 43). Clearly the first part of this phrase comes from Leviticus 19:18. However, the second part of this phrase is not found in the OT. Some have pointed to phrases similar to this in the Dead Sea Scrolls. Possibly this had become a saying that was common in Jesus’s day, in the same way that some today misquote popular Bible texts.

 

ဒုတိယမြောက်နှင့် ပို၍အရေးကြီးသော အချက်မှာ အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ယေရှုသည် ကိုယ်တိုင်လက်စားချေခြင်းကို မပြုဘဲ တရားစီရင်ခြင်းကို ဘုရားသခင်အား အပ်နှံရန် အရေးကြီးကြောင်း အလေးပေးတော်မူသည်။ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ယေရှုသည် မုန်းတီးခြင်းကို ဤနေရာတွင် မဖော်ပြတော်မူဘဲ၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ လိုအပ်ကြောင်းကိုသာ အဓိကထား မိန့်တော်မူသည်။

The second and more important issue is the meaning. Here Jesus emphasized the importance of not taking vengeance into our own hands but rather trusting God to take care of justice. Jesus did not address the hatred aspect here in Matthew, focusing his words primarily on the need to love.

 

ယေရှုသည် မိမိကို ချစ်သူများနှင့် ဆွေမျိုးများကို ချစ်ခြင်းသည် ထူးခြားသော အပြုအမူမဟုတ်ကြောင်း၊ လူသားများအကြား ပုံမှန်ဖြစ်သည်ဟု ထောက်ပြတော်မူသည် (မဿဲ ၅:၄၆-၄၇)။ ခရစ်ယာန်များကို ထူးခြားစေသောအရာမှာ မိမိကို ချစ်သူများကိုသာမက မိမိကို မုန်းတီးသူများကိုပါ ချစ်ခြင်းဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၄၄)။

Jesus then pointed out that loving those who are our friends or relatives is not extraordinary behavior. It is but what is normal among humans (Matt. 5:46–47). What distinguishes Christians, though, is that they love not only those who love them but also those who hate them (v. 44).

 

ယေရှုသည် ထိုနေရာတွင် ရပ်တန့်မထားတော်မူပါ။ ဤကိစ္စတွင် မိမိနောက်လိုက်များသည် ဘုရားသခင်ပြည့်စုံတော်မူသည်နှင့်အညီ ပြည့်စုံ (teleios) ရမည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဤနေရာတွင် ကျမ်းပြန်သူများသည် ဂရိစကား teleios ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မှန်ကန်စွာ ကိုးကားလေ့ရှိသည်။ teleios ဟူသော စကားလုံးကို ယဇ်ပူဇော်ရန် အပြစ်အနာအဆာမရှိသော တိရစ္ဆာန်၊ သဘာဝအတိုင်း အပြည့်အဝ ရင့်ကျက်ခြင်း၊ အမှုတစ်ခုကို ပြီးစီးခြင်း၊ သိုးကဲ့သို့ အရွယ်ရောက်ပြီးသော တိရစ္ဆာန်အဖြစ် သုံးနိုင်သည်။ သမ္မာကျမ်းစာ ဘာသာပြန်အချို့တွင် “ပြည့်စုံခြင်း” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားပြီး၊ အချို့တွင် “ရင့်ကျက်ခြင်း” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။ သို့သော် ခရစ်ယာန်များသည် ဘုရားသခင် ရင့်ကျက်တော်မူသည်နှင့်အညီ ရင့်ကျက်ရမည်ဟု ဆိုခြင်းနှင့် ဘုရားသခင် ပြည့်စုံတော်မူသည်နှင့်အညီ ပြည့်စုံရမည်ဟု ဆိုခြင်းတို့သည် မည်မျှ ကွဲပြားသနည်း။ နှစ်မျိုးစလုံးသည် အလွန်လှမ်းဝေးသော စံနှုန်းများဖြစ်သည်။ ရန်သူများနှင့် ပတ်သက်၍ အကြောင်းအရာအရ၊ ယေရှုနောက်လိုက်များသည် ဘုရားသခင်ကဲ့သို့ သူတို့ကို ချစ်ခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံကြရမည်။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ရှိတော်မူသော မိမိတို့ခမည်းတော် ပြည့်စုံတော်မူသည်နှင့်အညီ ပြည့်စုံကြလိမ့်မည်။

Jesus did not leave it there. He said that in this matter, His followers must be perfect (teleios) in the way that God is perfect. Here interpreters, quite rightly, usually make reference to the meaning of the Greek word teleios. The word teleios can be used of an unblemished animal used in a sacrifice, something that is mature (having completed natural development), someone who has completed an action, and an animal such as a sheep that is full-grown. Some Bible versions translate it as “perfect,” and others as “mature.” But one has to ask how different it is to say that Christians should be as mature as God is mature compared to saying they should be perfect as God is perfect. Both ideals seem to be very far out of reach. With respect to our enemies, as the context indicates, the followers of Jesus are expected to be like God by loving them. Thus they will be perfect as their heavenly Father is perfect.

 

အခန်းကြီး - ၆

၆:၁-၄။ ဆင်းရဲသားများအား လှူဒါန်းခြင်း။ မဿဲ ၆:၁-၄ တွင် ယေရှုသည် ယေဟောဒီနှင့် ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင်များ၏ ဘာသာရေးအလေ့အကျင့်နှင့် သဘာဝအားဖြင့် ဆက်စပ်နေသော အပြုအမူနှစ်ခုကို မိန့်တော်မူသည်။ ဖြောင့်မတ်စွာ နေထိုင်ခြင်းနှင့် ဆင်းရဲသားများအား လှူဒါန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအပြုအမူနှစ်ခု၏ နောက်ကွယ်ရှိ ရည်ရွယ်ချက်ကို ယေရှုမိန့်တော်မူသည်။ ပထမတစ်ခု—ဖြောင့်မတ်စွာ နေထိုင်ခြင်း—တွင် မှန်ကန်သောအရာကို မှားယွင်းသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်သည်ဟု ယေရှုထောက်ပြတော်မူသည်။ အခြားသူများ ပိုမိုလေးစားလာစေရန် မှန်ကန်သောအရာကို ပြုလုပ်ပါက ဘုရားသခင်ထံမှ ဆုလာဘ်မရရှိပါ (၆:၁)။

6:1–4. Almsgiving. In Matthew 6:1–4, Jesus spoke about two activities naturally associated with Jewish and Christian piety: behaving correctly and giving gifts to the poor. He addressed the motive that lies behind both activities. With the first—behaving correctly—Jesus pointed out that it is possible to do the right thing for the wrong reason. If the right thing is done so that others think better of the person doing it, then it will not be rewarded by God (6:1).

 

ဆင်းရဲသားများအား လှူဒါန်းခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ယေရှုသည် ချမ်းသာသူများ ဆင်းရဲသားများထံမှ ထောက်ခံမှုရယူပုံကို စကားနှင့် ပုံဖော်တော်မူသည်။ မြေထဲပင်လယ်ပတ်လည်ရှိ ယဉ်ကျေးမှုများကဲ့သို့ပင် ဂုဏ်အသရေကို အခြေခံသော လူ့အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ လူတစ်ဦး၏ လူ့အဖွဲ့အစည်းအဆင့်အတန်းသည် ချမ်းသာမှုထက် များစွာအရေးကြီးသည်။ ချမ်းသာမှုကို လူမှုရေးတူညီသူများနှင့် ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်ရန်နှင့် လူမှုအဆင့်နိမ့်သူများကို ကူညီပေးသူအဖြစ် ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်ရန် အသုံးပြုသည်။ ဂရိ-ရောမလောကတွင် လက်ဆောင်လက်ခံခြင်းသည် ဧည့်သည်/ကူညီသူ ဆက်ဆံရေးကို ဖန်တီးပေးသည်။ ယေရှုဆီးကပ်တော်မူသော ရွာငယ်များတွင်ပင် လက်ဆောင်ပေးကမ်းခြင်းသည် ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်ရန် အရေးကြီးသည်။ ထို့ကြောင့် ချမ်းသာသူများသည် လှူဒါန်းနိုင်စွမ်းဖြင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ဂုဏ်အသရေထိန်းသိမ်းကြပြီး၊ လက်ဆောင်လက်ခံသူများသည် လှူဒါန်းသူအား အပြုသဘောဆောင်စွာ ဆက်ဆံရန် လူမှုရေးအရ တာဝန်ရှိသည်။

With the matter of giving gifts to the poor, Jesus painted a word picture that describes how the wealthy would garner support from the poor. Like the rest of the cultures surrounding the Mediterranean, this was an honor-based society. An individual’s status in society was usually more important to that person than wealth. Indeed, wealth was used to build up positive relationships with social peers and relationships of patronage with social inferiors, who became clients. In wider Greco-Roman society, accepting gifts created a client/patron relationship, and even in the smaller villages in which Jesus ministered, the exchange of gifts was an important part of building positive relationships. Thus the wealthy would maintain their place of honor in society by the gifts they were able to give, and those who accepted such gifts were socially obliged to act and think positively toward the giver.

 

ယေရှုသည် ဤအလေ့အကျင့်ကို တိုက်ခိုက်တော်မူသည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် လှူဒါန်းသူများသည် သူတို့၏ဆုလာဘ်ကို ရပြီးပြီဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဘုရားသခင်ထံမှ ဆုလာဘ်ရလိုပါက လျှို့ဝှက်စွာ လှူဒါန်းရမည်။ ထို့နောက် လျှို့ဝှက်ရာရောက်တော်မူသော ဘုရားသခင်သည် လှူဒါန်းသူကို ဆုပေးတော်မူမည်။ ဟုတ်ပါသည်၊ ယေဟောဒီများကဲ့သို့ပင် ခရစ်ယာန်များသည် ဆင်းရဲသားများအား ရက်ရောစွာ လှူဒါန်းခြင်းဖြင့် ထင်ရှားမည်။ သို့သော် ဤရက်ရောမှုသည် ဘုရားသခင်ပေးသနားတော်မူသမျှကို အခြားသူများနှင့် မျှဝေလိုသော စိတ်နှလုံးမှ ထွက်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

Jesus attacked this practice. He said that those who give gifts to the poor for such reason have already received their reward. If one wishes to be rewarded by God, then one must give gifts secretly so that God, who knows all things, will reward the giver. Yes, Christians, like Jews before them, will be characterized by their generosity to the poor. But this generosity is based on their knowledge that God has given them so much that they are thus motivated to share with others the goodness that has been provided to them.

 

၆:၅-၁၈။ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် အစာရှောင်ခြင်း။ နောက်တွင် ယေရှုသည် ခရစ်ယာန်၏ ဘုရားနှင့် ဆက်ဆံရေး၏ အဓိကနှလုံးသားကို ထိတော်မူသည်။ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အချက်နှစ်ချက် သတိပေးတော်မူပြီး နမူနာဆုတောင်းချက်တစ်ခု ပေးတော်မူသည်။ ပထမဦးစွာ မိမိတို့၏ ဘာသာရေးအလေ့အကျင့်ကို လူအများက အသိအမှတ်ပြုစေရန် မကြွားဝါရန် နောက်လိုက်များကို သတိပေးတော်မူသည်။ ယေရှုမတိုင်မီ ရာနှစ်ခုနှင့်ချီကြာ ဓလေ့ထုံးတမ်းအရ (ဥပမာ၊ ဒံ ၆:၁၀) ဘာသာဝင်ကောင်းများသည် ဗိမာန်တော်ဘက်မျက်နှာမူ၍ တစ်နေ့ သုံးကြိမ် ဆုတောင်းရသည်။ မိမိတို့၏ ဘာသာရေးစိတ်ထက်သန်မှုကို ပြသလိုသူများသည် ယေရှုမိန့်တော်မူသော လမ်းထောင့်များကဲ့သို့ လူအများနေရာများတွင် ဆုတောင်းကြသည် (မဿဲ ၆:၅)။ လူအများထံမှ ဆုလာဘ်ရယူရန် ဘာသာရေးကို လူအများရှေ့တွင် ပြသသူများသည် သူတို့၏ ဆုလာဘ်အားလုံးကို ရပြီးပြီဟု သတိပေးတော်မူသည် (အပိုဒ် ၅)။ လျှို့ဝှက်ရာတွင် ဆုတောင်းလော့။ လျှို့ဝှက်ရာရောက်တော်မူသော ဘုရားသခင်သည် သင့်ကို ဆုပေးတော်မူမည်ဟု မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၆)။

6:5–18. Prayer and Fasting. Next Jesus touched on the heart of a Christian’s relationship with the Godhead. He made two observations about prayer and provided a model prayer. Jesus first warned His followers not to seek public recognition for their piety. In a custom dating back several hundred years before the time of Jesus (e.g., Dan. 6:10), pious Jews were to pray facing the temple three times a day. Those wishing to emphasize their piety conducted this prayer in public places, such as the street corners mentioned by Jesus (Matt. 6:5). He warned that those who practiced their piety in public for public reward already have all the reward they will get (v. 5). Jesus said to pray in secret and that the God who sees in secret will reward you (v. 6).

 

ယေရှုသတိပေးတော်မူသော နောက်ဆုတောင်းပုံမှာ ရှည်လျားပြီး ထပ်ခါတလဲလဲ ဆုတောင်းခြင်း ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၇)။ ထပ်ခါတလဲလဲ တောင်းပန်သောကြောင့် နားထောင်ခံရမည်ဟု ထင်မှတ်သော တပါးအမျိုးသားများနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူသည်။ လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဥပမာနှစ်ခုတွင် ယေရှုသည် ဆုတောင်းရာတွင် ဇွဲရှိခြင်း အရေးကြီးကြောင်း သွန်သင်တော်မူသည် (ဥပမာ၊ လု ၁၁:၅-၁၃၊ ၁၈:၁-၈)။ သို့သော် ဇွဲရှိခြင်းနှင့် အချည်းနှီး ထပ်ကျိန်ခြင်းသည် ကွဲပြားသည်။ ငါတို့တောင်းပန်မှီဝဲမီ ဘုရားသခင်သည် ငါတို့လိုအပ်ချက်ကို သိပြီးသားဖြစ်ကြောင်း ယေရှုမိန့်တော်မူသည် (မဿဲ ၆:၈)။ ထို့ကြောင့် ဆုတောင်းခြင်းသည် ဘုရားသခင်ကို ငါတို့လိုအပ်ချက်ကို အသိပေးရန်မဟုတ်ဘဲ၊ ငါတို့ကိုယ်တိုင် ငါတို့လိုအပ်ချက်ကို နားလည်ရန် ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် သိပြီးသားဖြစ်ပြီး ငါတို့ကို ဂရုစိုက်တော်မူသည်။ ငါတို့၏ ဝိညာဉ်ရေးနှင့် အခြားလိုအပ်ချက်များကို တွေးတောပြီး ဘုရားသခင်ထံ ဆက်လက်တောင်းပန်ရန် ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် ကိုယ်ကိုကိုယ် နားလည်ရန် အရေးကြီးသော လေ့ကျင့်ခန်းဖြစ်သည်။ နားလည်မှုရပြီးသည်နှင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ပြောနေရန် မလိုတော့ပါ။ ဘုရားသခင်သည် သိပြီးသားဖြစ်သည်။

The other type of prayer that Jesus warned against is long-winded, repetitive prayer (v. 7). He likened this to pagans who think that they will be heard because they keep repeating the same request over and over. Interestingly enough, in a couple of parables recorded in Luke, Jesus did teach that persistence is an important part of praying (e.g., Luke 11:5–13; 18:1–8), but there is a difference between persistence and vain repetition. Jesus noted a truism when He said that God already knows what we need before we ask (Matt. 6:8). Prayer, then, is more for our recognition of our needs than for informing God what we need. He already knows, and He cares for us. Meditating on our spiritual and other needs and determining which ones to take to God in prayer is an important exercise in understanding ourselves. Once the realization has been reached, there is no need to belabor the point. God already knows.

 

ယေရှုသည် သခင်ခရစ်တော်၏ ဆုတောင်းချက်ဟု ခေါ်ဝေါ်သော နမူနာဆုတောင်းချက်ကို ပေးတော်မူသည်။ တောင်းပန်ချက်ခြောက်ခု ပါဝင်သည်။ ဘုရားသခင်၊ နိုင်ငံတော်နှင့် အလိုတော်နှင့် ဆိုင်သော သုံးခုနှင့် ဆုတောင်းသူ၏ လိုအပ်ချက်သုံးခု ဖြစ်သည်။ နမူနာဆုတောင်းချက်သည် ဗဟုဝစန်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ “ငါတို့”၊ “ငါတို့၏”၊ “ငါတို့ကို” ဟူ၍ ဖြစ်ပြီး “ငါ”၊ “ငါ၏”၊ “ငါ့ကို” မဟုတ်ပါ။ ဤဆုတောင်းချက်သည် အဖွဲ့လိုက် ဆုတောင်းရန် အလွန်သင့်လျော်သည်။ သို့သော် ထို့ထက်ပို၍ အဓိပ္ပာယ်ရှိနိုင်သည်။ “ငါတို့”၊ “ငါတို့၏”၊ “ငါတို့ကို” ဟူသော စကားများသည် ငါတို့သည် ယုံကြည်ခြင်းအသိုင်းအဝိုင်း၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ယုံကြည်ခြင်းလှုပ်ရှားမှု၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကြောင်း၊ သခင်ခရစ်တော် ပြန်ကြွလာခြင်းကို စောင့်မျှော်နေသော အဖွဲ့အစည်း၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကြောင်း သတိပေးရန် ဖြစ်နိုင်သည်။

Jesus then provided a model prayer, usually called the Lord’s Prayer, including six requests: three dealing with God, His kingdom, and His will and three consisting of the needs of the worshiper. It is noteworthy that the model prayer is expressed in the plural: “we,” “our,” “us,” rather than “I,” “my,” “me.” The model prayer is a collective prayer. At a minimum, this makes it very suitable to say this prayer in a group or in a worship service. But perhaps there is more to it than that. Perhaps, the “we,” “our,” and “us” are to remind us that we are part of a wider community of believers, part of a movement of faith, and part of a group of people awaiting our Lord’s return.

 

ဂရိဘာသာတွင် ဆုတောင်းချက်၏ ပထမစကားလုံးမှာ “ခမည်းတော်” ဖြစ်သည်။ ဆုတောင်းချက်ကို “ကောင်းကင်ဘုံ၌ ရှိတော်မူသော ငါတို့ခမည်းတော်” ဟု ရည်မှတ်ထားသည်။ လောကီခမည်းများစွာ ရှိသော်လည်း ကောင်းကင်ခမည်းတော်မှာ တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်တော်မူသည်။ စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော အနန္တတန်ခိုးရှင်ကို ခမည်းတော်ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ခြင်းသည် မည်မျှ ထူးကဲသော အခွင့်အရေးနည်း။ ယေရှုကိုယ်တော်တိုင် ခမည်းတော်ကို “အဗ္ဗ” ဟု ခေါ်တော်မူသည် (မာ ၁၄:၃၆)။ “အဗ္ဗ” သည် မဖြစ်မနေ “အဖေ” ဟု အဓိပ္ပာယ်မရှိသော်လည်း သားသမီးနှင့် ခမည်းတော်ကြား ရင်းနှီးမှုကို ဖော်ပြသည်။ ပေါလုလည်း “အဗ္ဗ” ကို ဘုရားသခင်ကို ခေါ်ဆိုရန် အထူးသင့်လျော်သော စကားအဖြစ် သုံးသည် (ရော ၈:၁၅၊ ဂလာ ၄:၆)။ သို့သော် “ခမည်းတော်” ဟူသော စကားလုံးတစ်ခုတည်းပင် ခရစ်ယာန်များ ကိုးကွယ်သော ဘုရားသခင်၏ သဘောသဘာဝကို ဖြေဆိုပေးသည်။ လောကီခမည်းများသည် ပြည့်စုံခြင်းမရှိပါ။ အချို့သည် စိတ်ရှည်သင့်ချိန်တွင် စိတ်တိုကြပြီး၊ တင်းကြပ်သင့်ချိန်တွင် လျှော့ပေးကြပြီး၊ ချစ်ခင်သင့်ချိန်တွင် ကြမ်းတမ်းကြသည်။ သို့သော် မပြည့်စုံသည့်တိုင် လောကီခမည်းများသည် ဘုရားသခင်နှင့် ဆက်ဆံပုံကို နားလည်စေသည်။ ကောင်းသောခမည်းကဲ့သို့ ဘုရားသခင်သည် ငါတို့၏ ခဏတာ ဆန္ဒထက် အကျိုးရှိသော ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်နိုင်တော်မူသည်။ သို့သော် ငါတို့၏ အကျိုးကို အမြဲရှိစေရန် ယုံကြည်နိုင်သည်။ ကောင်းသောခမည်းကဲ့သို့ ငါတို့၏ အမြင်ကို နားထောင်လိုတော်မူသည်။ ငါတို့၏ အပြုအမူကို စိတ်ဝင်စားတော်မူပြီး ကောင်းစွာပြုသည့်အခါ ချီးကျူးတော်မူသည်။ ချို့ယွင်းချက်ရှိသည့်အခါ ထောက်ပံ့တော်မူသည်။ ဤဘုရားသခင်သည် ဂရိနှင့် ရောမဘုရားများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ထိုဘုရားများကို စိတ်လွတ်ကိုယ်လွတ်နှင့် လက်စားချေတတ်သူများအဖြစ် ပုံဖော်လေ့ရှိသည်။ ခရစ်ယာန်များ ကိုးကွယ်သော ဘုရားသခင်မှာ ချစ်ခင်ပြီး စိတ်ရှည်တော်မူသည်။

The first word of the prayer in Greek is “Father.” The prayer is addressed to “Our Father in heaven.” There are many earthly fathers but only one heavenly Father. What an extraordinary privilege to address the Creator of the universe, the Almighty, as Father! Jesus Himself addressed His Father as “Abba” (Mark 14:36), which may not necessarily mean “Daddy” but which nevertheless expressed a sense of intimacy or closeness between the child and the father in the possessive, meaning something like “my father.” Paul also uses “Abba” as a particularly appropriate way to address God (Rom. 8:15; Gal. 4:6). But just the word for God—Father—answers questions relating to what kind of God Christians worship. Human fathers are not perfect. Some are irritable when they should be patient, lenient when they should be stern, harsh when they should be loving. But fallible though they are, human fathers provide us with an understanding of how we should relate to God. Like a good father, God is able to make decisions that are for our ultimate good rather than our short-term desires. But we can trust Him to always act in our best interests. Like a good father, God is willing to hear our point of view. He is interested in our actions, and He praises us when we do well and supports us when we fall short. This God is in marked contrast with the Greek and Roman gods, who tended to be portrayed as capricious and vengeful. The God whom Christians worship, in contrast with those gods, is loving and patient.

 

ဘုရားသခင်ကို ခမည်းတော်ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းသည် အခြားသူများနှင့် ဆက်ဆံရေးကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။ လူသားအားလုံးတွင် ဘုရားသခင်ဟူသော ဘုံခမည်းတော် ရှိသည်။ လောကီခမည်းများ မပြည့်စုံသည့်နည်းတူ လောကီမိသားစုများလည်း မပြည့်စုံပါ။ သို့သော် လောကီမိသားစုသည် ဒေသန္တရအသင်းတော်များတွင် အတူတကွ ကိုးကွယ်ပြီး အလုပ်လုပ်ရန် ကောင်းသောနမူနာ ဖြစ်သည်။ မိသားစုဆိုသည်မှာ လုံခြုံစွာ ပါဝင်သူများဖြစ်၍ ကိုယ်ပိုင်သဘောထားရှိကာ စိတ်သဘောထားကို လွတ်လပ်စွာ ဖော်ပြနိုင်သော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ မိသားစုဝင်နှစ်ဦးကြား အမြင်ကွဲပြားမှု ပြင်းထန်သည့်တိုင် တူညီသော မိသားစုမဟုတ်ဟု မဆိုလိုပါ။ ငါတို့သည် အတူတူပါဝင်သည်။ ဒုက္ခရောက်ချိန်တွင် အချင်းချင်း ထောက်ပံ့ကြသည်။ ကူညီကြသည်။ အကြံပေးကြသည်။ သို့သော် အတူတူနေထိုင်ရသည်ဖြစ်၍ အခြားမိသားစုဝင်များသည် ငါတို့၏ အနီးဆုံး လူသားဆက်ဆံရေး ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ငါတို့၏ ခမည်းတော်ဖြစ်တော်မူပါက၊ ဒေသန္တရအသင်းတော်တွင် တူညီသော မိသားစုဝင်အဖြစ် အတူတကွ ကိုးကွယ်ပါက အချင်းချင်း ဆက်ဆံပုံ ပြောင်းလဲသွားမည်။

That we address God as Father also determines our relationship with others. All humanity has a common Father—God. Just as human fathers are fallible, human families are imperfect. But once again a human family provides a good model of what it should be like worshiping and working together in local churches. A family is a group of people so secure in their belonging that they are free to be themselves and to speak their mind. Just because two family members have a strong difference of opinion does not mean that they are not part of the same family—we are in the family together. We support each other in times of trouble, help each other out, give each other advice. But we are all bound by the fact that we live together, and other members of the family constitute our closest human relationships. If God is truly our Father, and if we all worship together in our local church as part of the same family, then that changes how we interact with each other.

 

နောက်တောင်းပန်ချက်မှာ ဘုရားသခင်၏ နာမတော်ကို သန့်ရှင်းစေရန် ဖြစ်သည်။ ဤအမိန့်ပုံစံသည် ဓမ္မဟောင်းတွင် အလွန်ကြွယ်ဝသော နောက်ခံရှိသော သန့်ရှင်းခြင်းအယူအဆနှင့် ဆက်စပ်သည်။ ဥပမာ၊ ဘုရားသခင်သည် ကောင်းကင်မြေကြီး၊ သတ္တဝါအားလုံးကို တစ်ပတ်အတွင်း ဖန်ဆင်းပြီးနောက်၊ တတိယမြောက်နေ့တွင် အနားယူသောကြောင့် အဒေါနာယ်နေ့ကို ကောင်းချီးပေးပြီး သန့်ရှင်းစေတော်မူသည် (က ၂:၁-၃၊ ထွက် ၂၀:၈-၁၁)။ ဘုရားကိုးကွယ်ရန် သီးသန့်ထားသော အခြားအရာများကိုလည်း သန့်ရှင်းသည်ဟု ခေါ်သည်။ ဆယ်ဘို့တစ်ဘို့ကို “ထာဝရဘုရားအဘို့ သန့်ရှင်း” ဟု သတ်မှတ်သည် (ဝတ် ၂၇:၃၀)။ စစ်ပွဲမှ ရရှိသော အချို့ပစ္စည်းများ (ယောရှု ၆:၁၉)၊ မြေယာအချို့ (ယေ ၃၁:၄၀၊ ယေဇ ၄၈:၁၄)၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်များ (၂ ရာ ၃၅:၃) ကိုလည်း သန့်ရှင်းသည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ အရေးအကြီးဆုံးမှာ ဣသရေလလူမျိုးကို “ထာဝရဘုရားအဘို့ သန့်ရှင်း” ဟု သတ်မှတ်သည် (တရာ ၇:၆၊ ၁၄:၂)။ ထို့ကြောင့် ဣသရေလမဟုတ်သူများ လက်ခံနိုင်သော အရာအချို့ကို မလုပ်ရ (တရာ ၁၄:၂၁)။ သန့်ရှင်းသော အရာ၊ လူ၊ နေရာ၊ အချိန်များကို ဘုရားကိုးကွယ်ရန် သီးသန့်ထားသည်။

The next petition to hallow God’s name makes a connection between two concepts that perhaps need a fuller explanation. The imperative “to make holy” draws on the concept of holiness, which has a very rich background in the OT. For example, after God made the heavens, the earth, and all living creatures on the earth and in the sea and in the air in one week, God culminated the Creation of the world by creating the Sabbath, which He blessed and set aside (made holy) because He rested from His work on that day. Consequently, His people should also rest from their work on that day (Gen. 2:1–3; cf. Ex. 20:8–11). Other things set aside for worshiping God were also described as holy. Tithes were considered “holy to the Lord” (e.g., Lev. 27:30), as was some of the booty of war (Josh. 6:19), some land holdings (Jer. 31:40; Ezek. 48:14), and the priests (2 Chr. 35:3). Most importantly, the people of Israel were considered to be “holy to the Lord” (Deut. 7:6; 14:2), and this meant that they would not do some things that were acceptable for the non-Israelite (e.g., Deut. 14:21). Holy things, people, places, and times were dedicated to God for the worship of God.

 

“နာမ” ဟူသော စကားကို အင်္ဂလိပ်တွင် တခါတရံ “နာမည်ကောင်း” ဟု သုံးသည် (ဥပမာ၊ လူတစ်ဦးတွင် “နာမည်ကောင်း” ရှိသည်)။ ရှေးခေတ်ကမ္ဘာတွင် လူတစ်ဦး၏ နာမသည် ပို၍အရေးကြီးသည် (သု ၂၂:၁)။ နာမသည် ဂုဏ်သတင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဥပမာ၊ နာဗလ်ဟူသော နာမသည် အရူးဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ဒါဝိဒ်နှင့် ဆက်ဆံရာတွင် ထိုအတိုင်း ဖြစ်ခဲ့သည် (၁ ဓမ္မရာ ၂၅:၁-၃၇)။ မောရှေသည် မီးလောင်နေသော ချုံပင်တွင် ဘုရားသခင်ကို တွေ့ဆုံပြီး ဣသရေလလူမျိုးကို ကျွန်ခံရာမှ လွတ်မြောက်စေရန် တာဝန်ပေးခံရချိန်တွင် ဘုရားသခင်၏ နာမတော်ကို အထူးမေးမြန်းခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်က “ငါသည်ရှိသည်အတိုင်း ရှိတော်မူသည်” ဟု ဖြေတော်မူသည် (ထွက် ၃:၁၄)။ ဘုရားသခင်သည် ကိုယ်တော်တိုင် တည်ရှိတော်မူသော အရှင်ဖြစ်တော်မူသည်။ နာမတော်မှာ “ငါသည်ရှိသည်အတိုင်း ရှိတော်မူသည်” ဖြစ်သည်။ အခြားနာမတော်များတွင် “အနန္တတန်ခိုးရှင် ဘုရားသခင်” (က ၁၇:၁၊ ဧလ်ရှဒ္ဒဲ)၊ အမြင့်ဆုံးသော ဘုရားသခင် (က ၁၄:၁၈၊ ဧလ်ဧလျုန်)၊ သင်တို့၏ ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရား (ထွက် ၃၄:၂၃၊ အာဒိုနယ် ယဟ်ဝေ)၊ စစ်သူကြီးများ၏ ထာဝရဘုရား (၁ ဓမ္မရာ ၁:၃၊ ယဟ်ဝေ ဆေဗာအုတ်) တို့ ပါဝင်သည်။ ဘုရားသခင်၏ နာမတော်ကို တဲတော်နှင့် ဗိမာန်တော်တွင် အထူးဆက်စပ်ထားသည် (၂ ဓမ္မရာ ၇:၁၃)။ ဘုရားသခင်၏ နာမတော်ကို မောလုတ်ဘုရားအား သားသတ်ယဇ်ပူဇော်ခြင်း (ဝတ် ၁၈:၂၁၊ ၂၀:၃)၊ နာမတော်ဖြင့် မဟုတ်ကန် ကျိန်ဆိုခြင်း (ဝတ် ၁၉:၁၂)၊ ကျွန်များကို မတရားဆက်ဆံခြင်း (ယေ ၃၄:၁၆)၊ ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်ရင်း ဘုရားသခင်အား လက်ဆောင်ပေးခြင်းဖြင့် ညစ်ညူးစေနိုင်သည် (ယေဇ ၂၀:၃၉)။ နာမတော်ကို သန့်ရှင်းစေရန်ဟု ယေရှုမိန့်တော်မူခြင်းဖြင့် သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် နာမတော်ဟူသော အယူအဆနှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်တော်မူသည်။ ဘုရားသခင်၏ နာမတော်ကို လူများ၏ အပြစ်ဖြင့် ညစ်ညူးစေနိုင်သည်ဖြစ်၍၊ နာမတော်ကို သန့်ရှင်းစေရန် အကောင်းဆုံးနည်းမှာ ဘုရားသခင်၏ လူများ သန့်ရှင်းရန် ဖြစ်သည်။

The term “name” is sometimes used in English to represent “reputation” (e.g., a person had a “good name”), and almost everybody considers that it is important to keep a good name. An individual’s name was even more important in the ancient world (Prov. 22:1). It represented a person’s reputation. For example, the name Nabal means fool, and such he was in his dealings with David—he had to be rescued by the quick thinking of his wife (1 Sam. 25:1–37). When Moses met God at the burning bush and had accepted his commission to go to Egypt to free the children of Israel from slavery, he particularly asked God for His name. God told him to tell the Israelites, “ ‘I AM has sent me to you’ ” (Ex. 3:14). God is the great self-existent One. His name is “I AM.” Elsewhere God’s names include “God Almighty” (Gen. 17:1; el shadday), the Most High God (Gen. 14:18; el ’elyon), the Lord your God (Ex. 34:23; ’adon yahweh), and the Lord of Hosts (1 Sam. 1:3; yahweh tseba’ot). God’s name was particularly associated with the tabernacle and temple, where God was to be worshiped (e.g., 2 Sam. 7:13). It was possible to profane the name of God by sacrificing children to Molech (also “Molek”; Lev. 18:21; 20:3), by swearing falsely in the name of God (Lev. 19:12), by mistreating slaves (Jer. 34:16), and by giving Him gifts while still worshiping idols (Ezek. 20:39). By hallowing God’s name, Jesus combined two concepts: the concept of holiness and the concept of God’s name. Given that God’s name can be profaned by the sins of His people, the best way to sanctify His name is for His people to be holy.

 

နမူနာဆုတောင်းချက်တွင် နောက်ထပ်တောင်းပန်ချက်မှာ “နိုင်ငံတော်တော် ရောက်လာပါစေ” ဖြစ်သည် (မဿဲ ၆:၁၀)။ ယေရှုသွန်သင်ချက်များကို သိသူများအတွက် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်/ဘုရားနိုင်ငံတော်နှင့် ပတ်သက်သော သွန်သင်ချက်များ များစွာရှိကြောင်း သိရှိကြမည်။ အခန်း ၁၃ ရှိ ဥပမာအများစုသည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်နှင့် ဆိုင်သည်။ နိုင်ငံတော်သည် လောကီအုပ်ချုပ်မှုသာမက ဝင်ရောက်နိုင်သော နေရာလည်း ဖြစ်သည် (၁၉:၂၄)။ ဤခေတ်တွင် နိုင်ငံတော်အများစုကို အသင်းတော်အတွင်း တွေ့ရသည် (၁၃:၂၄-၂၉၊ ၃၆-၄၂၊ ၄၇-၅၀)။ သို့သော် အနာဂတ်တွင် ယေရှုသည် မြေကြီးပေါ် ပြန်ကြွလာပြီး ထာဝရခံရာမှာ ထိုင်တော်မူမည် (၂၅:၃၁-၄၆)။ ဘုရားနိုင်ငံတော်သည် ယေရှုနောက်လိုက်များ၏ နှလုံးသားနှင့် ဘဝတွင် ထင်ရှားသော လက်ရှိအဖြစ်မှန်ရှိသော်လည်း၊ ဤနေရာတွင် အာရုံစိုက်ရာမှာ နောက်ဆုံးနိုင်ငံတော်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော်ရောက်လာပါစေဟူသော တောင်းပန်ချက်သည် ကောင်းမှုကို ဆိုးယုတ်မှုကမ္ဘာတွင် ထင်ရှားစေရန်သာမက၊ ဘုရားနိုင်ငံတော်ကို အပြည့်အဝ တည်ထောင်ပြီး ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို ဖန်ဆင်းခြင်းအားလုံး၏ အဖြစ်မှန်ဖြစ်လာစေရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော်ရောက်လာပါစေဟူသော ဆုတောင်းချက်သည် ယေရှု အမြန်ပြန်ကြွလာပါစေသော ဆုတောင်းချက်လည်း ဖြစ်သည်။ ဤမျှော်လင့်ချက်သည် လက်ရှိအတွက် အရေးကြီးပြီး၊ နောက်တောင်းပန်ချက်တွင် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ပြည့်စုံစွာ ပြည့်စုံသည်နှင့်အညီ မြေကြီးပေါ်တွင်လည်း ဘုရားအလိုတော် ပြည့်စုံပါစေဟု တောင်းပန်သည် (၆:၁၀)။ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဘုရားအလိုတော်ကို အပြည့်အဝ လိုက်နာပြီးဖြစ်သည်။ မြေကြီးပေါ်တွင်လည်း ထိုနည်းတူ ပြည့်စုံပါစေဟု ဆုတောင်းခြင်း ဖြစ်သည်။

The model prayer then says, “Your kingdom come” (Matt. 6:10). Those familiar with the teachings of Jesus will know that many of them were devoted to the kingdom of heaven/God, something particularly highlighted in Matthew. Most of the parables in chapter 13, for example, deal with the kingdom of heaven in one way or another. The kingdom is not only God’s rule on earth but also something that can be entered (19:24). In this age, most of those in the kingdom are found within the church (13:24–29, 36–42, 47–50), but there will come a time in the future when Jesus will return to earth and sit on His throne (25:31–46). While there is a sense in which the kingdom of God is a present reality that is manifest in the hearts and lives of His followers, the focus here is on that latter final kingdom. As such, the petition is not simply that good will be manifest in a world of evil but that God’s kingdom might be established in all its fullness and that God’s will might be the reality that actuates all of creation. Therefore the prayer for the coming kingdom is also a prayer for the soon return of Jesus. This hope is significant for the present, as the next petition of the Lord’s Prayer asks that God’s will be done on earth as in heaven (6:10). God’s will is already completely followed in heaven. The prayer seeks for God’s will to be followed on earth.

 

သခင်ခရစ်တော်၏ ဆုတောင်းချက်၏ နောက်တစ်ဝက်သည် ဆုတောင်းသူများ၏ တောင်းပန်ချက်များဖြစ်သည်။ ပထမတစ်ခုမှာ နေ့စဉ်လိုအပ်သော မုန့်ကို ပေးသနားပါစေဟု ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၁)။ ထပ်မံ၍ “ငါတို့” အတွက် လုံလောက်သော မုန့်ဖြစ်သည်။ မည်သူမျှ ဘုရားကောင်းချီးကို ခံစားရမည်နှင့် မည်မျှတောင်းရမည်တွင် ကိုယ်ကျိုးရှာမှု မရှိပါ။ တစ်နေ့စာသာ လုံလောက်သော မုန့်ဖြစ်သည်။ ထို့ထက်ပို၍ လိုချင်ပါက လောဘဖြစ်သည်။ ယေရှုခေတ်တွင် ရေခဲသေတ္တာ၊ လေလုံအိုးများ၊ ထိန်းသိမ်းဆေးများ မရှိသောကြောင့် မုန့်ကို နေ့စဉ်ဖုတ်ရသည်။ မုန့်သည် အလျင်အမြန် ဟောင်းနွမ်းသွားတတ်သည်။ သို့သော် ယေရှုနောက်လိုက်များသည် လုံလောက်မှုကိုသာ စိတ်ဝင်စားပြီး ပိုလျှံမှုကို မလိုချင်ကြပါ။ သခင်ခရစ်တော်သည် နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်ကို ဆက်လက်ပေးသနားမည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် စပါးမရိတ်သိမ်းနိုင်ချိန် ပြင်ဆင်မှု မပြုလုပ်ရဟု ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပါ။ ယေရှုသည် မြွေကဲ့သို့ ပညာရှိ၍ ချိုးငှားကဲ့သို့ အန္တရာယ်မရှိရန် တိုက်တွန်းတော်မူသည် (၁၀:၁၆)။ သို့သော် ဤတောင်းပန်ချက်၏ အာရုံစိုက်ရာမှာ နေ့စဉ်စားနပ်ရိက္ခာသာမက၊ နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်အတွက် ဘုရားသခင်ကို အားကိုးရန် ဖြစ်သည်။

The second half of the Lord’s Prayer deals with petitions for those praying. The first is for God to provide bread daily (v. 11). Once again, it is bread sufficient for “us.” There is no selfishness in this prayer with regard to who receives God’s blessing or how much is asked. It is bread that is sufficient only for the day. Any more would be greed. Of course, at the time of Jesus bread was made every day because without refrigeration, airtight containers, or preservatives such as we have today, bread would go stale very quickly. But the followers of Jesus are concerned only with sufficiency, not with surplus. They are able to trust their Lord to continue to supply their needs. Does this mean that Christians should make no provision for winter months, when there is no wheat to be harvested? Of course not. Jesus urged Christians to be wise as serpents and harmless as doves (10:16). But we should also realize that the focus of this petition is not simply about our daily food; it is about trusting in God for each day’s needs.

 

သခင်ခရစ်တော်၏ ဆုတောင်းချက်တွင် နောက်ဆုံးတောင်းပန်ချက်နှင့် ယေရှု၏ နောက်ထပ်မှတ်ချက်သည် သမ္မာကျမ်းတစ်ခုလုံးတွင် အလေးနက်ဆုံး ကျမ်းချက်ဖြစ်နိုင်သည်။ ငါတို့အပြစ်ကို လူများအား ငါတို့ ခွင့်လွှတ်သည်နှင့်အမျှ ခွင့်လွှတ်ပါဟု တောင်းပန်ရမည် (၆:၁၂၊ ၁၄-၁၅)။ ဤတောင်းပန်ချက်သည် ခရစ်ယာန်အပြုအမူ၏ စစ်မှန်သော နှလုံးသားကို ပြသသည်။ ခရစ်ယာန်များသည် များစွာခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ခံရသောကြောင့် ခွင့်လွှတ်ခြင်းဘဝကို နေထိုင်ကြသည်။ အခြားသူများကို မခွင့်လွှတ်ပါက ငါတို့လည်း ခွင့်လွှတ်ခြင်းမခံရဟု ယေရှုသတိပေးတော်မူသည် (အပိုဒ် ၁၄-၁၅)။ ခွင့်လွှတ်ခြင်းသည် ယုံကြည်သူ၏ ဘဝတွင် အလွန်အရေးကြီးသောကြောင့် မဿဲသည် ခွင့်လွှတ်ခြင်းမရှိသော ကျွန်ဥပမာတွင် ထပ်မံအလေးပေးသည် (၁၈:၂၁-၃၅)။

The last petition of the Lord’s Prayer and Jesus’s next comment is probably the most sobering verse in all of Scripture. We are to ask God to forgive our sins only as far as we have forgiven others their sins (6:12, 14–15). The petition shows the true heart of Christian behavior—Christians live a life of forgiveness because they have been forgiven much. Jesus warns us that if we do not forgive others, neither will we be forgiven (vv. 14–15). Forgiveness plays such an important part in the life of the believer that Matthew emphasizes the same point again in the parable of the unforgiving servant (cf. 18:21–25).

 

သခင်ခရစ်တော်၏ ဆုတောင်းချက်တွင် နောက်ဆုံးတောင်းပန်ချက်မှာ စုံစမ်းခြင်းမှ ကယ်နှုတ်ပြီး ဆိုးယုတ်ခြင်းမှ လွတ်မြောက်စေပါစေဟု ဖြစ်သည် (၆:၁၃)။ ဂရိစကား peirasmos ကို များသောအားဖြင့် “သွေးဆောင်ခြင်း” ဟု ဘာသာပြန်သော်လည်း “စုံစမ်းခြင်း” ဟုလည်း ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ သွေးဆောင်ခြင်းများသည် ခရစ်ယာန်၏ ခေါ်တော်မူခြင်းကို သစ္စာရှိမှု စုံစမ်းခြင်းများ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယေရှုသည် ထိုစုံစမ်းခြင်းများကို ရှာဖွေမနေရန် ပညတ်တော်မူသည်။ ဘဝတွင် သဘာဝအတိုင်း ရောက်ရှိလာမည်။ ဤကမ္ဘာသည် ဆိုးယုတ်ခြင်း၏ အာဏာအောက်တွင် ရှိသောကြောင့် ဆိုးယုတ်ခြင်း (သို့မဟုတ် ဆိုးယုတ်သူ) မှ လွတ်မြောက်စေပါစေဟု ဆုတောင်းရန် ညွှန်ကြားတော်မူသည် (အပိုဒ် ၁၃)။ ရောက်ရှိလာသော စုံစမ်းခြင်းများသည် ငါတို့၏ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်အပေါ် ကတိကဝတ်ကို စုံစမ်းရန် ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်များအပါအဝင် လူသားအားလုံးကို ကျရောက်သော ပြင်းထန်သော ဒုက္ခများသည်ပင် ငါတို့၏ ယုံကြည်ခြင်းကို စုံစမ်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ယေရှုသည် ထိုစုံစမ်းခြင်းများမှ လွတ်မြောက်ရန် နည်းလမ်းပေးတော်မူမည် (၁ ကော ၁၀:၁၃)။ သို့သော် ထိုစုံစမ်းခြင်းများမှ လွတ်မြောက်စေရန် ဘုရားသခင်အား ဆုတောင်းရန် ပိုကောင်းသည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။

The final petition in the Lord’s Prayer regards being saved from testing and preserved from evil (6:13). The Greek word peirasmos is usually translated as “temptation,” but it can equally well be translated as “test.” Temptations are indeed tests of the Christian’s ability to remain true to his or her calling. But Jesus quite sensibly said not to seek such tests. They will naturally come in life. After all, this world is under the power of evil, and Jesus enjoined that we pray to be preserved from evil (or “the evil one”; v. 13). Those tests that come our way are to test our commitment. Indeed, sometimes the significant hardships that overtake all humans, including Christians, are themselves tests of our faith and commitment to God. Jesus will provide a way of escape from such tests (1 Cor. 10:13), but He said that it is better to ask God to preserve us from such tests.

 

ကျမ်းဟောင်းကျမ်းတွင် အခြေအနေသည် အလွန်ဆိုးရွားသည့်အခါ ဆုတောင်းခြင်းကို အစာရှောင်ခြင်းနှင့် မကြာခဏ တွဲဖက်လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည် (ဥပမာ၊ ၂ ဓမ္မရာဇနပုဒ် ၁၂း၁၆)။ အစာမစားဘဲ နေခြင်းသည် ပဌ္ဍန်းပြုသူများက မိမိတို့၏ တောင်းလျှောက်ချက်ကို မည်မျှ အလေးအနက်ထားကြောင်း ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ဆုတောင်းခြင်းကိုယ်တိုင်နှင့်လည်း အလားတူ၊ အစာရှောင်ခြင်းသည်လည်း ဘုရားသခင်၏ နှစ်သက်ခြင်းကို ရှာမှီးခြင်းမဟုတ်ဘဲ လူများ၏ ချီးကျူးခြင်းကို ရှာမှီးရန် နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်သွားနိုင်သည်။ ယေရှုက မိမိနောက်လိုက်များကို အစာရှောင်နေသည်ကို အခြားသူများ သိသာအောင် မပြဘဲ၊ အခြားသူများ မသိအောင် အထူးဂရုစိုက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် လျှို့ဝှက်ရာတွင် မြင်တော်မူသော ဘုရားသခင်သည် သူတို့ကို ဆုချတော်မူလိမ့်မည် (မဿဲ ၆း၁၆-၁၈)။

In the OT, prayer is often accompanied by fasting when the situation is particularly grave (e.g., 2 Sam. 12:16). Going without food indicates the seriousness with which worshipers were taking their request. Yet, as with prayer itself, fasting could be a means for seeking the approval of others rather than of God. Jesus instructed His followers not to make their fasting clear to others but rather to take great care that others not know of the fast; then God, who sees in secret, will reward them (Matt. 6:16–18).

 

၆း၁၉-၂၄။ စစ်မှန်သော ဘဏ္ဍာ။ ယေရှုသည် ဘဏ္ဍာအကြောင်း ဟောပြောတော်မူသောအခါ ရှေးကမ္ဘာက ပြဿနာတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ပိုလျှံသော စည်းစိမ်ကို ဘဏ်အကောင့်များ၊ စတော့ရှယ်ယာများ သို့မဟုတ် စီမံခန့်ခွဲထားသော အိမ်ခြံမြေများတွင် “သိုလှောင်” ထားလေ့ရှိသည်။ ယေရှုနေထိုင်တော်မူသော အချိန်ကာလတွင်မူ ဘဏ်စနစ်သည် ယနေ့ခေတ်စံချိန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အလွန်ရိုးရှင်းပြီး ချမ်းသာသူများအတွက်သာ ရရှိနိုင်ခဲ့သည်။ ရှေးကမ္ဘာတွင် စည်းစိမ်ဥစ္စာဆိုသည်မှာ ပိုလျှံသော စပါး၊ ခမ်းနားသော အဝတ်အစားများနှင့် ရွှေငွေကဲ့သို့ အဖိုးတန်သတ္တုများ ဖြစ်သည်။ မြို့များသည် မိမိတို့၏ ဘဏ္ဍာများကို အစောင့်ထားသော အဆောက်အအုံများတွင် သိမ်းဆည်းထားတတ်သည်။ တစ်ဦးချင်းလူများကမူ ပိုလျှံသော စည်းစိမ်ကို သိုလှောင်ရန် သို့မဟုတ် ဖုံးကွယ်ရန် နေရာရှာရသည်။ သို့ရာတွင် ယေရှုမိန့်ဆိုတော်မူသည့်အတိုင်း ခမ်းနားသော အဝတ်အစားများကို ပိုးကောင်များက စားနိုင်သည်။ ယေရှုသုံးစွဲတော်မူသော နောက်စကားလုံး brōsis ကို သံချေးဟု ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သော်လည်း အခြေခံအဓိပ္ပာယ်မှာ “စားသုံးသူ” ဖြစ်သောကြောင့် သိုလှောင်ထားသော စပါးကို ကိုက်စားနိုင်သော အင်းဆက်များကိုလည်း ရည်ညွှန်းသည် (ဥပမာ၊ မာလခိ ၃း၁၁၊ ဂရိဘာသာပြန် ရှေးကျမ်း)။ သိုလှောင်ထားသော စည်းစိမ်မျိုးစုံသည် အင်းဆက်များ၏ တိုက်ခိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် သူခိုးများ၏ ခိုးယူခြင်းကို ခံရနိုင်သည်။ အိမ်အနည်းငယ်၊ သိုလှောင်ရုံများပင်လျှင် နံရံကို တူးဖော်၍ မဝင်ရောက်နိုင်လောက်အောင် ခိုင်ခံ့စွာ မဆောက်လုပ်ထားခဲ့ပေ။ ယေရှုက ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဘဏ္ဍာသိုလှောင်သူသည် အင်းဆက်များက ဖျက်ဆီးမထားနိုင်၊ သူခိုးများက ခိုးမသွားနိုင်သော နေရာ၌ သိုလှောင်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ထောက်ပြတော်မူသည်။ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဘဏ္ဍာသိုလှောင်ခြင်းဟူသည် အဘယ်နည်းဟု အတိအကျ ရှင်းပြတော်မမူသော်လည်း၊ ယေရှု၏ တပည့်ဖြစ်လိုသူအဖို့ အသက်ရှင်နေထိုင်ခြင်းသည် စည်းစိမ်ဥစ္စာကို မဖြစ်မနေ ရရှိစေမည် မဟုတ်သော်လည်း၊ ထိုသို့ပြုခြင်းသည် ဘေးကင်းလုံခြုံသော နေရာ၊ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဘဏ္ဍာသိုလှောင်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယေရှုမိန့်ဆိုတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။

6:19–24. True Treasure. When Jesus talked of treasure, He alluded to one of the problems of the ancient world. Today excess wealth is “stored” in bank accounts, in stocks and shares, or in managed properties. Jesus lived in a time when the banking system was very rudimentary by today’s standards and available only for the wealthy. Wealth in the ancient world consisted of goods, such as excess grain, fancy clothes, and precious metals, such as gold and silver. Cities would keep their treasures in guarded buildings. Individuals would usually have to find a place to store or hide their excess wealth. But as Jesus pointed out, fancy clothes could be eaten by moths. The other word Jesus used, brōsis, can mean rust, but as its basic meaning is “consumer,” it is also used of insects that might devour stored grain (e.g., Mal. 3:11, LXX). Any type of stored wealth was vulnerable to attack by thieves. Very few houses, let alone storehouses, were so solidly built that they could not be raided by digging through walls. Jesus pointed out that one who stores treasure in heaven is storing it in a place where it could not be destroyed by insects or robbed by thieves. He did not explain what storing treasure in heaven really means, but it is clear that He was saying that a life lived seeking to be a disciple of Jesus will not necessarily lead to wealth but that doing so will be storing treasure in a place where it is safe—in heaven.

 

ထို့နောက် ယေရှုက မိမိနောက်လိုက်ဖြစ်ရန် တစ်ဦးတည်းသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အပြည့်အဝ မြဲမြံစွာ ဆက်ကပ်ရမည်ဟု ထောက်ပြတော်မူသည်။ မျက်စိသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ မီးအိမ်ဖြစ်သောကြောင့် ခရစ်ယာန်၏ မျက်စိသည် ကောင်းရမည် (haplous; မဿဲ ၆း၂၂) ဟု မိန့်ဆိုတော်မူသည်။ အချို့ဘာသာပြန်များတွင် “ကောင်း” ဟု ပြန်ဆိုထားသော စကားလုံးသည် “ကျန်းမာသော”၊ “မှန်ကန်သော” သို့မဟုတ် ရက်ရောစွာ ပေးကမ်းခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ယေရှုက ဤအရာကို မကောင်းသော မျက်စိ၊ ဆိုးရွားသော သို့မဟုတ် မကျန်းမာသော မျက်စိနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ထား မိန့်ဆိုတော်မူသည်။ မျက်စိဆိုးလျှင် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံး ဆိုးသွားသည်။ ဤနေရာတွင် မကောင်းသော မျက်စိဆိုသည်မှာ မိမိကိုယ်ကျိုးအတွက် ကမ္ဘာလောကစည်းစိမ်ကို စုဆောင်းသိုလှောင်ထားပြီး အခြားသူများကို ကူညီရန် မသုံးစွဲသောအခါ ထင်ရှားသည်။ ယေရှုက စည်းစိမ်ဥစ္စာအပေါ် ဤနှစ်မျိုးသော စိတ်ထားကွဲပြားခြင်းကို သခင်နှစ်ပါးကဲ့သို့ ဖော်ပြတော်မူသည်။ သခင်နှစ်ပါးကို တစ်ပြိုင်နက် မကျွေးမွေးနိုင်ပေ။ တစ်ပါးကို ချစ်မည်၊ ကျန်တစ်ပါးကို မုန်းမည် ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူ ဘုရားသခင်ကို ကျွေးမွေးခြင်းနှင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာ၊ ပစ္စည်းများကို လိုက်စားခြင်းကို တစ်ပြိုင်နက် မလုပ်နိုင်ပေ။

Jesus then pointed out that to be a follower of His, one must have single-minded dedication. He said that because the eye is the lamp of the body, the Christian’s eye must be good (haplous; Matt. 6:22). The word translated as “good” in some translations means “healthy,” “sound,” or related to giving generously. Jesus contrasted this with an evil eye that is “bad” or “unhealthy.” If the eye is evil, then the whole body is evil. In this context, an eye that is evil is manifest when we hoard earthly treasures for our own benefit instead of using it to help others. Jesus described these two different mindsets toward wealth as two different masters. It is impossible to serve two masters. One will be loved and the other hated. In the same way it is not possible to serve God and seek after wealth and possessions.

 

မဿဲ ၆:၂၅–၃၄ စိုးရိမ်ခြင်းနှင့် ဂရုစိုက်ခြင်း

ထိုကြောင့် ငါပြောသည်မှာ၊ သင်တို့သည် အသက်နှင့်စပ်၍ စားစရာဘာကို စားရမည်နည်း၊ သောက်စရာဘာကို သောက်ရမည်နည်းဟု စိုးရိမ်ခြင်းမပြုကြလင့်။ အဝတ်အစားနှင့်စပ်၍ ဝတ်စရာဘာကို ဝတ်ရမည်နည်းဟုလည်း စိုးရိမ်ခြင်းမပြုကြလင့်။ အသက်သည် စားစရာထက် မကြီးမားသေးသလော။ ခန္ဓာကိုယ်သည် အဝတ်အစားထက် မကြီးမားသေးသလော။ ကောင်းကင်ငှက်များကို ကြည့်ကြလော့။ သူတို့သည် မမျိုးမစပဲ မရိတ်မသိမ်းဘဲ တန်ဆောင်းထဲသို့လည်း မစုမဲဘဲ ရှိကြသော်လည်း၊ သင်တို့၏ ကောင်းကင်ဘုံရှင် ခမည်းတော်သည် သူတို့ကို ကျွေးမွေးတော်မူ၏။ သင်တို့သည် ငှက်များထက် များစွာသာလွန်သည် မဟုတ်လော။ သင်တို့တွင် အဘယ်သူသည် စိုးရိမ်၍ မိမိအသက်တာကို တစ်နာရီမျှ တိုးတက်စေနိုင်သနည်း။ အဝတ်အစားအဘို့ရာ အဘယ်ကြောင့် စိုးရိမ်ကြသနည်း။ လယ်ပြင်နှင်းဆီပန်းများသည် အဘယ်သို့ နေထိုင်ကြသည်ကို ဆင်ခြင်ကြလော့။ သူတို့သည် အလုပ်မလုပ်ကြဘဲ ချည်မလိမ်ကြဘဲ ရှိကြသော်လည်း၊ ငါပြောသည်မှာ ဆိုလိုမင်းသည်ပင်လျှင် မိမိဘုန်းတန်ခိုးအားလုံးနှင့် ထိုပန်းများနှင့် အတူတူပင် မဝတ်ဆင်ခဲ့ဟု သင်တို့အား ငါဆိုသည်။ ယနေ့ရှိ၍ နက်ဖြန် မီးဖိုထဲသို့ ပစ်ခံရသော မြက်ပင်ကို ဘုရားသခင်သည် ဤမျှ ဂရုစိုက်တော်မူလျှင်၊ ယုံကြည်ခြင်းနည်းပါးသော သူတို့၊ သင်တို့ကို မည်မျှလောက် ပို၍ ဂရုစိုက်တော်မူမည်နည်း။ ထိုကြောင့် အဝတ်အစားဘာကို ဝတ်ရမည်နည်းဟု စိုးရိမ်ခြင်းမပြုကြလင့်။ ဤအရာအားလုံးကို တပါးအမျိုးသားတို့သည် အလိုချည်း ရှာကြသည်။ သင်တို့အား ဤအရာအားလုံး လိုအပ်သည်ကို သင်တို့၏ ကောင်းကင်ဘုံရှင် ခမည်းတော်သည် သိတော်မူ၏။ သို့ဖြစ်၍ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်နှင့် ထိုနိုင်ငံ၏ ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို အဦးဆုံး ရှာကြလော့။ ထိုအရာအားလုံးကို သင်တို့အား ထပ်ပေါင်းပေးမည်ဟု ငါဆိုသည်။ နက်ဖြန်အဘို့ စိုးရိမ်ခြင်းမပြုကြလင့်။ နက်ဖြန်သည် ကိုယ်တိုင် စိုးရိမ်လိမ့်မည်။ တစ်နေ့၏ ဒုက္ခကို ထိုနေ့အတွက် လုံလောက်၏။

6:25–34. Care and Anxiety. According to Jesus, we should not worry about our psychē. The word psychē may be translated “life,” but often it designates a person considered as a whole being (or several persons as in the words translated “everybody” in Acts 2:43). Jesus did not simply say that we should not be troubled about what we should eat, drink, or wear. Instead, Jesus provided His followers with the reason why they need not worry. We serve a loving God who will provide for all our needs. We are called to look at the birds. They do not sow or gather, but the heavenly Father feeds them. In God’s eyes, we are far more valuable (Matt. 6:25–26). Additionally, He asked, which of you can add an hour to your span of life (or a cubit to your height—the words can mean either) by worrying (v. 27)? There is also no need to worry about clothing, because not even Solomon was clothed in greater glory than the lilies of the field, which do no work of their own (vv. 28–29). Jesus did not suggest that humans should cease growing crops and making clothing. His message was that, rather than being consumed with these things, we need to trust in God, who will provide what we need. Our utmost concern should be our focus on the things of God.

အခန်းကြီး - ၇

မဿဲ ၇:၁–၆ အခြားသူများကို စီရင်ခြင်း

သင်တို့သည် စီရင်ခြင်းမပြုကြလင့်။ သို့မှသာ သင်တို့ကို မစီရင်ခံကြရ။ သင်တို့စီရင်သည့်နည်းတူ သင်တို့ကို စီရင်ခံရလိမ့်မည်။ သင်တို့တိုင်းတာသည့် တိုင်းဒွန်းနှင့် သင်တို့ကို တိုင်းပေးခံရလိမ့်မည်။ အဘယ်ကြောင့် ညီအစ်ကို၏ မျက်စိထဲက အမှုန်ကို မြင်၍ ကိုယ်မျက်စိထဲက သစ်သားတိုင်ကို မမြင်သနည်း။ ကိုယ်မျက်စိထဲက သစ်သားတိုင်ကို မဖယ်ရှားဘဲ၊ ညီအစ်ကို၏ မျက်စိထဲက အမှုန်ကို ငါဖယ်ပေးမည်ဟု အဘယ်သို့ ပြော မျှော်နိုင်သနည်း။ အို ကြောင်သူ၊ ပထမဦးစွာ ကိုယ်မျက်စိထဲက သစ်သားတိုင်ကို ဖယ်ရှားလော့။ ထိုအခါ ညီအစ်ကို၏ မျက်စိထဲက အမှုန်ကို ဖယ်ရှားရန် ရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်လိမ့်မည်။ သန့်ရှင်းသောအရာကို ခွေးတို့အား မပေးကြနှင့်။ သင်တို့၏ ပုလဲများကို ဝါးများရှေ့တွင် မပစ်ချကြနှင့်။ သို့မှသာ သူတို့သည် ပုလဲများကို ခြေနှင့်မကျော့၍ လှည့်၍ သင်တို့ကို မကိုက်ခွဲကြရ။

7:1–6. Judging Others. Jesus warned to take great care in judgment of others because what judgment we make will be the kind with which we are judged. The concern here is not that we evaluate whether something is right or wrong but that we do not assume a superior attitude toward others. He illustrates this rather amusingly by suggesting that before we try to take a speck of dust out of a neighbor’s eye, first we should take the log of wood out of our own eyes. So often it is easy to see the faults of others and not our own faults (vv. 1–5).

In v. 6 Jesus then urged careful consideration of the nature of the audience. It makes no sense to give pearls to pigs. Nor should Christians share the holy things of God with those who are unable to understand them. The danger is that like wild animals, those unable to understand the things of God are likely to turn on those who are sharing with them.

 

၇:၇–၁၂။ တောင်းလျှင် ရလိမ့်မည်၊ ရှာလျှင် တွေ့လိမ့်မည်၊ တံခါးကို လာခေါက်လျှင် ဖွင့်ပေးလိမ့်မည်။ ယေရှုသည် နားထောင်သူများကို မိမိခမည်းတော်ထံ တောင်းခွင့်ပြုရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး၊ လိုအပ်သော ကောင်းသောအရာများကို ပေးမည်ဟု အာမခံခဲ့သည် (အပိုဒ် ၇-၈)။ ကလေးများသည် တစ်ခါတစ်ရံ သူတို့အတွက် မကောင်းသောအရာများကို တောင်းဆိုတတ်သည်နှင့်အညီ၊ ကျွန်ုပ်တို့လည်း တစ်ခါတစ်ရံ ဘုရားသခင်ထံ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် မကောင်းသောအရာများကို တောင်းမိတတ်သည်မှာ ပြောစရာပင် မလိုတော့ပေ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် တောင်းဆိုရုံသာမက ထိုသခင်ကို ယုံကြည်ကိုးစားမည်ဆိုပါက၊ ဘုရားသခင်ပေးမည့်အရာမှာ “ကောင်းသောအရာများ” ဖြစ်သည်။

7:7–12. Ask, Seek, Knock. Jesus urged his listeners to ask of His Father and assured them that He would give the good things needed (vv. 7–8). It hardly needs to be said that just as children occasionally ask for things that will not be good for them, so we too sometimes ask God for what is not good for us. It is “good things” that God will give us if we but ask and if we but trust Him.

 

ယေရှုသည် နောက်ထပ် အရေးကြီးသော လူနေမှုလမ်းညွှန်ချက်တစ်ခုကို စကားတစ်ခွန်းတည်းဖြင့် အနှစ်ချုပ်ပေးခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် အခြားသူများက ကျွန်ုပ်တို့အား ပြုမူဆက်ဆံလိုသည်နှင့်အညီ အခြားသူများကို ပြုမူဆက်ဆံကြလော့ (အပိုဒ် ၁၂)။ ယေရှုအဆိုအရ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ရှိသော ဘုရားသခင်၏ ဗျာဒိတ်တော်တစ်ခုလုံးကို ဤစကားတစ်ခွန်းတည်းဖြင့် အနှစ်ချုပ်ထားသည်။ ၎င်းကို များသောအားဖြင့် “ရွှေနိယာမ” (Golden Rule) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး၊ မှန်ကန်သော ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အဓိကအချက်ကို အနှစ်ချုပ်ထားသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ယေရှု၏ ညွှန်ကြားချက်မှာ လေဝိအနှစ် ၁၉:၁၈ တွင် ဘုရားသခင်က ဣသရေလလူမျိုးတို့အား ပေးထားသော “သင်၏အိမ်နီးချင်းကို သင်ကိုယ်ကို ချစ်သကဲ့သို့ ချစ်လော့” ဟူသော ပညတ်ကို အခြေခံထားသည်။ ဤနေရာတွင် အခြားသူများကို မညှဉ်းဆဲရုံသာမက၊ ကျွန်ုပ်တို့ကိုယ်တိုင် အခြားသူများထံမှ ရလိုသကဲ့သို့ အခြားသူများ၏ အကျိုးကို တက်ကြွစွာ ရှာဖွေပေးရန်လည်း ပါဝင်သည်။ ဤနိယာမကို သူတို့ဘဝတွင် လက်တွေ့ကျင့်သုံးနိုင်သော လူအုပ်စုတစ်စုကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ။ ယေရှု၏ဘာသာတရားသည် နွေးထွေးပြီး အချင်းချင်း ထောက်ပံ့ပေးသော အသိုင်းအဝိုင်းဘဝကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

Jesus then gave his hearers this essential guide for living summed up in one sentence: Act toward others as we wish them to act toward us (v. 12). According to Jesus, the whole of the revelation of God found in the OT is summed up by this sentence. It is often called the “Golden Rule,” and it is rightly seen as encapsulating the core of correct ethical behavior. Jesus’s instructions are based on those that God gave the children of Israel in Leviticus 19:18 to “love your neighbor as yourself.” Notice that it is not just avoiding wronging other people but actively seeking their good, as we would like others to actively seek our own good. Just imagine a group of people able to act out this principle in their own lives. The religion of Jesus produces warm, supportive community life.

 

 

၇:၁၃–၂၃။ ကျဉ်းသောတံခါးနှင့် စစ်မှန်သောခေါင်းဆောင်များ။ ယေရှုကို လိုက်ရန်ဆိုသည်မှာ ပိုမို၍ ခက်ခဲသောလမ်းကို ရွေးချယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ရိုးရှင်းစွာဆိုရလျှင် လူတိုင်းအရှေ့တွင် လမ်းကြောင်းနှစ်ခုရှိသည်—လွယ်ကူသောလမ်းတစ်ခုနှင့် ခက်ခဲသောလမ်းတစ်ခု။ လွယ်ကူသောလမ်းသို့ ကျယ်ပြန့်သောတံခါးမှတစ်ဆင့် ရောက်ရပြီး၊ လူအများက ထိုလမ်းကို ရှာတွေ့ကြသော်လည်း၊ နောက်ဆုံးတွင် ပျက်စီးခြင်းသို့ ဦးတည်သွားသည်ကို တွေ့ရှိကြရသည်။ ဘဝသို့ ဦးတည်သောလမ်းမှာ ရှာဖွေရန် ပိုမို၍ ခက်ခဲသည်—၎င်း၏တံခါးသည် ကျဉ်းမြောင်းပြီး၊ လမ်းကိုယ်တိုင်လည်း စိန်ခေါ်မှုများ ရှိသည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို သစ္စာရှိရှိ လိုက်နာခြင်းသည် နောက်ဆုံးတွင် ဘဝသို့ ဦးတည်စေမည်။ ဤရွေးချယ်မှုသည် ကျွန်ုပ်တို့ရှေ့တွင် အမြဲရှိနေသည် (အပိုဒ် ၁၃-၁၄)။

7:13–23. Narrow Gate and True Leaders. To become a follower of Jesus is to choose the more difficult path. Put simply, before every person there are two choices—one that is easy and one that is hard. The easy path is reached by a broad entrance, and many find it only to discover that eventually it leads to destruction. The path that leads to life is one that is harder to find—its door is narrow, and the path itself presents challenges. But faithfully following the will of God will eventually lead to life. The choice is continually before us (vv. 13–14).

 

အပိုဒ် ၁၅-၂၃ တွင် လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် မတူညီသောနေရာများတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ယေရှု၏ နှစ်ခွန်းကို တွေ့ရသည် (လု ၆:၄၃-၄၄၊ ၁၃:၂၅-၂၇)။ သို့သော် နှစ်ခုစလုံးသည် စစ်မှန်သောဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များနှင့် မှားယွင်းသောခေါင်းဆောင်များကို ဆက်စပ်ဖော်ပြထားသောကြောင့် အတူတူပင် ရှိသင့်သည်။ ပထမဦးစွာ ယေရှုသည် မှားသောပရောဖက်များအကြောင်း ပြောခဲ့သည်။ သူတို့သည် သိုးမွှေးဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသော သိုးနှယ်အသွင်ဖြင့် ပေါ်လာသော်လည်း၊ အမှန်မှာ အငတ်ပြတ်နေသော ဝံပုလွဲမျှသာ အန္တရာယ်ရှိသည် (မ ၇:၁၅၊ ယေဇ ၂၂:၂၇ နှိုင်းယှဉ်)။ မှားသောပရောဖက်များကို သူတို့၏ အမှုတော်၏ ရလဒ်ဖြင့် ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သည်ဟုလည်း ယေရှုက မိန့်တော်မူသည်။ ဆူးချုံပင်မှ စပျစ်သီးများ မခူးဆွတ်သလို၊ ဆူးပင်မှ သင်္ဘောသဖန်းသီးများ မရရှိသလို၊ ပရောဖက်တစ်ဦး၏ အမှုတော်၏ တန်ဖိုးကို ထိုအမှုတော်နှင့်ဆက်စပ်သော ရလဒ်များဖြင့် သိမြင်နိုင်သည် (မ ၇:၁၆-၁၇)။ ၎င်းသည် သွေးကွဲမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသလား၊ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးကို တည်ဆောက်ပါသလား။ နောင်တရခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသလား၊ မာန်မာနနှင့် လွတ်လပ်စွာ ဒုစရိုက်ကျင့်ခွင့်ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသလား။ ကောင်းသောသီးနှံမသီးသော သစ်ပင်တိုင်းကို နုတ်ဖြတ်ပြီး မီးထဲပစ်ချမည်ဟု ယေရှုက သတိပေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၉၊ ၃:၁၀၊ ယော ၁၅:၂၊ ၆ နှိုင်းယှဉ်)။

We find here in vv. 15–23 two separate sayings of Jesus recorded in different places in Luke (6:43–44; 13:25–27). Yet they belong together because they both deal with true and false religious leaders of various kinds. First, Jesus talked of false prophets. They appear disguised as sheep, but they are actually as dangerous as hungry wolves (cf. Matt. 7:15; Ezek. 22:27). He also said that one can tell false prophets by the outcome of their ministry. Just as bunches of grapes are not gathered from thorns, nor figs from thistles, so also one can tell the value of the ministry of a prophet by the outcomes associated with that ministry (Matt. 7:16–17). Does it bring discord, or does it build up the people of God? Does it bring repentance and holiness or arrogance and license? Jesus warned that every tree that does not bear good fruit will be uprooted and thrown into the fire (v. 19; cf. 3:10; John 15:2, 6).

 

ယေရှုသည် ထိုနောက် မိမိနာမတော်အားဖြင့် ပရောဖက်ပြုခဲ့ဖူးသော၊ နာမတော်အားဖြင့် နတ်ဆိုးများကို နှင်ထုတ်ခဲ့ဖူးသော၊ နာမတော်အားဖြင့် အံ့ဖွယ်အမှုများ ပြုခဲ့ဖူးသော ခေါင်းဆောင်များကို လှမ်းမိန့်တော်မူသည် (မ ၇:၂၂)။ မည်သည့်ရှုထောင့်မှ ကြည့်ပါက ထိုခေါင်းဆောင်များ၏ အံ့ဖွယ်အမှုများသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်နှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေသည်ဟူသော သက်သေလက္ခဏာပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယေရှုက “ထိုနေ့” တွင် ကောင်းကင်နိုင်ငံထဲသို့ ဝင်ခွင့်မရရှိကြဟု မိန့်တော်မူသည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် ကောင်းကင်ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို မကျင့်သုံးခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၁)။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် သူတို့သည် တရားမဲ့သူများဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၃)။ “ထိုနေ့” ဟူသော စကားစုသည် ဘုရားသခင်သည် လောကီသားများကို ဖြောင့်မတ်စွာ တရားစီရင်မည့် နောက်ဆုံးကာလ၏ “ထာဝရဘုရား၏နေ့” ကို ရည်ညွှန်းသည် (မ ၁၃:၂၄-၃၀၊ ၃၆-၄၃၊ ၄၇-၅၂၊ ၂၄:၃၀၊ ၅၁၊ ၂၅:၁၂၊ ၃၀၊ ၄၆၊ ဟေရှာ ၁၀:၂၀၊ ယိုဝေလ ၁:၁၅၊ ၃:၁၈၊ အာမုတ် ၈:၉၊ ၉:၁၁၊ ဇေဖနိ ၁:၁၀၊ ၁၄၊ ဇာခရိ ၁၄:၄၊ မာ ၃:၁၇-၁၈ နှိုင်းယှဉ်)။ ကောင်းကင်နိုင်ငံတွင် အရေးကြီးသောအရာမှာ ထူးကဲသော အံ့ဖွယ်အမှုများ မဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်အတိုင်း အမှန်တကယ် နေထိုင်ကျင့်သုံးခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

Jesus then addressed the leaders who had prophesied in His name, who had cast out demons in His name, and who had performed miracles in His name (Matt. 7:22). By any account these leaders’ command of miracles seemed to be evidence that they were directly linked to the power of God. Yet Jesus said that they would not be granted entrance into the kingdom of heaven on “that day” because they did not do the will of the heavenly Father (v. 21). Quite the contrary, they were workers of lawlessness (v. 23). The phrase “that day” refers to the eschatological “Day of the Lord,” when God will judge the world in righteousness (cf. Matt. 13:24–30, 36–43, 47–52; 24:30, 51; 25:12, 30, 46; Is. 10:20; Joel 1:15; 3:18; Amos 8:9; 9:11; Zeph. 1:10, 14; Zech. 14:4; Mal. 3:17–18). What counts in the kingdom of heaven is not spectacular, miraculous deeds but actually living according to God’s will.

 

၇:၂၄–၂၉။ အခြေတည်နှစ်မျိုး။ ယေရှုသည် မိမိ၏ အဆုံးအမများကို ကြားသောသူများ မည်သို့တုံ့ပြန်နိုင်သည်ကို နှစ်မျိုးဖြင့် အနှစ်ချုပ်ပေးခဲ့သည်။ ပထမအမျိုးအစားမှာ ယေရှု၏ စကားကို ကြားရုံသာမက နားလည်ပြီး ကျင့်သုံးသူဖြစ်သည်။ ထိုသူသည် ကျောက်ဆောင်ပေါ်တွင် အိမ်တည်ထားသော သူနှင့်တူသည်။ ဒုတိယအမျိုးအစားမှာ ယေရှု၏ စကားကို မကြားသူ သို့မဟုတ် ကြားသော်လည်း မကျင့်သုံးသူဖြစ်သည်။ ထိုသူသည် သဲပေါ်တွင် အိမ်တည်ထားသော မိုက်မဲသောသူနှင့်တူသည်။ ယေရှုသည် ဤနေရာတွင် မိမိ၏ တည်ဆောက်သူ (tektōn) အလုပ်အကိုင်အတွေ့အကြုံကို အသုံးချထားသည်ဟု ထင်ရသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယေရှုသည် အလုပ်အကိုင်အရ တည်ဆောက်သူ (မ ၁၃:၅၅၊ မာ ၆:၃) ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီး၊ ကောင်းမွန်သောရှုခင်းရှိရာ၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းရာ၊ အဆင်ပြေရာနေရာများတွင် အိမ်ဆောက်လိုသော ဖောက်သည်များကို အခြေခံမခိုင်မာပါက အိမ်မခံနိုင်ဟု အကြံပေးခဲ့ဖူးပေမည်။ ယေရှု၏ စကားတော်များကို မကျင့်သုံးခြင်းသည် တည်ဆောက်သူ၏ အကြံပေးချက်ကို လျစ်လျူရှုပြီး အခြေခံ ပြိုကျနိုင်သောနေရာတွင် အိမ်ဆောက်သလို ဖြစ်သည်။ ယေရှု၏ အဆုံးအမများသည် ကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်နိုင်သော ဘဝ၏ အခြေခံဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ နားထောင်ပြီး ကျင့်သုံးမှသာ ဖြစ်နိုင်သည်။

7:24–29. Two Foundations. Jesus summarized how people might react to hearing His teaching in two different ways. First is someone who not only hears and understands what Jesus says but also does it. Such a person is like an individual who built a house on a foundation of rock. On the other hand, the second is someone who either does not hear Jesus’s words or does not act on what he or she hears. This one is like a foolish person who built a house on a sandy foundation. It is tempting to think that Jesus is drawing on His experience as a builder here. After all, He was a tektōn (“carpenter” or “builder”) by trade (Matt. 13:55; Mark 6:3) and may have had to give guidance to potential customers who wished to build their houses in places that might have good views, excellent access, or convenient locations but that would not last because there was not a suitable foundation on which to build a house. Not acting on the words of Jesus is like ignoring the advice of a builder and putting up a house where its foundations can be eroded and the house collapse. Jesus’s teachings can form the foundation of a life well lived, but only if they are heeded and acted on.

 

မဿဲသည် ယေရှုသည် အဆုံးအမပြီးဆုံးသောအခါ လူထုသည် ကျမ်းတတ်ပညာရှင်များ (grammateis) နှင့်မတူဘဲ တန်ခိုးအာဏာနှင့် သွန်သင်တော်မူသည်ကို အံ့ဩကြသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (၇:၂၉)။ ထိုကျမ်းတတ်ပညာရှင်များသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းစာကို ကျွမ်းကျင်ရုံသာမက၊ ယေရှု၏ ခေတ်တွင် ဖာရိရှဲများနှင့် ပူးပေါင်း၍ (အများစုမှာ ဖာရိရှဲများပင်) ဘိုးဘေးများ၏ ပါးစပ်ထွက်ဓလေ့ထုံးတမ်းများ၏ အရေးကြီးမှုကို အလေးထားခဲ့ကြသည် (မ ၁၅:၂-၃၊ ၆၊ ၉၊ မာ ၇:၃၊ ၅၊ ၈-၉၊ ၁၃၊ ဂလာ ၁:၁၄ နှိုင်းယှဉ်)။ ထို့ကြောင့် ဘာသာရေးအမြင်များကို ဆွေးနွေးရာတွင် ကျမ်းစာကိုသာမက ယခင်ဂျူးရပ်ဘီများ၏ အမြင်များကိုပါ ထပ်ကာထပ်ကာ ကိုးကားတတ်ကြသည်။ သူတို့၏ အာဏာသည် သူတို့ကိုယ်တိုင်၌ မရှိဘဲ အခြားသူများ၏ အဆုံးအမများတွင်သာ ရှိသည်။ သူတို့၏ သွန်သင်ပုံစံကို မီရှ်နာ (Mishnah) နှင့် တဲလ်မွတ် (Talmud) စသည့် ဘီစီ ပထမရာစုမှ ခရစ်နှစ် ဆယ့်ခြောက်ရာစုအတွင်း ဂျူးရပ်ဘီများ၏ ပါးစပ်ထွက်အဆုံးအမများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော ကျမ်းများတွင် တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော် ယေရှုသည် ကိုယ်တော်တိုင်၏ အာဏာနှင့် သွန်သင်တော်မူသည်။ ဥပမာ၊ တောင်ပေါ်တရားဟောချက်တွင် (မ ၅:၂၁-၃၈) ယေရှုသည် အခြားသူများ၏ အဆုံးအမကို ကိုးကားခြင်း မပြုခဲ့ပေ။ ပိုမို၍ မြင့်မြတ်သော အာဏာရှိသူတစ်ဦးအဖြစ် မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ယေရှု၏ ဂျူးနားထောင်သူများအတွက် အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ကိုယ်တော်ကို ဆန့်ကျင်သူများအတွက်မူ ဒေါသထွက်ဖွယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။

Matthew records that as Jesus concluded His teaching, the crowds were amazed because He taught them with authority, not as the grammateis (7:29). These were the scribes and legal experts in Jewish law. Not only were they well versed in OT Scripture, but in Jesus’s day they also joined together with the Pharisees (in fact, many of them were Pharisees) to emphasize the importance of the oral traditions of the fathers (cf. Matt. 15:2–3, 6, 9; Mark 7:3, 5, 8–9, 13; Gal. 1:14). Thus, when discussing theological points of view, they not only appealed to Scripture but also repeated the opinions of earlier Jewish rabbis. Their authority did not rest in themselves but in the teachings of others. Their style of teaching can be seen in the Mishnah and Talmud, religious writings that document the oral teachings of Jewish rabbis from roughly the first century B.C. until the sixth century A.D. Jesus, however, spoke with His own authority. For instance, in the Sermon on the Mount (cf. Matt. 5:21–38), Jesus did not appeal to the teachings of others. He spoke as one who had a higher authority. This was shocking to His Jewish audience—and outrageous to His opponents.

 

အခန်းကြီး - ၈

၈:၁–၉:၃၈ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်၏တန်ခိုး

ယေရှုရဲ့ နိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ အဓိကသွန်သင်ချက်ကို မဿဲက အဆုံးသတ်ပြီးနောက်၊ ယေရှုသည် မိမိနိုင်ငံတော်၏တန်ခိုးကို လူတို့ဘဝထဲသို့ မည်သို့ယူဆောင်လာသည်ကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။ မဿဲသည် အခန်း ၈ နှင့် ၉ တွင် အံ့ဖွယ်အမှု ၉ ခုကို တင်ပြထားသည် (ဤအံ့ဖွယ်များကို မာကုခရစ်ဝင်တွင် ကွဲကြားထားသည်)။ ဒုက္ခရောက်နေသူ၊ ကျိုးပဲ့နေသူတို့၏ဘဝထဲသို့ အနာကြောင်းမင်္ဂလာကို ယေရှုယူဆောင်လာပုံကို မီးမောင်းထိုးပြထားသော ဤဇာတ်လမ်းများကို သုံးခုစီ သုံးအုပ်အဖြစ် စုစည်းထားသည် (၈:၁–၁၇၊ ၈:၂၃–၉:၈၊ ၉:၁၈–၃၈)။ ဤသုံးအုပ်ကို ခွဲထားသည်မှာ ယေရှုခေါ်တော်မူသော တပည့်ဖြစ်ရန် ဇာတ်လမ်းနှစ်ခု (၈:၁၈–၂၂၊ ၉:၉–၁၇) ဖြစ်သည်။ ယေရှု၏အမှုတော်ကို ဤနည်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းရာတွင် မဿဲသည် ဇာတ်လမ်းမျှသာ ပြောနေခြင်းမဟုတ်ပါ။ စာဖတ်သူအားလုံးသည် မိမိတို့ဘဝတွင် အနာကြောင်းလိုအပ်ကြောင်း သိရှိလာပြီး ယေရှု၏တပည့်ဖြစ်ရန် ကိုယ်တိုင်တုံ့ပြန်ရန် ဘုရားသခင်အလိုတော်ရှိကြောင်း ပြသခြင်းဖြစ်သည်။

8:1–9:38

The Power of God’s Kingdom

Having concluded his account of Jesus’s teaching on the kingdom, Matthew next focuses on Jesus’s ways of bringing the power of His kingdom into the lives of people. Matthew presents nine miracle stories in chapters 8 and 9 (these are scattered throughout Mark’s Gospel). These stories that highlight Jesus’s way of bringing healing into the lives of hurting and broken people are organized into three groups of three (8:1–17; 8:23–9:8; 9:14–38). Separating this trio are two parallel stories of Jesus’s call to people to follow Him (8:14–22; 9:9–17). In shaping Jesus’s ministry in this manner, Matthew is clearly doing more than just telling stories. He is demonstrating that God wants all readers to recognize the need of healing in their own lives and to respond personally to the call to become a disciple of Jesus.

 

၈:၁–၄။ ဆီးနာသူကို သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စေခြင်း ဆီးနာရောဂါကို ဓမ္မဟောင်းပညတ်တော်တွင် အတော်လေး အသေးစိတ်ဆွေးနွေးထားသည် (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၃–၁၄)။ ဝတ်ပြုရာကျမ်းတွင် “ဆီးနာ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော ဟေဗြဲစကား tsara’at ကို အဝတ်အစားပေါ်တွင် မှိုတက်ခြင်း (ဝတ် ၁၃:၄၇–၅၉) သို့မဟုတ် အိမ်တည်ဆောက်ရာတွင် သုံးသော ကျောက်ပေါ်တွင် မှိုတက်ခြင်း (ဝတ် ၁၄:၃၄–၅၃) ကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အရေပြားရောဂါတစ်မျိုးကိုလည်း ဆိုလိုသည်။ ထိုရောဂါသည် အရေပြားတွင် ဖောင်းရွှဲခြင်း၊ ထွက်ပေါက်ရှိခြင်း၊ အဖြူရောင်ပေါက်ခြင်း၊ နက်ရှိုင်းစွာ ဖြူစင်ပုံရခြင်း၊ ရောဂါရှိရာနေရာရှိ ဆံပင်များ အဖြူရောင်ပြောင်းခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည် (ဝတ် ၁၃:၂–၄)။ ရိုးရာအရ ဤရောဂါကို ဟန်ဆင်ရောဂါ (ဆီးနာ) ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

8:1–4. Cleansing a Leper. Leprosy is discussed at some length in the laws of the OT (Lev. 13–14). The word in Leviticus translated “leprosy” (tsara’at) could be used to describe the mold on clothing (Lev. 13:47–59) or mold on the stones that are used to build a house (Lev. 14:34–53). It is also used to describe a set of skin diseases characterized by swelling or eruption of the skin and whiteness that appears to be deep, with the hair in the diseased area turning white (Lev. 13:2–4). It has been traditionally identified as Hansen’s disease (leprosy).

 

ဝတ်ပြုရာကျမ်းပညတ်အရ ဆီးနာရောဂါရှိသူသည် မသန့်ရှင်းသည့်အပြင်၊ သူထိမိသော မည်သူမဆို၊ မည်သည့်အရာမဆို မသန့်ရှင်းသည်ဟု သတ်မှတ်ခံရသည်။ ထိုရောဂါရှိသူသည် အဝတ်ကိုစုတ်ဖြတ်ဝတ်၍၊ ဆံပင်ကို ဖရိုဖရဲထားရှိ၍၊ နှုတ်ခမ်းအပေါ်ပိုင်းကို ဖုံးအုပ်၍၊ “မသန့်ရှင်း၊ မသန့်ရှင်း” ဟု အော်ဟစ်ရပြီး တစ်ယောက်တည်း စခန်းပြင်ပတွင် နေရသည် (ဝတ် ၁၃:၄၅–၄၆)။ အကယ်၍ ဤရောဂါသည် ကူးစက်တတ်ပါက အထီးကျန်ခွဲထားခြင်းသည် ဆင်ခြင်ဖွယ်ရာပင် ဖြစ်သည်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် မိသားစုမှ ခွဲထွက်နေရခြင်းကြောင့် ပထမရာစုနှစ် ယုဒလူမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဆီးနာသူ၏ဘဝသည် အလွန်ဆိုးရွားပြီး တစ်သက်လုံး ကြာရှည်ခံစားရသည်။ ရှေးခေတ်ကမ္ဘာတွင် ဆီးနာသူ ပျောက်ကင်းခြင်းသည် လုံးဝနီးပါး မရှိခဲ့ပါ။ ဓမ္မဟောင်းတွင် ဆီးနာပျောက်ကင်းစေသူများမှာ မောရှေနှင့် ဧလိရှဲတို့သာ ဖြစ်သည် (တောလည်ရာ ၁၂၊ ၂ဘုရင် ၅)။ ထိုနှစ်ခုစလုံးတွင် ဘုရားသခင်၏တန်ခိုးတိုက်ရိုက်မှပင် ပျောက်ကင်းခြင်းဖြစ်သည်။ မောရှေသည် မိရိမ်အတွက် ဆုတောင်းခဲ့သည်။ ဧလိရှဲက နာမန်ကို ယော်ဒန်မြစ်တွင် ခုနစ်ကြိမ်နှစ်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ယုဒဘာသာတွင် ဆီးနာသူကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်ခြင်းကို မယ်ရှိယပြုတော်မူမည့်အမှုဟု ယူဆခဲ့သည် (မဿဲ ၁၁:၅)။

According to the laws in Leviticus, a “leprous” skin disease made not only the person suffering it unclean but also anybody or anything that they touched. The unclean person with a “leprous” disease was required to wear torn clothes, let hair become disheveled, cover the upper lip, cry “Unclean! Unclean!” and live alone outside the camp (Lev. 13:45–46). If the skin disease was infectious, this form of quarantine only makes sense. Living apart from the rest of society and family meant that the plight of a leper in first-century Jewish society was an unhappy one—and one that lasted a lifetime, since the healing of lepers was largely unknown in the ancient world. The only individuals in the OT who are known to have been involved in the healing of lepers are Moses (Num. 12) and Elisha (2 Kin. 5)—in both of these cases, it was clearly divine power that was the direct source of healing. Moses simply prayed for Miriam’s healing, and Elisha told Naaman to wash in the Jordan River. In Judaism the ability to heal a leper was considered a messianic act (Matt. 11:5).

 

မဿဲ ၈:၁–၄ တွင် ဆီးနာရောဂါရှိသော အဆိုးဆုံးသောသူတစ်ဦးသည် ယေရှုထံ ချဉ်းကပ်ပြီး ပျောက်ကင်းစေရန် တောင်းပန်ခဲ့သည်။ ယေရှုက တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး ပို၍အရေးကြီးသည်မှာ ထိုလူကို ထိခဲ့သည်။ ထိရန်မလိုအပ်ပါ။ စကားနှင့်သာ ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။ သို့သော် ကိုယ်တော်သည် သနားကြင်နာစိတ်ဖြင့် အခြားသူများ ကြောက်ရွံ့ဖွယ်ကို ပြုတော်မူခဲ့သည်။ ဆီးနာသူကို ထိခဲ့သည်။ ယေရှုကို မသန့်ရှင်းစေဘဲ၊ အပြန်အလှန်အားဖြင့် ထိုလူသည် ပျောက်ကင်းပြီး သန့်ရှင်းသည်ဟု သတ်မှတ်ခံရသည်။ ယေရှုသည် မိမိအမှုတော်ကို နားလည်မှားစေမည်ကို စိုးရိမ်၍ ထိုလူကို မည်သူ့ကိုမျှ မပြောရန်၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်များထံသို့သာ သွားပြရန်၊ ဘုရားသခင်၏တန်ခိုးအတွက် သက်သေခံချက်ဖြစ်ရန် မှာထားတော်မူသည် (ဝတ် ၁၄:၁–၃၂)။

Matthew 8:1–4 recounts the story of when one such unfortunate individual with leprosy approached Jesus with a request that he be healed. Jesus responded and, more significantly, touched the man. He did not have to touch him. He could have healed him through spoken word alone. Yet in compassion Jesus chose to do what others feared to do—to touch a leper. Rather than making Jesus unclean, the reverse happened. The man was healed and thus became clean. Jesus, apparently concerned that His ministry might be misunderstood, then told the man to inform nobody but to go to the priests to be a testimony to the power of God (Lev. 13:1–46).

 

၈:၅–၁၃။ ရာထူးဗိုလ်တစ်ဦး၏ကျွန်ကို ပျောက်ကင်းစေခြင်း ပထမအံ့ဖွယ်အမှုသုံးခုအနက် ဒုတိယအံ့ဖွယ်သည် အံ့အားတသင်ဖွယ်ရာ ရောမစစ်ဗိုလ်တစ်ဦး၏ကျွန်ကို ပျောက်ကင်းစေခြင်းဖြစ်သည် (လု ၇:၁–၁၀ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယေရှုသည် ကပေရနောင်မြို့သို့ ဝင်တော်မူစဉ် ရာထူးဗိုလ်တစ်ဦးက ချဉ်းကပ်ခဲ့သည်။ ရာထူးဗိုလ်များသည် ရောမတပ်မတော်တွင် အလွန်အရေးကြီးသည်။ အဆင့်မြင့်ဗိုလ်များသည် မကြာခဏ မျိုးနွယ်ဖွားအဆင့်မြင့်သူများဖြစ်ပြီး စစ်အတွေ့အကြုံနည်းသော်လည်း၊ ရာထူးဗိုလ်များမှာ စစ်မြေပြင်တွင် အောင်မြင်မှုနှင့် ခေါင်းဆောင်မှုကြောင့် အဆင့်တိုးခံရသူများဖြစ်သည်။ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်စစ်သည်များ၊ စစ်ပွဲများစွာ တိုက်ဖူးသူများဖြစ်ပြီး တပ်ပြည့်စဉ်တွင် လူတစ်ရာကို အုပ်ချုပ်သည်။ ယေရှုထံ ချဉ်းကပ်သော ရာထူးဗိုလ်သည် ရောမသိမ်းပိုက်တပ်ဖြစ်သည်။ ဇာတ်လမ်းကျန်တွင် သူသည် ယုဒလူမျိုးမဟုတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ရောမတပ်မတော်တွင် အီတလီမှလူများစွာ ပါဝင်သော်လည်း ဧကရာဇ်နယ်ပယ်အတွင်းနှင့် အပြင်မှ လူမျိုးစုံမှ စုဆောင်းထားသည်။

8:5–13. Healing a Centurion’s Servant. The second healing story in the first trio of miracle stories surprisingly involves the healing of the servant of a Roman soldier (cf. Luke 7:1–10). As Jesus was going into Capernaum, He was approached by a non-Jewish army officer who held the rank of centurion. Centurions played a very significant role within the Roman army. Unlike the higher officers, who were frequently aristocrats with much less experience in actual war, centurions were promoted from the ranks on the basis of both their success in combat and their leadership ability. Professional soldiers and veterans of many wars, centurions were leaders of one hundred men when an army was at full strength. The centurion who approached Jesus was in the Holy Land as part of the occupying Roman army. The rest of the story makes it clear that the centurion was not a Jew. Many soldiers in the Roman army were indeed from the area of the Roman Empire that today is called Italy, but the Roman army drew its ranks from the wide number of different people groups found within, and sometimes without, the empire.

 

ရာထူးဗိုလ်သည် မိမိအိမ်တွင် လေဖြတ်ပြီး အလွန်ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေသော ကျွန်တစ်ဦးအတွက် ကူညီပေးရန် လာခဲ့သည်။ မဿဲ ၈:၆ တွင် သုံးသော ဂရိစကား pais သည် သားသမီး သို့မဟုတ် ကျွန်ဟု ဆိုလိုနိုင်သည်။ သား (huios) သို့မဟုတ် သမီး (thygatēr) ဆိုလျှင် အခြားစကားသုံးမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဤနေရာတွင် pais ကို ကျွန်ဟု ဘာသာပြန်သည်။ ရာထူးဗိုလ်က စကားတစ်ခွန်းသာ မိန့်ဆိုရန် တောင်းဆိုသည်။

The centurion came to ask Jesus for help because somebody in his household was seriously ill. The Greek word used in Matthew 8:6—pais—could mean either child or servant. Different words would have been used for son (huios) or daughter (thygatēr), which is why pais is usually translated as “servant” in this passage. The centurion described the servant as paralyzed and in great suffering and asked that only a word be spoken.

