Myanmar 3AM (Official)

 

အခန်းကြီး - ၆ တမန်

ကာလ၌ တပည့်တော်တို့သည် များပြားသည် ရှိသော်၊ နေ့ရက် အစဉ်အတိုင်း လုပ်ကျွေးသောအခါ၊ ဟေလေနစ်အမျိုး မုတ်ဆိုး မတို့ကို မလုပ်မကျွေးဟု ထိုအမျိုးသားတို့သည် မြည်တမ်း၍ ဟေဗြဲ လူတို့ကို အပြစ်တင်ကြ၏။
² ထိုအခါတကျိပ်နှစ်ပါးသော တမန်တော်တို့သည် တပည့်တော် အပေါင်းတို့ကို ခေါ်ပြီးလျှင်၊ ငါတို့သည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ် တရားတော်ကိုထား၍ စားပွဲ၌လုပ်ကျွေးမှုကိုမှုကိုမဆောင်သင့်။
³ ထိုကြောင့်ညီအစ်ကိုတို့၊ ဝိညာဉ်တော်နှင့်၎င်း၊ ပညာနှင့်၎င်းပြည့် စုံလျက်၊ အသရေရှိသော လူခုနစ်ယောက်တို့ကို သင်တို့တွင် ရှာကြလော့။ ဤအမှု ကို ဆောင်ရွက်စေခြင်းငှါ ထိုသူတို့ကို ငါတို့သည် ခန့်ထား ကြမည်။
⁴ ငါတို့မူကား၊ ဆုတောင်းပဌနာပြခြင်း၊ နှုတ်က ပတ်တရားတော် ကို ဟောပြောခြင်းအမှုတို့ကို အမြဲပြု၍ နေမည်ဟုဆိုကြ၏။
⁵ ထိုစကားကိုလူအစုအဝေးအပေါင်းတို့သည် နှစ်သက်ကြသဖြင့်၊ ယုံကြည်ခြင်းနှင့်၎င်း၊ သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်နှင့်၎င်း ပြည့်စုံသော သတေဖန်မှစ၍ ဖိလိပ္ပု၊ ပြောခေါ်၊ နိကနော်၊ တိမုန်၊ ပါမေန၊ ယုဒဘာ သာဝင်သော အန္တိအုတ်မြို့သား နိကောလတို့ကို ရွေး ကောက်၍၊
⁶ တမန်တော်တို့ရှေ့၌ ထားကြ၏။ တမန်တော်တို့ သည်လည်း ဆုတောင်းပြီးလျှင် ထိုသူတို့၏ ခေါင်းပေါ်၌ လက်ကို တင်ကြ၏။
⁷ ဘုရားသခင်၏ သာသနာတော်သည် တိုးပွားသ ဖြင့် ယေရုရှလင်မြို့၌ တပည့်တော်တို့သည် အလွန်ပွါး များ၍၊ ယဇ်ပုရောဟိတ် အပေါင်းတို့သည် ယုံကြည်ခြင်း တရားကို နားထောင်ကြ၏။
⁸ သတေဖန်သည် ကျေးဇူးတော်နှင့်၎င်း၊ တန်ခိုး တော်နှင့်၎င်း ပြည့်စုံသဖြင့်၊ ကြီးစွာသောနိမိတ်လက္ခဏာ၊ အံ့ဘွယ်သောအမှုတို့ကို လူများရှေ့မှာပြုလေ၏။
⁹ ထိုအခါ လိဗေရတိန် အပေါင်းအသင်းဝင်သော သူမှစ၍၊ ကုရေနေပြည်သား၊ အာလေဇန္ဒြိပြည်သား၊ ကိလိကိပြည်သား၊ အာရှိ ပြည်သား အချို့တို့သည် ထ၍ သတေဖန်နှင့်ငြင်းခုံခြင်းကို ပြုစဉ်တွင်၊
¹⁰ သူဟောပြော၍သုံးစွဲသောပညာနှင့် ဝိညာဉ်တော် ကို မခံမဆီးနိုင် ကြ။
¹¹ ထိုအခါဤသူသည် မောရှေကို၎င်း၊ ဘုရား သခင်ကို၎င်း လွန်ကျူး၍ ပြောသည်ကို ငါတို့ကြားရပါ ပြီဟု သက်သေခံမည့်သူတို့ကို တိတ်ဆိတ်စွာခေါ်၍ ထားကြပြီးလျှင်၊
¹² လူများကို၎င်း၊ အကြီးအကဲ၊ ကျမ်းပြုဆရာ တို့ကို၎င်း နှိုးဆော်၍၊ သတေဖန်ထံသို့လာသဖြင့် ဘမ်းဆီး၍ လွှတ်တော်သို့ပို့ကြ၏။
¹³ မမှန်သော သက်သေခံတို့ကိုခေါ်၍၊ ဤသူသည် သန့်ရှင်းသော အရပ်ဌာနတော်နှင့် ပညတ်တရားတော်ကို လွန်ကျူး၍ အစဉ်မပြတ် ပြောဆိုလျက်နေပါ၏။
¹⁴ ထိုနာဇရက်မြို့သား ယေရှုသည် ဤအရပ်ဌာန တော်ကို ဖျက်ဆီး၍၊ ငါတို့အား မောရှေအပ်ပေးသော ထုံးနည်းဥပဒေကို ပြောင်းလဲစေမည်ဟု ဤသူဆိုသည်ကို အကျွန်ုပ်တို့သည် ကြားရပါပြီဟု သက်သေခံကြ၏။
¹⁵ လွှတ်တော်၌ ထိုင်လျက်ရှိသောသူ အပေါင်း တို့သည် သတေဖန် ကိုစေ့စေ့ကြည့်ရှုလျှင်၊ သူ၏မျက်နှာ သည် ကောင်းကင်တမန်၏မျက်နှာ ကဲ့သို့ဖြစ်သည်ဟု ထင်မှတ်ကြ၏။