 

ယေရှုသည် အံ့သြတော်မူပြီး ဣစ္စရေးတွင် ဤမျှယုံကြည်ခြင်းကို မတွေ့ခဲ့ဟု မိန့်တော်မူသည် (ထို့ကြောင့် ရာထူးဗိုလ်သည် ယုဒမဟုတ်ကြောင်း အတည်ပြုသည်)။ ထို့နောက် ဆာလံ ၁၀၇:၃၊ ဟေရှာယ ၄၃:၅၊ ဇာခရိ ၈:၇ ကို သတိတရစေသော စကားဖြင့် နိုင်ငံတော်တွင် အရှေ့အရပ်၊ အနောက်အရပ်မှ လူများစွာ လာရောက်ပြီး အာဘရာဟံ၊ ဣဇာက်၊ ယာကုပ်တို့နှင့် စားပွဲဝိုင်းတွင် ထိုင်ကြမည်ဟု မိန့်တော်မူသည် (မဿဲ ၈:၁၁)။ ရာထူးဗိုလ်သည် နိုင်ငံတော်ထဲသို့ ဝင်လာမည့် လူမျိုးတစ်ကမ္ဘာလုံးမှ ယုံကြည်သူများကို ကိုယ်စားပြုသည်။ မဿဲတွင် ဤစကားသည် တပည့်တော်များကို ဣစ္စရေးပျောက်ဆီးနေသော သိုးများထံသာ သွားရန် မှာထားသည့် မဿဲ ၁၀:၅–၆ မတိုင်မီ ရှိနေသည်က စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖြစ်သည်။ ဇာတ်လမ်းကို ယေရှုက “သင်၏ယုံကြည်ခြင်းအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ” ဟု မိန့်ဆိုပြီး ထိုအချိန်အခါတွင် ကျွန်ပျောက်ကင်းသည်ဟု ဆုံးသတ်သည် (အပိုဒ် ၁၃)။

Jesus marveled and said that he had not seen such faith at all in Israel (which confirms the suspicion that the centurion was not a Jew). Then He used language reminiscent of Psalm 107:3; Isaiah 43:5, and Zechariah 8:7, all of which point forward to the time when God will bring the faithful of all nations together to worship Him. Jesus said that in the kingdom of heaven many will come from the east and the west to a meal with Abraham, Isaac, and Jacob (Matt. 8:11). The centurion is representative of all those from all the nations who will come into the kingdom. It is interesting to note that in Matthew this statement on the future, where people of all nations, Jew and non-Jew alike, will enter into the kingdom of heaven, precedes the words of Jesus in Matthew 10:5–6, where the disciples are told to go only to the lost sheep of Israel (see commentary on Matt. 10:1–15). The account finishes with Jesus telling the centurion that what will happen to him will be according to his faith, noting that the servant was healed at that hour (v. 13).

 

၈:၁၄–၁၇။ လူများစွာကို ပျောက်ကင်းစေခြင်း အခြားခရစ်ဝင်ကျမ်းများမှ သိရှိရသည်မှာ မဿဲ ၈:၁၆ တွင် နေ့ခင်းတွင် ပေတရု၏ယောက္ခမကို ပျောက်ကင်းစေပြီး ကျန်လူများ ညနေစောင်းမှ လာကြရခြင်းမှာ အဘယ်ကြောင့်နည်းဆိုသော် ထိုနေ့သည် ဥပုသ်နေ့ဖြစ်ပြီး နေဝင်မှ ဥပုသ်နေ့ပြီးဆုံးသောကြောင့်ဖြစ်သည် (မာ ၁:၂၁၊ ၂၉၊ လု ၄:၃၁၊ ၃၈)။ မဿဲသည် နောက်ပိုင်းတွင် ယေရှုသည် ဥပုသ်နေ့တွင် ပျောက်ကင်းစေခဲ့ပြီး ယုဒဘာသာဝင်ခေါင်းဆောင်များနှင့် ရင်ဆိုင်ရသည်ကို ဖော်ပြသည် (မဿဲ ၁၂:၁–၁၄)။

8:14–17. The Healing of Many People. It is from the other Gospels that we discover why Matthew 8:16 states that while Jesus healed Peter’s mother-in-law during the daytime, the rest of those who were seeking healing waited until evening. This is because Jesus healed Peter’s mother-in-law on the Sabbath (Mark 1:21, 29; Luke 4:31, 38), and others who were seeking healing waited until after the Sabbath ended at sunset. Matthew recounts later the fact that Jesus did heal on the Sabbath and that this brought Him into confrontation with the Jewish religious authorities (Matt. 12:1–14).

 

မဿဲသည် ပေတရု၏ယောက္ခမကို ပျောက်ကင်းစေခြင်းနှင့် ညနေတွင် လာကြသူများကို ပျောက်ကင်းစေခြင်းကို ပရောဖက်ပြုချက်ပြည့်စုံခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြသည် (၈:၁၇)။ ဤသည်မှာ ခရစ်ယာန်အစောပိုင်းတွင် ကျမ်းစာအာဏာကို အလေးထားမှုနှင့် ယေရှု၏အမှုတော်သည် ဘုရားသခင်၏ကြိုတင်စီမံတော်မူခဲ့သည့်အစီအစဉ်အတိုင်းဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးသည်။

Matthew portrays both the healing of Peter’s mother-in-law and of those others who came in the evening as evidence of a fulfilled prophecy (8:17), something that both shows the importance given to the authority of Scripture in early Christianity and emphasizes that the activities of Jesus were according to the preordained plan of God.

 

၈:၁၈–၂၂။ ယေရှုနောက်လိုက်ရန် ခေါ်တော်မူခြင်း မဿဲသည် အံ့ဖွယ်အမှုများကို ခဏရပ်ပြီး တပည့်ဖြစ်ရန် ခေါ်တော်မူခြင်းကို ထည့်သွင်းသည်။ ဤသည်မှာ တပည့်ဖြစ်ရန် ဘောင်တစ်ခုလုံး၏ ပထမတစ်ဝက်ဖြစ်သည် (၉:၉–၁၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဆီးနာသူနှင့် ရာထူးဗိုလ်ဇာတ်လမ်းများသည် ပျောက်ကင်းခြင်းရရှိစေသော အစွန်းရောက်ယုံကြည်ခြင်းကို ပြသသော်လည်း၊ ယုံကြည်ခြင်းသည် အစွန်းရောက်နာခံခြင်းပါ ပါဝင်ကြောင်း မဿဲက စာဖတ်သူများ သိရှိစေလိုသည်။ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် နာခံခြင်းကို ခွဲမရနိုင်ပါ။ မဿဲ ၈:၁၈–၂၂ တွင် ယေရှု၏တပည့်ဖြစ်လိုသော လူနှစ်ဦးကို ဖော်ပြသည်။

8:18–22. The Call to Follow Jesus. Matthew interrupts his account of the miracles of Jesus with a call to discipleship. This is the first half of the discipleship frame (cf. 9:9–13). While the stories of the leper and the centurion illustrate the kind of radical faith that resulted in healing, Matthew also wants his readers to recognize that faith also involves radical obedience. Faith and obedience cannot be separated. In Matthew 8:18–22, the Evangelist recounts how two individuals who wished to become His disciples approached Jesus.

 

ပထမဦးစွာမှာ ကျမ်းပြုဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ စာရေးတတ်သူဖြစ်ပြီး စက္ကူနှင့် ဘောပင်မရှိသေးသည့်ခေတ်တွင် အရေးကြီးသော အရည်အချင်းဖြစ်သည်။ ကျမ်းပြုဆရာများသည် အစိုးရသို့မဟုတ် စီးပွားရေးတွင် အရေးကြီးနေရာရှိနိုင်သည်။ ယုဒအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဓမ္မဟောင်းပညတ်တော်ကို ကျွမ်းကျင်စွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုတတ်သူလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှုက တပည့်ဖြစ်လျှင် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့သူနှင့်အတူ ပါလာရမည်ဟု ထောက်ပြခဲ့သည်။ ယေရှုသည် အမြဲတမ်း နေစရာအိမ်မရှိခဲ့ပါ (အပိုဒ် ၂၀)။ သို့သော် ကပေရနောင် (၄:၁၃၊ ၉:၁၊ မာ ၂:၁ နှိုင်း) နှင့် လာဇရု၊ မာရိ၊ မာသာအိမ် (လု ၁၀:၃၈–၃၉၊ ယော ၁၁:၁–၅၊ ၁၂:၁–၂) တို့တွင် မကြာခဏ တည်းခိုခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုယ်တော်၏အချက်မှာ နောက်လိုက်ခြင်းသည် တည်ငြိမ်သောဘဝ၊ သက်သောင့်သက်သာမဟုတ်ဘဲ ခရီးလှည့်လည်ခြင်း၊ ခက်ခဲခြင်း၊ ဆင်းရဲခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုလူ၏တောင်းဆိုချက်တွင် တစ်ဝက်တစ်ချက်သာ ဆုံးဖြတ်ထားကြောင်း ကိုယ်တော်သိတော်မူသည်။ ယေရှု၏တပည့်ဖြစ်ရန်ဆိုသည်မှာ ကိုယ်တော်ခေါ်ရာနေရာသို့ မည်သည့်တန်ကြေးပေးရသည်ဖြစ်စေ လိုက်ရမည်ဖြစ်သည် (လု ၁၄:၂၅–၃၃ နှိုင်း)။

The first was a scribe who, as the name implies, was educated in the art of writing—an important skill before the age of paper and ballpoint pens. Scribes could have had important roles in government and business. Within Jewish circles, a scribe could also have been somebody skilled in the interpretation of the laws of the OT. It is not unlikely that a scribe would have been a person of substance, which would explain why Jesus pointed out that one of the consequences of becoming His disciple would be to join one who was homeless. Though Jesus had no settled home or place to sleep (v. 20), He did have some places where He visited and stayed often—Capernaum (4:13; 9:1; cf. Mark 2:1) and the home of Lazarus, Mary, and Martha (Luke 10:38–39; John 11:1–5; 12:1–2). But His point was that following Him was not a life of settled ease but one of travel, difficulty, and poverty. He apparently detected a halfhearted commitment in this man’s request. To be a disciple of Jesus demands that one follow Jesus no matter where He leads and no matter the cost (cf. Luke 14:25–33).

 

ဒုတိယတပည့်ဖြစ်လိုသူက ယေရှုကို လိုက်လိုသော်လည်း အရင်ဦစွာ ဖခင်ကို မြှုပ်နှံရန် မိသားစုတာဝန်တစ်ခု ရှိသေးကြောင်း ဆိုသည် (မဿဲ ၈:၂၁)။ ဖခင်သေဆုံးပြီး အနာဂတ်တွင် မသိနိုင်သောအချိန်အထိ စောင့်ရမည်လော၊ သို့မဟုတ် ဖခင်မကြာသေးမီက ကွယ်လွန်ပြီး ဈာပနအခမ်းအနားကို သင့်လျော်စွာ ပြုလုပ်ရန် ပြင်းထန်သော မိသားစုတာဝန်ရှိသည်လော မသိရသော်လည်း၊ ယေရှု၏အဖြေမှာ မိသားစုတာဝန်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး မိမိကို လိုက်ရန်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၂)။ လူများသည် ယေရှုကို အမျိုးမျိုးသောအကြောင်းကြောင့် အထူးသဖြင့် ယေရှုကို ချစ်ခြင်းကြောင့် လိုက်ကြသည်။ သို့သော် ယေရှုကို လိုက်ခြင်းတွင် နာခံခြင်း၏တန်ဖိုးရှိပြီး မဿဲ ၈:၁၈–၂၂ သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်ရန် စဉ်းစားနေသူတိုင်းအား ဘုရားသခင်ကို ဘဝ၌ ပထမဦးစားပေးဖြစ်စေရမည်ဖြစ်ပြီး အချို့လုပ်ရပ်များသည် ယေရှု၏တပည့်ဖြစ်ခြင်းနှင့် မကိုက်ညီတော့ကြောင်း သတိပေးသည်။

The second potential disciple said that he would like to follow Jesus but he had an important family obligation to attend to first: he must bury his father (Matt. 8:21). Whether this meant that he could not follow Jesus until after his father had died sometime in the indeterminate future or that his father had recently died and that he had a very strong family obligation to ensure that the funeral was conducted appropriately, it is clear that Jesus’s answer told him to cast aside his family obligations and follow Him (v. 22). People become followers of Jesus for a wide number of reasons, most of which revolve around a love of Jesus. But following Jesus comes with the cost of obedience, and Matthew 8:18–22 reminds anybody contemplating Christianity of this cost—God must become first in the life, and some activities are inconsistent with being a follower of Jesus.

 

၈:၂၃–၂၇ မုန်တိုင်းကို ငြိမ်းအေးစေခြင်း။ ဒုတိယအစုအဖွဲ့မှာ ဂလိလဲပင်လယ် (အလယ်အလတ်အရွယ်ရေကန်တစ်ခု) ပေါ်တွင် ဖြစ်ပွားသော အံ့ဖွယ်ဇာတ်လမ်းများဖြစ်သည်။ သို့သော် သင့်လျော်သောအခြေအနေများအောက်တွင် ဤကဲ့သို့ မုန်တိုင်းမျိုး ဖြစ်ပွားတတ်သည်။ ဘာသာစကားကို ပြင်းထန်စွာ အသုံးပြုထားသည်။ မုန်တိုင်း၏အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် ပင်လယ်ပေါ်တွင် “ငလျင်” (seismos) ကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး လှိုင်းများက လှေကို “ဖုံးအုပ်” သွားသည် (အပိုဒ် ၂၄)။ ယေရှုထလာပြီး လေနှင့်ပင်လယ်ကို ဆုံးမတော်မူရာ အကြီးကြီးငြိမ်သက်သွားသည် (အပိုဒ် ၂၆)။ ဤအံ့ဖွယ်အမှုသည် မဿဲ ၈–၉ တွင် ဖော်ပြထားသော အခြားကုသခြင်းအံ့ဖွယ်များနှင့် ကွဲပြားပြီး ယေရှုတွင် ရောဂါအပေါ်သာမက သဘာဝတစ်ခုလုံးအပေါ်ပါ အာဏာရှိကြောင်း ပြသသည်။ မဿဲ၏ဖော်ပြချက်သည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဘုရားသခင်၏သဘာဝတစ်ခုလုံးအပေါ် အာဏာကို ဖော်ပြထားသည်နှင့် အပြိုင်ဖြစ်သည် (၂ရာ ၂၂:၁၆; ဆာ ၆၅:၇–၈; ၈၉:၈–၉; ၁၀၇:၂၉; ဟေရှာ ၅၀:၂)။

8:23–27. The Calming of a Storm. The second trio is of miracle stories that occurred on the Sea of Galilee, a medium-sized lake but nevertheless a place where, under the right conditions, the kind of storm described in this passage occurred. The language used is graphic. The results of the storm were like an “earthquake” (seismos) on the sea (v. 24), which so disturbed the water that the waves “covered” the boat. Jesus rose and rebuked the wind and the sea, and there was a great calm (v. 26). This miracle stands out from the other miracles recounted in Matthew 8–9 in that the other miracles were miracles of healing. This one shows that Jesus has power not only over illness but also over nature itself. Matthew’s account of these actions of Jesus parallels the description of the power of God in the OT over all of nature (2 Sam. 22:16; Pss. 65:7–8; 89:8–9; 107:29; Is. 50:2).

 

၈:၂၈–၃၄ ဂဒရနယ်သားနှစ်ဦးကို နတ်ဆိုးလွှတ်ခြင်း။ ယေရှုမုန်တိုင်းငြိမ်းပြီးနောက် ဂလိလဲပင်လယ်အရှေ့ဘက်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိရာ နတ်ဆိုးစွဲကပ်နေသော ပြင်းထန်သူနှစ်ဦးက ကြိုဆိုသည်။ ဤဇာတ်လမ်းကို သုံးပါးသောခရစ်ဝင်ကျမ်းတို့တွင် ရှိသော်လည်း အသေးစိတ်မတူညီချေ (မာ ၅:၁–၂၀; လု ၈:၂၆–၃၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဥပမာ၊ မဿဲက ဂဒရ (၈:၂၈) ဟုဆိုသော်လည်း မာကု၊ လုကာက ဂဒရ၊ ဂေရသ သို့မဟုတ် ဂေရဂေသ ဟူ၍ ကွဲပြားသည်။ ဤကွဲပြားမှုကို နေရာတစ်ခုတွင် အမည်နှစ်ခုရှိခြင်း သို့မဟုတ် ဖြစ်ရပ်နှစ်ခုနီးကပ်စွာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြင်းကြောင့် ရှင်းပြနိုင်သည်။ သို့မဿဲတွင် နတ်ဆိုးစွဲကပ်သူ နှစ်ဦးရှိသော်လည်း မာကုနှင့်လုကာတွင် တစ်ဦးသာရှိသည်။ သုံးပါးသောခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ အဓိကအနက်အဓိပ္ပာယ်တူညီသဖြင့် ဤဖြစ်ရပ်၏သမိုင်းဆိုင်ရာ မှန်ကန်မှုကို သံသယဖြစ်စရာမရှိချေ (ဤသုံးဦးအနက် မဿဲသာလျှင် မျက်မြင်တွေ့ခဲ့သူဖြစ်သည်)။ တစ်ဦးသည် ပို၍ထင်ရှားနိုင်ပြီး ဒုတိယလက်သတင်းရရှိသော မာကုနှင့်လုကာက ထိုသူကိုသာ အာရုံစိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ဤကဲ့သို့ ကွဲပြားမှုမျိုးသည် လွတ်လပ်သော မျက်မြင်သက်သေများ ရှိသည့်အခါ မထူးဆန်းချေ။

8:28–34. The Healing of the Gadarene Demoniacs. After Jesus calmed the raging storm, He and His disciples reached the opposite side of the Sea of Galilee, where they were met by two raging demoniacs. Although this story occurs in each of the Synoptic Gospels, the details of the account are not entirely the same (cf. Mark 5:1–20; Luke 8:26–39). For example, while Matthew places the healing at a place called Gadara (Matt. 8:28), Luke and Mark vary as to whether the place was Gadara, Gerasa, or Gergesa (cf. Mark 5:1; Luke 8:26). There are several likely explanations for this difference, not least of which is that some places have more than one name or that an event could take place near two separate places, either of which is a good description of where the event took place. On the other hand, there is one difference between the accounts that is harder to explain. In Matthew there are two demoniacs, but in Mark and Luke there is only one. Since the basic tenor of the account is the same in all three Gospels, there is no question regarding the historicity of the event (at which only Matthew, of these three Gospel writers, was present). One of the two demoniacs may have been more prominent than the other, and Mark and Luke (who both got their information second hand) may have focused their attention on him. Differences like these are not uncommon in circumstances were there are independent eyewitness accounts.

 

မဿဲက ထိုလူနှစ်ဦးသည် သင်္ချိုင်းဂူများတွင် နေထိုင်ပြီး အလွန်အကြမ်းဖက်သဖြင့် လူမသွားဝံ့တော့ကြောင်း ဖော်ပြသည် (၈:၂၈)။ ယေရှုကိုမြင်သောအခါ စကားဖြင့် ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်သည်။ သူတို့က “ti hēmin kai soi?” (အနက်မှာ “ငါတို့နှင့် သင်နှင့် အဘယ်သို့ဆိုင်သနည်း၊ ငါတို့ကို မနှောင့်ယှက်နှင့်” ဟု ဆိုလိုသည်) ဟု အော်ဟစ်ကြသည် (မာ ၁:၂၄; ယော ၂:၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယေရှုကို မလိုလားရခြင်းမှာ “ကာလ” (kairos) မရောက်မီ ညှဉ်းဆဲရန် လာသလားဟု မေးခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ “ကာလ” ဆိုသည်မှာ နောက်ဆုံးတရားစီရင်ချိန်၊ နတ်ဆိုးများနှင့် စာတန်ကို မီးအိုင်ထဲပစ်ချမည့်အချိန်ကို ဆိုလိုသည် (ဗျာ ၁၉:၂၀; ၂၀:၁၀၊ ၁၄)။ ထိုအချိန်မရောက်သေးသဖြင့် ယေရှုကို ချန်ထားခဲ့ရန် တောင်းဆိုကြသည်။ သို့သော် နတ်ဆိုးများကို နှင်ထုတ်မည်ဆိုပါက ဝေးကွာစွာ ကျက်စားနေသော ဝက်အုပ်ထဲသို့ ဝင်ခွင့်ပေးရန် တောင်းပန်ကြသည်။ နတ်ဆိုးများကို မကြာခဏ “မစင်ကြယ်သော နတ်” ဟုခေါ်သဖြင့် မစင်ကြယ်သော တိရစ္ဆာန်ထဲတွင် နေထိုင်ရန် သင့်လျော်သည်။ ပင်လယ်အရှေ့ဘက်ဒေသသည် တပါးအမျိုးသားများနေထိုင်ရာ ဖြစ်သဖြင့် ဝက်များရှိခြင်းမှာ အံ့သြစရာမဟုတ်ချေ။

Matthew notes that the two men dwelt among the tombs and were so frighteningly violent (8:28) that no one risked traveling in that area lest they be attacked. When they saw Jesus approach, they attacked Him with the ferocity of their words. They said, ti hēmin kai soi? Literally, the Greek is “What we and you?” This is an idiom that essentially means, “What do we have to do with you?” “Leave us alone,” or “What do you want with us?” (cf. Mark 1:24; John 2:4). The reason they wanted nothing to do with Jesus is indicated by their question about whether Jesus had come to torture them before the “time.” The word “time” (kairos) refers to a “destined” or an “appointed” time. Here it is a reference to the time of final judgment, when the devil and his followers will be cast into the lake of fire (Rev. 19:20; 20:10, 14). Since that time had not arrived yet, they wanted Jesus to leave them alone. But if He were going to cast them out, they begged Him to let them go away into a herd of pigs that were peacefully feeding in the distance. Since demons are often identified as unclean spirits (e.g., Matt. 12:43; Mark 5:2; Luke 8:29), what more appropriate place for them to dwell than in unclean animals? The presence of pigs in the area is not surprising since the region east of the Sea of Galilee was predominately Gentile.

 

ထိုခေတ်နတ်ဆိုးနှင်ထုတ်သူများနှင့်မတူဘဲ ယေရှုသည် နတ်ဆိုးများနှင့် စကားများများမပြောဘဲ “သွားကြ” ဟုသာ အမိန့်ပေးတော်မူသည်။ နတ်ဆိုးများ ဝက်များထဲဝင်သောအခါ ဝက်များသည် တောင်စောင်းမှ ပင်လယ်ထဲသို့ ပြေးဆင်းပြီး သေဆုံးကြသည်။ ဝက်များသေဆုံးခြင်းသည် နတ်ဆိုးစွဲကပ်ခြင်း၏ ဖျက်ဆီးတတ်သောအင်အားကို ပြသသည် (လု ၁၁:၂၄–၂၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Unlike exorcists of His day, in this case Jesus did not enter into a conversation with the demons. He merely commanded them, “Go!” When the demons entered the pigs, the poor animals stampeded down the hillside and plunged to their death in the sea. The death of the pigs illustrates the destructive force of demonic possession (cf. Luke 11:24–26).

 

ဒေသခံများ၏တုံ့ပြန်မှုမှာ အထူးသဖြင့် ဟာသဆန်သည်။ အကြမ်းဖက်နတ်ဆိုးစွဲကပ်သူများကို ကြာရှည်ခံစားခဲ့ရပြီး ချုပ်နှောင်၍မရနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ ယေရှုက ကုသပြီးနောက် သူတို့က ယေရှုကို ထွက်သွားရန် တောင်းဆိုကြသည် (၈:၃၄)။ အပြစ်မကင်းသော အရာများကို ယေရှုဖယ်ရှားမည်ကို စိုးရိမ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝက်များသေဆုံးခြင်းကြောင့် စီးပွားရေးဆုံးရှုံးမှာကို စိုးရိမ်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။

The reaction of the locals to the miracle is particularly ironic. For a long time they had had to put up with the violent, demon-possessed men, who resisted all efforts to restrain them. But now that Jesus had healed them, the response of the local people was to beg Jesus to leave (8:34). Perhaps this was because they were worried about what else that was sinful or unclean Jesus would have to remove from their lives, or perhaps they saw Jesus as an economic threat—He destroyed the pigs, a source of income for the region.

 

အခန်းကြီး - ၉

၉:၁–၈။ လေဖြူးနာသူကို ပျောက်ကင်းစေခြင်း။ မဿဲ ၉:၁ တွင် မဿဲသည် ဒုတိယအုပ်စုဖြစ်သော အံ့ဖွယ်ဇာတ်လမ်းသုံးခုအနက် တတိယအကြိမ် ပျောက်ကင်းစေခြင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ဤအံ့ဖွယ်အမှုသည် ယေရှုသည် မိမိမွေးရပ်မြို့သို့ ပြန်ရောက်ပြီးမကြာမီ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အခြားနေရာများမှ သိရှိရသည်မှာ ယေရှုသည် ထိုအချိန်က အမှုတော်ဆောင်ရွက်နေစဉ် ကပေရနောင်မြို့ကို မိမိမွေးရပ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည် (ဥပမာ၊ မဿဲ ၄:၁၂–၁၃)။ ရောက်ရှိပြီးမကြာမီ လူအချို့သည် လေဖြူးနာသူတစ်ဦးကို ယေရှုထံ ဆောင်ယူလာကြသည်။ အခြားညီအစ်ကိုခရစ်ဝင်ကျမ်းများမှ ဤပျောက်ကင်းခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ထပ်မံစိတ်ဝင်စားဖွယ် အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို သိရှိရသည်။ ဥပမာ၊ မာကု ၂:၁–၁၂ နှင့် လုကာ ၅:၁၇–၂၆ တို့တွင် လူအများက ယေရှုကို ဝိုင်းရံထားသဖြင့် ထိုလူများသည် ယေရှုထံ မရောက်နိုင်ဖြစ်နေရာ အပေါ်ထပ်ခေါင်မိုးပေါ်သို့ တက်ပြီး ခေါင်မိုးကို တူးဖောက်၍ ယေရှုထံ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ လုကာကျမ်းတွင်လည်း ထိုအချိန်၌ ယေရှုသည် ဂလိလဲ၊ ယုဒပြည်နှင့် ယေရှုလင်မြို့မှ လာရောက်သော ဖာရိရှဲများနှင့် ကျမ်းတတ်ပညာရှင်များ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် တွေ့ဆုံနေသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဤအသေးစိတ်အချက်များကို မဿဲလည်း သိရှိခဲ့ပြီးသား ဖြစ်သော်လည်း ဇာတ်လမ်း၏ အဓိကအချက်များကိုသာ အာရုံစိုက်ရန် ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။

9:1–8. The Healing of a Paralytic. Matthew 9:1 introduces the third healing of the second trio of miraculous stories that Matthew gathered together. This miracle took place soon after Jesus returned to His hometown. We know from elsewhere that Jesus’s hometown was Capernaum during this period of His ministry (e.g., Matt. 4:12–13). Soon after His arrival, some men brought Him a paralytic. From the other Synoptic Gospels, we know some additional interesting details about this healing. For example, from Mark 2:1–12 and Luke 5:17–26, we know that these men were unable to gain access to Jesus because of the crowds around Him, so they went up on the roof above Him and gained access to Him by digging through the roof. Luke also records that at the time Jesus was meeting with a delegation of Pharisees and scribes who had come from across Galilee, Judea, and Jerusalem to talk with Him. These details must have been known to Matthew, but he omits them to concentrate on the essential parts of this story.

 

ယေရှုက ထိုလူအား “သင်၏အပြစ်များကို လွှတ်ပြီးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူသည် (မဿဲ ၉:၂)။ ဤစကားသည် အခြားခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် ယေရှုသည် ပျောက်ကင်းစေသော မည်သူ့ကိုမျှ မပြောခဲ့သည့် စကားဖြစ်သည်။ တကယ်တော့ ယောဟန် ၉:၁–၃ တွင် တပည့်တော်များ၏ မျက်ကန်းခြင်းသည် တစ်စုံတစ်ယောက်၏ အပြစ်ကြောင့်ဟု ယူဆသည့်အတွက် ယေရှုက ငြင်းပယ်တော်မူခဲ့သည်။ ရောဂါသည် တစ်ခါတစ်ရံ မတော်တဆမှုနှင့် တူသည်။ ယာဉ်မောင်းသူမည်မျှ သတိထားစွာ မောင်းနှင်သည်ဖြစ်စေ မတော်တဆမှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ အရက်သောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အရမ်းမောင်းခြင်းရှိလျှင် ပိုမိုဖြစ်ပွားတတ်သော်လည်း အရက်မသောက်ဘဲ အမြန်နှုန်းကန့်သတ်ချက်အတိုင်း မောင်းသူများတွင်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ မတော်တဆမှု ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ ကျန်းမာရေးအလေ့အကျင့်မကောင်းသူများသည် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့ပြီး သက်တမ်းတိုတောင်းတတ်သော်လည်း ကျန်းမာစွာ နေထိုင်သူများတွင်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ ဖျားနာတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် ရောဂါနှင့် အပြစ်ကို များသောအားဖြင့် ဆက်စပ်မပြောဆိုတတ်ပေ။ သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံ ရောဂါသည် လူတစ်ဦး၏ ဘဝတွင် မှားယွင်းမှုတစ်ခုခုကြောင့် တိုက်ရိုက်ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ ဥပမာ အစားအသောက်မမှန်ကန်ခြင်း၊ အရက်သောက်ခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြားအန္တရာယ်ရှိသော အပြုအမူများကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ နှလုံးသားကို ကိုက်ခဲစေသော အပြစ်ရှိခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။

Jesus said to the man, “Your sins are forgiven” (Matt. 9:2)—words that no other Gospel account records Him saying to any other person whom He healed. Indeed, in John 9:1–3 Jesus denied His disciples’ suggestion that one person’s blindness was a result of someone’s sin. Disease is sometimes like an accident. No matter how careful a driver is, an accident may occur. It will occur more often if the driver is under the influence of alcohol or speeding, but even those who don’t drink and who stay within the speed limits occasionally have accidents. Those who have poor health habits are more likely to have poor health and a shorter life, but sometimes those who live a healthy life also get ill. Thus, Jesus did not usually link sin with disease. But sometimes a disease can be directly attributed to something wrong in a person’s life—be it poor diet, alcohol consumption, smoking, or engaging in other risky behaviors. It might even be brought on by some guilt that has been gnawing at a person’s conscience.

 

လေဖြူးနာသူ၏ ကိစ္စတွင် သူ၏အတိတ်တွင် လက်ရှိအခြေအနေကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော တစ်စုံတစ်ခုရှိခဲ့ပြီး ထိုအတိတ်သည် သူ့ကို စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သည်မှာ ထင်ရှားသည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် ထိုလူကို ပထမဦးစွာ ပျောက်ကင်းစေခြင်းမပြုဘဲ အပြစ်များကို လွှတ်ပြီးကြောင်း စိတ်အေးချမ်းစေတော်မူခဲ့သည်။ ရှိနေသော ကျမ်းတတ်ပညာရှင်အချို့က ယေရှုကို ဘုရားသခင်ကို စော်ကားသည်ဟု စွပ်စွဲကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အပြစ်ကို လွှတ်နိုင်သူသည် ဘုရားသခင်တစ်ပါးတည်းသာဖြစ်သည် (လုကာ ၅:၂၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယေရှုသည် မိမိသည် လူသားတစ်ပါးဖြစ်၍ လောက၌ အပြစ်လွှတ်ခွင့်အာဏာရှိကြောင်း နားထောင်သူများ သိရှိစေလိုတော်မူ၍ ထိုလူကို ပျောက်ကင်းစေတော်မူ၍ ထိုအချက်ကို ပြသတော်မူခဲ့သည်။

In the case of the paralytic, there must have been something in his past that had contributed to his current condition, and this past must have been troubling him. Therefore, the first thing Jesus did was not to heal the man but to assure him his sins were forgiven. Some of the scribes who were present accused Jesus of blasphemy. After all, only God can forgive sins (cf. Luke 5:21). Jesus wanted His listeners to know that He, the Son of Man, had the authority on earth to forgive sins, so He healed the man to illustrate this point.

 

၉:၉–၁၃။ အခွန်ခံများနှင့် အပြစ်ရှိသူများကို ခေါ်တော်မူခြင်း။ မဿဲသည် တပည့်ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း ဘောင်တစ်ခု၏ နောက်တစ်ဝက်ကို ထည့်သွင်းထားသည် (မဿဲ ၈:၁၈–၂၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤဇာတ်လမ်းတွင် တပည့်ဖြစ်ခြင်းသည် အလုပ်အကိုင် သို့မဟုတ် လူမှုအဆင့်အတန်းမချင်း လူတိုင်းကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ မဿဲ ၈–၉ သည် အများအားဖြင့် ယေရှု၏ ပျောက်ကင်းစေခြင်းအမှုများကို ဖော်ပြထားသော်လည်း အခွန်ခံမဿဲကို ခေါ်တော်မူခြင်းနှင့် အစာရှောင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော မေးခွန်းကို ထည့်သွင်းပြီး နောက်ထပ် ပျောက်ကင်းစေခြင်း သုံးခုကို ဆက်လက်ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုသည် အခွန်ခံရုံတွင် ထိုင်နေသော လူတစ်ဦးကို တွေ့တော်မူပြီး သူ့ကို လိုက်လို့ဟု မိန့်တော်မူသည်။ အံ့ဖွယ်ရာမှာ ထိုအခွန်ခံသမားသည် ချက်ချင်းလိုက်လံခဲ့သည်။ သူသည် မပြီးဆုံးသေးသော အလုပ်ကို စွန့်ပစ်ပြီး ယေရှုနောက်သို့ လိုက်ခဲ့သည်။ မဿဲက ဤအခွန်ခံကို “မဿဲ” ဟု ခေါ်ဆိုသော်လည်း မာကု ၂:၁၄ နှင့် လုကာ ၅:၂၇ တို့တွင် “လေဝိ” ဟု ခေါ်ဆိုထားသည်။ မဿဲနှင့် လေဝိသည် တူညီသောလူတစ်ဦးပင်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ကျမ်းစာအသစ်တွင် အခြားသူများလည်း နာမည်နှစ်ခုရှိခဲ့ကြသည် (ဥပမာ၊ ပေတရု/ကေဖာ၊ ပေါလု/ရှောလု)။ ထို့ကြောင့် မဿဲ/လေဝိလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။

9:9–13. The Calling of Tax Collectors and Sinners. Matthew inserts the second half of his discipleship frame (cf. 8:18–22) he has placed interspersed with his trio of miracles stories. In this account, he emphasizes that discipleship is an invitation that is extended to all people, regardless of their occupation or status in life. Even though Matthew 8–9 largely consists of descriptions of Jesus’s healing activities, it includes the calling of the tax collector, Matthew, and the question about fasting before returning to three further accounts of healing. Jesus found a man sitting at a tax collection booth and told him to follow Him. Remarkably, the tax collecting agent immediately did just that—he abandoned his unfinished business and followed Jesus. Matthew refers to this tax agent as “Matthew,” while he is called “Levi” in Mark 2:14 and Luke 5:27. That Matthew and Levi are two names for the same individual is clear. Others in the NT were known by more than one name (e.g., Peter/Cephas; Paul/Saul); so apparently was Matthew/Levi.

 

ဤခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ အစောဆုံး လက်ရေးစာမူများကို “မဿဲအတိုင်း” ဟု ခေါင်းစဉ်တပ်ထားပြီး အခွန်ခံမဿဲသည် တပည့်ဆယ့်နှစ်ပါးအနက် တစ်ပါးအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည် (မဿဲ ၁၀:၃)။ ထို့ကြောင့် ဤခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ အရေးအသားသမားသည် ယေရှု၏ ခေါ်တော်မူခြင်းကို ထူးခြားစွာ တုံ့ပြန်ခဲ့သော ထိုအခွန်ခံမှတစ်ပါးမဟုတ်ဟု ယေဘုယျယူဆကြသည်။ အခွန်ခံအဖြစ် သူသည် စာဖတ်ခြင်း၊ စာရေးခြင်းနှင့် စာရင်းအင်းပညာကို ကျွမ်းကျင်ခဲ့ရမည်ဖြစ်သည်။ သူ၏ စာရေးတတ်ကျွမ်းမှုသည် ခရစ်ဝင်ကျမ်းကို ရေးသားရာတွင် အလွန်အထောက်အကူ ဖြစ်ခဲ့မည်ဖြစ်သည်။

The earliest manuscripts of this Gospel are labeled “According to Matthew,” and as Matthew the tax collector is listed as one of the twelve disciples (Matt. 10:3), it is generally assumed that the author of the Gospel was none other than the tax agent who answered the call of Jesus in such a dramatic manner. As a tax collector he would have needed to have mastered reading, writing, and accounting practices. His writing skills would have been very helpful in composing the Gospel.

 

ယေရှုကို လိုက်လံရန် ခေါ်တော်မူခြင်းကို နာခံပြီးနောက် မဿဲသည် မိမိသူငယ်ချင်းများကို စုဝေးစေပြီး ပျော်ရွှင်စွာ စားသောက်ပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့သည် (လုကာ ၅:၂၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ထိုစားပွဲတွင် အခွန်ခံများနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ဂုဏ်သရေမရှိဟု ယူဆခံရသူများ အများအပြား ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် ဖာရိရှဲများက ယေရှု၏ တပည့်တော်များကို အဘယ်ကြောင့် ထိုသို့ပြုသည်ဟု မေးမြန်းကြသည်။ ယေရှုက အပြစ်ရှိသူများသည် သူ၏သတင်းစကားကို အလိုအပ်ဆုံးဖြစ်သဖြင့် သူတို့နှင့် အချိန်ကုန်ဆုံးရန် ရွေးချယ်တော်မူသည်ဟု ဥပမာတစ်ခုဖြင့် ဖြေကြားတော်မူသည်။

On obeying the call of Jesus to follow Him, Matthew gathered his friends in a celebratory meal (cf. Luke 5:29). As many of those present at the meal were tax collectors and others not held in high esteem in the community, the Pharisees asked the disciples of Jesus why he did this. Jesus responded with a parable to illustrate that He chose to spend His time with sinners as they needed His message the most.

 

၉:၁၄–၁၇ အစာရှောင်ခြင်းနှင့် စပျစ်ရည်သစ်။ မဿဲသည် တတိယအစုအဖွဲ့ကို ယေရှုယူဆောင်လာသော “အသစ်အဆန်း” အကြောင်း ဆွေးနွေးမှုဖြင့် မိတ်ဆက်သည်။ ယေရှု၏ဝန်ကြီးဌာနသည် ထိုခေတ်ဘာသာရေးဓလေ့ကို ပြုပြင်ရုံမျှမက လုံးဝအသစ်သော အစပြုခြင်းဖြစ်သည်။ သေလူကို ငိုကြွေးရုံမျှမက ရှင်စေသည်၊ မျက်စိကန်းနှင့် စကားမပြောနိုင်သူကို မြင်စေပြောစေသည်။ အဆုံးတွင် လူအများက “ဣသရေလပြည်တွင် ဤကဲ့သို့ ဘယ်သောအခါမျှ မဖြစ်ဖူးခဲ့” ဟု ဝန်ခံကြသည် (အပိုဒ် ၃၃)။

9:14–17. Fasting and New Wine. Matthew introduces his third set of miracle stories with a discussion about the “newness” of what Jesus had come to do. The ministry of Jesus involved not merely a modification of religious practice of that time but an entirely new beginning. Instead of merely mourning for the dead, Jesus would raise the dead. And rather than simply providing for the blind and mute, Jesus restored their sight and speech. The crowds at the end of this account themselves attested to the radical nature of Jesus’s ministry—they observed that nothing like this had ever been seen in Israel (v. 33).

 

ယောဟန်၏တပည့်များက အဘယ်ကြောင့် ယေရှု၏တပည့်များ အစာမရှောင်ကြောင်း မေးသောအခါ ယေရှုက မင်္ဂလာဆောင်ဧည့်သည်များသည် သတို့သားရှိစဉ် အစာမရှောင်နိုင်ဟု ဖြေတော်မူသည် (အပိုဒ် ၁၅)။ ထိုခေတ်မင်္ဂလာဆောင်ပွဲများသည် တစ်ပတ်ကြာတတ်ပြီး သတို့သား၏မိဘများက အိမ်ဖွင့်ဧည့်ခံသဖြင့် ပွဲခံ့ချိန်ဖြစ်သည် (မဿဲ ၂၅:၁–၁၃ မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ယေရှုရှိစဉ် အစာမရှောင်ရ။ သို့သော် “သတို့သား” ထွက်သွားသောအခါ အစာရှောင်ရန် အချိန်ရောက်လာမည်ဟု သတိပေးတော်မူသည်။

When asked by some of John the Baptist’s disciples why His disciples did not fast, Jesus replied that the wedding guests cannot fast while the bridegroom is with them (v. 15). Weddings at the time of Jesus were usually week-long events, during which time the groom’s parents kept a kind of open house so that friends of the two families could visit and celebrate with the newlyweds (see commentary on Matt. 25:1–13). Naturally, the time of a wedding was a time of feasting, not fasting. Thus, while Jesus was with them, His disciples should not fast. Jesus did warn, though, that when the “bridegroom” would leave, there would come a time suitable for fasting (9:15b).

 

ယေရှုက ခရစ်ယာန်များ အစာရှောင်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း ထိုခေတ်အခြားဘာသာရေးအသိုင်းအဝိုင်းကဲ့သို့ မဖြစ်ရကြောင်း ဥပမာနှစ်ခုဖြင့် ရှင်းပြတော်မူသည်။ (၁) အထည်ဟောင်းကို အထည်သစ်ဖား မဖာရ၊ (၂) စပျစ်ရည်သစ်ကို ရေစည်ဟောင်းတွင် မထည့်ရ။ လူသားတို့သည် ဆက်လက်တည်တံ့ခြင်းနှင့် ပြောင်းလဲခြင်းကို ဟန်ချက်ညီအောင် လုပ်ရသည်။ ဆက်လက်တည်တံ့ခြင်းလိုအပ်သော်လည်း ပြောင်းလဲခြင်းမှာ မလွှဲမရှောင်သာ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာတွင်ပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုပြောင်းလဲမှုများသည် အပ်နှံထားသော သမ္မာကျမ်းစကားကို မထိခိုက်စေရချေ။ သို့ရာတွင် ရာစုနှစ်များတစ်လျှောက် ခရစ်ယာန်ဘာသာတွင်ပင် သမ္မာကျမ်းအမှန်တရားကို ထိခိုက်စေသော ရုတ်တရက်ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ခဲ့သည်။

Jesus indicated that while Christians would fast from time to time, what happens in Christian circles should be quite different from what had been happening in the other religious circles of His day. He gave two illustrations. First, new cloth is not used to patch old cloth, as it just tends to rip away from the old cloth making a worse tear (v. 16). Second, new wine is not put into old wineskins (v. 17). In the first century, wine was made by crushing grapes. It was then placed in amphorae (large, distinctively shaped pottery vessels lined with a waterproofing material) or containers made of the skins of animals. Because there would still be some residual fermentation taking place when wine was first placed in the skin, the wineskin would need to be able to expand a little. Old wineskins did not have the necessary resilience and would burst.

 

Humans have always needed to balance out continuity and change. Continuity is important, yet change is inevitable, even in religions like Christianity. We need to ensure that those changes do not affect the biblical message entrusted to the church. Unfortunately, over the centuries Christianity itself experienced sudden and dramatic changes damaging to biblical truth.

၉:၁၈–၂၆ အုပ်ချုပ်သူ၏သမီးနှင့် သွေးစီးရောဂါရှိသောမိန်းမ။ မဿဲ ၉:၁၈–၂၆ တွင် ကုသခြင်းနှစ်ခု ရောယှက်ဖော်ပြထားသည်။ အုပ်ချုပ်သူ၏သမီးကို ရှင်စေခြင်းနှင့် ယေရှု၏အဝတ်ကို တို့သောမိန်းမ။ မာ ၅:၂၂ အရ ထိုအုပ်ချုပ်သူမှာ ယာဣရု ဟူ၍ အမည်ရှိပြီး တရားဇရပ်အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ မဿဲက သူ့ကို “အုပ်ချုပ်သူ” ဟုသာ ခေါ်ပြီး သမီးသေပြီးပြီ သို့မဟုတ် သေလုမျှဲဖြစ်နေကြောင်း ဆိုသည်။

9:18–26. A Ruler’s Daughter and a Sick Woman. Two healing stories are found mingled in Matthew 9:18–26, the raising of the ruler’s daughter and the healing of the woman who touched Jesus’s garment. From Mark 5:22 we know the name of the individual who came to Jesus to beg Him to restore his daughter to life. His name was Jairus, and he was a ruler of the synagogue. Matthew identifies him as an archōn—“a leader” or “ruler” and relates that he told Jesus that his daughter had died or was on the point of death (Matt. 9:18; cf. Mark 5:35).

 

အုပ်ချုပ်သူ၏အိမ်တွင် ယေရှုက မိန်းကလေးမသေဘဲ အိပ်ပျော်နေခြင်းသာဟု ဆိုတော်မူသည်။ အိပ်စက်ခြင်းကို သေခြင်း၏ ဥပစာအဖြစ်တတ်သည် (ယော ၁၁:၁၂–၁၄; ၁သက် ၄:၁၃)။ ယေရှုက မိန်းကလေးကို ရှင်စေတော်မူသည်။ ဘုရားသခင်အတွက် သေခြင်းသည် နိုးထစေနိုင်သော အိပ်စက်ခြင်းနှယ်ဖြစ်သည်။

At the house of the ruler, Jesus informed them that the girl was not dead but merely sleeping. Sleep is sometimes used as a euphemism for death (e.g., John 11:12–14; 1 Thess. 4:13). Jesus then restored her to life. For God, death is like a sleep from which He can waken us.

 

မစင်ကြယ်ခြင်းနှင့် စင်ကြယ်ခြင်းပြဿနာ ဤနှစ်ခုလုံးတွင် ထင်ရှားသည်။ လေ၀ိ ၁၅:၂၅–၂၇ အရ သွေးစီးရောဂါရှိသော မိန်းမသည် မစင်ကြယ်၊ သူတို့ထိသောအရာမှန်သမျှ မစင်ကြယ်။ လူသေကို တို့သူသည် ခုနစ်ရက် မစင်ကြယ်ရ (တော ၁၉:၁၁)။ သို့သော် မစင်ကြယ်သော မိန်းမက ယေရှုကို တို့သောအခါ၊ ယေရှုက လူသေကို တို့သောအခါ ယေရှုမစင်ကြယ်ခြင်းမဖြစ်ဘဲ မိန်းမပျောက်ကင်းပြီး စင်ကြယ်လာသည်၊ မိန်းကလေးရှင်လာပြီး စင်ကြယ်လာသည်။ ယေရှုသည် မစင်ကြယ်သောအရာကို တို့တော်မူရာ မစင်ကြယ်ခြင်းမှ စင်ကြယ်ခြင်းသို့ ပြောင်းလဲစေတော်မူသည်။

The issue of clean and unclean lies very close to the surface in both of the healings recorded in Matthew 9:18–26. According to Leviticus 15:25–27, a woman with a flow of blood was unclean, and anything she touched was unclean. Additionally, anyone who touches a dead body would be unclean for seven days (Num. 19:11). Yet while the unclean woman touched Jesus, and Jesus Himself touched a dead body, He did not become unclean. Instead, the woman was cured and thus became clean, and the dead child was brought back to life and thus was clean. Jesus touches the unclean, and the unclean becomes clean!

 

၉:၂၇–၃၈ မျက်စိကန်းနှင့် စကားမပြောနိုင်သူများကို ကုသခြင်း။ မဿဲသည် ဘုရားသခင်၏အသစ်အဆန်းလုပ်ဆောင်ချက်ကို ပရောဖက်များဟောထားသော မျက်စိကန်းများမြင်ရခြင်း (ဟေရှာ ၂၉:၁၈; ၃၅:၅; ၄၂:၇; ၆၁:၁) ဖြင့် သရုပ်ပြသည်။ ဣသရေလလူမျိုးတို့ ယခင်က မမြင်ဖူးသေးခဲ့ချေ။ ယုံကြည်ခြင်းသည် ဤကုသခြင်း၏ အဓိကဖြစ်သည်။

9:27–38. Healing the Blind and the Dumb. Matthew next illustrated the newness of God’s acts through Jesus in recounting the miraculous story of the healing of the blind—something that had been foretold by the prophets in regard to the Messiah’s work (Is. 29:18; 35:5; 42:7; 61:1) but that the Jews had not witnessed before. Faith is at the heart of this miracle of healing.

 

မဿဲ ၉:၃၂-၃၄ တွင် မဿဲက နေရဲ့ အံ့ဖွယ်အမှုသုံးခုကို နိဂုံးချုပ်ရင်း နတ်ဆိုးစွဲသဖြင့် ဆွံ့အသောသူကို ပျောက်ကင်းစေသည့်အကြောင်း တိုတိုတုတ်တုတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဤဇာတ်လမ်းသည် ယေရှုလာရောက်တော်မူလာသည့်အမှုသစ်ကို ထင်ရှားစေပြီး လူထုက ထိုအမှုကို ကွဲပြားစွာ တုံ့ပြန်ကြပုံကို ပြသထားသည်။ ထို့နောက် မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ နောက်အခန်းတွင် ယေရှု၏အစီအမံသဘောသဘာဝကို ဆွေးနွေးရန် လမ်းခင်းပေးရင်း ဧဝံဂေလိတရားရိတ်သိမ်းခြင်း၏ ကြီးမားသောအခွင့်အရေးကို ဖော်ပြထားသည်။

Matthew concludes his trio of miracle stories by briefly recounting the healing of a man who had become mute due to demonic possession (Matt. 9:32–34). The story highlights the newness of what Jesus had come to do and the different reactions of the crowds toward it. The account then prepares the way for a discussion of the nature of Jesus’s mission in the next section of Matthew’s Gospel by talking about the plentiful opportunity of the gospel harvest.

 

လူထုသည် နတ်ဆိုးစွဲသူ ပျောက်ကင်းလာသည်ကို မြင်ပြီး အံ့ဩခဲ့ကြပြီး ဣသရေလပြည်၌ ဤမျှလောက် ဘယ်နှစ်ခါမျှ မတွေ့ဖူးခဲ့ဟု နိဂုံးချုပ်ကြသည် (အပိုဒ် ၃၃)။ သို့သော် ဖာရိရှဲတို့က ယေရှုကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ နတ်ဆိုးမင်းအားဖြင့် နတ်ဆိုးများကို နှင်ထုတ်သည်ဟု သူတို့က စွပ်စွဲခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၄)။ ဤနှစ်မျိုးသောတုံ့ပြန်မှုကြားက ကွာခြားချက်သည် ပိုမိုထင်ရှားလှသည်။ ဖာရိရှဲတို့သည် ယေရှုကို လုံးဝငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။

Although the crowds were amazed at the healing of the demon-possessed man and concluded that God was manifest in these events because nothing like this had been seen in Israel (v. 33), the Pharisees attacked Jesus. They suggested that He cast out the demon by the power of the ruler of demons (v. 34). The contrast between these two reactions could not be more stark. The Pharisees rejected Jesus completely.

 

မဿဲ ၅-၇ သည် ယေရှုသင်ကြားတော်မူသည့်ဥပမာများဖြစ်ပြီး မဿဲ ၈-၉ သည် ယေရှုပျောက်ကင်းစေတော်မူသည့်ဥပမာများဖြစ်သည်။ တကယ်တော့ ယေရှုကို တရားဟောခြင်းထက် သင်ကြားခြင်းနှင့် ပျောက်ကင်းစေခြင်းအားဖြင့် ပိုမိုဖော်ပြထားသည်။ ယေရှု၏ သင်ကြားခြင်းနှင့် ပျောက်ကင်းစေခြင်းအမှုတော်၏ အကြောင်းရင်းကို မဿဲ ၉:၃၆-၃၈ တွင် ဖော်ပြထားသည်။ လူထုကို ကြည့်ရှုပြီး သိုးထိမ်းမရှိသလို နှိပ်စက်ခံရပြီး (အက်စကီလ်မဲနွိုင်) ပစ်ချခံရသည်ကို (အက်ရီမဲနွိုင်) သနားကြင်နာတော်မူသည်။ ယေရှုမိန့်တော်မူသည်မှာ ရိတ်သိမ်းခြင်းသခင်အား အလုပ်သမားများ ထပ်မံစေလွှတ်ပေးရန် ဆုတောင်းကြလော့ဟု ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၃၈)။

Matthew 5–7 consists of examples of Jesus teaching, while Matthew 8–9 consists of examples of Jesus healing. In fact, He is much more often portrayed as teaching and healing than he is as preaching. Jesus’s motivation for His teaching and healing ministry is revealed in Matthew 9:36–38. He has compassion on the crowds, as they were harassed (eskylmenoi) and dejected (errimmenoi), rather like sheep that were without a shepherd. According to Jesus, the appropriate response is to pray to the Lord of the harvest to put more workers into His harvest (v. 38).

မဿဲ၏ ယေရှုပျောက်ကင်းစေခြင်းအမှုတော်ဆိုင်ရာ ဓမ္မပညာ Matthew’s Theology of Jesus’s Healing Ministry

မဿဲ ၈-၉ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ယေရှု၏အံ့ဖွယ်အမှုများကို ကြည့်သောအခါ ထပ်တလဲလဲ ပေါ်ထွက်လာသော အနည်းဆုံး ငါးမျိုးသော အကြောင်းအရာများကို တွေ့ရပြီး ထိုအံ့ဖွယ်အမှုများ၏ အရေးကြီးပုံကို အလင်းပေးသည်။ As we look at the miracles of Jesus recorded in Matthew 8–9, we find at least five themes that keep reoccurring in them and that shed some light on their significance.   ၁. ယုံကြည်ခြင်း၏ ဗဟိုပြုမှု။ အံ့ဖွယ်အမှုများစွာသည် ယုံကြည်ခြင်း၏ လိုအပ်ချက်ကို ထင်ရှားစေသည်။ ယေရှုသည် ရာထူးဗိုလ်ကို ယုံကြည်ခြင်းကြောင့် ချီးမွမ်းတော်မူပြီး သူ၏ယုံကြည်ခြင်းအတိုင်း ပျောက်ကင်းခြင်းဖြစ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူသည် (၈:၁၃)။ မျက်စိကန်းနှစ်ယောက်အကြောင်း၌လည်း အလွန်ဆင်တူသော စကားများကို သုံးထားသည် (၉:၂၉)။ သွေးဆင်းသည့်ဝေဒနာရှိသော မိန်းမသည် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် (မှော်အတတ်အားဖြင့်မဟုတ်) ပျောက်ကင်းသည်ကို မဿဲ ၉:၁၈-၂၆ နှင့် မာကု ၅:၂၁-၄၃ တွင် အလေးပေးထားသည်။ မာကုက မိန်းမသည် ယေရှုက သူမ၏ယုံကြည်ခြင်းက သူမကို ပျောက်ကင်းစေသည်ဟု မပြောမီ ပျောက်ကင်းပြီးဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည် (မာကု ၅:၂၉-၃၄)။ ယုံကြည်ခြင်းသည် ပျောက်ကင်းခြင်းမတိုင်မီ ရှိရမည်ဆိုသော အစဉ်လိုက်ကို သံသယဖြစ်စရာ လုံးဝမရှိပါ။ မဿဲက ပထမဦးစွာ မိန်းမအား သူမ၏ယုံကြည်ခြင်းက ပျောက်ကင်းစေသည်ဟု ပြောခဲ့ပြီးမှ ပျောက်ကင်းသည်ဟု ဖော်ပြသည် (မဿဲ ၉:၂၂)။ သူတို့အားလုံးသည် ယေရှုသည် သူတို့တောင်းဆိုသည်ကို လုပ်နိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ 1. Centrality of Faith. Several of the miracles highlight the necessity of faith. Jesus commended the centurion for his faith and said that the healing would occur in accordance with his trust in Him (8:13). Very similar words are used in the incident of the two blind men (9:29). That the woman with the flow of blood was healed by faith (not magic) is emphasized in both Matthew 9:18–26 and Mark 5:21–43. Mark says that the woman was healed before Jesus told her that her faith had healed her (Mark 5:29–34). There is no doubt at all of the correct sequence of faith before healing. Matthew first states that the woman was told that her faith had healed her, and then he informs the reader that she was healed (Matt. 9:22). They all trusted that Jesus could do what they were requesting.   ၂. မသန့်ရှင်းသောအရာ သန့်ရှင်းလာခြင်း။ မသန့်ရှင်း၊ သန့်ရှင်း၊ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်ခြင်းဆိုသော ခွဲခြားမှုများသည် ဘုရားသခင်ထံချဉ်းကပ်နည်းကို သမ္မာကျမ်းစာသင်ပြသည့် အရေးကြီးသောအချက်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘာသာတရားကိုင်းရှိုင်းသော ယုဒလူမျိုးသည် နာမျိုးရောဂါသည်၊ အသေကောင်၊ သွေးဆင်းနေသူကို မထိရ။ မဿဲ ၈-၉ တွင် ဖော်ပြထားသော ပျောက်ကင်းစေခြင်းအံ့ဖွယ်အမှုများအတွင်း ယေရှုသည် ထိုအမျိုးအစားအားလုံးနှင့် ကိုက်ညီသူများကို ထိတော်မူသည် (၈:၃; ၉:၂၁-၂၂၊ ၂၅)။ သို့သော် ယေရှုသည် မသန့်ရှင်းသူ မဖြစ်ဘဲ ထိမိသော မသန့်ရှင်းသူများသည် သန့်ရှင်းလာကြသည်။ သူ၏ဘုရားသခင့်သန့်ရှင်းမှုနှင့် သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်မှုသည် မသန့်ရှင်းမှုထက် သာလွန်ပြီး အနိုင်ရရှိသည်။ 2. The Unclean Becomes Clean. The distinctions between unclean, clean, and holy form an important part of what the Bible teaches about how to approach God. Thus the observant Jew would avoid touching a leper, a dead body, or anyone who was bleeding. In the course of the healing miracles recounted in Matthew 8–9, Jesus touched individuals who fit each of these categories (8:3; 9:21–22, 25). But rather than Jesus becoming unclean, the unclean whom He touched became clean. His divine purity and holiness are more powerful than the unclean and overcome it.   ၃. ယေရှု၏ ဗဟိုပြုမှု။ အံ့ဖွယ်အမှုဇာတ်လမ်းများကို အလွန်ရိုးရှင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။ သွေးဆင်းသည့်မိန်းမက ယေရှုထံ လာထိပြီးနောက် ယေရှုသည် မည်သူထိသည်ဟု မေးခဲ့သည်၊ တပည့်တော်များက လူထူထပ်ရာ၌ လူများက တွန်းပို့နေကြသည်ဟု အံ့ဩစွာ ဖြေခဲ့သည်၊ ယေရှုက ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကြည့်ပြီး မိန်းမက ဖြေခဲ့သည်ဆိုသော အသေးစိတ်အချက်များကို အခြားခရစ်ဝင်ကျမ်းများမှ သိရှိရသည် (မာကု ၅:၂၅-၃၄)။ ထို့အပြင် အိမ်ခေါင်မိုးကို ဖောက်ခဲ့သည်ဆိုသော အသေးစိတ်များလည်း မဿဲ၏ဇာတ်လမ်းတွင် မပါဝင်ပါ (မဿဲ ၉:၂၀-၂၂)။ အခြားခရစ်ဝင်ကျမ်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် မဿဲ၏ဇာတ်ကြောင်းများသည် အလွန်တိုတို ဖြစ်ပြီး ယေရှု၏ ဗဟိုပြုမှုနှင့် ယုံကြည်ခြင်း၏ လိုအပ်ချက်ကို ထင်ရှားစေသည်။ 3. The Centrality of Jesus. The miracle accounts are told with great simplicity. It is from the other Gospels that we learn that the men carrying the paralytic to Jesus chose to dig through the roof above where Jesus was talking to the religious leaders who had come from around the country to talk to Him (Mark 2:4; Luke 5:17–19). It is from the other Gospels that we hear that after the woman with the flow of blood touched Jesus, Jesus actually paused and asked who touched Him. His disciples looked bemused and said there is a lot of jostling that happens in a crowd. But Jesus looked around, and the woman responded to His question (Mark 5:25–34). These, and other interesting details, are absent from Matthew’s account (Matt. 9:20–22). Compared to the other Gospels, then, the accounts in Matthew are very concise and highlight the centrality of Jesus and the necessity of faith.   ၄. လျှို့ဝှက်ရန် လိုအပ်ချက်။ အနည်းဆုံး ပျောက်ကင်းစေခြင်းအံ့ဖွယ်အမှုနှစ်ခုတွင် ယေရှုသည် လျှို့ဝှက်ထားရန် တောင်းဆိုတော်မူသည် (နာမျိုးသမားကို ၈:၄ နှင့် နတ်ဆိုးစွဲသူကို ၉:၃၁)။ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ နောက်ပိုင်းတွင် ယေရှုက အဘယ်ကြောင့် ထိုသို့တောင်းဆိုရသည်ကို အကြောင်းပြချက်တစ်ခု တွေ့ရသည်။ လူများသည် ယေရှုမည်သူဖြစ်သည်၊ သူ၏အခန်းကဏ္ဍမည်သို့ရှိသည်ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် နားမလည်ခဲ့ကြပါ။ ပတေရုပင်လျှင် ယေရှုသည် ခရစ်တော်ဖြစ်ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သော်လည်း ခရစ်တော်သည် ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ပြီး အသေခံရမည်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည် (၁၆:၁၆၊ ၂၁-၂၃)။ ယုဒခေါင်းဆောင်များနှင့် ရင်ဆိုင်မှုမှာ မလွှဲမရှောင်သာ်ဖြစ်သော်လည်း အံ့ဖွယ်အမှုများကို လျှို့ဝှက်ထားခြင်းအားဖြင့် ယေရှုသည် ထိုရင်ဆိုင်မှုကို တတ်နိုင်သမျှ နောက်ဆုံးထားရန် ကြိုးစားနေခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ 4. Secrecy. In at least two of the healing miracles, Jesus insisted on the necessity of secrecy (the leper in Matt. 8:4 and the demon-possessed man in 9:31). Later in the Gospel of Matthew, we discover a reason why Jesus may have requested this: people widely misunderstood who He was and what His role was. After all, even Peter, who recognized that Jesus was the Messiah, denied that the Messiah would suffer and die (16:16, 21–23). While the confrontation with the Jewish leaders was inevitable, by keeping His miracles low-key, Jesus may have been seeking to postpone the confrontation for as long as possible.   ၅. ယေရှု၏ ကျယ်ပြန့်သော ပျောက်ကင်းစေနိုင်စွမ်း။ မဿဲ ၈-၉ တွင် ယေရှုသည် နာမျိုးသမားကို ပျောက်ကင်းစေသည် (၈:၁-၄)၊ ဝေးဝေးမှ ကျွန်ကို ပျောက်ကင်းစေသည် (၈:၅-၁၃)၊ မုန်တိုင်းကို ငြိမ်သက်စေသည် (၈:၂၃-၂၇)၊ နတ်ဆိုးများကို နှင်ထုတ်သည် (၈:၂၈-၃၄; ၉:၃၂-၃၄)၊ အကြောအမျှားရောဂါသည်ကို ပျောက်ကင်းစေသည် (၉:၁-၇)၊ သွေးဆင်းသည့်မိန်းမကို ပျောက်ကင်းစေသည် (၉:၂၀-၂၂)၊ သေဆုံးသွားသော မိန်းကလေးကို ရှင်ပြန်ထမြောက်စေသည် (၉:၁၈-၂၆)၊ မျက်စိကန်းများကို မြင်စေသည် (၉:၂၇-၃၁) နှင့် ဆွံ့အသူကို စကားပြောနိုင်စေသည် (၉:၃၂-၃၄)။ ဤအရာအားလုံးကို ကြင်နာသနားခြင်းကြောင့် လုပ်ဆောင်တော်မူသည် (၉:၃၆)။ ယေရှုသည် ပျောက်ကင်းစေရန် သို့မဟုတ် ပြန်လည်ထူထောင်ရန် မဖြစ်နိုင်သောအရာ လုံးဝမရှိပါ။ သူသည် ကတိတော်ခံ မေရှိယဖြစ်တော်မူသည်။ သူ၏ပျောက်ကင်းစေနိုင်စွမ်း၏ ပြည့်စုံမှုကို ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာတော်မူချိန်တွင် ထင်ရှားစေမည်ဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏လူ့ခန္ဓာကိုယ်များကို ရွေးနုတ်၍ ပြောင်းလဲပေးကာ အပြစ်နှင့် သေခြင်း၏ ဩဇာနှင့် ရှိနေမှုမှ ကင်းဝေးစေမည် (ရောမ ၈:၃; ၁ကော ၁၅:၅၀-၅၇; ဗျာ ၂၁:၃-၄)။ 5. Jesus’s Comprehensive Power to Heal. Across Matthew 8–9 we see Jesus heal a leper (8:1–4), heal at a distance a servant who was very ill (8:5–13), calm a storm (8:23–27), cast out demons (8:28–34; 9:32–34), heal a paralytic (9:1–7), heal a woman with a flow of blood (9:20–22), raise a dead girl back to life (9:18–26), and restore sight to the blind (9:27–31) and speech to the dumb (9:32–34). All of this was motivated by compassion (9:36). Clearly there is nothing beyond the power of Jesus to heal or restore. He is the promised Messiah. The consummation of His healing power will be manifested at the Second Coming, when our human bodies will be redeemed, transformed, and placed beyond the influence and presence of sin and death (Rom. 8:3; 1 Cor. 15:50–57; Rev. 21:3–4).

အခန်းကြီး - ၁၀

၁၀:၁–၁၁:၁ တရားဟောခွင့် ၂- နိုင်ငံတော်ကို ကြေညာခြင်းအတွက် ညွှန်ကြားချက်များ

မဿဲ၏ အခြားတရားဟောခွင့်များနည်းတူ ဒုတိယတရားဟောခွင့်ကို ထူးခြားသော စကားစုဖြင့် နိဂုံးချုပ်ထားသည်။ “ယေရှုသည် ဤစကားများကို ပြီးဆုံးတော်မူသောအခါ” (၁၁:၁; နှိုင်းယှဉ် ၇:၂၈; ၁၃:၅၃; ၁၉:၁; ၂၆:၁)။ ဒုတိယတရားဟောခွင့်ကို များသောအားဖြင့် အစီအမံတရားဟောခွင့်ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး တပည့်တော် ဆယ့်နှစ်ပါးကို ခန့်အပ်ခြင်းနှင့် သူတို့၏အစီအမံဆိုင်ရာ ယေရှု၏ညွှန်ကြားချက်များကို ဆွေးနွေးထားသည်။ တရားဟောခွင့်၏ နောက်ပိုင်းအပိုင်းသည် အထူးသဖြင့် တပည့်တော်များကို ရည်ရွယ်သော်လည်း ရှေးကျမ်းခေတ်နှင့် ခေတ်သစ် ယေရှု၏နောက်လိုက်များအတွက်လည်း အဓိကသ သတင်းစကားရှိသည်။

10:1–11:1

Discourse 2: Instructions for Proclaiming the Kingdom

Like the other discourses in Matthew, the second discourse finishes with the distinctive phrase kai egeneto hote etelesen ho Iēsous—“And it happened, when Jesus had finished …” (11:1; cf. 7:28; 13:53; 19:1; 26:1). The second discourse is usually called the mission discourse, as it deals with the commissioning of the twelve disciples and Jesus’s instructions to them concerning their mission. The latter part of the discourse, addressed particularly to the disciples, also has a strong message for the other followers of Jesus, both ancient and modern.

 

၁၀:၁–၁၅။ ဆယ့်နှစ်ပါးကို ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် စေလွှတ်ခြင်း။ အလွန်ဆင်တူသော တပည့်တော်စာရင်းကို မာကု ၃:၁၅-၁၉ နှင့် လုကာ ၆:၁၂-၁၆ တွင်လည်း တွေ့ရသည်။ စာရင်းများသည် နီးပါး တူညီသော်လည်း ခရစ်ဝင်ကျမ်းရေးသူတိုင်းက တပည့်တော်တစ်ဦး သို့မဟုတ် တစ်ဦးထက်မကကို အပိုအချက်ပေးထားသည်။ ဥပမာ၊ လုကာက မဿဲနှင့် မာကုက “ရှိမုန်ကျေနာန်လူ” ဟုခေါ်သော တပည့်ကို “ဇေလုတ်ဟု ခေါ်သော ရှိမုန်” ဟု အမည်ပေးထားသည် (မဿဲ ၁၀:၄; မာကု ၃:၁၈; လုကာ ၆:၁၅)။ ဤသည်မှာ အနည်းငယ်သာ ကွဲပြားခြင်းဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ “ကျေနာန်လူ” ဆိုသည်မှာ “ဇေလုတ်” ဟူ၍ အခြားအမည်ဖြစ်သည်။ မာကုက ယာကုပ်နှင့် ယောဟန်၏ဖခင်ကို ဇေဗေဒဲဟု အမည်ပေးပြီး သူတို့ကို မိုးကြိုးသားများဟု ခေါ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (မာကု ၃:၁၇)။ မဿဲက တပည့်တော် မဿဲသည် အခွန်ခံဖြစ်သည်ဟု အချက်ပေးထားပြီး အခြားခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် မပါဝင်ပါ (မဿဲ ၁၀:၃)။

10:1–15. Choosing and Commissioning the Twelve. A very similar list of disciples is also found in Mark 3:15–19 and Luke 6:12–16. While these lists are almost the same, each Gospel writer conveys something extra about one or more of the disciples. For example, Luke names the disciple that both Matthew and Mark refer to, “Simon the Canaanite,” as “Simon called the Zealot” (Matt. 10:4; Mark 3:18; Luke 6:15). This is a minor change, because “Canaanite” is an alternate term for “Zealot.” Mark provides the information that the father of James and John was named Jacob, and they were called sons of thunder (Mark 3:17). Matthew provides the information that the disciple Matthew was a tax collector (Matt. 10:3), information missing in the other Gospels.

 

တပည့်တော်ဆယ့်နှစ်ပါး၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် အရေးကြီးသော အချိန်ကာလကို ယခုမိတ်ဆက်ထားသည်။ ယခင်က သူတို့သည် ယေရှု၏အဖော်မျှသာ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ယေရှုတရားဟောသံကို ကြားခဲ့ပြီး ပျောက်ကင်းစေတော်မူသည်ကို ကြည့်ခဲ့ကာ သင်ကြားချက်များကို ခံယူခဲ့ကြသည်။ ယခုမူ သူတို့ကို နှစ်ယောက်စီ စုဖွဲ့၍ ယေရှု၏အမှုတော်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် စေလွှတ်တော်မူသည်။ ကိုယ်တိုင်လုပ်ဆောင်ရသည့် အတွေ့အကြုံက ယေရှု၏သင်ကြားချက်ကို သူတို့နားလည်မှုကို များစွာတိုးတက်စေပြီး ယေရှုလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်နှင့် မိန့်တော်မူခဲ့သည်များကို မှတ်မိစေမည်ဖြစ်သည်။

An important moment in the development of the twelve apostles is now introduced. Prior to this they had been the companions of Jesus. They had heard Him preach, watched Him heal, and received His teachings. Now they were sent off in groups of two to continue the ministry of Jesus. The experience of doing this for themselves would dramatically increase their understanding of Jesus’s teaching and consolidate their memories of what He did and said.

 

ယေရှုသည် သူ၏တပည့်တော်များကို မည်သည့်နေရာသို့ သွားရမည်ကို တင်းကြပ်စွာ ညွှန်ကြားတော်မူသည်။ ယုဒမဟုတ်သူတို့၏ နယ်မြေသို့ မသွားရန်နှင့် ရှမာရိမြို့များသို့ မဝင်ရန် ညွှန်ကြားတော်မူသည်။ ဣသရေလအိမ်၏ ပျောက်ဆုံးနေသော သိုးများထံသို့သာ သွားရန် စေလွှတ်တော်မူသည် (မဿဲ ၁၀:၅-၆)။ ခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ နောက်ဆုံးစာကြောင်းနှစ်ကြောင်းတွင် ယေရှုသည် တပည့်တော်များကို သွားရာနေရာဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားချက်အသစ်ပေးထားသည် (၂၈:၁၈-၂၀)။ “လူမျိုးတကာကို ငါ၏တပည့်ဖြစ်စေလော့” ဟု မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၁၉)။ ၂၈:၁၉ တွင် “လူမျိုးများ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးသည် ၁၀:၅ တွင် များသောအားဖြင့် “ယုဒမဟုတ်သူများ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ ဤနေရာ၌ တိုးတက်မှုတစ်ခု ရှိနေပုံရသည်။ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်း အများစုတွင် ယေရှု၏ လောကီအမှုတော်သည် သူ၏ကိုယ်ပိုင်လူမျိုး ယုဒလူများထံသို့ အဓိက ကန့်သတ်ထားသည်။ ကျေနာန်မိန်းမ (၁၅:၂၁-၂၈) နှင့် ရောမရာထူးဗိုလ် (၈:၅-၁၃) ကဲ့သို့ ခြွင်းချက်များ ရှိသော်လည်း ယေရှု၏ဆီမှ လေးယောက်သော မိန်းမများကို မျိုးရိုးဇယားတွင် ထည့်သွင်းထားခြင်းကို လျစ်လျူရှုမထားသင့်ပါ (မဿဲ ၁:၁-၁၇၊ အထူးသဖြင့် အပိုဒ် ၃၊ ၅-၆ ကို ကြည့်ပါ)။ သို့သော် ယေရှု၏ လောကီအမှုတော်သည် ယုဒလူများကို အဓိက ဦးတည်ထားသည်။ သို့ရာတွင် သူ၏ကိုယ်ပိုင်လူမျိုး၏ ခေါင်းဆောင်များနှင့် အခြားယုဒလူများစွာက ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။ မဿဲ၏ခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင်သာ ပါဝင်သော အခန်းတစ်ခုတွင် ယုဒလူထုက ယေရှုကို ငြင်းပယ်သည်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဗာရာဗကို ယေရှုအစား ရွေးချယ်ခဲ့သော လူထုကြီး၏ ပြင်းထန်သောအခန်းပြီးနောက် (၂၇:၁၅-၂၃) ပိလတုသည် လူထုရှေ့တွင် လက်ဆေးကာ ယေရှု၏အသွေးအတွက် ငါသည် အပြစ်မရှိဟု ကြေညာခဲ့သည်။ လူထုက သူ၏အသွေးကို ငါတို့နှင့် ငါတို့သားမြေးများပေါ် သက်ရောက်စေဟု ဖြေကြားခဲ့သည် (၂၇:၂၄-၂၆)။

Jesus provided strict instructions about where His disciples were to go. They were to avoid going to any non-Jewish areas and were not to enter any Samaritan towns. Instead, they were sent to the lost sheep of Israel (Matt. 10:5–6). The very last two sentences of the Gospel contain the command of Jesus giving His disciples a new instruction about where they were to take His teaching (28:18–20). He told them to go and “make disciples of all the nations” (v. 19). The word translated “nations” in Matthew 28:19 is the exact same word usually translated “Gentiles” in 10:5. There seems to be a progression here. Throughout most of the Gospel of Matthew, Jesus’s earthly ministry is largely confined to His own people—the Jews. There are exceptions to this rule, such as the Canaanite woman (15:21–28) and the Roman centurion (8:5–13). Nor should the presence of the four women in the genealogy of Jesus be overlooked (see commentary on Matt. 1:1–17, in particular vv. 3, 5–6). Nevertheless, the ministry of Jesus was largely focused on Jews during His earthly ministry. Yet He was ultimately rejected by many of the leaders of His own nation and many other Jews. In a passage unique to his Gospel, Matthew records the rejection of Jesus by the Jewish crowd. After the dramatic scene in which the large crowd chose Barabbas over Jesus (27:15–23), Pilate washed his hands before them stating that he was innocent of Jesus’s blood. The crowd responded that His blood would be on them and their children (27:24–26).

 

ဤအခန်းများသည် ယေရှုက တပည့်တော်များကို စေလွှတ်တော်မူချိန်တွင် အနာဂတ်ဖြစ်သည်။ သူတို့ကို ကိုယ်တော်ရှေ့တွင် စေလွှတ်၍ ကိုယ်ပိုင်လူမျိုးဖြစ်သော ယုဒလူများထံ ကောင်းကင်နိုင်ငံတော် နီးပြီဟူသော သတင်းစကားကို တတ်နိုင်သမျှ ရောက်အောင် ပို့ဆောင်စေတော်မူသည် (၁၀:၇)။

These scenes were yet future when Jesus commissioned His disciples. He sent them out before Him to reach as many of His fellow Jews as possible with the message that the kingdom of heaven was at hand (10:7).

 

၁၀:၁၆–၃၃။ လာမည့်ညှဉ်းဆဲခြင်းများ။ ယေရှုသည် တပည့်တော်များကို ခက်ခဲသောအခြေအနေများနှင့် ကြုံတွေ့ရမည်ဟု သတိပေးတော်မူသည်။ သူသည် ငြိမ်သက်ခြင်းမင်းသားဖြစ်တော်မူသော်လည်း သူ၏နောက်လိုက်များသည် ကောင်းမှုနှင့် ဆိုးမှု အင်အားစုများ၏ ကြီးမားသော တိုက်ပွဲရှိနေသော ကမ္ဘာတွင် နေထိုင်နေကြောင်း မမေ့ကြရ။ ခရစ်ယာန်ဖြစ်သည်ဟု အမှတ်အသားပြုခြင်းသည် အချို့အခါ သေဒဏ်ပင် ဖြစ်နိုင်သည်။ အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အသင်းတော်တွင် ညှဉ်းဆဲခြင်း အဆက်မပြတ် မရှိခဲ့သော်လည်း အခါအားလျော်စွာ ခရစ်ယာန်အချို့ကို သူတို့ယုံကြည်ချက်ကြောင့် သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည် (တေ့သဒေသ ၆:၈–၇:၆၀; ၁၂:၁; ၂ကော ၁၁:၂၄-၂၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ကျမ်းချဲ့ပြင်ပ၌ ရောမဧကရာဇ် နီရူးလက်ထက် ခရစ်ယာန်များကို ပြင်းထန်စွာ ညှဉ်းဆဲခဲ့သည်ကို သိရှိရပြီး ပလင်နီယပ်သည် ပုန်တုနှင့် ဘိထူနိယပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမင်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် (ခရစ်နှစ် ၁၁၁-၁၁၃) နောက်ထပ် ညှဉ်းဆဲခြင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤသည်များသည် ရောမအင်ပါယာတွင် ခရစ်ယာန်များ၏ ဘဝမှာ မည်မျှ မတည်မငြိမ်ဖြစ်နိုင်သည်ကို ဥပမာပေးသည်။

10:16–33. Coming Persecutions. Jesus warned His disciples that they would encounter difficult situations. While He is the Prince of Peace, His followers need to remember that they live in a world where there is a terrible struggle between the forces of good and the forces of evil. At times, being identified as a Christian can be a death sentence. It is not true that persecution was continuous in the early days of the church, but from time to time some Christians were put to death because of their belief (cf. Acts 6:8–7:60; 12:1; 2 Cor. 11:24–27). Outside of the NT, we know of a severe persecution of Christians in Rome by Emperor Nero and further persecution when Pliny was governor of Pontus and Bithynia (A.D. 111–113). These are examples of how precarious life could be for Christians in the Roman Empire.

 

ယေရှုသည် သူ၏နောက်လိုက်များကို ဝံပုလွေများအလယ် သိုးများကဲ့သို့ စေလွှတ်သဖြင့် ချိုးငှေ့များလောက် ဖြူစင်ပြီး မြွေများလောက် ပညာရှိကြရန် တိုက်တွန်းတော်မူသည် (မဿဲ ၁၀:၁၆)။ ဝံပုလွေများဝိုင်းရံထားသော သိုးများသည် အလွန်အားနည်းသည်။ ယေရှုသည် သူ၏နောက်လိုက်များကို သူ၏နမူနာအတိုင်း နူးညံ့သိမ်မွေ့မှုနှင့် နှိမ့်ချမှုကို လိုက်နာရမည်ဟု သတိပေးသော်လည်း အန္တရာယ်ထဲ မလိုအပ်ဘဲ ကိုယ်တိုင်မထည့်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ အန္တရာယ်မှာ မလွှဲမရှောင်သာ ရောက်လာမည်ဖြစ်သည်။ သူတို့ကို ဂျူးဂိုဏ်ချုပ်ရုံးများတွင် ရိုက်ပုတ်မည်၊ အုပ်ချုပ်ရေးမင်းများထံ တရားခံအဖြစ် လွှဲပြောင်းပေးအပ်မည် (အပိုဒ် ၁၇-၁၈)။ တရားရုံးတွင် ရှိနေခြင်းသည် အခြားသူများ ယေရှုအကြောင်းကို ကြားနာရန် အခွင့်အရေးဖြစ်လာမည်။ ထိုသို့သော အခြေအနေတွင် ဘာပြောရမည်ကို စိုးရိမ်စရာ မလိုဟု ယေရှုက မိန့်တော်မူသည်။ အကြောင်းမှာ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်က သင့်လျော်သော စကားများကို ပေးမည်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၉-၂၀)။ ခက်ခဲသော ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ယေရှု၏နောက်လိုက်အချို့သည် မိသားစုနှင့် လိုက်လျောရန် သို့မဟုတ် ယေရှုကို လက်ခံပြီး ထိုမိသားစုဝင်များထံမှ သစ္စာဖောက်ခံရရန် ဆုံးဖြတ်ရမည်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၁)။ ညှဉ်းဆဲခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ခရစ်ယာန်များသည် ထွက်ပြေးပြီး နောက်မြို့သို့ သွားရမည် (အပိုဒ် ၂၃)။

Because Jesus was sending His followers out like sheep in the midst of wolves, He urged them to be as harmless as doves and wise as serpents (Matt. 10:16). Sheep surrounded by wolves are very vulnerable. Jesus warned His followers that while they must follow His example of meekness and humility, this does not mean that they should unnecessarily put themselves in the way of danger. This would inevitably come: His followers would be flogged in synagogues and handed over to governors as miscreants (vv. 17–18). Their appearance in court would, in fact, be an opportunity for others to hear about Jesus. They were not to worry about what to say in such circumstances because the Holy Spirit would give them appropriate words to say (vv. 19–20). Some difficult decisions would have to be made. Some of Jesus’s followers would have to make a decision to fit in with their family or to accept Jesus and be betrayed by the very same family members (v. 21). Christians are to take the dramatic step of leaving when persecution arises and going to the next town (v. 23).

 

ယေရှု၏နောက်လိုက်များသည် ညှဉ်းဆဲခြင်းကို ကြုံတွေ့ရသောအခါ အံ့ဩစရာ မရှိပါ။ အကြောင်းမှာ ယေရှုကိုယ်တိုင် အရင်ညှဉ်းဆဲခံရပြီးသားဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၄-၂၅)။ သို့သော် ဤအရာအားလုံးအတွင်း ပညာရှိစွာ ပြုမူကြရမည်၊ အာဏာပိုင်များနှင့် ရင်ဆိုင်ခြင်းကို ရှာဖွေခြင်း သို့မဟုတ် အာဏာပိုင်များ၏ သဘောထားကို ပိုဆိုးစေမည့် ပြုမူခြင်း မပြုကြရ။

The followers of Jesus should not be surprised when encountering persecution. After all, Jesus was persecuted before them (vv. 24–25). Yet through all this, they need to conduct themselves wisely, not seeking confrontation with authorities or acting in ways that might aggravate the attitudes of those in authority.

 

ယေရှုသည် သူ၏ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် မည်သို့ပြုမူကြရမည်ကို ရှင်းပြတော်မူသည်၊ အထူးသဖြင့် တရားရုံးတွင် ရှိနေရချိန်။ တရားသူကြီးများကို မကြောက်ကြရ (၁၀:၂၈)၊ ဖခင်သည် သူတို့၏ကောင်းကျိုးကို အမြဲစိတ်ဝင်စားနေသည်ဟု ယုံကြည်ကြရ (အပိုဒ် ၂၉)။ အခြားသူများရှေ့တွင် ငါ့ကို ဝန်ခံလျှင် ငါသည် ငါ့ခမည်းတော်ရှေ့တွင် သင်တို့ကို ဝန်ခံမည်၊ သို့သော် အခြားသူများရှေ့တွင် ငါ့ကို မဝန်ခံလျှင် ငါ့ခမည်းတော်ရှေ့တွင် သင်တို့ကို ငါ မဝန်ခံဟု သူတို့ကို အာမခံတော်မူသည် (အပိုဒ် ၃၂-၃၃)။

Jesus then outlined how His followers are to conduct themselves as His representatives, especially when they find themselves in court. They should not fear their judges (10:28) and should trust in the Father, who is always interested in their well-being (v. 29). He assured His followers that if they acknowledge Him before others, He would acknowledge them before His Father, although if they fail to acknowledge Him before others, then He would not acknowledge them before His Father (vv. 32–33).

 

၁၀:၃၄–၁၁:၁။ အန္တရာယ်များနှင့် ဆုလာဘ်များ။ ယေရှုက ကိုယ်တော်သည် ပဋိပက္ခများကို ယူဆောင်လာရန် လာသည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ကိုယ်တော်နှင့်ပတ်သက်၍ ဖခင်နှင့်သား၊ မိခင်နှင့်သမီးတို့ကြားတွင် ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည် (အခန်း ၃၄–၃၉)။ ထို့ကြောင့် မိသားစုဆက်ဆံရေး၏ အခြေခံအထည်အလိပ်ပင် အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်သည်။ သို့သော် ကိုယ်တော်ကို လိုက်နာခြင်း၏ အန္တရာယ်များနှင့်အတူ ခရစ်ယာန်သတင်းစကားကို လက်ခံသူများကို ကောင်းချီးပေးနိုင်သည့် အခွင့်အရေးနှင့် ထိုမှလာသော ဆုလာဘ်လည်း ရှိသည် (အခန်း ၄၀–၄၁)။

10:34–11:1. Risks and Rewards. Jesus warned that He came to bring conflict. Sometimes there will be conflicts about Him between fathers and sons, mothers and daughters (vv. 34–39). The very fabric of the family can thereby be put at risk. Yet alongside the risks of following Him is the opportunity to be a blessing to those who receive the Christian message and the reward that comes with it (vv. 40–41).

 

အခန်းကြီး - ၁၁

၁၁:၂–၁၂:၅၀ ယေရှု၏အမှုတော်အပေါ် တုံ့ပြန်မှုအမျိုးမျိုး

မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ နောက်အခန်းတွင် ယေရှုနှင့်ကိုယ်တော်၏သတင်းစကားအပေါ် လူတို့၏ တုံ့ပြန်မှုအမျိုးမျိုးကို ပြသသည့် ဇာတ်လမ်းများစွာ တင်ပြထားသည်။ အချို့က ယေရှုသည် ပညတ်တော်အရ ကတိထားခံရသော မယ်ရှိယဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အချို့က ကိုယ်တော်ကို မည်သို့ယူဆရမည်ကို မသေချာကြချေ (၁၁:၂–၃၊ ၁၂:၁၅–၁၆၊ ၂၂–၂၃၊ ၄၆–၅၀)။ သို့သော် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်အများစု၏ တုံ့ပြန်မှုမှာ လုံးဝဆိုးရွားခဲ့သည်။ ယေရှုဘာပြုသည်ဖြစ်စေ သူတို့က ကိုယ်တော်သည် မှားယွင်းသောဆရာဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာယူဆကြပြီး ကိုယ်တော်ကို ဖျက်ဆီးရန် အတူတကွ ကြံစည်ကြသည် (၁၂:၁–၂၊ ၁၄၊ ၂၄၊ ၁၄)။

11:2–12:50

Different Responses to the Ministry of Jesus

In the next section of his Gospel, Matthew presents a number of stories that illustrate the different responses to Jesus and His message. Some believed Jesus to be the promised Messiah, while others were not sure what to make of Him (11:2–3; 12:15–16, 22–23, 46–50). The response of the majority of religious leaders, however, was entirely negative. No matter what Jesus did, they were sure He was a false teacher (12:1–2, 14, 24), and they conspired together to destroy Him (12:14).

 

၁၁:၂–၁၉။ ယောဟန်ခရစ်ဝင်ဆရာ၏ တမန်များ။ အကျဉ်းထောင်များသည် သဘာဝအရ မနှစ်မြို့ဖွယ်နေရာများဖြစ်ပြီး လူတစ်ဦးသည် အလွန်အမင်း တွေးတောတွေးပြစရာ အချိန်များစွာရှိတတ်သည်။ မဿဲ၏ဇာတ်ကြောင်းတွင် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ဆရာကို ထိုသို့သောအခြေအနေတွင် တွေ့ရသည်။ ဘုရားသခင်၏အမှန်တရားကို ရဲဝံ့စွာကြေညာသူ၊ လူထုကြားတွင် နာမည်ကြီးသော တရားဟောဆရာဖြစ်သူ ယောဟန်သည် ဘုရင်ဟေရုဒ်အန္တိပတ်စ်က သူ့ညီ၏ဇနီးကို လက်ထပ်ခြင်းမပြုသင့်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည့်အတွက် အကျဉ်းချခံရခြင်းဖြစ်သည် (၁၄:၃–၄)။ သူပြောခဲ့သည်မှာ သမ္မာတရားကျမ်းစာနှင့်ကိုက်ညီသော်လည်း (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၈:၁၆) ဟေရုဒ်အန္တိပတ်စ်အတွက် ထိုအရာမှာ အရေးမကြီးခဲ့ချေ။ သူသည် ဘုရင်ဖြစ်သည်၊ ရှေးကျမ်းစာပညတ်များကို မခံယူရဟု ခံစားခဲ့သည်။ ယောဟန်သည် ထောင်ထဲတွင် ထိုင်နေရင်း သူ့အပေါ်ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို ပြန်တွေးတောခဲ့သည်။ သူ၏အမှတ်တရများတွင် ယေရှု၏နှစ်ခြင်းခံခြင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် အခြေအနေများလည်း ပါဝင်သည် (မဿဲ ၃:၁၃–၁၇)။ ယေရှုအပေါ် သူ၏မျှော်လင့်ချက်များ မှားယွင်းသွားသလားဟု သူစတင်သံသယဝင်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှုထံ တမန်များစေလွှတ်ပြီး “လာမည့်သူ” (erchomenos) ဟုတ်မဟုတ် မေးမြန်းစေခဲ့သည် (၁၁:၃)။ ဤစကားလုံးကို သုံးခြင်းဖြင့် ယောဟန်သည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၌ ကတိထားခံရသော အရေးကြီးသည့် ဘာသာရေးနှင့်နိုင်ငံရေးပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး လာမည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်ကို ထိမိစေခဲ့သည် (ဆာလံ ၁၁၈:၂၆၊ ဟေရှာယ ၅၉:၂၀)။ ဓမ္မသစ်ကျမ်း၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို မယ်ရှိယဟု ခေါ်သည်။

11:2–19. Messengers from John the Baptist. By their very nature, prisons are unpleasant places where a person has too much time to brood, and it is in such a situation that we find John the Baptist in Matthew’s account. The fearless proclaimer of God’s truth and popular preacher had been imprisoned for saying that King Herod Antipas should not have married his brother’s wife (14:3–4). Although what he said was in accord with biblical law (Lev. 18:16), that did not matter to Herod Antipas. He was the king, and he felt he was not subject to such ancient laws. As John sat in prison, he had time to reflect on what had happened to him. Among his memories were the circumstances surrounding the baptism of Jesus (Matt. 4:13–17). He clearly was beginning to wonder whether his hopes for Jesus were misplaced. Thus he sent messengers to Jesus to ask Him whether He was the erchomenos—“the Coming One” or “the One who is to come” (11:3). By using this phrase, John was tapping into the expectations in the OT of the coming of some important religious and political figure (cf. Ps. 118:26; Is. 59:20), described in the NT as the Messiah.

 

ယေရှုက ယောဟန်၏တပည့်များကို ကိုယ်တော်၏အမှုတော်ကို ကြည့်ရန် ညွှန်ပြခဲ့သည်။ မျက်စိကန်းသူများ မြင်လာကြသည်၊ ဒူးများထောက်မသူများ လျှောက်နိုင်ကြသည်၊ နာမူးသူများ သန့်ရှင်းလာကြသည်၊ နားပင်းသူများ ကြားနိုင်ကြသည်၊ သေသူများ ထမြောက်လာကြသည်၊ ဆင်းရဲသောသူများသည် ဧဝံဂေလိတရားကို ခံရကြသည်။ ယေရှုသုံးခဲ့သော စကားများသည် ဟေရှာယကျမ်း၌ရှိသော အခန်းများစွာကို သတိတရစေသည် (ဥပမာ၊ ဟေရှာယ ၃၅:၅–၆၊ ၆၁:၁)။ ထိုနည်းတူစကားများကို သုံးခြင်းဖြင့် ယေရှုသည် ယောဟန်အား ကိုယ်တော်၏အမှုတော်ပတ်လည်ရှိ အံ့ဖွယ်အမှုများသည် ဟေရှာယ၏ပရောဖက်ပြုချက်များတွင် ကြေညာထားသော ထိုသူ၏အမှုတော်လက္ခဏာများဖြစ်ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ ဤနည်းဖြင့် ယေရှုသည် ယောဟန်၏မေးခွန်းကို ဖြေကြားခဲ့ပြီး ကိုယ်တော်သည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၌ ပရောဖက်ပြုချက်ထားသော ထိုသူဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်သည် ယောဟန်အား နူးညံ့စွာ ဆုံးမသည့်အနေဖြင့် ကိုယ်တော်ကြောင့် မတုန်လှုပ်သူများကို မင်္ဂလာရှိသည်ဟု ကြေညာခဲ့သည် (မဿဲ ၁၁:၆)။ ယေရှုသည် ယောဟန်မျှော်လင့်ထားသည့်နည်းအတိုင်း မပြုမူခဲ့ချေ။ ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏မျှော်လင့်ချက်အတိုင်း ရှားရှားပါးပါး ပြုမူတော်မူသည်။ သို့သော် လူသားအားလုံး၏ကယ်တင်ခြင်းနှင့် လူတိုင်း၏ အကောင်းဆုံးအကျိုးကို ရှာတော်မူသည်။ အထူးသဖြင့် အခြေအနေမကောင်းသည့်အခါ ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏အကျိုးအတွက် အမြဲပြုမူနေသည်ကို သဘောပေါက်ရန် ယုံကြည်ခြင်းလိုအပ်သည်။ ယောဟန်ခရစ်ဝင်ဆရာအတွက်လည်း ထိုအချိန်တွင် အခြေအနေမကောင်းခဲ့ချေ။

Jesus replied to the question by directing the attention of the disciples of John to His own ministry: the blind recover sight, the lame walk, the lepers are cleansed, the deaf hear, the dead are raised, and the poor receive the gospel. The language Jesus used is reminiscent of a number of passages from Isaiah (e.g., 35:5–6; 61:1), and by using similar language, Jesus showed John the Baptist that the miracles surrounding His ministry were evidences of the activity of the One announced in the prophecies of Isaiah. By this means, Jesus answered John’s question and identified Himself as the one prophesied in the OT. Jesus was perhaps sending a gentle rebuke to John when He pronounced a blessing on those not offended by Him (Matt. 11:6). Jesus had not acted in quite the way John expected. Indeed, God rarely acts in accordance with our expectations, but He is seeking the salvation of all humanity and the greatest good of everyone in it. It takes faith to realize that God is always acting in our best interests, especially when things are not going well, as they were not for John the Baptist.

 

ထို့နောက် ယေရှုသည် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ဆရာ၏အခန်းကဏ္ဍနှင့် ကိုယ်တော်နှင့်ယောဟန်တို့၏ဆက်ဆံရေးကို ရှင်းပြခဲ့သည်။ လူများ တောရှိယောဟန်ကိုကြည့်ရန် အဘယ်ကြောင့်သွားကြသနည်းဟု မေးပြီး သူသည် ပရောဖက်တစ်ပါးဖြစ်သောကြောင့်ဟု နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည် (အခန်း ၇–၉)။ ယေရှုက ယောဟန်သည် ပရောဖက်ဖြစ်သည်ကို သဘောတူသော်လည်း ပရောဖက်ထက်ပိုသည်ဟု ဆိုသည်။ သူသည် မာလခိ ၃:၁ တွင်ဖော်ပြထားသော လမ်းပြင်ဆောင်ရွက်ရန် စေလွှတ်ခံရသော တမန်တော်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် လက်ခံလိုသူများအတွက် ယောဟန်သည် မာလခိ ၄:၅ တွင် ကြေညာထားသော လာမည့်ဧလိယပရောဖက်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည် (မဿဲ ၁၁:၁၄)။ ယေရှုက ယောဟန်သည် အဟောင်းနှင့်အသစ်ကို ခွဲခြားသည့်အမှတ်အသားဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည် (မဿဲ ၁၁:၁၂)။ ပရောဖက်များနှင့်ပညတ်တရားအားလုံးသည် ယောဟန်အချိန်ထိသာ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် အမျိုးသမီးမှမွေးဖွားသူတိုင်းတွင် ယောဟန်ထက်ကြီးသောသူ မရှိသော်လည်း နိုင်ငံတော်၌ အနိမ့်ဆုံးသောသူပင် ယောဟန်ထက်ကြီးသည်ဟု ဆိုသည် (အခန်း ၁၁)။

Jesus then shared His understanding of the role of John the Baptist and the relationship between Himself and John. He asked why people had gone into the wilderness to see John and concluded they did so because he was a prophet (vv. 7–9). Jesus agreed with this assessment of John but said that John was more than a prophet. He was the one spoken of in Malachi 3:1, a messenger sent to prepare the way. He went on further to say that those who are willing to accept that fact will recognize that John is the prophet Elijah who would come (Matt. 11:14), announced in Malachi 4:5. Jesus said that John marks the division between the old and the new (Matt. 11:12). All the prophets and law extended to the time of John. But even though none born of women is greater than John the Baptist, even the least in the kingdom of heaven is greater than him (v. 11).