၆:၁–၉:၃၁

 ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် အသင်းတော်၏ တိုးတက်မှုသည် ဂျူးဘာသာရေး ဓလေ့ထုံးတမ်းများမှ စတင်ခဲ့သည်

တမန်တော်စွမ်းပုတ်ကျမ်း၏ ပထမအပိုင်းသည် ၁:၁၅ (“ထိုနေ့ရက်များအတွင်း”) တွင် စတင်သည်။ ဣသရေလလူမျိုးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်း၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ဒုတိယအပိုင်းသည် ၆:၁ (“ထိုနေ့ရက်များအတွင်း”) တွင် စတင်သည်။ မတူညီသော နောက်ခံရှိသူများ—ဂရိစကားပြောဆို ဂျူးများ (၆:၁–၇)၊ ရှမာရီလူမျိုး (၈:၄–၈)၊ အဲသီယိုပီယ ကနောင်းလူမျိုး (၈:၂၆–၃၉)၊ အခြားသော တပါးအမျိုးသားဒေသများမှ လူများ (အာဇုတ်နှင့် ကဲသရိ) တို့ကို ပါဝင်လာစေသည့် ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်း၏ ဖွံ့ဖြိုးမှုကို ဖော်ပြသည်။ ပထမအပိုင်းကဲ့သို့ပင် ဤအပိုင်းတွင်လည်း အကျပ်အတည်းများ ပါဝင်သည်။ ဟေဗြဲစကားနှင့် ဂရိစကားပြောဆို ဂျူးများအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှု (၆:၁–၇)၊ တမန်တော်များ ရှင်ဟေဒြုတ်ကောင်စီထံမှ အတိုက်အခံအသစ် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ဤတစ်ကြိမ်တွင် စွပ်စွဲခံရသူ အသေခံခဲ့ရသည် (၇:၈–၁၅၊ ၅၄–၆၀)။ ဂရိယဉ်ကျေးမှုလွှမ်းမိုးခံရသော ဂျူးများ ညှဉ်းဆီးခံရမှု (၈:၁–၃)၊ ငွေကြေးလိုချင်စိတ်ကြောင့် ယုံကြည်ခြင်းမှ လဲကျသွားသော ဆီမုန်နတ်ဆရာ (၈:၁၄–၂၄) တို့ ပါဝင်သည်။ သို့သော် အသင်းတော်သည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ တန်ခိုးနှင့် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုအားဖြင့် အကျပ်အတည်းများကို ကျော်လွှားပြီး ဂျေရုဆလင်မြို့ရိုးများပြင်ပသို့ ကြီးထွားလာခဲ့သည်။

6:1–9:31

THE MISSION SPRANG OUT OF TRADITIONAL JUDAISM

The first section of Acts begins in 1:15 (“in those days”). It describes the development of the Christian community composed of Israelites. The second section begins in Acts 6:1 (“in those days”). It describes the development of the Christian community as it began to include believers of different backgrounds: Greek-speaking Jews (6:1–7), Samaritans (8:4–8), an Ethiopian proselyte (8:26–39), and people from other Gentile regions, such as Azotus and Caesarea (8:40). Like the first section, the second section involves a number of crises. There was dissension between Hebrew-speaking and Greek-speaking Jews (6:1–7). The apostles faced new opposition from the Sanhedrin, but this time it resulted in the death of the accused (7:8–15, 54–60). Hellenist Jews suffered persecution (8:1–3), and once again we find a new believer, Simon the magician, falling from the faith on account of the lure of money (8:14–24). But the church, through the power and intervention of the Holy Spirit, overcame these crises and began to grow beyond the walls of Jerusalem.

 

၆:၁–၇:၆၀ ဟေလင်နစ်များနှင့် စတီဖန်

ဤအခန်းများတွင် အသင်းတော်အတွင်း တင်းမာမှုများကို ပထမဆုံး တွေ့ရှိရပြီး ထိုတင်းမာမှုများက အသင်းတော်စည်းမျဉ်းနှင့် တာဝန်ဝတ္တရားများ ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းသို့ ဦးတည်သွားစေခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁–၇)။ ထို့နောက် စတီဖန်၏ အတွေ့အကြုံနှင့် ဟောပြောချက်ကို ဖော်ပြထားပြီး ထိုဟောပြောချက်သည် သူ့အသေကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤဟောပြောချက်သည် တမန်တော်ခေတ် အသင်းတော်တွင် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ အမှုတော်ဆောင်ရွက်မှု ဇာတ်ကြောင်းတွင် အလွန်အရေးကြီးပြီး ဒံယေလ ၉ ပတ်သက်သော ပရောဖက်ပြုချက်နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

6:1–7:60

The Hellenists and Stephen

In these chapters we first observe tensions within the church that led to the development of church order and differentiation of functions (vv. 1–7). What follows deals with the experience and speech of Stephen that resulted in his death. This speech plays a very important role in the narrative of the work of the Spirit in the apostolic church and is connected to the prophecy of the seventy weeks in Daniel 9 (see “Prophetic Significance of Stephen’s Speech,” p. 1487).