/

ယေရှုသည် ထိုမျိုးဆက်ကို ငိုယိုနေသောကလေးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။ သူတို့၏ပျော်ရွှင်သောဂီတကို အကဖြင့်မတုံ့ပြန်ကြ၊ ငိုကြွေးသံကို ငိုယိုခြင်းဖြင့် မတုံ့ပြန်ကြချေ (အခန်း ၁၇)။ ယောဟန်သည် ကောင်းသောစားစရာ၊ စပျစ်ရည်မသောက်ဘဲ လာခဲ့သည်ဆိုမှ နတ်ဆိုးစွဲသည်ဟု စွပ်စွဲကြသည် (အခန်း ၁၈)။ ယေရှုသည် စားသောက်လျက် လာခဲ့သည်ဆိုမှ ခဲခဲစားတတ်သူ၊ စပျစ်ရည်ကို အလွန်သောက်တတ်သူ၊ အခွန်ခံများနှင့်အပြစ်သားများနှင့် မိတ်ဆွေဖြစ်သူဟု စွပ်စွဲကြသည် (အခန်း ၁၉)။ ယေရှုက ပညာသည် သူ၏သားသမီးများ (သို့မဟုတ် အချို့လက်ရေးမူများတွင် သူ၏အမှုများ) ဖြင့် အတည်ပြုခံရသည်ဟု ဖြေကြားခဲ့သည် (အခန်း ၁၉၊ လုကာ ၇:၃၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Jesus then likened His generation to whining children who say that their joyful music is not responded to with dancing, their lamenting not responded to with weeping (v. 17). John came without eating fine food or drinking wine, and he was accused of being demon possessed (v. 18). Jesus came eating and drinking, and they accused him of being a glutton, overindulgent in wine, and worse, a friend of tax collectors and sinners (v. 19). Jesus responded with the observation that wisdom is vindicated by (in some manuscripts) its children or (in others) its works (v. 19; cf. Luke 7:35).

 

၁၁:၂၀–၂၄။ ဗက်ဇိုင်ဒ၊ ခိုရာဇိန်နှင့် ကဖာနာအုံမြို့များအပေါ် အမင်္ဂလာ။ ယေရှုသည် ကိုယ်တော်၏အမှုတော်ကို မယုံကြည်ဘဲ ငြင်းပယ်သော မြို့သုံးမြို့ကို အပြစ်တင်ခဲ့သည်။ ဤမြို့များသည် ဂလီလီဒေသတွင် ယေရှု၏အံ့ဖွယ်အမှုများ အဓိကဖြစ်ပွားခဲ့ရာ နေရာများဖြစ်သောကြောင့် ပိုမိုပြင်းထန်သော တရားစီရင်ခြင်းခံရမည်ဖြစ်သည်။ ဗက်ဇိုင်ဒသည် ကဖာနာအုံမှ အိုင်ကိုပတ်၍ မလှမ်းမကမ်းရှိ ငါးဖမ်းရွာလေးဖြစ်သည်။ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ဤနေရာတွင်သာ ဖော်ပြထားသော်လည်း အခြားခရစ်ဝင်ကျမ်းများအရ ယေရှုသည် လူဦးရေ ၅၀၀၀ ကျွေးမွေးပြီးနောက်  ၄၃ တပည့်များကို ဗက်ဇိုင်ဒသို့ အရင်စေလွှတ်ခဲ့သည်ကို သိရသည်။ ယောဟန် ၁:၄ နှင့် ၁၂:၂၁ အရ ဖိလိပ္ဖုသည် ဗက်ဇိုင်ဒဇာတိဖြစ်ပြီး အန္ဒြေ၊ ပေတရု၏မူလနေရပ်လည်းဖြစ်သည်။ ခိုရာဇိန်သည် ဂလီလီတောင်ကုန်းများတွင်ရှိသော ရွာငယ်ဖြစ်ပြီး ကဖာနာအုံမှ မလှမ်းမကမ်းတွင်ရှိသည်။ ထိုရွာကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များတူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ်တွင် လည်ပတ်ကြည့်ရှုနိုင်သည်။

11:20–24. Woes to Bethsaida, Chorazin, and Capernaum. Jesus denounced three towns for their unbelief and rejection of His ministry. The judgment placed on these towns was all the more severe since they were the primary recipients of Jesus’s miracles in Galilee. Bethsaida was a small fishing village not far around the lake from Capernaum—the city that was the center of much of Jesus’s ministry. Bethsaida is referenced only here in the Gospel of Matthew, but from the other Gospels we discover that after Jesus multiplied the loaves and fishes to feed five thousand men as well as women and children, He sent His disciples ahead to Bethsaida. From John 1:44 and 12:21, we discover that Philip was from Bethsaida and that at one point in time, it was the home of Andrew and Peter. Chorazin itself was a small village in the foothills of Galilee, not that far from Capernaum. It has been excavated by archaeologists, and its ruins may be visited.

 

တတိယမြို့မှာ ကဖာနာအုံဖြစ်သည်။ မဿဲ ၄:၁၃ အရ ယေရှုသည် အမှုတော်စတင်ချိန်တွင် နာဇရက်မှ ကဖာနာအုံသို့ ပြောင်းလာခဲ့သည်။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အဖြစ်အပျက်များစွာ ထိုမြို့၌ဖြစ်သည်။ ဥပမာ၊ ဗိုလ်ခြေမှူး၏သူငယ်ကို ပျောက်ကင်းစေခြင်း (၈:၅–၁၃)၊ ငါးပါးစကားဖြင့် ဗိမာန်တော်အခွန်ပေးရန် ငွေပေးခဲ့ခြင်း (၁၇:၂၄–၂၇) စသည်တို့ဖြစ်သည်။ အခြားခရစ်ဝင်ကျမ်းများကလည်း ကဖာနာအုံသည် ယေရှု၏အမှုတော်ဗဟိုချက်ဖြစ်ကြောင်း ထောက်ခံသည် (မာကု ၁:၂၁၊ ၂:၁၊ ၉:၃၃၊ လုကာ ၄:၃၁၊ ၇:၁၊ ယောဟန် ၂:၁၂၊ ၆:၁၇)။ ကဖာနာအုံကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များ တူးဖော်ခဲ့ပြီး ယေရှု၏ခေတ်က ဂလီလီပင်လယ်မြောက်ဘက်ကမ်းတစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့နေထိုင်သော ငါးဖမ်းရွာလေးဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၆၀၀ မှ ၁၅၀၀ အတွင်းရှိသည်။

The third town mentioned is Capernaum. Matthew 4:13 notes that at the beginning of His ministry, Jesus moved from Nazareth to Capernaum and several of the incidents in the Gospel took place there. These include the healing of the centurion’s servant (8:5–13) and the miraculous provision of the temple tax from a coin found in the mouth of a fish (17:24–27). The other Gospels support the identification of Capernaum as the center of Jesus’s ministry (e.g., Mark 1:21; 2:1; 9:33; Luke 4:31; 7:1; John 2:12; 6:17). Capernaum has also been excavated by archeologists (see commentary on Matt. 4:12–17). In Jesus’s time it was a pleasant fishing village spread out along the north shore of the Sea of Galilee and had between 600 and 1,500 inhabitants.

 

မဿဲ ၁၁:၂၀ အရ ဤမြို့သုံးမြို့၌ ယေရှု၏အံ့ဖွယ်အမှုများ များစွာဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း နောက်တွင်မူ မပြောင်းလဲခဲ့ကြချေ။ ယေရှုသည် သူတို့ကို အပြစ်တင်ပြီး “အမင်္ဂလာ” ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုမြို့များ၏ ခိုင်မာသောစိတ်နှလုံးကို တုရုနှင့်ဇိဒုန်မြို့များထက် ဆိုးရွားသည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဟေရှာယနှင့်ယေဇကျေလကျမ်းများတွင် တုရုနှင့်ဇိဒုန်မြို့များကို ဘုရားသခင်၏တရားစီရင်ခြင်းခံရန်ရှိသော မြို့များအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပရောဖက်ပြုချက်ထားသည် (ဟေရှာယ ၂၃:၁–၁၂၊ ယေဇကျေလ ၂၆–၂၈)။

Matthew 11:20 notes that it was in these three towns that many of Jesus’s miracles took place, yet they had not repented. Jesus reproached them and pronounced a “woe” on them, characterizing their obduracy as worse than that of Tyre and Sidon. Isaiah and Ezekiel have extensive oracles against Tyre and Sidon (Is. 23:1–12; Ezek. 26–28), which clearly outline their status as cities under the judgment of God.

 

၁၁:၂၅–၃၀။ နားနေခြင်း။ ကိုယ်တော်၏အမှုတော်ကို ငြင်းပယ်သော မြို့များကို တရားစီရင်ခဲ့သော်လည်း ယေရှုသည် ကိုယ်တော်၏ဖိတ်ခေါ်ချက်ကို နားထောင်သူအားလုံးအား ကယ်တင်ခြင်းကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ မဿဲ ၁၁:၂၅–၂၇ တွင် ယေရှု၏စကားများသည် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် မကြာခဏတွေ့ရသော ဓမ္မသတ်ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုမျိုးဖြစ်သည်။ ခမည်းတော်သည် အရာအားလုံးကို ငါ့အား အပ်နှစ်းထားသည် (ယောဟန် ၅:၂၂၊ ၁၇:၆၊ ၉ နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ ခမည်းတော်ကို သားမှတစ်ပါး အဘယ်သူမျှ မသိ (မဿဲ ၁၁:၂၇၊ ယောဟန် ၆:၄၆၊ ၁၄:၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ ပညာရှိသူ၊ ဉာဏ်ကြီးရှင်များထံမှ လျှို့ဝှက်ထားပြီး ကလေးများအား ဖော်ပြထားသည်ဟု မဿဲက မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (မဿဲ ၁၁:၂၅)။ ဤအတွေးအခေါ်များသည် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် မကြာခယ် ဖော်ပြထားသည်။

11:25–30. Rest. While judgment was passed on the cities who rejected His ministry, Jesus offered salvation to all those who would heed His invitation to find rest in Him. The words of Jesus in Matthew 11:25–27 reflect the kind of theological insights that are found extensively in the Gospel of John. Matthew records Jesus as saying that everything has been given to Him by the Father (cf. John 5:22; 17:6, 9), that no one knows the Father except the Son (Matt. 11:27; cf. John 6:46; 14:6), and that significant knowledge has been hidden from the wise and intelligent but revealed to children (Matt. 11:25). These are thoughts that are expressed many times in the Gospel of John.

 

ယေရှုသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသူအားလုံးကို ကိုယ်တော်ထံလာရောက်ပြီး ကိုယ်တော်၏နှဲ (zygos) ကို ထမ်းရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ နှဲသည် တိရစ္ဆာန်များနှင့် ကျေးကျွန်များနှင့် ဆက်နွယ်သည်။ နွားများထမ်းစရာ နှဲသည် လည်ပင်းတစ်ဝိုက်တွင် တပ်ဆင်ထားပြီး နွားက တွန်းအားပေးရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ ကျေးကျွန်၏နှဲသည် လေးလံသောဝန်ကို ထမ်းရန်အတွက် ပခုံးပေါ်တွင်တင်ထားသော ရှည်လျားသောတုတ်ဖြစ်ပြီး ဝန်ကို လက်နှစ်ဖက်အစား ပခုံးနှစ်ဖက်ဖြင့် ဖြန့်ဝေထားနိုင်သည်။ နွားရော ကျေးကျွန်ရော မသင့်တော်သောနှဲသည် မအီမသာဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် နှဲသည် အထူးသဖြင့် ကျွန်ခံခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည် (၁တီမောသေ ၆:၁)။

Jesus extended an invitation to anyone who is weary to come and take His yoke (zygos). Yokes are associated with animals and slaves. A yoke forms part of the harness of an ox and is placed around the animal’s neck so that the ox has something to press against. The yoke of a slave enabled him or her to carry heavy burdens. It was a long bar placed over the shoulders and shaped to fit the shoulders, and it was used to distribute the weight across the shoulders rather than the arms. For both the ox and the slave, an ill-fitting yoke could cause great discomfort. Within the NT, the yoke has become symbolic of subservience, especially that of slavery (1 Tim. 6:1).

 

သို့သော် ယေရှုသည် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးရှိသူများကို ကိုယ်တော်၏နှဲကို ထမ်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ မဿဲ ၂၃:၄ တွင် ယေရှုသည် ဖာရိရှဲများ၏ ပညတ်တရားကို တင်းကျပ်စွာအတင်းအကြပ်လိုက်နာခြင်းကြောင့် လူများပခုံးပေါ် လေးလံသောဝန်ကို ချည်နှောင်သည်ဟု အပြစ်တင်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် မောရှေမှတစ်ဆင့် ပေးသောပညတ်ကို ပြောင်းလဲပျက်စီးစေခဲ့သည်။ သို့သော် ယေရှုသည် နောက်လိုက်များကို ဘုရားသခင်၏မူလအစီအမံသို့ ပြန်လည်ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏နှဲသည် လွယ်ကူသည်မှာ တောင်းဆိုချက်များ ပိုမိုပေါ့ပါးလွယ်ကူသောကြောင့် မဟုတ် (မဿဲ ၅:၂၀–၄၈ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယေရှုနှင့်ဆက်ဆံရေးမှတစ်ဆင့် ပညတ်တရားကို လုံးဝကွဲပြားခြားနားသော အတိုင်းအတာဖြင့် ခံစားရသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့ပြီး နှိမ့်ချသောသူ (tapeinos) ဖြစ်သည်။ ဤနှစ်မျိုးသောပညတ်တရားအမြင်များကြား ကြီးမားသောကွာခြားချက်ကို နောက်ဆက်တွဲ ဇာတ်လမ်းနှစ်ခုတွင် အထူးသဖြင့် တနင်္ဂနွေနေ့စောင့်ထိန်းခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပေါ်လွင်သည်။

Yet Jesus urged those who are burdened to accept His yoke. In Matthew 23:4 Jesus rebuked the Pharisees for their legalistic mentality, which had the effect of binding heavy burdens on the shoulders of people. They had perverted the nature of the law given through Moses. Jesus, however, invited His followers back to God’s original plan. The yoke of Jesus is easy not because its demands are lighter (cf. Matt. 5:20–48) but because it involves experiencing the law through an entirely different dimension—through a relationship with Jesus, who is gentle and tapeinos (“humble” or “lowly”). The stark contrast between these two different perspectives of the law is evident in the controversy over what constitutes proper Sabbath observance in the two following stories.

 

အခန်းကြီး - ၁၂

၁၂:၁–၈။ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် စပါးနုက်ခူးခြင်း။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းလေးစောင်လုံးတွင် ယေရှုနှင့်ဖာရိရှဲများကြား တနင်္ဂနွေနေ့စောင့်ထိန်းပုံနှင့်ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားမှုများကို များစွာအာရုံစိုက်ထားသည်။ ဤအငြင်းပွားမှုဖြစ်ရခြင်းမှာ တပည့်များသည် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် စပါးနုက်ခူးပြီး စားသုံးနေသည်ကို ဖာရိရှဲများတွေ့မြင်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည် (မာကု ၂:၂၃–၂၈၊ လုကာ ၆:၁–၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ တပည့်များ၏လုပ်ရပ်ကို တနင်္ဂနွေနေ့တွင် မပြုရာဟု ဖာရိရှဲများက စွပ်စွဲခဲ့သည် (မဿဲ ၁၂:၂)။ သူများပိုင်သော စပါးကို လက်ဖြင့်သာ ခူးယူခွင့်ရှိသည်မှာ ဓမ္မဟောင်းပညတ်အရ ခွင့်ပြုထားသော်လည်း (တရားဟောရာ ၂၃:၂၅) ဖာရိရှဲများက စပါးနုက်ခူးခြင်းကို ရိတ်သိမ်းခြင်း၊ လက်ဖဝါးဖြင့်ပွတ်တိုက်ခြင်းကို နယ်ခြင်း၊ အခွံများကို မှုတ်ထုတ်ခြင်းကို ကောက်ပစ်ခြင်းဟု ယူဆခဲ့သည်။ ရိတ်သိမ်း၊ နယ်၊ ကောက်ပစ်ခြင်းများသည် ရဗ္ဗိများနှင့် ဖာရိရှဲများ အလို့ငှာ သတ်မှတ်ထားသော အလုပ်အမျိုးအစား ၃၉ မျိုးတွင် ပါဝင်သည်။

12:1–8. Plucking Grain on the Sabbath. Each of the four Gospels gives considerable attention to the controversies that arose between Jesus and the Pharisees on how the Sabbath should be observed. The occasion of this debate between Jesus and the Pharisees was their observation that the disciples were plucking grain and eating it on the Sabbath to temporarily assuage their hunger (cf. Mark 2:23–28; Luke 6:1–5). The basis of the Pharisees’ charge that the disciples were doing what was unlawful to do on the Sabbath (Matt. 12:2) did not relate to taking grain from a crop that was not theirs, as this was their right as long as it was harvested only by hand (Deut. 23:25). The Pharisees were concerned that plucking the grain was harvesting, rubbing it between the hands was threshing, and blowing the husks away was winnowing. Harvesting, threshing, and winnowing were three of the thirty-nine separate categories of work as defined by the rabbis and most likely the Pharisees before them.

 

ယေရှုသည် တပည့်များ၏လုပ်ရပ်ကို အပြစ်မရှိဟု အကာအကွယ်ပေးခဲ့သည် (မဿဲ ၁၂:၇၊ anaitios – တရားနှင့်မညီသော အပြစ်တင်စရာ အကြောင်းမရှိ)။ ယနေ့ခေတ်တွင် တွေးမိမည့် “ဤမျှသာမန်သောအရာကို အလုပ်ဟုမယူဆနိုင်” ဟူသော အကြောင်းပြချက်ကို ယေရှုမသုံးခဲ့ချေ။ ယေရှုသည် များသောအားဖြင့် မှားယွင်းသည်ဟု ယူဆရသော်လည်း ပိုမိုအရေးကြီးသော မူအရ မမှားဟု သတ်မှတ်နိုင်သည့် ဥပမာနှစ်ခုကို ဖော်ပြခဲ့သည်။

Jesus defended the actions of the disciples, saying that what they did was blameless (Matt. 12:7; anaitios, “without legal ground for complaint”). In defending the disciples, Jesus put forward four separate arguments. Curiously enough, none of the arguments included the observation that would probably be made today: that what the disciples were doing was too trivial to be considered work. Instead, Matthew recorded two examples of Jesus speaking about actions that would usually be considered wrong but that Jesus characterized as not wrong because of an overriding principle.

 

မဿဲ ၁၂:၃–၄ တွင် ဒါဝိဒ်အကြောင်းကို ပြန်ပြောပြခဲ့သည် (၁ရာမွေလ ၂၁:၁–၆)။ ထိုအချိန်သည် ဒါဝိဒ်အတွက် အလွန်ခက်ခဲသောကာလဖြစ်ပြီး ရှောလုဘုရင်ထံမှ အသက်လုပြေးနေရသည်။ ဒါဝိဒ်သည် သူ့လူများနှင့်အတူ နုတ်ပြဇာတ်ကိုးရပ်ရှိရာ နုတ်ပြဇာတ်ကိုးရွာသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ ဒါဝိဒ်က ယဇ်ပုရောဟိတ်အာဟိမေလက်အား သူနှင့်သူ့လူများ အလွန်ငတ်မွတ်နေကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်က ဇာတ်ကိုးရွာတွင် ကျန်ရှိသောအစာအားလုံးမှာ ဗိမာန်တော်ထဲက ပြခန်းတင်မုန့်သာရှိတော့ကြောင်း ဖြေကြားခဲ့သည်။ ထပ်မံမေးမြန်းပြီးနောက် ယဇ်ပုရောဟိတ်က ပုရောဟိတ်များသာစားခွင့်ရှိသော ပြခန်းတင်မုန့်ကို ဒါဝိဒ်နှင့်သူ့လူများအား ပေးခဲ့သည်။ ယေရှုထောက်ပြခဲ့သော နှိုင်းယှဉ်ချက်မှာ ထင်ရှားသည်။ ခရစ်တော်ထမ်းပိုးခံရသော ဒါဝိဒ်နှင့်သူ့လူများ သန့်ရှင်းသောမုန့်ကို စားခွင့်ရှိခဲ့လျှင် ဒါဝိဒ်၏သားတော်၏တပည့်များ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် စာတန်းစာလမ်းဆရာများ၏ စည်းမျဉ်းများကို ငြင်းပယ်ပြီး စားသုံးခြင်းသည် မည်မျှပို၍ သင့်လျော်သနည်း (မာကု ၂:၂၃–၂၈၊ လုကာ ၆:၁–၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

In Matthew 12:3–4, Jesus recalled a story about David (1 Sam. 21:1–6). This incident happened at a very difficult time in David’s life, while he was living the life of a fugitive, escaping several attempts by Saul to kill him. On the occasion cited by Jesus, as David was fleeing from Saul with a group of his men, he came to the village of Nob, where there was a tabernacle for the worship of Yahweh served by several priests. David explained to the priest Ahimelech that he and his men were desperately in need of food. Ahimelech replied that the only food left in the village was the showbread in the tabernacle. After further inquiry, the priest gave David and the young men the showbread to eat, something that only priests were usually allowed to eat. The parallel Jesus made is clear: if it was acceptable for the anointed David and his men to eat the holy bread, how much more appropriate it would be for the disciples of the Son of David to eat during the Sabbath, rejecting scribal rules related to Sabbath observance (cf. Mark 2:23–28; Luke 6:1–5).

 

ယေရှုပေးသော ဒုတိယဥပမာမှာ ဗိမာန်တော်ရှိ ယဇ်ပုရောဟိတ်များ၏ တနင်္ဂနွေနေ့အလုပ်အကိုင်ဖြစ်သည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်များသည် ယဇ်ပူဇော်သက္ကာကို မီးရှို့ရန် မီးထွန်းခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်ကိုသတ်ခြင်း၊ အပိုင်းပိုင်းခြားခြင်း၊ ယဇ်ပလ္လင်သို့ သယ်ဆောင်ခြင်းများကို တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပြုလုပ်ရသည်။ ဤအလုပ်မျိုးကို အခြားနေ့များတွင်ဆိုလျှင် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ခွင့်မပြုပေ။ သို့သော် ဗိမာန်တော်ဝတ်ပြုမှုအတွက် ပြုလုပ်သောကြောင့် အပြစ်မရှိကြ (anaitioi၊ မဿဲ ၁၂:၅)။ ယေရှုက ဗိမာန်တော်ထက်ကြီးသောအရာ သို့မဟုတ် တစ်ဦးတစ်ယောက် ဤနေရာ၌ရှိသည်ဟု ထောက်ပြခဲ့သည်။ ထိုသူမှာ ကိုယ်တော်ဘုရားပင်ဖြစ်သည် (အခန်း ၆)။

The second example Jesus provided relates to the work of the priests in the temple on the Sabbath. The priests were clearly doing work on the Sabbath as they set the fire to consume the sacrifice, slaughtered the animal, cut up the animal, and carried the carcass to the altar. All this was work that would not otherwise have been permitted on the Sabbath. Yet because the priests were doing this work as part of the worship services of the temple, they were guiltless (anaitioi; Matt. 12:5). Jesus also pointed out that something or someone greater than the temple was there (v. 6), that is, Himself.

 

နောက်ဆုံးနှစ်ခုသော ယေရှု၏အကြောင်းပြချက်များသည် ယေဘုယျမူနိယာမနှစ်ခုကို ကြေညာသည်။ ပထမမူမှာ ဘုရားသခင်သည် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းထက် ကရုဏာကို အလိုရှိတော်မူသည် (အခန်း ၇၊ ဟောရှေ ၆:၆ ကိုးကားသည်)။ ဤသည်မှာ တနင်္ဂနွေနေ့စောင့်ထိန်းခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အရေးကြီးသောမူဖြစ်သည်။ လူသားများ၏စည်းမျဉ်းများကို ဆွေးနွေးရာတွင် အပြစ်ရှာတတ်သည်ထက် နားလည်မှုထားရှိသင့်သည်။

The last two examples that Jesus provided announce two general principles. The first of these is that God desires mercy and not sacrifice (v. 7). This quotation from Hosea 6:6 provides an important principle regarding Sabbath observance. One should be understanding rather than judgmental, particularly when human regulations are being discussed.

 

ယေရှုပေးသော စတုတ္ထအကြောင်းပြချက်မှာ လူသားတော်အဖြစ်ဖြင့် တနင်္ဂနွေနေ့၏သခင်ဖြစ်တော်မူသည် (အခန်း ၈)။ ဤသည်မှာ အရေးကြီးသောကြေညာချက်နှစ်ခုပါဝင်သည်။ ကိုယ်တော်သည် ဒံယေလ ၇:၁၃ တွင်ဖော်ပြထားသော ကောင်းကင်မှလူသားတော်နှင့် အမျိုးတူပြုတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ဖန်ဆင်းခြင်းတွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော၊ ဆယ်ပညတ်တို့တွင် ပါဝင်သော၊ ပဋိညာဉ်လက္ခဏာဖြစ်သော တနင်္ဂနွေနေ့အပေါ် အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု ကြေညာတော်မူသည် (ကမ္ဘာဦး ၂:၁–၃၊ ထွက်မြောက်ရာ ၂၀:၈–၁၁၊ ၃၁:၁၃၊ ယေဇကျေလ ၂၀:၁၂၊ ၂၀)။ တနင်္ဂနွေနေ့၏သခင်ဖြစ်သည်ဟု ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင် ကြေညာခြင်းသည် ကောင်းကင်အဆင့်အတန်းရှိသည်ဟူသော ယေရှု၏အရေးကြီးသော ကြေညာချက်ဖြစ်သည်။ တနင်္ဂနွေနေ့ကို မည်သို့စောင့်ထိန်းရမည်ကို ကိုယ်တော်သာလျှင် ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

The fourth argument made by Jesus was that as the Son of Man, He is Lord of the Sabbath (Matt. 12:8). He was making two significant claims. He was identifying Himself with the heavenly figure of the Son of Man in Daniel 7:13. As such He claimed to have authority over the Sabbath, an institution set up at Creation, one of the Ten Commandments, and a sign of the covenant (Gen. 2:1–3; Ex. 20:8–11; 31:13; Ezek. 20:12, 20). His claim of lordship over the Sabbath represents a significant claim to heavenly status made by Jesus. It is He who determines how the Sabbath should be kept.

 

မဿဲသည် ခရစ်ယာန်များနှင့် ဘုရားသခင်၏ပညတ်တရားဆက်ဆံရေးကို အလွန်စိတ်ဝင်စားသူဖြစ်သည်ဟု နိဒါန်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ယေရှု၏အပိုအငြင်းအခုံနှစ်ခုကို ဤခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။ ထိုအငြင်းအခုံနှစ်ခုလုံးသည် တပည့်များသည် တနင်္ဂနွေနေ့ကို မဖောက်ဖျက်ခဲ့ကြောင်း အလေးပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှုနှင့်ဖာရိရှဲများကြား တနင်္ဂနွေနေ့စောင့်ထိန်းခြင်းအငြင်းပွားမှုသည် တနင်္ဂနွေနေ့ကို စောင့်ထိန်းရမည် မစောင့်ထိန်းရမည် ဆိုသည်မဟုတ်၊ မည်သို့စောင့်ထိန်းရမည်နည်းဟူသော အငြင်းပွားမှုသာဖြစ်သည်။

Matthew, as was pointed out in the introduction, had a great deal of interest in how Christians relate to the law of God. The Gospel of Matthew contains two extra arguments of Jesus, both of which emphasize that the disciples did not break the Sabbath, and that therefore the controversy between Jesus and the Pharisees over Sabbath observance was not about whether the Sabbath should be observed, but about how the Sabbath should be observed.

 

၁၂:၉–၁၄။ လက်ညှိုးသောသူကို ပျောက်ကင်းစေခြင်း။ တနင်္ဂနွေနေ့စောင့်ထိန်းပုံမှန်ကန်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ နောက်ထပ်ဇာတ်လမ်းတစ်ခုမှာ ပျောက်ကင်းစေခြင်းနှင့်ဆိုင်သည်။ ယေရှုနှင့်တပည့်များ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် တရားဇရပ်သို့ ဝတ်ပြုရန်ရောက်ရှိလာသောအခါ လက်ညှိုးသောသူတစ်ဦးကို တွေ့ရသည်။ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် လက်ကို ပျောက်ကင်းစေခြင်းသည် တရားနှင့်အညီဟုတ်မဟုတ် ယေရှုကို မေးခဲ့ကြသည် (အခန်း ၁၀)။ နောက်ပိုင်းယုဒပညတ်အရ အသက်အန္တရာယ်ရှိလျှင် တနင်္ဂနွေနေ့ဖြစ်စေ အလုပ်များစွာပြုလုပ်ကာ အသက်ကယ်ရမည်ဟု ရှင်းလင်းစွာရှိသည်။ အသက်အန္တရာယ်မရှိလျှင် တနင်္ဂနွေနေ့ပြီးမှ ကုသရမည်ဟု ရှင်းလင်းစွာရှိသည်။ ထိုမေးခွန်းမေးသူများသည် ထိုစည်းမျဉ်းများကို သိရှိနေခြင်းဖြစ်နိုင်ချေများသည်။ ထိုလူ၏အခြေအနေသည် အသက်အန္တရာယ်မရှိသောကြောင့် ဖာရိရှဲများ၏အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပျောက်ကင်းစေခြင်းသည် တရားနှင့်မညီချေ။

12:9–14. The Man with the Withered Hand. Another story regarding the proper nature of Sabbath observance involves a case of healing. When Jesus and His disciples arrived at the synagogue for worship on the Sabbath, they discovered a man with a hand that had withered because it was paralyzed. Jesus was asked whether or not it is lawful to heal the hand on the Sabbath day (v. 10). Later Jewish law was very clear that if a person’s life was at risk on the Sabbath, then everything should be done to save the life, no matter how much work was involved. It was equally clear that if the illness was not life threatening, treatment should wait until after the Sabbath ended. It is highly probable that such rules were known to the group asking Jesus this question. Since the man’s situation was certainly not a life-threatening condition, according to Pharisaic interpretation of the law, it was not lawful for Jesus to heal the man on the Sabbath.

 

ယေရှုက ကွဲလွဲစွာအငြင်းခုံခဲ့သည်။ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် တွင်းထဲကျသောသိုးတစ်ကောင်အကြောင်းကို ဥပမာပေးခဲ့သည်။ ထိုသိုးသည် တနင်္ဂနွေနေ့ပြီးမှ ထုတ်ယူလျှင်လည်း အသက်ရှင်နေဦးမည်ဖြစ်သော်လည်း သိုးထိန်းကောင်းသည် သိုးကို ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေသည်ကို ထားမခံချေ။ လက်ညှိုးသောသူကို တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပျောက်ကင်းစေခြင်းတရားနှင့်အညီဟုတ်မဟုတ် မေးသောသူများသည် သိုးကို တွင်းထဲမှထုတ်ရန် (ရှင်းလင်းစွာအလုပ်ဖြစ်သော်လည်း) မတွန့်ဆုတ်ကြချေ။ ယေရှုက လူသည် သိုးထက် မည်မျှအဖိုးတန်သနည်းဟု ထောက်ပြခဲ့သည် (အခန်း ၁၂)။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် သူတို့အားလုံးရှေ့တွင် ထိုလူ၏လက်ကို ပျောက်ကင်းစေခဲ့သည် (အခန်း ၁၃)။

Jesus argued differently. He cited the case of a sheep that falls into a ditch on the Sabbath. It is likely that the sheep would survive until after the end of the Sabbath, but a good shepherd would not consider leaving the sheep in a condition where it was suffering. And those who were asking Jesus about whether it was lawful to heal a man with a withered hand on the Sabbath would have not hesitated to alleviate the suffering of the sheep by taking it out of a ditch—an activity that was clearly work. Jesus pointed out that a person is worth much more than a sheep (v. 12). Thus He went ahead and healed the man in front of them all (v. 13).

 

စပါးနုခူးခြင်းဇာတ်လမ်းကဲ့သို့ပင် လက်ညှိုးသောသူကို ပျောက်ကင်းစေခြင်းဇာတ်လမ်းသည် ယေရှုနှင့်ဖာရိရှဲများကြား တနင်္ဂနွေနေ့ကို စောင့်ထိန်းရမည် မစောင့်ထိန်းရမည် အငြင်းပွားမှုမဟုတ်�我們的 မည်သို့စောင့်ထိန်းရမည်နည်းဟူသော အငြင်းပွားမှုကို မီးမောင်းထိုးပြသည်။ ယေရှုသည် တနင်္ဂနွေနေ့ကို မည်သို့စောင့်ထိန်းရမည်ကို နောက်လိုက်များကို သင်ကြားပေးခြင်း၏ အရေးကြီးမှုကို ဤအံ့ဖွယ်ပျောက်ကင်းခြင်းပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်လာသော အဖြစ်အပျက်တွင် ထင်ရှားသည်။ ထိုပျောက်ကင်းခြင်းကို မြင်ပြီးနောက် ဖာရိရှဲများသည် ယေရှုကို မည်သို့ဖျက်ဆီးနိုင်မည်ကို တိုင်ပင်ကြသည် (အခန်း ၁၄)။ ယေရှုသည် ခေါင်းဆောင်များ၏တုံ့ပြန်မှုကို ကြိုတင်သိရှိလျက်ပင် တနင်္ဂနွေနေ့နှင့်ပတ်သက်၍ ရင်ဆိုင်မှုများကို တမင်လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်သည် လူသားထုံးတမ်းစဉ်လာများ၏ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမှ တနင်္ဂနွေနေ့ကို လွတ်မြောက်စေခဲ့သည်။

As with the story of the disciples plucking grain on the Sabbath, the account of the healing of the man with the withered hand highlights a controversy between Jesus and the Pharisees about how the Sabbath should be kept, not whether it should be kept. The importance Jesus placed on instructing His followers on how the Sabbath should be kept is evident from the immediate aftermath of this remarkable healing: on seeing the healing, the Pharisees counseled together about how they might destroy Jesus (v. 14). Jesus deliberately provoked confrontations about the Sabbath, even though He knew how the leaders would react. He was freeing the Sabbath of the burden of human traditions.

 

၁၂:၁၅–၂၁။ ရွေးချယ်ခံရသော ကျွန်။ ယေရှုသည် ရဲရင့်ခြင်းနှင့် အရူးအမူးပြုခြင်းကို ခွဲခြားသိမြင်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ဖာရိရှဲများသည် ထိုသူကို မည်သို့သတ်ပစ်ရမည်နည်းဟု ကြံစည်ကြသောအခါ ယေရှုသည် ထိုအရပ်မှ ရှောင်တိမ်းတော်မူ၏။ လူအစုလိုက်အပြုံလိုက်သည် ထိုသူနောက်သို့ လိုက်ကြပြန်၏။ ထိုသူသည် ဖျားနာသူများကို အားလုံးကို ကုသပေးတော်မူ၏။ သို့ရာတွင် ထိုသူသည် မိမိ၏ အမှန်တရားကို လူသိရှင်ကြား မကြေညာကြရန် သူတို့ကို တင်းတင်းကြပ်ကြပ် သတိပေးတော်မူ၏။ အပိုဒ် ၁၆ တွင် “သတိပေး” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော ဂရိစကား epitimaō သည် အလွန်ပြင်းထန်သော စကားလုံးဖြစ်သည်။ ဤစကား၏ အဓိကအဓိပ္ပာယ်မှာ “အမိန့်ပေး”၊ “အမိန့်ထုတ်” သို့မဟုတ် “သတိပေး” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် လူများက မိမိ၏ အမှန်တရားကို မကြေညာကြရန် တင်းတင်းကြပ်ကြပ် တောင်းဆိုတော်မူရာတွင် အလွန်တရာ အလေးအနက်ထားတော်မူသည်။ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များနှင့် ရင်ဆိုင်ခြင်းကို နောက်မှရွှေ့ဆိုင်းရန် တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်ခဲ့သည်မှာ မလွဲမသွေ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် မဿဲသည် ယေရှု၏ ဤပြုမူချက်များတွင် အခြားအဓိပ္ပာယ်တစ်ခုကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်။ ထိုအဓိပ္ပာယ်မှာ ဟေရှာယ ၄၂:၁–၄ ပါ စကားတော်များ ပြည့်စုံခြင်း ဖြစ်သည် (မဿဲ ၁၂:၁၇–၂၁)။

12:15–21. The Chosen Servant. Jesus knew the difference between courage and foolhardiness, so when the Pharisees began plotting how to kill Him, He withdrew. The crowds still followed Him, and He healed those who were ill. But He sternly warned those He healed not to make the fact known. The Greek word translated “warned,” epitimaō (v. 16), is very strong. Its primary meaning is “to command,” “to order,” or “to give warning.” Jesus was serious in insisting that the people not proclaim His identity. No doubt this was in part to postpone a confrontation with the religious leaders, but Matthew saw another meaning in the actions of Jesus: the fulfillment of the words of Isaiah 42:1–4 (Matt. 12:17–21).

 

၁၂:၂၂–၃၂။ ပြိုင်ဆိုင်နေသော နိုင်ငံတော်။ ယေရှုသည် နတ်ဆိုးစွဲပြီး မျက်ကန်းသော နှုတ်ဆိတ်သူကို ကုသပေးပြီးနောက် လူအစုလိုက်အပြုံလိုက်သည် အလွန်တရာ အံ့ဩသွားကြသဖြင့် ယေရှုသည် “ဒါဝိဒ်၏သားတော်” ဖြစ်နိုင်သလားဟု တွေးတောကြတော့သည် (အပိုဒ် ၂၃)။ ယေရှုသည် ဒါဝိဒ်မျိုးနွယ်မှ ဆင်းသက်လာသည်မှာ မှန်ပါသည် (၁:၁–၁၇)။ သို့ရာတွင် လူများသည် ဟေရှာယ ၁၁:၁–၉ ကဲ့သို့သော ပရောဖက်ပြုချက်များကို အဓိကထား တွေးတောနေကြခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုပရောဖက်ပြုချက်သည် မယ်တော်ကို ဒါဝိဒ်မင်းကြီး၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ယေရှီ၏ အိမ်တော်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ဟေရှာယ ၁၁:၁–၉ တွင် ကတိပေးထားသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်ဖြင့် အထူးပိုင်းခြားစွာ ပြည့်စုံမည် ဖြစ်သည် (ဟေရှာယ ၁၁:၂)။ ထို့ကြောင့် လူများသည် ထူးကဲသော အံ့ဖွယ်တစ်ခုက ယေရှုသည် နိုင်ငံတော်ကို ပြန်လည်ထူထောင်မည့် မျှော်လင့်ထားသော မယ်တော်ဖြစ်နိုင်သည်ဟူသော အထောက်အထားတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သလားဟု တွေးတောကြခြင်း ဖြစ်သည်။

12:22–32. A Divided Kingdom. After Jesus healed a demon-possessed man who was blind and mute, the crowd was so amazed that they began to wonder whether Jesus might be the “Son of David” (v. 23). While it is true that Jesus descended from David (1:1–17), the crowd was more probably thinking of prophecies like that of Isaiah 11:1–9, which linked the Messiah to the house of Jesse, King David’s father. The individual promised in Isaiah 11:1–9 would be specially endowed with the Spirit of God (Is. 11:2). Thus, the crowd wondered whether the remarkable miracle was evidence that Jesus was the expected Messiah, who would restore their nation.

 

သို့ရာတွင် ဖာရိရှဲများမှာ အခြားရှင်းပြချက်တစ်ခု ရှိကြသည်။ ယခင်က ထိုသူကို သေစေရမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြပြီးဖြစ်သော်လည်း (မဿဲ ၁၂:၁၄) ယခုတစ်ဖန် ထိုသူ၏ တန်ခိုးကို နတ်ဆိုးမ by ဟု စွပ်စွဲကြပြန်သည် (အပိုဒ် ၂၄; နှိုင်းယှဉ် ၉:၃၄)။ ယေရှုက အိမ်နှစ်စုပြိုင်သော နိုင်ငံတော်သည် ပျက်စီးတတ်သည်၊ အိမ်နှစ်စုပြိုင်သော အိမ်သည် မတည်မြဲနိုင်ဟု ဖြေကြားတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် နတ်ဆိုးများသည် နတ်ဆိုးများကို ဆန့်ကျင်လျှင် သူတို့နိုင်ငံတော်သည် ပျက်စီးမည် ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၅–၂၇)။ ထို့နောက် အလွန်အရေးကြီးသော အချက်နှစ်ချက်ကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားတော်မူ၏။

The Pharisees, however, had a different explanation. While they had earlier come to the conclusion that He must die (Matt. 12:14), they again attributed His power to demonic forces (v. 24; cf. 9:34). Jesus responded that a divided kingdom is destroyed and a divided house will not stand. Thus, if demons are working against demons, their kingdom will be destroyed (vv. 25–27). He then said two very significant things.

 

ပထမအချက်မှာ အကယ်၍ မိမိသည် ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် နတ်ဆိုးများကို နှင်ထုတ်သည်ဆိုလျှင် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်သည် သူတို့ထံ ရောက်ရှိလာပြီ ဖြစ်သည်ဟု လူတိုင်းကို အာရုံပြုစေတော်မူ၏ (၁၂:၂၈)။ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်သည် ယေရှု၏ သွန်သင်ချက်များတွင် အလွန်အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ မဿဲ ၁၃:၁–၅၀ တွင် ဥပမာခြောက်ခုလုံး နိုင်ငံတော်နှင့် ဆိုင်သည်)။ အနာဂတ်တွင် ဘုရားသခင်သည် လောကီမှ အပြစ်ကို ရှင်းထုတ်ပြီး ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို ပြန်လည်ထူထောင်မည့် အချိန်ကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည် (မဿဲ ၂၄–၂၅)။ သို့ရာတွင် ဤနေရာနှင့် ဥပမာအချို့တွင် (ဥပမာ ၁၃:၂၄–၃၀၊ ၃၆–၄၃) ယေရှုသည် နိုင်ငံတော်ကို ယေရှုနှင့် သူ၏ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် တွေ့မြင်နိုင်သော လက်ရှိတည်ရှိမှုတစ်ခုအဖြစ် ဟောပြောတော်မူသည်။ နတ်ဆိုးစွဲသူကို ကုသခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် လုပ်ဆောင်နေသည်ဟူသော အထောက်အထားနှင့် အနာဂတ်ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်သည် လောကီတွင် ယခုပင် ရှိနေပြီ ဟူသော အထောက်အထား ဖြစ်သည်ဟု ယေရှုက ကြေညာတော်မူသည်။

First, He drew everybody’s attention to the fact that if, indeed, He was casting out demons by the Spirit of God, then the kingdom of God had come to them (12:28). The kingdom of God is a very important component of Jesus’s teachings (e.g., all six of the parables in Matt. 13:1–50 are devoted to it). It could designate that time in the future when God would come to cleanse the world from sin and to restore righteousness (Matt. 24–25), but here and in some of the parables (e.g., 13:24–30, 36–43), Jesus spoke of the kingdom as having a very real presence discernible in the activities of Jesus and His church. Jesus claimed that the healing of the demoniac was nothing less than evidence that He was working by the Spirit of God and that in His activities the future kingdom of God was already present in the world.

 

ဒုတိယအချက်မှာ သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်ကို ဆန့်ကျင်ပြီး အပြစ်ပြုခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ သတိပေးတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ အပြစ်အားလုံးနှင့် ဘုရားသခင်ကို ကဲ့ရဲ့ခြင်းမျိုးစုံကို ခွင့်လွှတ်နိုင်သည်။ လူသားယေရှုကို ဆန့်ကျင်၍ ပြောဆိုခြင်းမျိုးကိုပင် ခွင့်လွှတ်နိုင်သည်။ သို့ရာတွင် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်ကို ဆန့်ကျင်၍ ပြောဆိုသူကိုမူ ဤခေတ်တွင်ရော လာမည့်ခေတ်တွင်ရော ခွင့်လွှတ်ခြင်း မရှိဟု သတိပေးတော်မူ၏ (၁၂:၃၁–၃၂)။ ဝိညာဉ်တော်သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို နောင်တရရန် လမ်းပြပေးသူ ဖြစ်သည်။ ထိုဝိညာဉ်တော်ကို အဆက်မပြတ် ငြင်းပယ်ခြင်းသည် နောက်ဆုံးတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ အပြစ်များကို ခွင့်လွှတ်၍ မရနိုင်အောင် ဖြစ်စေသည်။

Second, He warned about sinning against the Holy Spirit. All kinds of sin and blasphemy can be forgiven, even words spoken against Jesus as Son of Man. But one who speaks against the Holy Spirit will not be forgiven, in this age or the next (12:31–32). It is the Spirit that leads us to repentance, and persistent rejection of Him will finally make our sins unforgivable.

 

၁၂:၃၃–၄၂။ အသီးအနှံများနှင့် နိမိတ်လက္ခဏာများ။ ယေရှုသည် စကားပြောရာတွင် မဆင်မခြင်ပြောခြင်းကို ဆက်လက် သတိပေးတော်မူ၏။ လူများပြောသော စကားများ၊ အထူးသဖြင့် သတိမထားမိသော အချိန်များတွင် ပြောမိသော စကားများသည် အတွင်းစိတ်ထဲ၌ ရှိသမျှကို ဖော်ပြတတ်သည်။ သစ်ပင်ကောင်းသည် အသီးကောင်းသီးသည်၊ သစ်ပင်ဆိုးသည် အသီးဆိုးသီးသည်နှင့် အတူတူပင် ကျွန်ုပ်တို့၏ စကားများသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အမှန်တရားကို ဖော်ပြသည်။ ယေရှုသည် စကားများသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဇာတိပကတိကို ဖော်ပြရာတွင် အလွန်အရေးကြီးသဖြင့် တရားစီရင်ရေးနေ့တွင် ကျွန်ုပ်တို့ ပြောခဲ့ဖူးသော စကားများအတွက် စီရင်ခံရမည်ဟုပင် သတိပေးတော်မူ၏ (အပိုဒ် ၃၆–၃၇)။

12:33–42. Fruits and Signs. Jesus continued to warn against carelessness in speech. What people say, especially in unguarded moments, reveals what they are like inside. Just as a good tree bears good fruit and a bad tree bad fruit, so our words reveal what we are really like. Jesus even warned that words are so important in revealing our character that we will be judged at the judgment by what we have said (vv. 36–37).

 

ပညတ်တော်ဆရာများနှင့် ဖာရိရှဲများသည် ယေရှုအား နိမိတ်လက္ခဏာတစ်ခု ပြသောကြောင့် တောင်းဆိုကြခြင်းသည် အနည်းငယ်မျှ အံ့ဩဖွယ် ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၃၈)။ မဿဲကျမ်းစာကို ဖတ်ရှုသူသည် ထိုအချိန်အထိ ယေရှုပြုတော်မူသော နိမိတ်လက္ခဏာများစွာကို တွေ့မြင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ ယေရှုက ယောနဲ၏ နိမိတ်လက္ခဏာမှတစ်ပါး အခြားနိမိတ်လက္ခဏာ မပြတော့ဟု ဖြေကြားတော်မူ၏။ ယောနဲသည် ငါးကြီးဗိုက်ထဲတွင် သုံးရက်သုံးည နေခဲ့သည်နှင့် အလိုက်သင့် လူသားသည် မြေကြီးဗိုက်ထဲတွင် သုံးရက်သုံးည နေရမည် ဖြစ်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (အပိုဒ် ၄၀)။ ဤသို့မိန့်ဆိုရာတွင် ယေရှုသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ အမှန်တရားကို အကြီးကျယ်ဆုံး နိမိတ်လက္ခဏာကို ညွှန်ပြတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် အသေခံတော်မူ၏၊ သင်္ဂြိုဟ်ခံရ၏၊ ထို့နောက် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူ၏။ သူ၏ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် သေခြင်းသည် နောက်ဆုံးမဟုတ်ကြောင်းနှင့် သူ့ကို လိုက်သောသူများကို ရှင်ပြန်ထမြောက်စေနိုင်သော တန်ခိုးရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။

It is more than a little striking that the scribes and Pharisees asked Jesus for a sign (v. 38). By this point, the reader of Matthew will have met many of the signs that Jesus performed. Jesus responded by saying that the only sign that would be given would be that of Jonah—just as Jonah was in the belly of the whale for three days, so would Jesus be in the heart of the earth for three days (v. 40). In saying this, Jesus pointed to the greatest sign of the truth of Christianity. Jesus died, was buried, and then rose to life again. His death and resurrection have shown that death is not final and that He has the power to resurrect those who follow Him.

 

၁၂:၄၃–၄၅။ မစင်ကြယ်သော နတ်ဝိညာဉ်၏ ပြန်လာခြင်း။ ယေရှုသည် မျက်ကန်းနှုတ်ဆိတ်ဖြစ်နေသော နတ်ဆိုးစွဲသူကို နှင်ထုတ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော သွန်သင်ချက်သို့ ပြန်လည်ထွက်ဆိုတော်မူ၏ (၁၂:၂၂–၄၅)။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် ဖာရိရှဲများကို ဆုံးမရာတွင် မစင်ကြယ်သော ဝိညာဉ်တစ်ခုသည် လူတစ်ယောက်မှ ထွက်သွားသောအခါ ဖြစ်ပျက်သမျှကို ဖော်ပြရင်း နိဂုံးချုပ်တော်မူ၏။ ထိုမစင်ကြယ်သော ဝိညာဉ်သည် လူကို နေထိုင်စွဲမြဲစေပြီး ညှဉ်းဆဲခြင်းမရှိလျှင် ဘဝသည် လူးလွန့်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု တွေ့ရှိ၏ (အပိုဒ် ၄၃)။ ထို့ကြောင့် အရင်နေထိုင်ရာ အိမ်သို့ ပြန်လာရာ အရင်အိမ်သည် သန့်ရှင်းပြီး အလှဆင်ထားသည်ကို တွေ့သောကြောင့် သူ့ထက်ဆိုးသော နတ်ဝိညာဉ်ခုနစ်ခုကို ခေါ်ဆောင်လာပြီး ထိုလူကို နေထိုင်စွဲမြဲကြသည် (အပိုဒ် ၄၄–၄၅)။ ထို့ကြောင့် နတ်ဆိုးနှင်ထုတ်ခြင်းတစ်ခုတည်းသည် အခြေအနေ ပိုကောင်းလာမည်ဟူသော အာမခံချက် မဟုတ်ပေ။

12:43–45. Return of the Unclean Spirit. Jesus returned to His teaching regarding the exorcism of the man who had been blind and mute (12:22–45). It is somewhat fitting, then, that Jesus concluded His rebuke of the Pharisees by describing what happens when an evil spirit leaves someone. The evil spirit finds that life is barren without the human to inhabit and torment (v. 43). He thus returns to find that his previous abode has been improved and gathers other demons, worse than himself to inhabit the individual (vv. 44–45). Thus, exorcism alone is no guarantee that things will improve.

 

ယေရှု၏ သွန်သင်ချက်များတွင် မကြာခဏဆိုသလို နားထောင်သူများကို သူမိန့်ဆိုခဲ့သမျှ၏ လက်တွေ့အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ကိုယ်တိုင် တွေးတောရှုမြင်စေတော်မူသည်။ ဖာရိရှဲများ၏ ဘာသာတရားသည် “မလုပ်နှင့်” ဟူသော ဘာသာတရား ဖြစ်သည်။ သွေးဆောင်မှုကို တွန်းလှန်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို လိုက်လျှောက်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ တကယ့်တပည့်ဖြစ်ခြင်း၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် အနုတ်ဘာသာတရားသည် လုံလောက်ခြင်း မရှိပေ။ ယေရှုက အကယ်၍ ဆိုးယုတ်မှုကို ဘာမျှ အစားထိုးမထားလျှင် ဆိုးယုတ်မှုသည် ပြန်လာမည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဆိုးယုတ်မှုကို ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို တက်ကြွစွာ လိုက်လျှောက်ခြင်း၊ ကောင်းမှုပြုခြင်း၊ ကောင်းမြတ်ခြင်းကို ရှုမွင်တွေးတောပြီး အကောင်းဆုံးကို ရှာဖွေရာမှ ရရှိသော စင်ကြယ်သော အကြံအစည်များဖြင့် အစားထိုးရမည် ဖြစ်သည်။

As so often in His teachings, Jesus left His hearers to work out the practical implications of what He had been speaking about. A religion such as that of the Pharisees is a religion of “do not.” Resisting temptation to sin and following God’s will are important aspects of being a true follower of God. Yet a negative religion is not adequate. Jesus said that if nothing replaces evil in the life, then evil will return. The evil needs to be replaced by actively doing the will of God, by deeds of goodness, and by pure thoughts that come from the contemplation of good and seeking the best.

 

၁၂:၄၆–၅၀။ ယေရှု၏ စစ်မှန်သော မိသားစု။ ယေရှုသည် လူများကို ဟောပြောနေဆဲဖြစ်စဉ် သူ၏ မိခင်နှင့် ညီအစ်ကိုများ ရောက်ရှိလာပြီး သူနှင့် စကားပြောလိုကြောင်း လာရောက်ကြသည် (အောက်တွင် “ယေရှု၏ ညီအစ်ကိုများ” ကို ကြည့်ပါ)။ မိသားစုသည် အလွန်အရေးကြီးပြီး မျိုးရိုးဇာတိသမိုင်းသည် အမှန်တကယ် အရေးကြီးသော လောကတွင် ယေရှု၏ မိသားစုရောက်လာသည်ဟု ကြားသိရသောအခါ သူ၏ တုံ့ပြန်မှုသည် အံ့ဩဖွယ် ဖြစ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၄၈)။ ယေရှု၏ မိခင်နှင့် ညီအစ်ကိုများမှာ မည်သူများနည်း။ သူကြီးပြင်းလာခဲ့သော အိမ်မှ ဆိုင်ရာများ မဟုတ်ဘဲ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ရှိတော်မူသော ခမည်းတော်၏ အလိုတော်ကို ပြုသော သူတို့သည် ယေရှု၏ ညီအစ်ကို၊ ညီအစ်မနှင့် မိခင် ဖြစ်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (အပိုဒ် ၄၉–၅၀)။ ယေရှု၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ မိသားစုသည် အရေးမကြီးဟု ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပေ။ မိသားစုသည် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်ထက် ဦးစားပေးခံရမည် မဟုတ်ဟု ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည် (၁၃:၄၄–၄၆; နှိုင်းယှဉ် ၈:၂၁–၂၂)။ ယေရှု၏ ကိုယ်တိုင် မိသားစုပင်လျှင် သူ၏ တာဝန်ထက် ဦးစားပေးခံရမည် မဟုတ်ပေ။ ယေရှု၏ တပည့်များအတွက်လည်း အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ အမြစ်တွယ်မှုသည် မျိုးရိုးဇာတိ အမြစ်တွယ်မှုထက် ပိုမို နက်ရှိုင်းရမည် ဖြစ်သည်။

12:46–50. The True Family of Jesus. While Jesus was still speaking to the people, his mother and brothers approached, desiring to talk with Him (see below, “The Brothers of Jesus”). In a world where family was extremely important and where genealogical roots really mattered, Jesus’s response to the news of His family’s presence was startling (v. 48). Who are Jesus’s mother and brothers? It is not those who belong to the home in which He was raised but His disciples—those who do the will of His Father in heaven—who are His brothers, sisters, and mother (vv. 49–50). Jesus’s point is not that family does not matter but that family must not come before God’s kingdom (13:44–46; cf. 8:21–22). Even Jesus’s own family was not to come before His mission. It is the same for the followers of Jesus. Our spiritual roots need to go deeper than our genealogical roots.

 

ယေရှု၏ စကားတော်များသည် ယေရှုအတွက် အရာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်သူများအတွက် မျှော်လင့်ချက် ပေးသည်။ သူတို့သည် တစ်ဦးတည်း ကျန်ရစ်မည် မဟုတ်ပေ။ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ရှိတော်မူသော ခမည်းတော်၏ အလိုတော်ကို ပြုကျင့်သူများ၏ ကျယ်ပြန့်သော မိသားစုသစ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခံကြရသည် (၁၂:၅၀)။ ဤယုံကြည်ခြင်း အသိုင်းအဝိုင်းသစ်သည် မိသားစုတစ်ခု၏ လက္ခဏာများစွာကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ သူတို့ကို ချည်နှောင်ထားသော အရာမှာ ဘုရားသခင်ကို ချစ်ခြင်း၊ ယေရှုကို ချစ်ခြင်း၊ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် ချစ်ခြင်းဟူသော အချစ်ချင်း ချည်နှောင်မှု ဖြစ်သည်။ သူတို့၌ ဘုံရည်ရွယ်ချက်တစ်ခု ရှိသည်—ဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် သူ၏ ကယ်တင်ခြင်းတရားကို ပျံ့နှံ့စေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်ဆီသို့ အတူတကွ ခရီးလျှောက်ရင်း အချင်းချင်း ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုဖြင့် ချည်နှောင်ခံကြရသည်။

The words of Jesus offer hope to those who give up everything for Jesus. They will not be left alone. They are invited to become part of a new, wider family of those who do the will of the heavenly Father (12:50). This new community of faith takes on many of the characteristics of a family. They are held together by common bonds of love—love for God, love for Jesus, and love for one another. They have a common purpose—worshiping God and spreading the knowledge of His salvation. And they are bound together in mutual love and affection as they journey together toward God’s kingdom.

ယေရှု၏ ညီအစ်ကိုများ ယေရှုတွင် ညီအစ်ကိုမျှသာမက ညီအစ်မများပါ ရှိခဲ့သည် (မဿဲ ၁၃:၅၅; မာကု ၆:၃)။ “ညီအစ်ကို” ဟူသော စကားကို အချို့အခါ တူညီအစ်ကိုမျှသာမက အခြားဆွေမျိုးသားချင်းများကိုပါ ရည်ညွှန်းတတ်သဖြင့် ယေရှုနှင့် သူ၏ “ညီအစ်ကိုများ” နှင့် “ညီအစ်မများ” ၏ ဆက်နွယ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ မေးခွန်းများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်ဓလေ့အချို့တွင် မာရိ၏ တစ်သက်တာ အပျိုစင်ဖြစ်ခြင်းကို ယုံကြည်သဖြင့် ရှင်းလင်းရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ အချို့ခရစ်ယာန်များအတွက်မူ ဤသည် သမိုင်းဆိုင်ရာ အရေးကြီးသော မေးခွန်းတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ ဤအငြင်းပွားမှုသည် ဒုတိယရာစုအလယ်မှ စတင်ခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် လူတိုင်းကို ကျေနပ်အောင် မဖြေရှင်းနိုင်သေးပေ။ အကြောင်းမှာ သမ္မာကျမ်းစာသက်သေများသည် မတူညီသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များကို ခွင့်ပြုထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ The Brothers of Jesus

Jesus had not only brothers but also sisters (Matt. 13:55; Mark 6:3). Since the term “brother” is at times used in the Scripture to designate a person other than one born from the same father and mother, questions have been raised concerning the relationship between Jesus and His “brothers” and “sisters.” Within some Christian traditions the need for clarification is necessary because of the belief in the perpetual virginity of Mary. For other Christians, this is primarily a question of historical value. The debate is a long one going back to the middle of the second century and has not yet been resolved to the satisfaction of all. The main reason is that the biblical evidence lends itself to different interpretations.   ၁. ယောသပ်နှင့် မာရိ၏ သားသမီးများ။ အချို့က ဤသည်မှာ ကျမ်းသစ်ကျမ်း၏ သွန်သင်ချက် ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ယေရှုကို မာရိ၏ ပထမဆုံးသား ဟု ခေါ်သည် (လု ၂:၇)။ ယေရှုမွေးဖွားပြီးနောက် ယောသပ်သည် မာရိနှင့် ဇနီးမောင်နှံဘဝ ကျင့်သုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည် (မဿဲ ၁:၂၅)။ ထို့ကြောင့် “ယေရှု၏ ညီအစ်ကိုများ” ဟူသည်မှာ ယောသပ်နှင့် မာရိ၏ သားသမီးများ ဖြစ်သည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်သည် အလွန်ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သည်။ ထို့ပြင် ဧဝံဂေလိတကျမ်းများတွင် ယောသပ်သည် မာရိနှင့် လက်ထပ်မီ မုဆိုးမဖြစ်ခဲ့ဖူးသည် သို့မဟုတ် အရင်အိမ်ထောင်မှ သားသမီးရှိခဲ့သည်ဟူ၍ ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြထားပေ။ ဤသည်မှာ ခိုင်မာသော အကြောင်းပြချက် ဖြစ်သော်လည်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သူတိုင်းကို ကျေနပ်အောင် မလုံလောက်ချေ။ 1. Children of Joseph and Mary. Some consider this to be the NT teaching. Jesus is called the firstborn of Mary (Luke 2:7), and we are told that Joseph knew Mary, that is to say, had sexual intercourse with her, after the birth of Jesus (Matt. 1:25). Therefore, the most logical conclusion would appear to be that the “brothers of Jesus” refer to children of Joseph and Mary. Besides, there is no clear indication in the Gospels that Joseph was a widower before marrying Mary or that he had children from that previous marriage. This is indeed a strong case, but not strong enough to persuade every interpreter.   ၂. ယေရှု၏ ဝမ်းကွဲများ။ ဤအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်သည် “ညီအစ်ကို” ဟူသော စကားသည် အချု့အခါ ဝမ်းကွဲကဲ့သို့ နီးစပ်သော ဆွေမျိုးကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ပေါ်တွင် တစ်စိတ်တစ်ဒေသ အခြေခံထားသည်။ ဤသီအိုရီအရ ယာကုပ်၊ ယောသပ်၊ ရှိမုန်နှင့် ယုဒတို့၏ မိခင်သည် ယေရှု၏ မိခင်မဟုတ်ဘဲ သူ၏ အစ်မ ဖြစ်သူ ကလောပါ၏ မာရိ ဖြစ်သည် (မာကု ၃:၁၈; ယောဟန် ၁၉:၂၅)။ ထို့ကြောင့် “ယေရှု၏ ညီအစ်ကိုများ” သည် သူ၏ ဝမ်းကွဲများ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ဤသီအိုရီတွင် ခန့်မှန်းချက် အလွန်များပြားပြီး “ညီအစ်ကို” ကို “ဝမ်းကွဲ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် သက်သေ မရှိသလောက် ရှားပါးသောကြောင့် ဤအကြံပြုချက်သည် အလွန်မဖြစ်နိုင်ပေ။ 2. Cousins of Jesus. This interpretation is partially based on the argument that the term “brother” could sometimes designate a close relative, such as a cousin. Among other things, this theory teaches that the mother of James, Joses, Simon, and Judas was not the mother of Jesus but her sister, Mary of Clopas (Mark 3:18; John 19:25). That clearly makes the “brothers of Jesus” His cousins. But the high level of speculation in this theory and the fact that there is hardly any evidence for the use of “brother” in the sense of “cousin” makes this suggestion very unlikely.   ၃. ယေရှု၏ ဖခင်မတူညီအစ်ကိုများ။ ဤအမြင်ကို ထောက်ခံရန် အကြောင်းပြချက်များစွာ ရှိသည်။ ပထမအချက်၊ ကျမ်းသစ်ကျမ်းတွင် ယေရှု၏ “ညီအစ်ကိုများ” ကို မာရိ၏ သားများ ဟု ဘယ်နေရာတွင်မျှ ရှင်းလင်းစွာ မခေါ်ဆိုထားပေ။ အဆိုပါအချက်နှင့် အနီးစပ်ဆုံး ကျမ်းချက်မှာ မဿဲ ၁၃:၅၅ ဖြစ်သည်။ “ဤသူသည် တန်ဆောင်ဆရာ၏ သားမဟုတ်လော။ သူ၏ မိခင်ကို မာရိ ဟု မခေါ်ကြလော။ သူ၏ ညီအစ်ကိုများမှာ ယာကုပ်၊ ယောသပ်၊ ရှိမုန်နှင့် ယုဒ မဟုတ်ကြလော” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ဤကျမ်းချက်ပင်လျှင် ရှင်းလင်းမှု မလုံလောက်ပေ။ အမှန်မှာ ယေရှုကိုသာ မာရိ၏ သား ဟု တိကျစွာ ခေါ်ဆိုထားပြီး ဖော်ပြထားသော ညီအစ်ကိုများကို မာရိ၏ သားများ ဟု မဆိုလိုဟု ငြင်းခုန်နိုင်သည်။ တကယ်တမ်းတွင် ဤကျမ်းချက်သည် မာရိသည် ယေရှုတစ်ပါးတည်းသာ မိခင် ဖြစ်ပြီး ဖော်ပြထားသော ညီအစ်ကိုများနှင့် မသက်ဆိုင်ဟု သဘောထားကောင်း ထားနိုင်သည်။ ဒုတိယ၊ ဂရိစာပေတွင် “ညီအစ်ကို” ဟူသော စကားကို ဖခင်မတူညီအစ်ကိုကို ရည်ညွှန်းရန် သုံးသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစကားလုံးကိုယ်တိုင်သည် မေးခွန်းကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသည် မဟုတ်ပေ။   3. Step-Brothers of Jesus. Several arguments have been used to support this position. First, nowhere in the NT are the “brothers of Jesus” explicitly called “sons of Mary.” The passage that comes closest to it is Matthew 13:55: “Is this not the carpenter’s son? Is not His mother called Mary? And His brothers James, Joses, Simeon, and Judas?” But even this one is not clear enough because only Jesus is specifically called son of Mary. In fact it could be argued that the text is implicitly saying that Mary was the mother only of Jesus and not of His brothers mentioned in the passage. Second, the term “brother” is used in Greek literature to refer to a step-brother. Therefore the term itself is not decisive in answering the question.   တတိယ၊ “ပထမသားဦး” ဟူသော စကားသည် မာရိ၌ အခြားသားသမီးများ ရှိခဲ့သည်ဟု မဆိုလိုပေ။ လု ၂:၇ တွင် ယေရှုကို ပထမသားဦးအဖြစ် ဘုရားသခင်အား ဆက်ကပ်ခြင်းအတွက် ပြင်ဆင်ရန် သုံးထားသည် (လု ၂:၂၃)။ ရှေးယုဒ ဂူရုံးကျောက်စာတစ်ခုတွင် ပထမသားဦးကို မီးဖွားရင်း သေဆုံးခဲ့သော မိန်းမတစ်ဦးကို ဖော်ပြထားသည်။ စတုတ္ထ၊ ယောသပ်သည် ယေရှုမွေးဖွားမချင်း မာရိနှင့် ဇနီးမောင်နှံဆက်ဆံရေး မရှိခဲ့ဟူသော အချက် (မဿဲ ၁:၂၅) သည် မာရိ၌ အခြားသားသမီးများ ရှိခဲ့ရမည်ဟု မဆိုလိုပေ။ မဿဲ၏ ထိုစကားသည် ယေရှုမွေးဖွားချိန်၌ မာရိသည် အပျိုစင်ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးရန်သာ ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ Third, the term “firstborn” does not imply that Mary had other children. It is used in Luke 2:7 to prepare the way for the consecration of Jesus to God as firstborn (Luke 2:23). There is an ancient Jewish grave inscription referring to a woman who died giving birth to her “firstborn.” Fourth, the fact that Joseph did not have sexual relations with Mary until she gave birth to Jesus (Matt. 1:25) does not necessarily mean that she had other children. The purpose of Matthew’s remark was to emphasize that Mary was still a virgin when she gave birth to Jesus.   ပဉ္စမ၊ ယေရှု၏ “ညီအစ်ကိုများ” သည် အကြိမ်ကြိမ် ကိုယ်တော်ကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်ဆိုသော အချက်က သူတို့သည် ယေရှုထက် အသက်ကြီးနိုင်သည်ဟု ဖော်ပြသည် (မာ ၃:၂၁၊ ၃၁၊ ယော ၇:၃-၄)။ ယုဒမိသားစုဘဝတွင် အသက်ကြီးသော သားသမီးများသည် ငယ်သူများအပေါ် အာဏာရှိသည်။ သေချာစွာပင် ယေရှုသည် သူ၏ “ညီအစ်ကိုများ” ၏ အာဏာကို ဘယ်တော့မျှ လက်ခံခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ နောက်ဆုံး၊ အတိတ်ဆုံးကာလ၌ ယေရှုသည် မိခင်ကို ယောဟန်အား အပ်နှံခဲ့သည်ဆိုသော အချက်က ယေရှု၏ “ညီအစ်ကိုများ” သည် မာရိ၏ သားများ မဟုတ်ခဲ့ဟု ဆိုနိုင်သည်။ အကြောင်မူကား အကယ်၍ သူတို့သည် မာရိ၏ သားများ ဖြစ်ခဲ့လျှင် သူတို့ကိုယ်တိုင်က မိခင်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရမည် ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ Fifth, the fact that the “brothers of Jesus” tried several times to control Him suggests the possibility that they were older than Him (Mark 3:21, 31; John 7:3, 4). In Jewish family life the older children had authority over the younger ones. Of course Jesus never accepted the authority of His “brothers.” And finally, the fact that during His crucifixion Jesus entrusted His mother to John could imply that Jesus’s “brothers” were not children of Mary. Otherwise they should have provided for her.   ဤအကြောင်းအရာကို ပညာရှင်များက ယနေ့တိုင် ငြင်းခုန်နေကြဆဲ ဖြစ်ပြီး၊ ကျမ်းစာသက်သေ အထောက်အထားများသည် ကျွန်ုပ်တို့ လိုချင်သလောက် ရှင်းလင်းခြင်း မရှိပေ။ သို့ရာတွင် ယေရှု၏ ညီအစ်ကိုများသည် ဖခင်မတူသော ညီအစ်ကိုများ (ယောသပ်၏ အရင်အိမ်ထောင်မှ သားများ) ဖြစ်နိုင်သည်ဟူသော အချက်သည် ကျမ်းစာအထောက်အထား ပိုမိုရရှိပုံ ရသည်။ ထင်ရှားသော မေးခွန်းမှာ အဘယ်ကြောင့် သခင်ဘုရားသည် မာရိ၏ သားအိမ်ကို ပိတ်ထားတော်မူသနည်း ဆိုသည်ကား ကျမ်းစာက မဖြေဆိုထားသော မေးခွန်းဖြစ်သည့်အပြင် ယုံမှားသံသယ ဖြစ်စရာ မလိုတော့ပေ။ The topic is still debated among scholars, and the biblical evidence is not as clear and we would like it to be. However, the possibility that Jesus’s brothers were His step-brothers seems to have more biblical support. The obvious question is why the Lord closed the womb of Mary. This is a question that the Bible does not address and about which there is no need to speculate.

အခန်းကြီး - ၁၃

၁၃:၁–၅၂ တတိယမြောက် ဟောကြားချက်။ နိုင်ငံတော်၏ ဥပစာပုံပြင်များ

မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ယေရှု၏ ဟောကြားချက် ငါးခုအနက် အခြားဟောကြားချက်များနှင့်အညီ၊ တတိယမြောက် ဟောကြားချက်သည်လည်း “ယေရှုသည် ဤစကားများကို ပြီးဆုံးတော်မူသောအခါ” ဟူသော စကားဖြင့် အဆုံးသတ်ထားသည် (မဿဲ ၁၃:၅၃၊ နှိုင်းယှဉ် ၇:၂၈၊ ၁၁:၁၊ ၁၉:၁၊ ၂၆:၁)။ ဤဟောကြားချက်၏ အစမှာ ယေရှုသည် အိမ်မှ ထွက်သွား၍ ဂလိလဲပင်လယ်ကမ်းစပ်၌ ထိုင်တော်မူသည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (၁၃:၁)။ မဿဲ ၁၃:၁–၅၂ အတွင်းရှိ ဤဟောကြားချက်တွင် နိုင်ငံတော်နှင့်ပတ်သက်သော ဥပစာပုံပြင် ခုနစ်ခုပါဝင်သည်။ နောက်ဆုံးခြောက်ခုတွင် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ကို ရည်ညွှန်းကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖော်ပြထားပြီး၊ ငါးခုမှာ “ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်သည် ... နှင့်တူသည်” ဟု စတင်ထားသည် (၁၃:၃၁၊ ၃၃၊ ၄၄၊ ၄၅၊ ၄၇)။ နောက်တစ်ခုမှာ “ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်သည် ... နှင့်တူသည်” ဟု စတင်ထားသည် (၁၃:၂၄)။ ပထမဥပစာပုံပြင် (၁၃:၁–၉၊ ၁၈–၂၃) ၏ အကြောင်းအရာမှာ နိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ သတင်းစကားဟု ရှင်းပြချက်တွင်သာ ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည် (အပိုဒ် ၁၉)။ ထို့ကြောင့် မဿဲကျမ်းတွင် ယေရှု၏ အဓိကသွန်သင်ချက်များ (အခန်း ၅–၇) နှင့် အံ့ဖွယ်အမှုများ (အခန်း ၈–၉) ကို စုစည်းထားသည်နှင့်အညီ၊ ယခုမူ ယေရှု၏ ဥပစာပုံပြင်များကို အထူးစုစည်း၍ ဖော်ပြထားသည်။

13:1–52

Discourse 3: Parables of the Kingdom

Like all five of the other discourses of Jesus found in Matthew, the third discourse finishes with the words “And it happened, when Jesus had finished …” (Matt. 13:53; cf. 7:28; 11:1; 19:1; 26:1). The beginning of the discourse is indicated by referring to Jesus leaving the house and sitting by the Sea of Galilee (13:1). Within the discourse in Matthew 13:1–52, there are seven parables, each one dealing with the kingdom of heaven. This is explicitly stated in the last six of the parables, five of which begin by stating, “The kingdom of heaven is like” (homoia estin; 13:31, 33, 44, 45, 47), while another begins with the wording “The kingdom of heaven is like/compared to …” (hōmoiōthē, 13:24). That the kingdom is the subject of the first parable (13:1–9, 18–23) is explicitly stated only in the explanation of the parable, when the seeds are identified as the word or message of the kingdom (v. 19). Thus, in the same way that Matthew has teachings (chaps. 5–7) and miracles (chaps. 8–9) of Jesus together earlier, so now Matthew has parables of Jesus for special consideration.

 

ကျမ်းစာတစ်ခုလုံးတွင် “ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်” သို့မဟုတ် “ဘုရားနိုင်ငံတော်” ဟူသော ဝေါဟာရများကို ကျမ်းသစ်ကျမ်းတွင်သာ တွေ့ရပြီး အများဆုံးမှာ ယေရှု၏ နှုတ်ထွက်စကားများတွင် ဖြစ်သည်။ “ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်” ဟူသော စကားစုကို မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းရှိ ယေရှု၏ နှုတ်ထွက်စကားများတွင်သာ တွေ့ရပြီး အကြိမ် သုံးဆယ့်နှစ်ကြိမ် ပါဝင်သည်။ အခြားခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် “ဘုရားနိုင်ငံတော်” ဟု ရေးထားသည့်နေရာများကို မဿဲက ဤစကားဖြင့် အစားထိုးထားခြင်း ဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ မဿဲ ၄:၁၇ // မာကု ၁:၁၅)။ မဿဲ ၁၉:၂၃–၂၄ တွင် “ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်” နှင့် “ဘုရားနိုင်ငံတော်” ဟူသော စကားစုနှစ်ခုကို အပြန်အလှန် သုံးထားသည်။ သို့ရာတွင် မဿဲသည် ရှေးဦးယုဒခရစ်ယာန်များ၏ ဘုရားအမည်ကို မကြာခဏ သုံးစွဲရန် ကြောက်ရွံ့သောကြောင့် “ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်” ဟူသော စကားကို ပို၍ နှစ်သက်ခဲ့ပုံရသည်။

Within the Bible, the phrase “kingdom of heaven” or “kingdom of God” is found only within the NT and mainly in the words of Jesus. The wording “kingdom of heaven” is confined to the words of Jesus in the Gospel of Matthew, where it is found thirty-two times—usually in places where the other Gospels have the phrase, “kingdom of God” (e.g., Matt. 4:17 // Mark 1:15). In Matthew 19:23–24 the terms “kingdom of heaven” and “kingdom of God” are used interchangeably. Matthew, however, seems to have clearly favored the phrase “kingdom of heaven,” perhaps due to the sensitivity his Jewish readers had to an overuse of the term “God.”

 

ကျမ်းစာတွင် ဤဝေါဟာရကို အသုံးပြုပုံအရ “ဘုရားနိုင်ငံတော်” (သို့မဟုတ် မဿဲ၏ နှစ်သက်ရာ စကားအရ ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်) သည် ယေရှု၏ သွန်သင်ချက်များတွင် အရေးကြီးသော အကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကျမ်းသစ်ကျမ်း၏ ကျန်အပိုင်းများတွင်လည်း ထိမိသည်။ ဤအယူအဆသည် ကျမ်းဟောင်းတွင် ခိုင်မာသော အမြစ်တရားရှိသည်။ ယေရှုကို နားထောင်သူများသည် ထိုအချက်ကို သတိပြုမိပေလိမ့်မည်။ ကျမ်းဟောင်းတွင် “ဘုရားနိုင်ငံတော်” ဟူသော တိကျသော စကားစု မပါဝင်သော်လည်း၊ အယူအဆမှာ ဒံယေလ ၂ တွင် ရှင်းလင်းစွာ ရှိသည်။ ဒံယေလသည် နေဗုခဒ်နေဇာ ဘုရင်အား အိပ်မက်၏ နောက်ဆုံးအပိုင်းမှာ အနာဂတ်တွင် လူ့နိုင်ငံများ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက်၊ ကောင်းကင်ဘုရားသခင်သည် ဘယ်သောအခါမျှ မပျက်စီးနိုင်သော နိုင်ငံတော်တစ်ခုကို တည်ထောင်တော်မူမည်ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ ထိုနိုင်ငံတော်သည် အခြားနိုင်ငံအားလုံးကို ချေမှုန်းပြီး အစဉ်အမြဲ တည်ရှိနေမည် ဖြစ်သည် (ဒံယေလ ၂:၄၄)။ ဒံယေလ၏ ရူပါရုံတွင် ဘုရားနိုင်ငံတော်သည် အနာဂတ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာမည်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်နှင့် သိသာစွာ ကွဲပြားခြားနားမည် ဖြစ်သည်။ လူ့နိုင်ငံအားလုံး ပျက်စီးသွားမည် ဖြစ်သည်။ ဤအနာဂတ်အမြင်သည် ရှေးဦးခရစ်ယာန်အသင်းတော်တွင် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့ပြီး ဗျာဒိတ် ၁၉:၁၁–၂၂:၅ တွင် အထူးထင်ရှားသည်။ ကျမ်းသစ်ကျမ်း၏ အခြားနေရာများတွင်လည်း တွေ့နိုင်သည် (ဥပမာ၊ မဿဲ ၂၄–၂၅၊ ယောဟန် ၅:၂၆–၂၉၊ ၁ သက်သာလောနိတ် ၄:၁၃–၅:၁၁၊ ၂ ပေတရု ၃:၁၂–၁၃)။ ယေရှုကို နားထောင်သူများ၏ စိတ်ထဲတွင် ဤအမြင်ရှိနေခဲ့ခြင်းကြောင့် မဿဲ ၁၃ တွင် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်နှင့်ပတ်သက်၍ ယေရှုဟောကြားခဲ့သော ဥပစာပုံပြင်များသည် ပို၍ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဖြစ်လာသည်။

The pattern of usage in the Bible shows that the term “kingdom of God”—or if we use Matthew’s preferred terminology, “kingdom of heaven”—is an important theme in the teachings of Jesus that is also touched on in the rest of the NT. The concept has solid roots in the OT, something that those who first listened to Jesus would probably have recognized. While it does not contain the exact phrase “kingdom of God,” the concept is definitely present in Daniel 2. Daniel explained to King Nebuchadnezzar that the last part of his dream meant that sometime in the future, after a succession of human kingdoms, the God of heaven would set up a kingdom that would never be destroyed. It would crush all other kingdoms and stand forever (Dan. 2:44). In this vision of Daniel, the kingdom of God was something that will arise in the future, and its setting up will signal a clean break with the present. All earthly human kingdoms will be destroyed. That this view of the future still held sway among Christians in the early church is particularly evident in Revelation 19:11–22:5 and is also found elsewhere in the NT (e.g., Matt. 24–25; John 5:26–29; 1 Thess. 4:13–5:11; 2 Pet. 3:12–13). That this understanding might have been in the minds of those who heard Him makes what Jesus said about the kingdom in the parables found in Matthew 13 all the more intriguing.

 

၁၃:၁–၉။ ကြဲသူ၏ ဥပစာပုံပြင် ယေရှုသည် ကပေရနောင်မြို့ရှိ အိမ်မှ ထွက်သွား၍ ဂလိလဲပင်လယ်ကမ်းစပ်တစ်လျှောက် လျှောက်တော်မူသည်။ ကပေရနောင်အနီးတွင် သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်နေသော ပင်လယ်ကွေ့များစွာ ရှိပြီး လူအများစုဝေးလာသောအခါ ယေရှုသည် လှေပေါ်သို့ တက်တော်မူကာ ကမ်းစပ်တွင် စုဝေးနေသော လူအုပ်ကို ဟောကြားတော်မူသည်။ ထိုအခါ ယေရှုသည် ခေတ်သစ်ကျမ်းစာပညာရှင်များက ကြဲသူ၏ ဥပစာပုံပြင်ဟု ခေါ်ဆိုသော ပုံပြင်တစ်ခုကို စတင်ဟောကြားတော်မူသည်။ သို့သော် မြေအမျိုးအစားများ၏ အရေးကြီးမှုကို ထည့်စဉ်းစားလျှင် မြေအမျိုးအစားများ၏ ဥပစာပုံပြင်ဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ ယေရှုသည် လယ်ကွင်းထဲသို့ မျိုးစေ့ကြဲသူတစ်ဦး၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဖော်ပြတော်မူသည်။ ထိုလုပ်ရပ်မှာ နားထောင်သူများအတွက် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သော အရာဖြစ်သည်။ မြေခံတွင် စိုထိုင်းဆကို ထိန်းသိမ်းရန် လိုအပ်သောကြောင့် မြေကို ထယ်မထိုးမီ မျိုးစေ့ကို အရင်ကြဲလေ့ရှိသည်။

13:1–9. Parable of the Sower. Jesus left His house in Capernaum and moved around the shore of the Sea of Galilee. Not far from Capernaum were a number of bays that formed a natural amphitheater, and as a crowd gathered, Jesus got into a boat so He could talk to the crowds gathered around Him on the lakeshore. He began recounting a parable called by modern interpreters the parable of the sower, although given the importance the different types of soil have for the parable, it could equally be called the parable of the soils. Jesus began by describing the activity of somebody sowing seed in a field—an activity that was well known to His hearers. Because of the need to conserve moisture in the soil in the Holy Land, it was usual to sow the seed before the field was ploughed.

 

မျိုးစေ့ကြဲခြင်းကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ အထူးအားကောင်းပြီး ကြံ့ခိုင်သော လယ်သမားတစ်ဦးသည် ဂျိုးအိတ်ကို ပခုံးပေါ်ချိတ်၍ လက်ဖြင့် မျိုးစေ့ကို လှမ်းကြဲနိုင်သည်။ သို့သော် ဂျိုးအိတ်များသည် အလွန်လေးလံသောကြောင့် လယ်သမားများသည် ပိုမိုလွယ်ကူသော နည်းလမ်းကို ရှာတတ်သည်။ ထိုခေတ်က ဣတ္ထရေလန်ဒေသတွင် ဂျိုးအိတ်ကို မြည်းနောက်ကျောပေါ် ချည်နှောင်ကာ အိတ်တွင် အပေါက်ဖောက်၍ မျိုးစေ့များ လယ်ထဲသို့ တစ်စစီ ကျလာအောင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ဤနည်းဖြင့် ကြဲပါက ဂရုတစိုက် ကြဲသည်ထက် လမ်းခင်းပေါ်၊ ကျောက်မြေပါးပေါ် စသည်တို့တွင် မျိုးစေ့ ကျရောက်နိုင်သည်။ ပုံပြင်တွင် လမ်းခင်းပေါ် ကျသော မျိုးစေ့ကို ငှက်များက လျင်မြန်စွာ လာယူစားသည်။ ကျောက်ကြီးများပေါ်တွင် မြေပါးပါးဖုံးအုပ်ထားသော နေရာသို့ ကျသော မျိုးစေ့သည် လျင်မြန်စွာ ပေါက်ရောက်သော်လည်း နွေရာသီပူအိုက်လာသောအခါ အမြစ်မတွယ်နိုင်၍ ညောင်းသွားသည်။ ဆူးပင်များကြားသို့ ကျသော မျိုးစေ့မှ ပေါက်သော အပင်များကို ဆူးပင်များက လျင်မြန်စွာ နှိပ်စီးသည် (၁၃:၄–၆)။ သို့သော် အချို့မျိုးစေ့များသည် မြေကောင်းထဲသို့ ကျရောက်၍ ကြဲခဲ့သော မျိုးစေ့ထက် သုံးဆယ်ဆ၊ ခြောက်ဆယ်ဆ၊ တစ်ရာဆ အသီးသီးသည်။

Sowing could be done in several ways. A particularly strong and fit farmer might just tie a bag of grain across his shoulders and dip into it with his hand and strew the seed around appropriately. But those who have worked on farms will agree that bags of grain are very heavy, and farmers usually try to sow the seed in a less exhausting way. It was common in the Holy Land at that time to tie a bag of grain on the back of a donkey, for example. Once the donkey was positioned in the appropriate field, a hole was made in the bag, and the grain trickled out of the hole and onto the field. Such a method would explain why some of the seed fell on places such as the path and thin soil that a more careful approach to the sowing of seed would have avoided. In the parable, the seed that fell on the path was quickly snatched by the birds, and the seed that fell on the thin soil covering the rocks grew quickly enough but did not survive long when the heat of summer dried up the soil, while the seed that fell on the thorny ground produced plants that were quickly choked by the thorns (13:4–6). But some seed fell on good soil and yielded crops that bore thirty times, sixty times, and a hundred times as much as the seed that had been planted.

 

ဤဥပစာပုံပြင်တစ်ခုလုံးသည် မြေကောင်းထဲသို့ ကျသော မျိုးစေ့၏ အသီးအနှံကို ဦးတည်ထားသည်။ သုံးဆယ်ဆ အထွက်နှုန်းကို ယေရှု၏ ပထမဆုံး နားထောင်သူများက မည်သို့ တွေးတောခဲ့ကြမည်နည်း။ ခေတ်သစ်စိုက်ပျိုးနည်းများနှင့် ရွေးချယ်ထားသော မျိုးစေ့မျိုးကောင်းများဖြင့်ပင် သုံးဆယ်ဆ အထွက်သည် အလွန်ရှားပါးသည်။ ရှေးခေတ်က ဤမျှ အထွက်များသည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သော ဇာတ်လမ်းများ ရှိခဲ့သော်လည်း ယုံကြည်ရန် ခက်ခဲသည်။ ဣတ္ထရေလန်ဒေသမှ အကောင်းဆုံး သက်သေမှာ မိရှန ကျမ်းတွင် ပါဝင်သော ငါးဆ အထွက်နှုန်းပင် ဖြစ်သည်။ သုံးဆယ်ဆ၊ ခြောက်ဆယ်ဆ၊ တစ်ရာဆ အထွက်သည် ယေရှု၏ ခေတ်ကပင် အံ့ဖွယ်ရာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် အံ့ဖွယ်ရာပင် ဖြစ်သည်။ ဤဥပစာပုံပြင်သည် အံ့ဖွယ်တစ်ခုဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ သို့သော် ဤပုံပြင်၏ အဓိပ္ပာယ်ကို တပည့်တော်များ၏ မေးခွန်းကြောင့် ခဏရွှေ့ဆိုင်းထားရသည်။

The whole parable has been leading up to this point—the yield of the seed when sown on good soil. What would the first hearers of the parable have thought about a yield of thirtyfold? Even with modern farming techniques and specially selected seed stock, yields as high as thirtyfold are highly unusual. It is true that there were some stories circulating in the ancient world that such yields were possible, but their reliability is questionable. The best evidence we have from the Holy Land is that found in the Mishnah, which reports a fivefold yield. Yields of thirtyfold, sixtyfold, and a hundredfold would have been miraculous at the time of Jesus, and even today. The parable climaxes in a miracle! But a discussion of the parable’s meaning is delayed by a question asked by the disciples.

 

၁၃:၁၀–၁၇။ ဥပစာပုံပြင်များဖြင့် သွန်သင်ရခြင်း အကြောင်းရင်း တပည့်တော်များက ယေရှုကို အဘယ်ကြောင့် ဥပစာပုံပြင်များဖြင့် သွန်သင်တော်မူသနည်းဟု မေးကြသည်။ ယေရှု၏ အဖြေသည် အချက်နှစ်ချက်ကို ထင်ရှားစေသည်။ ပထမအချက်မှာ တပည့်တော်များနှင့် နောက်လိုက်များသာ သိရှိရသော အရာများရှိပြီး ထိုအရာများကို အပြင်လူများအတွက် “လျှို့ဝှက်ချက်” (မုသ်တေရီယွန်) ဖြစ်သည်။ ဤအပိုသိရှိမှုသည် ယေရှု၏ နောက်လိုက်များကို သူတို့မဟုတ်သူများနှင့် ကွဲပြားခြားနားသော အုပ်စုတစ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဒုတိယအချက်မှာ ဝိညာဉ်ရေးရာ မျက်ကန်းသူများသည် ဆက်လက်၍ မျက်ကန်းနေမည် ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၂)။ ဝိညာဉ်ရေးရာ ဉာဏ်အလင်းရရှိသူများသည် ယေရှုကို ပို၍ နားလည်လာသလို၊ ဝိညာဉ်ရေးရာ မျက်ကန်းသူများသည် ယေရှုကို ဆက်လက်၍ နားမလည်နိုင်၊ ရှုပ်ထွေးနေမည် ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က ယေရှုသည် ရန်လိုမှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရှိတော်မူပြီး နောက်ဆုံး အသေခံရတော်မူမည် ဖြစ်သည်။ အဓိကသွန်သင်ချက်များကို ဥပစာပုံပြင်များဖြင့် ဟောကြားခြင်းသည် အနည်းဆုံး ခဏတာမျှ ကိုယ်တော်ကို ကာကွယ်ပေးခဲ့သည်။

13:10–17. The Purpose of Parables. The disciples asked Jesus why He taught in parables. His answer highlights two other things. First, there are some things known to His disciples and followers that are mystērion—“secrets” or “mysteries”—to those outside the group. This extra knowledge is available only to those who are His followers. Some things that His followers know help define them as a group that is distinct from those who are not followers of Jesus. The second point that Jesus’s answer highlights is that those who are spiritually blind will remain spiritually blind (v. 12). Just as those who are spiritually enlightened continue to grow in their understanding of Jesus, those who are spiritually blind will continue to find Him baffling and incomprehensible. At this time, Jesus was working in a hostile environment, which would eventually lead to His death. Couching His key teachings in parables served to protect Him, at least for a time.

 

၁၃:၁၈–၂၃။ ကြဲသူ၏ ဥပစာပုံပြင် ရှင်းပြချက် ယေရှုသည် တပည့်တော်များအား ဤဥပစာပုံပြင်မှာ ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်၏ သတင်းစကားကို လူအမျိုးမျိုး လက်ခံပုံနှင့် ပတ်သက်သည်ဟု ရှင်းပြတော်မူသည်။ အချို့သူများသည် နားထောင်၍ နားမလည်ကြပေ။ သူတို့သည် လမ်းခင်းပေါ် ကျသော မျိုးစေ့နှင့်တူသည်။ နတ်ဆိုးသည် နိုင်ငံတော်သတင်းစကားကို လျင်မြန်စွာ လုယူသွားသောကြောင့် ပေါက်ရောက်ခွင့် မရှိပေ (အပိုဒ် ၁၉)။ အချို့သူများသည် ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံကြပြီး ကျောက်မြေပါးပေါ်တွင် လျင်မြန်စွာ ပေါက်ရောက်သော မျိုးစေ့ကဲ့သို့ ဝိညာဉ်ရေးရာ တိုးတက်မှု လျင်မြန်စွာ ရှိပုံရသည်။ သို့သော် ဒုက္ခဆင်းရဲရောက်လာသောအခါ ချက်ချင်း လဲကျကြသည် (အပိုဒ် ၂၀–၂၁)။ ခရစ်ယာန်များ ဒုက္ခရောက်နေသော ဤလောကတွင် နေထိုင်နေသမျှ ဒုက္ခဆင်းရဲသည် သူတို့ကို လာရှာတတ်သည်။ ထိုအခါ အချို့သူများက ယုံကြည်ခြင်းသည် မလုံလောက်ဟု ယူဆ၍ ခရစ်ယာန်ဘောင်မှ ထွက်ခွာသွားကြသည်။ အချို့ကမူ ဘုရားသခင်နှင့် ဆက်ဆံရေးကို ပို၍ နက်ရှိုင်းလာအောင် အခွင့်အရေးယူကြသည်။ သူတို့သည် ယုံကြည်ခြင်းလက်ကို ဆန့်ထုတ်၍ ခံစားနေရသော ခက်ခဲမှုများကို နားမလည်သော်လည်း ဘုရားသခင်က နားလည်ပြီး အတူလျှောက်လှမ်းပေးမည်ဟု ကိုယ်တော်အား ပြောကြားကြသည်။

13:18–23. Parable of the Sower Explained. Jesus explained to His disciples that the parable is about how different hearers receive the message of the kingdom of heaven. Some hear and do not understand. They are like the seed fallen on the path—the devil takes away the message of the kingdom so fast that it never has a chance to grow (v. 19). Others receive the word very gladly, and just as the grain springs up in the rocky ground, they appear to be making rapid progress in their spiritual walk. But when trouble arises, they quickly fall away (vv. 20–21). As long as Christians live in a world of sin, trouble will find them. At such moments some conclude that faith is inadequate and discard Christianity. Others see it as an opportunity to deepen their relationship with God. They reach out the hand of faith and tell Him that while they do not understand the difficult times they are going through, they know that He understands and that He will walk with them.

 

ယေရှုသည် ဆူးပင်များကြားသို့ ကြဲခံရသော မျိုးစေ့သည် ယုံကြည်သော်လည်း ဤလောက၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများနှင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာ၏ လှည့်စားမှုကြောင့် နှိပ်စီးခံရသူများကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ရှင်းပြတော်မူသည် (အပိုဒ် ၂၂)။ ဤသူမျိုးမှာ နေ့စဉ်ဘဝ၏ ဖိအားများကို ရင်ဆိုင်ရန် အလွန်အလုပ်များနေသဖြင့် ဆုတောင်းရန်၊ ဘုရားကျောင်းတက်ရန်၊ ကျမ်းစာဖတ်ရန် အချိန်မရှိကြပေ။ ဤသို့သော သူများ၏ ယုံကြည်ခြင်းသည် တဖြည်းဖြည်း ညောင်းသွားပြီး နောက်ဆုံးတွင် ခရစ်ယာန်ဘဝသည် အခွံခွာသွားသော အလဟဿ ဖြစ်သွားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် မြေကောင်းထဲသို့ ကျသော မျိုးစေ့သည် စကားကို ကြားပြီး နားလည်သူများကို ကိုယ်စားပြုသည် (အပိုဒ် ၂၃)။ ဤသူမျိုးသည် ယုံကြည်ခြင်းကို ဒုက္ခဆင်းရဲများက လှုပ်ခတ်သောအခါတွင်ပင် ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်စွဲချား၍ ကိုးစားတတ်သူများ ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ဝိညာဉ်ရေးရာအရာများတွင် ပုံမှန်အချိန်ပေးတတ်သူများ၊ ကျမ်းစာကို ပုံမှန်ဖတ်သူများ၊ ဆုတောင်းသူများ၊ ဘုရားဝတ်ပြုရာတွင် ပုံမှန်ပါဝင်သူများ ဖြစ်သည်။ မျိုးစေ့၏ အံ့ဖွယ်အထွက်နှုန်းကဲ့သို့ပင် ဤခရစ်ယာန်များသည် အံ့ဖွယ်ရာများဖြင့် ဝန်းရံခံရသည်။ သူတို့သည် မစုံလင်သော လူသားများဖြစ်သော်လည်း ယေရှုနှင့်အတူ လျှောက်လှမ်းရင်း အခြားသူများသည် သူတို့ဘဝတွင် ယေရှု၏ အရိပ်အယောင်များကို မြင်တွေ့၍ ယေရှုနှင့် ကိုယ်တော်၏ နောက်လိုက်များဆီသို့ ဆွဲဆောင်ခံရသည်။

Jesus explained that the seed sewn among the thorns (v. 22) represents another group who believe but find themselves being consumed with the worries of this world and the deceptive lure of wealth. This is often manifested in people who are too busy coping with the pressures of everyday life to spend time in prayer, to attend worship services, and to read their Bible regularly. The faith of many such individuals withers slowly over time, and they eventually discover that their Christianity is but an empty shell. By way of contrast, the seed that fell on good soil represents those who hear the word and understand it (v. 23). Such people are those who, when trials and troubles shake their faith in God, still reach out to God in faith and trust; it represents those who regularly spend time with spiritual things—who regularly read their Bibles, who regularly pray, who attend and participate in worship services. As with the miraculous yield of seed, such Christians are surrounded by miracles. They are imperfect human beings, but as they walk with Jesus, others see glimpses of Jesus in their lives and are drawn to Him and His followers.