 

၆:၁–၇။ အမှုတော်ဆောင်ရန် ရွေးချယ်ခံရသော ခုနစ်ဦး။ ဤအပိုင်းကို အသင်းတော် တိုးတက်ကြီးထွားမှု နှစ်ခုကြားတွင် ထည့်သွင်းထားသည် (အပိုဒ် ၁၊ ၇)။ အသင်းတော်၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်သည် သို့မဟုတ် အဟန့်အတားဖြစ်စေနိုင်သည့် အရာအားလုံးသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ဂရိစကားဖြင့် “အမှုတော်ဆောင်ခြင်း” (diakonein) ဟူသော ဝေါဟာရကို ဤအပိုင်းတွင် သုံးကြိမ် သုံးစွဲထားသည်။ အပိုဒ် ၁ တွင် မုဆိုးမများအား နေ့စဉ်အစာခွဲဝေပေးခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ အပိုဒ် ၂ တွင် စားပွဲဝိုင်းတွင် အမှုတော်ဆောင်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းပြီး တမန်တော်များသည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်အမှုကို ထားမထားနိုင်ပါ။ အပိုဒ် ၄ တွင် နှုတ်ကပတ်တော်အမှုတော်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ယုံကြည်ခြင်းအသိုင်းအဝိုင်းသစ်သည် ပြဿနာများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ အကြောင်းမှာ ယုံကြည်သူသစ်များကို ဂျူးအသင်းတို့၏ ကရုဏာအမှုများမှ ဖယ်ထုတ်ခံရခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အသင်းတော်သစ်သည် ကိုယ်ပိုင် ကရုဏာစီမံကိန်းကို ဖန်တီးခဲ့ရသည် (၄:၃၅)။

6:1–7. Seven Chosen to Serve. This section is placed between two affirmations of the growth of the church (vv. 1, 7). Anything that could have facilitated or hindered the development of the church was of central importance. The Greek term having the infinitive diakonein is used three times in this section: In v. 1 it refers to the daily distribution or serving of food to the widows. In v. 2 it is used to refer to the work of serving at or waiting on tables—the work that the apostles were not able to do in addition to attending to the word of God. In v. 4 it refers to this very work of the ministry or service of the word of God that they refused to neglect due to other matters. The new community of faith faced problems, most likely because new converts were excluded from the benevolent services of the synagogues. Thus, the new church was led to create its own plan of benevolence (4:35).

 

ရုတ်တရက် တိုးတက်ကြီးထွားလာမှုက စနစ်အတွင်း ချို့ယွင်းချက်များ ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့သည်။ ဂရိစကားပြောဆို ဂျူးယုံကြည်သူများ (ဟေလင်နစ်များ) သည် သူတို့၏ မုဆိုးမများကို ပစ္စည်းခွဲဝေရာတွင် ချန်လှပ်ခံရကြောင်း ညည်းတွားခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ ညည်းတွားချက်များသည် မှန်ကန်ပြီး မည်သူမျှ ငြင်းဆိုခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ တမန်တော်များသည် တာဝန်များကို အချင်းချင်း မျှဝေပေးရန် အရေးကြီးကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် စားပွဲဝိုင်းအမှုကို အခြားသူများအား လွှဲအပ်ရန် အကြံပြုခဲ့ကြသည်။ ဂရိအမည်များရှိသော လူခုနစ်ဦးကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းက အကျပ်အတည်းကို ဉာဏ်ပညာနှင့် ဖြေရှင်းခဲ့ကြောင်း ပြသသည်။ စားပွဲဝိုင်းဆိုင်ရာ အမှုတော်များသည် ဆုတောင်းခြင်းနှင့် သွန်သင်ခြင်းထက် အရေးကြီးသည်ဟု ရည်ရွယ်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ အစာခွဲဝေမှုကို စီမံရန်အတွက်လည်း တမန်တော်များကဲ့သို့ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် ပြည့်စုံရမည် (၆:၃၊ ၅)။ သူတို့သည်လည်း ဧဝံဂေလိသတင်းကောင်း ဟောပြောခြင်းနှင့် သွန်သင်ခြင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၈၊ ၁၀)။ လုကာက ရွေးချယ်ရာတွင် ဉာဏ်ပညာ၏ အရေးကြီးမှုကို အလေးပေးဖော်ပြထားသည် (အပိုဒ် ၃၊ ၁၀)။ ယနေ့ခေတ် အသင်းဝန်ထမ်း (deacon) များကို ရည်ရွယ်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ လုကာရေးသားချိန်တွင် အသင်းတော်တွင် တိကျသော အသင်းဝန်ထမ်းများ ရှိနှင့်ပြီးဖြစ်သည် (ဖိလိပ္ပိ ၁:၁၊ ၁တိ ၃:၈၊ ၁၂)။ လုကာက “အသင်းဝန်ထမ်း” (diakonos) ဟူသော စကားကို မသုံးပါ။ “အမှုတော်ဆောင်ခြင်း” (diakonia) သို့မဟုတ် “အမှုတော်ဆောင်ခြင်း” (diakoneō) ကိုသာ သုံးသည်။ အသင်းတော်၏ အမှုတော်အားလုံးကို အမှုတော်ဆောင်ခြင်းဟု မှတ်ယူခဲ့သည် (၆:၁၊ ၂၊ ၄)။

The sudden spurt of growth revealed some malfunctions within the system. The Hellenists—that is, Greek-speaking believers of Jewish ethnicity—began to complain that their widows were being neglected in the distribution of goods. Their complaints were evidently justified and no one disputed them. The apostles recognized the importance of delegating responsibilities to others. Ultimately, their spirit of openness to one another’s opinions and gifts resolved the crisis. The apostles suggested sharing responsibilities and delegating to others the responsibility of serving at the tables. Their assignment of this work to seven men with names of Greek origin suggests that in all wisdom they resolved the crisis by choosing individuals from within the ethnic group manifesting displeasure. It was not the intention of the apostles to suggest that the services/ministries related to tables were more important than those related to prayer and teaching. In order to administer the food distribution, one had to be filled with the same Holy Spirit as the apostles (6:3, 5). Like them, they would be also engaged in the work of evangelization and teaching (vv. 8, 10). Luke insists on the importance of wisdom in the selection (vv. 3, 10). It was not their purpose to elect deacons as we know them today, although when Luke was writing, there were deacons with specific functions in the church (Phil. 1:1; 1 Tim. 3:8, 12). Luke uses not the word “deacon” (diakonos) but the word diakonia (“service”) or the verb diakoneō (“to serve”). All the ministries of the church were considered services (6:1, 2, 4).