 

၁၃:၂၄-၃၀။ ဂျုံပင်များထဲက ပေါင်းပင်များ။ ဂျုံပင်များထဲတွင် ပေါင်းပင်များနှင့်ပတ်သက်သော ဥပစာသည် ယေရှုခေတ်က လယ်ယာလုပ်ငန်းလောက၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်ကို စိတ်ဝင်စားဖွယ် ထိုးထွင်းသိမြင်စေသည်။ ထိုခေတ်ကာလတွင် ချမ်းသာသော လယ်သမားတစ်ဦးသည် ရန်သူတစ်ဦးရှိပြီး ထိုရန်သူက သူ၏ဂျုံခင်းထဲသို့ ပေါင်းစေ့များ လာရောက်ဖြန့်ကျင်ခြင်းဖြင့် သူ့ကို တိုက်ခိုက်နိုင်သည်။ အပိုဒ် ၂၅ တွင် ဖော်ပြထားသော “ဇိဇနိယွန်” ဟူသောစကားလုံးသည် ပေါင်းပင် သို့မဟုတ် ကောက်ပင်များကို ရည်ညွှန်းသည်။ ရန်သူဖြန့်ကျင်းခဲ့သော စေ့သည် ရိတ်သိမ်းချိန်ရောက်မှ ဂျုံနှင့်ကွဲပြားမှုပေါ်လာသဖြင့် အလွန်ဖြစ်နိုင်ချေများသော မျိုးစေ့မှာ မုတ်ဆိတ်ပါသော ဒါနယ်ပင် (bearded darnel) ဟု ခေါ်သည့်အပင်ဖြစ်သည်။ ထိုအပင်နှင့် ၎င်း၏ဂုဏ်သတ္တိများကို ရှေးခေတ်ကမ္ဘာတွင် ကောင်းစွာသိရှိကြပြီး ဤဥပစာတွင်ဖော်ပြထားသော အခြေအနေအတိုင်း အသုံးပြုခြင်းကို တားမြစ်သည့် ဥပဒေများပင် ရှိခဲ့သည်။ မုတ်ဆိတ်ပါသော ဒါနယ်ပင်သည် အမှည့်ရောက်မှ အသီးမှောင်နက်လာပြီး ဂျုံ၏ ရွှေညိုရောင်နှင့် ကွဲပြားသွားသည်အထိ ဂျုံနှင့်ပုံစံတူသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ငှက်စာအဖြစ်သုံးသော်လည်း လူသားများအတွက်မူ အနည်းငယ် စိတ်ကြွဆေးဂုဏ်သတ္တိ ရှိသည်။ ဂျုံခင်းထဲသို့ မုတ်ဆိတ်ပါသော ဒါနယ်စေ့ ဖြန့်ကျင်းခြင်းသည် အထူးသဖြင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုပင်ကို ဖယ်ရှားရန် အကောင်းဆုံးအချိန်မှာ ရိတ်သိမ်းချိန်ဖြစ်ပြီး ထိုအချိန်သည် တစ်နှစ်တာတွင် အလုပ်အများဆုံးကာလဖြစ်ကာ ဒါနယ်ပင်များကို ဂရုတစိုက်ဖယ်ရှားရသဖြင့် ပိုမိုဆိုးရွားလာစေသည်။ မလွဲမသွေ မလိုလားအပ်သော စေ့အချို့သည် ဂျုံထဲသို့ ရောနှောသွားတတ်ပြီး ထို့ကြောင့် မုန့်ဖုမည့်အခါ ဂျုံကို မညက်မီ မလိုလားအပ်သော စေ့များကို ဖယ်ရှားရန် အချိန်ပိုလိုအပ်သည်။ ထိုခက်ခဲသော လုပ်ငန်းစဉ်တွင် အမှားတစ်ခုခု ဖြစ်သွားပါက ဒါနယ်ညစ်ညမ်းသော မုန့်ကို စားမိသူများ မနှစ်မြို့ဖွယ် အိပ်မက်များနှင့် အမြင်အာရုံများ ကြုံတွေ့ရတတ်သည်။

13:24–30. Weeds among the Wheat. The parable of the weeds among the wheat provides an interesting glimpse of one aspect of the agricultural world from the time of Jesus. In this world, a prosperous farmer could have had an enemy who chose to attack him by sowing weeds in his wheat crop. The word zizanion (v. 25) designates weeds or tares. The seed the enemy sowed would have appeared no different from wheat until the harvest, which indicates the high likelihood that it was the seed of the bearded darnel plant. This plant and its characteristics were well enough known in the ancient world, and there were specific laws against its use in a situation described in this parable. Bearded darnel does, in fact, look like wheat until it is mature, when its grain turns black, rather than the golden brown of wheat. It is used for poultry feed in the Middle East, but humans find it to be a mild hallucinogen. Sowing bearded darnel in a field of wheat is a particularly spiteful thing to do, as the only good time to remove it is at harvest—already the busiest time of the year, made worse by the need to carefully remove all the darnel. Inevitably some unwanted seed would end up in the grain supply, and this would require extra time to remove the unwanted grains before grinding the grain to make bread. Any mistake in that painstaking process would mean that unpleasant dreams and visions would be experienced by those unfortunate enough to have been given bread contaminated with the darnel.

 

ယေရှုမိန့်ဆိုခဲ့သော ဥပစာတွင် ကျွန်များက သခင်ထံ ဂျုံခင်းထဲတွင် ဒါနယ်ပင်များ ဖြန့်ကျင်းခံရသည်ဟု လျှောက်ထားကြသည် (အပိုဒ် ၂၇)။ အလွန်ကျိုးကြောင်းဆီလျော်စွာ ယေရှုက ဒါနယ်ပင်များကို အလျင်အမြန်နှိမ်နှင်းရန်ကြိုးစားပါက ကောင်းသော ဂျုံများပါ ပျက်စီးဆုံးရှုံးသွားနိုင်သည်ဟု သတိပေးတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် နှစ်မျိုးလုံးကို ရိတ်သိမ်းချိန်ထိ တွဲလျက်စိုက်ပျိုးထားရမည်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၉-၃၀)။ ထိုအချိန်တွင် ဒါနယ်ပင်များကို အလွယ်တကူ ခွဲခြားနိုင်ပြီး ဖယ်ရှားကာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ကောင်းသော ဂျုံကောက်ပဲများကိုမူ ကျီအတွင်း သိုလှောင်ထားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

In the parable that Jesus spoke, the servants report to their master that darnel had been sown in the field of grain (v. 27). Quite sensibly Jesus warned that any attempt to eradicate the darnel too soon would in fact lead to the destruction of much of the good grain, and therefore the two crops should be left to grow side by side until the harvest (vv. 29–30). At that time the darnel could be easily identified, then removed and burned, while the good grain would be gathered into the barns.

 

၁၃:၃၁-၃၂။ မုံညှင်းစေ့။ ယေရှုက မဿဲ ၁၃ တွင် “ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်သည် … နှိုင်းရသည်မှာ” ဟု မိန့်ဆိုတော်မူသောအခါ ပုံဆောင်ချဲ့ကားသော နှိုင်းယှဉ်ချက်တစ်ခုကို အသုံးပြုတော်မူခြင်းဖြစ်သည်။ နှိုင်းယှဉ်ချက်ဆိုသည်မှာ မတူညီသောအရာနှစ်ခုကို နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုသော စကားပုံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဥပစာများလည်း အလားတူပင် အလုပ်လုပ်သည်။ ယေရှုက ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်သည် မုံညှင်းစေ့နှင့် နှိုင်းရသည်ဟု မိန့်ဆိုတော်မူသောအခါ မုံညှင်းစေ့နှင့် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ကြားတွင် တူညီသောအချက်တစ်ခုရှိသည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုတူညီမှုကို ရှာတွေ့ခြင်းသည်ပင် ဤဥပစာနှင့် အခြားရှင်းလင်းစွာ နှိုင်းယှဉ်ထားသော ဥပစာများကို နားလည်ရန် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်သည်။

13:31–32. The Mustard Seed. When Jesus used the words “The kingdom of heaven is like …” in Matthew 13, He used a figure of speech, rather like an extended simile. A simile is a figure of speech that compares two unlike things. A parable works in a similar manner. When Jesus said that the kingdom of heaven is like a mustard seed, He was saying that there is something similar between a grain of mustard and the kingdom of heaven—finding the similarity is the key to understanding this and other parables, especially those that make an explicit comparison.

 

ယေရှုက မုံညှင်းပင်နှင့်ပတ်သက်၍ အချက်နှစ်ချက်ကို ထောက်ပြတော်မူသည်။ ၎င်း၏စေ့သည် အလွန်သေးငယ်ပြီး ပင်စည်ကြီးထွားလာကာ သစ်ပင်ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်လောက်အောင် ကြီးမားသည်။ မုံညှင်းပင် (ဖြစ်နိုင်ခြေများသည်မှာ အနက်ရောင်မုံညှင်း Sinapis nigra) ၏ စေ့သည် ယုဒပြည်တွင် တွေ့ရှိရသမျှ စေ့များထဲတွင် အသေးဆုံးဖြစ်သည်။ တစ်ဂရမ် (၀.၀၀၁ ကီလိုဂရမ်) ရရှိရန် မုံညှင်းစေ့ ၇၂၅ မှ ၇၆၀ လိုအပ်သည်။ သို့သော် ထိုပင်သည်ကား ဂလိလီနဲ့အိုင်အနီးတွင် အမြင့် ပေ ၈ ပေ မှ ၉ ပေ (၂.၅ မီတာ မှ ၃ မီတာအထိ) အထိ ကြီးထွားနိုင်သည်။ မုံညှင်းရွက်ကို ဆားနယ်စားသုံးကြသည်။ ထိုပင်ကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်များထဲတွင် အကြီးဆုံးဟု ဖော်ပြထားသည် (အပိုဒ် ၃၂)။

Jesus noted two things about the mustard plant: it has small seeds, and it grows large enough to be described as a tree. The seed of the mustard plant (probably Sinapis nigra, or black mustard) is indeed small—the smallest found in Judea. Between 725 and 760 of these seeds are needed to make up a gram (0.001 kg). Yet the plant itself grows quite large, up to eight or nine feet (2.5 or even 3 m) in the vicinity of the Sea of Galilee. The mustard leaf was pickled and eaten. The plant is described as the largest of the herbs (v. 32).

 

ယေရှုက ဘုရားနိုင်ငံတော်၏ ကြီးထွားမှုကို မုံညှင်းသစ်ပင်၏ ကြီးထွားမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူသည်။ အစပိုင်းတွင် သေးငယ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အလွန်ကြီးမားလာသည်။ ပေါင်းပင်များနှင့်ပတ်သက်သော ဥပစာ၏ ရှင်းလင်းချက်တွင် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်နှင့် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်တို့၏ နီးကပ်စွာဆက်နွယ်မှုကို မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။ ထိုအပိုဒ်ကို ကြိုတင်မျှော်လင့်ရင်း ခရစ်ယာန်အသင်းတော်သည် အလွန်သေးငယ်သော အစပိုင်းမှ (ယေရှုနှင့် တပည့်အနည်းငယ်) ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ယေရှုကိုလိုက်သူ သန်းပေါင်းများစွာအထိ ကြီးထွားလာခဲ့သည်မှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာဖြစ်သည်။

Jesus spoke His parable, likening the growth of the kingdom of God to that of a mustard tree. It starts small and grows very large. The explanation of the parable of the weeds among the wheat highlights the intimate connection between the kingdom of heaven and the Christian church. In anticipation of that passage, it is interesting to note that the Christian church did in fact grow from very small beginnings (Jesus and a small number of disciples) to a worldwide phenomenon with millions who claim to be followers of Jesus.

 

၁၃:၃၃-၃၅။ တဆေးဥပစာ။ အီဂျစ်တို့ အစောဆုံးခေတ်ကတည်းက တဆေးဖြင့် မုန့်ဖုလာခဲ့သည်။ တဆေးဆိုသည်မှာ မှိုတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး မုန့်ညက်နှင့် ရောနှောသောအခါ အောက်ဆီဂျင်နှင့် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်ကို အသုံးပြု၍ ရေနှင့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် သို့မဟုတ် အောက်ဆီဂျင်ပမာဏ လျော့နည်းလာသောအခါ အယ်လ်ကိုဟွန်းနှင့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ကို ထုတ်လုပ်သည်။ အယ်လ်ကိုဟွန်းသည် ဖုတ်ချိန်တွင် အငွေ့ပျံသွားပြီး ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်က ညက်ထဲတွင် ပွက်ပွက်ဆူစေကာ မုန့်အရသာ ပိုမိုကောင်းမွန်စေသည်။ ဓမ္မဟောင်း၊ ဓမ္မသစ်ခေတ်နှစ်ခုလုံးတွင် မုန့်ကို နေ့စဉ်ဖုတ်လုပ်လေ့ရှိပြီး နေ့စဉ်မုန့်ညက်အသစ်တွင် ထည့်သွင်းရန် ညက်အချို့ကို မဖုတ်ဘဲ ချန်ထားတတ်သည်။ ပသခါပွဲမှစ၍ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ဖေးမဲ့မုန့်ပွဲတော်ကာလအတွင်း ဤဓလေ့ကို ခေတ္တရပ်ဆိုင်းထားရသည် (ထွက် ၁၂:၁-၂၀)။ ဤနည်းဖြင့် နှစ်သစ်တစ်ခုစတိုင်းကို ဟောင်းနွမ်းသော တဆေးကို စွန့်ပစ်ခြင်းဖြင့် အမှတ်အသားပြုရသည်။

13:33–35. Parable of the Leaven. Bread has been made with yeast at least since the earliest Egyptians. Yeast is a fungus that when mixed with bread dough uses oxygen and carbohydrates to create water and carbon dioxide or, when the oxygen levels have decreased sufficiently, to create alcohol and carbon dioxide. The alcohol evaporates away in cooking, but the carbon dioxide creates bubbles in the dough, and the bread tastes much better. In the times of both the OT and NT, bread was made daily, and some of the dough was kept uncooked from day to day to be the “leaven” that would be put into the new batch of bread dough to cause it to rise. During the Feast of Unleavened Bread, this practice was discontinued for a period of seven days, starting with Passover (Ex. 12:1–20). In this way, each New Year was to be marked by a discarding of the old leaven.

 

ယေရှု၏ ဤတဆေးဥပစာသည် တဆေးအနည်းငယ်သည် မုန့်ညက်တစ်ခုလုံးကို မည်ကဲ့သို့ ထူးထူးခြားခြား သက်ရောက်မှုရှိစေသည်ကို ထောက်ပြပြီး ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်လည်း ဤနည်းတူ လုပ်ဆောင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ အုပ်စုငယ်တစ်ခုသည် များပြားလှသော အုပ်စုကြီးတစ်ခုလုံးအပေါ် ကောင်းမှုအရ အလွန်ကြီးမားသော သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည် (ကော ၁ ၅:၆၊ ဂလာ ၅:၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

This parable of Jesus notes the remarkable way in which a small amount of leaven has a large impact on the greater bread mix, and it indicates that the kingdom of heaven also acts in this way—a small group can have an inordinately significant effect for good on a much larger group (cf. 1 Cor. 5:6; Gal. 5:9).

 

မဿဲက ထိုခေတ်ကာလတွင် ယေရှုသည် အပြင်လူများကို ဥပစာများဖြင့်သာ ဟောပြောတော်မူခဲ့သည်ဟု ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် တပည့်တော်များကိုမူ ဥပစာအားလုံးကို ရှင်းပြတော်မူသည်။ ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းများတွင် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းကို လေးစားမှုကို ဧဝံဂေလိဆရာက မီးမောင်းထိုးပြထားပြီး ဥပစာများဖြင့် သွန်သင်ခြင်းအားဖြင့် ယေရှုသည် ပရောဖက်ပြုချက်စကားကို ပြည့်စုံစေတော်မူသည်ဟု အလေးပေးဖော်ပြသည် (မဿဲ ၁၃:၃၅)။

Matthew clarifies that at this time period in his ministry, Jesus spoke only in parables to those outside of His immediate group of followers. But to His disciples He explained all the parables. The respect for the OT shown in Christian circles is underlined by the Evangelist, highlighting that by teaching in parables, Jesus was in fact fulfilling the words of prophecy (Matt. 13:35).

 

၁၃:၃၆-၄၃။ ပေါင်းပင်များဥပစာ ရှင်းပြချက်။ ပေါင်းပင်များဥပစာကို နားလည်ပုံနှစ်မျိုးရှိသည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်နှင့် အသင်းတော်ဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တို့ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ဤဥပစာသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းကို ရည်ရွယ်ပြီး ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ဆိုသည်မှာ ဘုရားသခင်၏ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အုပ်ချုပ်မှုဖြစ်သည်ဟု ယူဆသည်။ ဥပစာ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ယေရှုဒုတိယအကြိမ် ကြွလာချိန်ထိ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကောင်းမှုနှင့် ဆိုးမှုနှစ်ခုစလုံး ရှိနေမည်ဟူ၍ ရိုးရှင်းသည်။ အသင်းတော်ဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ဤဥပစာသည် အသင်းတော်အကြောင်းဖြစ်ပြီး ယေရှုဒုတိယအကြိမ်ကြွလာချိန်ထိ အသင်းတော်အတွင်း ကောင်းသူနှင့် ဆိုးသူနှစ်မျိုးလုံး ရှိနေမည်ဖြစ်ကာ အသိုင်းအဝိုင်းဆိုင်ရာ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရာတွင် ကောင်းသူများကို ဆိုးသူများနှင့်အတူ နှိမ်နှင်းမိခြင်းမှ ရှောင်ရှားရန် ခရစ်ယာန်များ သတိထားရမည်ဟု သွန်သင်သည်။

13:36–43. The Parable of the Weeds Explained. There are two broad ways in which the parable of the weeds has been understood: a universalistic interpretation and an ecclesiological (church-focused) interpretation. According to the universalistic interpretation, the parable of the weeds has a worldwide scope. The kingdom of heaven is understood to be God’s rule on the earth, and the parable has a relatively straightforward meaning that both good and evil exist in the world until the Second Coming of Jesus. According to the ecclesiological or church-focused interpretation, the parable of the weeds is about the church. It teaches that within the church there will be both good and bad until the Second Coming and that Christians should be careful in their attitudes in community discipline to avoid rooting out good along with bad.

 

မည်သည့်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်က ကျမ်းစာအပိုဒ်နှင့် ပိုမိုကိုက်ညီသနည်း။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ကို ထောက်ခံသူများက အပိုဒ် ၁၃:၃၈ တွင် “လယ်ကောင်သည် ဤလောကဖြစ်သည်” ဟူသော စကားကို ထောက်ပြပြီး ဥပစာသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းနှင့်ဆိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ပညာရှင်အများစုက ဘုရားနိုင်ငံတော်ကို ဘုရားသခင်၏ အုပ်ချုပ်မှုဟု ယူဆကြပြီး ထိုအဓိပ္ပာယ်သည် ဓမ္မဟောင်းအသုံးအနှုန်းနှင့် ကိုက်ညီသည်ဟုလည်း ဆိုကြသည် (ဥပမာ၊ ၁ရာဇဝင် ၂၆:၃၁)။

Which of the two interpretations is the better fit with the evidence of the text? Those who would argue for the universalistic interpretation point to the wording of 13:38, which states that “the field is the world.” This, they argue, means that the parable is about the whole world (i.e., has universal appeal). They also note that most scholars consider the kingdom of God to be the reign of God, which fits well with the usage of the term in the OT (e.g., 1 Chr. 26:31).

 

အသင်းတော်ဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ကို ထောက်ခံသူများက ယေရှုဒုတိယအကြိမ်ကြွလာချိန်ထိ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကောင်းသူဆိုးသူ ရှိနေမည်ဟု ရှင်းပြရန် ဥပစာတစ်ခု ပြောမည်ဟု မထင်ကြောင်း ငြင်းခုံကြသည်။ ထိုသို့ဆိုခြင်းသည် မှန်ကန်သော်လည်း သာမန်အချက်တစ်ခုသာဖြစ်သည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ဓမ္မဟောင်းတွင် ဘုရားနိုင်ငံတော်ကို “ဘုရားသခင်၏ အုပ်ချုပ်မှု” ဟု နားလည်နိုင်သော်လည်း ယေရှု၏ သွန်သင်ချက်များတွင်မူ “ဘုရားသခင်၏ နယ်မြေ” ဟူသော အယူအဆဖြစ်သည်ဟု ထောက်ပြကြသည်။ ဥပမာ၊ ယေရှုက ပေတရုအား “ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်၏ သော့များကို ငါပေးမည်” ဟု မိန့်ဆိုတော်မူခဲ့သည် (မဿဲ ၁၆:၁၉)။ သော့ဆိုသည်မှာ တံခါး သို့မဟုတ် မြို့တံခါးကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ပြင် ယေရှုသည် များသောအားဖြင့် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ထဲသို့ “ဝင်ရောက်ခြင်း” အကြောင်း ဟောပြောတော်မူသည် (ဥပမာ၊ မဿဲ ၅:၂၀၊ ၇:၂၁၊ ၁၈:၃၊ ၁၉:၂၃-၂၄)။ သော့ဆိုသည်မှာ နယ်နိမိတ်ရှိသည်ဟု ဆိုလိုပြီး ဝင်ရောက်ခြင်းဟူသော စကားလည်း နယ်နိမိတ်ကို ညွှန်ပြသည်။ ဤပုံမျိုးသည် ဘုရားနိုင်ငံတော်ကို နယ်မြေတစ်ခုအဖြစ် ခံယူမှသာ အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။

Those who argue for the ecclesiological or church-focused interpretation ask whether Jesus would have told a parable to explain that there would be good and bad people in the world until the Second Coming. Such a statement is true but trivial. They also point out that while the kingdom of God might well be best understood as the “reign of God” in the OT, within the teachings of Jesus, however, the concept seems to be one of the “realm of God,” a concept of territory. For example, Jesus told Peter that he would be given the “keys of the kingdom of heaven” (Matt. 16:19). Keys imply a door or a gate, such as the gate into a city. Furthermore, Jesus usually spoke of “entering” the kingdom of heaven (e.g., Matt. 5:20; 7:21; 18:3; 19:23–24). A key presupposes a boundary, as does the language of entering the kingdom. This imagery makes sense only if the kingdom of God is conceived as a place.

 

ကောင်းသူနှင့် ဆိုးသူ တွဲလျက်ရှိနေသော်လည်း ဆိုးသူကို ခွဲခြားဖယ်ရှားနိုင်သည့် နေရာမှာ မည်သည့်နေရာနည်း။ ထိုနေရာသည် အသင်းတော်ဖြစ်သည်။ ဤဥပစာသည် ယေရှုလိုက်သူဟု ထင်ရသော်လည်း အသိုင်းအဝိုင်း၏ စံနှုန်းများနှင့် မကိုက်ညီသူများကို မည်သို့ဆက်ဆံရမည်နည်းဟူသော ပြဿနာကို ကိုင်တွယ်ထားသည်။ ၎င်းတို့ကို ဖယ်ရှားရမည်လောဟူသော မေးခွန်းကို ဤဥပစာက “မဖယ်ရှားသင့်” ဟု ဖြေဆိုထားသည်။ အကြောင်းမှာ အလွန်အမင်း စိတ်အားထက်သန်မှုကြောင့် ကောင်းသော စေ့များကို ဆိုးသော စေ့များနှင့်အတူ နှိမ်နှင်းမိနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည် (မဿဲ ၁၈:၁၅-၂၀ ကို ကြည့်ပါ)။

Where is the place in which good and bad coexist but in which there is the possibility that the bad can be identified and excluded? It is in the church. The parable deals with the issue of what to do with apparent followers of Jesus who do not measure up to the standards of some in the community. Should they be excluded? The answer provided by this parable is “no,” as there is danger that overzealousness is likely to root out some of the “good seed” along with the bad seed (but see commentary on Matt. 18:15–20).

 

ဤနည်းဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုပါက ပေါင်းပင်များဥပစာသည် မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ အခြားအပိုင်းများနှင့် ကိုက်ညီသည်။ ထိုကျမ်းတွင် မသင့်လျော်သော အဖွဲ့ဝင်များနှင့်ပတ်သက်သော အပိုဒ်များ အများအပြားရှိသည် (ဥပမာ၊ မဿဲ ၇:၂၁-၂၃)။ တကယ်တော့ ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်အတွင်း ကောင်းသူနှင့် ဆိုးသူ ပြဿနာကို ကိုင်တွယ်ထားသော ဥပစာများမှာ ဤဥပစာအပါအဝင် ငါးခုရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ ငါးမျှားကွန်ဥပစာ (၁၃:၄၇-၅၀)၊ မလျှော်သောကျွန်ဥပစာ (၁၈:၂၃-၃၅)၊ မင်္ဂလာဝတ်လုံု မပါသူဥပစာ (၂၂:၁-၁၄) နှင့် အပျိုမကြီးဆယ်ယောက်ဥပစာ (၂၅:၁-၁၃) တို့ဖြစ်သည်။

Interpreted in this way, the parable of the weeds is consistent with other parts of the Gospel of Matthew, which has several passages dealing with the problem of unworthy members (e.g., Matt. 7:21–23). Indeed, no fewer than four other parables address the problem of good and bad within the kingdom of heaven. These are the parables of the net (13:47–50), the unforgiving servant (18:23–35), the wedding garment (22:1–14), and the ten maidens (25:1–13).

 

၁၃:၄၄-၄၆။ ရတနာနှင့် ပုလဲဥပစာများ။ လယ်ထဲတွင် ဝှက်ထားသော ရတနာနှင့် အဖိုးတန်ပုလဲဥပစာနှစ်ခုသည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ကို ပိုင်ဆိုင်ခြင်းနှင့် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ဘက်မှ ပိုင်ဆိုင်ခံရခြင်း၏ အရေးကြီးမှုကို ကိုင်တွယ်ထားသည်။ နှစ်ခုစလုံးတွင် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ကို အဖိုးတန်သောအရာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားပြီး ထိုအရာကို ဝယ်ယူရန် အရာအားလုံးကို ရောင်းချရသည်။ ပထမဥပစာတွင် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်၏ အဖိုးတန်မှုကို မီးမောင်းထိုးပြထားပြီး ဒုတိယဥပစာတွင်မူ ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ဘက်မှ အဖိုးတန်သောအရာများကို ရှာဖွေနေခြင်းကို ဖော်ပြထားသည်။

13:44–46. Parables of the Treasure and the Pearl. The parables of the treasure hidden in a field and the pearl of great price deal with the importance of possessing the kingdom of heaven and being possessed by the kingdom of heaven. In both cases, though, the kingdom of heaven is associated with value such that everything else must be sold in order to purchase the object of value. In the first, the kingdom of heaven is presented as having great value. In the second, the kingdom of heaven is seeking items of great value.

 

လယ်ထဲတွင် ဝှက်ထားသော ရတနာကို မထင်မှတ်ဘဲ ရှာတွေ့ခြင်း (အပိုဒ် ၄၄) သည် ရှေးခေတ်တွင် မထူးခြားသောဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ယနေ့တိုင် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များသည် ရှေးခေတ်လူများ ပြန်လည်ရယူနိုင်ခြင်းမရှိအောင် ကောင်းစွာဝှက်ထားခဲ့သော ရတနာများကို တွေ့ရှိတတ်သည်။ ကုမရံမြို့ရှိ ကျမ်းစာပညာရှင်များက ကျမ်းချဲ့များကို ဝှက်ထားခဲ့ပြီး ပြန်လည်ရယူရန် မျှော်လင့်ခဲ့သော်လည်း မရရှိခဲ့သည်ကို ဤအမျိုးအစားတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်သည်။ ယေရှုခေတ်တွင် အချိန်များမတည်မငြိမ်ဖြစ်ပြီး ဘဝသည် အန္တရာယ်များသည်။ အကောင်းဆုံးအစီအစဉ်များပင် တစ်ခါတစ်ရံ ပျက်စီးတတ်သည်။ ဘဏ်စနစ်အခြေခံရှိသော်လည်း လူတိုင်းအသုံးပြုနိုင်ခြင်းမရှိသလို စစ်ပွဲခေတ်တွင် ချမ်းသာသူများပင် မယုံကြည်နိုင်ခဲ့ကြပါ။ မိသားစုစည်းစိမ်ကို လျှို့ဝှက်နေရာတွင် ဝှက်ထားခြင်းသည် သတိရှိမှုဖြစ်သည်။ မိသားစုစည်းစိမ်သည် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများ မသိရှိသည့်နေရာတွင် မြှုပ်နှံထားခြင်းကြောင့် ဆုံးရှုံးတတ်သည်။ ယေရှုပြောသော ဥပစာတွင် (အပိုဒ် ၄၄) သူတစ်ပါးပိုင်လယ်ကို ထယ်ထိုးနေစဉ် ရတနာတစ်ခု ရုတ်တရက်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယေရှုက ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်သည် ရှာတွေ့သောအခါ ထိုရတနာရှိရာ လယ်ကို ဝယ်ယူရန် ပိုင်ဆိုင်သမျှအားလုံးကို ရောင်းချရလောက်အောင် အဖိုးတန်သည်ဟု သိစေလိုတော်မူသည်။ ၎င်းကို ပိုင်ဆိုင်ခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့ပိုင်ဆိုင်သမျှအားလုံးထက် တန်ဖိုးရှိသည်။

Unexpectedly finding a treasure hidden in a field (v. 44) was not an uncommon event in ancient times. Indeed, to this day archaeologists come across hordes of valuable objects hidden so well that they were lost to those in ancient times. One might even consider the discovery of the Dead Sea Scrolls to fit this category—the scribes at Qumran hid scrolls expecting to be able to return and recover them. They never did. Times were uncertain and life was risky, and even the best laid plans sometimes proved disastrous. There was a rudimentary banking system at the time of Jesus, but not one that was accessible to everybody and not one that the wealthy could trust, especially in times of war. It was common prudence to hide some of the family wealth in a secret place. The wealth of a family could be lost by being buried in a place unknown to the survivors. In the parable that Jesus told (v. 44), somebody was ploughing a field owned by another party. Suddenly the plough turned up a treasure hoard. Jesus would have us know that the kingdom of heaven is like a treasure that, when discovered, is worth selling everything one owns in order to buy the field where it is found. To possess it is worth everything that we own.

 

ပုလဲအထူးကုကုန်သည်တစ်ဦးသည် ပြီးပြည့်စုံသော ပုလဲတစ်လုံးကို တစ်သက်လုံး ရှာဖွေနေနိုင်သည်။ ယေရှုက အဖိုးအတန်ကြီးမားသော ပုလဲတစ်လုံးကို တွေ့သောအခါ ထိုကုန်သည်သည် ပိုင်ဆိုင်ရန် သူ၏ပစ္စည်းအားလုံးကို ရောင်းချခဲ့သည်ဟု မိန့်ဆိုတော်မူသည်။ နှစ်ခုစလုံးတွင် အဓိကသတင်းစကားမှာ ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်သည် အရာအားလုံးထက် တန်ဖိုးရှိသည်ဟူ၍ပင်ဖြစ်သည်။ ကွဲပြားချက်မှာ လယ်ထဲရတနာကို အလွန်မထင်မှတ်ဘဲ ရှာတွေ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အဖိုးတန်ပုလဲကိုမူ ရှာဖွေမှုကြာရှည်ပြီးမှ တွေ့ရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အချို့သူများသည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ကို မထင်မှတ်ဘဲ ရှာတွေ့ကြပြီး အချို့သူများကား ဝိညာဉ်ရေးရှာဖွေမှုကြာရှည်ပြီးမှ ရှာတွေ့ကြသည်။ နှစ်မျိုးလုံးတွင် ရရှိလာသည်မှာ သူတို့ပိုင်ဆိုင်သမျှနှင့် သူတို့ဖြစ်တည်မှုအားလုံးကို အပြည့်အဝမြှုပ်နှံရန် လိုအပ်သည်။

A merchant who specialized in pearls could spend his whole life searching for the one perfect specimen. Jesus said that when a merchant had found one of great price, he sold all of his possessions to own it. The basic message concerning the worth is the same in both parables—the kingdom of heaven is worth everything. What is different between them, though, is that the treasure hidden in the field was found by somebody completely by accident. In the case of the pearl of great price, only after a long search was something found. Some, therefore, find the kingdom of heaven by accident and others find it after a long spiritual search. In both cases, what is found requires a total commitment of all they have and all they are.

 

၁၃:၄၇-၅၀။ ငါးမျှားကွန်ဥပစာ။ ယေရှုသည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်အတွင်း မသင့်လျော်သူများနှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိတော်မူသည်။ ငါးမျှားကွန်ထဲသို့ လူစားရန် မသင့်တော့သော ငါးမျိုးစုံ ဝင်ရောက်တတ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဘာသာရေးစောင့်ထိန်းသော ယုဒလူမျိုးများအတွက် ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ယုဒလူမျိုးများတွင် ကြောင်နှင့်အကြေးခွံပါသော ငါးများကိုသာ စားသုံးရသည်ဟု စည်းမျဉ်းတင်းကြပ်စွာ ရှိခဲ့သည် (ဝတ် ၁၁:၉-၁၂)။ ဤဥပစာတွင် သန့်ရှင်းသောငါးနှင့် မသန့်ရှင်းသောငါးကို ခွဲခြားဖော်ပြခြင်းမရှိပါ။ ကောင်းသော (ကလုတ်) နှင့် ဆိုးသော (ဆပ်ရုတ်) ငါးများသာ ဖော်ပြထားသည်။ ဤဥပစာတွင် ယေရှုက ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်သို့ မည်သူပါဝင်သည်၊ မည်သူမပါဝင်သည်ကို ခွဲခြားရန် အချိန်သည် ခေတ်ကာလအဆုံးတွင် ဖြစ်သည်ဟု ရှင်းလင်းစွာ မိန့်ဆိုတော်မူသည် (မဿဲ ၁၃:၄၉)။ ထိုခွဲခြားမှုကို လူသားများမဟုတ်ဘဲ ကောင်းကင်တမန်များက နောက်ဆုံးတရားစီရင်ခြင်း၏ အစိတ်အပိုင်းအနေဖြင့် လုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်မတိုင်မီ ဘုရားနိုင်ငံတော်သည် ကောင်းသူဆိုးသူ ငါးမျိုးစုံကို ဆွဲယူပါဝင်စေမည်ဖြစ်သည်။ ဤဥပစာတွင် အသင်းတော်ကို ရှင်းလင်းစွာ ရည်ရွယ်ထားသည်။ ယေရှု၏ ဧဝံဂေလိတရားတော်သည် နောက်ဆုံးတရားစီရင်ချိန်မတိုင်မီ ကောင်းသူဆိုးသူ ငါးမျိုးစုံကို အသင်းတော်ထဲသို့ ဆွဲယူပါဝင်စေမည်ဖြစ်သည်။

13:47–50. Parable of the Net. Here Jesus returned to the theme of the unworthiness of some who consider themselves to be part of the kingdom of heaven. Not everything that is caught in a fishing net is suitable for human consumption. This was particularly true for observant Jews, who had strict rules that only fish with fins and scales were to be eaten (Lev. 11:9–12). The distinction between clean and unclean fish is not made in the parable, only those that are good (kalos) and bad (sapros). In this parable Jesus specified that the time of sorting out who really belongs to the kingdom of heaven and who does not will take place at the end of the age (Matt. 13:49). The sorting will be done by angels, not humans, as part of the last judgment. In the meantime, the kingdom of God will draw into it all kinds of people, both good and bad. The church is clearly in view in this parable. The good news of Jesus will draw all kinds of people into the church until the last judgment, which will take place at the end of the age.

 

၁၃:၅၁-၅၂။ ဟောင်းသစ် ရတနာများ။ ယေရှုက တပည့်တော်များအား ဘုရားနိုင်ငံတော်နှင့်ပတ်သက်သော ဥပစာများကို နားလည်ပြီလောဟု မေးတော်မူသည်။ ၎င်းတို့က နားလည်ပါပြီဟု ဖြေကြားကြသည်။ ထို့နောက် ယေရှုက ၎င်းတို့ကို ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်၏ နက်နဲသောအရာများကို သင်ယူထားသော ကျမ်းတတ်ပညာရှင်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူသည်။ ယေရှု၏ စကားတော်များကို ကျွမ်းကျင်စွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသူများအနေဖြင့် သူတို့သည် သွန်သင်ချက်တော်များမှ ဟောင်းရတနာများနှင့် သစ်ရတနာများကို ထုတ်ယူပေးနိုင်ကြမည်ဖြစ်သည်။ အသင်းတော်သည် လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် နည်းပညာပြောင်းလဲမှုများကြားမှ စိန်ခေါ်မှုများကို ဖြတ်ကျော်သွားရာတွင် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်၏ နက်နဲသောအရာများကို သင်ယူထားသော ခရစ်ယာန်ကျမ်းတတ်ပညာရှင်များ၏ လိုအပ်ချက်ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ခရစ်ယာန်ဖြစ်ခြင်းဟူသည် အဘယ်နည်းဟု ရှင်းပြရန် ၎င်းတို့သည် လိုအပ်လာမည်ဖြစ်သည်။

13:51–52. Treasures New and Old. Jesus asked His disciples whether they had understood His parables regarding the kingdom of God. They replied that they had, and He then spoke of them as scribes who had been taught the mysteries of the kingdom of heaven. As skilled interpreters of the words of Jesus, they would bring out new and old treasures from His teachings. As the church moves through the challenges that changing society and changing technology bring in their wake, there will be a need for Christian scribes—those who are instructed in the mysteries of the kingdom—to explain what it means to be a Christian today.

 

၁၃:၅၃–၁၇:၂၇ မတူညီသော မယ်ရှိယဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်များ

မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ ဤအခန်းသည် ယေရှုခရစ်တော်၏ အမှုတော်ကို ပေတရု၏ အထွတ်အထိပ် ဝန်ခံချက်ဖြစ်သော “သင်သည် ခရစ်တော်၊ အသက်ရှင်သော ဘုရားသခင်၏ သားတော်ဖြစ်တော်မူ၏” (၁၆:၁၆) ဟု ဝန်ခံသည်အထိ ဖော်ပြထားသည်။ သို့ရာတွင် ပေတရု၏ တုံ့ပြန်မှုသည် ယေရှု၏ အမှုတော်အပေါ် တစ်ခုတည်းသော တုံ့ပြန်မှု မဟုတ်ခဲ့ပေ။ တပည့်တော်များ၏ ယုံကြည်ခြင်း တိုးပွားလာခဲ့သော်လည်း ဂျူးလူမျိုးအများစုမှာ ယေရှုကို ငြင်းပယ်ရာတွင် ခိုင်မာသွားခဲ့ကြသည် (၁၃:၅၄–၁၄:၁၂၊ ၁၅:၁–၂၀၊ ၁၆:၁–၁၂)။ ယေရှုသည် သူတို့၏ မယ်ရှိယဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်များနှင့် မကိုက်ညီခဲ့ပေ။ ထိုငြင်းပယ်ခြင်းကို ခံရသောအခါ ယေရှုသည် လူအုပ်ကြီးထံမှ နုတ်ထွက်တော်မူပြီး တပည့်တော်များကို အဓိကထား သွန်သင်တော်မူခဲ့သည်။ ဣသရေလ၏ မယ်ရှိယဖြစ်တော်မူခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ယေရုရှလင်မြို့၌ ဆင်းရဲဒုက္ခဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် အသေခံတော်မူရမည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်ကြောင်း သွန်သင်တော်မူခဲ့သည် (၁၆:၂၁–၂၈၊ ၁၇:၂၂–၂၃)။

13:53–17:27

Different Messianic Expectations

This section of Matthew traces the ministry of Jesus as it led up to the climatic confession of Peter that Jesus is “the Christ, the Son of the Living God” (16:16). The response of Peter, however, was not the only reaction to Jesus’s ministry. While the disciples increased in their faith, others in the Jewish nation became hardened in their rejection of Jesus (13:54–14:12; 15:1–20; 16:1–12). Jesus simply did not measure up to their messianic expectations. He responded to this rejection by withdrawing from the crowds and focusing His attention on teaching His disciples what it means for Him to be Israel’s Messiah—a path that was to involve His suffering and death in Jerusalem (16:21–28; 17:22–23).

 

၁၃:၅၃–၅၈။ နာဇရက်မြို့၌ ယေရှုငြင်းပယ်ခြင်း ယေရှုသည် မိမိ၏ မွေးရပ်မြို့ နာဇရက်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိတော်မူသောအခါ ဗိမာန်တော်တွင် သွန်သင်တော်မူခဲ့သည်။ နာဇရက်သည် အလွန်သေးငယ်သော မြို့ဖြစ်ပြီး နားထောင်သူများသည် ယေရှုကြီးပြင်းလာစဉ် ကတည်းက သိကျွမ်းခဲ့ကြသူများဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် လူ့သဘာဝအတိုင်း ရှိတော်မူကြောင်း နားလည်ရန် အရေးကြီးသည်မှာ ငယ်စဉ်ကတည်းက အတူနေထိုင်ခဲ့သူများသည် ယေရှု၏ အမှုတော်နှင့် အဆင့်အတန်းကို လုံးဝ မသိရှိခဲ့ကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ယေရှု၏ ပညာနှင့် တန်ခိုးတို့ကို အံ့ဩကြသည်။ ယေရှုသည် လုပ်သားဆရာ၏ သား၊ မိခင်မှာ မာရိ၊ ညီအစ်ကိုများမှာ ယာကုပ်၊ ယောသပ်၊ ရှိမုန်နှင့် ယုဒ တို့ဖြစ်ပြီး ညီအစ်မများလည်း ထိုမြို့၌ နေထိုင်နေသေးကြောင်း သူတို့ သတိရခဲ့ကြသည်။ ယေရှု၏ အခွင့်အာဏာသည် သူ၏ ရင်းနှီးမှုနှင့် နှိမ့်ချသော မူလအစပြုမှုနှင့် မကိုက်ညီဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၅၅)။ ဤအပိုဒ်သည် ယေရှု၏ မိသားစုနှင့် အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်အများစုကို ပေးထားသည်။ ယေရှုတွင် ညီအစ်ကိုညီအစ်မများ ရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသော်လည်း အတိအကျ ဆက်နွယ်မှုကို မဖော်ပြထားပေ (ယောဟန် ၂:၁၂၊ ၇:၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သူတို့သည် ယေရှုမွေးဖွားပြီးနောက် ယောသပ်နှင့် မာရိတို့၏ နောက်ကလေးများဖြစ်နိုင်သည် (မဿဲ ၁:၂၅၊ လုကာ ၂:၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ) သို့မဟုတ် ယောသပ်သည် မာရိကို လက်ထပ်မီ မုဆိုးဖိုဖြစ်ခဲ့လျှင် ယေရှု၏ အစ်ကိုအစ်မများ ဖြစ်နိုင်သည်။

13:53–58. Rejection of Jesus at Nazareth. When Jesus returned to His hometown, Nazareth, He taught in the synagogue. Nazareth was a very small town, and His audience knew Him as He grew up. It is perhaps significant for our understanding of the human nature of Jesus that those with whom He grew up had little inkling of His ministry and status. They wondered at Jesus’s wisdom and power. They recalled that He was the son of the carpenter, that His mother was Mary, and that His brothers were James, Joseph, Simon, and Judas, and that He also had sisters still living there. His authority seemed at odds with His familiarity and humble beginnings (v. 55). This verse provides most of the information that we have about Jesus’s family and His profession. While it reveals Jesus had siblings, it does not indicate their exact relationship to Jesus (cf. John 2:12; 7:5). They may have been younger children born to Joseph and Mary after the birth of Jesus (cf. Matt. 1:25; Luke 2:7) or older stepbrothers and sisters, that is, if Joseph had been a widower before he took Mary as his wife (see “The Brothers of Jesus,” p. 1252).

ဘုရားရှင်၏ နိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း - ဥပမာပုံပြင်များ ဒံယေလ ၂ နှင့် ဗျာဒိတ် ၁၉–၂၁ တို့မှ ရှင်းလင်းစွာ တွေ့ရှိရသည်မှာ အနာဂတ်တွင် ဘုရားသခင်သည် လူ့သမိုင်းတွင် အဆုံးအဖြတ်ပေး ကျင့်ကြံတော်မူမည်ဖြစ်ပြီး အပြစ်အားလုံးနှင့် အပြစ်ကို မစွဲလမ်းသူများကို ဖျက်ဆီးတော်မူမည်။ ထို့နောက် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထာဝရ နိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်တော်မူမည်။ ထိုအခါ ဖြောင့်မတ်သူများသည် ဘုရားသခင်နှင့်လည်းကောင်း၊ အချင်းချင်းလည်းကောင်း ပြီးပြည့်စုံသော သဟဇာတဖြစ်မှုဖြင့် နေထိုင်ကြမည်။ Insights into the Kingdom of God: The Parables

From Daniel 2 and Revelation 19–21, it is clear that sometime in the future God will act decisively in human history to destroy all sin and those who cling to it. He then will establish His eternal kingdom on earth. Then the righteous will live in perfect harmony with God and with each other.   ၁. အမှုတော်နှင့် နိုင်ငံတော် မဿဲ ၁၃ ရှိ ဥပမာပုံပြင်များအရ နိုင်ငံတော်လာရောက်ခြင်းကို စောင့်ဆိုင်းနေသော ခရစ်ယာန်များသည် နိုင်ငံတော်သတင်းကို မျှဝေရန် တက်ကြွစွာ လုပ်ဆောင်နေကြမည်။ ယေရှု၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို အခြားသူများအား ပြောပြရင်း အမျိုးမျိုးသော တုံ့ပြန်မှုများနှင့် တွေ့ကြုံရမည်။ အချို့သည် နားမလည်ကြပါ (၁၃:၄၊ ၁၉)၊ အချို့သည် အစပိုင်းတွင် စိတ်အားထက်သန်သော်လည်း ခက်ခဲသောအချိန်များတွင် မတည်မြဲကြပါ (အပိုဒ် ၅၊ ၂၀)။ အချို့သည် ယုံကြည်သော်လည်း ဤလောက၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများက သူတို့၏ ဝိညာဉ်ဘဝကို နှိမ်နင်းပစ်သည် (အပိုဒ် ၇၊ ၂၂)။ သို့သော် အချို့သည် အာရုံစိုက်ကာ ခက်ခဲသောအချိန်များကို ကျော်လွှားပြီး ဘဝတွင် မှန်ကန်သော ဟန်ချက်ထားနိုင်ကြမည်။ ထိုသူများသည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်၏ တန်ဖိုးကို မြင်ပြီး နိုင်ငံတော်ကို ပိုင်ဆိုင်ရန် သူတို့၏ တစ်ကိုယ်လုံးနှင့် ဥစ္စပစ္စည်းများကို အပ်နှံရန် ဆန္ဒရှိကြမည် (အပိုဒ် ၄၄–၄၆)။ ထိုသူများသည် အံ့ဖွယ်သူများဖြစ်၍ နိုင်ငံတော်အတွင်း လူဦးရေတိုးပွားမှုတွင် အံ့ဖွယ်ရလဒ်များ ရရှိလာမည် (အပိုဒ် ၉၊ ၂၃)။ 1. Mission and the Kingdom. According to the parables in Matthew 13, Christians who are waiting for the coming of the kingdom will be active in sharing the news of the kingdom. As they go about telling others of Jesus’s love and sacrifice, they will meet with varied responses. Some will not understand (Matt. 13:4, 19), others initially will be enthusiastic but will not persevere during difficult times (vv. 5, 20). Yet others will be convinced but will allow the cares of this world to choke out their spiritual lives (vv. 7, 22). But some will pay attention, persevere through hard times, and keep an appropriate balance in their lives. These will see the worth of the kingdom of heaven and be willing to commit their whole being and wealth to possess it (vv. 44–46). They will be such remarkable individuals that they will be surrounded by miraculous increase in the numbers in the kingdom (vv. 9, 23).   ၂. အသင်းတော်နှင့် နိုင်ငံတော် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ ဥပမာပုံပြင်များကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ရာတွင် အသင်းတော်ကို အကြိမ်ကြိမ် ထည့်သွင်းရသည်။ ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်နှင့် အသင်းတော်ကြား ဆက်နွယ်မှုကို ခရစ်ယာန်ခေတ်တစ်လျှောက် မတော်မတရား အသုံးချခဲ့ဖူးသည်—ဥပမာ အလယ်ခေတ်နှောင်းပိုင်း ကရုဇိတ်စစ်ပွဲများကို တွေးကြည့်ပါ (ယေရှုကိုယ်တော်တိုင် အကြံပေးတော်မူမည်မဟုတ်သော နည်းလမ်းမျိုး၊ ၅:၃၈–၄၈ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် ထိုဆက်နွယ်မှုကို မှားယွင်းစွာ အသုံးချခဲ့သည်များရှိသော်လည်း မဿဲ ၁၃ ရှိ ယေရှု၏ ဥပမာပုံပြင်များတွင် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်နှင့် ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းကြား နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်မှုကို လျစ်လျူရှုလို့ မဖြစ်ပါ။ ဤဆက်နွယ်မှုကို အကျဉ်းချုံးရလျှင် ဤသို့ဖြစ်သည်။ ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်တွင် အသင်းတော်ထဲတွင် မတွေ့ရသူအချို့ ရှိနိုင်သော်လည်း ဤခေတ်တွင် အများစုမှာ အသင်းတော်ထဲတွင် ရှိကြမည်။ အလားတူပင် အသင်းတော်ထဲတွင် ရှိသူအားလုံး နိုင်ငံတော်ထဲတွင် ရှိကြမည် မဟုတ်ပေ။ ဤအချက်ကို ပေါင်းပင်ဥပမာ (၁၃:၂၄–၃၀၊ ၃၆–၄၃) နှင့် ပိုက်ဥပမာ (အပိုဒ် ၄၇–၅၀) တို့က အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ နိုင်ငံတော်သတင်းသည် ကောင်းသူဆိုးသူ အားလုံးကို အသင်းတော်ထဲသို့ ဆွဲယူသည် (အပိုဒ် ၄၇–၅၀)။ ဤပြဿနာကို နတ်ဆိုးသည် အသင်းတော်ထဲတွင် ဆိုးသောမျိုးစေ့များ ကြဲခြင်းဖြင့် ပိုမိုဆိုးရွားစေသည် (အပိုဒ် ၃၉)။ ပေါင်းပင်ဥပမာတွင် စစ်မှန်သူနှင့် မှားယွင်းသူကို ခွဲခြားရန် မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် စောင့်ဆိုင်းရမည်ဖြစ်သည်။ ဤအရာကို ခေတ်အဆုံးတွင် နောက်ဆုံးတရားစီရင်ခြင်းတွင် ဘုရားသခင်၏ ကောင်းကင်တမန်များက အဆုံးအဖြတ်ပေးမည် (အပိုဒ် ၄၁–၄၂၊ ၄၉–၅၀)။ ဤလုပ်ငန်းစဉ် ပြီးဆုံးသောအခါ ဖြောင့်မတ်သူများသာ အသင်းတော်/နိုင်ငံတော်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာမည်။ 2. Church and Kingdom. It has proved necessary to invoke the church at several places in interpreting the parables of the kingdom of heaven. This link between the kingdom of heaven and the church has been used in some unfortunate ways throughout the Christian era—one has to think only of the Crusades of the late medieval period; hardly a technique of persuasion that Jesus would have recommended (see 5:38–48). Yet despite some of the ways in which the connection between the church and the kingdom has been misappropriated and misused, we must not overlook the intimate connection between the kingdom of heaven and the Christian community that is drawn by Jesus in the parables found in Matthew 13. One might summarize this connection as follows: While there will be some in the kingdom of heaven who will not be found in the church, in this age most will be. It is equally true that not all of those who are in church will be found in the kingdom of heaven. This is underlined by both the parable of the weeds (13:24–30, 36–43) and the parable of the net (vv. 47–50). The message of the kingdom of heaven draws all kinds into the church—both good and bad (vv. 47–50). This problem is exacerbated by the actions of the devil, who actively sows bad seeds in the church (v. 39). In the case of the weeds, the problem is that it is impossible to distinguish the genuine from the false—a situation that makes it necessary to wait. This will be sorted out conclusively in due time—at the end of the age, in the last judgment—and those who carry out the judgments are the angels of God (vv. 41–42, 49–50). After this process is complete, then indeed only the righteous will be part of the church/kingdom.

 

လူ့သမိုင်းအများစုတွင် မိသားစုကြီးများ ပုံမှန်ဖြစ်ခဲ့သည်။ မိသားစုဝင်များ၏ ရေရှည်စီးပွားရေးလုံခြုံမှုအတွက် အားပေးခဲ့ကြသည်။ လူဦးရေတိုးတက်မှုကို ကလေးငယ်သေဆုံးနှုန်း မြင့်မားခြင်း (၁၀ နှစ်ပြည့်သည်အထိ ကလေး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှင်ကျန်ခဲ့သည်)၊ ရောဂါ၊ စစ်ပွဲနှင့် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုတို့က ကန့်သတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ရောမအင်ပါယာခေတ်တွင် ဂါလိလဲဒေသ၏ လူဦးရေ သိသိသာသာ တိုးတက်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ မိသားစုကိုယ်တိုင်က ထိုအချက်ကို သက်သေပြသည်။ ယောသပ်ကို မွေးဖွားဇာတ်လမ်းပြီးနောက် ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် မတွေ့ရတော့ပေ (လုကာ ၂:၄၁–၄၈ တွင် ယေရှု၏ ငယ်စဉ်ကာလ ယေရုရှလင်ခရီးကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ကို ခြားနားချက်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်)။ ယောသပ်သည် အသက်ကြီးပြီး ထိုအချိန်တွင် ကွယ်လွန်သွားပြီဟု များစွာယူဆကြသည်။

Large families were the norm for most of human history. They were often encouraged as a means of developing long-term economic security for their members. Population growth was limited by high infant mortality rates (only about 50 percent of children survived to age ten), and by the dreadful depredations brought about by disease, war, and famine. Yet despite this, the period of the Roman Empire saw the population of Galilee grow considerably. Jesus’s own family gives evidence of this. Joseph is not mentioned as being present, nor does he appear in any of the Gospel stories after the birth narratives, except in connection to Jesus’s childhood trip to Jerusalem recorded in Luke 2:41–48. It is often concluded that Joseph was an older man who was dead by this time.

 

ယောသပ်၏ အလုပ်အကိုင်ကို တက်တုန် (tektōn၊ လုပ်သားဆရာ၊ မဿဲ ၁၃:၅၅) ဟု ဖော်ပြထားပြီး မာကု ၆:၃ တွင် ယေရှုကိုယ်တော်တိုင်လည်း တက်တုန်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ တက်တုန်ဟူသော စကားလုံးသည် သစ်သားနှင့် ကျောက်တို့ဖြင့် လုပ်ကိုင်သူကို ဆိုလိုသည်။ ထိုလူမျိုးကို အိမ်ဆောက်ရန် မကြာခါး တောင်းဆိုတတ်သည်။ ယေရှုခေတ်တွင် အိမ်များကို သစ်သားထက် ကျောက်ဖြင့် ပိုမိုဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ သစ်သားကို အိမ်ခေါင်မိုးအတွက်သာ အများအားဖြင့် သုံးသည်။ ယေရှုကို များသောအားဖြင့် လုပ်သားဆရာဟု ခေါ်သော်လည်း “အိမ်ဆောက်လုပ်သူ” ဟူ၍ ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဖော်ပြချက်ဖြစ်နိုင်သည်။

Joseph’s occupation is described as that of a tektōn (“carpenter,” Matt. 13:55), and Mark 6:3 states that Jesus Himself was a tektōn. The word tektōn is used to describe somebody who worked in both wood and stone. Such individuals often were asked to build houses—which during Jesus’s time were usually constructed more with stone than with wood. Wood was usually used in constructing the roofs of houses, but the walls were built with stone. Jesus is usually described as a carpenter, but perhaps a better description would be “builder.”

 

ပထမဦးဆုံးသော နေရာနှင့် မိသားစုထဲတွင်သာ ပရောဖက်များကို ဂုဏ်မပြုကြဟု ယေရှုမိန့်တော်မူခဲ့သည်။ သူတို့၏ ယုံကြည်ခြင်း မရှိသောကြောင့် နာဇရက်တွင် အံ့ဖွယ်တော်များ များစွာ မပြုနိုင်ခဲ့ပေ (မဿဲ ၁၃:၅၇–၅၈)။

Jesus noted that prophets are not without honor except in their own country and within their own families. Because of their unbelief, Jesus was not able to do many miracles during His visit to Nazareth (Matt. 13:57–58).

 

အခန်းကြီး - ၁၄

၁၄:၁–၁၂။ ယောဟန်ခရစ်ဝင်ဆရာ အသေခံရခြင်း ယောဟန်ခရစ်ဝင်ဆရာ အသေခံရခြင်းကို နေရာသုံးနေရာတွင် ဖော်ပြထားသည် (မဿဲ ၁၄:၁–၁၂၊ မာကု ၆:၁၄–၂၉၊ လုကာ ၉:၇–၉)။ မဿဲနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် လုကာသည် အလွန်တိုတိုနှင့် မာကုက မဿဲထက် စကားလုံးနီးပါး နှစ်ဆရှိသည်။ ဟေရုဒ် (အန္တိပတ်) ကို မဿဲ ၁၄:၁ တွင် ဟေရုဒ်မင်းကြီး (tetrarch) ဟု ခေါ်သည်။ သူ၏ ဖခင် ဟေရုဒ်မင်းကြီးသည် ဂျူဒဲ၊ အိဒုမေး၊ ရှမာရိ၊ ပဲရာ၊ ဂါလိလဲနှင့် တြကိုနိတုတို့ ပါဝင်သော ကျယ်ပြန့်သော နယ်မြေကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ သေဆုံးသောအခါ နိုင်ငံကို သုံးပိုင်းခွဲခဲ့သည်။ ဂျူဒဲ-ရှမာရိ၊ ဂါလိလဲ-ပဲရာ၊ မြောက်ဖက် ထရန်စျေဒန်။ ထို့ကြောင့် ဟေရုဒ်အန္တိပတ်သည် နိုင်ငံ၏ လေးပုံတစ်ပုံကို အုပ်ချုပ်သူအတွက် သင့်လျော်သော ဘွဲ့တံဆိပ် ဖြစ်သော တက်ထရက် (tetrarch) ကို ရရှိခဲ့သည်။

14:1–12. Death of John the Baptist. The death of John the Baptist is described in three places (Matt. 14:1–12; Mark 6:14–29; Luke 9:7–9). Compared to Matthew, Luke is very brief, while Mark has almost twice as many words as Matthew. Herod (Antipas) is described as Herod the tetrarch in Matthew 14:1. His father, Herod the Great, was king over an extensive territory that included Judea, Idumea, Samaria, Perea, Galilee, and Trachonitus, but at his death, his kingdom was divided into three: Judea-Samaria, Galilee-Perea, and Northern Transjordan. Thus Herod Antipas was given a title suitable for the ruler of a part of a kingdom—tetrarch (literally: ruler over a quarter of a kingdom).

 

ဟေရုဒ်အန္တိပတ်သည် သူ၏ ညီတော်၏ ဇနီး ဟေရိုဒီယကို လက်ထပ်ခြင်းဖြင့် ဂျူးကိုယ်ကျင့်တရားကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည် (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၈:၁၆ တားမြစ်ထားသည်)။ ယောဟန်ခရစ်ဝင်ဆရာက ဟေရုဒ်နှင့် ဟေရိုဒီယ လက်ထပ်ခြင်းသည် တရားမဲ့သည်ဟု လူသိရှင်ကြား ပြောဆိုခဲ့သည်။ အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးအနေဖြင့် ထိုသို့ သူ၏ ဇနီးနှင့် သားသမီးများကို ဆန့်ကျင်သော ပုန်ကန်စကားကို ခွင့်မပြုနိုင်သောကြောင့် ယောဟန်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ မာကုက အသေးစိတ်ပိုမိုဖော်ပြထားသည်မှာ ယောဟန်ကို သတ်လိုသူမှာ ဟေရုဒ်မဟုတ်ဘဲ ဟေရိုဒီယ ဖြစ်သည် (မာကု ၆:၁၉)။ မာကု ၆:၂၀ အရ ဟေရုဒ်သည် ယောဟန်ကို ကြောက်ရွံ့ပြီး ဖြောင့်မတ်သူဟု သိရှိကာ စိတ်ရှုပ်ထွေးစွာ နားထောင်သော်လည်း နှစ်သက်စွာ နားထောင်ခဲ့သည်။ ဤအသေးစိတ်များက ယောဟန်အား ထောင်ထဲတွင် ထားရှိသော်လည်း အဘယ်ကြောင့် အသက်ရှင်နေရဆဲ ဖြစ်ရသည်ကို ရှင်းပြသည်။

Herod Antipas had offended Jewish moral sensibilities when he married Herodias, his brother’s wife (forbidden by Lev. 18:16). John the Baptist had said publicly that it was unlawful for Herod to marry Herodias. A ruler would not allow such seditious talk about his wife and children, so he had John arrested. Mark provides a few more details that show it was, in fact, Herodias who wished to kill John (Mark 6:19), not Herod. According to Mark 6:20, Herod feared John and knew him to be righteous—he heard him with great perplexity but also with pleasure. These details from Mark explain why John was still kept alive, even though he was imprisoned.

 

ဟေရိုဒီယအတွက် အခွင့်အရေးတစ်ခု ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဟေရုဒ်သည် မူးယစ်နေချိန် ဝင့်ဝါစွာ ကတိပေးခဲ့ရာ ဟေရိုဒီယ၏ သမီးသည် အကဖျော်ဖြေရာတွင် သူ့ကို နှစ်သက်စေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သမီးကို သူလိုချင်သမျှ ပေးမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည်။ မိခင်က လမ်းညွှန်သဖြင့် သမီးသည် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ဆရာ၏ ဦးခေါင်းကို ပန်းကန်ပြားပေါ်တင်၍ တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ယခု ဟေရုဒ်သည် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခက်အခဲကို ရင်ဆိုင်ရသည်။ မဿဲက ဟေရုဒ် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည် (၁၄:၉)။ သူသည် ထိုသို့ မလုပ်လိုသော်လည်း လူအများရှေ့တွင် ပေးထားသော ကတိကို ချိုးဖောက်၍ မဖြစ်ဟု ခံစားရသည်။ အုပ်ချုပ်သူကို မနှစ်သက်ဖွယ် ကိစ္စများအတွက် လူအများရှေ့ ကွပ်မျက်ခြင်းမျိုး မရှားပေ။ ထို့ကြောင့် သမ္မာကျမ်းစာထဲတွင် အဆိုးရွားဆုံး ပုံရိပ်တစ်ခုဖြစ်သော ယောဟန်ခရစ်ဝင်ဆရာ၏ ခေါင်းဖြတ်တော်လှန်းခံရပြီး ထိုလှပသော အကဖြင့် နှစ်သက်စေခဲ့သော အပျိုမတစ်ဦးထံ ပန်းကန်ပြားပေါ်တင်၍ ပို့ဆောင်ခံရသည်ကို တွေ့ရသည်။

An opportunity arose for Herodias when in an act of bravado (probably drunken), Herod promised her daughter anything she wished, as her dancing had pleased him. The daughter, prompted by her mother, asked for the head of John the Baptist on a platter. Now Herod faced a moral dilemma, which Matthew suggests by saying that the king was grieved (14:9). He did not wish to do this, but he had made an oath in public that he felt could not be violated. After all, public executions for matters that displeased the ruler were not uncommon. Thus we have one of the most gruesome images in the Bible—the dismembered head of John the Baptist being presented to the young maiden whose beauty and poise in dancing had so pleased the court.

 

၁၄:၁၃–၂၁။ လူဦးရေ ငါးထောင်ကျွေးမွေးခြင်း ယောဟန် အသေခံရခြင်းက ယေရှုကို စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သဖြင့် တစ်ယောက်တည်း နုတ်ထွက်လိုတော်မူခဲ့သည် (၁၄:၁၃)။ လှေဖြင့် ထွက်ခွာတော်မူသော်လည်း လူအုပ်ကြီးသည် ကမ်းစပ်တစ်လျှောက် လိုက်လာကြသည်။ လှေမှ ဆင်းသက်တော်မူသောအခါ လူအုပ်ကြီးကို မြင်ပြီး သနားကရုဏာသက်ဝင်တော်မူသည်။ ကိုယ်တော်၏ လိုအပ်ချက်ကို ချန်ထားပြီး နာမကျန်းသူများကို ချက်ချင်း ကုသပေးတော်မူသည်။ ညနေဆိုက်သောအခါ တပည့်တော်များက လူအုပ်ကို အနီးနားရွာများတွင် စားစရာရှာရန် လွှတ်လိုက်ပါဟု တိုက်တွန်းကြသည်။ သို့သော် ယေရှုက လူအုပ်ကို မလွှတ်ရ၊ သင်တို့ စားစေကြဟု မိန့်တော်မူသည်။ တပည့်တော်များက မုန့်ငါးလုံး၊ ငါးနှစ်ကောင်သာ ရှိသည်ဟု ဖြေကြသည်။ ဂရိစကား artos ကို “မုန့်လုံး” ဟု ဘာသာပြန်ထားပြီး (မဿဲ ၁၄:၁၇) ယေရှုခေတ်တွင် မုန့်သည် ရွှံ့မီးဖိုအတွင်းနံရံတွင် ကပ်၍ ဖုတ်သည်။ ထိုနည်းဖြင့် ပြုလုပ်သော မုန့်သည် ပီတာမုန့်နှင့် ဆင်တူသည်။ တပည့်တော်များ ပြောသည်မှာ မှန်သည်။ ပုံမှန်အခြေအနေတွင် မုန့်ငါးလုံးနှင့် ငါးနှစ်ကောင်သည် လူဦးရေ ငါးထောင် (ယောက်ျားများသာ၊ မိန်းမကလေးများ ထပ်မတွက်၊ အပိုဒ် ၂၁) ကို မလုံလောက်ပေ။ သို့သော် ယေရှုသည် အားလုံး ထိုင်ကြရန် တည်ငြိမ်စွာ အမိန့်ပေးတော်မူသည်။ မုန့်ကို ယူ၍ ကောင်းကြီးပေးတော်မူသည်—ထိုအမှုသည် စားပွဲဦးခေါင်းက အစပိုင်းတွင် ပြုလုပ်သည့်အတိုင်း (ဥပမာ လုကာ ၂၄:၃၀၊ တမန်တော် ၂၇:၃၅) နှင့် နောက်ဆုံးညစာစားပွဲတွင် ယေရှုပြုတော်မူသည့်အတိုင်း ဖြစ်သည် (မဿဲ ၂၆:၂၆)။ ဤအကြိမ်တွင် မုန့်ကို ဖဲ့တော်မူရင်း အစားအသောက် များပြားလာသည်။ အားလုံး စားသုံးပြီးနောက် ကျန်ရစ်သော အပိုင်းအစများကို ခြင်းတစ်ဆယ့်နှစ်ခြင်း ပြည့်သည်အထိ စုဆောင်းရသည်။

14:13–21. The Feeding of the Five Thousand. Perhaps the death of John disturbed Jesus enough that He wished to withdraw to be alone (14:13). He left in a boat, but crowds of people followed Him along the shoreline (for more on the location see commentary on Luke 9:10–17). When Jesus got out of the boat, He saw the large crowd and had great compassion on them. Immediately putting His own needs aside, He began to heal the sick. When it became evening, His disciples urged Him to send the crowds away to find their own food in the neighboring villages, but Jesus said to them that the crowds need not go away—the disciples should give them something to eat. They replied that they had only five loaves and two fishes. The Greek word artos, translated “loaves” (Matt. 14:17), means “bread.” At the time of Jesus, bread was made by placing bread dough on the inside walls of a clay oven. The process produced something similar to pita bread. The disciples were correct: under normal circumstances the five loaves of bread and two fish would not have been sufficient to feed so many people (five thousand men, plus women and children; v. 21). But Jesus calmly ordered them to all sit down. He took the bread and blessed it—an action reminiscent of the action of the head of the household at the beginning of a meal (e.g., Luke 24:30; Acts 27:35), and something that Jesus also did at the Last Supper (Matt. 26:26). In this instance, as He broke it the food multiplied so much that after everybody had eaten, there was enough left over to fill twelve baskets of fragments.

 

၁၄:၂၂-၃၆။ ရေပေါ်လျှောက်ခြင်းနှင့် ဂေနေသာရက်ဧရိယာတွင် အံ့ဖွယ်အမှုများ လူဦးရေ ငါးထောင်ကို ကျွေးမွေးပြီးသည်နှင့် ချက်ချင်း ယေရှုသည် တပည့်တော်များကို လှေနှင့်ထွက်ခွာရန် အမိန့်ပေးတော်မူပြီး လူအုပ်ကိုလည်း နှုတ်ဆက်လွှတ်လိုက်တော်မူ၏။ ယေရှုသည် ဆုတောင်းတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် တစ်ယောက်တည်း ဆုတောင်းချိန်ရတော်မူ၏။ ထိုအချိန်၌ တပည့်တော်များသည် လှေလှော်၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရ ခက်ခဲနေကြ၏။ လှိုင်းလုံးများက နှိပ်စက်သလို လုပ်ကာ (ဘာဆာနိဇိုမဲနုန်၊ “နှိပ်စက်ခြင်း”၊ “လှုပ်ခတ်ခြင်း”) လေနှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေသဖြင့် နံနက်မိုးလင်းခါနီး စတုတ္ထခရီးစဉ် (ရောမလူမျိုးတို့က ညကို လေးပိုင်းခွဲသည်၊ ယေဟုဒ်လူမျိုးတို့က သုံးပိုင်းခွဲသည်) အထိ တစ်ညလုံး လှော်နေရဆဲဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၄-၂၅)။ ယေရှုသည် ရေပေါ်လျှောက်၍ သူတို့ဆီသို့ လာတော်မူသည် (အပိုဒ် ၂၅)။ တပည့်တော်များသည် အစပိုင်းတွင် ကြောက်ရွံ့ကြသော်လည်း ယေရှုကိုယ်တော်တိုင် မိမိဖြစ်ကြောင်း ပြောပြတော်မူသဖြင့် စိတ်အေးချမ်းကြရ၏ (အပိုဒ် ၂၆-၂၇)။ ပေတရုက ရေပေါ်လျှောက်၍ ယေရှုထံသို့ လာရန် တောင်းဆိုသဖြင့် ယေရှုက လာလော့ဟု ဖိတ်ခေါ်တော်မူ၏။ ပေတရုသည် ကြောက်ရွံ့လာသည်အထိ အောင်မြင်စွာ လျှောက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ကြောက်လာသည်နှင့် နစ်မြုပ်လာသည်။ သခင်ယေရှု ကယ်တင်ပါဟု အော်ဟစ်လေရာ ယေရှုက လက်မှကိုင်၍ ကယ်တင်တော်မူပြီး လှေပေါ်သို့ ပို့ဆောင်ကာ ယုံကြည်ခြင်း အားနည်းသည်ဟု နူးညံ့စွာ ဆုံးမတော်မူ၏ (အပိုဒ် ၂၈-၃၁)။ ယေရှုကို မျက်ခြည်မပြတ် စွဲကိုင်ထားသမျှ ကာလပတ်လုံး အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သို့သော် အာရုံပျံ့လွင့်သွားသည်နှင့် နစ်မြုပ်လာသည်။ ထိုနည်းတူ တပည့်တော်များသည် ကိုယ်အားကိုယ်ကိုးနှင့် လုပ်နေသမျှ တစ်ညလုံး ကြိုးစားရသော်လည်း ယေရှုနှင့်အတူရှိလျှင် ချက်ချင်းပြီးစီးနိုင်သော အမှုကို မပြီးစီးနိုင်ခဲ့ကြချေ။ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များသည် ဂေနေသာရက်ပြည် (ခါနာနီ/ကိနေရက် ဟူ၍လည်း ခေါ်သည်၊ ယောရှု ၁၁:၂၊ ၁၉:၃၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) သို့ ရောက်ကြသည်။ ဂလိလဲပင်လယ်ကို တစ်ခါတစ်ရံ တိဗေရဇ်ပင်လယ် (ယောဟန် ၂၁:၁) သို့မဟုတ် ဂေနေသာရက်အိုင် (လု ၅:၁) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဂေနေသာရက်ပြည်သည် ကပေရနာအုံနှင့် နီးကပ်သည်။ ထိုဒေသတွင် ယေရှုထံသို့ လာကြသော လူများစွာကို ကုသပေးတော်မူ၏။

14:22–36. Walking on Water and Miracles in Gennesaret. Immediately after feeding the five thousand, Jesus commanded the disciples to leave in a boat and dismissed the crowd. Jesus was a man of prayer, and finally He was able to find time by Himself to pray. Meanwhile, the disciples had been making poor headway. They were harassed (basanizomenon, “tortured,” “tossed about”) by the waves, had a contrary wind, and were still rowing into the fourth watch—just before dawn (vv. 24–25). Romans divided the night into four watches (the Jews divided it into three), so by the time Jesus came to them, they had been rowing all night. While they had made significant distance from land, they were nowhere near the other side of the Sea of Galilee. Jesus appeared to them walking on the water (v. 25), and the disciples, who initially were afraid, were reassured by Jesus when He identified Himself to them (vv. 26–27). Peter then suggested that he should walk toward Jesus on the water, and Jesus invited him to do so. Peter succeeded until he became afraid and started to sink. He called out to Jesus to save him; Jesus caught Peter by the hand, led him back to the boat, and gently chided him for his lack of faith (vv. 28–31). As long as he was keeping his attention fixed on Jesus, he succeeded. But the moment his attention was distracted, he began to drown. Likewise, while the disciples were working in their own strength, it took them all night to do something they could have done very quickly when Jesus was with them.

Jesus and His disciples arrived at the land of Gennesaret, the Greek spelling of a town or region called Chinnereth/Kinnereth (cf. Josh. 11:2; 19:35). The Sea of Galilee is also called the Sea of Tiberias in some versions (John 21:1) and the Lake of Genessaret (Luke 5:1). The land of Gennesaret was close to Capernaum (for more on the location see commentary on John 6:16–21), and in this region Jesus healed many who came to Him.

 

အခန်းကြီး - ၁၅

၁၅:၁-၂၀။ လူကြီးသမားတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းသည် ပညတ်တော်နှင့်ပတ်သက်၍ အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်ထည့်သွင်းရေးသားထားသည်။ ဥပမာ၊ မဿဲ ၅:၁၇-၄၈ တွင် ယေရှုက ခရစ်ယာန်များသည် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်ကို ဆက်လက်စောင့်ထိန်းရန် အရေးကြီးကြောင်း၊ သို့သော် ယေရှုခရစ်တော်၏ ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဆုံးအမများအရ အသစ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း ရှည်ကြာစွာ သင်ကြားထားသည်။ မဿဲ ၁၂:၁-၁၄ တွင် ယေရှုသည် ဥပုသ်နေ့နှင့်ပတ်သက်၍ သဘောထားကို ဖော်ပြသည့် ဖြစ်ရပ်နှစ်ခုကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ မဿဲ ၁၅:၁-၂၀ တွင် ဖာရိရှဲတို့၏ ပညတ်တော်အနက်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် ယေရှု၏ သဘောထားကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။

15:1–20. The Tradition of the Elders. The Gospel of Matthew returns several times to the topic of law. In Matthew 5:17–48, for example, it records Jesus giving extended instruction that Christians should be foremost in continuing observance of the law of God, albeit transformed by the new reality and perspective that is present in the person and teachings of Jesus. Matthew 12:1–14 recounts two incidents that reveal Jesus’s attitude to the Sabbath. Matthew 15:1–20 makes clear Jesus’s attitude to the Pharisees’ interpretation of the law.

 

ယေရှုခေတ်က ဖာရိရှဲတို့၏ ပညတ်တော်အနက်ဖွင့်ဆိုချက်များကို ပါးစပ်ဖြင့် ဆရာမှ တပည့်သို့ လက်ဆင့်ကမ်းပေးခဲ့ကြသည်။ နောက်ရာစုနှစ်များတွင် ထိုအဆုံးအမများကို မိရှနာနှင့် တဲလ်မွတ်ကျမ်းများအဖြစ် စုစည်းခဲ့သည်။ ထိုနောက်ကျမ်းများမှ တဆင့် ဖာရိရှဲများနှင့် သူတို့၏ ရဗ္ဗိဆက်ခံသူများသည် ဓမ္မဟောင်းပညတ်တော်များကို နေ့စဉ်ဘဝတွင် အသေးစိတ်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် အချိန်များစွာ ကုန်ဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ဥပမာ၊ ဆယ်ပညတ်တို့တွင် ဥပုသ်နေ့၌ အလုပ်မလုပ်ရန် မှာထားသော်လည်း အလုပ်ဟူသည် ဘာကိုဆိုလိုသည်ကို မဖော်ပြထားချေ။ ဖာရိရှဲတို့က ထိုအရာကို စဉ်းစားဆင်ခြင်ပြီး တားမြစ်ထားသော အလုပ်ပုံစံ သုံးဆယ့်ကိုးမျိုးရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည် (မဿဲ ၁၂:၁-၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ မဿဲ ၁၅:၁-၂၀ တွင် ငြင်းခုန်ရသည့် အကြောင်းအရာမှာ စားသောက်မီ လက်ဆေးရမည်လောဟူသော ကိစ္စဖြစ်သည်။ ဖာရိရှဲနှင့် ကျမ်းတတ်ဆရာတို့က ထိုအရာကို သူတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံများထဲမှ တစ်ခုဟု ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖော်ပြထားသည် (လူကြီးသမားတို့၏ ဓလေ့၊ အပိုဒ် ၂)။ ယေရှု၏ ပထမဆုံး ပြန်ကြားချက်မှာ ဖာရိရှဲတို့၏ ပညတ်အနက်ဖွင့်ဆိုချက်ကြောင့် သားသမီးများသည် မိဘများကို ပြုစုစောင်ရှောက်ရမည့် တာဝန်ကို ဘုရားသခင်ထံ လှူဒါန်းမည်ဟု ကတိပြု၍ (“ကောဗန်”၊ မာကု ၇:၁၁ တွင် “လှူဒါန်း” ဟု ဆိုသည်) ရှောင်လွှဲနိုင်ခဲ့သည်ဟူသော ဥပမာကို ကိုးကားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသို့ နောင်တွင် လှူဒါန်းမည်ဖြစ်သဖြင့် မိဘပြုစုရမည့် တာဝန်မှ ကင်းလွတ်သွားသည်။ ယေရှုသည် သူတို့ကို ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်ပြီး လူ့စည်းမျဉ်းများကို အဆုံးအမအဖြစ် သွန်သင်နေကြသဖြင့် ဣရှာယပရောဖက်ပြုသော ပရောဖက်ပြုချက်ကို ပြည့်စုံစေသည်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (မဿဲ ၁၅:၉)။

At the time of Jesus, the Pharisees’ interpretation of the law was orally handed down from rabbi to disciple. In later centuries these teachings were gathered into the Mishnah and Talmud. From these later writings, we can see that the Pharisees and their rabbinic successors spent much time working out the detailed application of the OT laws to everyday life. For example, in the Ten Commandments the believer is told not to work on the Sabbath, but it does not define what work is. The Pharisees had thought this through and determined that there were thirty-nine types of work forbidden (cf. Matt. 12:1–2). The occasion of debate in Matthew 15:1–20 is the issue of whether or not people should wash their hands before eating. The Pharisees and scribes clearly identified this as one of their traditions (the traditions of the elders, v. 2). Jesus’s first response was to cite an example where the Pharisees’ interpretation of the law allowed children to circumvent their obligations to their parents by declaring something the parents wanted from them as a gift to God (“Corban” [“offering”] in Mark 7:11). This removed the children’s obligation to provide for their parents because it would eventually be given as a gift to the temple. Jesus then attacked them vigorously and indicated that their interpretations fulfilled the prophecy of Isaiah when he said that the people were worshiping God in vain because they were teaching human commandments as doctrines (Matt. 15:9).

 

ယေရှုသည် လူအုပ်ကို ထပ်မံရှင်းပြတော်မူသည်မှာ အံ့သြဖွယ်လက်တွေ့ကျသည်။ အစာသည် ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ ဝင်၍ အစာချေဖျက်ပြီး ထုတ်ပစ်ခံရသည်။ နှလုံးသို့ ဝင်ရောက်၍ ညစ်ညမ်းစေခြင်း မရှိချေ။ နှလုံးထဲမှ ထွက်လာသော မကောင်းသော အကြံအစည်၊ လူသတ်ခြင်း၊ အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ခြင်း၊ ကာမလောဘ၊ ခိုးယူခြင်း၊ မမှန်မကန် သက်သေခံခြင်း၊ ဘုရားသခင်ကို ဆဲဆိုခြင်းတို့သာ လူကို ညစ်ညမ်းစေသည် (အပိုဒ် ၁၉)။ လက်မဆေးဘဲ စားသောက်ခြင်းဖြင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ ညစ်ညမ်းခြင်း မဖြစ်ပေ (အပိုဒ် ၁၈၊ ၂၀)။ မဿဲသည် ယေရှုသည် ဓမ္မဟောင်းပညတ်တော်များကို ဆန့်ကျင်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ ဖာရိရှဲတို့၏ အနက်ဖွင့်ဆိုချက်ကိုသာ ဆန့်ကျင်ကြောင်း အထူးရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။

Jesus further explained His reasoning to the crowd. It is surprisingly practical: Food enters the body, is processed, and then eliminated. It does not actually enter the heart on the way through to defile it. What defiles the heart are evil intentions, murder, adultery, sexual immorality, theft, false witness, and blasphemy (v. 19). These come out of the heart, and they defile a person. Spiritual defilement does not occur by eating with unwashed hands (vv. 18, 20). Matthew is especially clear that Jesus was not challenging the laws of the OT but the Pharisaic interpretation of those laws (see “Unclean Foods in Mark 7:1–23,” p. 1305).

 

၁၅:၂၁-၂၈။ ခါနာနီအမျိုးသမီး (သို့မဟုတ် ဆီရိဖောနိကအမျိုးသမီး) မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတစ်ခုလုံးကို နားလည်ရန် အရေးကြီးသော အချက်တစ်ခုမှာ အခြားလူမျိုးများ (ယေဟုဒ်မဟုတ်သူများ) နှင့်ပတ်သက်၍ မည်သို့ဖော်ပြထားသည်ကို ဆိုလိုသည်။ ဥပမာ၊ မဿဲ ၁၀:၅ တွင် ယေရှုသည် တပည့်တော်များကို ဣသရေလအိမ်တော်၏ ပျောက်ဆုံးနေသော သိုးများထံသို့သာ သွားရန် ညွှန်ကြားပြီး အခြားလူမျိုးများနှင့် ရှမာရည်လူများထံ မသွားရန် တားမြစ်ထားသည်။ အချို့မှတ်ချက်ပေးသူများက ထို့ကြောင့် မဿဲခရစ်ဝင်သည် ယေဟုဒ်ခရစ်ယာန်များ (ပညတ်တော်၊ မစင်ကြယ်သောအစာနှင့် ဥပုသ်နေ့၊ နှစ်ခြင်းခံခြင်းစသည်တို့ကို စောင့်ထိန်းသော ခရစ်ယာန်များ) အတွက်သာ ရေးသားထားသည်ဟု ယူဆကြသည်။ သို့သော် ထိုသို့ယူဆခြင်းမှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။ ခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ နောက်ဆုံးအပိုဒ် (၂၈:၁၉-၂၀) တွင် ယေရှုသည် တပည့်တော်များကို လူမျိုးတကာထံ သွားကြရန် မှာထားတော်မူသည်။ အစပိုင်းမှပင် ယေရှု၏ အနွယ်ဇယားတွင် ထည့်သွင်းထားသော အမျိုးသမီးလေးဦးသည် အခြားလူမျိုးများဖြစ်ကြသည် (၁:၃၊ ၅၊ ၆)။ ထို့ကြောင့် အခြားလူမျိုးများသည် သန့်ရှင်းသော လူမျိုးထဲသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ကြောင်း အတိအလင်း သက်သေပြထားသည်။

15:21–28. The Canaanite/Syro-Phoenician Woman. One of the issues that has an important bearing on how we should understand the Gospel of Matthew as a whole is the stance that is portrayed with regard to Gentiles (non-Jews). In Matthew 10:5, for example, Jesus had instructed His disciples to restrict their ministry to only the lost sheep of the house of Israel and prohibited them from speaking to Gentiles or Samaritans. Some commentators conclude that Matthew is therefore a Gospel directed only at Jewish Christians—those Christians who observed the laws, including laws regarding clean and unclean foods, the Sabbath, and circumcision. But this is unlikely, not least because the last verse of the Gospel of Matthew records Jesus urging His disciples to go to all nations (or all Gentiles; 28:19–20). Along the way there are clues provided in the Gospel concerning Jesus’s intention. Right from the beginning, the four women (so atypically included) in the genealogy of Jesus are all Gentiles (1:3, 5, 6). This shows conclusively that Gentiles could be included in the holy nation.

 

ခါနာနီအမျိုးသမီးနှင့် ယေရှု၏ ဆက်ဆံရေးသည် သာမန်အရိပ်အမြွက်ထက် ပိုမိုသည်။ ယေရှု၏ ကယ်တင်ခြင်းသည် ခါနာနီလူမျိုးကဲ့သို့ မလိုလားအပ်သော လူမျိုးများအတွက်ပင် ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ယေရှုသည် တုရုနှင့် ရှိဒုန်ဒေသ (အခြားလူမျိုးဒေသ) သို့ သွားရောက်တော်မူစဉ် မာကု ၇:၂၆ တွင် ဆီရိဖောနိကအမျိုးသမီးဟု ဖော်ပြထားသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးက လာရောက်တွေ့ဆုံသည်။ မဿဲကမူ ခါနာနီဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထိုအမည်လည်း သင့်လျော်သည်။ တောလည်ကျမ်း ၁၃:၂၉ တွင် ခါနာနီလူမျိုးတို့သည် ပင်လယ်နှင့် ယော်ဒန်မြစ်တစ်လျှောက် နေထိုင်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ပင်လယ်အနီးဧရိယာကို တုရုနှင့် ရှိဒုန်အထိ ချဲ့ထွင်နိုင်သည်။ “ခါနာနီ” ဟူသော အမည်သည် စိတ်ခံစားမှုပြင်းထန်သည်။ ဘုရားသခင်၏ လမ်းပြမှုအောက်တွင် ဣသရေလလူမျိုးဖြင့် အစားထိုးခံရသော တပါးအမျိုးဘုရားကိုးကွယ်သူ လူမျိုးကို ဆိုလိုသည်။

The interaction of Jesus with the Canaanite woman (15:21–28) is more than a subtle clue—it announced that Jesus’s salvation is for all, even a despised Canaanite. Jesus’s travels had taken Him to the region of Tyre and Sidon, a Gentile area. There He was met by a woman described in Mark 7:26 as a Syro-Phoenician. This would accurately describe somebody from Tyre and Sidon—cities that were founded by the Phoenicians. But Matthew describes her as a Canaanite, a term that is also appropriate. Numbers 13:29 states that the Canaanites lived by the sea and along the Jordan. The territory near the sea could be extended to encompass Tyre and Sidon. While appropriate, “Canaanite” was an emotionally loaded term—it conveyed the thought of a pagan nation that had been replaced by the people of Israel under God’s guidance.

 

ယေရှု၏ အမျိုးသမီးအပေါ် သဘောထားသည် မျှော်လင့်ချက်မပေးပုံရသည်။ ဣသရေလအိမ်တော်၏ ပျောက်ဆုံးသောသိုးများထံသို့သာ စေလွှတ်ခြင်းခံရသည်ဟု မိန့်တော်မူသည် (မဿဲ ၁၅:၂၄)။ ထိုစကားသည် ယခင်က တပည့်တော်များကို ညွှန်ကြားခဲ့သည်နှင့် ဆင်တူသည် (၁၀:၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ အမျိုးသမီးက သူ၏လိုအပ်ချက်ကို ထပ်မံတင်ပြသည် (အပိုဒ် ၂၅)။ ယေရှုက ကလေးများ၏ မုန့်ကို ယူ၍ ခွေးများကို ပေးရန် မသင့်တော်ဟု မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၂၆)။ ထိုစကားသည် ယေဟုဒ်လူမျိုးတို့၏ ဘက်လိုက်မှုကို ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်ပြီး ယေရှုက ထိုအရာကို ငြင်းပယ်တော်မူမည်ဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီးက သခင်စားပွဲမှ ကျလာသော မုန့်တွင်းများကိုပင် ခွေးများစားရကြောင်း ပြန်ကြားသည် (အပိုဒ် ၂၇)။ ယေရှုက သူ၏ယုံကြည်ခြင်း ကြီးမားကြောင်း၊ တောင်းဆိုချက် ပြည့်စုံပြီဟု မိန့်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှု၏ ကုသခြင်းသည် ယေဟုဒ်လူမျိုးများတွင်သာ ကန့်သတ်ထားခြင်း မဟုတ်ကြောင်း ပြသတော်မူသည်။ ယေရှု အသေခံပြီးနောက် တပည့်တော်များကို လူမျိုးတကာထံ သွားရန် မှာထားတော်မူသည် (၂၈:၁၉-၂၀)။ ခါနာနီအမျိုးသမီးနှင့် ဆက်ဆံရေးသည် ထိုကျယ်ပြန့်သော ဓမ္မတာဝန်၏ ကြိုတင်အရိပ်အယောင်ဖြစ်သည်။

Jesus’s attitude to the woman seems to have not been promising. He told her that He had been sent to the lost sheep of Israel (Matt. 15:24)—language reminiscent of His earlier instructions to His disciples (c.f. 10:5). The woman replied by restating her need (v. 25), and Jesus then said, in terms that would have been equally insulting in His own culture as it would be today, that it is not fitting to take the children’s bread and give it to the dogs (v. 26). This language embodies the Jewish prejudice, which Jesus was about to reject. She replied that even the dogs eat from the crumbs that fall from their master’s table (v. 27). Jesus answered that her faith was strong and that her wish was fulfilled, thereby showing that the healing He brought was not restricted to the Jews even during His ministry. After His death and resurrection, His disciples were told that their mission extended to all the nations (28:19–20). The interaction of Jesus and the Canaanite woman was an anticipation of this wider ministry.

 

၁၅:၂၉-၁၆:၄။ လူဦးရေလေးထောင်ကို ကျွေးမွေးခြင်းနှင့် နိမိတ်လက္ခဏာ လူဦးရေငါးထောင်ကို ကျွေးမွေးခြင်း (၁၄:၁၃-၂၁) နှင့် လူဦးရေလေးထောင်ကို ကျွေးမွေးခြင်း (၁၅:၂၉-၃၉) တို့တွင် ဆင်တူသည်များစွာ ရှိသည်။ နှစ်ခုစလုံးတွင် ယေရှုသည် လူများစွာကို ကုသပြီးမှ ကျွေးမွေးတော်မူသည်။ မဿဲ ၁၅:၃၀-၃၁ တွင် ယေရှုကုသပေးသော လူများကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည် (ဒုက္ခရောက်နေသူ၊ မျက်ကန်းသူ၊ ခြေဆွံ့သူ၊ ဆွံ့အသူများ)။ နှစ်ခုစလုံးတွင် ယေရှုသည် အကြာကြီး အတူနေခဲ့သော လူအုပ်ကို သနားတော်မူသည် (၁၄:၁၄၊ ၁၅:၃၂)။ နှစ်ခုစလုံးတွင် အနည်းငယ်သော အရင်းအမြစ်ကို အံ့ဖွယ်ဖြင့် များပြားစေတော်မူသည်။ တစ်ကြိမ်တွင် မုန့်ငါးလုံး၊ ငါးနှစ်ခါငါးဖြင့် အမျိုးသားငါးထောင်နှင့် အမျိုးသမီး၊ ကလေးများကို ကျွေးမွေးပြီး ကျန်ရှိခဲ့သည်မှာ ခြင်းတစ်ဆယ့်နှစ်ခြင်း (၁၄:၁၉-၂၀)။ နောက်တစ်ကြိမ်တွင် မုန့်ခုနစ်လုံး၊ ငါးအနည်းငယ်ဖြင့် အမျိုးသားလေးထောင်နှင့် အမျိုးသမီး၊ ကလေးများကို ကျွေးမွေးပြီး ကျန်ရှိခဲ့သည်မှာ ခုနစ်ခြင်း (၁၅:၃၄-၃၇)။ ယေရှုကိုယ်တော်တိုင် နောက်ပိုင်းတွင် ထိုဂဏန်းများကို ကိုးကားတော်မူသည် (၁၆:၅-၁၂)။

15:29–16:4. The Feeding of the Four Thousand and a Sign. There are many parallels between the feeding of the five thousand (14:13–21) and the feeding of the four thousand (15:29–39). Both were preceded by Jesus healing large numbers of people. Matthew 15:30–31 carefully lists people with major conditions from which Jesus healed them (the lame, the blind, cripples, and the mute). In both instances, Jesus had compassion on the crowds who had been with Him for a long time (14:14; 15:32). In both instances He miraculously multiplied few resources into many. In one case He fed five thousand men together with women and children from five loaves and two fish (14:19); in the other He fed four thousand men together with women and children from seven loaves and a few fish (15:34). There were twelve baskets of food left over from the feeding of the five thousand (14:20) but only seven from the feeding of the four thousand (15:37). Jesus Himself later referred to these figures (16:5–12).

 

အခန်းကြီး - ၁၆

ဖာရိရှဲနှင့် ရှာဒ္ဒုကဲတို့သည် များသောအားဖြင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေကြသဖြင့် ယေရှုကို ပူးပေါင်း၍ ဆန့်ကျင်လာသည်မှာ ထူးဆန်းသည် (၁၆:၁)။ သူတို့သည် နိမိတ်လက္ခဏာ တောင်းခံကြသည်။ ယခင်ကလည်း ထိုသို့တောင်းခံဖူးသည် (၁၂:၃၈)။ ယေရှု၏ ပြန်ကြားချက်သည် အနည်းငယ်ကွဲပြားသည်။ ပထမဦးစွာ ရာသီဥတုလက္ခဏာကို ဖတ်နိုင်သော်လည်း ခေတ်ကာလ၏ လက္ခဏာကို မဖတ်နိုင်သည်ဟု ဆုံးမတော်မူသည် (၁၆:၂-၃)။ ထို့နောက် ယိုနသိနှင့်ပတ်သက်သော နိမိတ်မှလွဲ၍ အခြားနိမိတ် မပေးရကြောင်း မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၄)။ ယခင်က ပြောခဲ့သည်နှင့် အတူတူပင် (၁၂:၃၉-၄၀)။ ထိုသို့မိန့်ဆိုခြင်းဖြင့် ယေရှုသည် မိမိ၏ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို အာဏာနှင့် တန်ခိုးအကြီးဆုံး နိမိတ်အဖြစ် ရှေ့သို့ ညွှန်ပြတော်မူခြင်းဖြစ်သည်။

Pharisees and Sadducees were usually at loggerheads, and thus it is unusual to find them combining forces against Jesus (16:1). They came to Him demanding a sign. This was not the first time that such a demand had been made of Jesus (see 12:38), and His reply was a little different. He first challenged them because they seemed to be able to read the signs of the weather but not the signs of the times in which they lived (16:2–3). Then He insisted that no sign was to be given to them except that of Jonah (v. 4), echoing exactly what He had said earlier (12:39–40). In saying this, Jesus was pointing forward to His death and resurrection as the ultimate sign of His power and authority, something hidden from His followers and opponents alike until after the event.

အခန်းကြီး - ၁၇

၁၆:၅-၁၂။ ဖာရိရှဲနှင့် ရှာဒ္ဒုကဲတို့၏ တဆိမ့်တက်ခြင်း ခရီးလှည့်လည်နေစဉ် (မာကု ၈:၁၃ အရ လှေပေါ်တွင် ရှိသည်) တပည့်တော်များသည် မုန့်ယူလာရန် မေ့လျော့ခဲ့ကြောင်း သတိရသည်။ “မုန့်” ဟူသော စကားသည် အစာအားလုံးကို ဆိုလိုနိုင်သည် (မဿဲ ၆:၁၁ ကြည့်ပါ)။ ယေရှုသည် ဖာရိရှဲနှင့် ရှာဒ္ဒုကဲတို့၏ တဆိမ့်ကို သတိပေးတော်မူသည် (၁၆:၆)။ တဆိမ့်သည် မုန့်ဖုတ်ရာတွင် အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ တပည့်တော်များသည် မကြာခဏဆိုသလို နားလည်မှုလွဲသည်။ ယေရှုသည် တဆိမ့်ကို ဥပစာအနက်ဖြင့် မိန့်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ အနည်းငယ်သော ကောင်းသည်ဖြစ်စေ ဆိုးသည်ဖြစ်စေ အုပ်စုတစ်ခုလုံးကို လွှမ်းမိုးနိုင်သည်။ ဖာရိရှဲနှင့် ရှာဒ္ဒုကဲတို့၏ တဆိမ့်သည် သူတို့၏ အဆုံးအမနှင့် အာယာခံမှု (လု ၁၂:၁) ကို ဆိုလိုသည်။ ယေရှုက တပည့်တော်များကို “ယုံကြည်ခြင်း အားနည်းသူများ” ဟု ခေါ်တော်မူပြီး မကြာသေးမီက အတွေ့အကြုံများကို သတိရစေသည်။ မုန့်ငါးလုံးဖြင့် ငါးထောင်ကျွေးသောအခါ ကျန်ပမာဏ မည်မျှလောဟု မေးတော်မူသည်။ တပည့်တော်များက ခြင်းတစ်ဆယ့်နှစ်ခြင်းဟု ဖြေသည်။ မုန့်ခုနစ်လုံးဖြင့် လေးထောင်ကျွေးသောအခါ ကျန်ပမာဏ မည်မျှလောဟု မေးတော်မူသည်။ ခုနစ်ခြင်းဟု ဖြေကြသည်။ ထို့နောက် ယေရှုက အမှန်တကယ် မုန့်အကြောင်း မဟောက်ဘဲ ဖာရိရှဲနှင့် ရှာဒ္ဒုကဲတို့၏ တဆိမ့် (သူတို့၏ အဆုံးအမ) ကို ဆိုလိုကြောင်း ရှင်းပြတော်မူသည် (အပိုဒ် ၉-၁၂)။ ယေရှုနှင့်အတူ လုပ်ဆောင်လျှင် အရင်းအမြစ်နည်းပါးလျှင်ပင် ပိုမိုအောင်မြင်နိုင်ကြောင်း သူတို့ သဘောပေါက်ခဲ့ကြသည်။

16:5–12. Leaven of the Pharisees and Sadducees. As they were traveling (Mark 8:13 reveals that they were on a boat), the disciples realized that they had neglected to bring bread. The word “bread” could also refer to any food (see Matt. 6:11). Jesus then warned them of the leaven of the Pharisees and Sadducees (16:6). Leaven, of course, is a very important component used in baking bread, and the disciples, as they often did, misunderstood what Jesus meant. He was talking of leaven in a figurative way—a small amount of either good or bad has the possibility of influencing a much wider group. The leaven of the Pharisees and Sadducees is related to their teachings (v. 12) and their hypocrisy (Luke 12:1), which was demonstrated by their demand for a sign (Matt. 16:1). Jesus referred to the disciples as those of “little faith” (v. 8) and asked them about their recent experiences. When they used only five loaves to feed five thousand, how much was left over? The disciples answered twelve baskets. With seven loaves and feeding fewer (four thousand), how much was left over? They answered seven baskets. Then Jesus clarified that He was not, in fact, talking about real bread, but the yeast of the Pharisees and Sadducees, which the disciples then understood to be the teaching of the Pharisees and Sadducees (vv. 9–12). No doubt they also considered how much more Jesus was able to accomplish with fewer resources. Working with Jesus changes how some things add up.

 

၁၆:၁၃-၂၈။ ပေတရု၏ ယေရှုအကြောင်း ကြေညာချက် ယေရှုသည် တပည့်တော်များကို လူများက မိမိကို မည်သူဟု ထင်မြင်ကြသည်ကို မေးတော်မူသည်။ တပည့်တော်များက အချို့က ယောဟန်နှစ်ခြင်းပေးသူဟု၊ အချို့က ဧလိယဟု၊ အချို့က ယေရမိယ သို့မဟုတ် ပရောဖက်တစ်ပါးဟု ဆိုကြသည်ဟု ဖြေကြားကြသည်။ ယေရှုက သင်တို့ကား ငါ့ကို အဘယ်သူဟု ထင်ကြသနည်းဟု မေးတော်မူသည်။ ပေတရုက ကိုယ်တော်သည် ခရစ်တော်၊ အသက်ရှင်သော ဘုရားသခင်၏ သားတော်ဖြစ်တော်မူကြောင်း ကြေညာသည် (အပိုဒ် ၁၆)။ ယေရှုက ပေတရုကို ချီးမွမ်းတော်မူပြီး လူသားများမှ မဟောက်ဘဲ ကောင်းကင်ဘုံ၌ရှိတော်မူသော ခမည်းတော်က ဗျာဒိတ်ပေးတော်မူခြင်းဖြစ်သည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ထို့နောက် ပေတရု (ပေတရု) ကို “ဤကျောက်ဆောင်ပေါ်တွင်” (ပေတြာ) ငါ့အသင်းတော်ကို တည်ဆောက်မည်ဟု မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၁၈)။ ထိုစကားကို အငြင်းပွားဖွယ်များစွာ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ယေရှုမိန့်တော်မူသည်မှာ ပေတရု၏ စကားအားလုံး၊ ပြုမူချက်အားလုံးကို အမြဲထောက်ခံခြင်း မဟုတ်ပေ။ နည်းငယ်အကြာတွင် ယေရှု၏ ဆုံးမခြင်းကို ပေတရုက ဆန့်ကျင်သဖြင့် ယေရှုက ငြင်းပယ်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၂၃)။ ယေရှုသည် ယေရုရှလင်သို့ သွား၍ ဆင်းရဲခံ၊ အသေသတ်ခံရမည်ဟု ရှင်းပြပြီးနောက် ပေတရုက ထိုသို့ မဖြစ်နိုင်ဟု ဆိုသည် (အပိုဒ် ၂၁-၂၂)။ ပေတရုသည် ယေရှုကို ခရစ်တော်ဟု မှန်ကန်စွာ ကြေညာခဲ့သော်လည်း ခရစ်တော်၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ယေရှုနည်းတူ နားမလည်ခဲ့ပေ။ ဒါဝိဒ်၏ သားတော်အနေဖြင့် စစ်ပွဲတွင် အောင်မြင်၍ ဘုရားသခင်၏ ရန်သူများကို ရှုံးနိမ့်စေမည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ပေမည်။ သို့သော် ယေရှုအတွက် ခရစ်တော်ဖြစ်ခြင်းဆိုသည်မှာ ဆင်းရဲခံ၍ အသေခံရခြင်းဖြစ်သည်။

16:13–28. Peter’s Declaration about Jesus. Jesus asked the disciples what was being said concerning Him. They reported that some said He was John the Baptist, others that He was Elijah or even Jeremiah or one of the other prophets. When Jesus asked the disciples who they thought He was, Peter said that He is Christ the Messiah, Son of the living God (v. 16). Jesus then praised Peter, saying that flesh and blood had not revealed that to him, but the heavenly Father had done so. He then said something to Peter about which there has been a lot of controversy. Jesus said to Peter (Petros) that He would build His church “on this rock [petra]” (v. 18). Whatever Jesus meant here, it does not give unqualified support to everything Peter said and did. A few verses later we read that Jesus rejects Peter’s rebuke (v. 23). Jesus had just explained to His disciples that it was necessary for Him to go to Jerusalem and suffer and die (v. 21). Peter immediately remonstrated with Him, saying that such a thing would never happen (v. 22). Peter had just identified Jesus as the Messiah, and clearly for him the Messiah would not suffer and die. It was not said explicitly, but perhaps Peter expected that as the “Son of David,” the Messiah would act as David did and be victorious in war and defeat the enemies of God. But for Jesus, being the Messiah meant that He would suffer and die. Thus, while Peter had the title correct, he certainly did not understand its meaning as Jesus did.

 

မဿဲ ၁၆:၁၈ တွင် ပေတရု (ပေတရု) နှင့် ကျောက်ဆောင် (ပေတြာ) ဟူသော စကားလုံးနှစ်ခု၏ ကွဲပြားမှုကို များစွာပြုခဲ့ကြသည်။ ဆယ့်ခြောက်ရာစု ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးခေတ်မှစ၍ ဂရိဘာသာတွင် ပေတရု ဆိုသည်မှာ ကျောက်စရင်း သေးငယ်သည်ဟု ဆိုလိုပြီး ပေတြာ ဆိုသည်မှာ ကြီးမားသော ကျောက်ဆောင်ဟု ဆိုလိုသည်ဟု အကြံပြုခဲ့ကြသည်။ ယေရှုသည် စစ်မှန်သော ကျောက်ဆောင်ဖြစ်သဖြင့် (၁ကော ၁၀:၄) ပေတရု (ကျောက်စရင်းငယ်) နှင့် ကိုယ်တော်ကို ကွဲပြားစေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုအနက်ဖွင့်ဆိုချက်သည် ဘာသာစကားအရ မဖြစ်နိုင်ပေ။ သို့သော် စကားလုံးနှစ်ခု ကွဲပြားမှုကို ဖော်ပြထားသည်။ အကောင်းဆုံး အဓိပ္ပာယ်မှာ “ဤကျောက်ဆောင်ပေါ်တွင်” ဟူသည်မှာ ပေတရုကို မဟုတ်ဘဲ ယေရှုသည် ခရစ်တော်၊ အသက်ရှင်သော ဘုရားသခင်၏ သားတော်ဖြစ်ကြောင်း ပေတရု၏ ကြေညာချက်ကို ဆိုလိုသည်။ အသင်းတော်သည် ယေရှုခရစ်တော်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည် (ဧဖက် ၂:၂၀)။

Much has been made of the difference between Petros and petra in Matthew 16:18. Since the Reformation in the sixteenth century, it has been suggested that because in Greek petros means a small pebble, while petra means a large rock, that as Jesus is the true rock (1 Cor. 10:4), He was in fact contrasting Peter (whose name meant “little rock”) with the real rock, Himself. This interpretation, although possible, is linguistically unlikely. Nevertheless the text does contrast the two terms. Probably the best solution is to interpret the phrase “on this rock” not as referring to Peter but to Peter’s confession that Jesus is indeed the Messiah, the Son of God, because the church is built on Him (e.g., Eph. 2:20).

 

ယေရှုသည် ပေတရုကို မိန့်ဆိုခဲ့သည်ကို နောက်ပိုင်းတွင် တပည့်တော်အားလုံးကို မိန့်ဆိုတော်မူသည် (မဿဲ ၁၆:၁၉၊ ၁၈:၁၈)။ ခရစ်တော်သည် မိမိအသင်းတော်ကို ကောင်းကင်ဘုံ၌ အတည်ပြုသော ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချရန် အခွင့်အာဏာ မည်မျှပေးထားသည်ကို အငြင်းပွားဖွယ် ရှိသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ဘယ်လိုဘာသာပြန်သည်ဖြစ်စေ မဿဲ ၁၈:၁၅-၂၀ တွင် ထပ်မံဖော်ပြထားသည်မှာ ဘုရားသခင်၏ အသင်းတော်သည် သမ္မာကျမ်းစာတွင် ဗျာဒိတ်ပေးထားသော ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်နှင့် ကိုက်ညီသော ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် သမ္မာကျမ်းစာနှင့် ဆန့်ကျင်သော ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချပိုင်ခွင့် မရှိပေ (ဣရှာ ၈:၂၀၊ ယောဟန် ၁၇:၁၇၊ ဂလာတိ ၁:၆-၁၀၊ ၂တိ ၄:၁-၅၊ ဗျာဒိတ် ၂၂:၁၈-၁၉)။ အပြစ်လွှတ်ပိုင်ခွင့်လည်း မရှိပေ။ ဂရိဘာသာကို တစ်လုံးချင်း ဘာသာပြန်ဆိုပါက ယေရှုဆိုလိုတော်မူသည်ကို နားလည်ရန် အထောက်အကူဖြစ်သည်။ “မြေကြီးပေါ်တွင် သင်တို့သည် ချည်နှောင်သမျှသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ချည်နှောင်ခံရပြီးဖြစ်လိမ့်မည်။ မြေကြီးပေါ်တွင် သင်တို့သည် ဖြေလျှော့သမျှသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဖြေလျှော့ခံရပြီးဖြစ်လိမ့်မည်” (မဿဲ ၁၆:၁၉)။ သတိပြုပါ။ “ချည်နှောင်ခံရပြီးဖြစ်လိမ့်မည်” (ဂရိ၊ ဧစ်တိုင် ဒဲဒဲမဲနုန်)။ ဤသဒ္ဒါပုံစံသည် အနာဂတ်ပြီးပြည့်စုံမှု ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ပေတရုနှင့် ကျန်တပည့်တော်များကို ကောင်းကင်ဘုံ၌ ချည်နှောင်မည့်အရာကို မြေကြီးပေါ်တွင် ချည်နှောင်ပိုင်ခွင့် မပေးခဲ့ပေ။ ကောင်းကင်ဘုံ၌ အရင်ချည်နှောင်ပြီးသော အရာကို မြေကြီးပေါ်တွင် ချည်နှောင်ရမည်ဖြစ်သည်။

Jesus then said something to Peter that He later would say to all the disciples (Matt. 16:19; 18:18). There is often a debate concerning the degree to which Christ has given His church authority to make binding decisions on earth that heaven honors. Whatever way the verse is rendered in English, the reiteration of these words in Matthew 18:15–20 demonstrates that God’s church on earth is to have the authority to make decisions that should be in line with the will of God as revealed in the Bible. But it is also true that the church does not have the right to make decisions that contradict the teachings of His word (Is. 8:20; John 17:17; Gal. 1:6–10; 2 Tim. 4:1–5; Rev. 22:18–19) or to forgive sins. The following literal translation of the Greek is helpful in understanding what Jesus meant: “Whatever you bind on earth will have been bound in heaven, and whatever you loose on earth, will have been loosed in heaven” (Matt. 16:19). Note carefully the grammar used here: “will have been bound” (Gr., estai dedemenon). The technical name for this construction is a future perfect periphrastic passive tense. Its name is not important, but its meaning is. Jesus was not giving Peter the authority to make decisions that would then be bound in heaven. No, Peter and the rest of the disciples would be making decisions that would have already been made in heaven.

 

ယေရှုသည် ပေတရုကို ခရစ်တော်၏ စစ်မှန်သော တာဝန်ကို နားမလည်သည်ဟု ဆုံးမပြီးနောက် တပည့်တော်များအား ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဟောပြောတော်မူသည်။ ယေရှုကို လိုက်ရန်ဆိုသည်မှာ လက်ဝါးကပ်တိုင်ကို ထမ်းရမည်ဟု ဆိုသည် (မဿဲ ၁၆:၂၄)။ ယနေ့ခေတ်တွင်ပင် လက်ဝါးကပ်တိုင်၏ ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ အဓိပ္ပာယ်သည် အနည်းငယ် ပျောက်ဆုံးသွားသော်လည်း ယေရှုမိန့်တော်မူသည်ကို ကြားရသည်မှာ အေးစက်စရာပင်။ ထိုစကားကို မိန့်တော်မူစဉ်က လူတိုင်းနီးပါး လက်ဝါးကပ်တိုင်ဖြင့် အသေသတ်ခြင်း၏ ကြောက်မက်ဖွယ်ရာကို သိကြသည်။ လက်ဝါးကပ်တိုင်ကို ထမ်းရခြင်းသည် နာကျင်ဖွယ်၊ ဖြည်းနှေးသေဆုံးမှုနှင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ သေခြင်းသို့ ဦးတည်သည်။ ယေရှုသည် ဤသို့သော ဆင်းရဲခြင်းနှင့် သေခြင်းကို တပည့်တော်များအား ကတိပေးတော်မူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရွေးချယ်မှုသည် ရှင်းလင်းသည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ အသက်ကို ကယ်တင်လိုလျှင် ဆုံးရှုံးလိမ့်မည်။ အသက်ကို ငါ့အတွက် စွန့်လျှင် ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်လိမ့်မည် (အပိုဒ် ၂၅-၂၆)။ လူသားသည် ခမည်းတော်ထံ ပြန်သွားမည်ဖြစ်ပြီး လူတိုင်း၏ ပြုမူချက်အတိုင်း ဆုံးဖြတ်တော်မူလိမ့်မည် (အပိုဒ် ၂၇)။

After Jesus rebuked Peter for not understanding His true mission, He turned to His disciples and laid out with great directness that becoming a follower of Jesus means to take up a cross (Matt. 16:24). Even today, where the cross has lost a lot of its dreadfulness and meaning, it is hard not to feel chilled by what Jesus said. At the time He said it, almost everybody was aware of the terrible death associated with the cross. There was nothing nice about carrying a cross—it was the route to an agonizing, slow, and horrible death. This is what Jesus promised His followers: suffering followed by death. He then pointed out that the choice is stark: if you would save your life, you will lose it; but if you lose your life, you will save it (vv. 25–26). The Son of Man was about to return to the Father and would reward everyone according to what they have done (v. 27).

 

၁၇:၁–၁၃။ ယေရှုပြောင်းလဲတော်မူခြင်း။ မဿဲ ၁၆:၁၃–၂၈ တွင် ဖော်ပြထားသည့် ဖြစ်ရပ်ပြီးနောက် ခြောက်ရက်ကြာသောအခါ၊ ယေရှုသည် ပေတရု၊ ယာကုပ်နှင့် ယာကုပ်၏ညီ ယောဟန်တို့ကို သီးခြားခရီးနှင်ကာ မြင့်သောတောင်ပေါ်သို့ တက်တော်မူ၏။ ထိုနေရာ၌ သူတို့ရှေ့မှာ ပြောင်းလဲတော်မူ၏။ ထိုအခါ တမန်တော်တို့သည် မောရှေနှင့် ဧလိယတို့ကို ယေရှုနှင့်အတူ စကားပြောနေသည်ကို မြင်ကြရ၏။ ပေတရုက၊ သခင်၊ ဤနေရာ၌ ကျွန်တော်တို့ရှိရ၍ ကောင်းပါ၏။ အကယ်၍ သခင်အလိုရှိတော်မူလျှင် တဲသုံးလုံးတည်ဆောက်ပါမည်။ တလုံးကို သခင်အဘို့၊ တလုံးကို မောရှေအဘို့၊ တလုံးကို ဧလိယအဘို့ ဆောက်ပါမည်ဟု လျှောက်လေ၏။ သူပြောနေစဉ် တောက်ပသောတိမ်တိုက်တခုသည် သူတို့ကို လွှမ်းမိုးလေ၏။ တိမ်ထဲမှ အသံတမျိုးထွက်လာ၍၊ ဤသူသည် ငါချစ်မြတ်နိုးသော ငါ့သားတော်ဖြစ်၏။ ငါသည် ဤသူကို ဝမ်းမြောက်ဝန်းမြောက်နှစ်သက်၏။ သင်တို့သည် ဤသူ၏စကားကို နားထောင်ကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။ တပည့်တော်တို့သည် ထိုအသံကိုကြားလျှင် အလွန်ကြောက်ရွံ့၍ မြေပေါ်မှာ ပြာမှောက်လျက် လဲကျကြ၏။ ယေရှုသည် သူတို့ဆီသို့ လာတော်မူ၍ လက်နှင့်တို့၍၊ ထကြလော့၊ မကြောက်ကြနှင့်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ သူတို့မျက်လုံးကို မော့ကြည့်သောအခါ ယေရှုတယောက်တည်းကိုသာ မြင်ကြရ၏။ တောင်ပေါ်မှ ဆင်းသက်လာစဉ် ယေရှုက၊ လူသားသည် လူတို့လက်မှ ထမြောက်ပြီးမှသာလျှင် သင်တို့မြင်ခဲ့သမျှကို လူများအား မပြောကြနှင့်ဟု မှာထားတော်မူ၏။ တပည့်တော်တို့က၊ ပညာရှင်တို့ဆိုသည်ကား ဧလိယသည် အရင်လာရမည်ဟု ဆိုကြပါသည်ဟု လျှောက်ကြ၏။ ယေရှုက၊ ဧလိယသည် အမှန်ပင် လာမည်၊ ခပ်သိမ်းသောအရာကို ပြုပြင်မည်ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် ငါဆိုသည်ကား ဧလိယသည် လာခဲ့ပြီးဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် သူတို့သည် သူ့ကို မမှတ်မိဘဲ သူ့ကို အလိုအတိုင်း ပြုကျင့်ခဲ့ကြပြီ။ ထိုနည်းတူစွာ လူသားကိုလည်း သူတို့သည် ဆက်ဆံကြလိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုအခါ တပည့်တော်တို့သည် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကို ထိုဧလိယဟု ယေရှုမိန့်တော်မူသည်ကို နားလည်ကြရ၏။

17:1–13. The Transfiguration of Jesus. Six days had passed since the incident just described in Matthew 16:13–28. The reason Matthew mentions the number of days that had passed may be found in 16:28. In that verse, Jesus had promised that some standing in front of Him would not taste death until they saw the Son of Man coming in His kingdom. Thus for the Evangelist, even if the transfiguration was not the entire fulfillment of Jesus’s words, it was at least a very definite anticipation of that event. Some of those standing there who heard the words of Jesus and saw the transfiguration were Peter, James, and John (Matt. 17:1). Jesus took them up on a mountain and was transfigured (changed dramatically) before their eyes. His face shone like the sun, and His clothes became dazzling as light.

Before the startled eyes of the three disciples, Jesus was joined by two others whom they knew, without being told, were Moses and Elijah. Moses was the one through whom God gave the law and who was later resurrected (John 1:17; 7:19; cf. Jude 9), and Elijah was understood to be a great, if not the greatest, prophet and was taken alive into heaven (2 Kin. 2:11). Malachi, the last book of the prophets, had announced the promise that God would send Elijah the prophet before the coming of the great and dreadful day of the Lord (Mal. 4:5). Thus Jesus was able to converse with the greatest giver of law and the greatest prophet before John the Baptist (Matt. 17:10–13; cf. Mal. 4:5–6; Luke 7:28). It does not say what they spoke about, but it would have been on a weighty topic, and none would have been more weighty to Jesus than His mission as suffering Messiah (cf. Luke 9:31). In further confirmation of Jesus’s mission for both Himself and His disciples, they heard the voice of the Father from heaven proclaiming Jesus to be His beloved Son (cf. Matt. 3:16–17) and issuing a command for them to listen to Him (17:5).

Peter and the others were overcome by the experience. They asked Jesus why the religious leaders said that Elijah must come first—no doubt wondering about the presence of Elijah with Jesus. Jesus answered indirectly, pointing to John the Baptist as Elijah.

 

၁၇:၁၄–၂၁။ နတ်ဆိုးစွဲသောကလေးကို အနာကြောင်းချမ်းသာပေးခြင်း။ သူတို့လူအုပ်ဆီသို့ ရောက်သောအခါ လူတယောက်သည် ယေရှုထံသို့ လာ၍ ဒူးထောက်၍၊ သခင်၊ ကျွန်တော့်သားကို သနားတော်မူပါ။ သူသည် ကတုန်ကယင်ရောဂါရှိ၍ အလွန်ဆင်းရဲပါသည်။ မကြာခဏ မီးထဲသို့လည်းကောင်း၊ ရေထဲသို့လည်းကောင်း လဲကျတတ်ပါသည်။ ကိုယ်တော်၏ တပည့်တော်များထံ ခေါ်ဆောင်ခဲ့သော်လည်း သူတို့သည် အနာကြောင်းချမ်းသာမပေးနိုင်ကြပါဟု လျှောက်၏။ ယေရှုက၊ အိုယုံကြည်ခြင်းမရှိ၊ ယုတ်ညံ့သောမျိုးဆက်၊ ငါသည် သင်တို့နှင့်အတူ မည်မျှကာလပတ်လုံး နေရဦးမည်နည်း။ ငါသည် သင်တို့ကို မည်မျှကာလပတ်လုံး သည်းခံရဦးမည်နည်းဟု မိန့်တော်မူ၍ ကလေးကို သူ့ထံသို့ ခေါ်ခဲ့လော့ဟု မိန့်ဆို၏။ ယေရှုသည် နတ်ဆိုးကို ဆူပူတော်မူသဖြင့် နတ်ဆိုးထွက်သွား၍ ထိုအချိန်မှစ၍ ကလေးသည် ပျောက်ကင်းလေ၏။ ထိုအခါ တပည့်တော်တို့သည် သီးခြားစွာ ယေရှုထံသို့ လာ၍၊ အဘယ်ကြောင့် ကျွန်တော်တို့သည် ထိုနတ်ဆိုးကို နှင်ထုတ်နိုင်ခြင်း မရှိပါသနည်းဟု မေးကြ၏။ ယေရှုက၊ သင်တို့၌ ယုံကြည်ခြင်းမရှိသောကြောင့်ဖြစ်၏။ ငါအမှန်ဆိုသည်ကား၊ သင်တို့၌ မုန်ညင်းစေ့လောက်သာ ယုံကြည်ခြင်းရှိလျှင် ဤတောင်ကို၊ ဤမှဟိုသို့ ပြောင်းသွားလော့ဟု ဆိုလျှင် ပြောင်းသွားလိမ့်မည်။ သင်တို့သည် မဖြစ်နိုင်သောအရာ တစုံတခုမျှ မရှိဟု မိန့်တော်မူ၏။

17:14–21. Healing of a Boy with a Demon. On coming down from the extraordinary experience of the transfiguration, Jesus and His three closest disciples met with a man who had a son who was apparently suffering from frequent and severe epileptic fits. The Greek word selēniazomai, used in Matthew 17:15, literally means “moonstruck,” as the ancients thought the disease today named epilepsy was caused by the influence of the moon. Demon possession could have expressed itself mimicking physical sickness, but the disciples had been unable to heal him or cast out an evil spirit (which they had been given the authority to do; cf. 10:8). According to some manuscripts of Matthew 17:21, Jesus explained that prayer and fasting (cf. some manuscripts of Mark 9:29) are essential for these kinds of cases. Thus, according to these manuscripts, Jesus was revealing the remarkable fact that the disciples had become so reliant on themselves that they had neglected to pray. Matthew also highlights Jesus’s earlier words about faith (17:17, 19–20; cf. Mark 9:19). In Matthew, it is the disciples’ lack of faith that Jesus identified as the problem (Matt. 17:20). One is reminded of the care that Matthew had already taken (chaps. 8–9) to present the healings of Jesus as a response to faith.

 

မဿဲ ၁၇:၂၂–၂၇ ယေရှုရဲ့ အသေခံခြင်းနှင့် ပြန်ထမြောက်ခြင်း နှင့် ဗိမာန်အခွန်

မဿဲ ၁၇:၂၂–၂၃ တွင် ယေရှုသည် တပည့်တော်များကို ယေရုရှလင်မြို့၌ ကိုယ်တော်အပေါ် ဖြစ်လတ့ံမည့်အရာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဒုတိယအကြိမ်သတိပေးထားသည် (မဿဲ ၁၆:၂၁၊ ၂၀:၁၇–၁၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယေရှုသည် ယေရုရှလင်သို့ ကိုယ်တိုင်သိလျက် သွားခဲ့သည်။ ထိုနေရာ၌ ကိုယ်တော်ကို စောင့်ကြိုနေသော ကံကြမ္မာကို လူသားမျိုးနွယ်အတွက် ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တပည့်တော်များကို ထိုအရာကို မျှော်လင့်နိုင်ရန် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပေးနေခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင်သာ ဗိမာန်အခွန်အကြောင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြထားပြီး၊ ယေရှုရဲ့ ကြိုတင်သိမြင်နိုင်စွမ်းကို ပြသထားသည် (အပိုဒ် ၂၅)။ ထိုသို့ ကြိုတင်သိမြင်နိုင်စွမ်းသည် ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင် ခံစားရမည့်ကံကြမ္မာနှင့်ပတ်သက်၍ ခန့်မှန်းခဲ့သည်ကို ထောက်ခံပေးသည်။

17:22–27. Jesus’s Death and Resurrection and the Temple Tax. Matthew 17:22–23 records the second of three occasions when Jesus clearly warned His disciples about what was going to happen to Him in Jerusalem (cf. 16:21; 20:17–19). Jesus went knowingly to Jerusalem to the fate that awaited Him there. This was something He chose to do for the benefit of humanity. It was also something that He was preparing His disciples to expect. Matthew is the only Gospel to include the follow-up story of the temple tax, which illustrated Jesus’s foresight (v. 25), which supported the prediction just made regarding His own fate.

 

ဗိမာန်အခွန် (နှစ်ဒရက်မာဒင်္ဂါး) ကောက်ခံသူများသည် ပေတရုထံသို့ လာရောက်ပြီး သူတို့ဆရာသည် ထိုအခွန်ကို ပေးသလားဟု မေးမြန်းခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၄)။ ယေရှုဆီးကျွေးခဲ့စဉ်အခါက ဗိမာန်အခွန်သည် နှစ်ရက်လုပ်ခနှုန်းတန်ဖိုးရှိသော နှစ်ဒရက်မာဒင်္ဂါးဖြစ်ပြီး၊ ဗိမာန်ဝန်ထမ်းစရိတ်အတွက် ကောက်ခံသည့် တစ်ဦးချင်းအခွန်ဖြစ်သော ဟက်ဖ်ရှကလ် (ထွက်မြောက်ရာ ၃၀:၁၁–၁၆) နှင့် ညီမျှသည်။ မက္ကဘီခေတ်ကတည်းက သန့်ရှင်းရာပြည်အတွင်းရှိ လူကြီးယောက်ျားများနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ယုဒ်လူမျိုးများသည် နှစ်စဉ် ဗိမာန်အတွက် နှစ်ဒရက်မာကို စေတနာအလျောက် ပေးဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ပေတရုက သူတို့ဆရာသည် ထိုအခွန်ကို ပေးသည်ဟု ကောက်ခံသူများကို ပြောဆိုပြီး ယေရှုထံ ဝင်လာခဲ့သည်။ ယေရှုက ပေတရု၏မေးခွန်းကို ကြိုတင်၍ ဘုရင်များ၏သားများသည် အခွန်ပေးရသလား၊ အခြားသူများသာ ပေးရသလားဟု မေးတော်မူသည် (မဿဲ ၁၇:၂၅)။ ယေရှုက သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏သားများဖြစ်သောကြောင့် ထိုအခွန်ပေးရန် တာဝန်မရှိကြောင်း ဆိုလိုတော်မူသည်။ သို့သော် စိတ်အောက်မေ့ဖွယ်မဖြစ်စေရန်၊ ပေတရုသည် အံ့ဖွယ်နည်းဖြင့် ငါးပါးစွဲထဲတွင် ကိုယ်တော်နှင့်ပေတရုအတွက် လုံလောက်သောငွေကို တွေ့ရှိခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၅–၂၇)။

Some collectors of the two-drachma temple tax came to Peter inquiring whether His teacher contributed to the tax (v. 24). At the time of Jesus’s ministry, the temple tax of a two-drachma coin (worth about two days’ wages) was equivalent to the half-shekel tax collected as a poll tax for the services of the temple (Ex. 30:11–16). Since the Maccabean period, adult Jewish males from within the Holy Land and throughout the rest of the ancient world voluntarily gave two drachmas to the temple each year. Peter assured the collectors that His master did indeed contribute this tax and went in to see Jesus. Jesus anticipated Peter’s question by asking him whether the children of kings are required to pay taxes or whether it is only other persons who must pay them (Matt. 17:25). Jesus implied that since they are children of God, they have no obligation to pay the contribution; but to avoid giving offense, He arranged for Peter to miraculously find the necessary money for Himself and Peter (vv. 25–27).

 

အေဒီ ၆၆–၇၃ ပထမယုဒ်ပုန်ကန်မှုကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းပြီးနောက် ဗိမာန်ပျက်စီးသွားသောအခါ၊ ယုဒ်လူမျိုးအားလုံးထံမှ နှစ်ဒရက်မာအခွန်ကို ဧကရာဇ် ဗက်စပါစီယန်မင်းကြီးက ပုန်ကန်မှုအတွက် အပြစ်ပေးသည့်အနေဖြင့် မဖြစ်မနေ ကောက်ခံခဲ့သည်။ အပိုဆောင်းရှက်ဖွယ်ဖြစ်စေရန်၊ ထိုအခွန်ကို ယေရုရှလင်ဗိမာန်အတွက် မဟုတ်တော့ဘဲ ကက်ပီတိုလိုင်းဂျူပီတာဗိမာန်အတွက် ပေးဆောင်ရသည်။ ထိုအချိန်နောက်ပိုင်း မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းကို ဖတ်ရှုသော ယုဒ်ခရစ်ယာန်များသည် ယေရှုမိန့်ဆိုခဲ့သည်များမှ ထိုမုန်းတီးခံရသော အခွန်နှင့်ပတ်သက်၍ မည်သို့ရပ်တည်ရမည်ကို လမ်းညွှန်ချက်အဖြစ် နားလည်ခဲ့ကြမည်မှာ သေချာသည်။ သူတို့သည် ထိုအခွန်ပေးရန် တာဝန်မရှိကြောင်း ယူဆသင့်သော်လည်း၊ စိတ်အောက်မေ့ဖွယ်မဖြစ်စေရန် ဆက်လက်ပေးဆောင်သင့်သည်။

After the first Jewish revolt of A.D. 66–73 had been ruthlessly suppressed and the temple destroyed, the two-drachma poll tax on all Jews throughout the empire was still collected, this time as a compulsory tax imposed first by Emperor Vespasian as a punishment against the revolt. To provide an extra humiliation, rather than going to support the temple at Jerusalem, the tax was then directed to the support of the Temple of Capitoline Jupiter. Jewish Christians reading the Gospel of Matthew after that time would no doubt have taken from Jesus’s words guidance in how to position themselves with regard to this hated tax. They were to consider themselves free of the obligation to pay the tax, but they should continue to do so in order to avoid causing offence.

 

အခန်းကြီး - ၁၈

မဿဲ ၁၈:၁–၃၅

ဟောကြားချက် စတုတ္ထအကြိမ် - ယေရှုနိုင်ငံတော်၏ ပြောင်းပြန်သဘောတရား

မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းရှိ ယေရှုဟောကြားချက် ငါးခုစလုံးနှယ်၊ စတုတ္ထဟောကြားချက်သည် “ယေရှုသည် ဤစကားများကို ပြီးဆုံးတော်မူသောအခါ …” ဟူသော စကားဖြင့် အဆုံးသတ်သည် (၁၉:၁၊ နှိုင်းယှဉ် ၇:၂၈၊ ၁၁:၁၊ ၁၃:၅၃၊ ၂၆:၁)။ ဟောကြားချက်စသည်ကို “ထိုအခါ” (ဂရိဘာသာ - အင်း အဲကိုင်နဲ တေဟိုရာ) ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။ တပည့်တော်များသည် ယေရှုထံသို့ လာရောက်ပြီး ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်၌ အကြီးဆုံးသူမည်သူနည်းဟု မေးခဲ့ကြသည် (၁၈:၁)။

18:1–35

Discourse 4: The Upside-Down Nature of Jesus’s Kingdom

Like all five of the other discourses of Jesus found in Matthew, the fourth discourse finishes with the words, “And it happened, when Jesus had finished …” (19:1; cf. 7:28; 11:1; 13:53; 26:1). The beginning of the discourse is indicated by the words, “At that time” (en ekeinē tē hōra—“in that hour”). The disciples came to Jesus asking who was greatest in the kingdom of heaven? (18:1).

 

စတုတ္ထဟောကြားချက်သည် တပည့်တော်များ နားလည်ရန်ခက်ခဲခဲ့သော ယေရှုမယ်ရှိယနိုင်ငံတော်၏ ပြောင်းပြန်သဘောတရားကို ရှင်းပြထားသည်။ ယေရှုနိုင်ငံတော်သည် ဤလောကီမည်သည့်နိုင်ငံနှင့်မျှ မတူပါ။ အာဏာနှင့် အဆင့်အတန်းတွင် မဟုတ်ဘဲ၊ ဝန်ဆောင်မှုနှင့် နှိမ့်ချမှုတွင် စစ်မှန်သောဂုဏ်ကို တွေ့ရှိရသည် (၁၈:၁–၁၄)။ ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းတွင် အငြင်းပွားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ အခြားသူများကို မည်သို့မြင်ပြီး ဆက်ဆံရမည်နည်းဆိုသော နည်းလမ်းတွင်လည်း တွေ့ရှိရသည် (အပိုဒ် ၁၅–၂၀)။ မနာခံသူများကို အသိုင်းအဝိုင်းမှ နှုတ်ထွက်စေရသည့်အချိန်များရှိသော်လည်း၊ မဆင်မခြင် မဆက်ဆံရပါ။ ယေရှုက ဂရုတစိုက် လိုက်နာရမည့် တရားစီရင်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်အဆင့်များကို ဖော်ပြထားပြီး၊ အသိုင်းအဝိုင်းတွင်း စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ ဆုံးမစကားများကို အခြားသူများ၏အမှားများကို ကိုင်တွယ်ရာတွင် လမ်းပြသင့်သော စိတ်နှလုံးနှင့် သဘောထားကို သရုပ်ဖော်ထားသည့် သိုးထို၍ရှာသောသူ၏ ဉာဏ်တော်နှင့် ခွင့်မလွှတ်သော ကျွန်ရဲ့ ဉာဏ်တော်ဟူ၍ ဉာဏ်တော်နှစ်ခုဖြင့် ညှပ်ထားသည်။

The fourth discourse focuses on Jesus’s explanation to His disciples about the upsidedown nature of His messianic kingdom—a reality they struggled to understand. The values on which Jesus’s kingdom is built are unlike any earthly kingdom. In this kingdom, true honor is found not in power and status but in service and humility (18:1–14). It is also found in the way we consider and treat others when disputes arise in the community of faith (vv. 15–20). While there are times when recalcitrant members from the community are to be dismissed, they should not be dealt with in a cavalier manner. Instead, Jesus outlined careful steps of due process that are to be followed and bracketed the sayings on community discipline with two parables that illustrate the spirit and attitude that should guide His followers when dealing with the faults of others—the parable of the lost sheep and the parable of the unforgiving servant.

 

၁၈:၁–၄ နိုင်ငံတော်၌ အကြီးဆုံးသူ

တပည့်တော်များ၏ မေးခွန်းသည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်၌ အကြီးဆုံးဖြစ်လိုသော သူတို့၏ ရည်မှန်းချက်ကြီးမားမှုကို ဖော်ပြသည် (အပိုဒ် ၁)။ ယေရှုရဲ့ အဖြေသည်လည်း ထူးခြားသည်။ သူတို့လက်ရှိလမ်းကြောင်းမှ မလှည့်လျှင် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ထဲသို့ လုံးဝမဝင်နိုင်ဟု သတိပေးတော်မူသည် (အပိုဒ် ၃)။ ထိုသို့မိန့်ဆိုခြင်းဖြင့် ဂုဏ်နှင့် အဆင့်အတန်းကို ရှာဖွေခြင်းသည် ကိုယ်တော်၏နိုင်ငံတော်၌ နေရာမရှိကြောင်း ယေရှုက မီးမောင်းထိုးပြတော်မူသည်။ ယင်းအစား၊ ကလေးငယ်များနှယ် ဖြစ်လာရန် တိုက်တွန်းတော်မူသည်။ ကလေးငယ်များတွင် ဂုဏ်သတ္တိများစွာရှိသော်လည်း၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ဗဟိုပြုမှု၊ မတူညီသူများကို ရက်စက်တတ်မှုစသည့် ဂုဏ်သတ္တိအချို့သည် ယေရှုအကြံပြုတော်မူသည်မဟုတ်မှာ ထင်ရှားသည်။ ယေရှုသည် ကလေးငယ်များ၏ ရိုးရှင်းသောယုံကြည်မှုနှင့် အထူးသဖြင့် အဆင့်အတန်းမရှိခြင်း၊ အဆင့်အတန်းကို ဂရုမစိုက်ခြင်းစသည့် ဂုဏ်သတ္တိများကို စိတ်ထဲထားတော်မူသည်မှာ ဖြစ်နိုင်သည်။ ကလေးငယ်ကဲ့သို့ မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချသူသည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်၌ အကြီးဆုံးဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ယေရှုက မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၄)။

18:1–4. The Greatest in the Kingdom. The question asked by the disciples reveals their ambitious attitudes to be the greatest in the kingdom of heaven (v. 1). Jesus’s answer is equally revealing, as He warned them that unless they turned from their current course of action, they definitely would not enter the kingdom of heaven (v. 3). In stating this, Jesus highlighted the fact that seeking honor and high rank has no place in His kingdom. Instead, He urged them to become like children. Children have many qualities, some of which—such as their self-centeredness and occasional cruelty to those around them who are different—are obviously not the qualities that Jesus is recommending. On the other hand, Jesus probably had in mind other qualities possessed by children, such as their simple trust and, particularly, their lack of status or concern for status. Jesus said that those who humble themselves with the status of a child will be greatest in the kingdom of heaven (v. 4).

 

၁၈:၅–၉ ဒုစရိုက်သို့ လှမ်းသွင်းခြင်း

မဿဲ ၁၈:၁–၄ တွင် ယေရှုက တပည့်တော်များကို ကလေးငယ်ကဲ့သို့ နှိမ့်ချရန် အကြံပြုတော်မူပြီးနောက်၊ ကလေးငယ်များကို ခရစ်ယာန်များက မည်မျှ အရေးတကြီးထားရမည်ကို မီးမောင်းထိုးပြတော်မူသည်။ ကိုယ်တော်၏နာမတော်အားဖြင့် ကလေးငယ်တစ်ဦးကို လက်ခံသူသည် ကိုယ်တော်ကို လက်ခံခြင်းဖြစ်သည်ဟု မိန့်ဆိုတော်မူသည် (အပိုဒ် ၅)။ ကလေးငယ်များ၏ ယုံအားကိုးတတ်သောသဘာဝကြောင့် လမ်းမှားသို့ လွယ်ကူစွာ လှမ်းသွင်းခံရနိုင်ပြီး၊ ကိုယ်တော်ကို ယုံကြည်သူ အနည်းဆုံးသောသူတစ်ဦးကို ချော်လဲစေသောသူအပေါ် ကြောက်မက်ဖွယ်ကံဆိုးမှုကို ယေရှုက သတိပေးတော်မူသည် (အပိုဒ် ၆)။ ချက်ချင်းအကြောင်းအရာမှာ ကလေးငယ်များအကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ယေရှုသည် သူတို့၏ကောင်းကျိုးကို စိတ်ထဲထားတော်မူသည်မှာ ရှင်းလင်းသည်။ သို့သော် ယုံကြည်သူများဟူသော ရည်ညွှန်းချက်သည် ကလေးငယ်များသာ မဟုတ်ပါ။ ယေရှုသည် ကိုယ်တော်ကို ယုံကြည်သူအားလုံး၊ အထူးသဖြင့် အားနည်းသူ သို့မဟုတ် နှိပ်စက်ခံရသူများကို ရည်ညွှန်းတော်မူသည်မှာ ဖြစ်နိုင်သည်။ ခရစ်ယာန်များကို “ချော်လဲစေ” သောသူများအပေါ် ကြောက်မက်ဖွယ်ကံဆိုးမှုကို စောင့်ကြိုနေသည်။ ထိုသူ၏လည်ပင်းတွင် ကြိတ်ကျောက်ကြီးချိတ်ဆွဲ၍ ပင်လယ်ထဲပစ်ချခံရခြင်းသည် ပိုကောင်းသည်ဟု ဆိုသည် (မဿဲ ၁၈:၆)။ ကြိတ်ကျောက်ဆိုသည်မှာ စပါးကြိတ်ရန်အသုံးပြုသော ကြီးမားပြီး ပြားချပ်သောကျောက်ဖြစ်ရာ၊ ထိုကျောက်နှင့်ချိတ်ဆက်၍ ရေထဲပစ်ချပါက သေချာစွာ နစ်မြုပ်သေဆုံးမည်ဖြစ်သည်။ လောကသည် ဒုစရိုက်၏လက်အောက်ခံဖြစ်နေသောကြောင့် ဒုစရိုက်သို့ လှမ်းသွင်းမှုများ ရောက်လာမည်ကို ယေရှုက အသိအမှတ်ပြုတော်မူသည်။ သို့သော်လည်း၊ ချော်လဲစေရန် အကြောင်းဖန်လာစေသောသူအပေါ် ဘေးဒုက္ခဟု ကြေညာတော်မူသည်။

18:5–9. Temptations to Sin. In Matthew 18:1–4 Jesus recommended that the disciples should become as humble as a child. He then highlighted the importance that Christians should place on children by stating that those who receive one child in His name will be receiving Him (v. 5). Because of their trusting natures, children are at greater risk of being led astray, and Jesus warned of the terrible consequences of causing one of the least of those who believe in Him to stumble (v. 6). The immediate context is a saying about children, so Jesus clearly had their welfare in mind. On the other hand, the reference to the believers is probably not restricted to just children. Most probably Jesus was referring to all those who believe in Him, perhaps especially those weaker or disadvantaged. A terrible fate awaits those who cause Christians to “stumble.” It would be better if a millstone were hung around such a person’s neck and he or she were thrown into the sea (Matt. 18:6). As a millstone was a rather large, flat stone that was used to grind grain, attaching somebody to a millstone and throwing that person into the water would guarantee that he or she drowned. Temptations, Jesus acknowledged, would come because the world is in the thrall of sin. But even so, Jesus pronounced a woe on the one who brings occasions for stumbling to others.

 

ဒုစရိုက်သို့ လှမ်းသွင်းမှုကို ငြင်းပယ်ရမည့်အရေးကြီးမှုကို ယေရှုအကြံပြုတော်မူသော ပြင်းထန်သောတုံ့ပြန်မှုတွင် တွေ့ရသည်။ မျက်စိ သို့မဟုတ် လက်တစ်ဖက်က ချော်လဲစေပါက နုတ်ဖြတ်ပစ်လိုက်ပါ၊ ဖြတ်ပစ်လိုက်ပါ။ ထိုအာရုံများကို ဒုစရိုက်ထဲသို့ မဆွဲခေါ်ခွင့်မပြုပါနှင့် (မဿဲ ၅:၁၇–၄၈ အပိုဒ်မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ မျက်စိတစ်ဖက် သို့မဟုတ် လက်တစ်ဖက်နှင့်သာ အသက်ထဲသို့ ဝင်ခြင်းသည် မျက်စိနှစ်ဖက်၊ လက်နှစ်ဖက်နှင့် မီးအိုင်ထဲသို့ ပစ်ချခံရခြင်းထက် ပိုကောင်းသည်ဟု မိန့်ဆိုတော်မူသည် (၁၈:၈–၉)။

The importance that should be placed on rejecting temptations is found in the dramatic response Jesus recommended: if an eye or a hand causes someone to stumble, dig it out or cut it off—that is, do not allow these senses to lead us into sin (see commentary on Matt. 5:17–48) because it is better to go into the world with only one eye or one hand than with two eyes or two hands be cast into the lake of fire (18:8–9).

 

၁၈:၁၀–၁၄။ လမ်းမှားသောသိုးနှင့်တူသောဥပမာ။ ဤအနည်းဆုံးသောသူတို့ကို မထီမဲ့မြင်မပြုကြနှင့်။ ငါဆိုသည်ကား သူတို့၏ကောင်းကင်ဘုံက ကောင်းကင်တမန်တို့သည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ရှိတော်မူသော ငါ့ခမည်းတော်၏ မျက်နှာတော်ကို အစဉ်မြင်နေကြ၏။ လူသားသည် ဤအနည်းဆုံးသောသူတယောက်ကို ကယ်တင်ရန် လာသည်မဟုတ်လော။ သင်တို့မှာ အဘယ်သဘောရှိသနည်း။ လူတယောက်သည် သိုးတရာပိုင်လျှင် တကောင်သည် လမ်းမှားသွားလျှင် ကိုးဆယ့်ကိုးကောင်ကို တောင်ပေါ်မှာ ထား၍ လမ်းမှားသောတကောင်ကို ရှာရန် မသွားဘဲ နေမည်လော။ ငါအမှန်ဆိုသည်ကား သူသည် ထိုတကောင်ကို တွေ့လျှင် လမ်းမမှားသော ကိုးဆယ့်ကိုးကောင်ထက် ထိုတကောင်ကြောင့် ပို၍ဝမ်းမြောက်လိမ့်မည်။ ထိုနည်းတူ သင်တို့၏ကောင်းကင်ဘုံခမည်းတော်သည်လည်း ဤအနည်းဆုံးသောသူတယောက်မျှ ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ရန် အလိုတော် မရှိပေ။

18:10–14. Parable of the Lost Sheep. Following this parable are recorded Jesus’s instructions on what to do with a community member who refuses to listen to counsel (18:15–17). But these words are framed within the insight of the parable of the lost sheep. The true shepherd abandons the ninety-nine sheep to find the one lost sheep. Thus, the shepherds of the Christian community should do everything in their power to restore the one who is lost, even if doing so means putting the wider community in some apparent risk. Jesus risked all to save us; we should do nothing less in working to save others.

 

မဿဲ ၁၈:၆ တွင် ယေရှုခရစ်ကို ယုံကြည်သော “လေးနက်သော သူငယ်များ” ကို ရည်ညွှန်းထားသည်။ ထိုနေရာတွင် ထိုစကားစုသည် နှစ်မျိုးသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်– ကလေးငယ်တစ်ဦးနှင့် ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း အဆင့်အတန်းနိမ့်ပါးသော ခရစ်ယာန်အားလုံး၊ အထူးသဖြင့် ထိုသူများကို ဆိုလိုသည်။ မဿဲ ၁၈:၁၀ တွင်မူ ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်းရှိ မည်မျှပင် နိမ့်ကျပါးသော အဖွဲ့ဝင်မဆို ရည်ညွှန်းထားသည်။ ယေရှုသည် ဤ “လေးနက်သော သူငယ်များ” ကို မတိုက်ခိုက်ရန် သတိပေးထားသည်။ အကြောင်းမူကား၊ သူတို့၌ ဘုရားသခင်ထံ ချဉ်းကပ်ခွင့်ရှိသော ကောင်းကင်တမန်များ ရှိသည်ဟု ဆိုသည် (အပိုဒ် ၁၀)။

 

Matthew 18:6 refers to the “little ones” who believe in Jesus. There the phrase has a dual meaning: a child and all Christians, especially perhaps someone of little status within the Christian community. In Matthew 18:10 the reference seems to be to any member of the Christian community, no matter how humble. Jesus warned against mistreatment of these “little ones” because they have angels who have access to God (v. 10).

 

ထို့နောက် ယေရှုသည် လမ်းမှားသို့ လွင့်ပျံသွားသော သိုး ဥပမာကို ဟောပြောခဲ့သည်။ လူတစ်ဦးတွင် သိုးတစ်ရာရှိ၍ တစ်ကောင်သည် လမ်းလွဲသွား၏။ ထိုသိုးသည် ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်းမှ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးနှင့်တူ၍ သိုးစုနှင့် ခွဲခွာသွားနိုင်သည်။ သိုးပိုင်ရှင်သည် ထိုသိုးကို တွေ့သောအခါ၊ လမ်းမမှားသော ကိုးဆယ့်ကိုးကောင်ထက် လမ်းမှားခဲ့သော တစ်ကောင်ကို ရှာတွေ့၍ ပို၍ ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းသည် (အပိုဒ် ၁၃)။ ဤ “လေးနက်သော သူငယ်များ” တစ်ဦးတစ်ကောင်မျှ ပျောက်ဆိူးခြင်းသို့ ရောက်ရန် ကောင်းကင်ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်မဟုတ်ဟု ဆိုသည် (အပိုဒ် ၁၄)။

Jesus then told the parable of the lost sheep. A certain man had one hundred sheep, and one went astray or wandered. The sheep, like a member of the Christian community, can wander away from the rest of the flock. When the owner of the sheep finds it, he is more pleased with the recovery of the one sheep that had strayed than the ninety-nine who had not strayed (v. 13). It is not the will of God that any of the “little ones” should be lost (v. 14).

 

၁၈:၁၅–၂၀။ အပြစ်ကျူးလွန်သော ညီငယ်တစ်ပါး။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ အဖွဲ့အစည်းများ၊ ကလပ်များနှင့် အခြားရပ်ရွာအဖွဲ့အစည်းများသည် သူတို့ဘယ်သူလဲဆိုတာကို သိရှိရန်လိုအပ်ပြီး အဖွဲ့တစ်ခု၏ “အဓိကလုပ်ငန်း” ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ ဘာကများထူးခြားစေသလဲ ဆိုတာကများကို မကြာခဏ ဆွေးနွေးတတ်ကြသည်။ ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းများလည်း ဤနည်းတူပင် ကွဲပြားခြားနားခြင်းမရှိပါ။ အတူတကွနေထိုင်ကိုးကွယ်ရန်အတွက် ကျမ်းစာအခြေခံ ဘုံနားလည်မှုများနှင့် ခရစ်တော်အတွင်း အတူတကွဆက်လက်ရှင်သန်ရန် ဆန္ဒရှိမှု လိုအပ်သည်။ မဿဲ ၁၈:၁၅–၁၇ တွင် ယေရှုမိန့်တော်မူခဲ့သော စကားတော်များသည် အငြင်းပွားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာမည်ကို ကြိုတင်မြင်ထားပြီး ထိုအငြင်းပွားမှုများကို မည်သို့ဖြေရှင်းရမည်ကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။

18:15–20. A Brother Who Sins. Businesses, organizations, clubs, and other community groups need to know who they are, and often there is quite a lot of discussion about what constitutes the “core business” of a particular group and what makes it distinctive. Christian communities are no different in this regard. To live and worship together requires some common understandings based on the Scriptures and willingness to stay together in Christ. Jesus’s words in Matthew 18:15–17 both anticipate the rise of disputes and outline a clear manner in which they should be resolved.

 

ဤကျမ်းချက်တွင် ချမှတ်ထားသည်မှာ လက်တွေ့ကျပြီး အရေးကြီးသည်။ ယေရှုအကြံပြုတော်မူသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွင် ထူးခြားသော အချက်လေးချက်ရှိသည်။ (၁) ပါဝင်ပတ်သက်သူတိုင်းတွေးတောချိန်ရှိစေရန်နှင့် မှန်ကန်သောအချက်အလက်များ စုဆောင်းရရှိစေရန် ဂရုစိုက်ထားသည်။ (၂) ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ လမ်းမှားနေသောသူကို ပြန်လည်ရရှိရန်ဖြစ်သည်။ (၃) အဆင့်တိုင်းတွင် ဖြစ်နိုင်သမျှ အနည်းဆုံးလူပေါင်းကိုသာ ပြဿနာကို သိရှိစေသည်။ (၄) အသိုင်းအဝိုင်းထဲသို့ “ဝင်” သူ၊ “ထွက်” သူကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းမှာ ခေါင်းဆောင်အနည်းစုမဟုတ်ဘဲ အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုလုံးက ဆုံးဖြတ်ခြင်းဖြစ်သည်။

What is set in place in this passage is practical and important. The procedure Jesus recommended has four striking features: (1) Care is made to ensure that everybody concerned has time to think things through and accurate data is gathered. (2) The goal of the procedure is to gain back the wayward one. (3) At every stage the fewest people possible are informed of the issue. (4) The decision as to who is “in” and who is “out” of the community is a decision made by the community as a whole, not by a small group of leaders.

 

ယေရှုသည် ပြဿနာကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်နှင့် အကောင်းဆုံးနည်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ရပ်ကို ချမှတ်ထားတော်မူသည်။ အစပိုင်းတွင် စိတ်အကြောင်းရှိသူနှစ်ဦးကြားတွင် သီးသန့်ဆွေးနွေးရမည်။ နှစ်ဦးစလုံးက အပြစ်၏သဘောသဘာဝကို သဘောမတူကြပါက စိတ်ထိခိုက်သူက ထပ်မံပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးကို ကြိုးပမ်းရမည်။ ဤသည်မှာ အလွန်အရေးကြီးသည်။ အကြောင်းမှာ များစွာသောကိစ္စများတွင် ရင်ဆိုင်ခြင်းကို ရှောင်ရှားပြီး အခြားသူများကို ကိုင်တွယ်ခိုင်းလိုသော သွေးဆောင်မှုရှိတတ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ယေရှုမိန့်တော်မူသည်မှာ အကောင်းဆုံးမှာ နှစ်ဦးတည်းကြားတွင် ကိစ္စကို တင်ပြပြီး ထိုနေရာ၌ပင် ဖြေရှင်းသင့်သည်ဟု မိန့်တော်မူသည် (၁၈:၁၅)။ သို့သော် အကောင်းဆုံးစိတ်ထားဖြင့်ပင် ဆွေးနွေးမှုပြုလုပ်ခဲ့လျှင်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ ပဋိပက္ခမဖြေရှင်းနိုင်ပါ။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် နောက်ထပ်လူတစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဦးကို ပါဝင်စေရမည် (အဆို ၁၆)။ ထိုသူများ၏ ပါဝင်မှုသည်လည်း ကိစ္စကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ဖြေရှင်းမှုမရရှိပါက ထိုသူများသည် ပြဿနာနှင့် ဖြေရှင်းရန်ကြိုးပမ်းမှုများကို ဘက်လိုက်မှုမရှိဘဲ မှန်ကန်စွာ တင်ပြနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

Jesus set up a process both to investigate the issue and to resolve it in the most positive manner possible. Initially there should be a discussion between the aggrieved parties, and them alone. If both parties do not agree about the nature of the offense, a further effort for reconciliation should be initiated by the person who feels wronged by the other. This is of great importance, especially in the light of the fact that so often there is a temptation to forgo confrontation and try and get others to act on the matter. Jesus said that ideally the matter should be raised between the two individuals alone (18:15) and resolved there. Yet sometimes such a consultation, even if conducted in the very best spirit, does not resolve the conflict. In that case one or two further individuals need to be involved (v. 16). Once again, their input is designed to allow the matter to be resolved, but in the event that this is not possible, they will be able to render an impartial account of the issue and of the attempts made to resolve it.

 

ကိစ္စမဖြေရှင်းရသေးပါက အသင်းတော်တစ်ခုလုံးထံ ယူဆောင်ရမည်။ အသင်းတော်ကိုပင် နားမထောင်ပါက အပြစ်ရှိသူကို တပါးအမျိုးသားနှင့် အခွန်ခံအရာရှိကဲ့သို့ ဆက်ဆံရမည် (အဆို ၁၇)။ မနာခံသော အသိုင်းအဝိုင်းအဖွဲ့ဝင်များကို တပါးအမျိုးသားနှင့် အခွန်ခံအရာရှိကဲ့သို့ ဆက်ဆံရန် ဆုံးဖြတ်ခြင်းမှ အနည်းဆုံး အချက်နှစ်ချက်ကို နိဂုံးချုပ်နိုင်သည်။ ပထမအချက်မှာ ခရစ်ယာန်သမိုင်း၏ အစောဆုံးကာလများတွင်ပင် အသိုင်းအဝိုင်းအမှတ်အသားသည် ခိုင်မာလောက်သဖြင့် မည်သူသည် အသိုင်းအဝိုင်းထဲတွင် “ရှိ” သည်၊ မည်သူသည် “အပြင်” တွင်ရှိသည်ကို သိနိုင်ခဲ့သည်။ ယေရှုသည် လူတစ်ဦး၏ဘဝတွင် ပေါင်းပင်နှင့် ဂျုံပင်ကို ရှင်းလင်းစွာ ခွဲခြားနိုင်သော ကိစ္စမျိုးကို ရည်ညွှန်းတော်မူခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော ကိစ္စမျိုးတွင် အသင်းတော်သည် အသင်းတော်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းမှုကို အသုံးချရန် တာဝန်ရှိသည် (ကော၊ ၅:၁–၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

If the matter still has not been resolved, then it is to be taken to the whole church. If the church itself is not heeded, then the one at fault should be treated as a Gentile and a tax collector (v. 17). At least two things may be concluded from the decision to treat recalcitrant community members as heathens and tax collectors. First, even at the earliest moments in Christian history, community identity was strong enough to make it possible to know who were “in” the community and who were “outside” of the community. Jesus referred here to cases of clear distinction between weeds and wheat in the life of the person. In such cases the church has the responsibility of applying ecclesiastical discipline (cf. 1 Cor. 5:1–5).

 

ဒုတိယအချက်မှာ ယေရှုကိုယ်တော်တိုင် အခွန်ခံအရာရှိများနှင့် သူငယ်ချင်းဖြစ်တော်မူခဲ့သည် (မဿဲ ၉:၁၀–၁၃)၊ တပါးအမျိုးသားများမှာ ခရစ်ယာန်သာသနာပြုရေး၏ အဓိကရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည် (၂၈:၁၉) ဆိုသည်ကို သတိရရန်တန်ဖိုးရှိသည်။ ဤအလင်းအရ တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို အသိုင်းအဝိုင်းပြင်ပသို့ ထားရှိခြင်းသည် လူမှုရေးဖယ်ကြဉ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရန် အလွန်ပြင်းထန်သော အစီအမံတစ်ရပ်ဖြစ်သည် (ကော၊ ၅:၉–၁၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ အသိုင်းအဝိုင်းသည် နှလုံးနာကျင်စွာဖြင့် ထိုသူများသည် အသိုင်းအဝိုင်း၏ ယုံကြည်မှုနှင့် ကျင့်ကြံမှုစံနှုန်းများကို မလိုက်နာကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ထိုသူများသည် ဘုရားသခင်၏ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ အရာဝတ္ထုများဖြစ်ပြီး ခရစ်ယာန်သာသနာပြုရေး၏ အဓိကပစ်မှတ်များပင် ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။

Second, it is worth remembering that Jesus Himself was a friend of tax collectors (Matt. 9:10–13), and that Gentiles are the focus of Christian mission (28:19). Seen in this light, putting somebody outside the community is not a matter of ostracism but an extreme measure designed to place people at the center of an effort to bring them back to Christianity (cf. 1 Cor. 5:9–13). The community, with heavy hearts, has discovered that such individuals do not hold with community standards of belief or behavior, but they are still objects of God’s love and the focus of Christian mission.

 

မဿဲ ၁၈:၁၈–၂၀ တွင် အသင်းတော်နှင့်ပတ်သက်သော စကားတော်များပါရ (@ပေတရုအား ယခင်ကမိန့်တော်မူခဲ့သည်၊ ၁၆:၁၉ ကိုကြည့်ပါ) ယခုမူ တပည့်တော်များကို အသင်းတော်၏ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် မိန့်ဆိုတော်မူသည်။ “ကောင်းကင်ဘုံ၌ ချည်နှောင်ခြင်းခံရလိမ့်မည်အကြောင်း မြေကြီးပေါ်မှာ ချည်မြဲစေကြလော့။ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဖြေလျှော့ခြင်းခံရလိမ့်မည်အကြောင်း မြေကြီးပေါ်မှာ ဖြေလျှော့ကြလော့” (အဆို ၁၈)။ ယေရှုသုံးတော်မူသော ဘာသာစကားသည် အလေးနက်သည်။ ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းတွင် တစ်ဦးတစ်ယောက်သည် မတူညီတော့ဘဲ “အပြင်” သို့ ရောက်သွားသည်ဟု စိတ်မချမ်းသာစွာဖြင့် ဆုံးဖြတ်ရသော အချိန်မျိုးရှိလိမ့်မည်။ ယေရှုသည် ထိုသို့သော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အလျင်စလို သို့မဟုတ် မစဉ်းစားဘဲ မပြုလုပ်ကြောင်း သေချာစေရန် အလွန်ဂရုတစိုက် ယန္တရားတစ်ရပ်ကို ချမှတ်ထားတော်မူသည်။ ယေရှု၏နောက်လိုက်နှစ်ယောက် သို့မဟုတ် သုံးယောက်စုဝေးရာ၌ ယေရှုရှိနေတော်မူသည်ဟူသော အတွေးသည် ခရစ်ယာန်သမိုင်းတစ်လျှောက် နှစ်သိမ့်မှုပေးခဲ့ပြီး အသိုင်းအဝိုင်းသည် မည်သူကို “အတွင်း” ထားမည်၊ မည်သူကို “အပြင်” ထားမည်ဟု ခက်ခဲသော ဆုံးဖြတ်ချက်ချရချိန်တွင် အထူးသဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ရှိလှသည်။

Within Matthew 18:18–20 are words about the church that had previously been said to Peter (see 16:19), but here Jesus addressed them to the disciples as representatives of the church: “Whatever you bind on earth will be bound in heaven, and whatever you loose on earth will be loosed in heaven” (v. 18). The language Jesus used is solemn. There will be times when a Christian community reluctantly decides that one of their numbers no longer “fits,” that they are “out” rather than “in.” Jesus has put in place a very careful mechanism to ensure such decisions are not made lightly or in haste. The thought that Jesus is present whenever two or three of His followers are gathered together (18:20) has provided comfort throughout Christian history and is particularly cogent to think of when the Christian community is making difficult decisions as to who is or will be “in” or “out.”

 

၁၈:၂၁–၃၅။ ခွင့်လွှတ်ခြင်းမပြုသော ကျွန်ဥပမာ။ ခွင့်လွှတ်ခြင်းမပြုသော ကျွန်ဥပမာကို မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် အသင်းတော်စည်းကမ်းနှင့်ပတ်သက်သော ယေရှု၏မိန့်ခွန်းပြီးနောက် ချက်ချင်းထည့်သွင်းထားခြင်းသည် တိုက်ဆိုင်မှုမဟုတ်ပါ။ ပေတရုက ညီငယ်ကို အကြိမ်မည်မျှ ခွင့်လွှတ်သင့်သေးသနည်းဟု မေးရာတွင် အလွန်များပြားသည်ဟု ယူဆနိုင်သော အရေအတွက်ဖြစ်သည့် ခုနစ်ကြိမ်ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။ ယေရှုက ခုနစ်ဆယ့်ခုနစ်ဆယ် ခွင့်လွှတ်ရမည်ဟု ဖြေကြားတော်မူသည်။ ဤဥပမာသည် ယေရှုရည်ရွယ်တော်မူသည်ကို ရှင်းပြသည်။

18:21–35. Parable of the Unforgiving Servant. It is not by accident that the parable of the unforgiving servant in Matthew follows immediately after Jesus’s comments on community discipline. When Peter asked how many times he should forgive his fellow believer, he suggested what might be considered to be a large number: seven. Jesus responded that he should forgive seventy-times seven. The parable explains what He meant.

 

ဥပမာသည် ဘုရင်တစ်ပါးသည် မိမိအကောင့်များကို ရှင်းလင်းရန် စတင်ခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ သူ့ရှေ့သို့ တစ်သောင်းတာလန်ရှိ အကြွေးရှိသော ကျွန်တစ်ယောက်ကို ဆောင်ယူလာခဲ့သည်။ ဤအကြွေးပမာဏ၏ ကြီးမားမှုကို နားလည်ရန် အစဉ်အဆက် အီဒူမဲ၊ ယုဒဲနှင့် ရှမာရိတိုင်းပါဝင်သော ပြည်နယ်တစ်ခု၏ ဝင်ငွေတစ်ခုလုံးမှာ တာလန် ခြောက်ရာသာရှိပြီး ဂလိလဲယာတစ်ခုတည်း၏ ဝင်ငွေမှာ သုံးရာသာရှိကြောင်း မှတ်သားနိုင်သည်။ သန့်ရှင်းသောပြည်သည် ရောမအင်ပါယာ၏ အထူးချမ်းသာသော အစိတ်ချမ်းသာမဟုတ်သော်လည်း တစ်သောင်းတာလန်မှာ သိသာထင်ရှားသော ပြည်နယ်တစ်ခု၏ အမျိုးသားထုတ်ကုန်တန်ဖိုးနှင့် ညီမျှသည်။ ရောမအင်ပါယာ၏ အခွန်ကောက်ခံမှုတွင် အသုံးအများဆုံးနည်းမဟုတ်သော်လည်း အချို့ပြည်နယ်များတွင် အခွန်ကောက်ခံရေးကန်ထရိုက်ကို အာမခံချက်တစ်ခုပေးပြီး ကန်ထရိုက်ရရှိသူများက အာမခံချက်ထက် ပိုမိုကောက်ခံနိုင်လျှင် အပိုင်းကို ကိုယ်ပိုင်ရယူနိုင်ပြီး လျော့နည်းပါက ကိုယ်တိုင်ဖြည့်ဆည်းရသည်။ ရိတ်သိမ်းမှုမကောင်းသော နှစ်တွင် ပြည်နယ်တစ်ခု၏ အခွန်ကောက်နိုင်စွမ်းပျက်ပြားသွားနိုင်သည်။

The parable begins with a king settling up his accounts. Brought before him was a servant who owed ten thousand units of gold currency called talantōn—“talents.” Some concept of the enormity of the amount of this debt might be gained by noting that the entire revenue of the province that contained Idumea, Judaea, and Samaria was only six hundred talents and that of Galilee itself was only three hundred talents. The Holy Land was not a particularly wealthy part of the Roman world, but even so, ten thousand talents is a number representing the gross national product of a significant province. While not the most common form of raising taxes for the Roman Empire, in some Roman provinces taxes were raised by entrepreneurs who guaranteed to return a certain amount to the treasury. Winners of such tax contracts were able to pocket any excess above the amount they had guaranteed to raise, although they would be liable to cover any losses. It would be quite possible for a bad year’s harvest to wipe out a province’s ability to raise much, if any, tax.

 

ဤကြီးမားလှသော အကြွေးကြီး၏ နောက်ကွယ်တွင် ဤအကြောင်းရှိမရှိ မသေချာနိုင်သော်လည်း ပမာဏမှာ တကယ်ကို မယုံနိုင်လောက်အောင် ကြီးမားပြီး တစ်ဦးချင်းအနေဖြင့် ပြန်ဆပ်နိုင်စွမ်းမရှိချေ။ အကြွေးဆပ်ရန် ငွေမလုံလောက်သောကြောင့် ဘုရင်က ထိုသူ၊ သူ၏ဇနီး၊ သားသမီးများနှင့် ပစ္စည်းအားလုံးကို ရောင်းချရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည် (အဆို ၂၅)။ ထိုသူသည် ဒူးထောက်ပြီး ကျေးဇူးတောင်းခဲ့သည်။ ကရုဏာတောင်းခယ်မှုကို ကြားသိရသည်နှင့် ဘုရင်သည် အကြွေးကို “ချမ်းသာပေးတော်မူ” ခဲ့သည် (ဖီးကင်၊ aphiēmi မှ)။ ဤစကားလုံးသည် “လွှတ်လိုက်ခြင်း”၊ “ခွင့်ပြုခြင်း”၊ “ခွင့်လွှတ်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ငွေကြွေးဆိုင်ရာ ခွင့်လွှတ်ခြင်းအဖြစ် ဤနေရာတွင် မှန်ကန်စွာသုံးထားသည်။ သို့သော် ကျမ်းချက်အသစ်တွင် ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏အပြစ်များကို ခွင့်လွှတ်တော်မူသည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်လည်း သုံးသည်။

Whether or not this is the explanation behind the massive debt cannot be determined, but the size of it was spectacular and far beyond the resources of an individual to pay back to the king. Because the man did not have enough money to repay the debt, the king ordered that he, his wife, his children, and all their possessions be sold (v. 25). The man fell to his knees and begged for leniency. On hearing the pleas for mercy, the king aphēken (from aphiēmi) the debt. This term means “let go,” “permit,” or “forgive.” Here it is used quite correctly in the sense of “forgiving” or “canceling” a financial debt, but it is used elsewhere in the NT of God forgiving us our sins.

 

ကျွန်ခံရခြင်းမှ လွတ်မြောက်ပြီးမကြာမီတွင် ထိုကျွန်သည် သူ့အား ဒေနာရီတစ်ရာအကြွေးရှိသော သူတစ်ဦးကို တွေ့သည် (အဆို ၂၈)။ ဒေနာရီတစ်ရာမှာ စပျစ်ဥယျာဉ်တွင် တစ်နေ့လုပ်အားခ ဒေနာရီတစ်ပြားဖြစ်သဖြင့် (၂၀:၁၀) အလုပ်သမားတစ်ဦး၏ သုံးလခန့်လုပ်အားခနှင့် ညီမျှသော များပြားလှသော ငွေပမာဏဖြစ်သည်။ ထိုသူသည်လည်း ကရုဏာတောင်းခဲ့သော်လည်း ထောင်ချခံရသည် (အဆို ၃၀)။ အခြားသူများက ဤအပြုအမူကို ကြားသိပြီး ဘုရင်ထံ သတင်းပို့သဖြင့် ဘုရင်အမျက်ထွက်တော်မူသည် (အဆို ၃၀–၃၂)။ ပထမကျွန်ကို အကြွေးပြန်ဆပ်နိုင်မှ လွှတ်ပေးရန် ညှဉ်းဆဲသူများလက်သို့ အပ်နှံခဲ့သည်။ ထိုအခြေအနေတွင် တစ်သောင်းတာလန်ကို ပြန်ဆပ်နိုင်ခြင်း မဖြစ်နိုင်ချေ (အဆို ၃၄)။

Having just escaped the fate of slavery, the servant soon after discovered someone who owed him one hundred denarii, or silver coins (v. 28). This was a substantial amount of money, given that a wage for a full day working in a vineyard was one denarius (20:10). Thus one hundred denarii represented about three month’s work from an unskilled laborer. This servant also begged for leniency, but he was instead thrown into prison (v. 30). Others heard of this behavior and reported it to the king, who was most displeased (vv. 30–32). The first servant was then given to the torturers until he paid back the full amount of the missing ten thousand talents—which given the circumstances, was unlikely ever to be paid (v. 34).

 

ရှေးခေတ်ကမ္ဘာတွင် အကြွေးကောက်ခံရေးသည် အတော်လေးကြမ်းတမ်းသည်။ “ထောင်မှူး” သို့မဟုတ် “ညှဉ်းဆဲသူ” (ဗာဆာနိစ်တိုင်း) ဟူသော မှတ်ချက်သည် ရောမခေတ်၏ ကြမ်းတမ်းသောဘဝအခြေအနေကို ခေတ်သစ်စာဖတ်သူအား ရင်ဆိုင်စေသည်။ အဆို ၃၅ သည် သမ္မာကျမ်းတစ်ခုလုံးတွင် အလေးနက်ဆုံးသော ကျမ်းချက်တစ်ချက်ဖြစ်သည်။ နှလုံးသားထဲမှ ညီငယ်များကို ခွင့်လွှတ်ခြင်းမပြုသူတိုင်းကို ဘုရားသခင်သည် အလားတူပြုတော်မူမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤဥပမာသည် ဘုရားသခင်၏ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ခံစားရမှု၏ အရည်အသွေးသည် အခြားသူများကျူးလွန်သော မကောင်းမှုကို ကျွန်ုပ်တို့ မည်မျှကောင်းစွာ ခွင့်လွှတ်နိုင်သည်နှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေကြောင်း သွန်သင်သည်။

Loan collection had some considerable teeth for those with the wherewithal to enforce it in the ancient world. Such an offhand remark about the basanistais—“jailers” or “torturers” (v. 34) confronts the modern reader with the harsh realities of life in Roman times. Verse 35 is one of the most sobering verses in the whole Bible: it states that God will do the same to any of us who do not forgive our brothers and sisters from our hearts. This parable teaches that the test of the quality of our experience of God’s forgiveness is directly related to how well we forgive those who have done wrong to us.

 

အခန်းကြီး - ၁၉

၁၉:၁–၂၃:၃၉ နှစ်ခုသောနိုင်ငံတော်၏ တိုက်ပွဲ

ဤအခန်းသည် မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ ပဉ္စမမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးအပိုင်းဖြစ်ပြီး ယေရှု၏အမှုတော်ဆောင်ရွက်မှု (၁၉:၁–၂၃:၃၉) နှင့် ရှည်လျားသော တရားဟောခွန်း (၂၄:၁–၂၅:၄၆) ကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ယေရှုသည် ဂလိလဲယာမှ ယုဒဲယာသို့ ခရီးနှင်ခြင်း (၁၉:၁–၂၀:၃၄) နှင့် ပသခါပွဲအတွက် ယေရုရှလင်မြို့သို့ ဝင်ရောက်တော်မူစဉ် ဖာရိရှဲနှင့် ရှာဒုကဲများနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခြင်းကို အာရုံစိုက်ဖော်ပြထားသည် (၂၁:၁–၂၃:၃၉)။

19:1–23:39

The Clash of Two Kingdoms

This section marks the fifth and final section in Matthew’s Gospel and narrates events from Jesus’s ministry (19:1–23:39), followed by a lengthy discourse (24:1–25:46). The account focuses on the events that occurred as Jesus journeyed from Galilee to Judea (19:1–20:34) and on His conflict with the Pharisees and Sadducees as He entered into Jerusalem for the celebration of the Passover (21:1–23:39).

 

၁၉:၁–၁၂။ ကွာရှင်းခြင်းဆိုင်ရာ အဆုံးအမတော်။ ယေရှုသည် ဂလိလဲယာအမှုတော်ကို ပြီးဆုံးပြီး ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက် ယုဒဲယာဒေသသို့ ရောက်ရှိတော်မူသည်နှင့် ဖာရိရှဲများက ချက်ချင်းလာရောက်ပြီး ကွာရှင်းခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းထုတ်သည်။ သူတို့၏မေးခွန်းများမှာ ရိုးသားခြင်းမဟုတ်ဘဲ ယေရှုကို ထောင်ချောက်ဆင်ပြီး အမှုတော်ကို အသရေဖျက်ရန်သာ ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည် (အဆို ၃)။ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ကွာရှင်းခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော ယေရှု၏နှုတ်မြွက်စကားကို နှစ်နေရာတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (၅:၃၁–၃၂ နှင့် ၁၉:၁–၁၂)။ ထို့ကြောင့် ဧဝံဂေလိဆရာနှင့် အသင်းတော်အတွက် အလွန်အရေးကြီးခဲ့သည်။ ယေရှု၏ဤစကားတော်များသည် ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း သက်ဆိုင်နေဆဲဖြစ်သည်။ ကွာရှင်းခြင်းသည် အသင်းတော်အတွင်း၊ အပြင် လက်ထပ်ခဲ့သူ အများအပြားခံစားရသော ကြောက်မက်ဖွယ်လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ယေရှုခေတ်က ဖာရိရှဲများအကြား ကွာရှင်းရန် သင့်လျော်သောအကြောင်းပြချက်များနှင့်ပတ်သက်၍ ငြင်းခုံမှုများရှိခဲ့ကြောင်း နောက်ပိုင်းရဗ္ဗိဆရာများ၏ စာများမှ သိရသည်။ သက်ဆိုင်ရာ ကျမ်းချက်မှာ တရားဟော ၂၄:၁–၄ ဖြစ်ပြီး ဇနီးတွင် “အညစ်အကြေးတစ်စုံတစ်ရာ” တွေ့ပါက ကွာရှင်စာချရေးပေးရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုအညစ်အကြေးဆိုသည်မှာ လိင်မမှန်ကန်မှုကဲ့သို့ အဓိကကိစ္စမျိုးကိုသာ ရည်ညွှန်းသလား၊ ယောက်ျားကို စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော အသေးအဖွဲကိစ္စမျိုးကိုပါ ပါဝင်သလားဟု ငြင်းခုံကြသည်။ သို့သော် မင်္ဂလာဆောင်စရိတ်နှင့် လက်ဆောင်ငွေစနစ်ရှိသောကာလဖြစ်သဖြင့် ကွာရှင်းလျှင်ပင် မင်္ဂလာဆောင်စရိတ်သည် သတို့သမီးမိသားစုထံတွင် ကျန်ရှိပြီး လက်ဆောင်ငွေသည် သတို့သမီးနှင့်အတူ လိုက်ပါသွားသည်။ ရောမမြို့၏ ချမ်းသာသောအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ကွာရှင်းခြင်းများပြားနိုင်သော်လည်း ယုဒလူမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်မရှိခဲ့ပါ။

19:1–12. Teaching about Divorce. As Jesus finished His ministry in Galilee and entered into the region of Judea beyond the Jordan, Pharisees immediately confronted Him on the question of divorce. Their questions were not sincere but rather merely the means to trap Him and discredit His ministry (v. 3). The Gospel of Matthew records Jesus’s words about divorce in two places (5:31–32 and 19:1–12), so it must have been important to the Evangelist and the church. These words of Jesus are still relevant today. Divorce is a terrible process that is experienced by a significant number of those who have married, both without and within the church. We know from the later writings of the rabbis that at the time of Jesus, there was debate among the Pharisees as to what were suitable grounds for divorce. The relevant Bible passage was Deuteronomy 24:1–4, which states that a man who finds some indecency in his wife should write her a bill of divorcement. The debate was whether this indecency related only to significant matters, such as sexual impropriety, or whether it included other matters that grated on a husband’s nerves. Of course, this was largely a theoretical discussion in the days of bride price (which stayed with the bride’s family, even if there was a divorce) and dowry (which went with the bride when she left). Within wealthy circles in Rome, divorce may have been common, but it was not widespread throughout Jewish society.

 

ယေရှုသည် မိမိရပ်တည်ချက်ကို ရှင်းလင်းစွာဖော်ပြတော်မူသည်။ ပထမဦးစွာ ဖန်ဆင်းခြင်းဇာတ်လမ်းကို ကိုးကားတော်မူသည်။ ယောက်ျားသည် မိဘကိုစွန့်ပြီး ဇနီးနှင့်တွဲဖက်ကာ လင်မယားနှစ်ဦး အသားတစ်ထည်တည်း ဖြစ်သွားသည်ဟု ဆိုထားသည် (ကမ္ဘာဦး ၂:၂၄)။ ယေရှုက ဘုရားသခင်စုံစည်းစေတော်မူသောအရာကို လူမခွဲရန် နိဂုံးချုပ်တော်မူသည် (မဿဲ ၁၉:၆)။ ဖာရိရှဲများက တရားဟော ၂၄:၁–၄ တွင် ကွာရှင်းခွင့်ပြုထားလျှင် အဘယ်ကြောင့်နည်းဟု မေးသည်။ ယေရှုက သူတို့နှလုံးမာကြောသောကြောင့် ခွင့်ပြုထားခြင်းဖြစ်ပြီး အစမှစ၍ အိမ်ထောင်သည် ထာဝရဖြစ်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်ဟု ဖြေတော်မူသည် (မဿဲ ၁၉:၈)။ ထို့နောက် မဿဲ ၅:၃၂ တွင် ပါပြီးသား စကားနှင့် နီးပါးအတူတူပင် လိင်အိမ်ထောင်မရိုးဖြောင့်ခြင်း (ပေါ်နိယာ) မှလွဲ၍ ကွာရှင်းပြီး အခြားသူနှင့် လက်ထပ်သူသည် အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်သူဖြစ်သည်ဟု မိန့်တော်မူသည် (ပေါ်နိယာ၏အဓိပ္ပာယ်အတွက် မဿဲ ၅:၁၇–၄၈ မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ ဤရပ်တည်ချက်ဖြင့် ယေရှုသည် ကွာရှင်းရန်အကြောင်းကို လိင်မမှန်ကန်မှုသို့သာ ကန့်သတ်သော ဖာရိရှဲအုပ်စုငယ်ဘက်သို့ ရပ်တည်တော်မူခြင်းဖြစ်သည်။ အိမ်ထောင်သည် အလွန်အလေးအနက်ထားကာ ဝင်ရောက်ရမည်ဖြစ်ပြီး တစ်သက်တာကတိကဝတ်ဖြစ်သည်။ အိမ်ထောင်မှ ထွက်ပေါက်ရှာမည့်အစား အိမ်ထောင်ရေးကို ကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်ရန် အာရုံစိုက်သင့်သည်။ ယေရှုသည် အိမ်ထောင်ပြိုကွဲစေနိုင်သော အခါအခွင့်များရှိကြောင်း အသိအမှတ်ပြုတော်မူသော်လည်း ထိုအခါမျိုးသည် အပြစ်ရှိသောကမ္ဘာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

Jesus made His position clear. First, He cited the Creation account, which contains the observation that a man leaves his father and mother, becomes united with his wife, and they become one flesh (Gen. 2:24). Jesus concluded that what God has joined together is not to be separated by anyone (Matt. 19:6). The Pharisees asked why the law allowed divorce in Deuteronomy 24:1–4 if this was the case. Jesus replied that it was allowed because their hearts were hard but that from the beginning marriage was intended to be permanent (Matt. 19:8). Then He used nearly the exact words already found in Matthew 5:32, stating that the only viable reason for divorce is porneia—“sexual immorality”—and that whoever divorces for any other reason and marries someone else commits adultery (on the meaning of porneia, see commentary on Matt. 5:17–48). In taking this perspective, Jesus sided with the subgroup of the Pharisees who restricted the grounds of divorce to sexual impropriety. Marriage is to be entered into with great seriousness because it is meant to be a lifelong commitment. Instead of looking for ways to get out of a marriage, the focus should be on making a marriage work. Jesus acknowledged that there are some occasions that will bring about the sundering of a marriage, but such occasions are a reflection of the sinful world in which we live.

 

ယေရှု၏တပည့်တော်များသည် ယေရှု၏နှုတ်မြွက်စကားကို ခက်ခဲသည်ဟု ယူဆကြပြီး ကွာရှင်းခြင်းဤမျှပြဿနာရှိလျှင် လက်မထပ်တာပိုကောင်းသည်ဟု နိဂုံးချုပ်ကြသည် (၁၉:၁၀)။ ယေရှုက လူတိုင်းသည် ဤအဆုံးအမကို လက်ခံနိုင်ကြမည်မဟုတ်ဟု မိန့်တော်မူပြီး အချို့သည် မွေးရာပါ စွမ်းရည်မရှိသူ၊ အချို့ကို လူများက ဖြစ်အောင်လုပ်ထားသူ၊ အချို့ကို နိုင်ငံတော်အတွက် ကိုယ်တိုင်ဖြစ်အောင်လုပ်ထားသူများရှိသည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ အချို့သည် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို စွန့်လွှတ်ကြမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အိမ်ထပ်မထား၊ (ယေရှုသည် အိမ်ထောင်ပြင်ပလိင်ဆက်ဆံခြင်းကို မစဉ်းစားခဲ့ပါ) နိုင်ငံတော်အတွက်ဖြစ်သည်။ သို့သော် လူတိုင်းဤသို့ပြုနိုင်ကြမည်မဟုတ်ချေ။

Jesus’s disciples found Jesus’s words challenging and concluded that if divorce is so problematic, it would be better not to marry (19:10). Jesus stated that not all will submit to His instruction and pointed out that some eunuchs were born as eunuchs, some were made so by humans, and others have become eunuchs for the kingdom of heaven. Some will give up sexual activity—that is to say, they will not marry (Jesus did not contemplate sexual activity outside of marriage)—for the sake of the kingdom of heaven. But not everybody will be able to do so.

 

ယေရှု၏စကားသည် ၁ ကောရိန်သု ၇ တွင် ရှင်ပေါလု၏ အကြံဉာဏ်နှင့် ဆင်တူသည်။ ထိုအခန်းတွင် ရှင်ပေါလုသည် အုပ်စုမျိုးစုံအား အကြံပေးသည်။ ဥပမာ၊ လက်ထပ်ပြီးသူအားလုံး အိမ်ထောင်ဆက်ထားသင့်သည် (၁ ကောရိန်သု ၇:၁၀)။ ယုဒမဟုတ်သူနှင့် လက်ထပ်ထားသော ခရစ်ယာန်များသည် အိမ်ထောင်ဖက်ဆန္ဒရှိလျှင် ဆက်လက်နေထိုင်သင့်သည် (၁ ကောရိန်သု ၇:၁၂–၁၆)။ ရှင်ပေါလုသည် လက်မထပ်ရသေးသူနှင့် မုဆိုးမများသည် ကိုယ်ကာမဂုဏ်ကို မထိန်းနိုင်လျှင်မှအပ လက်မထပ်ထားသင့်ဟု ယေဘုယျအကြံပေးသည် (၁ ကောရိန်သု ၇:၈–၉)။ အခန်းနောက်ပိုင်းတွင် (၁ ကောရိန်သု ၇:၂၅–၃၁) လက်မထပ်ရသေးသူများ လက်မထပ်ထားသင့်ကြောင်း အကြောင်းပြချက်ကို ထပ်မံရှင်းပြသည်။ ခရစ်ယာန်များရှေ့တွင် အန္တရာယ်ကြီးမားသော အကျပ်အတည်းတစ်ခုရှိနေသည်ဟု ရှင်ပေါလုမြင်သည် (၁ ကောရိန်သု ၇:၂၆)။ လက်ထပ်ပြီး သားသမီးပါလာသည်ထက် တစ်ဦးတည်းနေရင်း ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို ရင်ဆိုင်ရခြင်း ပိုမိုလွယ်ကူသည်။ ဤအရာသည် ယေရှု၏စိတ်ထဲတွင်လည်း ရှိနေခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ တပည့်တော်များသည် မကြာမီ ပြင်းထန်သောစမ်းသပ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရတော့မည်။ အများအပြားသည် ယုံကြည်ခြင်းအတွက် အသက်ပေးရမည်။ အားလုံးနီးပါး နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံကြရမည်။ ငယ်ရွယ်သ်သားသမီးများနှင့် မိသားစုရှိသူထက် တစ်ဦးတည်းဖြစ်နေသူက ထိုစိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ရ များစွာလွယ်ကူသည်။

Jesus’s words are somewhat like Paul’s advice in 1 Corinthians 7. In that chapter the apostle gives advice to several different categories of people. He says, for example, that all those who are currently married should stay married (1 Cor. 7:10). Those who were Christians who were married to non-Christians should stay within the marriage if their partner agrees (1 Cor. 7:12–16). Paul begins his advice with the general observation that the unmarried and widows should remain unmarried, unless they find self-control too challenging (1 Cor. 7:8–9). He takes up the matter later in the chapter (1 Cor. 7:25–31) and explains his reasons for suggesting that those who are unmarried stay in that state. Paul sees a crisis in front of Christians (1 Cor. 7:26) that will bring great danger to all. How much more difficult will it be to face persecution when married and with children than as a single person? This is probably also at the back of Jesus’s mind. His disciples would shortly be facing serious tests. Many would die for their faith; all would be persecuted in various ways. It is much harder to face such challenges with a family of young children.

 

၁၉:၁၃-၃၀ ကလေးငယ်များအား ကောင်းကြီးပေးခြင်းနှင့် သူဌေးလုလင်ပါရဂူ ပထမဖြစ်ရပ်သည် ကျမ်းချက်သုံးချက်သာရှိသော်လည်း ယေရှုအကြောင်း များစွာထင်ရှားစေသည်။ ကလေးငယ်များကို ယေရှုထံ ကောင်းကြီးပေးရန် ယူဆောင်လာကြသည်။ ယေရှုသည် အနာရောဂါပျောက်ကင်းစေနိုင်သော တန်ခိုးရှိသည်ဖြစ်၍ အံ့သြစရာမဟုတ်ပေ။ တပည့်တော်များက ယင်းသည် ယေရှု၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့်မလျော်ဟု ထင်မှတ်၍ တားမြစ်ရန်ကြိုးစားကြသည်။ သို့သော် ယေရှုက ကလေးငယ်များ သူ့ထံသို့ လာရောက်ခြင်းကို ဘာမျှမဟန့်တားရ၊ ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်သည် ထိုသို့သောသူမျိုးပင်ဖြစ်သည်ဟု မိန့်တော်မူသည် (ကျမ်းချက် ၁၃-၁၄)။ ဤအခြေအနေတွင် သူဌေးလုလင်တစ်ဦး ချဉ်းကပ်လာသည်။

19:13–30. Little Children Blessed and the Rich Man. The first incident, which takes only three verses, reveals much about Jesus. Children were being brought to Him for a blessing, and little wonder, given that Jesus had the power to heal. His disciples thought this beneath His dignity and tried to prevent it from happening, but Jesus said that nothing should hinder the children from coming to Him, because of such is the kingdom of heaven (vv. 13–14). Within this context, a rich man approached.

 

သူဌေးလုလင်ပါရဂူက အသက်တမျှရရန် မည်သည့်ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုရမည်နည်းဟု မေးသည် (ကျမ်းချက် ၁၆)။ ယေရှုက ပညတ်တို့ကို စောင့်ရှောက်လော့ဟု ဖြေသည် (ကျမ်းချက် ၁၇)။ မည်သည့်ပညတ်တို့နည်းဟု မေးသောအခါ လူသတ်ခြင်း၊ အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ခြင်း၊ ခိုးယူခြင်း၊ မမှန်မကန်သက်သေခံခြင်းတို့ကို မပြုရ၊ လူများကို မိမိကိုယ်ကို ချစ်သကဲ့သို့ ချစ်ရမည်ဟု ကိုးကားဖော်ပြတော်မူသည် (ကျမ်းချက် ၁၈-၁၉)။ နောက်ဆုံးစကားမှတစ်ပါး ယေရှုသည် ဆီဗတ်တောင်ပေါ်၌ ဘုရားသခင်ကိုယ်တိုင် မောရှေအား ချပေးတော်မူခဲ့သော ဆယ်ပညတ်တို့၏ နောက်အပိုင်းကို တိုက်ရိုက်ကိုးကားခြင်းဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၀:၁၂-၁၇)။ ထိုလုလင်ပါရဂူက ထိုပညတ်ရှိသမျှကို ငါစောင့်ရှောက်ခဲ့ပြီဟု ရိုးသားစွာနှင့် ဂုဏ်ယူသလိုပင် ကြေညာသည် (မဿဲ ၁၉:၂၀)။ ယေရှုက ပြည့်စုံလိုပါလျှင် သင့်ဥစ္စာအားလုံးကို ရောင်းချ၍ ဆင်းရဲသောသူတို့အား ပေးလှူလော့ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ထိုလုလင်ပါရဂူသည် ထိုသို့မလုပ်နိုင်ဟု ခံစားရပြီး သွားသွားခဲ့သည်။

The rich young man asked Him what good thing he should do to obtain eternal life (v. 16). Jesus replied that he should keep the commandments (v. 17), and when asked which ones, He cited the commandments against murder, adultery, theft, and false witness (v. 18), and the positive command to love one’s neighbor as oneself (v. 19). Aside from the last phrase, Jesus was directly citing the second half of the Ten Commandments, given by God directly to Moses while on Mount Sinai (Ex. 20:12–17). The young man declared, perhaps with honesty and a touch of pride, that he had kept all these commandments (Matt. 19:20). Jesus then said that if he wished to be perfect, he should sell all that he had and give it to the poor. The young man felt unable to do this, and he walked away.

 

ယေရှုသည် ခရစ်ယာန်အားလုံးကို ဥစ္စာအားလုံးလှူဒါန်းရန် အမိန့်ပေးထားသည်မဟုတ်။ ထိုသူဌေးလုလင်ပါရဂူကဲ့သို့ ဘုရားသခင်ကို အမှုတ်ရုံထက် ဥစ္စာကို ဦးစားပေးသူများအတွက်သာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် သူဌေးများ၏ ပြုမူပုံကို ယေရှုဆင်ခြင်တော်မူရာတွင် ကုလားအုပ်တစ်ကောင်သည် အပ်ချောင်းကလေးမှ ဖြတ်သွားရန်ထက် သူဌေးတစ်ဦး ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ထဲသို့ ဝင်ရန် ပိုခက်ခဲသည်ဟု နိဂုံးချုပ်တော်မူသည် (ကျမ်းချက် ၂၃-၂၄)။ ဆယ့်ငါးရာစုကတည်းက တရားဟောဆရာများ (ပိုစောကျသည်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်) ယေရုရှလင်မြို့တွင် မြို့တံခါးကြီးများ ပိတ်သွားသောအခါ မြို့ထဲဝင်ရန် တစ်ခုတည်းသောလမ်းဖြစ်သော အထူးတံခါးငယ်တစ်ခုရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ထိုတံခါးသည် အလွန်သေးငယ်၍ ကုလားအုပ်ဖြတ်နိုင်ရန် ကုလားအုပ်ပေါ်တင်ထားသမျှကို ချွတ်ရသည်ဟု ဆိုသည်။ ယေရှု၏ စကားကို ရှင်းပြရန် ဤအကြောင်းကို အသုံးပြုသော်လည်း ထိုတံခါးကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာတွင် မတွေ့ရှိရသဖြင့် မမှန်ကန်ဟု ထင်ရှားသည်။

Jesus does not, in fact, command all Christians to give away all their wealth. That is for those who, like the rich young ruler, put their wealth above service to God. Yet as Jesus meditated on the way rich people act, He concluded that it is harder for a camel to go through the eye of a needle than for a rich person to enter into the kingdom of heaven (vv. 23–24). Preachers as far back as the fifteenth century, and probably much earlier, have described a special gate in Jerusalem that was the only way into the city once the main city gates were closed. The gate was so small that the only way it was possible for a camel to go through the gate was to take off everything the camel was carrying. This attempt to explain the saying of Jesus does not appear to be valid, because such a gate has not been found in the archaeological record.

 

ယေရှုသည် သူဌေးတစ်ဦး ကယ်တင်ခြင်းရရန် မည်မျှခက်ခဲသည်ကို ပုံပြင်သက်သက်သာ အသုံးပြုတော်မူခြင်းဖြစ်သည်။ ကုလားအုပ်သည် အပ်ချောင်းကလေး (အလွန်သေးငယ်သောအပေါက်) ထဲသို့ လုံးဝမဝင်နိုင်ပေ။ တပည့်တော်များကလည်း ယေရှုထိုသို့ပြောလိုသည်ဟု ထင်မှတ်ကြပြီး “သို့ဖြစ်လျှင် မည်သူမျှ ကယ်တင်ခြင်းရမည်နည်း” ဟု မေးကြသည် (ကျမ်းချက် ၂၅)။ တပည့်တော်များက သူဌေးများသည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ထဲသို့ အလွယ်တကူဝင်နိုင်သည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြပေမည်။ သို့သော် ယေရှုက လူတို့မတတ်နိုင်သောအရာကို ဘုရားသခင်သည် တတ်နိုင်သည်ဟု တည်တံ့စွာ ဖြေတော်မူသည် (ကျမ်းချက် ၂၆)။

Jesus appears to have just used that expression to illustrate how difficult it is for a rich person to be saved. There is no way that a camel can fit through the eye of a needle—a very tiny hole indeed. His disciples certainly thought that this was what Jesus intended to say when they asked, “Who then can be saved?” (v. 25). Perhaps the disciples thought that the rich had the best access into the kingdom of heaven, but Jesus calmly replied that what is impossible with humans is possible with God (v. 26).