 

ဆုတောင်းခြင်းနှင့် သွန်သင်ခြင်း အပါအဝင် နှုတ်ကပတ်တော်အမှုတော်သည် ဂျူးဓလေ့တွင် အခြေခံဖြစ်သည် (၃:၁)။ တမန်တော်များသည် ဂျူးများအား ဗိမာန်တော်တွင် ဧဝံဂေလိဟောပြောရန် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းနေခဲ့ကြသည်။ စတီဖန်သည် အဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး (၆:၅) လွတ်မြောက်သူများ အသင်းတိုက်တွင် ဂျူးဒီယာစပါရာ ဂျူးများကို သွန်သင်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၉)။ ဤသည်မှာ တပါးအမျိုးသားများထံ ရောက်ရှိမည့် အမှုတော်သစ်၏ အစဖြစ်ပြီး ဟေလင်နစ်များက စတင်ခဲ့သည် (၈:၅)။ ပလ္လင်က နောက်ပိုင်းတွင် စတီဖန်၏ ယုံကြည်ခြင်းဆိုင်ရာ အမွေဆက်ခံသူ ဖြစ်လာခဲ့သည် (၇:၅၈)။

Prayer and teaching including the ministry of the word (v. 4) are foundational in Jewish tradition (3:1). The text stresses that the apostles were devoted to evangelizing Jews in locations traditionally designated for this work, the temple. Stephen, leader and representative of the group (6:5), taught Jews of the Diaspora in the Synagogue of the Freedmen (v. 9). This was the beginning of a new ministry that would eventually reach out to Gentiles, a movement initiated by Hellenists (8:5). Paul later demonstrated that he was Stephen’s true heir in the faith (7:58).

 

လုကာက အသင်းတော်သစ်အတွင်း စည်းကမ်းထားရှိရန် လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ စတီဖန်ဦးဆောင်သော အရည်အချင်းပြည့်မီသူ ခုနစ်ဦးကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ဖိလိပ္ပုသည် ဒုတိယဦးဆောင်သူ ဖြစ်သည်။ ကျန်ငါးဦးနှင့် ပတ်သက်၍ ဘာမျှ မသိရပါ။ နိကောလသည် ဂျူးဘာသာသို့ ကနောင်းလာသူ (proselyte) ဖြစ်ကြောင်း လုကာက ဖော်ပြထားသည်။ ယခင်တပါးအမျိုးသား တစ်ဦးကို အသင်းတော်တာဝန်ပေးရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းသည် ဧဝံဂေလိတရားကို တပါးအမျိုးသားများထံ ဖွင့်ပေးခြင်း၏ အစ ဖြစ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခြင်း ဖြစ်သည်။

Luke emphasizes the fact that order needed to be established within the new community. Seven qualified men, headed by Stephen, were chosen to serve. Philip was second in charge. The rest of the story focuses entirely on the helpful actions of these two men. Nothing is known of the other five, with the exception that Nicolas was a proselyte—a Gentile converted to Judaism. Luke specifies this fact as the acknowledgement that the election of a former pagan to a church function marked an opening of the gospel to the Gentiles.

 

ဤအဖြစ်အပျက်တွင် တမန်တော်များ၏ အခွင့်အာဏာကို မည်သူမျှ ငြင်းဆိုခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ လက်တင်ခြင်းသည် သူတို့ကို သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ဖြင့် ပြည့်စေခြင်း မဟုတ်ပါ။ သူတို့တွင် ဝိညာဉ်တော် ရှိနှင့်ပြီးဖြစ်သည် (၆:၃၊ ၅)။ ဤလုပ်ရပ်သည် အသင်းတော်အတွင်း တိကျသော တာဝန်ကို လုပ်ပိုင်ခွင့် ပေးအပ်ခြင်း ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၃)။ အကျပ်အတည်း ဖြေရှင်းပြီးနောက် အသင်းတော်သည် ဆက်လက် တိုးတက်ကြီးထွားခဲ့သည်။ စည်းလုံးညီညွတ်မှု ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်။ ဤအကျပ်အတည်းမတိုင်မီ တပည့်ဦးရေ များပြားလာနေခဲ့ပြီး ယခုမူ “အလွန်” များပြားလာခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၇)။ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော် ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။ ဤကာလတွင် ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေသော လုပ်ဆောင်ချက်ကို အတိတ်ကာလဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။

In this episode the authority of the apostles was not disputed. The laying on of hands did not fill the deacons with the Holy Spirit because they already had the Spirit (6:3, 5). This action indicated that they were being authorized or appointed to fulfill a specific function within the church (v. 3). Once the crisis was resolved, the church continued to grow. Unity was restored. While the number of disciples was multiplying before this crisis, it now was increasing significantly—Luke uses the Greek word sphodpa (“exceedingly”; v. 7). God’s word was spreading (auxanō—“to multiply,” “to increase”). The past tense of this verb conveys a continuing action.