 

ရှင်ပေတရုက ဥစ္စာသည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ထဲဝင်ရန် အတားအဆီးဖြစ်လျှင် သူနှင့်အခြားတပည့်တော်များမှာ အဆင်ပြေရမည်ဟု ထောက်ပြသည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် ယေရှုကို လိုက်ရန် အရာအားလုံးကို စွန့်ပစ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (ကျမ်းချက် ၂၇)။ ယေရှုက သူ့နာမတော်အတွက် အိမ်၊ ညီအစ်ကို၊ မောင်များ၊ ခမည်းတော်၊ မယ်တော်၊ သားသမီး၊ လယ်ယာမြေများကို စွန့်ပစ်ရသူတိုင်း စွန့်ပစ်ခဲ့သမျှကို တစ်ရာဆတိုး၍ ပြန်ရရှိမည်ဖြစ်ရာ အသက်တမျှလည်း ရရှိမည်ဟု ဖြေတော်မူသည် (ကျမ်းချက် ၂၉)။

Peter then pointed out that if riches are a problem concerning entering the kingdom of heaven, he and the other disciples should be just fine—after all, they had left everything to follow Jesus (v. 27). Jesus replied that anybody who follows Him and has to give up house, brothers and sisters, father and mother, children, or lands for His name will receive what they have given up a hundredfold, as well as eternal life (v. 29).

 

အခန်းကြီး - ၂၀

၂၀:၁-၁၆ စပျစ်ဥယျာဉ်အလုပ်သမားများနှိုင်းယှဉ်ချက် စပျစ်ဥယျာဉ်အလုပ်သမားများနှိုင်းယှဉ်ချက်ကို မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင်သာ တွေ့ရသည်။ ဤနှိုင်းယှဉ်ချက်သည် အလွန်စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖြစ်ပြီး ကယ်တင်ခြင်း၏ နက်နဲသောအရာကို ဆောင်ထားသည်။ ဇာတ်လမ်းသည် ရိုးရှင်းသည်။ စပျစ်ဥယျာဉ်ပိုင်ရှင်တစ်ဦးသည် အလုပ်သမားအုပ်စုတစ်စုနှင့် တစ်နေ့လုံးလုပ်ပြီး ဒင်နာရီးတစ်ပြားစီ ပေးမည်ဟု သဘောတူခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က လယ်ကွင်းအလုပ်သမားများ၏ တစ်နေ့တရားမျှတသောလုပ်ခသည် ဒင်နာရီးတစ်ပြားဖြစ်ကြောင်း ဤနေရာမှ သိရှိရသည်။ ထိုပိုင်ရှင်သည် နေ့အချိန်အမျိုးမျိုးတွင် ထွက်သွး၍ အလုပ်သမားအသစ်များကို ငှားရမ်းပြီး တရားမျှတသောအရာကို ပေးမည်ဟု ပြောသည် (ဒီကိုင်ယုန်၊ ကျမ်းချက် ၄)။ နေ့အဆုံးတွင် နောက်ဆုံးငှားရမ်းခံရသူများသည် ဒင်နာရီးတစ်ပြားစီ ရရှိသည် (ကျမ်းချက် ၉)။ တစ်နေ့လုံးလုပ်ခြင်းအတွက် တစ်နေ့စာလုပ်ခရသည်ကို သူတို့ သဘောကျကြသည်။ ယနေ့ခေတ်ကဲ့သို့ပင် အချိန်တိုသာလုပ်ရသူများ နာရီစဉ်လုပ်ခအရ မျှော်လင့်ထားသည်ထက် ပိုရရှိသည်မှာ ထူးဆန်းသည်မဟုတ်။ ပထမငှားရမ်းခံရသူများက အလုပ်ရှင်သည် နေ့၏အစိတ်အပိုင်းသေးသေးသာလုပ်ရသူများကို ဤမျှရက်ရောလျှင် သူတို့သဘောတူထားသည့် ဒင်နာရီးတစ်ပြားထက် ပိုရရှိမည်ဟု သဘာဝအားဖြင့် ထင်မှတ်ကြသည်။ သို့သော် အံ့သြစရာမှာ ဒင်နာရီးတစ်ပြားသာရသည် (ကျမ်းချက် ၁၀)။ သူတို့သည် တစ်နေ့လုံးလုပ်ကာ နေ့၏အပူကို ခံခဲ့ရသူများနှင့် နောက်ဆုံးရောက်လာသူများ တူညီသောလုပ်ခရသည်မှာ မတရားဟု ငြီးငြူကြသည်။ သို့သော် ဥယျာဉ်ပိုင်ရှင်က သူသည် မတရားမှုမပြုခဲ့ဟု အခိုင်အမာ ငြင်းဆိုသည် (အတိုင်းအတာအရ “ငါသည် သင့်ကို မတရားမှုမပြုခဲ့”၊ ကျမ်းချက် ၁၃)။ သူ၏ပိုင်ဆိုင်မှုကို သူအလိုရှိသည့်အတိုင်း ပြုလုပ်ရန် တရားမျှတရုံမျှမက သူကိုယ်တိုင်သည် ကောင်းမြတ်သည်ဟု ဆိုသည် (ကျမ်းချက် ၁၅)။

20:1–16. Parable of the Workers in the Vineyard. The parable of the workers in the vineyard is found only in the Gospel of Matthew. It is a very intriguing parable, and one that carries within it the mystery of salvation. The story is simple. A vineyard owner had agreed with a group of workers that they would work in his vineyard for one day and be paid one denarius. This, by the way, is how we know that a fair day’s wage for field workers at the time was one denarius. He went out at various times during the day and hired more workers, telling them that they would be given what is righteous or right (dikaion, v. 4). At the end of the day, the workers who were hired last got paid one denarius (v. 9). They naturally were pleased to receive a full day’s pay for a partial day’s work. As today, it was not unusual for those hired for only a short time to receive more than they may have expected if they were given an hourly rate. Those hired first naturally assumed that if their employer was so generous to those who worked only a very small part of the day, then they would be given more than the one denarius they had agreed on. But to their surprise, they received only one denarius (v. 10). They grumbled at this, saying that they did not think it right that those who had just arrived received the same amount as those who had worked the entire day and endured its heat. But the owner was adamant. He denied that he had done wrong (lit. “I did not do you an injustice,” v. 13). He said that not only is it lawful for him to do with his own property as he wills, but he himself is good (v. 15).

 

တရားမျှတခြင်းနှင့် မှန်ကန်ခြင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာကို နှိုင်းယှဉ်ချက်တွင် နှစ်ကြိမ်ဖော်ပြထားသည် (ကျမ်းချက် ၄၊ ၁၃)။ သို့သော် ခေတ်သစ်အမြင်ဖြင့်ရော ရှေးကမ္ဘာအမြင်ဖြင့်ပါ တရားမျှတမှုပြုသည်ဟု မြင်ရန် ခက်ခဲသည်။ ထို့ပြင် စပျစ်ဥယျာဉ်ပိုင်ရှင်၏ ပြုမူချက်ကို ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်နှင့် မည်သို့နှိုင်းယှဉ်ရမည်နည်း (ကျမ်းချက် ၁ ကိုကြည့်)။ ဤနှိုင်းယှဉ်ချက်သည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ကို နည်းနှစ်နည်းဖြင့် ထင်ရှားစေသည်။ ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်၏ တန်ဖိုးထားမှုများသည် လူ့တန်ဖိုးထားမှုနှင့် ကွဲပြားပြီး ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်တွင် ဆုလာဘ်သည် မည်မျှကြာအောင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်နှင့် မသက်ဆိုင်။ ကြာရှည်လုပ်ကိုင်ခဲ့သူများနှင့် ယခုမှပါဝင်လာသူများကို တူညီသောဆုလာဘ် (အသက်တမျှ) ပေးသည်။ အခြားစကားဖြင့်ဆိုရလျှင် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အကျင့်ကောင်းမှုအပေါ်မူတည်၍ မဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်၏ ကောင်းမြတ်ခြင်းနှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာအားဖြင့် ပေးသနားတော်မူသော လက်ဆောင်ဖြစ်သည်။

The theme of what is right and just occurs a couple of times in the parable (vv. 4, 13); yet from a modern perspective, and even from that of the ancient world, it is hard to see that justice was done. Moreover, one may ask in what way is the action of the vineyard owner to be compared to the kingdom of heaven (see v. 1). The parable reveals the kingdom of heaven in two ways: the values of the kingdom of heaven are different from human values, and in the kingdom of heaven, reward is not related to how long one worked. The same reward (eternal life) is given to those who have worked long and to those who have just joined. In other words, the kingdom of heaven is a gift given by God, not on the basis of our works but by His goodness and love.

 

၂၀:၁၇-၂၈ ယေရှု၏ အသေခံခြင်းကို ကြိုတင်ဟောပြောခြင်းနှင့် တောင်းဆိုချက် ယေရှုသည် ယေရုရှလင်မြို့၌ သူ့အား ဖြစ်ပျက်မည့်အရာကို အသေးစိတ်သတိပေးတော်မူသည်မှာ သုံးကြိမ်ရှိပြီဖြစ်သည် (မဿဲ ၁၆:၂၁၊ ၁၇:၂၂-၂၃၊ ၂၀:၁၇-၁၉)။ တပည့်တော်များသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပျက်မည့်အရာအတွက် လုံးဝပြင်ဆင်မထားသေးသော်လည်း မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းဖတ်ရှုသူများမှာ သုံးကြိမ်သတိပေးခံရပြီးဖြစ်၍ ယေရှုသည် သူ့အား စောင့်ကြိုနေသော ကံကြမ္မာကို သိရှိ၍ ရွေးချယ်ခဲ့သည်ဖြစ်၍ အံ့သြခြင်းမရှိခဲ့ကြောင်း သိနိုင်သည်။

20:17–28. Jesus Foretells His Death and a Request. Jesus warned His disciples in great detail about what would happen to Him in Jerusalem on three separate occasions (Matt. 16:21; 17:22–23; 20:17–19). While the disciples were still quite unprepared for what happened later, the reader of the Gospel of Matthew has had three separate warnings about what was about to happen and is able to discern that Jesus knew and chose the fate that awaited Him and was not surprised by it.

 

ဤနေရာတွင် မဖော်ပြထားသော်လည်း ဇေဗေဒဲ၏ သားနှစ်ဦးမှာ ယာကုပ်နှင့် ယောဟန်ဖြစ်သည် (မဿဲ ၄:၂၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်)။ သူတို့သည် အတွင်းစည်းတပည့်တော်များတွင် ပါဝင်သည်။ ရှင်ပေတရုနှင့်အတူ ပြောင်းလဲတော်မူခြင်းတောင်ပေါ်သို့ ယေရှုနှင့်အတူ လိုက်ပါခဲ့ကြသည် (မဿဲ ၁၇:၂)။ မဿဲ၏ မှတ်တမ်းတွင် မပါသော်လည်း သေလွန်သောမိန်းကလေးကို ရှင်ပြန်ထမြောက်စေခြင်းတွင် ယေရှုသည် ပေတရု၊ ယာကုပ်နှင့် ယောဟန်ကို အံ့ဖွယ်တော်အား ရှိနေစေရန် ခေါ်ဆောင်သွားသည်ဟု မာကု ၅:၃၇ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ အချို့က ယာကုပ်နှင့်ယောဟန်၏ မိခင်သည် ယေရှု၏ မိခင်၏ ညီအစ်မနှင့် (သို့မဟုတ် ဆွေမျိုး) ရင်းနှီးသောသူငယ်ချင်းဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည် (ယောဟန် ၁၉:၂၅ တွင် ယေရှု၏ မိခင်သည် လက်ဝါးကပ်တိုင်နားတွင် ရှိသည်ဟု ဆိုထားပြီး မဿဲ ၂၇:၅၆ တွင် ဇေဗေဒဲ၏ သားများ၏ မိခင်လည်း ရှိသည်ဟု ဆိုသည်၊ မာကု ၁၅:၄၀ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်)။ ထို့ကြောင့် ယာကုပ်နှင့်ယောဟန်၏ မိခင်သည် ထိုနီးစပ်မှုနှင့် ယာကုပ်နှင့်ယောဟန်၏ ယေရှုနှင့် ရင်းနှီးမှုကြောင့် ယေရှု၏ လာမည့်နိုင်ငံတော်တွင် အထူးနေရာရရန် ခံစားခဲ့ပေမည်။

While not stated here, the two sons of Zebedee were James and John (cf. Matt. 4:21). They were indeed part of the inner circle of disciples. After all, along with Peter, they accompanied Jesus on the Mount of Transfiguration (Matt. 17:2), and, although it is not recorded in Matthew’s account of the raising of the dead girl (9:18–26), Mark 5:37 records that Jesus took Peter, James, and John with Him to be present at the miracle. Some suggest that the mother of James and John had been close friends with (and possibly related to the sister of) the mother of Jesus (John 19:25 says that the mother of Jesus was present at the cross, and Matthew 27:56 says that the mother of the sons of Zebedee was there too; cf. Mark 15:40). Thus the mother of James and John may have felt that these close ties, together with the closeness of James and John to Jesus, might warrant a special position in Jesus’s coming kingdom.

 

ဤတောင်းဆိုချက်တွင် အတော်လေးကို လှောင်ပြောင်သလို ရှိနေသည်။ ယေရှုသည် ယေရုရှလင်သို့ ခံစားရ၍ အသေခံရန် တက်နေသည်ဟု ယခင်မှာပင် မိန့်တော်မူခဲ့ပြီးဖြစ်ရာ ထိုမိခင်သည် ယေရှုတည်ထောင်မည့် နိုင်ငံတော်သစ်တွင် ရာထူးနေရာများ တောင်းနေခြင်းဖြစ်သည်။ သူမနှင့် တပည့်တော်များသည် သူတို့သိရှိထားသော နိုင်ငံမျိုးအတိုင်း စဉ်းစားနေကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဘုရင်တစ်ပါးတွင် နန်းတွင်းရာထူးရှိပြီး ဘုရင်ထိုင်နေသောအခါ သူ့အနီးတွင် ထိုင်သူများသည် သူ၏ အထူးချီးမြှောက်ခြင်းခံရသူများဖြစ်သည်။

There is a cutting irony in this request. Jesus had just said that He was going up to Jerusalem to suffer and die (Matt. 20:17–19), and immediately this mother was asking for positions in the new kingdom that Jesus would be setting up. She and the disciples were clearly thinking in terms of the kingdoms with which they were familiar. A king would have a court, and when the king sat at court, those seated closest to him were those who were particularly marked by his favor.

 

ယေရှုသည် သူ့အနာဂတ်ကို သိရှိတော်မူသော်လည်း ယာကုပ်နှင့်ယောဟန်၏ မိခင်၏ တောင်းဆိုချက်သည် သူမနှင့် တပည့်တော်များ သူမိန့်တော်မူသည်ကို နားမလည်ကြသည်ကို ပြသနေသော်လည်း ထိုမိခင်နှင့် သားနှစ်ဦးအား ကြင်နာစွာ ဖြေကြားတော်မူသည်။ သူသောက်မည့် ခါးသောခွက်ကို (ဆင်းရဲဒုက္ခခွက်) သူတို့ သောက်နိုင်ပါသလားဟု မေးတော်မူသည် (ကျမ်းချက် ၂၂)။ မဿဲကျမ်းတွင် ယေရှုနှင့် အနီးစပ်ဆုံးသော ပလ္လင်တော်မှာ ပိလတ်က “ဤသူသည် ယုဒလူမျိုး၏ ဘုရင် ယေရှု” ဟု လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် ရေးထိုးရန် အမိန့်ပေးခဲ့သောအခါဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် အခြားပလ္လင်တော် (လက်ဝါးကပ်တိုင်) နှစ်ခုလည်း ရှိသော်လည်း ယာကုပ်နှင့်ယောဟန်မှာ ထိုနေရာတွင် မရှိကြပေ။ သူတို့က သောက်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြသဖြင့် ယေရှုက သူတို့သောက်ရမည်ဟု အာမခံတော်မူသည်။ တမန်တော် ၁၂:၂ အရ ယာကုပ်သည် ခရစ်ယာန်အစောပိုင်းနှိပ်စက်ခံရပြီး အသေသတ်ခံရသည်။ ယောဟန်မှာ သဘာဝအတိုင်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည်ဟု ထင်ရသော်လည်း အစောပိုင်းခရစ်ယာန်စာပေများအရ ယုံကြည်ခြင်းအတွက် အလွန်ခံစားခဲ့ရသည်။

Despite the fact that Jesus knew His future and that the request of the mother of James and John showed that she and the disciples had misunderstood what he said, He replied kindly to the mother and her two sons. He asked them whether they were willing to drink the cup (of suffering) that He was about to drink (v. 22). In Matthew the closest Jesus comes to a throne is when Pilate orders a placard to be placed on His cross with the words “This is Jesus, King of the Jews.” There were indeed two other “thrones” or crosses available there, although James and John were not on them. They stated that they were able to drink of the cup, and Jesus assured them that they would. From Acts 12:2 we know that James died as an early Christian martyr. John appears to have died of natural causes, but through early church documents we know that he suffered greatly for His faith.

 

အံ့သြစရာမဟုတ်၊ ယာကုပ်နှင့်ယောဟန်၏ မိခင်က သားနှစ်ဦးကို ဦးစားပေးရန် တောင်းဆိုသည်ကို ကြားသောအခါ အခြားတပည့်တော်များ ဒေါသထွက်ကြသည် (မဿဲ ၂၀:၂၄)။ ယေရှုက တပည့်တော်များကို ခေါ်၍ သူ့နောက်လိုက်များအကြား ခေါင်းဆောင်များသည် သူတို့သိရှိထားသော ခေါင်းဆောင်များနှင့် ကွဲပြားစွာ ပြုမူရမည်ဟု ရှင်းပြတော်မူသည်။ တပါးအမျိုးသားများတွင် အုပ်စိုးသူများသည် အုပ်ချုပ်ခံရသူများကို ဖိနှိပ်တတ်သော်လည်း ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းတွင် ခေါင်းဆောင်သည် အမှုတ်ရုံရမည်ဖြစ်သည်။ ယေရှုက သူသည် အမှုတ်ရုံခံရန် လာသည်မဟုတ်၊ အမှုတ်ရုံရန်သာ လာသည်ဟု ရှင်းပြတော်မူသည် (ကျမ်းချက် ၂၅-၂၈)။

Not surprisingly, the other disciples were indignant when they heard about the request of the mother of James and John that her sons receive preferential treatment (Matt. 20:24). Jesus called His disciples together and explained that leaders among His followers would act differently from leaders with whom they were familiar. Whereas among the Gentiles, rulers lord it over those they rule, in Christian circles the one who leads must be the one who serves. After all, Jesus explained, He came not to be served but to serve (vv. 25–28).

 

၂၀:၂၉-၃၄ မျက်ကန်းနှစ်ဦးကို ပျောက်ကင်းစေခြင်း မဿဲ ၂၀:၂၉-၃၄ တွင် ဖော်ပြထားသော မျက်ကန်းနှစ်ဦးကို ပျောက်ကင်းစေခြင်းကို မာကု ၁၀:၄၆-၅၂ နှင့် လုကာ ၁၈:၃၅-၄၃ တွင်လည်း တွေ့ရသည်။ မာကုကျမ်းအရ သူ၏နာမည်မှာ ဗာတိမဲဖြစ်ပြီး မာကုနှင့် လုကာနှစ်ဦးစလုံးက ထိုနေ့တွင် မျက်ကန်းတစ်ဦးသာ ပျောက်ကင်းသည်ဟု ဆိုသည်။ အခြားခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် တစ်ဦးသာရှိရာ မဿဲတွင် နှစ်ဦးရှိသည်မှာ ဤနေရာတစ်ခုတည်းမဟုတ် (ဥပမာ မဿဲ ၈:၂၈-၉:၁၊ မာကု ၅:၁-၂၀၊ လုကာ ၈:၂၆-၃၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်)။ မျက်ကန်းနှစ်ဦးသည် ယေရှုထံ ချဉ်းကပ်ခွင့်ကို အပြည့်အဝအသုံးချကြသည်။ သူတို့သည် ယေရှုကို “သခင်” “ဒါဝိဒ်၏သားတော်” ဟု ခေါ်၍ ကရုဏာပြုတော်မူပါဟု အော်ဟစ်ကြသည် (မဿဲ ၂၀:၃၀)။ လူအုပ်က တိတ်ဆိတ်နေရန် တိုက်တွန်းသော်လည်း သူတို့သည် ယေရှုကို ဆက်လက်အော်ဟစ်ကြသည်။ ယေရှုရပ်တန့်၍ သူတို့၏ ဘေးဥပဒ်ကို မြင်တော်မူပြီး သနားကရုဏာပြု၍ မျက်စိမှေးကို ပြန်ပေးတော်မူသည် (ကျမ်းချက် ၃၁-၃၃)။

20:29–34. Healing Two Blind Men. The healing of the blind men described in Matthew 20:29–34 is also found in Mark 10:46–52 and Luke 18:35–43. From Mark we discover that his name was Bartimaeus, and curiously both Mark and Luke agree that there was only one blind man healed that day. This is not the only time that Matthew has two where the other Gospels have one (e.g., Matt. 8:28–9:1; cf. Mark 5:1–20; Luke 8:26–39). The two blind men took full advantage of the opportunity of access to Jesus. They cried out to Jesus and addressed Him as “Lord” and “Son of David,” begging for His mercy (Matt. 20:30). Even though the crowd was urging them to be quiet, they continued to cry out to Jesus. Jesus stopped, saw their plight, had compassion for them, and restored their sight (vv. 31–33).

 

အခန်းကြီး - ၂၁

၂၁:၁-၁၁ ယေရုရှလင်မြို့သို့ အောင်ပွဲခံဝင်ရောက်ခြင်း ယေရှုသည် တပည့်တော်များအား မြည်းမနှင့် မြည်းသငယ်ကို သွားရောက်ယူဆောင်လာရန် ညွှန်ကြားတော်မူသည် (ကျမ်းချက် ၂)။ ဧဝံဂေလိဆရာ မဿဲက အခြားခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် မတွေ့ရသော ကျမ်းချက်တစ်ခုကို ကိုးကားသည်။ ထိုကျမ်းချက်သည် ဇာခရိ ၉:၉ မှဖြစ်ပြီး ဣရှာယ ၆၂:၁၁ မှ စကားအနည်းငယ်ပါဝင်သည်။ ယေရှု၏ ပြုမူချက်ကို ဇိအုန် (ယေရုရှလင်) သို့ လာမည့်ဘုရင်အကြောင်း ပရောဖက်ပြုချက်နှင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ ထို့ပြင် ဇာခရိ ၉-၁၄ သည် ဘုရားသခင် လူ့အရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မည့် အနာဂတ်ကို ပုံဖော်ထားသော ဗျာဒိတ်တို့ စုစည်းမှုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤကျမ်းပိုဒ်ကို တမင်သက်သက် ကိုးကားခြင်းဖြင့် မဿဲသည် ယေရှု၏ ဘဝနောက်ဆုံးအပတ်အတွင်း ဖြစ်ရပ်များကို ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်လာရောက်ခြင်းနှင့် မယ်ရှိယဘုရင် လာရောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်များနှင့် ဆက်စပ်ပေးထားသည်။

21:1–11. Triumphal Entry into Jerusalem. Jesus instructed His disciples to obtain a donkey with its colt for Him to ride (v. 2). The Evangelist Matthew then cites a text not found in the other Gospels. It is taken from Zechariah 9:9 (with a few words from Is. 62:11 LXX), and it connects the action of Jesus to the prophecy of a king coming to Zion (i.e., Jerusalem). Furthermore, Zechariah 9–14 consists of a series of oracles that portray the future intervention of God in human affairs. Thus by deliberately citing this passage, Matthew links the events in the last week of Jesus’s life to the prophecies about the coming kingdom of God and the coming of the messianic king.

 

လူအုပ်ကြီးသည် ယေရှုမြည်းစီးလာသည်ကို မြင်သောအခါ သူတို့၏ အပြင်ဝတ်ရုံများကို ချွတ်၍ လမ်းပေါ်တွင် ခင်းကြ၏။ ထိုသို့ပြုခြင်းသည် လေးစားမှုကြီးကြီးမားမား ဖြစ်သည် (၂ ဘုရင် ၉:၁၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်)။ လူအုပ်က သစ်ပင်များမှ အကိုင်းအခက်များကို ခုတ်လှဲ၍ လမ်းပေါ်တွင် ခင်းကြသည်။ ရှေ့မှလူများနှင့် နောက်မှလူများအားလုံး ဟိုရှန္နာ၊ ဒါဝိဒ်၏သားတော်အား ဟိုရှန္နာ၊ ထာဝရဘုရား နာမတော်အားဖြင့် လာတော်မူသောသူအား ဟိုရှန္နာ ဟု အော်ဟစ်ကြသည် (မဿဲ ၂၁:၉၊ မာကု ၁၁:၉၊ လုကာ ၁၉:၃၈ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်)။ လူအုပ်သည် မယ်ရှိယနှင့်ဆိုင်သော စကားဖြင့် ယေရှုကို ဒါဝိဒ်၏သားတော်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ဘုရင်လုပ်သည့် စီတန်းလှည့်လည်ခြင်းပင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်။

The crowds spontaneously threw their outer clothing in front of Jesus as He rode on the donkey. Such an action denoted significant respect (cf. 2 Kin. 9:13). The crowds also cut down branches from trees to lay them on the road. Everybody (those before and those behind) then cried out, “Hosanna to the Son of David,” the One coming in the name of the Lord (Matt. 21:9; cf. Mark 11:9; Luke 19:38). The crowd was assigning to Jesus the status of Son of David using language associated with the expected Messiah. Nothing less than a kingly procession took place.

 

ဤဖြစ်ရပ်များသည် ပသခါပွဲကာလနှင့် တိုက်ဆိုင်သည်။ ထွက်မြောက်ရာ ၂၃:၁၄-၁၇ အရ အဇယ်မုန့်မဲ့ပွဲ/ပသခါပွဲသည် ဣသရေလလူမျိုးအားလုံး ယေရုရှလင်မြို့သို့ လာရောက်ရသော သုံးကြိမ်အနက် တစ်ကြိမ်ဖြစ်သည်။ ယေရှုခေတ်ရောက်သော် သန့်ရှင်းရာဌာနပြင်ပတွင် ယုဒလူမျိုးများ ပိုမိုနေထိုင်နေကြသဖြင့် လက်တွေ့တွင် မဖြစ်နိုင်တော့ပေ။ သို့သော် ပသခါပွဲတွင် ယေရုရှလင်မြို့သည် ဘုရားဖူးဧည့်သည်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ အောင်ပွဲခံစီတန်းလှည့်လည်ခြင်းနှင့် ယေရှုနောက်လုပ်ခဲ့သော အရာများက ဂလိလဲဒေသသားဤထူးဆန်းသူကို ယေရုရှလင်မြို့သားအားလုံး၏ အာရုံစိုက်မှုကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။

These events occurred around the time of Passover. Exodus 23:14–17 notes that the Feast of Unleavened Bread/Passover was one of three occasions that all Israelites were to appear in Jerusalem. By the time of Jesus this was rather impractical because, by some estimates, more Jews lived outside of the Holy Land than in it. Even so, Jerusalem was flooded with pilgrims at Passover. The triumphant procession and what Jesus did next attracted the attention of just about everybody in Jerusalem to this remarkable Galilean.

 

၂၁:၁၂–၁၇။ ဗိမာန်တော်ကို ရှင်းလင်းခြင်း။ စီတန်းလှည့်လည်ခြင်းသည် သံလွင်တောင်အရှေ့တောင်စောင်းယံရှိ ဗေသနိမြို့မှ စတင်ခဲ့၍ ဗိမာန်တော်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ယေရှုသည် အရှေ့ဘက်တံခါးမှ ဝင်တော်မူသည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ ဗိမာန်တော်သို့ ရောက်ရှိတော်မူသောအခါ ယေရှုသည် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စရာ မြင်ကွင်းတစ်ခုကို တွေ့ရှိတော်မူသည်။ ဗိမာန်တော်အတွင်း၌ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှု များစွာရှိနေသည်။ ငွေလဲသူများနှင့် ယဇ်ပူဇော်ရန် ချိုးငှက်ရောင်းသူများ၏ စားပွဲများလည်း ရှိသည် (အပိုဒ် ၁၂)။ ယောဟန် ၂:၁၄ တွင် နွားနှင့်သိုးရောင်းသူများလည်း ရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဤကုန်သည်များသည် လက်တွေ့ကျသော အကြောင်းပြချက်များဖြင့် အဲဒီတွင် ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု နားလည်နိုင်သည်။ ယဇ်တိရစ္ဆာန်ကို ဗိမာန်တော်၌ပင် ဝယ်ယူခြင်းသည် လှည့်လည်လာသော ဘုရားဖူးများ အဝေးကြီးမှ ယူဆောင်လာရခြင်းထက် အဆင်ပြေလှသည်။ ထိုသို့ဆိုလျှင် ဂရိနှင့်ရောမဒင်္ဂါးများ (ယင်းတို့တွင် ရုပ်တုဆင်းတုပုံများ ပါရှိသည်) ကို လက်ခံနိုင်ဖွယ် ဒင်္ဂါးများအဖြစ် လဲလှယ်ရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။

21:12–17. Cleansing of the Temple. The procession had started at Bethany, on the southeastern slope of the Mount of Olives, and ended up in the temple. Jesus presumably went through the eastern gate. When He arrived at the temple, Jesus discovered a scene that disturbed Him: there was much activity of selling and buying in the temple. There were also tables for those who changed money and those who sold doves for sacrifice (v. 12). John 2:14 mentions that those selling cattle and sheep were also present. One might understand that these merchants were there for very practical reasons. It was much more convenient to purchase the sacrificial animal at the actual temple than to bring it over the long distances pilgrims traveled. In such a case, there was the need to change money from the Greek and Roman coins (which had pagan symbols on them) to more acceptable coinage.

 

ယေရှုသည် အရေးယူတော်မူ၍ ကုန်သည်အားလုံးကို ဗိမာန်တော်မှ နှင်ထုတ်တော်မူသည်။ ငွေလဲသူများနှင့် ချိုးငှက်ရောင်းသူများ၏ စားပွဲများကို လှန်လှောတော်မူသည် (ဒင်္ဂါးများ လူးလွင့်ကျဲပစ်သွားပုံ၊ ချိုးငှက်များ လွတ်မြောက်ပျံသန်းသွားပုံကို စိတ်ကူးယဉ်ကြည့်နိုင်သည်)။ ဤဖြစ်ရပ်သည် ယေရှုဗိမာန်တော်ကို ရှင်းလင်းတော်မူခြင်း ဒုတိယအကြိမ်ဖြစ်သည် (ပထမအကြိမ်ကို ယောဟန် ၂:၁၃–၂၂ တွင် ကြည့်ပါ)။ ဤဖြစ်ရပ်ကို မာကု ၁၁:၁၅–၁၉ နှင့် လုကာ ၁၉:၄၅–၄၈ တွင်လည်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ယေရှုသည် လိုအပ်သည့်အခါ အလွန်ထိရောက်သော အခွင့်အာဏာရှိတော်မူကြောင်း ပြသသည်။ ဗိမာန်တော်တွင် တရားဝင်ရှိခွင့်ရှိသူ များပြားစွာကို နှင်ထုတ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြင့ ယေရှု၏ ပုဂ္ဂိုလ်စွမ်းအားသည် ပြင်းထန်စွာ ထင်ရှားလာသည်။ ဗိမာန်တော်၏ လှုပ်ရှားမှုသဘောသဘာဝကို ပြောင်းလဲပစ်နိုင်ခဲ့သည်။ ယေရှုမိန့်တော်မူသည့်အတိုင်း ဗိမာန်တော်သည် ဆုတောင်းရာနေရာဖြစ်ရမည်။ ထို့ပြင် ဖျားနာသူများကို ပျောက်ကင်းစေရာ နေရာလည်း ဖြစ်လာသည် (မဿဲ ၂၁:၁၄)။ ကလေးများသည် “ဒါဝိဒ၏သားတော်အား ဟိုရှန္န” ဟု အော်ဟစ်လျက် ပြေးလွှားနေကြသည် (အပိုဒ် ၁၅)။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ကျမ်ကျင်သူများက ယေရှုထံ တိုင်ကြားကြသည်။ ယေရှုက ဆာလံ ၈:၃ ကို ကိုးကားဖြေကြားတော်မူ၍ ကလေးများ၏ ပြုမူချက်ကို ခွင့်ပြုထိုက်ကြောင်း ဆိုတော်မူသည် (အပိုဒ် ၁၆)။ ဗိမာန်တော်ရှင်းလင်းခြင်းဖြင့် ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်ကို အုပ်ချုပ်သော သက္ကဲဒုက်တို့၏ အခွင့်အာဏာကို စိန်ခေါ်တော်မူခြင်းဖြစ်ပြီး ဘုရင်တစ်ပါးကဲ့သို့ ပြုမူတော်မူခြင်းဖြစ်သည်။

Jesus went into action and threw out all the merchants from the temple and overturned the tables of those changing money and selling doves (one can but imagine the coins scattering around the desperate money changers and the doves flying free). This event, the second time Jesus cleansed the temple (see John 2:13–22 for the first time), is also recorded in Mark 11:15–19 and Luke 19:45–48, and it reveals that when He wished, Jesus had considerable presence. His personality was so strongly revealed that many people with quite legitimate claims to be present in the temple were ejected. By the force of His personality, Jesus was able to change the very nature of the activities at the temple. As He said, the temple was to be a place of prayer. It also became a place of healing for those who were ill (Matt. 21:14). The children were running to and fro shouting, “Hosanna to the Son of David!” (v. 15). The high priests and scribes complained to Jesus. He responded by citing Psalm 8:3, implying that the children’s action was something to be approved (v. 16). In cleansing the temple, Jesus was challenging the authority of the Sadducees over the temple, and in doing so, He was acting in the manner of a king.

 

၂၁:၁၈–၂၇။ သင်္ဘောသဖန်းပင်နှင့် ယေရှု၏အခွင့်အာဏာ။ နက်ဖြန်နေ့တွင် ဗိမာန်တော်သို့ ပြန်သွားစဉ် ယေရှုသည် သင်္ဘောသဖန်းပင်တစ်ပင်ကို မြင်တော်မူသည်။ ဗိုလ်ခံတော်မူ၍ အသီးရှာရန် သွားတော်မူသော်လည်း အရွက်သာရှိ၍ အသီးမရှိချေ (အပိုဒ် ၁၈–၁၉)။ ထိုအခါ ထိုသဖန်းပင်ကို ကျိန်ဆဲတော်မူရာ ချက်ချင်းပင် ညှိုးနွမ်းသွားသည် (အပိုဒ် ၁၉)။ ဤဖြစ်ရပ်တွင် သတိပြုဖွယ်အချက် နှစ်ချက်ရှိသည်။ ပထမအချက်မှာ ဤဖြစ်ရပ်မတိုင်မီနှင့် နောက်တွင် ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်တွင် ရှိနေတော်မူသည်။ မဿဲသည် ပုံပြင်သက်သက်သာ ရှိ၍ အသီးမသီးသော ဘာသာရေးစိတ်ထားကို တရားစီရင်ခြင်းကို အလေးပေးလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ဒုတိယအချက်မှာ တပည့်တော်များ အံ့ဩသောအခါ ယေရှုက အကယ်၍ ယုံကြည်ခြင်းအနည်းငယ်မျှသာ ရှိလျှင် သူတို့ပင်လျှင် အံ့ဖွယ်အမှုများကို ပြုနိုင်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၂၀–၂၁၊ မဿဲ ၁၇:၂၀ နှင့် လုကာ ၁၇:၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

21:18–27. The Fig Tree and Jesus’s Authority. As he was returning to the temple the next day, Jesus noticed a fig tree, and being hungry, He went to it to find figs to eat. Instead of figs, He found only leaves (vv. 18–19). He then cursed the tree, which immediately withered (v. 19). Two things are noteworthy about this incident. First, Jesus was in the temple both before and after this incident. It appears that Matthew wished to emphasize the element of judgment on a religiosity that was all show but no fruit. Second, when the disciples expressed amazement at the rapid fulfillment of His words, Jesus assured them that if they had only a little faith, they themselves would perform remarkable miracles (vv. 20–21; cf. 17:20; Luke 17:6).

 

ယေရုရှလင်မြို့သို့ အောင်ပွဲခံဝင်စဉ်ကာလနောက် ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်တွင်း လှုပ်ရှားမှုများကို ပြင်းထန်စွာ ပြောင်းလဲပစ်တော်မူသည်။ အခန်း ၂၁–၂၅ တွင် ဗိမာန်တော်သို့မဟုတ် သံလွင်တောင်ပေါ်တွင် ယေရှု၏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် သွန်သင်ချက်များကို ဖော်ပြထားသည်။ ခရစ်ဝင်ကိုလုံးတွင် ယေရှုနှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများ၊ သက္ကဲဒုက်များ၊ ဖာရိရှဲများကဲ့သို့ အမျိုးမျိုးသော အဖွဲ့အစည်းခေါင်းဆောင်များအကြား တင်းမာမှု တိုးပွားလာသည်ကို မဿဲက ဖော်ပြထားသည်။ ဤတင်းမာမှုသည် အခန်း ၂၁–၂၅ တွင် အထွတ်အထိပ်ရောက်ရှိ၍ ယေရှု၏အသေခံရခြင်းကို ဖြစ်ပေးသည်။

After His triumphant entry into Jerusalem, Jesus had dramatically changed what was happening in the temple. Chapters 21–25 trace activities and teachings of Jesus that took place either in the temple or on the Mount of Olives. Throughout the Gospel, the Evangelist has portrayed an increasing tension between Jesus and the leaders of the various factions and functionaries such as the chief priests, the Sadducees, and the Pharisees. This tension comes to a head in chapters 21–25 and eventually results in the death of Jesus.

 

မဿဲ ၂၁:၂၃–၂၇ တွင် ယေရှုနှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် “လူမျိုး၏အကြီးအကဲများ” (အပိုဒ် ၂၃) တို့၏ စကားပြောဖလှယ်မှုကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဤစကားလုံးသည် တရားဝင်ကိုယ်စားလှယ်အခန်းကဏ္ဍ ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဗိမာန်တော်၏ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် အကြီးအကဲများသည် အမျိုးသားရေးအတိုင်ပင်ခံအဖွဲ့ကြီး (Great Sanhedrin) အဖွဲ့စည်းသူများ ဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ မြို့ကြီးတစ်မြို့ချင်းတွင် ဘာသာရေးကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်သော အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တစ်ခုစီ ရှိှိသည်။ အမျိုးသားရေးအတိုင်ပင်ခံအဖွဲ့ကြီးသည် ပိုမိုကြီးမားသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်း၌ ယေရှုကို ဤအဖွဲ့ရှေ့ တရားစီရင်ရန် ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည် (၂၆:၅၉)။ ဤနေရာတွင် အမျိုးသားကိုယ်စားလှယ်များသည် ဗိမာန်တော်အတွင်း ယေရှုပြုမူခဲ့သော အခွင့်အာဏာကို မေးမြန်းရန် လာကြသည်။ ယေရှုက ယောဟန်၏နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာသည် ဘုရားသခင်ထံမှလာသော သို့မဟုတ် လူသားများလက်မှလားဟု သူတို့ဖြေလျှင် သူ၏မေးခွန်းကို ဖြေပေးမည်ဟု မိန့်တော်မူသည် (၂၁:၂၅)။ ယေရှု၏မေးခွန်းသည် ကိုယ်တော်၏လုပ်ရပ်များကို ယောဟန်နှင့် အနည်းဆုံး အခွင့်အာဏာအဆင့်တွင် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ယုဒခေါင်းဆောင်များသည် အခက်အခဲတွင် ပိတ်မိနေသည်။ ယောဟန်ကို ပရောဖက်ဟု လူအများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ယုံကြည်ကြသော်လည်း သူတို့က ထိုသို့ ဝန်ခံလိုခြင်းမရှိ။ ထို့ကြောင့် ဖြေဆိုရန် ငြင်းဆိုကြသည်။ ယေရှုလည်း သူတို့၏မေးခွန်းကို ဖြေရန် ငြင်းဆိုတော်မူသည် (အပိုဒ် ၂၆–၂၇)။

Matthew 21:23–27 recounts an exchange between Jesus and the chief priests and “elders of the people” (v. 23), a term that indicates they had some official representative role. It is highly likely the chief priests and elders of the temple were members of the Great Sanhedrin. Each major town or city had a governing body that dealt with religious matters, a type of Sanhedrin. The Great Sanhedrin was a larger body that was national in scope. Later, Jesus was taken before this body for judgment (26:59). Here, the representatives of the nation came to Jesus to inquire about His authority to do what He did in the temple. Jesus assured them that He would freely answer their question if they answered one of His: Was the baptism of John of God or of men (21:25)? Jesus’s question associated His own activities with those of John the Baptist, at least on the level of authority. The Jewish leaders were caught in a bind. John was widely believed to be a prophet, but they did not wish to acknowledge this. Thus they declined to answer Jesus’s question, and so Jesus declined to answer their question to Him (vv. 26–27).

 

၂၁:၂၈–၃၂။ သားနှစ်ယောက်ပုံဥပမာ။ ဤပုံဥပမာသည် သားနှစ်ယောက်၏ ပြုမူချက်ကို ဆက်စပ်ဖော်ပြထားသည်။ သားနှစ်ယောက်စလုံး စံပြသားဟု ခေါ်တွင်ရန် မသင့်ပါ။ တစ်ယောက်က လေးစားမှုနှင့် ဆန္ဒရှိသည့်ပုံပေါက်သော်လည်း ပြုမူခြင်းမရှိ။ နောက်တစ်ယောက်က မလေးစားဘဲ မနာခံသည့်ပုံပေါသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ဖခင်တောင်းဆိုချက်အတိုင်း ပြုလုပ်သည်။ စံပြသားမှာ ဆန္ဒရှိ၍ လေးစားမှုရှိပြီး ပြုမူသူဖြစ်ရမည်။

21:28–32. Parable of the Two Sons. This parable contrasts the behavior of two sons, although neither of them could be called a model son. One showed apparent respect and willingness but did not follow through with actions; the other was disrespectful and apparently disobedient but in the end did what was asked. The ideal son would have been willing and respectful and have followed through with actions.

 

ယေရှုသည် ဤပုံဥပမာ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖော်ပြတော်မူသည်။ မနာခံသောသားသည် အခွန်ခံများနှင့် ပြည့်တန်ဆာများကို ကိုယ်စားပြုသည် (အပိုဒ် ၃၁)။ သူတို့၏ အလုပ်အကိုင်က ဘုရားသခင်ကို နောက်လှည့်ထားသည်ဟု ရှင်းရှင်းပေါ်လွင်သည်။ သို့သော် ဤသူမျိုးများပင် ယောဟန်တရားဟောခြင်းကို နားထောင်၍ နောင်တရခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်၏ နာခံသူများဟု ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဂုဏ်ယူထားသော ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များကမူ ယောဟန်ကို နားထောင်သော်လည်း နောင်တမရခဲ့ကြ။ ယေရှုက ဘာသာရေးကိစ္စတွင် စကားထက် ပြုမူချက်က ပိုမိုကျယ်လောင်စွာ ပြောဆိုသည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။

Jesus provided a clear interpretation of the parable. The disobedient son represented the tax collectors and prostitutes (v. 31). Their profession clearly indicated that they had apparently turned their back on God. But these were the very people who listened to the preaching of John the Baptist and repented. The apparently pious religious leaders who had professed to be keen followers of God had listened to John and not repented. Jesus pointed out that in religious matters actions speak louder than words.

 

၂၁:၃၃–၄၆။ စပျစ်ဥယျာဉ်နှင့် လယ်သမားများပုံဥပမာ။ ဤပုံဥပမာတွင် ယေရှုသည် စပျစ်ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးသော ချမ်းသာသော အိမ်ရှင်တစ်ဦး၏ လုပ်ရပ်ကို ဖော်ပြထားသည်။ ဥယျာဉ်ကို ခြံခတ်၍ စပျစ်ရည်ညှစ်စက် တည်ဆောက်ပေးထားသည်။ ငှက်များ၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ လူများမှ ကာကွယ်ရန် မျှော်စင်ပါ တည်ဆောက်ပေးထားသည်။ ပထမရာစုနှစ်က စပျစ်ရည်ညှစ်စက်များနှင့် မျှော်စင်များကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များက နာဇရက်တွင်ပင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။

21:33–46. Parable of the Vineyard and the Tenants. In the parable of the vineyard and the tenants, Jesus described the activity of a rich landlord who planted a vineyard and provided all that was necessary for its operation: a hedge or fence around it to discourage pilfering, a winepress to process the grapes, and a tower from which the grapes were guarded from all people, birds, and other scavengers who would damage them. Archaeologists have discovered winepresses and watchtowers from the first century that remain from many vineyards throughout the Holy Land. A winepress and several watch towers dating to the time of Jesus have even been discovered at Nazareth.

 

ရောမအင်ပါယာအတွင်း အဝေးရောက်အိမ်ရှင်များ များပြားခဲ့သည်နှင့်အမျှ ပြည်တွင်းမှာလည်း ဖြစ်သည်။ ချမ်းသာသူများသည် ကြီးမားသော အိမ်ခြံမြေများကို ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။ ဤပုံဥပမာတွင်မူ ကျွန်များဖြင့် မစိုက်ပျိုးဘဲ ငှားရမ်းထားသည်။ ငှားရမ်းသူများမှာ အကြွေးကြောင့် သို့မဟုတ် အခြားအကြောင်းကြောင့် မြေရောင်းခဲ့ရသော ယခင်ပိုင်ရှင်များ ဖြစ်တတ်သည်။ အိမ်ရှင်သည် လယ်သမားများကို ရွေးချယ်မှု ညံ့ဖျင်းခဲ့သည်။ သူတို့သည် အသီးဝေစုကို မပေးဘဲ ငွေစုဆောင်းရန်လာသော ကျွန်များကို ရိုက်နှက်၍ အချို့ကို သတ်ပစ်ကြသည် (အပိုဒ် ၃၅)။ နောက်ဆုံး သားတော်ကို စေလွှတ်ရာ အနည်းဆုံး သားတော်ကို လေးစားမည်ဟု ထင်မှတ်သော်လည်း ဥယျာဉ်ပြင်ပတွင် သတ်ပစ်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၃၇–၃၉)။

As in other parts of the Roman world, absentee landlords were common in the Holy Land. The very wealthy often owned large estates and brought slaves to manage and run each property, although this is not the arrangement described in the parable. The vineyard described by Jesus was leased to tenants. Oftentimes such tenants were the previous landowners, who had been forced to sell their property because of debt or some other misfortune. In any event, the landowner made a poor choice of tenants, as they refused to provide any share of the fruit produced by the vineyard. They even attacked the slaves who were sent to collect the rent, some of whom died (v. 35). Finally, the owner sent his son, expecting that at least he would be respected, but the son was taken outside of the vineyard and murdered (vv. 37–39).

 

ယေရှုက ထိုလယ်သမားများကို အိမ်ရှင်မည်သို့ပြုမည်နည်းဟု မေးတော်မူရာ လူအများက အဆိုးဆုံးသော လူဆိုးများကို အဆိုးဆုံးနည်းဖြင့် ဖျက်ဆီးပစ်မည်ဟု ဖြေကြားကြသည် (အပိုဒ် ၄၀–၄၁)။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းသုံးစောင်လုံးတွင် ဤပုံဥပမာသည် ယုဒဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များကို ရည်ညွှန်းကြောင်း သူတို့ နားလည်ခဲ့ကြကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (အပိုဒ် ၄၅၊ မာကု ၁၂:၁၂၊ လုကာ ၂၀:၁၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ မဿဲ ၂၁:၄၃ တွင်သာ မှတ်တမ်းတင်ထားသော ယေရှု၏စကား၌ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်ကို သူတို့ထံမှ ယူ၍ အသီးသီးသော လူမျိုးတစ်မျိုးအား ပေးအပ်မည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဤပုံဥပမာသည် သားနှစ်ယောက်ပုံဥပမာနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ယေရှုသည် လူမျိုးနှစ်မျိုး (ethnei) အကြောင်းကို ပြောဆိုတော်မူသည်။

Jesus then asked what the landowner should do to such tenants. The crowd replied that they should be thoroughly destroyed (the Greek expresses the idea that “he will badly/severely destroy the evil/bad people”; vv. 40–41). All three Gospels record that the religious leaders of the Jews realized that the parable was directed against them (v. 45; cf. Mark 12:12; Luke 20:19). This is the context of the statement of Jesus that is recorded only in Matthew 21:43, in which He said that the kingdom of God would be taken away from them (the religious leaders) and would be given to a nation that would bear fruit. This parable is linked to the previous parable of the two sons. In His interpretation of this parable Jesus talked of two “nations” (ethnei) rather than two sons.

 

ဤပုံဥပမာသည် ဘုရားသခင်ကို မြေပိုင်ရှင်အဖြစ်၊ ပရောဖက်များကို စေလွှတ်ရာ အချို့ကို ရိုက်နှက်၍ အချို့ကို သတ်ပစ်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ သားတော်ကို ဥယျာဉ်ပြင်ပတွင် သတ်ပစ်ခြင်းသည် ယေရှုကို ယေရုရှလင်မြို့ပြင် လက်ဝါးကပ်တိုင်တင် ကွပ်မျက်ခြင်းနှင့် ကြမ်းတမ်းစွာ ကိုက်ညီသည်။ ယုဒခေါင်းဆောင်များအား နိုင်ငံတော်ကို ယူ၍ အသီးသီးသော နိုင်ငံတော်အား ပေးမည်ဟူသော ခြိမ်းခြောက်ချက်သည် ယုဒလူမျိုးနှင့် တပါးအမျိုးသားများပါဝင်သော ယုံကြည်ခြင်းအရ စစ်မှန်သော ဣသရေလအသစ်ဖြစ်လာမည့် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်ကို ကြေညာခြင်းဖြစ်သည် (မဿဲ ၁၃:၁–၉၊ ၁၈–၂၃၊ ၄၇–၅၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

It portrays God as a landowner who sent prophets to His people, some of whom were beaten, others killed. The fact that the son was murdered outside the vineyard has a chilly correspondence to the death of Jesus, crucified outside the city of Jerusalem. The threat to the Jewish leaders that the kingdom would be taken from them and given to the “kingdom” that would produce the requisite fruit was nothing less than an announcement of the coming messianic community that, as the true Israel of faith, would unite Jews and Gentiles under new leaders (e.g., Matt. 13:1–9, 18–23, 47–50).

 

အခန်းကြီး - ၂၂

၂၂:၁–၁၄။ မင်္ဂလာဧည့်ခံပွဲပုံဥပမာ။ ဤပုံဥပမာ၏ နောက်ခံသည် ပထမရာစုနှစ်က ရေခဲသေတ္တာမရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အစားအသောက်ပြင်ဆင်ပြီးလျှင် ချက်ချင်းစားသုံးရသည်။ ဘုရင်၏ဖိတ်ကြားချက်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းသည် ဘုရင်၏ဂုဏ်သိက္ခာကို စော်ကားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကဲ့သို့ စော်ကားခံရသော ဘုရင်သည် ပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၇)။ သို့သော် ပြင်ဆင်ပြီးသား ဧည့်ခံပွဲအတွက် အစားအသောက်ပြဿနာ ကျန်ရှိနေသေးသည်။ ဘုရင်၏အဖြေမှာ လမ်းများထောင့်များသို့ ကျွန်များများ စေလွှတ်၍ လာနိုင်သူအားလုံးကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကျွန်များသည် လူဆိုးလူကောင်း မခွဲခြားဘဲ လမ်းများမှ လူများကို စုဆောင်းခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၉–၁၀)။

22:1–14. Parable of the Marriage Feast. The background circumstances of the story line of this parable arise out of the lack of refrigeration in the first century. Thus, once a meal was prepared, it had to be consumed within a short span of time. To ignore an invitation by a king was to insult his honor. Not surprisingly, the king reacted violently against those who had so insulted him (v. 7). In the meantime, the problem of the prepared feast remained. What to do with the food? The king’s solution was to invite others. He sent his servants out to the corners of the streets to invite those who would come. The servants went out and gathered all they could find, without regard for their status. The servants gathered in both the wicked and the good (vv. 9–10).

 

ဘုရင်သည် ဧည့်သည်များကို စစ်ဆေးရာ တစ်ဦးတွင် မင်္ဂလာဝတ်စုံ မရှိကြောင်း တွေ့ရှိသည် (အပိုဒ် ၁၁–၁၄)။ မင်္ဂလာဝတ်စုံအကြောင်း မှတ်ချက်စာအုပ်များတွင် ဆွေးနွေးချက် များပြားသည်။ အချို့က ဖြူစင်၍ ရှည်လျားသော ဝတ်စုံကို ဧည့်သည်များ ဝတ်ဆင်ရန် မျှော်လင့်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် လမ်းမှ ရုတ်တရက်ဖိတ်ခေါ်ခံရသူများအတွက် ထိုသို့ဝတ်စုံ စီစဉ်ရန် မဖြစ်နိုင်။ ထို့ကြောင့် နောက်ဆုံးမိနစ်ဖိတ်ခေါ်ခံရသူများ မင်္ဂလာဝတ်စုံဝတ်ဆင်နိုင်ရန် ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ပေးအပ်ရမည်ဟု နိဂုံးချုပ်ရသည်။ ခေတ်ပြိုင်ဥပမာမရှိသော်လည်း ဇာတ်လမ်း၏ ယုတ္တိဗေဒအရ ထိုသို့ဖြစ်ရမည်။ အစားအသောက်အဆင်သင့်ဖြစ်နေပြီ။ ကျွန်များက လမ်းမှခေါ်လာသူများကို ချက်ချင်းပွဲသို့ ခေါ်ဆောင်လာသဖြင့် ဝတ်စုံပြောင်းရန် အချိန်မရှိ။

The king discovered that one of his guests was lacking a wedding garment (vv. 11–14). There is a considerable amount of discussion in commentaries about the wedding garment in the parable. Some argue that the wedding garment was a clean, preferably long, white garment, which was the expected attire of guests invited to the palace. But it would be quite unreasonable to expect those invited from the streets without any warning to arrange for such garments. It may be concluded, then, that the only way such a last-minute guest would have been able to wear the proper wedding garment would be if the king had provided it. Despite the fact that there are no known contemporary examples of this practice, the logic of the story requires this. The food was ready, and the guests, invited straight off the streets and shepherded immediately to the feast by the servants, would not have been given time to make other arrangements for suitable clothing.

 

ပွဲဝတ်စုံပေးအပ်ခြင်းကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် အကြိမ်များစွာ တွေ့ရသည် (တရားသူကြီး ၁၄:၁၂–၁၃၊ ၁၉၊ ၂ရာဇဝင်ချုပ် ၁၀:၂၂၊ ၂၅:၂၇–၂၉၊ ယေရမိ ၅၂:၃၁–၃၃)။ ထို့ကြောင့် ပထမနားထောင်သူများအတွက် သဘာဝကျသည်။ ဝတ်စုံသည် ဘုရားသခင်၏ သွန်းလောင်းပေးသော ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ပြီး အသက်တာသစ်သို့ ဦးတည်သည်။

The giving of festive robes is found several times in the OT (e.g., Judg. 14:12–13, 19; 2 Kin. 10:22; 25:27–29; Jer. 52:31–33) and might have provided enough of a context to make the custom’s appearance in the parable natural to its first hearers. The garments could have represented God’s imputed righteousness, which leads to a new life.

 

ယေရှုသည် ဤပုံဥပမာကို ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်အကြောင်းဟု မိန့်တော်မူသည် (မဿဲ ၂၂:၂)။ နိုင်ငံတော်သို့ ဝင်ရန် အရည်အချင်းမှာ ရိုးရှင်းသည်။ အနုတ်လက္ခဏာအားဖြင့် ဆိုရလျှင် ကိုယ်ကျင့်တရားအဆင့်အတန်းနှင့် မဆိုင်။ လူဆိုးလူကောင်း ဖိတ်ခေါ်ခံရသည် (အပိုဒ် ၁၀)။ လာရောက်လိုစိတ်သာလိုသည်။ ရောက်ရောက်ချင်း ဘုရင်ပေးသော မင်္ဂလာဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ရမည်။ ဖိတ်ခေါ်ခြင်းနှင့် ဝတ်စုံကို လက်ခံရမည်။ အားလုံးသည် ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်၏ လက်ဆောင်ဖြစ်သည်။ ဘုရင်သည် ဧည့်သည်များကို စစ်ဆေးရာ မိမိပေးအပ်သော လက်ဆောင်များကို လက်ခံခြင်းရှိမရှိ ကြည့်ရှုသည်။ ထို့ကြောင့် ဤပုံဥပမာသည် နောက်ဆုံးတရားစီရင်ခြင်း၏ သဘောသဘာဝကို ကြိုတင်ဟောကြားထားသည်။

Jesus introduced the parable by stating that it is about the kingdom of God (Matt. 22:2). The whole parable, then, is about what qualifications are required to be eligible to enter the kingdom of heaven. They appear to be straightforward. Stated negatively, the invitation to enter into the kingdom of heaven does not depend on one’s moral status. Both evil and good people were invited to come to the feast (v. 10). The only requirement was willingness to come. Once they were there, though, there was a further requirement, namely, that they put on the provided marriage garment. To enter the kingdom one must accept the invitation and the dress. Everything comes to us as a gift of divine grace. The king examined his guests to see whether they had accepted the gifts that he so generously provided for them; thus this parable prefigures the nature of the final judgment.

 

၂၂:၁၅–၂၂။ ဧက္ကရာဇ်ဘုရင်အား အခွန်ဆောင်ခြင်း။ မဿဲ ၂၂:၁၅–၄၆ တွင် ယေရှုအား မေးခွန်းများစွာ မေးမြန်းခဲ့ကြသည်ကို ဖော်ပြထားသည်။ ပထမမေးခွန်းမှာ ဖာရိရှဲတို့ထံမှ ဖြစ်ပြီး ဟေရုဒ်ပါတီဝင်များလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဟေရုဒ်ပါတီဝင်များနှင့်ပတ်သက်၍ သိရှိရသမျှ အနည်းငယ်သာရှိသော်လည်း မာကု ၃:၆ နှင့် ၁၂:၁၃ တို့တွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။ သူတို့၏အမည်အရ ဟေရုဒ်အန္တီပတ်အုပ်ချုပ်မှုနှင့် ရောမအင်ပါယတို့၏ သဘောတူညီချက်ကို လက်ခံသူများဖြစ်သည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။ အစိုးရအခွန်ဆောင်ခြင်း၏ တရားမျှတမှုကို ယေရှုအား မေးမြန်းခြင်းဖြင့် သူတို့သည် ယေရှုအား နိုင်ငံတော်ပုန်ကန်သည့်စကား ပြောစေရန် လှည့်ကွက်ဆင်ခဲ့ကြသည်။

22:15–22. Paying Taxes to Caesar. Matthew 22:15–46 describes Jesus’s response to several questions put to Him. The first came from the Pharisees and also involved the Herodians. Little is known about the Herodians, although they are also mentioned in Mark 3:6 and 12:13. From their name, one would expect them to be positively inclined to the rule of Herod Antipas and its accommodation with the Roman Empire. By asking Jesus about the legitimacy of government taxes, they were inviting Him to speak seditiously.

 

ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်အခွန်နှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းမေးခံရဖူးပြီး (မဿဲ ၁၇:၂၄–၂၇) အခွန်ဆောင်ရမည်ဟု မဆိုခဲ့ရုံမျှမက သူ့ကိုယ်တိုင်နှင့် ပေတရု၏ အခွန်ကို အံ့ဖွယ်နိမိတ်ဖြင့် ပေးဆောင်ခဲ့သည်။ အပိုဒ် ၁၇ တွင်သုံးထားသော စကားလုံး (ကဲန်ဆိုး) သည် အခွန်အားလုံးကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည် သို့မဟုတ် အရွယ်ရောက်ပြီးသော အမျိုးသားတိုင်း ဆောင်ရမည့် ဦးခေါင်းခွန်ကို ရည်ညွှန်းခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ မည်သူများ အခွန်ဆောင်ရမည်ကို လူဦးရေစာရင်းကောက်ယူခြင်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည် (လုကာ ၂:၁–၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ယေရှုသည် ဤပုံမှန်လူဦးရေစာရင်းကောက်ယူမှုကြောင့် ဗက်လင်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်)။ ဤဦးခေါင်းခွန်ကို လူအများက အလွန်မုန်းတီးကြပြီး အချို့က ဘာသာရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့်ပင် ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။

Jesus had already been asked about the temple tax (Matt. 17:24–27) and had not only said it should be paid but also provided His and Peter’s contributions by means of a miracle. The term used in v. 17 (kēnsos) could be used of taxes in general or of the poll tax that every adult male was expected to pay. Who should pay the tax was determined by a census (cf. Luke 2:1–7; Jesus was born in Bethlehem as a result of one of these regular censuses). This poll tax was much resented, and some had even objected on religious grounds.

 

ယေရှုသည် ဖာရိရှဲတို့နှင့် ဟေရုဒ်ပါတီဝင်တို့၏ လျှာချိုချဉ်ချစ်ချဉ်ကို လှည့်စားခံရခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ သူသည် ဒင်္ဂါးတစ်ပြားပြရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီး ရရှိသောအခါ ထိုဒင်္ဂါးပြားပေါ်တွင် မည်သူ၏ပုံနှင့် စာသားရှိသည်ကို မေးခဲ့သည် (မဿဲ ၂၂:၁၉–၂၀)။ “ဧက္ကရာဇ်ဘုရင်” ဟု ဖြေကြားသည်ကို ကြားသောအခါ ဧက္ကရာဇ်ဘုရင်ပိုင်ဆိုင်သည်များကို ဧက္ကရာဇ်ဘုရင်အား ပြန်ပေးကြလော့၊ ဘုရားသခင်ပိုင်ဆိုင်သည်များကို ဘုရားသခင်အား ပေးကြလော့ ဟု ဟောကြားတော်မူခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၁)။ ဤသည်မှာ ဘာသာရေးမေးခွန်းကို ဖြေဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ဒင်္ဂါးပြားများသည် နိုင်ငံတော်အာဏာပိုင်ထံမှ စတင်ဖြစ်တည်လာခြင်းဖြစ်ပြီး အစိုးရသည် ထိုဒင်္ဂါးများကို ထိန်းချုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့် အခွန်ကောက်ခံပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဦးခေါင်းခွန်ဆောင်ခြင်းသည် ဘာသာရေးအရ “တရားမျှတသည်” ဟု ဆိုရမည်။

Jesus was not fooled by the flattery of the Pharisees and Herodians. He asked to be shown a coin, and when He received it, He asked further as to whose image and inscription was on the coin (Matt. 22:19–20). On hearing the answer “Caesar,” He then solved the issue by declaring that they should give Caesar what belonged to him and give to God what belonged to Him (v. 21). This answered the religious question. Coinage originated in the civil authority and the government was thereby perfectly within its rights to regulate it and tax it. It was thus “lawful” to pay the poll tax from a religious perspective.

 

၂၂:၂၃–၃၃။ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော မေးခွန်း။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ထင်ရှားသော ခေါင်းဆောင်အများစုသည် ဆဒ္ဒုကဲတို့ဖြစ်သည်။ ဆဒ္ဒုကဲတို့သည် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို မယုံကြည်ကြ (အပိုဒ် ၂၃)။ ဤသည်မှာ ဆဒ္ဒုကဲတို့သည် ကျမ်းစာဟု အသိအမှတ်ပြုသည်မှာ မောရှေငါးကျမ်းသာ (ကမ္ဘာဦး၊ ထွက်မြောက်ရာ၊ ဝတ်ပြုရာ၊ တောလည်ရာ၊ တရားဟောရာ) ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းဆိုင်ရာ အယူအဆသည် ထိုငါးကျမ်းတွင် မရှိဟု သူတို့ယူဆခဲ့ကြသည်။ ယေရှုအား မေးမြန်းရာတွင် ဆဒ္ဒုကဲတို့သည် တရားဟောရာ ၂၅:၅–၁၀ တွင်ရှိသော စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဥပဒေတစ်ခုကို ကိုးကားခဲ့ကြသည်။ ညီအစ်ကိုများ အတူနေကြပြီး တစ်ဦးသေဆုံးပါက သူ၏ဇနီးကို မိသားစုပြင်ပသို့ လက်ထပ်ခွင့်မပေးဘဲ ကျန်ရစ်သော ညီအစ်ကိုက ထိုမုဆိုးမကို လက်ထပ်ရမည်။ ထိုအိမ်ထောင်မှ ပထမဆုံးမွေးဖွားသော ယောက်ျားကလေးကို သေဆုံးသွားသော ညီအစ်ကို၏နာမည်ဖြင့် မှတ်ပုံတင်ရမည်။ သို့မှသာ ထိုနာမည်သည် ဣသရေလအမျိုးမှ “ပျက်စီးခြင်း” မရှိစေရန် (တရားဟောရာ ၂၅:၆)။ ဤဥပဒေသည် သေဆုံးသွားသော ညီအစ်ကို၏ မြေယာနှင့် အခြားပစ္စည်းများကို မိသားစုအတွင်း ဆက်လက်ထားရှိစေရန် လက်တွေ့အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်။

22:23–33. A Question about the Resurrection. Many of the high priests and prominent leaders were Sadducees. The Sadducees did not believe in the resurrection (v. 23). This grows out of the fact that the Sadducees recognized as Scripture only the five books of Moses (Genesis, Exodus, Leviticus, Numbers, and Deuteronomy). They believed that the idea of resurrection was absent from those works. In their question to Jesus, the Sadducees cited a very interesting law found in Deuteronomy 25:5–10. If brothers resided together and one of them died, rather than let his widow marry outside the family, the other brother was to marry her, and the firstborn male of the union was to be given the dead brother’s name so that this name would not be “blotted out” from Israel (Deut. 25:6). This law had the practical result of ensuring that the brother’s landholdings and other possessions were kept within the family.

 

ဆဒ္ဒုကဲတို့သည် ယေရှုအား သီအိုရီအရ မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့ဘက်မှ ဤမေးခွန်းသည် လုံးဝလှည့်စားရန်ရည်ရွယ်ချက်ရှိသော်လည်း သူတို့သည် သေသူများ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ယုံကြည်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ညီအစ်ကို ခုနစ်ယောက်ရှိပြီး တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် သေဆုံးခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထိုညီအစ်ကိုများအားလုံးသည် တစ်ဦးကျန်ရစ်ခဲ့သော မုဆိုးမအတွက် တာဝန်ကျေခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ထိုမိန်းမသည် သားသမီးမရှိဘဲ ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး ညီအစ်ကိုတိုင်းနှင့် တစ်ချိန်တစ်ခါ လက်ထပ်ခဲ့ဖူးသည်။ ထို့ကြောင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်သောအခါ ထိုမိန်းမသည် မည်သူ၏ဇနီးဖြစ်မည်နည်း ဟူ၍ မေးခဲ့ကြသည်။ ယေရှုက ရှင်ပြန်ထမြောက်သူများသည် ကောင်းကင်တမန်များနှင့်တူပြီး လက်ထပ်ခြင်းမပြုကြဟု ဖြေကြားတော်မူသည် (မဿဲ ၂၂:၃၀)။ ထို့ကြောင့် သူတို့ထုတ်ခဲ့သော ပြဿနာသည် အဓိပ္ပာယ်မရှိတော့ပေ။ ယေရှုသည် ထပ်မံရှင်းပြတော်မမူဘဲ ချက်ချင်းပင် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းအယူဝါဒကို ခုခံကာကွယ်တော်မူခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၁–၃၂)။ ဤသည်မှာ မေးခွန်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်သည်။

The Sadducees put a theoretical case to Jesus—one that was entirely disingenuous on their part since they did not even believe in the resurrection of the dead. There were seven brothers who died one after another but who had all done their duty for the widow left by one of the brothers. The end result, as the woman remained childless, was that she was at one time or other married to each of the brothers. The question was, then, whose wife she would be after the resurrection. Jesus replied that those who are resurrected will be like the angels and not marry (Matt. 22:30). Thus, the problem that was put to Him was moot. Jesus did not elaborate further but instead immediately defended the doctrine of the resurrection (vv. 31–32), which was the main point of the question.

 

၂၂:၃၄–၄၀။ အကြီးဆုံးပညတ်တော်။ အပိုဒ် ၃၆ ရှိ မေးခွန်းသည် အရင်မေးခွန်းနှစ်ခုထက် ရန်လိုမှုနည်းပါးသည်။ မေးသူသည် ယေရှု၏အဖြေကို စစ်မှန်စွာ စိတ်ဝင်စားခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ပညတ်တရားတွင် အကြီးဆုံးပညတ်မှာ အဘယ်နည်းဟူ၍ မေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၆)။ ဤနေရာတွင် တရားဟူသည်မှာ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသော ဘုရားသခင်၏တရားကို ဆိုလိုသည်။ ယေရှုသည် ခြောက်ချက်မရှိဘဲ ဖြေကြားတော်မူခဲ့သည်။ ပထမဦးစွာ ယေရှုခေတ်က ဘာသာဝင်ဂျူးများနှင့် ယနေ့တိုင် ဆုတောင်းချိန်တွင် ရွတ်ဆိုကြသော ကျမ်းချက်တစ်ခုကို ကိုးကားတော်မူသည်။ တရားဟောရာ ၆:၄–၅။ တရားဟောရာတွင် နှလုံး၊ ဝိညာဉ်၊ ခွန်အားအားလုံးဖြင့် ဆိုသည်မှာ အပြည့်အဝ ကိုယ်စွမ်းပြည့်စွမ်းဖြင့် ဆိုလိုသည်။ မဿဲ ၂၂:၃၇ တွင် စဉ်အတန်းမှာ “နှလုံး/ဝိညာဉ်/စိတ်” ဖြစ်ပြီး မာကု ၁၂:၃၀ နှင့် လုကာ ၁၀:၂၇ တို့နှင့်လည်း အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အဓိပ္ပာယ်မှာ တူညီသည်။ လူတစ်ဦးသည် မိမိတစ်ကိုယ်လုံးဖြင့် ဘုရားသခင်ကို ချစ်ရမည်။

22:34–40. The Great Commandment. The question in v. 36 is less hostile than the two preceding questions. It could be that the questioner was really interested in Jesus’s answer. The question was regarding which was the greatest commandment in the law (v. 36). The law, in this case, designates God’s law, as revealed in the OT. Jesus had no hesitation in answering. He first quoted from a biblical passage recited by pious Jews at the time of Jesus and even to this day: Deuteronomy 6:4–5. All your heart, soul, and strength in Deuteronomy refers to nothing less than a total commitment. Matthew 22:27 has the sequence “heart/soul/mind,” as do the parallel passages of Mark 12:30 and Luke 10:27. Yet the implication is the same. One must love God with one’s total being.

 

ယေရှုကိုးကားသော ဒုတိယပညတ်မှာ ဝတ်ပြုရာ ၁၉:၁၈ တွင်ရှိသည်။ ဤကျမ်းချက်သည် ယေရှုနှစ်သက်ရာကျမ်းချက်ဖြစ်ပြီး မဿဲခရစ်ဝင်တွင် သုံးကြိမ် (၅:၄၃၊ ၁၉:၁၉၊ ၂၂:၃၉) ကိုးကားထားသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းမှ အခြားကျမ်းချက်များထက် များစွာကိုးကားခဲ့သည်။ ကိုယ်ချစ်သကဲ့သို့ ဣမ့်နောက်လူကို ချစ်လော့ ဟူသော ပညတ်တွင် ကျန်ရစ်သော တရားအားလုံး အနှစ်ချုပ်ရှိသည်ဟု ယေရှုမိန့်တော်မူသည် (၂၂:၃၉)။ ဤသို့မိန့်ဆိုခြင်းဖြင့် ယေရှုသည် မှန်ကန်သောအပြုအမူ၏ အဓိကအချက်ကို အလေးပေးတော်မူခဲ့သည်။ ထိုအပြုအမူမှာ ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် အပြည့်အဝတည်ရှိသော အပြုအမူဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ဝိညာဉ်ရေးအားကိုးဖြင့် ကြိုးစားအားထုတ်မှုဖြင့် ရရှိသော ဖြောင့်မတ်ခြင်းမဟုတ်။ ဘုရားသခင်၏တရားတွင် ပြသထားသော ဘုရားသခင်၏ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို ကျွန်ုပ်တို့ဘဝ၌ ထင်ဟပ်စေခြင်းဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ယေရှု၏ဘဝ၊ အသေခံခြင်း၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းတွင် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ပြသထားသော ချစ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

The second “law” that Jesus cited is found in Leviticus 19:18. This text must have been a favorite of Jesus, as it is cited three times in Matthew (5:43; 19:19; 22:39), more than any other text from the OT. Jesus said that the rest of the law is summed up in the command to love one’s neighbor as one’s self (22:39). In saying what He did, Jesus emphasized the core of His understanding of correct behavior. It is behavior fully and totally grounded in love. This is not a righteousness by effort available to the spiritual athlete; it is reflecting in one’s life the love of God that has been shown to us in His law and particularly in the life, death, and resurrection of Jesus for us.

 

၂၂:၄၁–၄၆။ ဒါဝိဒ်၏သားတော်နှင့်ပတ်သက်သော မေးခွန်း။ ယေရှုသည် ဆန့်ကျင်ဘက်သူများအား ခရစ်တော် (ဂရိဘာသာဖြင့် ခရစ်တော်) ကို မည်သို့ထင်မြင်သည်နှင့် မည်သူ၏သားတော်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆသည်ကို မေးခွန်းနှစ်ခုမေးတော်မူသည် (အပိုဒ် ၄၂)။ ဖာရိရှဲတို့သည် ခန့်မှန်းနိုင်သကဲ့သို့ ဒါဝိဒ်၏သားတော်ဟု ဖြေကြားခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ယေရှု၏နောက်မေးခွန်းအရ ထိုဖြေဆိုချက်သည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာဖြစ်သည်။ သူသည် ခရစ်တော်ဆာလံ ၁၁၀ ကို ကိုးကားတော်မူသည်။ ထိုဆာလံတွင် ဒါဝိဒ်သည် ခရစ်တော်ကို သူ၏သခင်ဟု ခေါ်ဆိုထားသည် (အပိုဒ် ၁)။ ထို့နောက် ခရစ်တော်ကို ဒါဝိဒ်က သခင်ဟုခေါ်ဆိုထားသည်ကို မည်သို့ ဒါဝိဒ်၏သားဟု ဆိုနိုင်သနည်းဟု မေးတော်မူသည် (အပိုဒ် ၄၅)။ ဖာရိရှဲတို့၏ ခရစ်တော်နားလည်မှုသည် မှားယွင်းကြောင်း ဘာမျှမပိုမို ထင်ရှားစွာ ပြသခြင်းမရှိပေ။ သူတို့သည် ခရစ်တော်၏ လူ့ဇာစ်မြစ်ကို နားလည်နိုင်သော်လည်း ကောင်းကင်မှ ဆင်းသက်လာခြင်းကို လုံးဝလွဲချော်ခဲ့ကြသည်။ ဤအခက်အခဲသည် ဖာရိရှဲတို့ကို စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ယေရှုနှင့် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ငြင်းခုန်ခြင်းကို ရပ်တန့်ခဲ့ကြသည်။

22:41–46. Question about David’s Son. Jesus then asked His opponents two questions about what they thought of the Messiah (“Christ” in Greek) and whose son they believed Him to be (v. 42). The Pharisees responded predictably and correctly that He was the Son of David. But it was a partial response, as Jesus’s next question shows. He cited the messianic Psalm 110, in which David calls the Messiah his Lord (v. 1). Jesus then asked them how the Messiah could be referred to as David’s son when he calls Him “Lord” (v. 45). Nothing more clearly shows that the Pharisees’ understanding of the Messiah was flawed. They might have understood His human antecedents, but they missed entirely the fact of His heavenly origin. This conundrum was disturbing to the Pharisees, who decided to cease their open debate with Jesus.

 

အခန်းကြီး - ၂၃

၂၃:၁–၃၆။ ကျမ်းတတ်များနှင့် ဖာရိရှဲတို့ကို အပြစ်တင်ခြင်း။ ပထမရာစုဂျူးဘာသာတွင် မတူညီသော အုပ်စုငယ်များစွာ ရှိခဲ့သည်ကို ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် တွေ့ရသည်။ ထိုအုပ်စုများမှာ ဆဒ္ဒုကဲ၊ ဟေရုဒ်ပါတီဝင်၊ ကျမ်းတတ်၊ ဇေလောတီ၊ ဖာရိရှဲတို့ဖြစ်သည်။ ဤအုပ်စုများအနက် ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် ယေရှုနှင့် ဖာရိရှဲတို့၏ ဆက်ဆံရေးကို အခြားအုပ်စုများထက် များစွာအာရုံစိုက်ဖော်ပြထားသည်။ အကြောင်းမှာ ဖာရိရှဲတို့သည် ယေရှုသွားရောက်ဟောပြောခဲ့သော လူထုကြားတွင် ဩဇာအများဆုံးရှိသော အုပ်စုဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

23:1–36. Denouncing the Scribes and the Pharisees. Several different subgroups within first-century Judaism are visible in the Gospels. In them we meet the Sadducees, the Herodians, the scribes, the Zealots, and the Pharisees. Of these groups, much more attention is given in the Gospels to the interaction between Jesus and the Pharisees than any of the other groups. The main reason for this is that the Pharisees were the group that had the most influence with the common people among whom Jesus conducted His mission.

 

မဿဲ ၂၃:၁–၃၆ သည် ယေရှုရှုတ်ချသော ဖာရိရှဲတို့အပေါ် ရှည်ကြာစွာ အပြစ်တင်ခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ဖာရိရှဲတို့သည် ဘုရားသခင်၏တရားကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနေကြသည်ဖြစ်၍ သူတို့ပြောသမျှကို နားထောင်သင့်သည်။ သို့သော် သူတို့ပြုသမျှကို မလိုက်နာရန် အတိအလင်း စတင်ဟောကြားတော်မူခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁–၃)။ ဒုတိယအနေဖြင့် ဖာရိရှဲတို့သည် အခြားသူများ ဘာသာဝင်ကောင်းဟု မြင်စေရန်အတွက်သာ ဘာသာရေးကျင့်ကြံသည်ဟု အပြစ်တင်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၅–၇)။ သူတို့သည် ဖိလတ်တေးလာ (ဆုတောင်းသေတ္တာ) ကို ကျယ်စွာလုပ်ကာ အဝတ်ဖျားကို ရှည်စွာချည်ထားသည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဖိလတ်တေးလာ သို့မဟုတ် တေဖိလင်သည် လက်မောင်းနှင့် နဖူးပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားသော သေတ္တာငယ်များဖြစ်ပြီး ကျမ်းစာအချို့ကို ထည့်ထားသည်။ ဆုတောင်းချိန်တွင် တပ်ဆင်ရပြီး ယေရှုခေတ်က လူများစွာသည် တစ်နေ့လုံး တပ်ဆင်ထားတတ်သည်။ ဤဓလေ့သည် ထွက်မြောက်ရာ ၁၃:၉၊ ၁၆ နှင့် တရားဟောရာ ၆:၈၊ ၁၁:၁၈ ကို စာသားအတိုင်း နားလည်ခြင်းမှ ပေါက်ဖွားလာခြင်းဖြစ်သည်။ တရားဟောရာ ၆:၄–၅ တွင် ဆုတောင်းစကားပြောပြီးနောက် လက်ပေါ်၊ နဖူးပေါ်၊ တံခါးတိုင်ပေါ် ချည်နှောင်ထားရန် နိမိတ်လက္ခဏာအဖြစ် ညွှန်ကြားထားသည် (တရားဟောရာ ၆:၈–၉)။ ယေရှုရည်ညွှန်းသော အဝတ်ဖျားသည် ဘုရားသခင်၏တရားကို သတိရစေရန် ဣသရေလလူမျိုးအား ဘုရားသခင်ညွှန်ကြားထားသော အရာဖြစ်သည် (တောလည်ရာ ၁၅:၃၈–၃၉၊ တရားဟောရာ ၂၂:၁၂)။ စိတ်ဝင်စားစရာမှာ ယေရှုကိုယ်တိုင်လည်း ထိုအဝတ်ဖျားကို တပ်ဆင်ထားပြီး သွေးယိုခြင်းရောဂါပျောက်ကင်းခဲ့သော မိန်းမသည် ထိုအဝတ်ဖျားကို တို့ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (မဿဲ ၉:၂၀၊ လုကာ ၈:၄၄)။ ယေရှုသည် တရားကိုလိုက်နာလိုသူများ အဝတ်ဖျားနှင့် ဖိလတ်တေးလာတပ်ဆင်ခြင်းကို မေးခွန်းထုတ်ခြင်းမပြုခဲ့ပေ။ သို့သော် ဘုန်းကြီးခြင်းအတွက်သာ ပြသလိုပြုမူသူများ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို မေးခွန်းထုတ်တော်မူခဲ့သည်။

Matthew 23:1–36 consists of an extended denunciation of the Pharisees by Jesus. He rather pointedly began by saying that one should pay attention to what the Pharisees say—after all they are interpreting the will of God as expressed in His law—but not do what they do (vv. 1–3). Second, Jesus accused the Pharisees of being religious in order to be perceived by others as religious (vv. 5–7). He said they make their phylacteries broad and their fringes long. Phylacteries, or tefillin, are small boxes placed on the arm or the forehead that contain copies of certain verses from the Bible. They are worn during prayers, and at the time of Jesus, many also wore them during the whole day. The practice was based on a literal understanding of Exodus 13:9, 16, and Deuteronomy 6:8; 11:18. After providing the words of a prayer in Deuteronomy 6:4–5, the instruction is given that they were to bind them on their hands, foreheads, and doorposts as signs (Deut. 6:8–9). The fringe to which Jesus referred was something that God commanded His people to wear to remind them of His law (Num. 15:38–39; Deut. 22:12). Interestingly enough, Jesus wore such a fringe, and it was this fringe that the woman who was healed of her flow of blood touched (Matt. 9:20; Luke 8:44). Jesus did not question whether or not fringes and phylacteries should be worn by those wishing to follow the law, but He did question the motives of those who did so for display rather than piety.

 

တတိယအနေဖြင့် ဖာရိရှဲတို့သည် ဘာသာရေးကို လူများရှေ့တွင် ပြသခြင်းဖြင့် ကိုယ်ကိုကိုယ်မြင့်မြတ်စေရန် ကြိုးစားသည်ဟု အပြစ်တင်တော်မူသည်။ ဖာရိရှဲတို့သည် လမ်းမပေါ်လျှောက်လာစဉ် လူများက အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံချင်ကြ၏၊ ပွဲတော်နှင့် ဂျူးတန်ပြည်တို့တွင် အထူးထိုင်ခုံများတွင် ထိုင်ချင်ကြ၏၊ ရဗ္ဗိဟု ခေါ်ဆိုခြင်းခံချင်ကြ၏ ဟု မိန့်တော်မူသည် (မဿဲ ၂၃:၆–၇)။ ထို့နောက် ယေရှုသည် တပည့်တော်များအား ရဗ္ဗိ သို့မဟုတ် ဆရာဟု မခေါ်ရန် မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၈၊ ၁၀)။ ယေရှု၏နောက်လိုက်များတွင် ဆရာ သို့မဟုတ် ရဗ္ဗိဟု ခေါ်ဆိုရန် အရည်အချင်းပြည့်မီသူအချို့ ရှိမည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ယေရှုကိုယ်တိုင် ဆရာ၊ ရဗ္ဗိဟု ခေါ်ဆိုခြင်းခံရပြီး တပည့်များကို စုရုံးထားခဲ့သည်။ သူနှင့် တပည့်တော်များသည် အခြားရဗ္ဗိများကဲ့သို့ တပည့်များနှင့်အတူ နေထိုင်လုပ်ကိုင်ပြီး သူတို့ကို ဆရာ၊ ရဗ္ဗိဖြစ်လာစေရန် သင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်ဘာသာတွင်လည်း ဆရာအဖြစ် တာဝန်ယူသူများ ရှိခဲ့သည်။ ကျန်ရစ်သော တပည့်တော် ဆယ့်တစ်ပါးအားလုံးသည် ယေရှု၏အတွင်းစက်ဝိုင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အသေခံခံရချိန်တွင် သုံးနှစ်ကျော် ယေရှုထံမှ ကိုယ်တိုင်သင်ယူခဲ့သူများဖြစ်၍ ထိုအခန်းကဏ္ဍနှင့် ကိုက်ညီသည်။ သို့သော် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်ဘာသာတွင် ဆရာအဖြစ် တာဝန်ယူသူများရှိသော်လည်း ယေရှုသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ချဲ့ကားခြင်းနှင့် လူ့ဂုဏ်ကို ရှာမှီးခြင်းမှ နောက်လိုက်များကို သတိပေးတော်မူခဲ့သည်။ ဧကန်စင်စစ် ယေရှုမိန့်တော်မူသည်မှာ သူတို့အကြားတွင် အကြီးဆုံးသောသူသည် ဣမ့်တို့၏အစေခံဖြစ်ရမည် (အပိုဒ် ၁၁)၊ မြင့်မြတ်လိုသူသည် နှိမ့်ချခြင်းခံရမည် ဟူ၍ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၂)။

Third, Jesus accused the Pharisees of trying to further their own importance through their overt practice of religion. The Pharisees, He said, liked to be recognized as they walked through the streets, liked the important seats at feasts and in the synagogues, and liked to be called rabbi (Matt. 23:6–7). Jesus then said to His followers that they should not be called rabbi or teacher (v. 8, 10), implying that among His followers some would be qualified to be called teacher or rabbi. Jesus Himself was called teacher and rabbi and had gathered disciples around Himself. He and they lived and worked in a similar way in which other rabbis worked with their disciples and taught them to become teachers and rabbis in their turn. Thus it was natural that there were those within early Christianity who would also take on the role of teacher. All of the eleven surviving apostles would have fit this role, in that they had been part of Jesus’s inner circle and had received over three years of personalized instruction from Him by the time He was crucified. But even though there were some within early Christianity who took on the role of teacher, Jesus warned His followers against self-aggrandizement and seeking after human recognition. Indeed, Jesus said that the greatest among them must be their servant (v. 11), and whoever would be exalted must be humbled instead (v. 12).

 

ယေရှုသည် ကျမ်းတတ်များနှင့် ဖာရိရှဲတို့အား အမင်္ဂလာခုနစ်ပါး ကြေညာတော်မူသည် (အပိုဒ် ၁၃–၂၉)။ ထိုအမင်္ဂလာအားလုံးနီးပါးသည် ကျမ်းတတ် (“ဂရာမေးတေး” ဆိုသည်မှာ ကျမ်းတတ် သို့မဟုတ် တရားဆရာ) နှင့် ဖာရိရှဲတို့ကို ရည်ညွှန်းပြီး လျှို့ဝှက်သူများ ဟု ခေါ်ဆိုထားသည် (အပိုဒ် ၁၃၊ ၁၅၊ ၂၃၊ ၂၅၊ ၂၇၊ ၂၉)။ ဂရာမေးတေးဟူသော စကားသည် စာဖတ်တတ် စာရေးတတ်သူကို ဆိုလိုသည်။ ရောမခေတ် သန့်ရှင်းရာအရပ်၌ စာတတ်မြောက်မှုသည် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ရှိသော်လည်း လူဦးရေအားလုံး မဟုတ်ခဲ့ပေ။ အစိုးရအလုပ်များ၊ စစ်တပ်အပါအဝင် နှင့် ကုန်သွယ်ရေးတွင် စာရေးသားမှုကို များစွာသုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ သို့သော် လူဦးရေအများစုသည် ပုံမှန်စာဖတ်ခြင်း စာရေးခြင်း မပြုကြပေ။ ထို့ကြောင့် ကျမ်းတတ်ကဲ့သို့ ဤနည်းပညာတွင် ကျွမ်းကျင်သူများသည် အစိုးရအဖွဲ့ သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်းများတွင် အလုပ်အကိုင်ရတတ်သည်။ ဖာရိရှဲတို့မှာ ဓမ္မဟောင်းတရားအတိုင်း ဘဝကို ကျင့်ကြံရန် ကြိုးစားသူများဖြစ်သည်။ သူတို့သည် တရားကို ခြံစည်းရိုးခတ်ခြင်းဟု သူတို့၏အလုပ်ကို ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ချောက်ကမ်းပါးအနီးတွင် ခြံစည်းရိုးခတ်သလိုပင် တရားကို မတော်မတဆ ချိုးဖောက်မိခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်ဖြစ်သည်။ ဖာရိရှဲတို့သည် သူတို့၏တရားအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို လူများတရားမဖောက်စေရန် ကာကွယ်ပေးသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ထိုလုပ်ငန်းစဉ်တွင် လူ့ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ တရားကို စိတ်ဝင်စားသောကြောင့် ဖာရိရှဲအများစုသည် ကျမ်းတတ်များလည်း ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။

Jesus then pronounced seven woes over the scribes and the Pharisees (vv. 13–29), all but one of which addressed the grammateis—“scribes” or “teachers of the law”—and the Pharisees, and called them “hypocrites” (vv. 13, 15, 23, 25, 27, 29). The term grammateus literally means somebody able to read and write. During the Roman era in the Holy Land, like the rest of the Roman world, literacy was reasonably widespread, although not universal. Those in government positions, including the army, used the written word often in their work, as did those in commerce. But the vast majority of the population did not regularly read, let alone write. Thus somebody expert in these skills, such as a scribe, would often find himself employed in government or private bureaucracies. The Pharisees, on the other hand, were those who tried to live their lives according to the OT laws. They described their work as putting a fence around the law. This was just as one would put a fence near the edge of a cliff so nobody would fall off accidentally. The Pharisees perceived their interpretation of the law as keeping people from breaking the law. In the process they created human traditions. Because of their interest in the law, many Pharisees were also scribes.

 

အမင်္ဂလာ ၁။ ကျမ်းတတ်များနှင့် ဖာရိရှဲတို့သည် တရားအားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကြောင့် သူတို့ကိုယ်တိုင် ကောင်းကင်နိုင်ငံသို့ မဝင်ရုံမျှမက အခြားသူများကိုပါ ဝင်ရောက်ခြင်းမှ တားဆီးသည်ဟု လျှို့ဝှက်သူများဟု အပြစ်တင်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၁၃)။

Woe 1. Jesus accused the scribes and Pharisees of hypocrisy in that the net effect of all their interpretation of the law was that not only did they not enter the kingdom of heaven, but that they also prevented others from entering it (v. 13).

 

၂။ ယေရှုသည် ဖာရိရှဲတို့၏ အပြင်ပန်းဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းမှုကို ကျင့်သုံးနေချိန်၌ မုဆိုးမများကို သူတို့ပိုင်ဆိုင်ရာအားလုံးကို ကုန်ခန်းအောင် လုယူနေသည်ကို ရှုတ်ချတော်မူ၏ (အပိုဒ် ၁၄)။ ထိုနည်းဖြင့် သူတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ နှစ်မျိုးလုံးတွင် တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်ကြောင်း (လောဘနှင့် မာန) ထောက်ပြတော်မူ၏။ ဤဒုက္ခတ်ချမှုသည် အချို့လက်ရေးကျမ်းများတွင် မပါရှိသော်လည်း၊ မာကု ၁၂း၄၀ နှင့် လုကာ ၂၀း၄၇ တို့တွင် တွေ့ရှိရသည်နှင့် ဆင်တူသဖြင့် ဤနေရာ၌ ရှင်းလင်းစွာ ပါဝင်သည်။

Woe 2. Jesus condemned the Pharisees’ practice of outward piety while milking the widows dry of all of their resources (v. 14). In this way, He pointed out that their motivations were selfish on both accounts (greed and pride). This woe does not appear in some manuscripts, but it is similar to that found in Mark 12:40 and Luke 20:47 and thus clearly part of this discourse.

 

၃။ ယေရှုသည် ဖာရိရှဲတို့ကို လူတစ်ဦးကို ကိုးကွယ်သူအဖြစ် ပြုလုပ်ရန် (နောက်လိုက်တစ်ဦးဖြစ်အောင် လုပ်ရန်) အလွန်အကြိုးထုတ်နေသော်လည်း၊ သမ္မာကျမ်းစာဘာသာရေးကို မှားယွင်းစွာ နားလည်ထားသဖြင့် အသစ်ကိုးကွယ်သူများသည် ပျက်စီးခြင်းထဲသို့ ရောက်သွားလိမ့်မည်ဟု စွပ်စွဲတော်မူ၏ (မဿဲ ၂၃း၁၅)။ သူတို့ကြေညာနေသော သတင်းစကားသည် ကယ်တင်ခြင်းသတင်းစကား မဟုတ်ချေ။

Woe 3. Jesus then accused the Pharisees of going to great efforts to make a proselyte (a convert), but because of their distorted understanding of biblical religion, the new converts would be going into perdition (Matt. 23:15). The message they were proclaiming was not a saving message.

 

၄။ ယေရှုသည် ဖာရိရှဲတို့ကို ကျမ်းသစ္စာဂတိများအနက် မည်သည်ကို လိုက်နာရမည်၊ မည်သည်ကို မလိုက်နာရဟု အလွန်ညံ့ဖျင်းသော အကြံဉာဏ်ပေးနေသည်ဟု စွပ်စွဲတော်မူ၏။ စာချုပ်များကို ချမ်းသာသူများနှင့် အခြားသူများက သိရှိအသုံးပြုခဲ့ကြပြီး (ဥပမာ၊ အိမ်ထောင်စာချုပ်ကို အလွန်ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုခဲ့သည်)၊ ၎င်းတို့၏ တရားဝင်မှုကို ကျမ်းသစ္စာဂတိဖြင့် အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ ရောမဧကရာဇ်အင်ပါယာတွင် နေထိုင်သူအများစုအတွက် ဘုရားတစ်ပါးပါးကို အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ယုဒလူမျိုးများသည် ဗိမာန်တော်ပဲ့တိုင် သို့မဟုတ် ဗိမာန်တော်ကိုယ်တိုင်ဖြင့်သာ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ရမည်ဖြစ်သည်။ လူ့သဘာဝသည် ရာစုနှစ်များအတွင်း မပြောင်းလဲခဲ့ဘဲ၊ ယနေ့ခေတ်တွင် စာချုပ်များကို ဖျက်ရန် ကြိုးစားသည်နှင့်အမျှ ရှေးခေတ်ကမ္ဘာတွင်လည်း ထိုနည်းတူပင်။ ယေရှုက ဗိမာန်တော်ဖြင့် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ခြင်း (ဖာရိရှဲတို့အဆိုအရ စာချုပ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်) နှင့် ဗိမာန်တော်ရွှေဖြင့် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ခြင်း (စာချုပ်ကို မဖျက်ဆီးနိုင်) ကို ခွဲခြားခြင်းသည် မမှန်ကန်ကြောင်း ထောက်ပြတော်မူ၏။

Woe 4. Jesus then charged the Pharisees with giving very poor advice as to which oaths are binding and which oaths are not. While contracts were known and used by the wealthy elite and others (e.g., a marriage contract was very widely used), their validity was underlined by the swearing of an oath. For most of those living in the Roman Empire, this would mean invoking the name of a god. This was not to be done by Jews, who were to swear only by the altar of the temple or by the temple itself. Human nature has not changed over the centuries, and just as people try to break contracts today, they also did so in the ancient world. Jesus pointed out that it was not valid to distinguish between swearing by the temple (in which case the contract could be broken, according to the Pharisees) or by the gold of the temple (in which case the contracts could not be broken).

 

၅။ ယေရှုသည် စာတတ်ကျမ်းပြုဆရာများနှင့် ဖာရိရှဲတို့ကို ဆယ်ဘို့တစ်ဘို့ပေးခြင်း အလေ့အကျင့်၌ အာသောတရားရှိသည်ဟု စွပ်စွဲတော်မူ၏။ ပညတ်တို့အရ မြေမှထွက်သော အသီးအနှံအားလုံးကို ဆယ်ဘို့တစ်ဘို့ ပေးရမည်ဖြစ်ပြီး ယဇ်ပုရောဟိတ်များထံ ဗိမာန်တော်၌ ပေးအပ်ရသည် (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၂၇း၃၀-၃၃၊ တောလည်ရာကျမ်း ၁၈း၂၁-၂၄)။ ဖာရိရှဲတို့သည် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များဖြစ်သော ပူစီနံ၊ စမုန်နှင့် ဇီရာစေ့တို့ကိုပင် ဆယ်ဘို့တစ်ဘို့ ပေးကြသည် (မဿဲ ၂၃း၂၃)။ ယေရှုက စာတတ်ကျမ်းပြုဆရာများနှင့် ဖာရိရှဲတို့သည် တရားဓမ္မ၊ ကရုဏာနှင့် ယုံကြည်ခြင်း စသည့် ပညတ်၏ ပို၍အရေးကြီးသော အရာများကို လျစ်လျူရှုထားပြီး ဤအသေးစိတ်ကို စောင့်ထိန်းနေသည်ဟု စွပ်စွဲတော်မူ၏ (အပိုဒ် ၂၃၊ ဘုရားသခင်နှင့် လူသားတို့ကို ချစ်ခြင်း ကိုလည်း ထည့်နိုင်သည် [မဿဲ ၂၂း၃၄-၄၀])။ ဆယ်ဘို့တစ်ဘို့ပေးခြင်း၌ စေ့စပ်သေချာရမည်ဟုလည်း အကြံပြုတော်မူရာ ခရစ်ယာန်များအတွက် ဆယ်ဘို့တစ်ဘို့ပေးခြင်း ပညတ်ကို ထပ်မံအတည်ပြုတော်မူ၏။

Woe 5. Jesus then accused the scribes and Pharisees of hypocrisy in their tithing practice. According to the law, all crops should be tithed by presenting a tenth of the produce of the land to the priests at the temple (Lev. 27:30–33; Num. 18:21–24). The Pharisees were so particular that they would even tithe from the herbs that were grown in a kitchen garden: the mint, dill, and cumin (Matt. 23:23). Jesus accused the scribes and Pharisees of ignoring the more important matters of the law: justice, mercy, and faith (v. 23; one might add love for God and humankind [Matt. 22:34–40]) while attending to this fine detail of law observance. He also suggested that one should be meticulous about tithing, and in doing so, Jesus reaffirmed the law of tithing for Christians.

 

၆။ ယေရှုသည် စာတတ်ကျမ်းပြုဆရာများနှင့် ဖာရိရှဲတို့ကို ခွက်အပြင်ဘက်ကို ဆေးကြောသန့်ရှင်းသော်လည်း အတွင်းဘက်ကို ညစ်ပတ်ထားသည်ဟု စွပ်စွဲတော်မူ၏။ အပြင်ပန်းတွင် တရားဓမ္မ၏ ထောက်မခံသူများအဖြစ် ထင်ရှားသော်လည်း အတွင်း၌ လောဘနှင့် တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်ခြင်းတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည် (အပိုဒ်များ ၂၅-၂၆)။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဝိညာဉ်ရေးဘဝ အပြည့်အဝရှိရန်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့ပြုမူသမျှသည် အတွင်းစိတ်ခရစ်ယာန်တန်ဖိုးများကို ရှင်းလင်းစွာ ထင်ဟပ်ရမည်။

Woe 6. Jesus accused the scribes and Pharisees of cleaning the outside of the cup but leaving the inside dirty. While to outer appearances they were righteous upholders of the law, inside they were full of greed and self-indulgence (vv. 25–26). The wholeness of our spiritual life requires what we do to be a clear reflection of our inner Christian values.

 

၇။ ယေရှုက စာတတ်ကျမ်းပြုဆရာများနှင့် ဖာရိရှဲတို့သည် အပြင်ဘက်တွင် လှပသော်လည်း အတွင်း၌ လူသေအရိုးများနှင့် အညစ်အကြေးအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော အဖြူသားထားသော ဂူဗိမာန်များနှင့်တူသည်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (အပိုဒ် ၂၇)။ အခြားသူများရှုမြင်ရာတွင် ဖြောင့်မတ်သည်ဟု ထင်ရသော်လည်း အတွင်း၌ အာသောတရားနှင့် တရားမဲ့ယုတ်မာမှုတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည် (အပိုဒ် ၂၈)။ ဤဒုက္ခတ်ချမှုကို အ� previous တစ်ခုနှင့် မကြာခဏ ပေါင်းစပ်လေ့ရှိသော်လည်း အချက်အလက်တူညီပြီး နောက်ဆုံးဒုက္ခတ်ချမှုသို့ ကောင်းစွာ ကူးပြောင်းပေးသည်။

Woe 7. Jesus said the scribes and Pharisees were like whitewashed tombs—from the outside they look good, but inside they are full of the bones of the dead and all kinds of filth (v. 27). They look righteous to others, but inside they are full of hypocrisy and wicked lawlessness (v. 28). This woe is often combined with the previous one since the point is the same, but it also transitions nicely to the last woe.

 

၈။ ထို့နောက် ယေရှုသည် ရှေးပညာရှိပရောဖက်များအတွက် ဂူဗိမာန်များ တည်ဆောက်နေသော်လည်း ထိုပရောဖက်များကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သူများ၏ သားမြေးများဖြစ်နေသည်ဟု စွပ်စွဲတော်မူ၏ (၂၃း၂၉-၃၆)။ ယေရှုက သွေးချေးကြွေးကို တာဝန်ယူရမည်ဟု သတိပေးတော်မူပြီး ထိုသွေးချေးကြွေးသည် သူ၏နှုတ်မြွက်စကားကို ကြားနေသော မျိုးဆက်ပေါ် ကျရောက်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုလူများပင် လျှို့ဝှက်စွာ ယေရှုကို ဆန့်ကျင်ကြံစည်နေကြသော်လည်း အများသောနေရာ၌ ဆန့်ကျင်ရန် ကြောက်ရွံ့နေကြပြီး ဆိုးယုတ်သောမေးခွန်းများဖြင့်သာ မေးမြန်းနေကြသည်။

Woe 8. He next accused the scribes and Pharisees of building tombs for the ancient prophets while being descendants of those who murdered the prophets (23:29–36). Jesus warned them that they would be held responsible for the blood guilt and that it would come on the generation hearing His words. These same men were actively conspiring against Jesus in secret but were afraid to oppose Him in public, aside from asking Him malicious questions.

 

၂၃း၃၇-၃၉။ ယေရုရှလင်မြို့ကို အလွန်သနားတော်မူခြင်း။ ယေရှုသည် စာတတ်ကျမ်းပြုဆရာများနှင့် ဖာရိရှဲတို့အပေါ် ဒုက္ခတ်ချမှု ရှစ်ခုကို ကြေညာပြီးနောက် ယေရုရှလင်မြို့သို့ အာရုံပြောင်းတော်မူ၏။ ထိုမြို့သည် ပရောဖက်များ၏သွေးကို သွန်းခဲ့ရာနေရာဖြစ်သည်။ သို့သော် ယေရှုကိုယ်တော်က ကြက်မတစ်ကောင်သည် ဘေးရန်မှ ကာကွယ်ရန် အသိုက်ငယ်များကို တောင်ပံအောက်၌ စုဝေးစေသည်နှင့်အလား ယေရုရှလင်မြို့သားများကို စုဝေးစေလိုတော်မူ၏။ ယေရုရှလင်မြို့သည် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်လိမ့်မည်ဟု ယေရှုက တပည့်တော်များက ဗိမာန်တော်၏ ခမ်းနားသောအဆောက်အအုံများကို ဂုဏ်ယူစွာ ပြသစဉ် ထပ်မံမိန့်တော်မူခဲ့သည် (၂၄း၁-၂)။

23:37–39. Lament over Jerusalem. Jesus had pronounced eight woes on the scribes and Pharisees and now turned His attention to Jerusalem, the place in which the blood of prophets had been shed. Yet Jesus Himself wished to gather those in Jerusalem like a hen gathers her chicks to protect them from danger. Instead, Jerusalem itself would be laid waste, something that Jesus repeated to His disciples when they proudly showed Him the magnificent buildings of the temple (24:1–2).

 

အခန်းကြီး - ၂၄

၂၄:၁-၂၂၅:၄၆ ဟောပြောချက် ငါးခုမြောက်။ ဤခေတ်ကာလ၏ အဆုံး

မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် တွေ့ရသော ယေရှု၏ ဟောပြောချက်ငါးခုအနက် ငါးခုမြောကသည်လည်း “ပြီးပြီ” ဟူသော စကားဖြင့် အဆုံးသတ်သည် (၂၆:၁၊ နှိုင်းယှဉ် ၇:၂၈၊ ၁၁:၁၊ ၁၃:၅၃၊ ၁၉:၁)။ ငါးခုမြောက် ဟောပြောချက်၏ အစသည် မရှင်းလင်းချေ။ ၂၄:၁ မှ စတင်သလော၊ သို့မဟုတ် ဖာရိရှဲများအပေါ် ဒုက္ခဆယ့်ခြောက်ပါးများပါဝင်သလော (၂၃:၁-၃၆)။ မည်သည့်နည်းဖြင့်မဆို ငြင်းခုံနိုင်သည်။ ကျွနု်ပ်တို့သည် ဒုက္ခဆယ့်ခြောက်ပါးများကို ငါးခုမြောက် ဟောပြောချက်တွင် မထည့်သွင်းခဲ့ချေ။

24:1–25:46

Discourse 5: The End of the Age

Like all five of the other discourses of Jesus found in Matthew, the fifth finishes with words expressing that Jesus had finished (26:1; cf. 7:28; 11:1; 13:53; 19:1). The beginning of the discourse is less clear. Does it begin in 24:1, or does the discourse include the woes against the Pharisees in 23:1–36? A case could be made for either option. We have chosen not to include the woes in the discussion of the fifth discourse.

 

မဿဲခရစ်ဝင်၏ ငါးခုမြောက် ဟောပြောချက်မှာ ၂၄:၁ မှ ၂၅:၄၆ အထိ ဖြစ်သည်။ ဤအခန်းငယ်အားလုံးသည် ကမ္ဘာ့နောက်ဆုံးနေ့ရက်များနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ဟောပြောချက်သည် ယေရှု၏ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်းနှင့် ဤခေတ်ကာလ၏ အဆုံးသတ်ခြင်း၏ လက္ခဏာများကို ဖော်ပြခြင်းဖြင့် စတင်ပြီး ဥပမာပုံဆောင်ချက်များဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ထိုဥပမာများသည် နောက်ဆုံးခေတ်ကာလနှင့် ပတ်သက်၍ ယေရှုမိန့်ဆိုခဲ့သမျှ၏ လက်တွေ့အဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်စေရန် အခြေခံဖြစ်သည်။

The fifth discourse of Matthew consists of Matthew 24:1–25:46. Every one of these verses deals in one way or another with the events of the last days of earth. The discourse begins with Jesus outlining signs of His Second Coming and the end of the age, and it ends with a succession of parables that provide a framework of meaning to help the reader or listener understand the practical implications of what Jesus said about the end of the age.

 

၂၄:၁-၂။ ဗိမာန်တော် ဖျက်ဆီးခံရမည်ကို ဟောကြားခြင်း။ မဿဲ ၂၄:၁-၂ တွင် တပည်တော်များက ယေရှုအား ဗိမာန်တော်နှင့် ဆက်စပ်သော အဆောက်အဦများကို ပြသခဲ့ကြ၏။ ဟေရုဒ်မင်းကြီး အုပ်ချုပ်စဉ်အခါက စတင်ခဲ့သော ပြုပြင်မွမ်းမံမှုကို ဘာသာရေးအာဏာပိုင်များနှင့် ညှိနှိုင်းခဲ့ပြီး ပစ္စည်းအားလုံးနှင့် လုပ်အားများကို ကြိုတင်စုဆောင်းပြီးမှ ခွင့်ပြုခဲ့၏။ ဟေရုဒ်သေဆုံးပြီး အနှစ် ၃၀ ကျော်ကြာသော်လည်း ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်မှု မပြီးစီးသေးချေ။ ရောမလူမျိုးများက ခရစ်နှစ် ၇၀ တွင် ဖျက်ဆီးမှီးမွ ပြီးစီးခဲ့၏။ မပြီးစီးသော်လည်း အဆောက်အဦများသည် အလွန်ခမ်းနားလှ၏။ ဟေရုဒ်က ဗိမာန်တော်တည်ထားသော ကုန်းပြင်မြင့်ကို ချဲ့ထွင်ပြီး နံရံများကို အမိုးအကာများနှင့် ဝန်းရံခဲ့၏။

24:1–2. The Destruction of the Temple Foretold. Matthew 24:1–2 describes an occasion when the disciples of Jesus showed Him the buildings associated with the temple. Much is known about what Jesus was shown. The renovation of the buildings had begun during the reign of Herod the Great, who had negotiated with the religious authorities on how it should be accomplished. They gave permission for the work to be started only after Herod had gathered together all the materials that would be needed to complete the work and all the necessary craftsmen to actually do the work. Herod had been dead for over thirty years when the disciples showed Jesus the results of his planning, although the building of the temple itself was not completed until just before it was destroyed by the Romans in A.D. 70. Even though incomplete, the buildings themselves were magnificent. Herod had extended the platform on which the temple was built and surrounded the outer walls with impressive rows of covered columns (porticoes).

 

ယေရှု၏ ပရောဖက်ပြုချက်အတိုင်း ဗိမာန်တော်တွင် ကျောက်တစ်ချပ်မျှ မကျန်ရစ်ခဲ့ချေ။ ယနေ့ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များက အောက်ခြေနံရံများ၊ အမိုးအကာတိုင်များနှင့် အပေါ်နံရံမှ ပြုတ်ကျလာသော ကျောက်တုံးများကို တူးဖော်တွေ့ရှိထား၏။ နံရံများကို အလွန်ကြီးမ်းသော ထုဆစ်ထားသော ကျောက်သားများဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့၏။ အချို့ကျောက်တုံးများသည် ပိရမစ်များနှင့် စတုန်းဟန်းဂျ်ထက် ပိုမိုကြီးမားသည်။ ဗိမာန်တော်လုံးဝ ဖျက်ဆီးခံရမည်ဟု ယေရှုမိန့်ဆိုတော်မူသောအခါ တပည်တော်များ အံ့အားသင့်ခဲ့ကြပေမည်။

Jesus’s prophecy did come true. Not one stone of the temple itself was left standing on another. Today archaeologists have uncovered much of the lower walls of the temple, as well as many of the pillars from the porticoes and stones from the upper wall that had been tumbled over the walls during their destruction. The walls were made of very large dressed limestone. Some of the stones were much larger than those used to build the pyramids or Stonehenge. One can imagine the disciples’ dismay when Jesus foretold the total destruction of the temple.

 

၂၄:၃-၁၄။ ဆင်းရဲဒုက္ခများ စတင်ခြင်း။ ၂၄:၃ ရှိ မေးခွန်းအရ တပည်တော်များက ဗိမာန်တော် ဖျက်ဆီးခံရခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်က အခြားနိုင်ငံများကို ဖျက်ဆီးမည့် ဤခေတ်ကာလ၏ အဆုံးတွင် ဖြစ်မည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြပေမည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ယေရှု၏ အဖြေသည် ဖြစ်ရပ်နှစ်ခုဖြစ်သည်။ ဗိမာန်တော်ကို ခရစ်နှစ် ၇၀ တွင် ဖျက်ဆီးခဲ့သော်လည်း ယေရှု၏ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်းနှင့် ဤခေတ်ကာလ၏ အဆုံးသတ်ခြင်း မဖြစ်ခဲ့ချေ။ သို့သော် ယေရှုမိန့်ဆိုခဲ့သမျှသည် ဖြစ်ရပ်နှစ်ခုလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သည်။

24:3–14. The Beginning of Sorrows. The question in 24:3 suggests that the disciples may have anticipated that the temple would be destroyed at the end of the age, when the kingdom of God would destroy all other kingdoms. With the hindsight of history, we know that the answer to the disciples’ question is actually two different events. The temple was destroyed in A.D. 70, but neither the Second Coming of Jesus nor the end of the age took place at that time. So the destruction of the temple and the Second Coming are two separate events. But while they are two separate events, most of what Jesus said in His answers is true to both of the events.

 

ယေရှုသည် အချို့အရာများကို ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်း၏ လက္ခဏာဟု ထင်မှတ်နိုင်သော်လည်း မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးတော်မူ၏။ ခရစ်တော်အတု များ (အဆို ၅)၊ “စစ်ပွဲများနှင့် စစ်ပွဲသတင်းများ” ကို သတိပေးတော်မူပြီး ထိုအရာများ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း အဆုံးမဟုတ်ကြောင်း၊ စိုးရိမ်စရာ မလိုကြောင်း မိန့်တော်မူ၏ (အဆို ၆)။ စစ်ပွဲများနှင့် စစ်ပွဲသတင်းများသည် အဆုံး၏ လက္ခဏာ မဟုတ်ဘဲ ကြွလာခြင်းကို စောင့်ဆိုင်းရသော ကာလ၏ လက္ခဏာများသာ ဖြစ်သည်။ လူမျိုးများနှင့် နိုင်ငံတော်များ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆန့်ကျင်ကြလိမ့်မည်၊ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းများနှင့် ငလျင်လှုပ်ခြင်းများ ရှိလိမ့်မည် (အဆို ၇)။ ယင်းတို့သည် သန္ဓေတည်စဉ် အစောဆုံး ဆင်းရဲဒုက္ခမျှသာ ဖြစ်သည် (အဆို ၈)။ ယေရှုသည် စစ်ပွဲ၊ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်း၊ ငလျင်လှုပ်ခြင်းများကို သန္ဓေတည်စဉ် အစောဆုံး ဆင်းရဲဒုက္ခများနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူ၏။ သန္ဓေတည်ခြင်းစတင်လျှင် များသောအားဖြင့် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားပြီး အချိန်ကြာတတ်သည်။ ယင်းတို့သည် ကမ္ဘာ့အဆုံးနှင့် ကြွလာခြင်းကို ညွှန်ပြသော်လည်း ချက်ချင်းလက်ငင်း လက္ခဏာ မဟုတ်ချေ။

Jesus began by warning His disciples that some things that others might see as signs of His Second Coming and the end of the age are not. He warned of false Christs (v. 5) and “wars and rumors of wars.” He specifically said that they should not be alarmed because of the necessity for these things to occur and that the end was still future (v. 6). Jesus said that “wars and rumors of wars” were not signs of the end but characteristics of the time of waiting for His return. He then went on to say that nations and kingdoms would rise against each other and there would be famines and earthquakes (v. 7). These, Jesus said, are but the beginning of ōdinōn—“sorrows” or “birth pangs” (v. 8). Jesus compared wars, famines, and earthquakes to the pain at the start of labor. When labor begins it usually continues till a birth takes place. But it is sometimes a lengthy process, and Jesus wanted His listeners to realize that while wars, famines, and earthquakes indicate that the world will end and He will return, they are but the beginning of the process, not the immediate presages of the end itself.

 

ခရစ်ယာန်များကို လူမျိုးအားလုံးက မုန်းတီးကြလိမ်မည် (အဆို ၉)၊ ညှဉ်းဆဲခြင်းခံရလိမ့်မည်။ ချစ်မြတ်နိုးရသူများက သစ္စာဖောက်ကြလိမ့်မည် (အဆို ၁၀)၊ ပရောဖက်အတုများ ထွက်ပေါ်လာပြီး လူများစွာကို လမ်းမှားသို့ သွေးဆောင်ကြလိမ့်မည် (အဆို ၁၁)။ ယေရှု၏ နောက်လိုက်များစွာ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ ပျက်ပြယ်သွားကြလိမ့်မည် (အဆို ၁၂)။ နောက်ဆုံးထိ စိတ်နှလုံးမာန်သူမျှသာ ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်ကြလိမ့်မည် (အဆို ၁၃)။ ယေရှု၏ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်း၏ အတိအကျ လက္ခဏာနှစ်ခုအနက် တစ်ခုမှာ ဧဝံဂေလိတရားကို လူမျိုးအားလုံးသို့ သက်သေခံချက်အဖြစ် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ဟောပြောပြီးမှ အဆုံးရောက်လိမ့်မည် (အဆို ၁၄)။

The image of labor is appropriate to describe the convulsions that Jesus predicted would lead to the final events. Christians will be hated by all (v. 9), and they will be persecuted. They will be betrayed by those they love and trust (v. 10), and false prophets will arise who will lead many astray (v. 11). Many of His followers will lose their love and slip away from Christ (v. 12). Only those who endure to the end will be saved (v. 13). Jesus finally gave one of the two definitive signs of His Second Coming: the gospel would be preached throughout the earth as a testimony to all the nations, and then the end will come.

 

၂၄:၁၅-၂၈။ မဟာဆင်းရဲဒုက္ခကာလ။ ယေရှုသည် ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်း၏ ဒုတိယအဓိက လက္ခဏာအဖြစ် ဒံယေလက ပရောဖက်ပြုခဲ့သော “ပျက်စီးစေတတ်သော စက်ဆုပ်ရွံရှာဘွယ်အရာ” ကို ထုတ်ဖော်တော်မူ၏ (အဆို ၁၅၊ ဒံယေလ ၉:၂၇၊ ၁၁:၃၃၊ ၁၂:၁၃ ကို ကိုးကားရန်)။ ထိုအရာကို မြင်သောအခါ ချက်ချင်း ထွက်ပြေးကြရန် သတိပေးတော်မူ၏။ အိမ်အမိုးပေါ်တွင် ရှိလျှင် အိမ်ထဲသို့ ဝင်၍ ပစ္စည်းယူခြင်း မပြုရ (အဆို ၁၇)၊ လယ်ပြင်တွင် ရှိလျှင် အပေါ်ဝတ်ရုံကို ပြန်ယူရန် မလှည့်ရ (အဆို ၁၈)။ မဿဲ ၂၄:၁၆-၁၉ သည် ခရစ်နှစ် ၇၀ တွင် ယေရုရှှလင်မြို့ ဖျက်ဆီးခံရခြင်းနှင့် အလွန်သက်ဆိုင်သည်။ ခရစ်နှစ် ၆၆ မှစ၍ ရောမလူမျိုးများကို ဆန့်ကျင်သော ပုန်ကန်မှု ပေါ်ပေါက်ခဲ့၏။ ရောမစစ်တပ်များ စံတော်များကို ကိုင်ဆောင်၍ ယေရုရှလင်မြို့သို့ ချီတက်လာသည်ကို ခရစ်ယာန်များက ယေရှု၏ သတိပေးချက်ကို သတိရကြပြီး ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ ပေလ္လာမြို့သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြ၏။ ယေရှု၏ သတိပေးချက်ကြောင့် ယေရုရှလင်မြို့ ပြုတ်ကျသောအခါ ခရစ်ယာန်အနည်းငယ်မျှသာ သေဆုံးခဲ့၏။

24:15–28. The Great Tribulation. Jesus next identified the second major sign of His Second Coming: the appearance of the abomination causing desolation that was prophecied by Daniel (v. 15). He said no more about this than that He wanted the reader to understand, directing our attention to Daniel 9:27; 11:33; and 12:13. To this list may be added the image of the beast described in Revelation 13:11–18. (For further information on the abomination of desolation, see “The Abomination of Desolation in Mark,” p. 1322.)

 

ယေရှုသည် မိမိနောက်လိုက်များကို စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်အရာ တည်ထားသည်ကို မြင်သောအခါ ချက်ချင်းထွက်ပြေးကြရန် သတိပေးခဲ့သည်။ အိမ်မိုးပေါ်တွင်ရှိနေလျှင် အိမ်ထဲဝင်၍ ပစ္စည်းယူရန်ပင် မလိုဘဲ ချက်ချင်းထွက်ပြေးကြရန် (မဿဲ ၂၄:၁၇)။ လယ်ထဲတွင် အလုပ်လုပ်နေလျှင်လည်း အပေါ်ဝတ်ရုံကို ပြန်ယူရန် နောက်ပြန်မလှည့်ဘဲ ချက်ချင်းထွက်ပြေးကြရန် (အခန်း ၁၈)။ မဿဲ ၂၄:၁၆-၁၉ သည် ယေရုရှလင်မြို့ ပျက်စီးခြင်းနှင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သော အဖြစ်အပျက်များအတွက် အဓိကအားဖြင့် ချက်ချင်းအသုံးချခြင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းခေတ် ၆၆ ခုနှစ်တွင် ရောမတို့ကို ဆန့်ကျင်သော ပုန်ကန်မှုသည် သန့်ရှင်းရာပြည်တစ်ဝိုက်လုံးတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့သော်လည်း ရောမတို့သည် စစ်တပ်များစုစည်းကာ တဖြည်းဖြည်း ပြည်ကို နှိမ်နင်းခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ရောမတပ်များ ယေရုရှလင်သို့ ချဉ်းကပ်လာသည်ကို မြင်သောအခါ၊ တပ်တိုင်း၏ရှေ့ဆုံးတွင် ဂျူးများနှင့် ခရစ်ယာန်များ တစ်ပြိုင်နက် ရုပ်တုများဟု ယူဆသော အလံများကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်ကို မြင်သောအခါ၊ ယေရှု၏စကားကို သတိရပြီး ဂျော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက် ပေလလမြို့သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ ယေရှု၏သတိပေးချက်ကြောင့် ယေရုရှလင်မြို့ ရောမတို့လက်သို့ နောက်ဆုံးကျရောက်သောအခါ ခရစ်ယာန်နီးပါး တစ်ယောက်မျှ မသေဆုံးခဲ့ဟု ဆိုသည်။

Jesus warned His followers that when they saw the abomination of desolation, they should flee with all dispatch. If on the housetop, they should not even go into the house to gather belongings, but simply flee (Matt. 24:17). If working in a field, they should not even turn back to pick up their outer garment, but simply flee (v. 18). Matthew 24:16–19 had its most immediate application to the events that culminated in the destruction of Jerusalem in A.D. 70. Across the Holy Land there was a widespread revolt against the Romans, starting in A.D. 66. It took several years, but the Romans gathered together military forces and gradually subjugated the country. When Christians saw the Roman legions approaching Jerusalem, each of them led by a standard bearer holding up what Jews and Christians alike considered to be idols, Christians remembered the words of Jesus and fled across the Jordan to a city called Pella. Thanks to the warning of Jesus, it is said that hardly any Christians died when Jerusalem finally fell to the Romans in A.D. 70.

 

ယေရှုသည် ဆောင်းရာသီတွင် ထွက်ပြေးရမည်မဟုတ်ရန် ဆုတောင်းကြရန် အကြံပြုခဲ့ရခြင်းမှာ ရှင်းလင်းသည်—ထိုအခါ အအေးဒဏ်ကြောင့် များစွာသေဆုံးနိုင်ပြီး စားနပ်ရိက္ခာလည်း ရရှိရန်ခက်ခဲမည်ဖြစ်သည်။ ဥပုသ်နေ့နှင့်ပတ်သက်၍ ထွက်ပြေးနေချိန် အနားယူခြင်းနှင့် ဘုရားဝတ်ပြုခြင်းသည် ခက်ခဲမည်ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ဥပုသ်နေ့တွင် မထွက်ပြေးကြရန် တားမြစ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ထိုသို့မဖြစ်ရန် ဆုတောင်းကြရန်သာ မိန့်ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ထိုသို့ဖြစ်ခဲ့ရလျှင်လည်း ထွက်ပြေးရမည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ယေရှုသည် မိမိရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီးနောက် ဥပုသ်ပညတ်ကို ပယ်ဖျက်တော့မည်ဟု မမျှော်လင့်ခဲ့ကြောင်း သတိပြုရန် အရေးကြီးပြီး တန်ဖိုးရှိသည်။ ထို့ပြင် မိမိနောက်လိုက်များကို ဥပုသ်နေ့ကို သန့်ရှင်းစွာ စောင့်ထိန်းကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

The reason why Jesus suggested His hearers pray that they would not have to flee in winter is clear—such conditions would mean that many would perish from cold and provisions would be hard to come by. Concerning the Sabbath, it would be difficult to rest and worship while trying to flee. Jesus was not asking His followers not to flee during the Sabbath but to pray for that not to happen. The implication is that if they had to, they were to flee. It is important and valuable to note the fact that Jesus was not anticipating setting the Sabbath commandment aside after His resurrection. He was exhorting His followers to keep it holy.

 

ယေရှုသည် စကားကို မဖုံးမကွယ် ပြောဆိုခဲ့ပေ။ အနာဂတ်သည် ကြောက်မက်ဖွယ်ရာဖြစ်သည်ဟု မြင်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် လောကီသမိုင်းတွင် ထပ်မံဝင်ရောက်စွက်ဖက်တော်မမှုမီ အခြေအနေများ ပိုမိုဆိုးရွားလာမည်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတည်သည့်အချိန်မှစ၍ မရှိဖူးသော ဒုက္ခအချိန်ကာလ ဖြစ်လာမည် (အခန်း ၂၁)။ ဘုရားသခင်ကိုယ်တော်တိုင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တော်မမူလျှင် မည်သူမျှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ (အခန်း ၂၂)။

Jesus did not mince words—the future He perceived was a frightening one. Things were to get much worse before God would step in to intervene in earth’s history again. There would be a time of trouble such as has not been seen since the foundation of the world (v. 21). Indeed, if God Himself did not intervene, possibly nobody would survive the coming calamity (v. 22).

 

ယေရှုသည် လျှို့ဝှက်စွာ ပြန်ကြွလာသည်ဟု ဆိုသော လိမ်ညာခရစ်တို့နှင့် လိမ်ညာပရောဖက်တို့ကို သတိပေးခဲ့သည်။ မိမိဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်းသည် ပထမအကြိမ်နှင့် လုံးဝကွဲပြားမည်ဖြစ်ပြီး လျှပ်စီးကဲ့သို့ အရှေ့မှအနောက်အထိ မြင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်ဟု ရှင်းပြခဲ့သည် (အခန်း ၂၆-၂၇)။ လူတိုင်းသိရှိမည်ဖြစ်သည်။

Jesus also warned against false Christs and false prophets claiming His secret return. He clarified that His Second Coming would be much different from His first—it will be like the lightening, visible from east to west (vv. 26–27). Everybody will know of its occurrence.

 

၂၄:၂၉-၃၁။ လူသားရဲ့ ကြွလာခြင်း။ ယေရှုသည် “နေမှောင်သွားမည်၊ လသည် မိမိအလင်းကို မပေးတော့ဘူး” ဟု မိန့်ဆိုခဲ့ပြီး သမ္မာကျမ်းစာမှ ရင်းနှီးသော ပုံရိပ်များကို ဆွဲယူခဲ့သည် (အခန်း ၂၉၊ ဟေရှာယ ၁၃:၁၀၊ ယေဇကျေလ ၃၂:၇၊ ယိုဝေလ ၂:၁၀၊ ဗျာဒိတ် ၆:၁၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ နောက်ထပ်နိမိတ်လက္ခဏာတစ်ခုကို ဖော်ပြခဲ့သည်မှာ “လူသားသည် ကောင်းကင်တိမ်တိုက်ပေါ်မှာ ကြွလာသည်” ဟူသော နိမိတ်ဖြစ်သည် (မဿဲ ၂၄:၃၀)။ ဤပုံရိပ်သည် ဒံယေလကျမ်းမှ ယူထားခြင်းဖြစ်ပြီး (ဒံယေလ ၇:၁၃) ယေရှုသည် မိမိကိုယ်ကို လူသားဟု ရည်ညွှန်းသည့် နေရာများစွာ၏ နောက်ကွယ်တွင် ရှိနေသည် (ဥပမာ မဿဲ ၁၃:၄၁၊ ၁၆:၂၇-၂၈၊ ၁၇:၂၂-၂၃၊ ၂၀:၂၈)။ ဤနိမိတ်သည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံး မြင်နိုင်ပြီး အရေးကြီးမည်ဖြစ်သည်။ လူသားသည် တန်ခိုးနှင့် ဘုန်းအသရေကြီးစွာနှင့် ကြွလာမည် (၂၄:၃၀)။ ထိုအခါ ရွေးကောက်ခံရသူအားလုံးကို ကမ္ဘာအနှံ့အပြားမှ စုဝေးစေမည် (အခန်း ၃၁)။

24:29–31. The Coming of the Son of Man. Jesus said that “the sun will be darkened, and the moon will not give its light,” drawing on images that are known from the Bible (v. 29; cf. Is. 13:10; Ezek. 32:7; Joel 2:10; Rev. 6:12; see commentary on Mark 13:1–37). He noted another “sign,” that of “the Son of Man coming on the clouds of heaven” (Matt. 24:30), an image taken from Daniel (Dan. 7:13) and lying behind many references of Jesus to Himself as the Son of Man (e.g., Matt. 13:41; 15:27–28; 16:13; 17:22–23; 20:28). This sign will be of worldwide import and visibility. The Son of Man will come with “power and great glory” (24:30). At that time, all the elect will be gathered together from across the globe (v. 31).

 

၂၄:၃၂–၃၅။ သင်္ဘောသဖန်းပင်၏ နှိုင်းယှဉ်ချက်။ ယေရှုသည် ဆောင်းရာသီတွင် အရွက်ကြွေသွားတတ်သော သင်္ဘောသဖန်းပင်မှ သွန်သင်ချက်တစ်ခုကို ထုတ်ယူပြသခဲ့သည်။ အရွက်မရှိသော သင်္ဘောသဖန်းပင်သည် အညှောက်ပေါက်လာသောအခါ၊ နွေရာသီသည် နီးကပ်လာပြီဖြစ်သည်ဟု နိမိတ်လက္ခဏာဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၃၂)။ ထိုနည်းတူစွာ၊ ခရစ်ယာန်များသည် ဤလောကကို ကြည့်ပြီး နိမိတ်လက္ခဏာများကို မြင်သောအခါ၊ ယေရှု၏ ပြန်လာခြင်းသည် အလွန်နီးကပ်လာပြီဟု သိနိုင်သည် (အပိုဒ် ၃၃)။ ထိုသို့ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ယေရှုက သူ၏ နားထောင်သူများအား အခိုင်အမာ မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ “ဤမျိုးဆက်” သည် “ဤအရာအားလုံး” ပြည့်စုံသည်အထိ မကွယ်ပျောက်မီ ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ (မဿဲ ၂၄ တွင် ယေရှုသည် “ဤအရာများ” ဟူသော စကားကို ယေရုရှလင်မြို့ ပျက်စီးခြင်းနှင့် ဆိုင်သော ဖြစ်ရပ်များကို ရည်ညွှန်းသည် [အပိုဒ် ၂; နှိုင်းယှဉ် ၂၃:၃၆–၃၈])။ ထို့ကြောင့် ယေရှု၏ စကားကို ကြားသော “ဤမျိုးဆက်” ထဲမှ လူများစွာသည် ယေရုရှလင်မြို့ ပျက်စီးခြင်းကို အမှန်တကယ် မြင်တွေ့ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုနိုင်သည် (မာကု ၁၃:၂၈–၂၉ ကိုကြည့်ပါ)။

24:32–35. The Lesson of the Fig Tree. Jesus drew a lesson from the fig tree—a tree that loses its leaves over the winter. When a leafless fig tree begins to sprout leaf buds, it is a sign that summer is near (v. 32). Just so, when Christians look at the world and see the signs, they too can know that the return of Jesus is very near (v. 33). He assured his hearers that “this generation” would not pass away until “all these things” have happened. (In Matt. 24, Jesus’s use of the phrase “these things” refers to events related to the destruction of Jerusalem [v. 2; cf. 23:36–38].) It could then be argued that indeed many in the “this generation,” who heard the words of Jesus, did live to see the destruction of Jerusalem (see Mark 13:28–29).

 

၂၄:၃၆–၄၄။ နေ့ရက်နှင့် အချိန်ကို မသိနိုင်ခြင်း။ ယေရှုသည် ခရစ်ယာန်များသည် နိမိတ်လက္ခဏာများကို ဖတ်ရှုပြီး သူ၏ ဒုတိယအကြိမ် လာခြင်းသည် နီးကပ်လာပြီဟု သိနိုင်သည်ဟု ယခင်ပြောခဲ့ပြီးမှ (အပိုဒ် ၃၂–၃၄)၊ ထိုအချိန်ကား မည်သည့်အခါဖြစ်မည်ကို အတိအကျ မသိနိုင်ဟု ပြင်းထန်စွာ သတိပေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၆)။ ကောင်းကင်တမန်များပင် မသိ၊ ပို၍အံ့သြဖွယ်မှာ “သားတော်” (ဘုရားသခင်၏ သားတော်အဖြစ် ယေရှု) ပင် ယေရှု၏ လာခြင်း၏ အတိအကျ အချိန်ကို မသိဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၆)။ ဤသည်မှာ ဘုရားသခင်အဖြစ် ယေရှုသည် လူဖြစ်လာစဉ်အတွင်း ဘုရားသခင်၏ အလုံးစုံသိတော်မူခြင်း သို့မဟုတ် ကြိုသိတော်မူခြင်းကို မရရှိခဲ့ဟု ဆိုလိုခြင်း မဟုတ် (ဤတစ်ခုလုံးသော တရားဟောချက်သည် သူ၏ ကြိုသိတော်မူခြင်း၏ ဗျာဒိတ်ပေးခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဥပမာ၊ မဿဲ ၉:၄; ၁၂:၂၅; ၁၇:၂၅; ၂၆:၃၄; ယောဟန် ၂:၂၄–၂၅ ကိုကြည့်ပါ)။ ယင်းအစား၊ ဤအသိသည် သူ၏ လူ့သဘာဝ၏ မွေးရာပါ အရည်အသွေး မဟုတ်ဘဲ၊ သူ၏ ဘုရားသဘာဝ၏ အရည်အသွေးဖြစ်သည်။ ဒုတိယအကြိမ် လာခြင်းသည် အထူးသဖြင့် ဆိုးယုတ်သူများအတွက် ကြီးစွာသော အံ့သြဖွယ် ဖြစ်လာလိမ့်မည်။

24:36–44. Unknown Day or Hour. Jesus had just said that Christians should be able to read the signs to see that His Second Coming is near (vv. 32–34). But He strongly warned His hearers that they will not know when that time will be (v. 36). Not even the angels of heaven, and much more surprisingly, “the Son” (i.e., Jesus as Son of God), know the exact time of Jesus’s coming (v. 36). This does not mean that Jesus as God did not have access to His divine omniscience or foreknowledge during the incarnation (indeed, this whole discourse was a revelation of His foreknowledge; see also, e.g., Matt. 9:4; 12:25; 17:25; 26:34; John 2:24–25) but rather that this knowledge was not an inherent aspect of His human nature but rather of His divinity. The Second Coming will come as a great surprise, especially to the wicked.

 

နောဧ၏ မျိုးဆက်သည် ဒုတိယအကြိမ် လာခြင်းမတိုင်မီ အခြေအနေကို ဥပမာပြသည် (မဿဲ ၂၄:၂၇)။ သူတို့သည် ရေလွှမ်းမိုးခြင်းရောက်လာပြီး သူတို့ကို ဖယ်ရှားသွားသည့်နေ့အထိ “စားသောက်၍၊ လက်ထပ်၍၊ လက်ထပ်ပေး၍” နေခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၃၈)။ ဒုတိယအကြိမ် လာခြင်းတွင်လည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ယေရှုက “လယ်ကွင်းတွင် အလုပ်လုပ်နေသော နှစ်ယောက်တွင် တစ်ယောက်ကို ယူဆောင်သွားပြီး ကျန်တစ်ယောက်ကို ချန်ထားခံရလိမ့်မည်” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည် (အပိုဒ် ၄၁)။ ဤသည်မှာ လျှို့ဝှက်သော ဖြစ်ရပ် မဟုတ်ကြောင်း သတိပြုရမည်။ ယေရှုသည် သူ၏ လာခြင်းကို လျှပ်စီးကဲ့သို့ ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ကြိုတင်မိန့်တော်မူခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၇) — လူတိုင်းသိလိမ့်မည်။ အမှန်ပင်၊ သူ၏ လာခြင်းသည် လျှို့ဝှက်စွာ ဖြစ်မည်၊ အချို့သည် မသိဘဲ ဖြစ်နေမည်ဟု ဆိုသော အဆုံးအမတို့ကို သူ အတိအလင်း သတိပေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၃)။ လယ်ကွင်းတွင် အလုပ်လုပ်နေသော နှစ်ယောက်တွင် — တစ်ယောက်ကို သခင်ဘုရားနှင့် ဆုံတွေ့ရန် ယူဆောင်သွားမည် (အပိုဒ် ၃၁)၊ ကျန်တစ်ယောက်ကိုမူ မယူဆောင်မည် မဟုတ်။ အရေးကြီးသောအချက်မှာ ချန်ထားခံရသူများသည် သေဆုံးသွားမည် ဖြစ်သည် (မဿဲ ၂၄:၂၈; ဗျာဒိတ် ၁၉:၁၁–၂၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယေရှုသည် သူ၏ လာခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အရေးကြီးသော အချက်ကို ဆက်သွယ်ပြောခဲ့သည် — အတိအကျ အချိန်မဟုတ်ဘဲ၊ အချိန်မရွေး အသင့်ဖြစ်နေရန် ဖြစ်သည် (မဿဲ ၂၄:၄၂–၄၄)။ သူသည် သစ္စာရှိသော ကျွန်နှင့် သစ္စာမရှိသော ကျွန် (အပိုဒ် ၄၅–၅၁) နှင့် ပညာရှိ ကညာငါးယောက်၊ နားမလည်သော ကညာငါးယောက် (၂၅:၁–၁၃) စသော ဥပမာများဖြင့် ဤအချက်ကို သရုပ်ပြခဲ့သည်။

Noah’s generation formed an example of what it will be like before the Second Coming (Matt. 24:27). They were “eating and drinking, marrying and giving in marriage” until the day the Flood came and took them away (v. 38). It will be just like that at the Second Coming. Jesus said two will be working in a field, “one will be taken and the other left” (v. 41). One must note that this is not a secret event. Jesus had already said that His coming will be like lightning (v. 27)—everybody will know about it. Indeed, He explicitly warned against any teaching suggesting that His coming will be in secret and that some will be unaware of it (v. 23). Of the two working in a field—the one will be taken to meet the Lord (v. 31) and the other will not. The crucial thing is that those left will be dead (cf. Matt. 24:28; Rev. 19:11–21). Jesus communicated what is important about His coming—not the exact hour but being ready for it at all times (Matt. 24:42–44). He illustrated this with several parables, especially those of the faithful and unfaithful servant (vv. 45–51) and the five wise and five foolish maidens (25:1–13).

 

၂၄:၄၅–၅၁။ သစ္စာရှိသော ကျွန်နှင့် သစ္စာမရှိသော ကျွန်တို့၏ ဥပမာ။ ယေရှုသည် ခရစ်ယာန်များ သတိstandရှိရန် တိုက်တွန်းချက်ကို သစ္စာရှိသော ကျွန်နှင့် သစ္စာမရှိသော ကျွန် (ဤနေရာတွင် သုံးထားသော ဂရိစကား doulos သည် များသောအားဖြင့် ကျွန်ကို ဆိုလိုသည်) ဥပမာဖြင့် သရုပ်ပြခဲ့သည်။ ပညာတတ်ကျွန်များကို ရောမခေတ်တွင် တာဝန်ကြီးများ ပေးအပ်လေ့ရှိပြီး၊ သခင်ခရီးထွက်နေစဉ် အိမ်အကြီးအကဲကို ကျွန်တစ်ယောက်အား အပ်နှံထားရှိခြင်းသည် ထူးဆန်းသော အရာမဟုတ်ခဲ့ပေ။ ယေရှု၏ ဥပမာတွင်၊ ပညာရှိပြီး သစ္စာရှိသော ကျွန်သည် သခင်ပြန်လာမည့် အတိအကျ အချိန်ကို မသိနိုင်ကြောင်း နားလည်ထားသောကြောင့်၊ အိမ်ထောင်စုကို အကောင်းဆုံး အခြေအနေတွင် ထားရှိပြီး၊ သခင်ဘယ်အချိန် ပြန်လာစေကာမူ အသင့်ဖြစ်နေစေရန် လုပ်ဆောင်သည်။ မကောင်းသော ကျွန်ကား သခင်ပြန်လာမည်ကို သိသော်လည်း၊ သခင်နှောင့်နှေးနေသည်ဟု ညည်းတွားပြီး (အပိုဒ် ၄၈) ဆိုးရွားစွာ ပြုမူတတ်သည် — အခြားကျွန်များကို ရိုက်ပုတ်ခြင်း၊ မူးယစ်သူများနှင့် စားသောက်ခြင်း ပြုတတ်သည်။ ထိုကျွန်သည် သခင်ပြန်လာခြင်းကို မထင်မှတ်ဘဲ အံ့သြသွားပြီး၊ ပညာရှိသစ္စာရှိသော ကျွန်အား ပေးမည့် ဆုလာဘ်များအစား အပြစ်ဒဏ်ကို ခံရလိမ့်မည်။ ဤဥပမာတွင် ယေရှုသည် ဒုတိယအကြိမ် လာခြင်း နှောင့်နှေးသည်ဟု ထင်မြင်ခြင်းကို မည်သို့ တုံ့ပြန်နိုင်သည်ကို မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

24:45–51. Parable of the Faithful and Unfaithful Servants. Jesus illustrated His exhortation that Christians must be watchful with the parable of the faithful and unfaithful servant or slave (the word doulos, used here, usually designates a slave). Educated slaves were often given quite large responsibilities in the Roman world, and it was not unusual for a master to leave his estate under the control of a slave while he was away. In Jesus’s parable, a wise and faithful slave realizes that he cannot know the exact time of his master’s return, so he keeps the household in an excellent condition so that whenever the master returns, he will find it ready to receive him. The bad slave knows his master will return but instead complains of his delay (v. 48). As a consequence, he begins to act badly, beating his fellow slaves and eating and drinking with drunkards. That servant will be unpleasantly surprised by the return of his master and will receive punishment rather than the rewards offered to the wise and faithful servant. In this parable, Jesus commented on possible reactions to the perceived delay of the Second Coming.

 

အခန်းကြီး - ၂၅

၂၅:၁–၁၃။ ကညာဆယ်ယောက်၏ ဥပမာ။ ပညာရှိ ကညာငါးယောက်နှင့် နားမလည်သော ကညာငါးယောက်၏ ဥပမာသည် ယေရှုခေတ်က သန့်ရှင်းရာဒေသတွင် ရှိသော မင်္ဂလာထုံးတမ်းအချို့ကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ခေတ်သစ်အနောက်တိုင်း လူ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင်၊ ပထမရာစုနှစ်က လက်ထပ်ခြင်းသည် မိဘများ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် များစွာရှိခဲ့သော်လည်း၊ သတို့သမီးနှင့် သတို့သားတို့ကလည်း မည်သူကို ရွေးချယ်မည်ကို စိတ်ဝင်စားခဲ့ကြသည်မှာ သဘာဝပင် ဖြစ်သည်။ ပထမအဆင့်အနေဖြင့် သတို့သားနှင့် သတို့သမီး၏ ဖခင်နှစ်ဦးသည် လက်ထပ်မည်ဟု စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဤအဆင့်ကို စေ့စပ်ကြောင်းလမ်းခြင်းဟု ခေါ်သည် — မာရိသည် ယေရှုကို ကိုယ်ဝန်ရှိနေသည်ကို မသိရှိမီ ယောသပ်နှင့် စေ့စပ်ကြောင်းလမ်းခဲ့သည့် စေ့စပ်ကြောင်းလမ်းမှုနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည် (မဿဲ ၁:၁၈; လု ၁:၂၇)။

25:1–13. Parable of the Ten Maidens. The parable of the five foolish and five wise maidens reflects some of the marriage customs current in the Holy Land at the time of Jesus. Compared to modern Western societies, first-century marriage was much more under the control of the parents, although naturally the potential bride and groom took a great deal of interest in who would be chosen. As a first step, the fathers of both bride and groom entered into a contractual arrangement that a marriage would take place. This step was called a betrothal, like the betrothal that Joseph had contracted with Mary before she was discovered to be pregnant with Jesus (Matt. 1:18; Luke 1:27).

 

မင်္ဂလာပွဲသည် ရက်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်သော ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မင်္ဂလာပွဲ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာ သတို့သားသည် သတို့သမီး၏ အိမ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီး သူမကို မိမိမိဘအိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ သတို့သမီး၏ ဖခင်က ကောင်းချီးပေးပြီးနောက်၊ သတို့သားနှင့် သတို့သမီးတို့ အိမ်နှစ်အိမ်ကြားတွင် အကများနှင့် သီချင်းဆိုမှုများဖြင့် ခရီးနှင်ကြသည်။ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများသည် သတို့သား၏ အိမ်တွင် ခုနစ်ရက်အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပြီး၊ ပထမနေ့ညနေတွင် မင်္ဂလာဆောင်ခန်းအတွင်း လင်မယားပြုကျင့်ခြင်း ပြီးဆုံးသည်။ ပထမရာစုနှစ် ဂရိမင်္ဂလာပွဲများတွင်လည်း အလားတူ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သော်လည်း၊ ပွဲလမ်းသဘင်များသည် များသောအားဖြင့် သတို့သမီးအိမ်တွင် စတင်လေ့ရှိသဖြင့် သတို့သားမိဘအိမ်သို့ ပြန်ခြင်းကို နှောင့်နှေးစေတတ်သည်။ သတို့သမီးဖခင်သည် မင်္ဂလာစာချုပ်ညှိနှိုင်းရာတွင် လုံလောက်စွာ ခိုင်မာခဲ့ခြင်း ရှိမရှိ နောက်ဆုံးမိနစ်တွင် သံသယဝင်တတ်ခြင်းလည်း ရှိတတ်သည်။ အကြောင်းများစွာက မင်္ဂလာပွဲ ခရီးတက်ခြင်းကို နှောင့်နှေးစေနိုင်သည်။

The marriage itself was an extended affair that took place over several days. An important part of the wedding took place when the groom arrived at the bride’s house to lead her back to the house of his parents. After the father of the bride gave his blessing, the procession of the bride and groom between the two houses took place, accompanied by dancing and singing. The celebrations continued at the groom’s house for up to seven days, and on the evening of the first day, the marriage was consummated in the bridal chamber. First-century Greek weddings contained many of the same elements, although the celebrations associated with the wedding often began at the bride’s house, which delayed the return of the bride and groom to the house of the groom’s parents. It was also not uncommon for there to be last-minute doubts from the father of the bride as to whether he had been strong enough in the negotiation of the marriage contract. Many things could lead to the delay of the wedding party heading back from the bride’s house to the groom’s house.

 

ယေရှု၏ ဥပမာတွင်၊ ပညာရှိ ကညာငါးယောက်နှင့် နားမလည်သော ကညာငါးယောက်သည် သတို့သားသည် သတို့သမီးကို ခေါ်ဆောင်၍ မိမိမိဘအိမ်သို့ ပထမနေ့တွင် ပြန်လာခြင်းကို စောင့်ဆိုင်းနေကြသည်။ မင်္ဂလာခရီးနှင်တွင် နှောင့်နှေးခြင်းသည် ဖြစ်နိုင်ရုံမျှမက ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထ ရှိသောကြောင့်၊ လုံလောက်စွာ ပြင်ဆင်ထားသူသည် နှောင့်နှေးနိုင်ခြင်းကို ထည့်တွက်ထားမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာတွင် နှောင့်နှေးမှုသည် အလွန်ကြာမြင့်သဖြင့် ကညာဆယ်ယောက်လုံး အိပ်ပျော်သွားကြသည် (မဿဲ ၂၅:၅)။ သတို့သား (နှင့် သတို့သမီး) ရောက်လာပြီဟု အော်ဟစ်သံ ထွက်ပေါ်လာသောအခါ၊ နားမလည်သော ကညာများသည် မီးခွက်ပြန်ထွန်းရန် ဆီမလုံလောက်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၆–၉)။

In Jesus’s parable, the five wise and five foolish maidens awaited the groom bringing his bride back to his parent’s house on the first day of the marriage. A delay in a marriage procession was not only possible but likely, so somebody who had made adequate preparation to greet the groom and bride would have taken into account the probability of a delay. In the parable, the delay was so lengthy that all of the ten maidens had fallen asleep (Matt. 25:5). When the cry went out that the bridegroom (and bride) were finally arriving, the foolish maidens discovered that they did not have enough oil to relight their lamps (vv. 6–9).

 

ပညာရှိသူများသည် နှောင့်နှေးနိုင်ခြင်းကို ပြင်ဆင်ထားခဲ့သော်လည်း၊ မျှဝေရန် လုံလောက်အောင် မရှိခဲ့ပေ။ နားမလည်သော ကညာများ ဆီဝယ်ရန် ထွက်သွားစဉ် သတို့သား (နှင့် သတို့သမီး) ရောက်ရှိလာပြီး အိမ်တံခါးကို ပိတ်လိုက်သည်။ နောက်မှ နားမလည်သော ကညာငါးယောက် ရောက်လာသောအခါ၊ သတို့သားက သူတို့ကို မသိကြောင်း ဝင်ခွင့်မပေးခဲ့ပေ (အပိုဒ် ၁၀–၁၂)။ မင်္ဂလာပွဲ ဆက်လက်ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ ရက်ပေါင်းများစွာ ကျင်းပလေ့ရှိပြီး အိမ်ကို ဖွင့်ထားလေ့ရှိသော်လည်း၊ ပထမညဉ့်တွင် ဇနီးမောင်နှံ ပထမဆုံး အိပ်ရာဝင်သည့်ညတွင်မူ အိမ်ကို မိသားစုနှင့် ရင်းနှီးသူများသာ ဝင်ခွင့်ရှိသည်။

The wise had made provision for the possibility of delay, but not so that there was enough to share. While the foolish maidens were away obtaining oil, the bridegroom (and bride) arrived at the groom’s house, and the house was shut up. When the five foolish maidens arrived, they were not granted access because the groom did not recognize them (vv. 10–12). While the wedding celebrations went on for some days, and the house usually was open during the period of the wedding, on the very first night, when the couple were in their marriage bed for the first time, the house was open only to close family.

 

ယေရှုပြောခဲ့သော ဇာတ်လမ်းသည် တစ်စုံတစ်ယောက် မကြာမီ ရောက်လာမည်ဟု ယုံကြည်ထားသောကြောင့် နှောင့်နှေးနိုင်ခြင်းအတွက် ပြင်ဆင်မှု မပြုလုပ်ထားသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်လာသော အဖြစ်အပျက်ကို ဆိုလိုသည်။ ခရစ်ယာန်အမြင်ဖြင့်၊ ဤသည်မှာ ယေရှုသည် အလွန်မကြာမီ ပြန်လာမည်ဟု ယုံကြည်လျက်၊ အချိန်ပိုကြာနိုင်သည့်အတွက် ပြင်ဆင်ရန် မလိုအပ်ဟု ထင်မှတ်သူများကို ဖော်ပြသည်။ ယေရှု မကြာမီ ပြန်လာမည်ဟု အမှန်တကယ် မျှော်လင့်ထားသော ခရစ်ယာန်သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြိုးစားရသော ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အလုပ်အကိုင်ကို ရယူသင့်သလား။ ဤဥပမာအရ ဟုတ်သည်။ အိုမင်းမစွမ်းမီ ငွေစုသင့်သလား။ ဟုတ်သည်။ စံပြခရစ်ယာန်သည် သခင်ဘုရား အချိန်မရွေး မကြာမီ ပြန်လာမည်ဟု မျှော်လင့်သော်လည်း၊ အချိန်က မျှော်လင့်ထားသည်ထက် ပိုကြာသွားပါက ဘဝတွင် အောင်မြင်ရန် ပညာရှိစွာ ပြင်ဆင်ထားသည်။

The story that Jesus told, then, is a story about what happens when somebody is expected soon, so soon that preparation has not been made for the possibility of delay. In Christian terms, this describes those who have become convinced that Jesus will return very soon, so soon, in fact, that no provision needs to be made for any longer period of time. Should a Christian who really expects Jesus to return soon earn a professional qualification that can take many years? According to this parable, the answer is yes. Should a Christian make provision for retirement funds? Yes. The ideal Christian expects the soon return of the Lord at any time but makes wise provision for success in life in the event that time continues longer than expected.

 

သစ္စာရှိသော ကျွန်နှင့် သစ္စာမရှိသော ကျွန်၊ ပညာရှိ ကညာနှင့် နားမလည်သော ကညာတို့၏ ဥပမာများသည် ယေရှု၏ ပြန်လာခြင်း နီးကပ်ပြီဟူသော အဆုံးအမကို နားလည်မှုလွဲမှားနိုင်သော နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ကို ထိုးထိုးသိမ်းသိမ်း ပြသပြီး၊ အသုံးဝင်သော သွန်သင်ချက်တစ်ခု ပေးသည်။ သူမိန့်တော်မူခဲ့သမျှကို အကျဉ်းချုံးရလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

The parables of the faithful and unfaithful servants and the wise and foolish maidens provide insight into two different ways of misunderstanding the teachings of Jesus about the nearness of His return, as well as providing a helpful lesson. What He said can be summarized as follows:

ကျွန် ပညာရှိ - သခင်သည် မည်သည့်အချိန်၌မဆို ပြန်ကြွလာနိုင်သည်ဟု ယူဆ၍ နေထိုင်ခဲ့သည်။ မကောင်း/အပြုမတတ် - သခင်ပြန်ကြွလာခြင်း နှောင့်နှေးမည်ဟု ယူဆ၍ နေထိုင်ခဲ့သည်။ အပျိုကညာ ပညာရှိ - သခင်ပြန်ကြွလာခြင်း နှောင့်နှေးနိုင်ခြေကို ပြင်ဆင်ထားခဲ့သည်။ အပြုမတတ် - သခင်သည် အလျင်အမြန် ပြန်ကြွလာတော်မူမည်ဖြစ်ရာ နှောင့်နှေးနိုင်ခြေလုံးဝမရှိဟု ထင်မှတ်၍ နေထိုင်ခဲ့သည်။	Servant	Maidens
Wise	Lived on the assumption that his lord may return at any time.	Made provision for the possibility of a delay in the return of their Lord.
Bad/foolish	Lived on the assumption that the return of his Lord would be delayed.	Expected that their Lord would return so soon that they lived as though there would be no possible delay.

 

၂၅:၁၄–၃၀။ တာလန်ဥပမာ။ ဤဥပမာသည် သစ္စာရှိသောကျွန်နှင့် သစ္စာမရှိသောကျွန်ဥပမာကဲ့သို့ပင် ပညာတတ်ကျွန်များ (doulos - ကျွန်/အစေခံ) အား အပ်နှံထားသည့် ယုံကြည်မှုကြီးကို ပြသထားသည်။ အိမ်ရှင်တစ်ဦးသည် ကာလကြာရှည်စွာ ခရီးထွက်ရာ ကျွန်များအား ငွေကြေးပမာဏ များပြားစွာ အပ်နှံခဲ့သည်။ တာလန်တစ်တာလန်သည် ဒေနာရိ ခြောက်ထောင်ခန့်နှင့် ညီမျှသည်။ ဒေနာရိတစ်ပြားသည် အလုပ်သမားတစ်ဦး၏ တစ်ရက်လုပ်ခလစာဖြစ်သဖြင့် (မဿဲ ၂၀:၂၊ ၁၀) တာလန်တစ်တာလန်သည် အလုပ်သမားတစ်ဦး၏ နှစ်ပေါင်းနှစ်ဆယ်ခန့် လုပ်အားခဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တာလန်တစ်တာလန်မကြား ငွေကြီးမားလှသည်။ ငါးတာလန်ဆိုလျှင် ပိုမိုမဆိုထားပေ။ သို့သော် ကျွန်များ၏ စွမ်းရည်အလိုက် ကွဲပြားစွာ အပ်နှံခဲ့သည်။ သခင်ပြန်ရောက်သောအခါ အပ်နှံထားသော ငွေကြေးများကို စစ်ဆေးခဲ့သည်။ ငါးတာလန်နှင့် နှစ်တာလန်ရရှိခဲ့သော ကျွန်များသည် အရင်းငွေကို နှစ်ဆတိုးပွားစေခဲ့သည် (၂၅:၂၀၊ ၂၂)။ သခင်သည် ဝမ်းမြောက်တော်မူပြီး သူတို့ကို မိမိ၏ပျော်ရွှင်မှုထဲသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ပေးတော်မူသည် (အပိုဒ် ၂၁၊ ၂၃)။ အကြောင်းမှာ အနည်းငယ်သောအရာတွင် သစ္စာရှိကြောင်း သက်သေပြပြီးသားဖြစ်ရာ ပိုမိုကြီးမားသောအရာများကို အပ်နှံနိုင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ တာလန်တစ်တာလန်သာ ရရှိခဲ့သော ကျွန်ကား ဆုံးရှုံးမည်ကို ကြောက်ရွံ့၍ ငွေကို မြေထဲသို့သာ မြှုပ်ထားခဲ့သည်။ သခင်က အနည်းဆုံး ဘဏ်တွင်ထားပြီး အတိုးရအောင် လုပ်နိုင်သည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ထိုပျင်းရိပြီး ဆိုးယုတ်သော ကျွန်ကို အပြင်ဘက်အမှောင်ထဲသို့ ပစ်ထုတ်ရန်နှင့် တာလန်တစ်တာလန်ကို ငါးတာလန်ရထားသူထံ ပေးအပ်ရန် အမိန့်ပေးတော်မူသည် (အပိုဒ် ၂၄–၂၈)။

25:14–30. Parable of the Talents. This parable, like the parable of the faithful and unfaithful servants, shows the considerable trust that often was given to educated slaves (doulos, “servant,” “slave”). A householder left for an extended period of time and entrusted his servants with considerable sums of money. One talent was roughly equivalent to six thousand denarii. As one denarius was equivalent to one day’s pay for an unskilled laborer (Matt. 20:2, 10), one talent represented about twenty years of labor for an unskilled laborer. Thus one talent was an extraordinary amount of money, let alone five. Nevertheless, the designated slaves were entrusted with this capital, although a distinction was made according to the ability of the slave as they received different amounts. When the master returned, He inquired about the money entrusted to the various slaves. The slaves who received five and two talents had doubled their capital investment (25:20, 22). The master was impressed and invited them to enter into his joy (vv. 21, 23). As they had proved reliable in caring for smaller matters, they were therefore able to be trusted to manage greater matters. The slave who had been entrusted with only one talent, out of fear of loss had only hidden the talent. The master said that if nothing else, it could have been earning interest with the bankers or money changers. The master commanded that the lazy and evil slave be cast into outer darkness and the one talent be taken from him and given to the one who had proved faithful with the five talents (vv. 24–28).

 

ဤသင်ခန်းစာသည် ဘဝ၏ ခက်ခဲသောအချက်အလက်များကို ထင်ဟပ်စေသည်။ လူများသည် ငွေကြေးနှင့် စွမ်းရည်များကို စီမံခန့်ခွဲရာတွင် ကွဲပြားသည်။ အရည်အချင်းရှိပြီး ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်သူအချို့သည် စည်းကမ်းနှင့် ဇွဲလျှင်မရှိသဖြင့် သူတို့၏အလားအလာကို လုံလောက်စွာ မဖော်ဆောင်နိုင်ကြပေ။ ပျင်းရိသောကျွန်ကဲ့သို့ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ စွမ်းရည်များ တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ဆုံးသွားတတ်သည်။ ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲမှုသည်လည်း ကြိုးစားအားထုတ်ရမည့်အရာဖြစ်သော်လည်း သတိရှိမှု၊ စိတ်ရှည်မှုနှင့် အားထုတ်မှုဖြင့် အောင်မြင်နိုင်သည်။

This lesson reflects some of life’s harder realities. There are differences between people and how they manage their finances and skills. Some very talented and intelligent people do not adequately develop their potential because they lack the self-discipline and the drive to develop their skills. Like the lazy servant, over time they will find that their skills slowly atrophy away. Money management is likewise something that must be worked at, but with prudence, patience, and effort, it is possible to succeed in this field of endeavor.

 

ဤဥပမာသည် သခင်ပြန်ကြွလာမည့်အချိန်ကို စောင့်ဆိုင်းနေစဉ် ကျွန်များဘာလုပ်သင့်သည်ကို ဆိုလိုသည်။ မဿဲ ၂၄–၂၅ အခန်းကြီး၏ အခြေအနေတွင် သခင်မှာ ယေရှုဖြစ်သည်။ ဤဥပမာသည် ခရစ်ယာန်များအား သခင်ပြန်ကြွလာခြင်းကို စောင့်ဆိုင်းနေစဉ် ကောင်းချီးပေးထားသော အရင်းအမြစ်များနှင့် တာလန်များကို ပညာရှိစွာ စီမံအုပ်ချုပ်ရန် တာဝန်ရှိကြောင်း သတိပေးသည်။

The parable is about what servants should be doing while waiting for their master’s return. In the context of Matthew 24–25, the master is Jesus. The parable reminds Christians that while they wait for their Master’s return, they are responsible for the wise stewardship of the resources and talents with which they have been blessed.

 

၂၅:၃၁–၄၆။ လူမျိုးများတရားစီရင်ခြင်း။ ယေရှုသည် လူ့သားတော်သည် တိမ်တိုက်ပေါ်တွင် တန်ခိုးနှင့် ဘုန်းအသရေတို့နှင့် ကြွလာမည်ဟု ဖော်ပြပြီးဖြစ်သည် (၂၄:၃၀)။ သိုးနှင့်ဆိတ်ဥပမာတွင် ထိုစကားကို ဆက်လက်သုံးတော်မူသည်။ လူ့သားတော်သည် မိမိထိုန်းကုတ်တော်ပေါ်တွင် ထိုင်ပြီး လူမျိုးအပေါင်းတို့ကို တရားစီရင်တော်မူမည်ဟု မိန့်တော်မူသည် (၂၅:၃၁–၄၆)။ နေ့အဆုံးတွင် သိုးနှင့်ဆိတ်များကို ခွဲထုတ်သကဲ့သို့ တရားစီရင်ခြင်းကို ဥပမာပေးတော်မူသည် (အပိုဒ် ၃၂)။ ယနေ့တိုင် မြေထဲပင်လယ်ပတ်လည်တွင် သိုးထိန်းများသည် သိုးနှင့်ဆိတ်ရောနှောထားသော သိုးစုများကို ထိန်းကျောင်းလေ့ရှိသည်။ နှစ်မျိုးလုံးသည် အစာအမျိုးအစားအနည်းငယ်ကွဲပြားသောကြောင့် တစ်နေရာတည်းတွင် ကျက်စားနိုင်သည်။ သိုးဆိတ်နှစ်မျိုးလုံးထားခြင်းသည် စီးပွားရေးအရ ကွဲပြားမှုတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း တစ်နေရာတည်း ထိန်းကျောင်းနိုင်သည်။ ညအချိန်တွင် ခွဲထုတ်လေ့ရှိသည်။ အကြောင်းမှာ ဆိတ်များကို သိုးများထက် ပိုမိုနွေးထွေးအောင် ထားရသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

25:31–46. The Judgment of the Nations. Jesus had already described the Son of Man coming on the clouds in power and glory (24:30). He picked up this language at the start of His parable of the sheep and the goats (25:31–46), where He said that the Son of Man will sit on His throne to pass judgment on all the nations. He likened this process of judgment to that of a shepherd separating the sheep and the goats at the end of the day (v. 32). To this day around the Mediterranean, shepherds often keep mixed flocks of goats and sheep. The two types of animals eat slightly different diets and so can graze effectively together. Having both sheep and goats is a form of diversification as well, but one that is manageable because they can be herded together. They are often separated at night because goats need to be kept warmer than sheep and so need to be kept under different conditions.

 

သိုးနှင့်ဆိတ်သည် အရွယ်အစားအတူတူဖြစ်နိုင်သော်လည်း ခွဲခြားရန် မခက်ခဲပေ။ ယေရှု၏ဇာတ်ကြောင်းတွင် လူ့သားတော်အတွက် မည်သူကို အသက်ထာဝရပေးရမည်၊ မည်သူကို အပြစ်ဒဏ်ပေးရမည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် မခက်ခဲပေ။ အဆုံးအဖြတ်ပေးသည့်အချက်မှာ မိမိ၏ညီအစ်ကိုမောင်နှမများတွင် အနိမ့်ဆုံးသောသူများကို မည်သို့ဆက်ဆံခဲ့သည်နည်း ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၄၀)။ ယေရှုသည် လူမျိုးများ၏တရားစီရင်ခြင်းသည် သူ၏နောက်လိုက်များကို မည်သို့ဆက်ဆံသည်နှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟု ညွှန်ပြတော်မူသည်။ အကြောင်းမှာ သူ၏နောက်လိုက်များကို ဆက်ဆံခြင်းသည် ယေရှုကိုယ်တိုင်ကို ဆက်ဆံခြင်းနှင့် အဓိပ္ပာယ်တူသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် လူမျိုးများ၏ကံကြမ္မာသည် ခရစ်ယာန်သတင်းစကားနှင့် ခရစ်ယာန်သတင်းဆောင်များအပေါ် တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ယေရှုသည် ယေရှု၏သတင်းစကားကို လက်ခံသည်ဟု ပြောဆိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ ငတ်မွတ်သူ၊ ရေငတ်သူ၊ ဧည့်သည်၊ အဝတ်မရှိသူ၊ နာမကျန်းသူ၊ ထောင်သူများကို မည်သို့ဆက်ဆံသည်နည်းဟူသော လက်တွေ့ပြုမူမှုအပေါ် တရားစီရင်တော်မူမည်ဟု မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၃၅–၃၉၊ ၄၂–၄၄)။ ထို့ကြောင့် လူတစ်ဦး၏ပြုမူဆောင်ရွက်ချက်သည် ယေရှု၏သတင်းစကားကို လက်ခံသည်ဟူသော သက်သေဖြစ်လိမ့်မည်။

Sheep and goats may be about the same size, but it is not hard to distinguish them from each other. In Jesus’s narrative, it is not difficult for the Son of Man to decide who should receive eternal life. The determining factor is how the individual treated “the least” of His brothers and sisters (v. 40). Jesus indicated that the judgment of the nations will be based on their treatment of His followers because that is also treatment of Jesus in a significant way. The fate of the nations, then, will be partly tied up with their reaction to the Christian message in the person of the Christian messengers. Jesus proclaimed judgment not on the claim to have accepted the message of Jesus but on the treatment of the hungry, the thirsty, the stranger, the naked, the sick, and those in prison (vv. 35–39, 42–44). Therefore people’s conduct will demonstrate whether they accepted Jesus’s message.

 

ယေရှုသည် အခြားနေရာတွင် ဆင်းရဲသားများသည် ငါတို့နှင့်အတူ အမြဲရှိနေမည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည် (မဿဲ ၂၆:၁၁; မာ ၁၄:၇; ယော ၁၂:၈)။ သို့သော် ခရစ်ယာန်များသည် ဆင်းရဲသား၊ နာမကျန်းသူ၊ အကျဉ်းသားများ၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ ရောမခေတ်တွင် လူအများစုသည် နာမကျန်းသူများကို ရှောင်ရှားခဲ့ကြသော်လည်း ခရစ်ယာန်များက ပြုစုစောင့်ရှောက်ခဲ့ကြသည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ဆေးရုံများ၊ မိဘမဲ့ကလေးဂေဟာများ တည်ထောင်ခြင်း၊ အကျဉ်းသားများထံ သွားရောက်ခြင်း၊ လူနေအဖွဲ့အစည်းအစွန်တွင်ရှိသော သူများကို ကူညီခြင်းများတွင် ရှေ့တန်းမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို အခြားသူများကို စေတနာထားကူညီရမည့် ဘာသာတစ်ခုဟု ဖော်ပြနိုင်သည်။ ယေရှု၏စစ်မှန်သော နောက်လိုက်သည် လိုအပ်နေသူများအပေါ် သနားညှာတာတတ်သည်။ ယေရှုသည် ဤလွယ်ကူစွာ တွေ့မြင်နိုင်သော ပြုမူချက်ကို လူ့သားတော်၏ တရားစီရင်ခုံရင်ထိုင်တော်ရှေ့တွင် ကံကြမ္မာဆုံးဖြတ်ရာတွင် အရေးကြီးသည်ဟု သတ်မှတ်တော်မူသည်။

Jesus said, as recorded elsewhere, that the poor will be always with us (Matt. 26:11; Mark 14:7; John 12:8), but Christians have sought to meet the needs of the poor, the sick, and the prisoner. In the Roman world, most people avoided the sick, but Christians tended to them. Christians have been at the forefront of establishing hospitals and orphanages, visiting prisoners, and a whole range of other efforts to help those on the margins of society. One could describe Christianity as a religion that should be actively involved in caring for others. A true follower of Jesus has compassion on those who are in need, and Jesus identified this easily observed behavior as crucial in determining the eventual fate of somebody appearing before the judgment throne of the Son of Man.

 

အခန်းကြီး - ၂၆

၂၆:၁–၂၈:၂၀ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်း၊ အသေသတ်ခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း

မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ နောက်ဆုံးအခန်းသုံးခန်း (အခန်း ၂၆–၂၈) သည် တစ်ဆက်တည်း ဆက်စပ်နေသော ဇာတ်ကြောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး “ဆင်းရဲဒုက္ခဇာတ်လမ်း” (passion narrative) ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ယေရှု၏ လောကီဘဝနောက်ဆုံးရက်များကို ကိုင်တွယ်ထားသည်။ ယေရှု၏အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် ခရစ်ဝင်ကျမ်းတစ်အုပ်လုံး၏ အဓိကအချက်ဖြစ်သည်။ ဤအပိုင်းကို အခြားမည်သည့်အပိုင်းထက်မဆို များစွာအာရုံစိုက်ဖော်ပြထားပြီး ယေရှု၏ဆင်းရဲဒုက္ခခံရမည်၊ အသေခံရမည်ဟူသော ဟောကြားချက်များဖြင့် ကြိုတင်ထင်ရှားစေခဲ့သည် (မဿဲ ၉:၁၅; ၁၂:၁၄; ၁၆:၂၁–၂၃; ၁၇:၁၂၊ ၂၂–၂၃; ၂၀:၁၇–၁၉၊ ၂၂–၂၃; ၂၁:၃၈–၃၉; နှင့် ၂၆:၂)။

26:1–28:20

Betrayal, Death, and Resurrection of Jesus

The last three chapters of Matthew (chaps. 26–28) form one coherent and consecutive narrative, usually called the “passion narrative.” They deal with events over the last days of Jesus’s earthly life. Indeed, the death and resurrection of Jesus is the focus of the whole Gospel. Not only is much more attention given to this part of Jesus’s life than any other, the passion of Jesus was anticipated in Jesus’s predictions of His suffering and death found in Matthew 9:15; 12:14; 16:21–23; 17:12, 22–23; 20:17–19, 22–23; 21:38–39; and 26:2.

 

ဆင်းရဲဒုက္ခဇာတ်လမ်းကို ဖတ်ရှုရင်း ထင်ရှားသော အကြောင်းအရာများ ပေါ်ထွက်လာသည်။ ပထမအချက်မှာ လက်ဝါးကပ်တိုင်သည် ယေရှုမည်သူဖြစ်သည်ကြောင့် အရေးကြီးခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ခရစ်တော်၊ ဘုရားသခင်၏သားတော်ဖြစ်တော်မူသည် (၂၆:၆၃–၆၄; နှိုင်းယှဉ် ၂၇:၄၀; ဒံ ၇:၁၃–၁၄)။ ယေရှုကို “ယုဒလူမျိုးတို့၏ဘုရင်” အဖြစ် လက်ဝါးကပ်တိုင်ဆွဲချိတ်ဆွဲခဲ့သည် (၂၇:၃၇၊ ၄၂)။ ပီလတ်ကိုယ်တိုင် ယေရှုသည် ခရစ်တော်၊ လာမည့်ဘုရင်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော် ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် သူသည် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရသော ခရစ်တော်ဖြစ်သည်။ အသေခံချိန်တွင် ယေရှုသည် စင်စစ်အားဖြင့် ဘုရားသခင်၏သားတော်ဖြစ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခံရသည် (မဿဲ ၂၇:၅၄)။

As we read through the passion narrative, several themes stand out. First, the cross is significant because of who Jesus is. He is the Christ, the Son of God (26:63–64; cf. 27:40; Dan. 7:13–14). Jesus was crucified as “King of the Jews/Israel” (27:37, 42 // Mark 15:26, 32; cf. Luke 23:38; John 19:19). Pilate himself confirmed that Jesus is the Messiah, the coming King. But in the Gospels He is a suffering Messiah. At His death Jesus was acknowledged as truly the Son of God (Matt. 27:54).

ဒုတိယအချက်၊ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ယေရှုခရစ်တော်၏ လက်ဝါးကပ်တိုင်နှင့် ပသခါပွဲတို့၏ ဆက်စပ်မှုကို နောက်ဆုံးညစာစားပွဲ၌ ယေရှုပြောတော်မူသော စကားများဖြင့် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။ ထိုစကားမှာ ကိုယ်တော်၏ တပည့်တော်များသည် ကိုယ်တော်နှင့်အတူ နိုင်ငံတော်၌ အသစ်သောစပျစ်ရည်ကို သောက်သုံးသည်အထိ၊ ကိုယ်တော်၏ အသေခံခြင်းကို အစဉ်အမြဲ အောက်မေ့ရမည်ဖြစ်ကြောငင်းကို ဆိုလိုသည် (မဿဲ ၂၆:၁၇–၃၀၊ အထူးသဖြင့် အပိုဒ် ၂၉ // မာကု ၁၄:၁၂–၂၆ // လုကာ ၂၂:၁၈–၂၂; ကိုယ်တိုင်ကြည့်ရှုပါ၊ ၁ ကိုရိန်သု ၁၁:၂၃–၂၅)။တတိယအချက်၊ လက်ဝါးကပ်တိုင်သည် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကြောင့် အရေးကြီးလေသည်။ လက်ဝါးကပ်တိုင်နှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းတို့သည် အတူတကွ ကမ္ဘာဦးကုန်ဆုံးချိန် (အနာခါတ်) ကို စတင်ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ယေရှုသည် လူသေများထဲမှ ပဌမဆုံး အသီးကို ရရှိသောသူ (ပဌမဦးသီး) ဖြစ်တော်မူသည် (၁ ကိုရိန်သု ၁၅:၂၀; ကိုယ်တိုင်ကြည့်ရှုပါ၊ တမန်တော် ၂၆:၂၃; ကောလောသဲ ၁:၁၈; ဗျာဒိတ် ၁:၁၇)။ ယေရှုရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းသည် ခရစ်ယာန်များ သေခြင်းကို အောင်မြင်ရန် တစ်ခုတည်းသော မျှော်လင့်ချက်ဖြစ်သည်။ လက်ဝါးကပ်တိုင်နှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းတို့သည် သမိုင်းကို ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့သော ဖြစ်ရပ်များ (သို့မဟုတ် ကယ်တင်ခြင်းဖြစ်ရပ်) ဖြစ်သည်။

Second, in Matthew the link between the cross of Jesus and the Passover is made clear by Jesus’s comments at the Last Supper that His followers will celebrate His death until He drinks it new with them in His kingdom (Matt. 26:17–30, esp. v. 29 // Mark 14:12–26 // Luke 22:18–22; cf. 1 Cor. 11:23–25). Third, the cross is significant because of the resurrection. The cross and resurrection together became the ushering in of the end (the eschaton). Jesus was the “firstfruits” from the dead (1 Cor. 15:20; cf. Acts 26:23; Col. 1:18; Rev. 1:17). That Jesus rose from the dead is a Christian’s only hope for overcoming death. The cross and the resurrection were the events (or the saving event) that changed history!

 

နောက်ဆုံးအနေနဲ့၊ ယေရှု၏ခံစားခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ ကြိုတင်ရှိပြီးသား အစီအစဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြည့်စုံခဲ့သော ပရောဖက်ပြုချက်များကို ရည်ညွှန်းထားသည်ကို သတိပြုပါ။ မဿဲ ၂၆:၃၁ // မာကု ၁၄:၂၇၊ မဿဲ ၂၇:၉၊ နှင့် မဿဲ ၂၆:၆၄ နှင့် ၂၇:၄၆ တို့တွင် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ဘာသာစကားကို ပဲ့တင်ထပ်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤအကြောင်းအရာများနှင့် အခြားအကြောင်းအရာများသည် မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် တွေ့ရှိရသော ခံစားခြင်းဆိုင်ရာ ဇာတ်ကြောင်းကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရာတွင် ပေါ်ထွက်လာလိမ့်မည်။

Finally, the suffering of Jesus was part of God’s preexistent plan. Note the references to fulfilled prophecies: Matthew 26:31 // Mark 14:27; Matthew 27:9; and the echoes of the language of the OT in Matthew 26:64 and 27:46. These and other themes will emerge as consideration is given to the passion narrative, as found in the Gospel of Matthew.

 

၂၆:၁-၅။ ယေရှုကို သတ်ရန် ကြံစည်ခြင်း။ ယေရှုသည် သူ၏လာမည့်သေခြင်းကို ကြိုတင်ဟောကြားခဲ့ပြီး ထိုသေခြင်းကို ပသခါပွဲနှင့် ဆက်စပ်ခဲ့သည် (၂၆:၁)။ ကယပ္ပနှင့် ယုဒခေါင်းဆောင်များသည်လည်း ယေရှုကို သတ်ရန် ကြံစည်နေကြသည်။ သို့သော် ယေရှု၏ လူကြိုက်များမှုကြောင့် ပသခါပွဲတွင် လူထုအုံကြွမှု ကြီးကြီးမားမား ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်ဟု ဆင်ခြင်သုံးသပ်သဖြင့် ပသခါပွဲနှင့် ဆက်စပ်မှုမရှိစေလိုကြပေ (အပိုဒ် ၃-၅)။ ပသခါပွဲသည် ဘုရားသခင်ကျိန်း ယုဒလူမျိုးအားလုံး ယေရုရှလင်မြို့ ဗိမာန်တော်သို့ လာရောက်ပြီး ယဇ်ပူဇော်ရမည့် အချိန်တစ်ခုဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၃:၁၄-၁၇)။ ပသခါပွဲသည် အဲဂုတ္တုကျွန်ခံရခြင်းမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ဂုဏ်ပြုသည့်ပွဲဖြစ်သောကြောင့် လူမျိုးရေးစိတ်ဓာတ်နှင့် လိုအင်ဆန္ဒများ ပိုမိုမြင့်တက်နေတတ်သည်။ ဂရုတစိုက် မစီမံပါက ယေရှုကဲ့သို့ လူကြိုက်များသော မယ်ရှိယ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးရန်ကြိုးပမ်းမှုသည် ရောမအင်ပါယာကို ဆန့်ကျင်သော ပွင့်လင်းသော ပုန်ကန်မှုအဖြစ်သို့ လွယ်ကူစွာ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။ သို့သော် အဖြစ်အပျက်များ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်နှင့်အမျှ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် လူမျိုးအကြီးအကဲများ၏ ကြံစည်မှုသည် အကျိုးမရှိခဲ့မှန်း ထင်ရှားသည်။ ယေရှု၏သေခြင်းသည် ပသခါပွဲအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤအဖြစ်အပျက်များက ယေရှုသည် ဤအချိန်တွင် သူ၏သေခြင်းကို ကြိုဟောခဲ့ရာတွင် မှန်ကန်ကြောင်း ပြသသည်။ ထိုသေခြင်းကို ရှောင်တိမ်းခြင်းမပြုဘဲ လက်ခံခဲ့သည်။

26:1–5. Plot to Kill Jesus. Jesus foretold His coming death and linked it to the Passover (26:1). Caiaphas and the Jewish leadership were also plotting the death of Jesus—but they did not wish it to be associated with the Passover on the sensible observation that Jesus’s popularity might lead to great unrest among the crowds who attended the Passover (vv. 3–5). After all, the Passover was one of the times that all observant Jews were expected to come to the temple in Jerusalem to offer a sacrifice (Ex. 23:14–17)—and since the Passover was a celebration of their freedom from Egyptian slavery, there would be a heightened sense of nationalist fervor and longings among the people. If not orchestrated carefully, an attempt to arrest a popular messianic figure like Jesus could easily lead to an open revolt against Rome. Yet as events unfolded, it is clear that the plotting of the chief priests and elders of the people was to no avail. Jesus’s death did occur over Passover. These same events show also that Jesus was correct in foretelling His death during this time—a death that He accepted rather than avoided.

ယေရှုခရစ်၏ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်း၏ လက်တွေ့ကျသော ရှုထောင့် The Practical Aspect of the Second Coming of Jesus

မဿဲကျမ်း၏ ငါးခုမြောက် တရားဟောချက်တွင် ပါဝင်သော ယေရှု၏အဆုံးအမများမှ အကြောင်းအရာများစွာ ပေါ်ထွက်လာသည်။ ထိုအကြောင်းအရာများထဲမှ နှစ်ခုသည် ယေရှုခရစ်၏ ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော အထွေထွေ အချက်များနှင့် ထိုဖြစ်ရပ်သည် ယုံကြည်သူများ၏ ဘဝအပေါ် သက်ရောက်မှုများဖြစ်သည်။ Several themes emerge from the teachings of Jesus found in the fifth discourse in Matthew. Two of these themes are general elements relating to the Second Coming and the impact this event has on the lives of believers.   ၁. အထွေထွေ အချက်များ။ ယေရှုသည် ခရစ်ယာန်များသည် ကမ္ဘာ့ဖြစ်ရပ်များနှင့် သူ၏ ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်း နီးကပ်လာခြင်းကြား ဆက်စပ်မှုကို ချိတ်ဆက်ရန် တုံ့ဆိုင်းမနေသင့်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ညွှန်ပြခဲ့သည် (၂၄:၃၂-၃၄)။ ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးတွင် မြင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ လျှို့ဝှက်စွာ ဖြစ်ပြီးပြီဟု ပြောဆိုသူများသည် မှားယွင်းသော ပရောဖက်များဖြစ်ကြောင်း ပြသသည် (အပိုဒ် ၂၆-၂၇)။ ယေရှုသည် သူ၏ကြွလာခြင်း နေ့ရက်ကို မည်သူမျှ မသိကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ မိန့်ဆိုခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၆)။ ကျွန်ုပ်တို့၏ တုံ့ပြန်မှုမှာ မည်သည့်အချိန်တွင်မဆို သူကြွလာရန် အသင့်ရှိနေရမည်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၄၂)။ 1. General Elements. Jesus indicated clearly that Christians should not hesitate to discern the link between world events and the nearness of His Second Coming (24:32–34). The Second Coming will be visible throughout the whole world; those who state that it has already taken place, but in secret, show themselves to be false prophets (vv. 26–27). Jesus clearly stated that nobody knows the date of His coming (v. 36); our response should be to be ready for His coming at any time (v. 42).   ၂. ယုံကြည်သူများ၏ ဘဝအပေါ် သက်ရောက်မှု။ ယေရှုသည် သူ၏ မကြာမီ ပြန်ကြွလာခြင်းဆိုင်ရာ အသိပညာသည် ခရစ်ယာန်များ၏ ဘဝကို မည်သို့ သက်ရောက်သင့်သည်ကို အသေးစိတ် ဟောပြောခဲ့သည်။ သခင်နှောင့်နှေးနေသည်ဟု ယူဆ၍ မကောင်းမှုပြုပြီး ပျင်းရိသော ကျွန်နှင့် မတူဘဲ၊ ခရစ်ယာန်သည် မည်သည့်အချိန်တွင်မဆို သူ၏ပြန်ကြွလာခြင်းအတွက် အသင့်ရှိနေရမည် (၂၄:၄၅-၅၁)။ နှောင့်နှေးကြန့်ကြာမှု ရှိလ came ဆိုပါက သူတို့၏ယုံကြည်ခြင်းကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားခြင်း မရှိသော နှမြောတမန်မျိုးငယ်များနှင့် မတူဘဲ (၂၅:၁-၁၃)။ သခင်ပေးအပ်ထားသော တတ်လန်ကို ဘာမှမလုပ်ဘဲ မြှုပ်နှံထားသော မကောင်းမှုပြုပြီး ပျင်းရိသော ကျွန်နှင့် မတူဘဲ၊ စစ်မှန်သော ခရစ်ယာန်များသည် ယခုအချိန်မှ ယေရှု၏ ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်းအထိ အချိန်ကို အကျိုးရှိစွာ အသုံးပြုကြမည်။ သူတို့သည် ငွေကြေး၊ အရင်းအမြစ်များနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုများကို သစ္စာရှိပြီး တက်ကြွစွာ စီမံခန့်ခွဲသူများအဖြစ် ပြုမူကြမည် (၂၅:၁၄-၃၀)။ ခရစ်ယာန်များသည် ငတ်မွတ်သူ၊ ရေငတ်သူ၊ အဝတ်အစားမလုံလောက်သူ၊ ဖျားနာသူနှင့် ထောင်ထဲတွင် ရှိသူများကို ဂရုစိုက်ခြင်းပါဝင်သော ရှုထောင့်ကို ထားရှိရမည်။ နောက်ဆုံး တရားစီရင်ခြင်းတွင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်များအပေါ် သူတို့၏ပြုမူချက်များဖြင့် နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ခံရမည်ဖြစ်သည် (၂၅:၃၁-၄၆)။ 2. Impact on the Life of Believers. Jesus spoke at length about how the knowledge of the soon return of Jesus should impact the lives of Christians. Unlike the bad and lazy servant, who lived his life on the assumption that his Lord was delayed, the Christian should be ready for His return at any time (24:45–51). Unlike the foolish virgins, Christians should conduct themselves so that if there is a delay in the Second Coming, they will have made provision to maintain themselves and their faith until such time as the Lord does return (25:1–13). Unlike the bad and lazy servant, who did nothing with the talent entrusted to him, true Christians will use the time between now and the Second Coming of Jesus productively. They will act as faithful and engaged stewards of their money, resources, and skills (25:14–30). Christians should keep a perspective that includes caring for the hungry, the thirsty, the poorly clothed, the sick, and those in prison because it is their actions toward such individuals by which a final determination will be made in the last judgment (25:31–46).

 

၂၆:၆-၁၃။ ဗေသနိတွင် မွှေးကြိုင်ဆီ လောင်းခြင်း။ ယေရှုသည် သူ၏လောကီအသက်တာ၏ နောက်ဆုံးအပတ်ကို ဗေသနိတွင် ကုန်ဆုံးခဲ့သည် (မာကု ၁၁:၁၁-၁၂၊ ၁၄:၃၊ ယောဟန် ၁၂:၁)။ ဗေသနိသည် သံလွင်တောင်ပေါ်ရှိ ယေရုရှလင်သို့ လမ်းလျှောက်လို့ရနိုင်သော အနီးကပ်ရွာငယ်တစ်ရွာဖြစ်သည်။ မဿဲ ၂၆:၆-၁၃ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်ရပ်သည် ကိုယ်လုပ်တော်ဆဲ ရှိမုန်၏ အိမ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ “ကိုယ်လုပ်တော်ဆဲ” ဟူသော စကားကို ရှိမုန်နာမည်နှင့် ထည့်သွင်းထားခြင်းသည် ခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် အမည်တူသော ရှိမုန်ငါးဦးနှင့် ခွဲခြားရန်ဖြစ်သည် (ရှိမုန်ပေတရု၊ မဿဲ ၄:၁၈၊ ၁၀:၂၊ ကာနာနိတ် ရှိမုန် (ဇေလောတေ) လို့လည်း ခေါ်သည်၊ တပည့်တော်ဆယ်နှစ်ပါးထဲက တစ်ဦး၊ ၁၀:၄၊ ယေရှု၏ညီ ရှိမုန်၊ ၁၃:၅၅၊ နှင့် ယေရှု၏လက်ဝါးကပ်တိုင်ကို ထမ်းခဲ့သော ကူရေနဲမြို့သား ရှိမုန်၊ ၂၇:၃၂)။ ရှိမုန်သည် ပထမရာစုနှစ်တွင် ဣသရေလလူမျိုးများအထဲတွင် လူကြိုက်များသော နာမည်ဖြစ်သည်။ အမှန်မှာ ယေရှုနှင့် ခေတ်ပြိုင်နီးပါး သမိုင်းပညာရှင် ယောသပုသည် ရှိမုန်ဟု အမည်ရှိသူ အနည်းဆုံး နှစ်ဆယ်ကို ဖော်ပြထားသည်။

26:6–13. Anointing at Bethany. Jesus spent the last week of His earthly ministry at Bethany (Mark 11:11–12; 14:3; John 12:1), a small village on the Mount of Olives within easy walking distance to Jerusalem. The incident recorded in Matthew 26:6–13 took place in the house of Simon the leper. The words “the leper” are added to the name Simon to distinguish him from the four other Simons named in the Gospel (Simon Peter, Matt. 4:18; 10:2; Simon the Cananite (the Zealot), who was also one of the twelve apostles, 10:4; Simon the brother of Jesus, 13:55; and Simon from Cyrene, who carried Jesus’s cross, 27:32). Simon was apparently a popular name among Israelites in the first century. In fact Josephus, the near-contemporary writer, mentions at least twenty different individuals named Simon.

 

ယောဟန် ၁၂:၁-၈ တွင်လည်း ဗေသနိတွင် မွှေးကြိုင်ဆီ လောင်းခြင်းကို ဖော်ပြထားပြီး မာရိ၊ မာသနှင့် လာဇရု၏ အိမ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး မာရိက ဆီလောင်းသူဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ နောက်ပိုင်း ခရစ်ယာန်များက ကိုယ်လုပ်တော်ဆဲ ရှိမုန်သည် မာသ၊ လာဇရုနှင့် မာရိ၏ ဖခင်ဖြစ်နိုင်သလား သို့မဟုတ် သူတို့ (ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များနှင့်အတူ) နေထိုင်ခဲ့သော အိမ်ပိုင်ရှင်ဖြစ်နိုင်သလားဟု မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြသည်။ လုကာ ၇:၃၆-၅၀ တွင် ဖာရိရှဲ ရှိမုန်၏ အိမ်တွင် ဈေးကြီးသော မွှေးကြိုင်ဆီဖြင့် ယေရှုကို လောင်းလျက် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်ရပ်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထိုအမျိုးသမီးကို ကြီးစွာသော အပြစ်ရှိသူဟူ၍သာ ဖော်ပြထားပြီး နာမည်မဖော်ပြထားပါ။ လုကာကျမ်းတွင် ထိုအမျိုးသမီးသည် မာသနှင့် လာဇရု၏အစ်မ မာရိဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြထားသော်လည်း ယောဟန်ကျမ်းက ထိုသို့ဖြစ်နိုင်ခြေအများဆုံးဟု အကြံပြုထားသည်။

John 12:1–8 also recounts the anointing at Bethany, although he identifies it as taking place at the house of Mary, Martha, and Lazarus and identifies Mary as the one who anointed Jesus with the ointment. Later Christians asked whether Simon the leper might have been the father of Martha, Lazarus, and Mary or owned the house that they (together with Jesus and his disciples) were staying in. Luke 7:36–50 recounts an anointing of Jesus with expensive perfume at the house of Simon a Pharisee. The woman is unidentified, except as a great sinner. While the text in Luke doesn’t make it clear that the woman there was Mary the sister of Martha and Lazarus, the passage in John suggests this as the best possibility.

 

ထိုအမျိုးသမီးသည် ဈေးကြီးသော မွှေးကြိုင်ဆီကို ယူဆောင်လာပြီး ယေရှု၏ ခေါင်းပေါ်တွင် လောင်းခဲ့သည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည် အလွန်ချမ်းသာသူများတွင် အထူးအခါအခွင်မျိုးတွင် မထူးဆန်းပေ။ ယေရှုနှင့် သူ၏တပည့်တော်များသည် ကြီးကြီးမားမား ချမ်းသာသူများ မဟုတ်သဖြင့် သူတို့အထဲတွင် ဤဖြစ်ရပ်သည် အလွန်ထူးခြားသည်။ အမှန်မှာ ထိုမွှေးကြိုင်ဆီကို ရောင်းချပြီး ငွေကို သူဆင်းရဲသားများကို မပေးဘဲ အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ပြုရသနည်းဟု မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြသည် (မဿဲ ၂၆:၉)။ ယေရှုက သူ၏ မွှေးကြိုင်ဆီ လောင်းခြင်းကို သူ၏သေခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ပြီး ဖြေကြားခဲ့သည်။ ထိုအမျိုးသမီး၏ ထူးခြြားသော လက်ဆောင်သည် ဧဝံဂေလိတရား ဟောပြောရာနေရာတိုင်းတွင် ပြန်လည်ဖော်ပြခံရမည်ဟု ယေရှုမိန့်ဆိုခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၀-၁၃)။ အမှန်ပင် ထိုသို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။

The woman came to Jesus with some expensive perfume and anointed His head with it. Such a practice was not unknown among the very wealthy, especially when associated with an important occasion. Jesus and His disciples were not part of those with great wealth, so what happened was quite unusual among them. Indeed, the question was raised as to why the perfume was not sold and the proceeds of the sale given to the poor (Matt. 26:9). Jesus responded by linking His anointing with His death, and He told everybody that the extraordinary gift from the woman would be recounted everywhere the Gospel was preached (vv. 10–13), as indeed it has been.

 

၂၆:၁၄-၁၆။ ယုဒအား သစ္စာဖောက်ရန် သဘောတူညီခြင်း။ အပိုဒ် ၁၄ ကို အလျင်ပိုင်းနှင့် “ထိုအခါ” ဟူသော စကားဖြင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ ယေရှုက ငွေကြေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုကို ပယ်ရှားလိုက်ခြင်းက ယုဒအား ငွေအတွက် သစ္စာဖောက်ရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့ပုံရသည်။ ယေရှု၏ အတွင်းစည်းအဝေးမှ တပည့်တစ်ဦးကို ဤခြေလှမ်းကို လှမ်းစေခဲ့သော အကြောင်းရင်းသည် အမြဲတမ်း နက်နဲသော နှလုံးသားဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက်ချက်တစ်ခုဖြစ်နေမည်။ သူ့စိတ်ထဲတွင် ယေရှုကို မယ်ရှိယအာဏာနှင့် တန်ခိုးကို ဖော်ထုတ်ရန်နှင့် နိုင်ငံတော်တည်ထောင်ရန် အခြေအနေတစ်ခု ဖန်တီးပေးရန် ဖြစ်နိုင်သည်။ ယေရှုသည် လူမျိုးခေါင်းဆောင်များက သတ်ရန် ခွင့်မပြုဟု သူထင်မှတ်ခဲ့ပေမည်။ ယေရှုကို အမှန်တကယ် သတ်မည်ဟု သူသိလိုက်ရချိန်တွင် သူ၏ စိတ်ပျက်အားငယ်မှုက ထိုအချက်ကို ရှင်းပြနိုင်သည် (၂၇:၃-၅)။

26:14–16. Judas’s Agreement to Betray Jesus. Verse 14 is linked to the previous passage by the word “then.” It appears that Jesus’s dismissal of the concern for money aroused in Judas Iscariot the urge to betray Him for money. What motivated one of the inner circle of Jesus’s disciples to take this step will always be a mystery. Perhaps what he had in mind was to provide a setting that would move or even force Jesus to reveal His messianic role and power and that would result in the establishment of the kingdom. He probably thought that Jesus would not allow the leaders of the people to kill Him. This would explain his desperation when he realized that Jesus was in fact to be killed (27:3–5).