 

၆:၈–၁၅။ စတီဖန်—ဘုရားသခင်ကို ဆဲဆိုသူဟု စွပ်စွဲခံရ။ ဤဇာတ်လမ်းကို စတီဖန်နှင့် ပတ်သက်သော ဖော်ပြချက်နှစ်ခုကြားတွင် ထည့်သွင်းထားသည် (အပိုဒ် ၈၊ ၁၅)။ ပထမဦးစွာ ဟေလင်နစ်များက သူ့ကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၉–၁၂)။ ထို့နောက် ရှင်ဟေဒြုတ်ကောင်စီက ရင်ဆိုင်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၃–၁၄)။ စတီဖန်သည် ယေရှုနှင့် အတူတူပင် လမ်းကြောင်းကို လိုက်ခဲ့သည်။ သူ့ကို ရိုင်းစိုင်းစွာ ဖမ်းဆီးခဲ့သည် (၆:၁၂၊ နှိုင်းယှဉ် လု ၂၂:၅၄)၊ ဘုရားသခင်ကို ဆဲဆိုသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသည် (မ ၂၆:၆၅)၊ ရှင်ဟေဒြုတ်ကောင်စီထံ ခေါ်ဆောင်ခံရသည် (၆:၁၂၊ လု ၂၂:၆၆)။ မမှန်သော သက်သေများက ယေရှုနှင့် ပတ်သက်သော စတီဖန်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အချို့ကို ပြောင်းလှန်ပြီး ဗိမာန်တော်ကို ဆန့်ကျင်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ကြသည် (၆:၁၃၊ မ ၂၆:၆၁၊ မာ ၁၄:၅၈)။ စတီဖန်၏ ဘဝသည် ယေရှုပြသခဲ့သော ခွင့်လွှတ်ခြင်း စိတ်နှင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည် (၇:၆၀၊ လု ၂၃:၃၄)။ ယေရှုကဲ့သို့ပင် သေဆုံးမှုမတိုင်မီ ဘုရားသခင်ကို အော်ဟစ်ခဲ့သည် (၇:၅၉၊ လု ၂၃:၄၆)။ နှစ်မျိုးလုံးတွင် ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ ရပ်တော်မူသော လူသားသားတော်ကို ဖော်ပြထားသည် (၇:၅၆၊ လု ၂၂:၆၉)။

6:8–15. Stephen: Accused of Blasphemy. This story is sandwiched between two descriptions of Stephen (vv. 8, 15). First, Hellenists confronted him (vv. 9–12), then the Sanhedrin (vv. 13–14). Stephen followed the same path as Jesus. He was unceremoniously arrested (6:12; cf. Luke 22:54), accused of blasphemy (cf. Matt. 26:65), and taken before the Sanhedrin (Acts 6:12; cf. Luke 22:66). False witnesses (Acts 6:13; cf. Matt. 26:60) distorted some of Stephen’s statements about Jesus (Acts 6:14; cf. Matt. 26:61; Mark 14:58) and accused him of antagonism toward the temple. Stephen’s life ended showing the same spirit of forgiveness Jesus had demonstrated during His death (Acts 7:7; cf. Luke 23:34). Like Jesus, Stephen called out to God before he died (Acts 7:59; cf. Luke 23:46). In both cases, the Son of God was described as standing at the right hand of God (Acts 7:56; cf. Luke 22:69).

ဟေလင်နစ်များ “ဟေလင်နစ်များ” ဆိုသည်မှာ ဂရိဘာသာစကားပြောဆိုပြီး ဂရိယဉ်ကျေးမှုကို လက်ခံဖွင့်ဟထားသော ယုဒလူမျိုးများဖြစ်သည်။ သူတို့သည် အာရမေယဘာသာ သို့မဟုတ် ဟေဗြဲဘာသာစကားသုံးသော “ဟေဗြဲများ” နှင့် ကွဲပြားသည်။ ဟေလင်နစ်ယုဒလူများအများစုသည် မြေထဲပင်လယ်ဧရိယာတစ်ဝိုက်တွင် ပြန့်ကျဲနေထိုင်ကြသည်။ ဟေလင်နစ်အချို့သည် ပါတေကုတ်ပွဲတော်ကျင်းပရန် ယေရုရှလင်မြို့သို့ လာရောက်သော ဘုရားဝတ်ပြုသူများထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်ဖြစ်လာသူအချို့သည် ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းအသစ်အတွင်း နေထိုင်ရန် ယေရုရှလင်မြို့၌ပင် ဆက်လက်နေထခဲ့ကြသည်။ The Hellenists

The “Hellenists” were Jews who spoke Greek and were open to Greek culture. They were different from “Hebrews,” whose language was Aramaic or Hebrew. Most of the Hellenistic Jews were scattered throughout the Mediterranean Basin. Many Hellenists were among the pious Jews who came to Jerusalem to celebrate Pentecost. Some of those who became Christians chose to remain in Jerusalem to live within the new community of believers.

 

စတီဖန်သည် ယေရှု (တမန်တော် ၂:၂၂) နှင့် တမန်တော်များ (၂:၄၃) ကဲ့သို့ပင် နိမိတ်လက္ခဏာများနှင့် အံ့ဖွယ်အမှုများကြောင့် ဘုရားသခင်ထံမှ လာသူအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ သူ၏အမှုတော်ကို ခွန်အားပေးသော တန်ခိုး (dynameōs) သည် ဘုရားသခင်၏ ကူညီမှုမှ ရရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။ လက်ရေးစာမူအချို့တွင် သူသည် တန်ခိုးနှင့် ကျေးဇူးတော် (charis) ပြည့်ဝသူဟု ဖော်ပြထားပြီး အချို့တွင်မူ ယုံကြည်ခြင်း (pistis) ပြည့်ဝသူဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဤအယူအဆနှစ်ခုသည် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေပြီး မည်သို့ပင်ဆိုစေ စတီဖန်၏အမှုတော်သည် ဘုရားသခင်၏ ကူညီမှုမရှိဘဲ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည် (၆:၈)။ သူသည် ဗိမာန်တော်တွင်မဟုတ်ဘဲ တရားဇရပ်တစ်ခုတွင် သူ၏သီးခြားသတင်းစကားကို ဟောပြောခဲ့သည်။ သူ၏ဟောပြောချက်ကို နောက်ပိုင်းတွင် သန်ဟေဒြိန်အဖွဲ့ရှေ့၌ ထပ်မံဟောကြားခဲ့ပြီး (၇:၁–၅၃) မမှန်ကန်သော သက်သေများ၏ စွပ်စွဲချက်များမှတစ်ဆင့် အဓိကအကြောင်းအရာကို နားလည်နိုင်သည်။ ထိုစွပ်စွဲချက်များသည် အမှန်တရားကို ပြောင်းပြန်လှန်ထားသောကြောင့် မမှန်ကန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ စတီဖန်ကို မောရှေနှင့် ဘုရားသခင်ကို ကျိန်ဆဲသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည် (၆:၁၁) (ထိုအပြစ်သည် သေဒဏ်ချမှတ်ခံရသည်၊ မသဲ ၂၆:၆၆)၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဗိမာန်တော်နှင့် တရားဟောင်းကို ဆန့်ကျင်သည်ဟု ဆိုခြင်းဖြစ်သည် (အခန်း ၁၃)။ သို့သော် သူသည် ဗိမာန်တော်ဝတ်ပြုမှုများနှင့် ရှေးကျသော ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ရပ်ဆိုင်းတော့မည်ဟု ကြေညာခဲ့ခြင်းသာဖြစ်သည် (အခန်း ၁၄၊ လု ၂၁:၁၂–၁၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

Stephen, like Jesus (Acts 2:22) and the apostles (2:43), is also recognized as coming from God because of the signs and wonders. The power (dynameōs) that energized his work came from the divine aid he received. Some manuscripts indicate that he was full of power and charis (“grace”), while others have pistis (“faith”). Of course the concepts are closely related, and either way the point is clear that Stephen’s ministry was made possible only through divine aid (6:8). It was not in the temple but in a synagogue that he delivered his specific message. His discourse was reiterated later in his speech before the Sanhedrin (7:1–53), the essence of which can be gathered through the accusations of the false witnesses. The allegations were false because they distorted the truth of the matter. Stephen was accused of blasphemy (which carried a death penalty; Matt. 26:66) against Moses and God (Acts 6:11), which is to say against the temple and the law (v. 13). But he was simply announcing that the sanctuary services and its archaic customs were to be terminated (v. 14; cf. Luke 21:12–15).

 

စွပ်စွဲချက်များတစ်လျှောက် စတီဖန်သည် ယေရှု၏ အဆုံးအမအထူးခြားဆုံးများကို ကြေညာခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်ကား တောင်ပေါ်ဟောပြောချက် (မသဲ ၅:၁၇–၄၈) တွင် အချို့ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ဆန့်ကျင်သည့် အရိပ်အမြွက်များပါဝင်ပြီး ဗိမာန်တော်ပျက်စီးခြင်းကို ကြေညာသော ခေတ်ဆုံးသတင်းစကား (လု ၂၁:၅–၃၆) တို့ဖြစ်သည်။ ယခင်က ခရစ်ယာန်များကို ထောက်ခံခဲ့ပြီး သန်ဟေဒြိန်၏ လူသတ်လိုစိတ်ကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သူများ (၄:၂၁) သည် ယခုအခါ စတီဖန်ကို ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် ရပ်တည်လာကြသည် (၆:၁၂)။ သူ၏မျက်နှာသည် မောရှေ၏မျက်နှာကဲ့သို့ (ထွက် ၃၄:၂၉) ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးကဲ့သို့ တောက်ပလျက်ရှိသည်။ ထိုအရာသည် သူသည် ဘုရားသခင်နှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ သူ၏သတင်းစကားသည် ဘုရားသခင်၏ ခွင့်ပြုချက်တံဆိပ်ကို ရရှိထားသည်။

Throughout the charges, Stephen proclaimed some of the most revolutionary teachings of Jesus, namely, His Sermon on the Mount (Matt. 5:17–48), containing insinuations against certain traditions, and His eschatological message (Luke 21:5–36) announcing the destruction of the temple. Those who thus far had favored the Christians (Acts 6:8) and opposed the Sanhedrin’s murderous intentions (4:21) were now siding against Stephen (6:12). His face, like that of Moses (Ex. 34:29), was glowing like that of an angel, indicating that he had been in communion with God. His message carried the seal of divine approval.

စတီဖန်၏ဟောပြောချက်၏ ပရောဖက်ပြုချက်အရေးကြီးမှု စတီဖန်၏ဟောပြောချက်သည် တမန်တော်ဝတ္ထုစာအုပ်၏ ဇာတ်လမ်းတွင် အရေးကြီးသောအချိန်အခါ၌ တည်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်း၏အရေးကြီးမှုကို ဤနေရာတွင် ထောက်ပြရန် လိုအပ်သည်။ ဒံယေလ ၉ တွင်ဖော်ပြထသော ခုနစ်ဆယ်ပတ်ပရောဖက်ပြုချက်၏ အဆုံးသတ်သည် ခရစ်နှစ် ၃၄ တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စတီဖန်၏ဟောပြောချက်ကို ထိုပရောဖက်ပြုချက်၏ အချို့အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ဆက်စပ်စေသည် (ဒံယေလ ၉:၂၀–၂၇ အပေါ် အဋ္ဌကထာကို ကြည့်ပါ)။ ဟောပြောချက်၏အရေးကြီးမှုကို ရှာဖွေရာတွင် တမန်တော်ဝတ္ထု၏ ဇာတ်လမ်းဖွံ့ဖြိုးမှုကို ကြည့်ရှုရန် လိုအပ်သည်။ Prophetic Significance of Stephen’s Speech