 

၂၆:၁၇-၂၅။ တပည့်တော်များနှင့် ပသခါစားသုံးခြင်း။ ယေရှုသည် ပညတ်တရားကို လိုက်နာသော ယုဒလူမျိုးဖြစ်သဖြင့် ပသခါပွဲ နီးကပ်လာသောအခါ တပည့်တော်များက မည်သို့ ပြင်ဆင်ရမည်နည်းဟု မေးကြသည်။ သူသည် ယေရုရှလင်မြို့ရှိ လူတစ်ဦးထံသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ထိုလူသည် ပသခါစားပွဲကို သူ့အိမ်တွင် ပြင်ဆင်ခွင့်ပြုမည်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၇-၁၉)။ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။

26:17–25. Passover with the Disciples. Jesus was a law-observant Jew, and since the Passover was near, the disciples asked how they should go about preparing it. He directed them to a certain individual in Jerusalem who would allow them to prepare the Passover meal at his house (vv. 17–19). It was prepared as directed.

 

ပသခါစားပွဲ စတင်ချိန်တွင်ပင် ယေရှုက သူတို့ထဲမှ တစ်ဦးက သစ္စာဖောက်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၁)။ စားပွဲတွင် ရှိသူများထဲတွင် ယေရှုနှင့် ယုဒအာသား တို့သာ ယုဒက သစ္စာဖောက်ရန် လုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်ပြီးကြောင်း သိရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် ယုဒအာသား အား သူ၏စီစဉ်ထားသော သစ္စာဖောက်မှုမှ လှည့်ထွက်ရန် အခွင့်အရေးပေးခဲ့သည်။ ယုဒက ထိုအခွင့်အရေးကို လျစ်လျူရှုခဲ့သည်။

Right at the beginning of the Passover meal, Jesus announced that one of them would betray Him (v. 21). Of those at the meal, only Jesus and Judas Iscariot knew that Judas had already set in motion the process to betray Him. Jesus thus allowed Judas Iscariot an opportunity to turn aside from his planned betrayal—an opportunity that Judas ignored.

 

သူတို့ထဲမှ တစ်ဦးက သစ္စာဖောက်မည်ဟု ကြားသိရသောအခါ တပည့်တော်အားလုံးက “ကျွန်တော်မဟုတ်ပါဘူးလား သခင်” ဟု မေးကြသည် (အပိုဒ် ၂၂)။ ဂရိဘာသာတွင် မေးခွန်းတစ်ခုတွင် မျှော်လင့်ထားသော အဖြေကို ထည့်သွင်းတတ်သည်။ တပည့်တော်များအားလုံး ယေရှုကို မေးသော မေးခွန်းသည် “မဟုတ်ပါ” ဟူသော အဖြေကို ပြင်းထန်စွာ ဆိုလိုသည်။ တစ်ဦးမှလွဲ၍ ကျန်သူများအတွက် ယေရှု သစ္စာဖောက်ခံရမည်ဟူသော သတင်းသည် ထိတ်လန့်စရာဖြစ်ပြီး သူတို့၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ပြသခဲ့ကြသည်။

On hearing that one of their number would betray Jesus, all the disciples responded by asking if it was him (v. 22). The Greek of the NT sometimes includes the expected answer in a question that is asked. The question asked of Jesus by all the disciples strongly implies a “no” answer to the question. For all but one, the information that Jesus would be betrayed was alarming, and they showed their distress.

 

ခေတ်သစ်စားပွဲများသည် ရှေးကျသော စားပွဲများနှင့် အလွန်ကွဲပြားသည်။ ခေတ်သစ် အနောက်တိုင်း လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် စားပွဲပါဝင်သူများသည် စားပွဲတွင် ထိုင်လေ့ရှိပြီး ကိုယ်ပိုင်ပန်းကန်နှင့် စားသုံးကိရိယာများ ရှေ့တွင် ရှိတတ်သည်။ နောက်ဆုံးညစာတော်ဆိုင်ရာ ပန်းချီကားများစွာသည် ဤနည်းအတိုင်း ဆွဲထားသည်။ သို့သော် ထိုညက ရောမကမ္ဘာတွင် တရားဝင် စားပွဲစားသုံးသူအားလုံးကဲ့သို့ ယေရှုနှင့် သူ၏တပည့်တော်များသည် ထိုင်မစားဘဲ လျောင်းစားခဲ့ကြသည်။ ရောမခေတ် ချမ်းသာသူအိမ်များတွင် ထရီကလင်နီယံဟု ခေါ်သော အခန်းရှိတတ်သည်။ ထိုအခန်းတွင် နံရံသုံးဖက်ပတ်လည်တွင် ခုတင်များရှိပြီး စားပွဲပါဝင်သူများသည် စောင်နှင့် ခေါင်းအုံးများပေါ်တွင် လျောင်းနေတတ်သည်။ တစ်ခုတွင် လူသုံးဦးမှ လေးဦးအထိ လျောင်းနေလေ့ရှိသော်လည်း တပည့်တော် ဆယ့်နှစ်ဦးနှင့် ယေရှုတို့ဖြစ်သောကြောင့် တစ်ခုတွင် ငါးဦး လျောင်းနေရသည်။ ကျွန်များသည် ပတ်လည်လျှောက်ကာ အစာအာဟာရနှင့် အရက်ကို အားလုံးရရှိစေရန် စီစဉ်ပေးသည်။

Modern meals are quite different in character from ancient meals. In modern Western society, those who participate in a meal are usually seated at a table, with their own plate and eating utensils in front of them. Many paintings of the Last Supper portray the arrangements in this manner. But like all those who that night ate a formal meal in the Roman world, Jesus and His disciples reclined to eat. Houses of the wealthy during the Roman period had a room called a triclinium. Such a room was set out with benches around three of its walls, and those participating in the meal reclined on blankets and pillows on these benches. It was not uncommon to have three or four people reclining on one bench—although with the twelve disciples and Jesus, one of the benches would have had five on it. The servants circulated around, ensuring that food and drink was available to all.

 

မဿဲ ၂၆:၁၇-၂၅ တွင် ဖော်ပြထားသော စားပွဲ၏ နောက်ထပ်ကွဲပြားချက်တစ်ခုမှာ ဟင်းလျာအများစုသည် အားလုံးအတူတူစားသော ဟင်းလျာများဖြစ်သည်။ ပသခါဖြစ်သောကြောင့် မုန့်သည် တဆေးမဲ့မုန့်ဖြစ်သည်။ မုန့်တစ်လုံးစီသည် သေးငယ်ပြီး စားပွဲပါဝင်သူတစ်ဦးစီသည် မုန့်တစ်လုံးလုံး ယူသည် သို့မဟုတ် မုန့်ကို ကိုက်ဖြဲကာ အတူတူစားသော ဟင်းလျာမှ အစာကို ယူစားသည်။ ယေရှုက အတူတူစားသော ဟင်းလျာထဲသို့ မုန့်ကို နှစ်သောသူက သစ္စာဖောက်မည်ဟု အာမခံခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၃)။ အားလုံးက အတူတူစားသော ဟင်းလျာထဲ မုန့်နှစ်သောကြောင့် သစ္စာဖောက်မည့်သူ၏ အမှတ်အသားကို ဖုံးကွယ်ထားခဲ့သည်။

The other difference to modern practice in the meal described in Matthew 26:17–25 is the fact that most of the dishes were common dishes. As it was Passover, the bread was unleavened. Each “loaf” was small, and each participant in the meal either took a whole loaf or tore off some bread, which was then used to gather food from the common dish. Jesus assured His disciples that one dipping His bread into the common meal would betray Him (v. 23). Since all of them dipped their bread into the common meal, the identity of the person remained hidden.

 

၂၆:၂၆-၃၀။ သခင်ဘုရားမွေးစားညစာတော် တည်ထောင်ခြင်း။ ယေရှုနှင့် သူ၏တပည့်တော်များ စားသုံးနေသော စားပွဲသည် ပသခါပွဲဖြစ်သည် (အသေးစိတ်အတွက် “လက်ဝါးကပ်တိုင်မှတ်ချိန် နှစ်” ကို စာမျက်နှာ ၁၄၆၀ တွင် ကြည့်ပါ)။ ဤပွဲတော်ကို ဣသရေလ ကျွန်များ အဲဂုတ္တုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော နောက်ဆုံးနှင့် အထင်ရှားဆုံး အံ့ဖွယ်အမှုကို အမှတ်ရစေရန် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုညတွင် ပသခါသိုးသငယ်၏ သွေးကို တံခါးတိုင်များပေါ်တွင် လိမ်းထားပြီး အဲဂုတ္တုတစ်ဝှမ်းလုံးရှိ သားဦးအားလုံးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သော သေခြင်းတမန်တော်သည် သွေးလိမ်းထားသော အိမ်များကို ကျော်ဖြတ်သွားခဲ့သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၂၆-၂၇)။

26:26–30. Institution of the Lord’s Supper. The meal that Jesus and His disciples were eating the night of His betrayal was the Passover feast (for more, see “The Year of the Crucifixion,” p. 1460). This feast had been inaugurated to commemorate the last and most dramatic miracle associated with the escape of the Israelite slaves from Egypt. On that night, the blood of the Passover lamb was painted on the doorposts, and the angel of death, who slaughtered all the other firstborn sons around Egypt, passed over the houses that had the blood painted on the doorposts (Ex. 12:26–27).

 

ပသခါပွဲတွင် အဓိက အစားအစာမှာ အထူးယဇ်ပူဇော်ထားသော သိုးသငယ်ဖြစ်သည်။ ထိုသိုးသငယ်ကို တစ်ခါတည်း စားရမည်ဖြစ်ပြီး မကျန်ရှိစေရ (ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၁၀)။ ယေရှုနှင့် သူ၏တပည့်တော်များပင်လျှင် တစ်ဦးချင်းစီအတွက် အလွန်ကြီးမားသော စားပွဲဖြစ်သည်။ ယေရှုလွန်ခဲ့သော ခေတ်က ယုဒစာပေများတွင် ပသခါပွဲကို မည်သို့ ကျင်းပရမည်ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။ အပိုင်း တစ်ဆယ့်ငါးပိုင်း ပါဝင်ပြီး စပျစ်သီးဖျော်ရည်ခွက်ကို ကောင်းချီးပေးခြင်းနှင့် သောက်ခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ ထို့နောက် အထူးမုန့်တစ်ချပ်ကို ချန်ထားခြင်း၊ ပသခါဇာတ်လမ်းကို ပြန်လည်ပြောပြခြင်းနှင့် ဒုတိယခွက်သောက်ခြင်း၊ ခါးသောဟင်းနုနွယ်စားခြင်း (ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၈)၊ အဓိကဟင်းလျာစားခြင်း၊ ချန်ထားသော မုန့်ကို စားခြင်း၊ တတိယနှင့် စတုတ္ထ စပျစ်သီးဖျော်ရည်ခွက်ကို သောက်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ရှေးခေတ်က စပျစ်ရည်သည် ခေတ်သစ်စပျစ်ရည်ကဲ့သို့ အရက်ဓာတ် မများပြီး ရေနှောကာ သောက်လေ့ရှိသည်ကို သတိပြုသင့်သည်။ ပသခါပွဲတွင် တဆေးမသုံးရသဖြင့် အရက်ချက်ထားသော စပျစ်ရည် မသုံးကြောင်း အလေးအနက် အကြံပြုထားသည်။ ယေရှုသည် ယုဒဓလေ့အတိုင်း လိုက်နာပါက စားပွဲနှောင်းပိုင်းတွင် ချန်ထားသော မုန့်ချပ်နှင့် စားပွဲနှောင်းပိုင်းတွင် သောက်သော စပျစ်သီးဖျော်ရည်ခွက်အပေါ် အထူးမှတ်ချက်ပြုရန် သဘာဝကျသည်။

The key food present at the Passover was a lamb that had been sacrificed especially. This lamb was to be eaten in one sitting, with none left over (Ex. 12:10). Even for Jesus and His disciples, this would have been a large meal for each of them. Jewish writings from a time period after Jesus outline in great detail how the Passover meal was to be conducted. It consisted of fifteen separate parts, starting with the blessing and drinking of a cup of the fruit of the vine, then the setting aside of a special piece of bread, the retelling of the Passover story and the drinking of a second cup, the eating of bitter herbs (Ex. 12:8), the eating of the main course, the eating of the bread that had been set aside, and the drinking of a third and fourth cup of the fruit of the vine. It should be noted that wine in the ancient world did not have the high alcohol content of modern wine and was often drunk diluted. The fact that the Passover did not allow the use of leaven strongly suggests that fermented wine was not used. If Jesus was following the common Jewish pattern, then toward the end of the meal it would have been natural for Him to make a special comment over the piece of bread that had been set aside and over the cup of the fruit of the vine that was drunk at the end of the meal.

 

ယေရှုမိန့်ဆိုသော ခွက်ပေါ်ရှိ စကားများသည် အထူးအရေးကြီးသည်။ ပသခါကို ခရစ်ယာန်ဓလေ့အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရာတွင် သူသည် သွေးတော်ဖြင့် တည်ထောင်သော ပဋိညာဉ်သစ်ကို စတင်ခဲ့သည်ဟု မိန့်ဆိုခဲ့သည် (မဿဲ ၂၆:၂၈)။ ပဋိညာဉ်ဟူသော စကားလုံးနှင့် အယူအဆသည် သမ္မာကျမ်းတွင် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ဘုရားသခင်သည် အာဗြဟံနှင့် ပထမဆုံး ပဋိညာဉ်တည်ခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၅:၁၂-၂၁)။ အရေးအကြီးဆုံးမှာ ဆီနဲတောင်တွင် ဣသရေလလူမျိုးနှင့် ပဋိညာဉ်တည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၉-၂၀၊ တရားဟောရာ ၄:၄၄-၆:၉)။ ဘုရားသခင်နှင့် လူမျိုးတို့ကြား ပဋိညာဉ်သည် အထူးအဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး ယေရှုသည် ကိုယ်တော်၏ သွေးတော်ဖြင့် ကိုယ်တော်နှင့် လူမျိုးတို့ကြား ပဋိညာဉ်သစ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ သွေးတော်သည် လူများစွာ၏ အပြစ်များကို ခွင့်လွှတ်ခြင်း (သို့မဟုတ် ဖယ်ရှားခြင်း) အတွက် အလျင်စလို စီးဆင်းခဲ့သည် (မဿဲ ၂၆:၂၈)။ ယေရှု၏သေခြင်းသည် အခြားသေခြင်းအားလုံးနှင့် သိသာစွာ ကွဲပြားသည်။ ကိုယ်တော်၏သေခြင်းသည် အပြစ်များကို ခွင့်လွှတ်နိုင်စေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ယေရှုက ကိုယ်တော်၏ ခမည်းတော်၏ နိုင်ငံတော်တွင် တပည့်တော်များနှင့်အတူ စပျစ်သီးဖျော်ရည်ကို အသစ်သောက်မည့်နေ့အထိ စပျစ်သီးဖျော်ရည်ကို မသောက်တော့ကြောင်း ကတိပြုခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၉)။

Jesus’s words over the cup are particularly significant. In transforming the Passover into a Christian practice, He said that He was inaugurating a new covenant (Matt. 26:28), one that was founded on His blood. The word and concept of covenant is very important in the Bible. God made a covenant first with Abraham (Gen. 15:12–21). Most importantly, at Mount Sinai God made a covenant with the people of Israel (Ex. 19–20; Deut. 4:44–6:9). The covenant between God and His people had a special significance, and Jesus now established a covenant between Himself and His people based on His own blood, which He would shed on the cross. Jesus’s blood flowed out for the forgiveness (or remission) of the sins of many people (Matt. 26:28)—that is, He died as their substitute. The death of Jesus was to be dramatically different from all other deaths. His would enable sins to be forgiven. Jesus then promised that He would not drink from the fruit of the vine until He would drink it with His disciples in His Father’s kingdom (v. 29).

 

၂၆:၃၁–၃၅။ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ကြိုတင်ဟောကြားခြင်း။ နောက်ဆုံးညစာစားပွဲ အစပိုင်းတွင် ယေရှုသည် တပည့်တို့အား သူတို့တစ်ဦးသည် သူ့ကို သစ္စာဖောက်မည်ဟု သတိပေးပြီးသားဖြစ်သည်။ ယခုမူ တပည့်အားလုံး လဲလိမ့်မည်ဟု ဟောကြားတော်မူသည်။ ယေရှုမိန့်တော်မူသည့်စကားကို ဂရိဘာသာတွင် skandalizō ဟူသော ကြိယာဖြင့် ဖော်ပြထားသည် (အပိုဒ် ၃၁)။ ဤကြိယာသည် ထောင်ချောက်ကို ဆိုလိုနိုင်သည်။ ထို့ပြင် လမ်းပေါ်တွင် ထောင်ထားသော အရာဝတ္ထုကြောင့် လူတို့လဲကျစေခြင်းကို ဆိုလိုနိုင်သဖြင့် အပြစ်သို့ လှည့်စားသော သွေးဆောင်ခြင်း၊ ပြိုလဲခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဟုပင် အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ယေရှုသည် တပည့်တို့အား မကြာမီ ကြီးမားသော သွေးဆောင်ခံရမည်ဖြစ်ပြီး အားလုံးလဲကျမည်ဟု အလွန်ပြင်းထန်စွာ သတိပေးတော်မူခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် သူရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီးနောက် ဂလီလဲပြည်၌ သူတို့နှင့် တွေ့ဆုံမည်ဟု  otချမ်းသာပေးတော်မူသည် (အပိုဒ် ၃၂)။

26:31–35. Peter’s Denial Foretold. At the beginning of the Last Supper, Jesus had already warned the disciples that one of them would betray Him. Now He told them that they would all stumble. The word used in the Greek to capture Jesus’s expression is the verb skandalizō (v. 31), which can be used to refer to a trap. It also has the meaning of something placed on a path that causes others to stumble, and hence it can mean a temptation to sin or even the cause of ruin. Jesus was very strongly warning the disciples that they would shortly be facing a great temptation and that all of them would stumble. He wished to reassure them, though, that after His resurrection He would meet with them in Galilee (v. 32).

 

ပေတရုသည် ခရစ်တော်ကို ဘယ်သောအခါမျှ မငြင်းပယ်ဟု ပြောဆိုခြင်း (အပိုဒ် ၃၃) သည် သူ၏စိတ်နှလုံးမှန်ကန်မှုကို ပြသခြင်းဖြစ်သည်။ ဤယုံကြည်ချက်သည် သူ၏ကိုယ်ပိုင်ဝိညာဉ်ရေးခွန်အားကို အလွန်ယုံကြည်ခြင်းမှ တိုက်ရိုက်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် တပည့်တို့အားလုံး (အပိုဒ် ၃၅) သည် ညှဉ်းဆီးခြင်းကို ရင်ဆိုင်ရန်လိုအပ်သော ခွန်အားအမျိုးအစားကို ကိုယ်အားကိုးခြင်း၊ မာနလျှော့ခြင်း၊ အနာဂတ်ကို ဘုရားသခင်အား အပ်နှံခြင်းမှသာ ရရှိနိုင်ကြောင်း မသင်ယူရသေးပေ။ ပေတရုသည် မိမိ၏အားနည်းချက်များကို အပြည့်အဝ မသိရှိသေးသဖြင့် သွေးဆောင်ခံရသောအခါ ယေရှုကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၆၆–၇၅) ဟု ဟောကြားခံရသည့်အတိုင်း ဖြစ်သွားသည် (အပိုဒ် ၃၄)။

Peter’s protestation that he would never deny Christ (v. 33) revealed his sincere conviction. This conviction certainly was born directly from a strong sense of his own spiritual strength. However, none of the disciples (v. 35) had yet learned that the type of strength needed to face persecution comes only through recognition of one’s own weakness, humbling oneself, and trusting God to control the future. Peter was not totally aware of his own weaknesses, and consequently when temptation came, he denied His Lord (vv. 66–75) as predicted (v. 34).

 

၂၆:၃၆–၄၆။ ဂေတ်ရှေမာန်ဥယျာဉ်၌ ဆုတောင်းခြင်း။ ယေရှုသည် တပည့်တို့ကို ဂေတ်ရှေမာန်ဟုခေါ်သော နေရာသို့ ခေါ်ဆောင်တော်မူသည် (၂၆:၃၆၊ မာကု ၁၄:၃၂)။ ထိုနေရာသည် သံလွင်တောင်ပေါ်တွင် ရှိသည် (လု ၂၂:၃၉)။ ဂေတ်ရှေမာန်ဟူသော အမည်သည် “ဆီညှစ်စက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး သံလွင်ဥယျာဉ်တစ်ခုဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ ယနေ့တိုင် သံလွင်တောင်ခြေတွင် ဘုရားကျောင်းတစ်ခု၏ ခြံဝင်းအတွင်း၌ ရှိနေသေး သော သံလွင်ပင်များနှင့် ဆင်တူသည်။

26:36–46. Prayer in Gethsemane. Jesus took the disciples to a place called Gethsemane (26:36; Mark 14:32) found on the Mount of Olives (Luke 22:39). The name Gethsemane means “oil press,” and in all probability the place was an olive grove, rather like the small grove of olives that still exists at the foot of the Mount of Olives in the courtyard of one of the churches there.

 

ယေရှုသည် ပေတရုနှင့် ဇေဗေဒဲ၏သား နှစ်ဦးတို့ကို (ယာကုပ်နှင့် ယောဟန်) အနည်းငယ်ထပ်မံခေါ်ဆောင်တော်မူသည် (မဿဲ ၂၆:၃၇)။ ဤသုံးဦးသည် အသွင်ပြောင်းခြင်းတောင်ပေါ်သို့ ယေရှုနှင့်အတူ လိုက်ပါခဲ့သူများပင် ဖြစ်သည် (၁၇:၁–၈)။ ယခုအခါမူ ပို၍အင်မတန်ကြီးကျယ်သော အချိန်ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ခံစားရမည့်ဒုက္ခ (သူ၏“ခွက်”၊ ၂၆:၃၉) ၏ဝန်ကို ခံစားတော်မူပြီး သူ၏အလွန်ရင်းနှီးသော တပည့်သုံးဦးအား ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် သေလုမတတ် ဖြစ်နေကြောင်း မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၃၈)။ ဤအကျပ်အတည်းအချိန်၌ ယေရှုသည် လူသားအဖော်အချွတ်ကို လိုအပ်ခဲ့သော်လည်း ထိုအရာကို ငြင်းပယ်ခံရတော်မူသည်။ သူတို့ထံ နှစ်ကြိမ်ပြန်လာတော်မူသော်လည်း အိပ်ပျော်နေသည်ကို တွေ့ရှိတော်မူသည် (အပိုဒ် ၄၀–၄၁၊ ၄၃)။

Jesus then asked Peter and the two sons of Zebedee (James and John) to accompany Him a little farther (Matt. 26:37). These were the three disciples who had accompanied Him to the Mount of Transfiguration (17:1–8); this occasion was one of greater solemnity. Jesus felt the weight of suffering (His “cup,” 26:39), and He told his three closest followers that He was overwhelmed by sorrow, even to the point of death (v. 38). At this time of crisis, Jesus apparently felt the need of human companionship, but it was to be denied Him. He came back to them twice only to find them asleep (vv. 40–41, 43).

 

ယေရှုသည် ခမည်းတော်အား သူ၏တာဝန်ကို အခြားနည်းဖြင့် ပြီးမြောက်ရန် နည်းလမ်းရှာနိုင်ပါစေဟု ဆုတောင်းတော်မူခြင်းသည် သဘာဝကျပါသည်။ သို့သော် ပဌမဆုတောင်းချိန်၌ပင် ခမည်းတော်၏အလိုတော်ရှိပါက ထိုသို့ဖြစ်ရမည်ဟု အတည်ပြုတော်မူသည် (အပိုဒ် ၃၉)။ ဒုတိယအကြိမ် ဆုတောင်းတော်မူချိန်၌ ကုန်ကျစရိတ်ကြီးမားသည့်တိုင် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို လိုက်လျှောက်လိုကြောင်း ထင်ရှားစွာ မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၄၂)။

Jesus’s prayer to the Father that expressed the wish to find another way to fulfill His mission was only natural. Yet even at His first prayer, He assured God that if it were His will, then it must be (v. 39). In His second prayer, Jesus highlighted His willingness to do the will of God, even though the cost would be so great (v. 42).

 

၂၆:၄၇–၅၆။ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးခြင်း။ ဆုတောင်းပြီးနောက် ယေရှုသည် သစ္စာဖောက်သူကို သွားရောက်ဆုံတွေ့တော်မူသည်။ အဘယ်ကြောင့်မှန်မသိ၊ စစ်သူကြီးများသည် ယေရှုကို မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း ခွဲခြားသိရှိရန် လိုအပ်နေပုံရသည် (ယေရှုကို မသိကြခြင်း သို့မဟုတ် မှောင်ရိပ်ထဲတွင် မျက်နှာကို ရှင်းရှင်းမမြင်နိုင်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်နိုင်သည်)။ ယုဒသည် နမ်းရှုပ်သူပင် ယေရှုဖြစ်ကြောင်း အချက်ပြရန် နမ်းခြင်းကို အချက်ပြမှတ်အဖြစ် စီစဉ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ယုဒသည် ယေရှုကို “ဆရာ” ဟုခေါ်ဆို၍ နမ်းရှုပ်သည် (အပိုဒ် ၄၉)။ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ယုဒသာလျှင် ယေရှုကို “ဆရာ” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၅၊ ၄၉)။ ထို့ပြင် အတွင်းစက်ဝိုင်းပြင်ပမှသူများသာ ယေရှုကို “ဆရာ” ဟု ခေါ်ဆိုကြသည် (၈:၁၉၊ ၁၂:၃၈၊ ၁၇:၂၄၊ ၁၉:၁၆၊ ၂၂:၂၄၊ ၃၆)။ သို့သော် မဿဲ ၂၃:၇–၈ တွင် ယေရှုသည် အကောင်းဆုံး ဆရာနှင့် ရဗ္ဗိအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ မာကုနှင့် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင်မူ တပည့်တို့သည် ယေရှုကို “ဆရာ” နှင့် “ရဗ္ဗိ” ဟု ခေါ်ဆိုရာတွင် တွန့်ဆုတ်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။

26:47–56. Betrayal and Arrest of Jesus. His prayer concluded, Jesus went out to meet the betrayer. For some reason, the guards needed to have Jesus identified to them (perhaps Jesus was unknown to them and/or it was difficult to recognize Him clearly in the dark), and Judas had arranged a sign that the one whom he kissed was Jesus. So Judas greeted Jesus by calling Him “Rabbi” and kissing Him (v. 49). Curiously enough, in the Gospel of Mathew only Judas called Jesus “Rabbi” (vv. 25, 49). Furthermore, only those outside of the inner circle called Jesus “Teacher” (8:19; 12:38; 17:24; 19:16; 22:24, 36), although Jesus is identified as the rabbi and teacher par excellence in Matthew 23:7–8. Mark’s and John’s Gospels present the disciples as not hesitating to call Jesus “Teacher” and “Rabbi” (e.g., Mark 4:38; 9:5, 38; 10:35; 11:21; John 1:49; 4:31; 9:2; cf. Luke 21:7).

 

ယေရှုသည် ယုဒ၏နမ်းရှုပ်ခြင်းကို လက်ခံပြီး သူ့ကို “မိတ်ဆွေ” ဟု ခေါ်ဆိုတော်မူသည်။ သစ္စာဖောက်နေမှန်း သိတော်မူလျှင်ပင် ယုဒကို ယခုချိန်ထိ ဖြတ်တောက်မထားပေ။ ထို့နောက် ယေရှုသည် စကားလုံးသုံးလုံးဖြင့် “ဘာကြောင့်လာတာလဲ”၊ “ဘာလို့လာတာလဲ” သို့မဟုတ် “ဘာရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လာတာလဲ” ဟု မေးတော်မူသည်။ ထိုစကားသည် “မင်းလာဖို့လုပ်ခဲ့တာကို လုပ်လိုက်တော့” ဟုလည်း အဓိပ္ပာယ်ရသည် (မဿဲ ၂၆:၅၀)။ ဤစကားစုသည် ဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် မရေရာသော်လည်း မည်သည့်အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်မဆို ယုဒ၏လာရောက်ရသည့် ရည်ရွယ်ချက်ကို ယဉ်ကျေးစွာ ဆူပူဆုံးမသည့်ပုံစံဖြစ်သည်။

Jesus responded to the greeting of Judas by calling him “friend,” knowing full well that he was betraying Him to the authorities but even now not cutting him off. He then said three words that mean something like “Why are you here?” “Why have you come?” or “For what purpose you are here?” They could also mean, “Do what you have come for” (Matt. 26:50). The phrase is ambiguous, and with any of the above meanings it seems evident that Jesus’s words can be understood as a gentle chiding of Judas for his purpose in coming.

 

ယေရှုကို ဖမ်းဆီးသောအခါ တပည့်တစ်ဦးသည် ဓားကိုထုတ်၍ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ကျွန်ကို ထု၍ နားရွက်ကို ဖြတ်ပစ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၅၀–၅၁)။ မဿဲ၊ မာကု၊ လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် ဤသူ၏အမည်ကို မဖော်ပြထားသော်လည်း ယောဟန် ၁၈:၁၀ တွင် ရှိမုန်ပေတရုဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုသည် ပေတရုအား ဓားကို အခွံထဲ ပြန်ထည့်ရန် အမိန့်ပေးတော်မူသည် (မဿဲ ၂၆:၅၂)။ ထို့နောက် တပည့်တို့အား ကောင်းကင်တမန်တပ်များစွာ (တစ်တပ်မကို လူ ၆၀၀၀ ခန့်ရှိသည်) ထက် တပ်မကိုးဆယ့်နှစ်တပ်ထက်မနည်း ခေါ်ယူနိုင်သော်လည်း ကားတိုင်ပေါ်တွင် အသေခံခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်၏အစီအစဉ်ကို ပြည့်စုံစေရန် မခေါ်ယူဟု မိန့်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၅၃–၅၄)။ ဤအကြောင်းကို အပိုဒ်သုံးခုအတွင်း  tvခါ ထပ်မံအလေးပေးဖော်ပြထားသည် (အပိုဒ် ၅၄၊ ၅၆)။

When Jesus was seized, one of the disciples tried to resist by taking out a sword and striking the slave of the high priest, removing his ear (vv. 50–51). The disciple who did this is not identified in Matthew, Mark, or Luke, but John 18:10 notes that this was Simon Peter. Jesus then demanded that Peter put his sword back in its place (Matt. 26:52). He then told the disciples that He could request more than twelve legions of angels for assistance but that He would not do it so as to fulfill God’s plan for Him by dying on the cross (vv. 53–54). This idea is stressed twice within the space of three verses (vv. 54, 56).

 

၂၆:၅၇–၆၈။ ယေရှုကို အမှုစစ်ကောင်စီရှေ့သို့ ခေါ်ဆောင်ခြင်း။ ယေရှုကို ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း ကာယပ၊ ပညာရှင်များနှင့် လူကြီးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော မဟာသန်ဟေဒြင်အဖွဲ့ရှေ့သို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၅၉)။ ဂရိဘာသာတွင် synedrion ဟူသော စကားလုံးကို အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ သို့မဟုတ် တရားရုံးဟု အသုံးပြုသည်။ ရောမအင်ပါယာ၏ အထက်လွှတ်တော်ကို တစ်ခါတစ်ရံ synedrion ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ပါလက်စတိုင်းပြည်တွင်း၌ ဘေဘီလုန်သို့ နှင်ထုတ်ခံရပြီးနောက် ပြန်လာသည့်ကာလမှစ၍ သန်ဟေဒြင်သည် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဂျူဒဲပြည်ကို ဂျူးဘုရင်တစ်ပါးက အုပ်ချုပ်စဉ်အခါက သန်ဟေဒြင်သည် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးနှင့် ဘုရင်နှင့်တိုင်ပင်ရန် အသုံးပြုသော အဖွဲ့အဖြစ် ရှိခဲ့သည်။ ဥပမာ၊ ဟေရုဒ်မင်းကြီးသည် သန်ဟေဒြင်ကို မဖျက်သိမ်းခဲ့သော်လည်း ရှားရှားပါးပါး တိုင်ပင်ခဲ့ပြီး ကိုယ်တိုင်တရားစီရင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏အမှုစစ်ချိန်တွင် ဂျူဒဲပြည်ကို ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်း အုပ်ချုပ်နေပြီး သန်ဟေဒြင်သည် ရောမတို့ စိတ်ဝင်စားခြင်းမရှိသော ကိစ္စများအတွက် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးအဖြစ် ရှိခဲ့သည်။ ခရစ်နှစ် ၆ မှ ၇၀ အတွင်း သန်ဟေဒြင်သည် လူအနည်းငယ်ကို သေဒဏ်စီရင်ခဲ့ဖူးသည်။ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ဤနေရာ၌ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းသည် သန်ဟေဒြင်၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။

26:57–68. Jesus before the Council. Jesus was brought to Caiaphas, the high priest, who had gathered the scribes and elders that made up the Great Sanhedrin (v. 59). In classical literature, the Greek word, synedrion was used of a governing body or court. The Roman Senate was sometimes called a synedrion. Within the Holy Land, the Sanhedrin developed as an institution from the time of the return of the exiles from the Babylonian captivity. While Judea was ruled by a Jewish king, the Sanhedrin functioned as both high court and also as a consultative body, at least when the king took advantage of the opportunity to consult it. Herod the Great, for example, did not disband the Sanhedrin but rarely consulted it, dispensing his own royal justice independently of it. At the time of Jesus’s trial, Judea was ruled by a Roman governor, and the Sanhedrin functioned as the highest court for many matters that the Romans did not consider to be in their sphere of influence. During A.D. 6–70, the Sanhedrin had even convicted and executed a few individuals. Within the NT, as here in Matthew, it is the high priest who acts as president of the Sanhedrin.

 

ကာယပ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် သန်ဟေဒြင်သည် ယေရှုကို သေဒဏ်ချမှတ်နိုင်ရန် အရင်းအနှီးပြစ်မှုဖြင့် စွဲချက်တင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည် (၂၆:၅၉)။ လိမ်ညာသက်သေများစွာ လာရောက်ခဲ့သော်လည်း နှစ်ဦးနှစ်ယောက်၏ သက်သေခံချက် မကိုက်ညီခဲ့ပေ။ နောက်ဆုံး နှစ်ဦးက ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏ဗိမာန်တော်ကို ဖျက်ဆီး၍ သုံးရက်အတွင်း ပြန်တည်နိုင်သည်ဟု ပြောခဲ့သည်ဟု တညီတညွတ်တည်း သက်သေခံခဲ့သည် (မဿဲ ၂၆:၆၁)။ ဤစကားကို မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ယခင်မတွေ့ရသော်လည်း ယောဟန် ၂:၁၉–၂၂ တွင် ဗိမာန်တော်ကို သန့်ရှင်းစေစဉ် ဆင်တူစကားရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ ယောဟန်က ယေရှုသည် သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာဗိမာန်ကို ဆိုလိုကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

Following the leadership of Caiaphas, the Sanhedrin sought occasion to accuse Jesus of a capital crime and to actually find Him worthy of death (26:59). They allowed many false witnesses to come forward, but no two witnesses agreed (cf. Mark 14:55–56, 60). Finally, two witnesses did agree that Jesus said He was able to destroy the temple of God and rebuild it in three days (Matt. 26:61). These words do not appear earlier in Matthew’s Gospel, although something similar is found in John 2:19–22, at the time when Jesus cleansed the temple from those who bought and sold there. There John indicates that Jesus was referring to the temple of His body.

 

ကာယပက ယေရှုအား စွဲချက်များကို ဖြေရှင်းရန် မေးမြန်းသော်လည်း ယေရှုသည် အစပိုင်း၌ တိတ်ဆိတ်နေတော်မူသည် (မဿဲ ၂၆:၆၂–၆၃)။ ကာယပက ကျမ်းကျိန်ဆိုခြင်းဖြင့် ယေရှုသည် ခရစ်တော်၊ ဘုရားသခင်၏သားတော်ဖြစ်မဖြစ် မေးမြန်းသည်။ ယေရှုသည် တိတ်ဆိတ်နေပါက ခရစ်တော်မဟုတ်ဟု ငြင်းပယ်သည်ဟု ထင်မှတ်ခံရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြေကြားတော်မူသည်။ သူ၏အဖြေသည် ယဉ်ကျေးသည်– “သင်ပြောသည့်အတိုင်းပင်” (အပိုဒ် ၆၄)။ ထို့နောက် ဒံယေလ ၇:၁၃ နှင့် ဆာလံ ၁၁၀:၁ ကို ကိုးကားတော်မူသည်။ ယခု ယေရှုသည် ကာယပ၏ရှေ့တွင် ရပ်တည်နေရသော်လည်း အနာဂတ်တွင် လူသားသားတော်အဖြစ် ဘုရားသခင်၏လက်ျာတော်ဘက်၌ ထိုင်နေပြီး ကာယပနှင့် ရန်သူအားလုံးကို တရားစီရင်မည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ မဿဲ ၂၆:၆၃–၆၄ တွင် ယေရှုသည် “ခရစ်တော်၊ ဘုရားသခင်၏သားတော်” ဟူသော အမည်ကို လူသားသားတော်အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုတော်မူသည်။ ယခင်က တပည့်တို့အား လူသားသားတော်သည် မည်သူဖြစ်သည်ဟု မေးတော်မူရာ အသက်ရှင်သော ဘုရားသခင်၏သားတော် ခရစ်တော်ဖြစ်သည်ဟု ဖြေဆိုခဲ့ရာ အတည်ပြုတော်မူခဲ့သည် (မဿဲ ၁၆:၁၃၊ ၁၅–၁၆)။

Caiaphas asked Jesus if He had an answer to all of the charges brought against Him, but Jesus was initially silent (Matt. 26:62–63). Caiaphas then invoked an oath and demanded to know whether or not Jesus was the Christ (Messiah), “the Son of God.” Jesus answered this question, presumably because if He had remained silent it would have seemed He was denying that He was the Christ, the Son of God. His response was polite: “You have said so,” or “It is as you said” (v. 64). He then went on to cite Daniel 7:13 and Psalms 110:1. Jesus informed Caiaphas that there would be a reversal of roles. Now Jesus was standing before Caiaphas, who was sitting in judgment over Him, but there would come a time when Jesus, as the Son of Man, would be seated at the right hand of God and would come in judgment against Caiaphas and all His enemies. Notice that in Matthew 26:63–64 Jesus interpreted the phrase, “the Christ, the Son of God” in terms of the Son of Man. Earlier in the Gospel, Jesus had asked the disciples who they said the Son of Man is, and he approved the answer that the Son of Man is the Christ, the Son of the living God (Matt. 16:13, 15–16).

 

ယေရှု၏စကားကို ကြားသောအခါ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းက ဘုရားသခင်၏သားတော်ဟု ကိုယ်တိုင်ကြေညာခြင်းသည် ဘုရားသွန်သင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကြေညာသည် (၂၆:၆၅)။ ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၂၄:၁၀–၁၆ အရ ဘုရားသွန်သင်သူကို ကျောက်ခဲနှင့်ခဲပြီး သတ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ကာယပသည် သေဒဏ်ချမှတ်နိုင်သော ဥပဒေအရ အမှုတစ်ခုကို ရရှိခဲ့သည်။ ကာယပက မထောက်ပြခဲ့သော်လည်း မေးခွန်းတွင် ပါဝင်နိုင်သည်မှာ ခရစ်တော်ဟူသော အမည်ကို လက်ခံခြင်းဖြင့် ဣသရေလလူမျိုးကို အုပ်ချုပ်သူအဖြစ် လက်ခံခြင်းဖြစ်ပြီး ရောမအာဏာပိုင်များကို ပုန်ကန်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားသွန်သင်မှုကို ရောမတို့ မည်သို့ဆက်ဆံမည်မသိသော်လည်း သူတို့၏အာဏာကို စိန်ခေါ်သူကို ရက်စက်စွာ အရေးယူမည်မှာ သေချာသည်။

On hearing the words of Jesus, the high priest announced that by declaring Himself to be the Son of God, Jesus had blasphemed (26:65). According to Leviticus 24:10–16, anyone, even an alien, who blasphemes, was to be put to death. Thus Caiaphas had found a legal case on which the death penalty could be enacted. What was not emphasized by Caiaphas, but was possibly implied when he phrased the question, was that by accepting the title of Messiah, Jesus was accepting a role of ruler over the people of Israel and so was therefore in rebellion against the Roman authorities. It is hard to know what the Romans would have made of a charge of blasphemy, but they would have acted with brutal decisiveness against one who claimed to be a rival to their control over the land of Judea.

 

၂၆:၆၉–၇၅။ ပေတရု၏ ယေရှုငြင်းပယ်ခြင်း။ ယေရှုကို ဖမ်းဆီးသူများက ဖမ်းဆီးပြီးချင်း တပည့်အားလုံး သူ့ကို စွန့်ပစ်၍ ထွက်ပြေးကြသည် (အပိုဒ် ၅၆)။ သို့သော် ပေတရုမှာ ဝေးဝေးမပြေးခဲ့ပေ။ ယေရှုဘာဖြစ်မည်နည်းဟု ကြည့်ရန် လိုက်ပါခဲ့သည် (အပိုဒ် ၅၈)။ သန်ဟေဒြင်ရှေ့တွင် ယေရှုအမှုစစ်နေသော ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ နန်းတိုင်းခြံဝင်းထဲသို့ပင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၅၈၊ ၆၉)။ ဤသည်မှာ များစွာသော ရဲစွမ်းသတ္တိဖြစ်သည်။ ယေရှုကို ကယ်တင်ရန် အခွင့်လမ်းရှာနေခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ကြည့်ရှုသူအဖြစ် ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် ပေတရု၏ရဲစွမ်းသတ္တိသည် ရှက်ဖွယ်အခြေအနေသို့ ရောက်စေခဲ့သည်။ တပည့်ဖြစ်မဖြစ် မေးမြန်းခံရသောအခါ ငြင်းပယ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၇၀–၇၁)။ ခြံဝင်းမှ တံခါးဝသို့ ဆုတ်ခွာသွားပြီး ထပ်မံမေးမြန်းခံရသည်။ ပို၍ပြင်းထန်စွာ ငြင်းပယ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၇၀–၇၂)။ နောက်ဆုံး သူ၏အသံထွက်ကို ကြားပြီး ဂလီလဲအသံဖြစ်သောကြောင့် ယေရှု၏တပည့်ဖြစ်ရမည်ဟု ပြောဆိုကြသည်။ ပေတရုသည် ပြင်းထန်စွာ ငြင်းပယ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၇၃–၇၄)။ လု ၂၂:၆၁ တွင် ထိုအချိန်၌ ယေရှုလှည့်ကြည့်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ မဿဲကမူ ကြက်တည်သောအခါ ပေတရုသည် ယေရှုမိန့်ဆိုခဲ့သည်ကို အောက်မေ့ပြီး အပြင်ထွက်၍ ခါးခါးစူးစူး ငိုကြွေးခဲ့သည်ဟု ရေးထားသည် (မဿဲ ၂၆:၇၅)။

26:69–75. Peter’s Denial of Jesus. Immediately after Jesus was seized by those who came to arrest him, all the disciples forsook him and fled (v. 56). Peter, though, did not flee far. In fact, he took it on himself to follow Jesus to see what happened to Him (v. 58). He even went into the courtyard of the high priest’s house, where Jesus was being tried before the Sanhedrin (vv. 58, 69). This took considerable courage. Who knows, perhaps Peter may have been seeking an opportunity to rescue Jesus. But in any event, having decided to take the role of a spectator, Peter’s courage led him into an awkward position. When asked whether he was a disciple, Peter decided to deny it (vv. 70–71). He withdrew from the courtyard to the entrance of the house (the gate) only to be accosted again. His denial was stronger (vv. 70–72). Finally, those around him remarked on his accent and suggested to Peter that this indicated that he must be a follower of Jesus. Peter violently denied it to be the case (vv. 73–74). Luke 22:61 records that at this crucial moment Jesus turned and looked at Peter. Matthew records that at the crowing of the cock Peter remembered the words of Jesus that he would deny his Master. He then went out and wept bitterly (Matt. 26:75).

 

ပေတရုနှင့် ယုဒကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရာ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကွဲပြားခြင်းများ ရှိသည်။ နှစ်ဦးစလုံး ယေရှုကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်– ယုဒက သစ္စာဖောက်၍၊ ပေတရုက ငြင်းပယ်၍၊ နှစ်ဦးစလုံး နောင်တရခဲ့သည်။ သို့သော် ရလဒ်မှာ ကွဲပြားသည်။ ပေတရုသည် ခါးခါးစူးစူး ငိုကြွေးပြီး နောင်တရပြီး ယေရှုထံ ပြန်လာ၍ အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယုဒကမူ ကိုယ်ကိုယ်ဆွဲကြိုးနှင့် သတ်သေခဲ့သည် (၂၇:၃–၁၀)။

We can find interesting comparisons and contrasts between Peter and Judas that are hard to miss. They both rejected Jesus, Judas with his betrayal and Peter with his denial, and they both regretted what they did. But there were two different outcomes. Peter wept bitterly but repented, returned to the Lord, and became a leader in the early Christian movement. Judas went and hanged himself (27:3–10).

 

အခန်းကြီး - ၂၇

၂၇:၁–၂။ ယေရှုကို ပီလတ်ထံ ခေါ်ဆောင်ခြင်း။ ဖာရိရှဲတို့၏ “ပါးစပ်ဥပဒေ” ဖြစ်သော မိရှနာ (ခရစ်နှစ် ၂၀၀ ခန့်တွင် ဂလီလဲပြည်၌ စုစည်းရေးသားခဲ့သည်) တွင် အရင်းအမြစ်ပြစ်မှုအတွက် ညအချိန် အမှုစစ်ခြင်းမပြုရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုခေတ်က ဤစည်းမျဉ်းရှိမရှိ မသိရသော်လည်း မဿဲ ၂၇:၁ တွင် နံနက်စောစော (မိုးလင်းချိန်) သေဒဏ်စီရင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သန်ဟေဒြင်သည် တစ်ခါတစ်ရံ ရောမအာဏာပိုင်များနှင့် မတိုင်ပင်ဘဲ သေဒဏ်ကျခံရသူကို ကွပ်မျက်ခဲ့ဖူးသည် (ဥပမာ၊ စတီဖန်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်– တမန် ၆:၈–၇:၆၀)။ သို့သော် ရောမတို့သည် သေဒဏ်ကျခံရသူကို ကွပ်မျက်ခြင်းကို သူတို့လက်ထဲတွင် ထားရှိခဲ့သည်။ ယေရှုကို သန်ဟေဒြင်မှ ဂျူဒဲပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမင်း ပီလတ်ထံ ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။

27:1–2. Jesus Brought before Pilate. The Mishnah, the “oral law” of the Pharisees that was put in writing around A.D. 200 in Galilee, specifies that a capital trial was not to be held at night. It is not possible to know whether this rule was known and observed at the time of Jesus, but Matthew 27:1 recounts that it was morning (early morning) when the death penalty was decided against Jesus. The Sanhedrin had from time to time carried out its decision to put people to death independently of the Roman authorities. For example, it seems that the Sanhedrin did not consult the Romans before putting Stephen to death years after this story (Acts 6:8–7:60). Yet it is not surprising that generally speaking the Romans reserved the carrying out of the death penalty for themselves. Jesus was taken from the hearing before the Sanhedrin to Pilate, the prefect (or governor) of Judea.

 

၂၇:၃–၁၀။ ယုဒ၏သေဆုံးခြင်း။ မဿဲကျမ်းတွင် ယုဒသည် သူ၏သစ္စာဖောက်မှု၏ ရလဒ်ကို မထင်မှတ်ထားခဲ့သလား မဖော်ပြထားပေ။ သို့သော် သူ၏တုံ့ပြန်မှုက ထိုသို့ဖြစ်သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ယုဒသည် ယေရှုသည် သူ့ကိုဖျက်ဆီးလိုသူများကို ဖျက်ဆီးရန် တန်ခိုးကို သုံးမည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ နောက်ဆုံး ယုဒသည် သူ၏လုပ်ရပ်ကြောင့် ယေရှုသေဒဏ်ချမှတ်ခံရမည်ကို အလွန်နောင်တရခဲ့သည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် လူကြီးများထံ ငွေဒင်္ဂါး ၃၀ ပြန်ပေးပြီး အပြုံးမဲ့သော သွေးကို သစ္စာဖောက်မိကြောင်း ဝဝါးဝါး ဝန်ခံခဲ့သည်။ သူတို့၏တုံ့ပြန်မှုမှာ စာနာခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ သူ့အလုပ်သူ သိရမည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည် (အပိုဒ် ၄)။ ယုဒသည် ငွေဒင်္ဂါး ၃၀ ကို ပစ်ချပြီး အပြင်ထွက်ကာ ကိုယ်ကိုကိုယ် ဆွဲကြိုးနှင့်ဆွဲချ သတ်သေခဲ့သည်။

27:3–10. Death of Judas. The text of Matthew does not specifically indicate whether the outcome of his betrayal was a surprise to Judas, but his reaction suggests that was the case. It is conceivable that Judas had confidently expected Jesus to call on His powers to destroy those who were trying to destroy Him. At the end, Judas was very sorry that the outcome of his actions resulted in Jesus being condemned to death. He returned to the high priests and the elders and told them that he had sinned in betraying innocent blood. Their reaction, as might be expected, was unsympathetic. It was his business, they said (v. 4). Judas then flung down the thirty pieces of silver that had come to him for his betrayal of Jesus and went out and hanged himself.

 

ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများသည် ဤငွေကို ဗိမာန်တော်ဘဏ္ဍာထဲ ပြန်ထည့်ရန် သို့မဟုတ် ပြန်အပ်ရန် ဥပဒေအချက်တစ်ချက်ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ သွေးငွေဖြစ်သောကြောင့် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည် (အပိုဒ် ၆)။ ယင်းငွေဖြင့် မြေအိုးလုပ်သူထံမှ မြေကွက်တစ်ကွက်ဝယ်ယူပြီး နိုင်ငံခြားသားများ သင်္ဂြိုဟ်ရန် အသုံးပြုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၇)။ အပိုဒ် ၈ တွင် ကျမ်းရေးသူက ထိုမြေကွက်ကို ယနေ့တိုင် “သွေးကွင်း” ဟု ခေါ်ဆိုကြောင်း မှတ်ချက်ပြုထားသည်။ ဤသည်မှာ ခရစ်ဝင်ကျမ်းရေးသားချိန်နှင့် ဖြစ်ရပ်များကြား အချိန်ကာလအနည်းငယ်ရှိကြောင်း ညွှန်ပြသော ရှားပါးသော အချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။

The high priests thereupon had a discussion of a nice point of law. Could this money be put into (or perhaps returned to) the temple treasury, which contained money set aside for holy use? Clearly the answer must be no, as it was indeed blood money (v. 6). Instead they used it to purchase a field from a potter, which they would then use for burying the bodies of foreigners who would not be defiled by resting in such a place (v. 7). Verse 8 is a comment made by the writer of the Gospel, who says the field is called the field of blood “to this day.” This is one of the few indications in the Gospel that there is some time between the events it describes and the writing down of the Gospel.

 

၂၇:၁၁–၂၆။ ယေရှုကို အသေသတ်ရန် စီရင်ခြင်း။ ယေရှုသည် ရှင်္ဘူတ်အမတ်ကြီးများက အသေသတ်ရန် စီရင်ချက်ချပြီးနောက် ရောမအာဏာပိုင်များထံ လွှဲအပ်ခံရ၍ ကွပ်မျက်ခြင်းခံရမည်ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပိလတ်ထံသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ ယေရှုနှင့် ပိလတ်တို့၏ စကားပြောဆိုခြင်းသည် တိုတောင်းလှသည်။ ပိလတ်က ယေရှုအား ယုဒလူမျိုး၏ ဘုရင်ဖြစ်သလောဟု အဦးဆုံး မေးမြန်းခဲ့သည်။ ရှင်္ဘူတ်အမတ်ကြီးများက ယေရှုအား ဘုရားသခင်၏ သားတော်ဖြစ်သည်ဟု ကိုယ်တိုင်ဆိုသည်ဟူသော စွဲချက်ဖြင့် အသေသတ်ရန် စီရင်ခဲ့သော်လည်း ပိလတ်က ထိုစွဲချက်ကို လျစ်လျူရှုခဲ့သည်။ ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်းအတွက် ပို၍အရေးကြီးသော ကိစ္စမှာ ယေရှုသည် မေရှိယဖြစ်သည်ဟု ကိုယ်တိုင်ခံဝန်ခဲ့စဉ် နိုင်ငံရေးအာဏာကို တောင်းဆိုခဲ့သလားဟူသော အချက်ပင်ဖြစ်သည် (မဿဲ ၂၆:၅၃)။ ယေရှုက ပိလတ်၏မေးခွန်းကို တည်ကြည်စွာ ဖြေကြားရာတွင် “သင်ဆိုသည့်အတိုင်းပင်” သို့မဟုတ် “သင်ဆိုခဲ့ပြီးပြီ” ဟု ဖြေခဲ့သည်။ မဿဲက ပိလတ်၏ဇနီးသည် ယေရှုနှင့်ပတ်သက်၍ အိပ်မက်မက်ခဲ့သဖြင့် နောက်မှ သတိပေးခံရသည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (မဿဲ ၂၇:၁၉)။ ယေရှုကို မနာလိုဝန်တိုမှုကြောင့် လွှဲအပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သူ သိရှိခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၈)။ ဒေါသထွက်ရန် မမျှော်လင့်ထားသည့်တိုင် ယေရှု၏နောက်ဆက်တွင် ဆို၍မပြောသည်ကို ပိလတ်က အံ့ဩခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၄)။

27:11–26. Jesus Sentenced to Die. Jesus was sentenced to death by the Sanhedrin and then delivered to the Roman authorities for execution. He finally came before Pilate. The conversation between Jesus and Pilate was short. Pilate first asked Jesus if He was the king of the Jews. The Sanhedrin had condemned Jesus to death because He claimed to be the Son of God, but Pilate ignored this charge. For the Roman governor, the more crucial matter was whether Jesus claimed political power, as He may have done when He identified Himself as the Messiah (Matt. 26:53). Jesus replied calmly to Pilate’s question by saying, “It is as you say,” or “You have said so.” Matthew indicates that Pilate was warned later by his wife, who had received a dream about Jesus (Matt. 27:19). He realized that Jesus had been delivered up to him out of self-interested envy or jealousy (v. 18). Instead of being angry, as might be expected, Pilate was amazed at Jesus’s subsequent silence (v. 14).

 

ပိလတ်က ဆန့်ကျင်ဘက်အကျိုးသက်ရောက်သည့် နည်းဗျူဟာတစ်ခုကို ကြိုးစားခဲ့သည်။ ပွဲတော် (ပသခါပွဲ) အခါတွင် အကျဉ်းသားတစ်ဦးကို လွှတ်ပေးသည့် ဓလေ့အတိုင်း ယေရှုကို လွှတ်ပေးရန် အခွင့်အရေးရှာခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော အကျဉ်းသားတစ်ဦးဖြစ်သော ဗာရဗ္ဗကို ထောင်ထဲတွင် ချုပ်ထားသည် (အပိုဒ် ၁၆)။ မဿဲက ဗာရဗ္ဗအား ထင်ရှားသော အကျဉ်းသားဟူ၍သာ ဖော်ပြထားသော်လည်း မာကုနှင့် လုကာက သူသည် ပုန်ကန်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သူများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံရသူဖြစ်၍ လူသတ်သမားဖြစ်သည်ဟု ထပ်လောင်းဖော်ပြထားသည် (မာကု ၁၅:၇; လုကာ ၂၃:၁၉)။ ရောမတို့က ဤအကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့် ဗာရဗ္ဗကို အသေသတ်ရန် စီရင်ချက်ချခဲ့ပေမည်။

Pilate then tried a strategy that backfired. He sought an opportunity to release Jesus using the custom of releasing a prisoner at the “feast” (i.e., Passover). He had in prison a notorious prisoner called Barabbas (v. 16). Matthew says nothing more about Barabbas than that he was a notorious prisoner, but Mark and Luke add that he had been captured with the rebels in an insurrection and was a murderer (Mark 15:7; Luke 23:19). The Romans would have sentenced Barabbas to death on either of these grounds.

 

မဿဲတွင်သာ တွေ့ရသော စာသားကွဲလွဲချက်တစ်ခုအရ ဗာရဗ္ဗတွင် ပထမအမည်မှာ ယေရှု ဖြစ်သည် (မဿဲ ၂၇:၁၆–၁၇)။ ရှေးဟောင်းစာမူအားလုံးတွင် မပါဝင်သော်လည်း အရေးကြီးသော စာမူများနှင့် ရှေးဘာသာပြန်များတွင် လုံလောက်စွာ တွေ့ရှိရသဖြင့် ခေတ်သစ်ဘာသာပြန်အချို့တွင် “ယေရှုဗာရဗ္ဗ” ဟု အသုံးပြုထားသည်။ ဗာရဗ္ဗသည် ပုန်ကန်သူ၊ လူသတ်သမားဖြစ်သည်ဖြစ်၍ လူအုပ်ကြီးကို ပေးကမ်းရန် ပိလတ်က ကောင်းမွန်သော ရွေးချယ်မှုဟု ထင်မှတ်ခဲ့ခြင်းကို နားလည်နိုင်သည်။ သူသည် လူများကို ကုသပေးတတ်သော ဘာသာရေးဆရာအဖြစ် လူသိများသော နာဇရက်ယေရှုနှင့် သိသာစွာ ကွဲပြားခြားနားသည်။ လူအုပ်က နာဇရက်ယေရှုကို ရွေးချယ်မည်မှာ ဧကန်ပင်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် နှစ်ဦးသားတွင် ပထမအမည်တူညီခြင်းက ပိလတ်အတွက် အပိုဆုလာဘ်ဟု ထင်မှတ်စေခဲ့ပေမည်။ ထို့ကြောင့် “မင်းတို့လိုချင်သော ယေရှုမှာ မည်သူလဲ။ ယေရှုဗာရဗ္ဗလား၊ နာဇရက်ယေရှုလား” ဟု မေးမြန်းရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေခဲ့သည်။

There is a textual variant found only in Matthew that mentions that Barabbas had a first name—Jesus (Matt. 27:16–17). While not in all the ancient manuscripts, this variant appears in enough of the significant manuscripts and ancient translations for some modern translations to use it—“Jesus Barabbas.” One can understand why Pilate thought that Barabbas was a good choice to offer the crowd. He was an insurrectionist and a murderer. He was a dramatic contrast to Jesus of Nazareth, who was known as a religious teacher who healed people. Surely the crowd would choose Jesus of Nazareth. That the two men had the same first name would have seemed an extra bonus to Pilate, supporting the questions, “Which Jesus do you want? Jesus Barabbas or Jesus of Nazareth?”

 

ပိလတ်အံ့ဩဖွယ် လူအုပ်က ဗာရဗ္ဗကို ရွေးချယ်ခဲ့သဖြင့် ယေရှုကို လက်ဝါးကပ်တိုင်မှာ ကွပ်မျက်ရန် အပ်နှံခဲ့ပြီး ဗာရဗ္ဗကို လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးအချက်တစ်ခုကို သတိပြုရန်ရှိသေး၏။ ယေရှုသည် အပြစ်ဒဏ်စီရင်ခံရသူ နှစ်ဦးနှင့်အတူ လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခြင်းခံရသည်။ ဗာရဗ္ဗသည် ထိုလက်ဝါးကပ်တိုင်သည် မိမိအတွက် တရားမျှတစွာ ပြင်ဆင်ထားသည်ဖြစ်ကြောင်း ယေရှုသေဆုံးသည်ကို သိရှိနေမည်ဖြစ်သည်။

To Pilate’s obvious surprise, the crowd chose Barabbas, so he delivered Jesus to be crucified and released Barabbas. There is one final detail to notice. Jesus was crucified with two other condemned criminals. Perhaps Barabbas was conscious of the fact that Jesus died on the cross that was rightfully his.

 

၂၇:၂၇–၄၄။ ယေရှုကို လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခြင်း။ ယေရှုကို ဘုရင်ဟု ရည်ညွှန်းခြင်းသည် တရားစစ်ဆေးခြင်းနှင့် ယေရှုသေဆုံးခြင်းဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်များတွင် အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်တွေ့ရှိရသည်။ သူသည် ပိလတ်အား ယုဒလူမျိုး၏ ဘုရင်ဖြစ်ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည် (မဿဲ ၂၇:၁၁)။ လက်ဝါးကပ်တိုင်အထက်၌လည်း သူ့ကို အသေသတ်ရန် အကြောင်းပြချက်ဖြစ်သော စာတန်းကို ချိတ်ဆွဲထားသည်မှာ “ဤသူသည် ယုဒလူမျိုး၏ ဘုရင် ယေရှု ဖြစ်သည်” ဟူ၍ ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၃၇)။ မာကု ၁၅:၂၆ နှင့် လုကာ ၂၃:၃၈ တို့နှင့် မတူဘဲ မဿဲက အပြည့်အစုံစာတန်း၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော “ဤသူသည် ယေရှု” ဟူသော အမည်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသဖြင့် အခြားနှစ်ခုသော ဗျာဒိတ်ကျမ်းများထက် ပို၍ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆန်သည်။ ယေရှုကို ယေရုရှလင်မြို့ အုပ်ချုပ်ရေးမင်း၏ နေအိမ် (ပရေတောရိယံ) သို့ ခေါ်ဆောင်သွားပြီးနောက် (မဿဲ ၂၇:၂၇) ထိုနေရာ၌ရှိသော စစ်သည်များက ယုဒလူမျိုး၏ ဘုရင်ဟု ပြက်ယယ်ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ သူတို့က စစ်သည်တို့၏ နီရဲသော အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်စေကာ (ဘုရင်များ၏ ခရမ်းရောင်ဝတ်ရုံကို ပြက်ယယ်ခြင်း) ဆူးချွန်များဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော သရဖူကို ဆောင်းစေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘုရင်တစ်ပါးကို နှုတ်ဆက်သည့်ပုံစံကို ပြက်ယယ်လျက် “ယုဒလူမျိုး၏ ဘုရင် နှင့်ပါး” ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြသည်။ ယေရှုအား စွဲချက်တင်ထားသည့် အချက်နှင့် ယုဒလူမျိုး၏ ဘုရင်ဟု ပြက်ယယ်ခြင်းတို့၌ ပြင်းထန်သော ဟာသလွန်ကဲမှုရှိသည်မှာ ယေရှုသည် ယုဒလူမျိုးတစ်မျိုးတည်းသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံး၏ စစ်မှန်သော အုပ်စိုးရှင်ဖြစ်ကြောင်း အမှန်တကယ်ပင် ဖြစ်နေခြင်းပင်တည်း။

27:27–44. Crucifixion of Jesus. The reference to Jesus as king recurs at several places in the account of the trials and death of Jesus. He admitted to Pilate that He was king of the Jews (Matt. 27:11), and above Him on the cross, a sign noted the charge that led to His death: “this is jesus, the king of the jews” (v. 37). Unlike Mark 15:26 and Luke 23:38, Matthew included the portion of the full inscription (“This is Jesus”) that provided the name of the Messiah, and thus the emphasis is more personal than the other two Synoptics. After Jesus was taken to the residence of the governor of Jerusalem (the Praetorium, Matt. 27:27), the soldiers there mocked Him as king of the Jews. They put a soldier’s scarlet cloak on him, mocking royal robes (which were purple) and crafted a crown for Him made up of thorns. They then mocked Him in a parody of the greeting that would be given to a royal personage, saying, “Hail, king of the Jews.” The strong irony of the charge against Jesus and the mocking of Him as king of the Jews is that Jesus is indeed the true ruler, not of the Jews alone, but of the whole world.

 

ပိလတ်က ယေရှုကို ရိုက်နှက်ခြင်း (အပိုဒ် ၂၆) ပြုစေခဲ့သည်။ ရိုက်နှက်ခြင်းသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ပြစ်ဒဏ်တစ်ခုဖြစ်၍ သားကောင်ကို တုတ် သို့မဟုတ် ခဲအသေးများ၊ သိုးအရိုးများ၊ အိုးခွဲများ၊ ဖန်အပိုင်းအစများ ထည့်ထားသော ချွန်ထက်သော ချွန်ချွန်များတပ်ဆင်ထားသည့် ချွန်ကို အသုံးပြု၍ ရိုက်ပုတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အလွန်အကြမ်းတမ်းစွာ ရိုက်နှက်ပါက သားကောင်သေဆုံးနိုင်သည်။ ယေရှုသည် ရိုက်နှက်ခြင်းကြောင့် အားနည်းချိနဲ့သွားသဖြင့် အသက်အနှစ်သာရဆုံးအရွယ်တွင် ရှိပြီး တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ခဲ့သူဖြစ်သော်လည်း လက်ဝါးကပ်တိုင်၏ အလျားတံကို ပုံမှန်အတိုင်း ထမ်းရွက်နိုင်ခြင်း မရှိတော့ချေ။ ထို့ကြောင့် ရောမစစ်သည်များက လမ်းလျှောက်လာသော ကုရေနေမြို့သား ရှိမုန်ကို အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေပြီး ယေရှုအတွက် အလျားတံကို ထမ်းစေခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၂)။ လက်ဝါးကပ်တိုင်မတင်မီ ယေရှုအား စပါးရည်နှင့် အခြားအရာတစ်ခုခုနှောထားသော အချိုရည်ကို ပေးခဲ့သော်လည်း စိတ်ကို မူးယစ်စေမည့် ထိုအချိုရည်ကို ယေရှုက ငြင်းပယ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၄)။

Jesus was also scourged by Pilate (v. 26). Scourging was a terrible punishment in which the victim was flogged either using a stick or using a whip embedded with some combination of small lead balls, sheep bones, broken pottery, and glass and attached to a handle via leather thongs. Too vigorous a scourging could lead to the victim’s death, and Jesus was so weakened by His scourging that even though He was a man in the prime of life who had spent most of His life in the physically demanding trade of a builder, He was so weakened that He was unable to carry the crossbeam of the cross, as was usual for criminals on their way to crucifixion. Seeing this, the Roman guards compelled a passerby named Simon, a man from Cyrene, to carry the beam of the cross for Jesus (v. 32). Before His crucifixion Jesus was offered wine mixed with another substance (v. 34), but He refused the drink, which would have dulled His mind.

 

ယေရှုကို အခြားနှစ်ဦးနှင့်အတူ လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်ဦးကို လဲစတိုင် (အပိုဒ် ၃၈) ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထိုစကားလုံးသည် ဓားပြ သို့မဟုတ် အကြမ်းဖက်လုယက်သူများကို ဆိုလိုနိုင်သည်။ ရောမအင်ပါယာသည် နိုင်ငံသားအားလုံးကို အလုပ်အကိုင်များ ဖန်တီးပေးနိုင်ခြင်း မရှိသလို ကျေးလက်စီးပွားရေးကလည်း အလုပ်လိုချင်သူအားလုံးကို လုပ်ကိုင်ခွင့် မပေးနိုင်ခဲ့ချေ။ ရောမမြို့တွင် အလုပ်လက်မဲ့များကို အစိုးရဘက်က အစား အသောက်ပေးခဲ့သော်လည်း အခြားနေရာများတွင် ထိုသို့မဟုတ်ချေ။ သူတို့သည် ဉာဏ်ပညာဖြင့် အသက်ရှင်ရပ်တည်ရပြီး မကြာခဏ ဆွမ်းတောင်းခြင်း၊ ခိုးယူခြင်းဖြင့် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဓားပြ လုယက်မှုသည် အဖြစ်များပြီး ရောမအစိုးရက အခါအားလျော်စွာ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ နှိမ်နင်းခဲ့သည်။ ယေရှုနှင့်အတူ လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခံရသူ နှစ်ဦးသည် မည်မျှ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေပါစေ ဓားပြလုပ်ခြင်းသည် ဘေးကင်းသော နည်းလမ်းမဟုတ်ကြောင်း ရောမတို့၏ သင်ခန်းစာပြအရာဖြစ်ခဲ့သည်။

Jesus was crucified with two others, described as lēstai (v. 38), which could refer to robbers or bandits who lived by robbing others, often violently. The Roman Empire did not provide productive employment for all of its citizens, nor could the rural economy employ all those who wished to work. The unemployed in Rome were provided with food at the government’s expense, but those living elsewhere were not so fortunate. They had to live by their wits, often by begging and stealing. Theft by bandits was a common phenomenon, and periodically the Roman government acted with considerable savagery against them in an attempt to stamp them out. The two others crucified with Jesus served as a Roman object lesson that no matter how desperate a person might be, being a bandit was not a safe way to try to live.

 

လမ်းဖြတ်သွားလာသူများ၏ ပြက်ယယ်စကား (အပိုဒ် ၃၉–၄၃) သည် အထူးသဖြင့် ဟာသလွန်ကဲသည်။ ယေရှုအား အခြားသူများကို ကယ်တင်နိုင်သော်လည်း ကိုယ်ကိုကိုယ် မကယ်နိုင်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည် (အပိုဒ် ၄၂)။ သို့သော် သူ၏သေခြင်းဖြင့်သာ အခြားသူများကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗိမာန်တော်ကို ဖျက်ဆီးပါက သုံးရက်အတွင်း ပြန်လည်တည်ဆောက်မည်ဟု ဆိုခဲ့သည်ဟူ၍လည်း ပြက်ယယ်ခံရသည် (အပိုဒ် ၄၀)။ သုံးရက်အကြာတွင် ယေရှု ရှင်ပြန်ထမြောက်ခဲ့သည်။

The words of mockery from those who passed by (vv. 39–43) are particularly ironic. Jesus was accused of being able to save others but unable to save himself (v. 42). But it is only through His death that Jesus was able to save others. He was further mocked because He said that even if this temple was destroyed, He would rebuild it in three days (v. 40). Then three days later, Jesus rose from the dead.

 

၂၇:၄၅–၅၆။ ယေရှုသေဆုံးခြင်း။ နေ့လယ်ခြောက်နာရီမှ နေ့လယ်သုံးနာရီခန့်အထိ (မဿဲ ၂၇:၄၅; မာကု ၁၅:၃၃; လုကာ ၂၃:၄၄) အမှောင်ရိပ်ကျခဲ့သည်။ ဤအမှောင်သည် နေကြတ်ခြင်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်၏ တိုက်ရိုက်အံ့ဖွယ်လက်ဝင်ချက်ကြောင့်ဖြစ်သည်။ အာမုတ် ၈:၉ တွင် ဘုရားသခင်က နေ့လယ်တွင် နေကို ငြိမ်းသွားစေမည်၊ နေ့ခင်းပိုင်းတွင် မြေကြီးကို မှောင်မိုက်စေမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။ ဓမ္မသစာကတိတော်ကို ဖောက်ဖျက်သူများအတွက် အပြစ်ဒဏ်တစ်ခုမှာ နေ့လယ်တွင် မျက်စိကန်းသူလိုမျှ မှောင်မိုက်ရာတွင် တွေ့ဆိုနေရမည်ဟူ၍ဖြစ်သည် (တရားဟောရာ ၂၈:၂၉)။

27:45–56. Death of Jesus. From the sixth hour (noon) until the ninth hour (about 3 p.m.), there was darkness (Matt. 27:45; cf. Mark 15:33; Luke 23:44). This darkness was not caused by a solar eclipse but by God’s direct and miraculous involvement. In Amos 8:9, God threatened to make the sun go down at noon and darken the earth in broad daylight. One of the threats against those who broke God’s covenant in Deuteronomy 28:29 was that they would grope at noon like a blind person in darkness.

 

မဿဲ ၂၇:၄၆ တွင် ယေရှုသည် လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်မှ နောက်ဆုံးစကားပြောခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်ကို မိန့်ဆိုရာတွင် အာရမေယဘာသာစကားဖြင့် ပြောခဲ့သည်။ ယေရှု၏ ပုံမှန်ဘာသာစကားမှာ အာရမေယဖြစ်ပြီး တပည့်တော်များနှင့် စကားပြောဆိုရာတွင်လည်း အလားတူဖြစ်မည်ဟု ဆိုလိုသည်။ သူ၏စကားကို ဂရိဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် “အိုဘုရားသခင် အိုဘုရားသခင် အဘယ်ကြောင့် ကျွန်ုပ်ကို စွန့်ပစ်တော်မူသနည်း” ဟု ဖြစ်သည်။ ယေရှုနှင့် ခမည်းတော်၏ အထူးဆက်နွယ်မှုကို ထည့်စဉ်းစားလျှင် ဤစကားသည် အလွန်နက်ရှိုင်းပြီး ထိုကြောက်မက်ဖွယ်အချိန်တွင် သူနှင့် ခမည်းတော်ကြားက ကွဲကွာခြင်းကို ဖော်ပြသည်။

In Matthew 27:46 Jesus finally spoke from the cross, addressing His words to God. He spoke in Aramaic, which implies that Jesus’s usual language was Aramaic, and this is the most likely language in which He and the disciples talked together. His words are translated into Greek as thee mou thee mou hinati me enkatelipes (“My God, My God, why have You forsaken Me”). Given Jesus’s special relationship with His Father, these words are of deep significance and reveal the rift He experienced between Himself and His Father at that terrible moment.

 

ပတ်ဝန်းကျင်ရှိသူများက ယေရှု၏စကားကို ဧလိယကို အော်ခေါ်သည်ဟု နားလည်မှားခဲ့ကြပြီး ဧလိယလာမလာကြည့်ရန် သူ့ကို နောက်ထပ်ခဏအသက်ရှင်နေစေရန် ချဉ်စပ်သော စပါးရည်ကို ယူဆောင်လာခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၄၇–၄၈)။ (အခြားပြက်ယယ်မှုများကို ကြည့်လျှင် ဧလိယလာမည်ဟု သူတို့ တကယ်မျှော်လင့်ထားသည်မဟုတ်မှန်း သံသယဖြစ်စရာ)။

The bystanders misunderstood the words of Jesus as a cry to Elijah for help (Eli, “my God” in Aramaic sounds somewhat like Ēlias, Elijah in Greek), and they went to fetch sour wine to give to Jesus to encourage Him to live a while longer (vv. 47–48) so they could see if Elijah would, in fact, come to save Jesus. (Given their other mockery, one suspects that they had no expectation of this taking place.)

 

ယေရှုက ကျယ်လောင်စွာ အော်ဟစ်ပြီး အသက်ရှူသံပြတ်တော့သည် (အပိုဒ် ၅၀)။ မဿဲက ယေရှုသေဆုံးခြင်းနှင့်အတူ ဖြစ်ပွားခဲ့သော အံ့ဖွယ်ဖြစ်ရပ်များကို ဆက်လက်ဖော်ပြပြီး ထိုသေခြင်းသည် ကောင်းကင်ဘုံနှင့် မြေကြီးနှင့် ဆိုင်သော အရေးကြီးမှုရှိကြောင်း ပြသသည်။ ပထမဦးစွာ ဗိမာန်တော်ထဲရှိ မျက်နှာကြိုးကို အပေါ်မှအောက်သို့ နှစ်ပိုင်းကွဲသွားသည် (အပိုဒ် ၅၁)။ ယေရှု၏သေခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်ထံ ချဉ်းကပ်ရန် ပုံမှန်နည်းလမ်းတွင် သိသာထင်ရှားသော အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ မြေကြီးပေါ်ရှိ ယဇ်ပလ္လင်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်ဝန်ဆောင်မှု စနစ်သည် အဆုံးသတ်သွားခဲ့ပြီ။ ဘုရားသခင်၏ သိုးသငယ်တော် သေဆုံးပြီးပြီ။ ယခုမှစ၍ ဘုရားသခင်ထံ ချဉ်းကပ်ရန်မှာ လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခံရသော မေရှိယအားဖြင့်သာ ဖြစ်တော့သည်။ ဒုတိယအချက်မှာ ငလျင်လှုပ်၍ သင်္ချိုင်းများ ပွင့်ထွက်သွားခဲ့သည်။

Jesus thereupon gave a loud cry and died (v. 50). Matthew then recounts several miraculous events that accompanied Jesus’s death and shows that it had cosmic significance. First, the curtain in the temple was torn in two, from top to bottom (v. 51). This showed clearly that the death of Jesus brought a significant disruption in the normal way to approach God. The earthly sanctuary with its sacrificial system and priestly services had come to an end. The Lamb of God had died. From now on, access to God would be only through the crucified Messiah. Second, there was a destructive earthquake that opened many graves.

 

ဤဖြစ်ရပ်များအနက် အကြီးဆုံးမှာ ငလျင်ကြောင့် ပွင့်သွားသော သင်္ချိုင်းများမှ ဖြောင့်မတ်သော သေလွန်သူများစွာသည် ယေရှုနှင့်အတူ ရှင်ပြန်ထမြောက်၍ မြို့ထဲတွင် လူများစွာအား ပေါ်ထင်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၅၁–၅၃)။ အမှောင်ရိပ်၊ ယေရှုသေဆုံးခြင်း၊ ငလျင်လှုပ်ခြင်းတို့ကို ကြည့်ရှုပြီး ရာထူးဗိုလ်တစ်ဦးက ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏ သားတော်ပင် ဖြစ်သည်ဟု နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၅၄)။

Perhaps the greatest of these events was that many of the righteous dead whose graves had been opened by the earthquake were resurrected with Jesus and appeared to many in the city afterward (vv. 51–53). Observing the darkness, the death, and the earthquake, a centurion reached the conclusion that Jesus was the Son of God (v. 54).

 

မဿဲက ဤဖြစ်ရပ်များကို မျက်မြင်သက်သေများ ရှိခဲ့ကြောင်း ဂရုတစိုက် ဖော်ပြထားသည်။ သူက မာဂဒလေန်မာရိ၊ ယာကုပ်နှင့် ယောသပ်၏ မိခင်မာရိ၊ ဇေဗေဒီ၏သားတို့၏ မိခင် (မာကု ၁၅:၄၀ တွင် ရှာလောမေဟု ဖော်ပြထားသည်) တို့ကို အမည်နာမ ဖော်ပြထားသည်။ ဤသို့ဖြင့် မဿဲသည် ဧဝံဂေလိတကျမ်းများအားလုံး၊ ရှင်ပေါလု၊ ကျမ်းစစ်များကဲ့သို့ မျက်မြင်သက်သေများ အရေးကြီးကြောင်း သဘောထားကို မျှဝေထားသည် (မာကု ၁၅:၄၀; လုကာ ၁:၁–၂; ယောဟန် ၁၉:၂၅; ၁ကောရိန်္သု ၁၅:၄–၈; ၂ပေတရု ၁:၁၆)။ ဤသည်မှာ တကယ့်ဖြစ်ရပ်များ၏ မှတ်ဉာဏ်များဖြစ်ပြီး အစောပိုင်းခရစ်ယာန်ဘာသာသည် အဖြစ်မှန်ကို သက်သေခံနိုင်သူများကို မှတ်တမ်းတင်ရန် အလွန်ကြိုးစားခဲ့သည်။

Matthew is careful to also note that these events were witnessed. He specifically names Mary Magdalene, Mary the mother of James and Joseph, and the mother of the sons of Zebedee (identified as Salome in Mark 15:40). In doing this, Matthew shares the attitude of all the Gospel writers, Paul, and other writers of the NT that eyewitnesses were important (Mark 15:40; Luke 1:1–2; John 19:25; 1 Cor. 15:4–8; 2 Pet. 1:16). These are memories of real events, and early Christianity went to great lengths to record those eyewitnesses who could be called on to testify about what had happened.

 

၂၇:၅၇–၆၆။ ယေရှုကို သင်္ဂြိုဟ်ခြင်းနှင့် သင်္ချိုင်းတွင် အစောင့်ထားခြင်း။ အရီမာသေယမြို့သား ယောသပ်အကြောင်း သိရှိရသမျှမှာ သူသည် ချမ်းသာသူဖြစ်ပြီး ယေရှု၏ တပည့်ဖြစ်သည် (မဿဲ ၂၇:၅၇)။ အခြားချမ်းသာသူများကဲ့သို့ ယောသပ်သည် မိမိနှင့် မိသားစုဝင်များအတွက် သင်္ဂြိုဟ်ရန် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားခဲ့သည်။ ယေရုရှလင်ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တွေ့ရသော ထုံးကျောက်ကို လှီးဖြတ်နိုင်သော သတ္တုကိရိယာများ ရှိခဲ့သည်။ ဣသရေလနှင့် ယုဒဘုရင်များခေတ်ကတည်းက မြို့ရိုးပြင်ပတွင် သင်္ချိုင်းများစွာ တူးဖော်ထားခဲ့ပြီး ယေရှုခေတ်တွင်လည်း ထိုဓလေ့ ဆက်လက်ရှိခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသော သင်္ချိုင်းအမျိုးအစားမှာ ကျောက်ကို ထုဆစ်ထားသည်၊ ဝင်ပေါက်ကို လှိမ့်ပိတ်နိုင်သော ကြီးမားသော ကျောက်ခဲပါရှိသည်။ အတွင်း၌ အလောင်းများ လှဲချနိုင်သော အုတ်ခံများစွာ ရှိသည်။ ယောသပ်က ယေရှု၏အလောင်းကို သန့်ရှင်းသော ပုဆိုးဖြင့် ထည့်ပတ်ပြီး ထိုသင်္ချိုင်းအတွင်း အုတ်ခံတစ်ခုပေါ်တွင် ထားရှိခဲ့သည်။

27:57–66. Burial of Jesus and Guards at the Tomb. Little is known about Joseph of Arimathea, except that he was wealthy and was a disciple of Jesus (Matt. 27:57). Like other wealthy individuals, Joseph had made provision for his own burial and those of other members of his family. There were metal tools capable of hewing into the limestone bedrock found around Jerusalem. Many tombs were constructed outside of the city walls, tombs dating back to the time of the kings of Israel and Judah, and the process continued in Jesus’s day. The type of tomb described here—hewed out of rock, with a large stone that could be rolled to close its entrance—was cut into the rock, and it had several ledges on which bodies could be laid. Joseph took the body of Jesus, wrapped it in clean linen, and placed it on one of the ledges in this tomb.

 

သင်္ချိုင်းတည်နေရာကို အတိအကျ သိရှိကြောင်း ခိုင်ခိုင်မာမာ တည်ထောင်ရန် မဿဲက ယောသပ်တစ်ဦးတည်းသာမက မာဂဒလေန်မာရိနှင့် အခြားမာရိ (ယာကုပ်နှင့် ယောသပ်၏ မိခင်) တို့လည်း ယေရှုကို သင်္ဂြိုဟ်စဉ် ရှိနေခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည် (၂၇:၆၁; အပိုဒ် ၅၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ မဿဲ ၂၇:၆၂ သည် မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ဖာရိရှဲများကို ၂၃:၂၉ နောက်ပိုင်း ပထမဆုံး ထပ်မံဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသေဆုံးရန် ပူးပေါင်းကြံစည်မှုတွင် ဖာရိရှဲများ ပါဝင်ခြင်းမရှိခဲ့ကြောင်း (ယခင်က ယေရှုကို ဆန့်ကျင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း၊ ဥပမာ ၁၂:၁၄; ၂၂:၁၅) ဤအချက်က ညွှန်ပြပေမည်။ ဖာရိရှဲများနှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများသည် ပြင်ဆင်ရက်၏ နောက်နေ့ (ဥပုသ်နေ့ကို ထူးဆန်းစွာ ဖော်ပြထားသည်) တွင် ပိလတ်ထံ လာရောက်ပြီး ယေရှု၏အလောင်း ခိုးယူခံရမည်ကို ကာကွယ်ရန် အစီအမံများ ပြုလုပ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ သူတို့အား စစ်သည်တပ်ဖွဲ့ကို ပေးအပ်ခဲ့ပြီး အတူတကွ သင်္ချိုင်းကို လုံခြုံစေရန် လှိမ့်ကျောက်ခဲကို တံဆိပ်ခတ်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၆၃–၆၆)။

To establish definitively that the location of the tomb was known (regarding the location of the tomb, see in “Archaeology and the Bible,” p. 91), Matthew recounts that not only was Joseph present when Jesus was interred, but his actions were observed by Mary Magdalene and the other Mary—presumably Mary the mother of James and Joseph (27:61; cf. v. 56). Matthew 27:62 is in fact the first mention of the Pharisees in the Gospel of Matthew since Matthew 23:29, which may imply that the Pharisees had nothing to do with the plotting that eventually ended up with the death of Jesus, despite earlier attempts to act against Jesus (e.g., 12:14; 22:15). They came to Pilate on the day after the day of preparation (27:62, an unusual way of saying the Sabbath). The Pharisees and the high priests requested Pilate to take steps to ensure that Jesus’s body would not be stolen. They were given a guard of soldiers and together they went to make the tomb “safe” by sealing the rolling stone (vv. 63–66).

 

အခန်းကြီး - ၂၈

၂၈:၁–၁၅။ ယေရှုရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း။ မဿဲ ၂၈:၁ တွင် ဖြစ်ပွားမည့်အဖြစ်အပျက်များကို အချိန်ဖော်ပြရာတွင် ဥပုသ်နေ့ ပြီးနောက် (ခေတ်သစ်အတိုင်းဆိုလျှင် စနေနေ့ညနေ နေဝင်ပြီးနောက်) ဟု အဦးစွာ ဖော်ပြထားသည်။ ဖော်ပြမည့်ဖြစ်ရပ်များ ညအချိန်တွင် မဖြစ်ပွားကြောင်း ရှောင်ရှားရန် နံနက်စောစော အချိန်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ဂရိဘာသာတွင် ဆဗ္ဗတုန် ဟူသော စကားလုံးကို နှစ်ကြိမ်သုံးထားသည်။ တစ်ကြိမ်မှာ ဝတ်ပြုရာနေ့ ဥပုသ်နေ့ကို ဆိုလိုပြီး နောက်တစ်ကြိမ်မှာ တစ်ပတ်ကို ဆိုလိုသည်။ တနင်္ဂနွေနေ့ကို “ဆဗ္ဗတုန်၏ ပဌမနေ့” ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဆဗ္ဗတုန် ကို ခုနစ်ရက် (တစ်ပတ်) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရနိုင်ပြီး ဥပမာ လေဝိ ၂၃:၁၅–၁၆ (ဂရိဘာသာပြန်) တွင် ထိုနည်းအတိုင်း သုံးထားသည်။ ယေရှုခေတ်တွင် တစ်ပတ်၏ နေ့များကို ဥပုသ်နေ့နှင့် နီးကပ်မှုအလိုက် နံပါတ်တပ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တနင်္ဂနွေနေ့ကို ဆဗ္ဗတုန်၏ ပဌမနေ့၊ အင်္ဂါနေ့ကို တတိယနေ့ စသည်ဖြင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သောကြာနေ့ကို ဆဗ္ဗတုန်အတွက် ပြင်ဆင်ရက်ဟု ခေါ်သည်။ ကျမ်းသစ်ကျမ်းတွင် ဆဗ္ဗတုန် ကို များသောအားဖြင့် ဗဟုဝုစ်နှင့် သုံးသော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ ဧကဝုစ်လည်း သုံးသည် (ဥပမာ မဿဲ ၁၂:၁၊ ၅၊ ၁၀; မာကု ၃:၄; လုကာ ၄:၃၁; ၆:၂ တို့တွင် ဗဟုဝုစ်၊ မဿဲ ၁၂:၂၊ ၈; မာကု ၆:၂; လုကာ ၆:၁; ယောဟန် ၇:၂၂–၂၃ တို့တွင် ဧကဝုစ်)။ တမန်တော် ၂၀:၇ နှင့် ၁ကောရိန်္သု ၁၆:၂ တို့တွင် တနင်္ဂနွေနေ့ကို ဆဗ္ဗတုန်၏ ပဌမနေ့ ဟူ၍ အတိအကျ သုံးထားသည်။

28:1–15. Resurrection of Jesus. Matthew 28:1 first identifies the time of the coming events by stating that they took place after the Sabbath—which in modern reckoning would mean after sunset on Saturday night. To avoid the conclusion that the events about to be described happened at night, it specifies that it was at dawn. In the Greek, the word sabbaton is used twice, once to indicate the Sabbath, the day of worship, and once to indicate a week. Sunday is identified as the “first of the sabbatōn [Sabbaths].” Sabbatōn can be used in the sense of seven days (i.e., a week) rather than the seventh day, as it is used, for example, in Leviticus 23:15–16 (LXX). In the time of Jesus, the days of the week were numbered according to their proximity to the Sabbath: Sunday was therefore the “first” of the sabbatōn, Tuesday the “third” of the sabbatōn, and so on until Friday, which is the preparation day for the sabbatōn. Note sabbatōn is usually, but not always, used in the plural in the NT (e.g., it is used in the plural in Matt. 12:1, 5, 10; Mark 3:4; Luke 4:31; 6:2; but it is used in the singular in Matt. 12:2, 8; Mark 6:2; Luke 6:1; John 7:22–23). Acts 20:7 and 1 Corinthians 16:2 use the exact same phraseology, “first” of the sabbatōn (plural), to indicate Sunday.

 

မာဂဒလေန်မာရိနှင့် အခြားမာရိ (ယာကုပ်နှင့် ယောသပ်၏ မိခင်) တို့သည် ယေရှု၏ သေခြင်း၊ သင်္ဂြိုဟ်ခြင်း၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းဆိုင်ရာ အရေးကြီးဖြစ်ရပ်အားလုံးကို မျက်မြင်သက်သေ ဖြစ်ခဲ့ကြသည် (မဿဲ ၂၇:၅၅–၅၆၊ ၆၁; ၂၈:၁–၁၀)။ ပထမဆုံးဖတ်ရှုချိန်တွင် ထိုမိန်းမနှစ်ဦးသည် ကောင်းကင်တမန် ဆင်းသက်လာချိန်တွင် ရှိနေသည်ဟု ထင်ရသည်။ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို မိန်းမနှစ်ဦးနှင့် အစောင့်စစ်သည်များအပေါ် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု ထင်ရသည်။ အစောင့်စစ်သည်များသည် ကြောက်ရွံ့၍ သတိလစ်သွားကြပြီး မိန်းမနှစ်ဦးက ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် စာသားကို ပိုမိုဂရုတစိုက် ဖတ်ရှုပါက ကောင်းကင်တမန် ပေါ်ထင်ချိန်တွင် သူတို့ မရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ အကြောင်းမှာ ကောင်းကင်တမန်က အဘယ်ကြောင့် သင်္ချိုင်းဗလာကို ကြည့်ရှုရန် ဖိတ်ခေါ်ရသနည်း။ မကြာမီ မိန်းမများသည် ယေရှုကိုယ်တိုင် တွေ့ဆုံခဲ့သည် (၂၈:၉)။ ထို့ကြောင့် ကောင်းကင်တမန် ပေါ်ထင်လာ၍ ယေရှုထွက်ပေါ်ရန် သင်္ချိုင်းကို ဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး မိန်းမနှစ်ဦး မရောက်မီ ယေရှုရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီးဖြစ်သည်ဟု နိဂုံးချုပ်ရပေမည်။

Mary Magdalene and the other Mary (the mother of James and Joseph) were witnesses to all the important events surrounding the death, burial, and resurrection of Jesus (Matt. 27:55–56, 61; 28:1–10). On first reading, it almost appears that the two women were present when the angel descended from heaven. It seems to contrast the effect of the resurrection on the two Marys and the guards. The guards became paralyzed with fear, while the two women believed. But a closer reading of the text makes it seem unlikely that they were present when the angel appeared. Why, then, would the angel have invited the two to view the empty tomb? The women shortly thereafter met Jesus Himself (28:9), so the conclusion seems to be that the angel appeared, opened the tomb for Jesus to emerge, and Jesus was resurrected before the two women arrived at the tomb.

 

ဤအပိုဒ်၏ ထင်ရှားသော အချက်တစ်ခုမှာ “မြင်ခြင်း” ကို အလေးပေးဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ မိန်းမများသည် သင်္ချိုင်းကို ကြည့်ရှုရန် လာခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၁)။ ကောင်းကင်တမန်က သင်္ချိုင်းဗလာကို ကြည့်ရှုရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၆)။ တပည့်မိန်းမများအား ကောင်းကင်တမန်က တစ်ကြိမ်၊ ယေရှုကိုယ်တိုင်က တစ်ကြိမ် ဂလိလဲပြည်သို့ သွားရောက်ပါက ယေရှုကို တွေ့ရမည်ဟု နှစ်ကြိမ်မိန့်မှာခဲ့သည် (အပိုဒ် ၇၊ ၁၀)။ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းဆိုင်ရာ သတင်းများသည် မျက်မြင်သက်သေများ မြင်ခဲ့သည်များအပေါ် အခြေခံသည်။ ယေရှုသေဆုံးချိန်တွင်လည်း ငလျင်လှုပ်ခဲ့သည် (၂၇:၅၁)၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်ချိန်တွင်လည်း ငလျင်လှုပ်ခဲ့သည် (၂၈:၂)။ ယေရှုသေဆုံးချိန်တွင် အံ့ဖွယ်ဖြစ်ရပ်များကြောင့် အစောင့်စစ်သည်တစ်စုက ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏ သားတော်ပင်ဖြစ်သည်ဟု ဝန်ခံခဲ့ကြသည် (၂၇:၅၄)။ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းတွင် အံ့ဖွယ်ဖြစ်ရပ်များက အခြားအစောင့်စစ်သည်များကို ကြောက်ရွံ့၍ သတိလစ်သွားစေခဲ့သော်လည်း သူတို့သည် မျက်မြင်တွေ့ခဲ့သည်ကို ငြင်းပယ်ရန် အသင့်ရှိနေခဲ့ကြသည် (၂၈:၄)။

One noteworthy feature of this passage is the emphasis on “seeing.” The women came to see the tomb (v. 1); the angel invited the women to view the empty tomb (v. 6); the women disciples were told twice, once by the angel and once by Jesus Himself, to go to Galilee, where they would see Jesus (vv. 7, 10). The reports of the resurrection are based on what eyewitnesses reported they saw. There was an earthquake associated with both the death of Jesus (27:51) and His resurrection (28:2). The miraculous events surrounding the death of Jesus caused one set of guards to confess that Jesus was truly the Son of God (27:54). The miraculous events surrounding the resurrection of Jesus froze the other guards with paralyzing fear (28:4), but they apparently were prepared to deny the reality of the resurrection, even though they had seen it with their own eyes.

 

၂၈:၁၆–၂၀။ တပည့်တော်များကို စေလွှတ်ခြင်း။ မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းအစောပိုင်းတွင် ယေရှုက တပည့်တော်များအား တပါးအမျိုးသားများနှင့် ရှမာရဲ့လူများထံ တရားဟောရန် မသွားရန်၊ ဣသရေလအိမ်တော်၏ ပျောက်ဆုံးနေသော သိုးများထံသာ သွားရန် မှာထားခဲ့သည် (မဿဲ ၁၀:၅–၆)။ ယေရှု၏ သေခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းက ဤအမိန့်ကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ ယေရှုသည် ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသော ဂလိလဲပြည်နေရာတွင် တပည့်တော်များကို တွေ့ဆုံပြီး ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးအားလုံးတွင် အာဏာစက်အားလုံး ငါ့အား အပ်နှံပြီးဖြစ်သည်ဟု ကြေညာခဲ့သည် (၂၈:၁၈)။ ထို့ကြောင့် တပည့်တော်များသည် လူမျိုးအားလုံးထံ (ဧသနဲ ဆိုသည်မှာ တပါးအမျိုးသား သို့မဟုတ် လူမျိုးများဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ဤနေရာတွင် လူမျိုးများဟု ဆိုလိုသည်) သွားရောက်၍ တပည့်ဖြစ်စေရန် ပြုရမည်။ ယေရှုကို လက်ခံသူများကို ခမည်းတော်၊ သားတော်၊ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ နာမတော်ဖြင့် နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာ ပေးရမည်။ ယေရှုမှာကြားခဲ့သမျှကို လိုက်နာရန် သွန်သင်ရမည်။ ယေရှုက ကမ္ဘာဦးအဆုံးတိုင်အောင် သူတို့နှင့်အတူ ရှိနေမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည်။ ရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီးနောက် ဤကတိတော်များသည် ခရစ်ယာန်မျှော်လင့်ချက်နှင့် ကမ္ဘာသို့ ခရစ်ယာန်သာသနာပြုခြင်း၏ အဓိကအချက်များ ဖြစ်သည်။

28:16–20. Commissioning the Disciples. Earlier in Matthew, Jesus had told the disciples that they were not to go and preach to any Gentiles or the Samaritans. They were rather to go to the lost sheep of Israel (Matt. 10:5–6). The death and resurrection of Jesus clearly changed this. Jesus met His disciples at the prearranged place in Galilee and declared that all authority in heaven and earth had been given to Him (28:18). Therefore, the disciples were to go to all nations (ethnē, the word can mean Gentiles or nations; here the context implies nations) and make disciples of them. Those who would accept Jesus were to be baptized in the name of the Father, the Son, and the Holy Spirit. The disciples were to teach the followers of Jesus to observe all the things that He had commanded. Jesus promised His disciples that He would be with them until the end of the age. These post-resurrection promises constitute a fundamental aspect of the very core of the Christian hope and the Christian mission to the world.