The speech of Stephen is located at a critical juncture in the narrative of the book of Acts. It is therefore important for us to point here to its significance. The ending of the prophecy of the seventy weeks mentioned in Daniel 9, which occurred in A.D. 34, connects his speech to some elements of that prophecy (see commentary on Dan. 9:20–27). When exploring the importance of the speech, it is necessary to look at the development of the plot of the book of Acts.   ၁. တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ဇာတ်လမ်း၏နေရာ။ အသင်းတော်၏သမိုင်းကို တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ယေရုရှလင်မြို့၌ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ၏ တွေ့ဆုံမှုမှ စတင်ပြီး ရောမမြို့တော်၌ ပေါလုအိမ်အကျယ်ချုပ်ခံရင်း တရားဟောနေသည်အထိ ဖြစ်သည်။ ဧဝံဂေလိတရားဟောခြင်းသည် ယေရုရှလင်မှ ရောမအင်ပါယာ၏မြို့တော်သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်း၏ဖွံ့ဖြိုးမှုကို တမန်တော် ၁:၈ တွင် အနှစ်ချုပ်ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုသည် တပည့်တော်များအား ယေရုရှလင်၊ ယုဒဲပြည်၊ ရှမာရိပြည်နှင့် ကမ္ဘာအဆုံးထိ သက်သေခံရန် မှာကြားခဲ့သည်။ တပည့်တော်များသည် ယေရုရှလင် (၂:၄၂–၆:၇)၊ ယုဒနှင့် ရှမာရိ (၆:၈–၉:၃၁)၊ ဆီးရီးယား (၉:၃၂–၁၂:၂၄)၊ အင်ပါယာ၏အရှေ့ပိုင်း (၁၂:၂၅–၁၉:၂၀) နှင့် နောက်ဆုံး ရောမမြို့သို့ (၁၉:၂၁–၂၈:၃၁) ပထဝီအနေအထားအရ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်။ စတီဖန်၏ဟောပြောချက်နှင့် အာဇာနည်ဖြစ်ခြင်းသည် ယုဒမဟုတ်သူများထံ ခရစ်ယာန်အမှုတော်ကို ဦးတည်စေခဲ့သည် (၇:၁–၈:၁)။ ထိုဇာတ်လမ်းသည် အရေးကြီးသောနေရာတွင် တည်ရှိသည်။ 1. The Place of the Narrative in Acts. The story of the church recorded in the book of Acts begins with a meeting of Jesus with the disciples in Jerusalem and ends in the city of Rome, where Paul was preaching while under house arrest. The proclamation of the gospel moved from Jerusalem to the capital of the Roman Empire. In a sense, the development of the story is summarized in Acts 1:8: Jesus commanded His disciples to be His witnesses in Jerusalem, Judea, Samaria, and to the ends of the earth. The disciples moved geographically from Jerusalem (2:42–6:7), through Judea and Samaria (6:8–9:31), to Syria (9:32–12:24), to the eastern part of the empire (12:25–19:20), and eventually to Rome itself (19:21–28:31). The speech of Stephen and his martyrdom led to the mission to the non-Jews (7:1–8:1). The account is located at a significant point in the narrative.   ၂. ဟောပြောချက်၏ရည်ရွယ်ချက်။ စတီဖန်၏ဟောပြောချက်သည် ယေရှုကို မယ်ရှိယအဖြစ် အသိအမှတ်မပြုဘဲ တက်ကြွစွာ ဆန့်ကျင်ခဲ့သော ယုဒခေါင်းဆောင်များနှင့် ၎င်းတို့၏ထောက်ခံသူများကို စွဲချက်တင်ခြင်းဖြစ်သည် (၇:၁–၅၃)။ ယေရုရှလင်ရှိ ယုဒလူများနှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်များအများအပြား ခရစ်ယာန်ဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း (၆:၇) ယုဒခေါင်းဆောင်များ၊ အထူးသဖြင့် သန်ဟေဒြိန်အဖွဲ့ထံမှ ပြင်းထန်စွာ ဆန့်ကင်ခဲ့သည်။ ဟောပြောချက်သည် အာဗြဟံ၏ခေါ်တော်မူခြင်းမှ မောရှေ၏အချိန်အထိ ဣသရေလသမိုင်းကို ပြန်လည်ဖော်ပြပြီး ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလနှင့် မည်သို့ဆက်ဆံခဲ့သည်နှင့် ယေရှုကဲ့သို့ ဘုရားသခင်၏ကယ်တင်ခြင်းတူရိယာဖြစ်သော မောရှေကို လူများက ဆန့်ကျင်ခဲ့ပုံကို ပြသခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဣသရေလဗိမာန်တော်သည် ဘုရားသခင်ကိုးကွယ်ရန် မရှိမဖြစ်အရာမဟုတ်ကြောင်း စတီဖန်က ပြောကြားခဲ့သည်။ စိတ်ဝင်စားစရာမှာ ယခင်ဟောပြောချက်များတွင် ဖြစ်ခဲ့သည့်အတိုင်း (၂:၃၈–၃၉၊ ၃:၁၉) စတီဖန်သည် ယုဒခေါင်းဆောင်များကို နောင်တရပြီး ကယ်တင်ခြင်းသို့ လာရန် မခေါ်ယူခဲ့ဘဲ သူတို့ကို ရုံးတင်စစ်ဆေးခြင်းသာဖြစ်သည်။ ထိုခေါင်းဆောင်များကို ဘုရားသခင်က အပြစ်တင်ခဲ့သည်။ 2. The Purpose of the Speech. Stephen’s speech was an indictment against the Jewish leaders and their supporters who did not recognize Jesus as the Messiah and who actively opposed Him (7:1–53). Although many of the Jews and priests in Jerusalem became Christians (6:7), there was strong opposition to the disciples from the Jewish leaders, particularly from the Sanhedrin. The speech traced the history of Israel from the call of Abraham to the time of Moses in order to show God’s dealing with Israel and the opposition of the people to Moses, who like Jesus was God’s instrument of deliverance. Then Stephen said that the Israelite temple is not indispensable for the worship of God. Interestingly, Stephen did not call the Jewish leaders to repentance and conversion, as was the case in the previous speeches in Acts (2:38–39; 3:19); he simply indicted them. The leaders were being condemned by the Lord.   ၃. ဟောပြောချက်နှင့် စတီဖန်၏သေခြင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု။ စတီဖန်၏ဟောပြောချက်နှင့် အာဇာနည်ဖြစ်ခြင်းသည် ခရစ်ယာန်အမှုတော်ကို ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒဲပြည်၏ နယ်နိမိတ်များထက်ကျော်လွန်၍ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းသို့ တွန်းပို့ရာတွင် အလွန်အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူ၏အမှုတော်သည် ယေရှုမယ်ရှိယအနေဖြင့် လာရောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံလာသော ဣသရေလယုံကြည်ခြင်းကို လောကီအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ ဒံယေလ ၉ တွင် ပရောဖက်ပြုခဲ့သည့်အတိုင်း ၄၉၀ နှစ်အတွင်း ပဋိညာဉ်ယုံကြည်ခြင်းသည် ဣသရေလနယ်နိမိတ်ထက်ကျော်လွန်၍ ရောက်ရှိလိမ့်မည်ဟု ပရောဖက်ပြုခဲ့သည်။ စတီဖန်၏သေခြင်းနောက်ပိုင်း တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် အတိအကျ ထိုအတိုင်းတွေ့ရသည်။ ပထမဦးစွာ၊ သူ၏သေခြင်းကြောင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုဖြင့် အသင်းတော်ကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့ပြီး အသက်ရှင်ရန် တမန်တော်များကို ယုဒမဟုတ်သောလောကသို့ အတင်းအကြပ် ထွက်ခွာစေခဲ့သည်။ ဒုတိယ၊ အသင်းတော်ပြန့်ကျဲခြင်း၏ရလဒ်အနေဖြင့် ယုဒမယ်ရှိယအားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းသတင်းစကားသည် ရှမာရိနှင့် ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့ရှိ ဧဝံဂေလိတရားကို နားထောင်လိုသော ပရိသတ်အသစ်ထံ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ယုဒ-ခရစ်ယာန်တမန်တော်များနှင့် ယုံကြည်သူများ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် အာဗြဟံအားဖြင့် လူမျိုးတကာကို ကောင်းချီးပေးရန် ဘုရားသခင်၏မူလအစီအစဉ်ကို ပြည့်စုံစေခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၂:၁–၃)။ တတိယ၊ ဘုရားသခင်သည် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို သွယ်ဝိုက်စွာ အသုံးပြု၍ ဧဝံဂေလိတရားကို ယုဒမဟုတ်သူများထံ ပြန့်ပွားစေခဲ့ပြီး ပေါလု၏ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်ပေးအပ်သော အမှုတော်ဖြင့် ဘုရားသခင်သည် အသင်းတော်ကို လောကီအမှုတော်သို့ ရွှေ့ပြောင်းရာတွင် အဓိကနေရာယူခဲ့သည်။ ထိုအရာသည် စတီဖန်၏ဟောပြောချက်နှင့် အာဇာနည်ဖြစ်ခြင်းဖြင့် ဖန်တီးထားသော သမိုင်းဆိုင်ရာအချိန်အခါတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စတီဖန်၏အမှုတော်သည် ယုဒများအတွက် ကယ်တင်ခြင်းတံခါးကို မပိတ်ဘဲ ခရစ်တော်မယ်ရှိယအားဖြင့် ယုံကြည်ခြင်းမှတစ်ဆင့် ယုဒမဟုတ်သူများ ကယ်တင်ခြင်းအတွေ့အကြုံထဲသို့ ဝင်ရောက်ရန် တံခါးဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏အစီအစဉ်သည် ရည်ရွယ်ထားသည့်အတိုင်း တိုးတက်နေပြီး ပရောဖက်ပြုချက်များ ပြည့်စုံနေသည်။ ထိုအရာသည် လူသားတို့အတွက် ဘုရားသခင်၏ကယ်တင်ခြင်းအစီအစဉ်၏ ကျန်ရှိသောအပိုင်းများလည်း ခရစ်တော်အားဖြင့် ဘုရားရည်ရွယ်ထားတော်မူသော ရည်မှန်းချက်ကို ပြည့်စုံစေမည်ဟူသော ကျွန်ုပ်တို့၏ ယုံကြည်ချက်ကို ခိုင်မာစေသည်။ 3. The Impact of the Speech and Death of Stephen. The speech and death of Stephen played a very important role in the development of the Christian mission by pushing it beyond the limits of Jerusalem and Judea to the rest of the world. His ministry led to the universalization of the Israelite faith as it found its fulfilment in the coming of Jesus as the promised Messiah. Daniel 9 had prophesied that during the 490 years the covenant faith would reach beyond the boundaries of Israel. This is precisely what we find in Acts after the death of Stephen. First, his death resulted in the scattering of the church through persecution, forcing the apostles to go to the non-Jewish world to preserve their lives. They were forced by the circumstances to leave Jerusalem. Second, the result of the scattering of the church was that the message of salvation through the Jewish Messiah reached a new audience in Samaria and the rest of the world who were avid to hear the gospel. Under the leadership of Jewish-Christian apostles and believers, God’s original plan to bless all the nations of the earth through Abraham was being fulfilled (Gen. 12:1–3).   Third, God indirectly used the persecution to spread the gospel to the Gentiles, and with the conversion of Paul and the mission that God entrusted to him, God Himself was assuming center stage in moving the church to a universal mission. This took place at the historical junction created by Stephen’s speech and death. Stephen’s ministry did not close the doors of salvation to the Jews but opened them up for the influx of Gentiles into the experience of salvation through faith in Christ, the Messiah. God’s plan was progressing as He intended, and prophecy was being fulfilled. That should reaffirm our conviction that the rest of God’s redemptive plan for humanity will also achieve its divinely intended purpose through Christ.