အခန်းကြီး - (၈ - ၉ - ၁၀ - ၁၁ - ၁၂)

 

၈:၁–၆။ ရှုနင်အမျိုးသမီး အငတ်ဘေးမှ လွတ်မြောက်ခြင်း။ အခန်းငယ် ၁–၂ ၏ ဇာတ်ကြောင်းသည် အတိတ်က နှစ်အတော်ကြာ ဖြစ်ခဲ့သည့်အဖြစ်ကို ပြန်လည်ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်ပုံရသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဧလိရှာက ရှုနင်အမျိုးသမီးအား အငတ်ဘေးမှ လွတ်မြောက်ရန် နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားရန် အကြံပေးခဲ့သည်။ ထိုအရာက ရှမာရိဝိုင်းရံခံရစဉ် အငတ်ဘေးသည် ခုနစ်နှစ်ကြာသော ပိုရှည်လျားသည့် အငတ်ဘေး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသာ ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြပုံရသည်။ ဤဇာတ်လမ်းသည် သာမန်လူများ၏ ဘဝများအတွင်း ဧလိရှာ၏ ပရောဖက်အမှုတော်အကြောင်းအရာကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ သူ့ရှေ့က ပရောဖက်၏အမှုတော်ဇာတ်လမ်းများသည် အစ္စရေး၏ အမျိုးသားရေးဝိညာဉ်ရေးအခြေအနေကို ပိုမိုအာရုံစိုက်သော်လည်း ဧလိရှာ၏အမှုတော်နှင့်ပတ်သက်၍ မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဇာတ်လမ်းများသည် တစ်ဦးချင်းစီ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် ကောင်းကျိုးကို အထူးအာရုံစိုက်သည်။ ဤနေရာတွင် အမျိုးသမီးကို ကူညီပေးခဲ့သည်မှာ ဧလိရှာ၏ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်မှုမဟုတ်ဘဲ ဂေဟဇိမှတစ်ဆင့် သိရှိရသော ဧလိရှာ၏ဂုဏ်သတင်း ဖြစ်သည်။ မင်းကြီးသည် ဂေဟဇိထံမှ ဧလိရှာပြုခဲ့သော ကြီးမားသောအမှုများကို သိရှိသောအခါ သူမကိုလည်း ကူညီရန် လိုအပ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ထိုအရာက အထောက်အကူဖြစ်ခဲ့မည်မှာ သေချာသည်။ ဤနေရာတွင် ဇာတ်လမ်းများ၏ အစီအစဉ်သည် မရှင်းလင်းသော်လည်း ဤအဖြစ်အပျက်သည် နာမန်အဖြစ်အပျက်တွင် ဂေဟဇိ၏ အရှက်ရစေသောအဖြစ်အပျက်နောက်ပိုင်း ဖြစ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ဂေဟဇိသည် မိမိ၏ဆရာဟောင်းကို လေးစားနေဆဲဖြစ်ကြောင်းနှင့် လောဘကြီးကာ အရှက်ရစေခံရသူဖြစ်နေသော်လည်း ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ရည်ရွယ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ပြီး အမျိုးသမီး၏မြေကို ပြန်လည်ပေးရန် ဂေဟဇိကို ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆက်လက်အသုံးပြုလိုတော်မူကြောင်း သိရသည်။ ဘုရားသခင်ကို ကိုယ်တိုင်ငြင်းပယ်ခဲ့သော မင်းကြီးနှင့်လည်း ထိုအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထာဝရဘုရားသည် ထိုသူများကို လုံးဝစွန့်ပစ်တော်မမူခဲ့ပါ။ မည်သူမျှ ပျက်စီးမည်ကို အလိုတော်မရှိဘဲ အားလုံးနောင်တရ၍ အသက်ရှင်ရန် အလိုတော်ရှိတော်မူသည် (၂ ပေတရု ၃:၉)။ ဤအမျိုးသမီးသည် ဘုရားသခင်၏ဘုန်းတော်ကို ထင်ရှားစေရန်အတွက် ကူညီနိုင်သမျှ သူတို့ကို အသုံးပြုရန် ဘုရားသခင်အလိုရှိတော်မူသည်။ လူတစ်ဦးသည် အသက်ရှင်နေသရွေ့ ကယ်တင်ခြင်းမရနိုင်တော့သူ မရှိပါ။ ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်အားထားသူများအား ကောင်းကြီးပေးရန် မိမိ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် မည်သူမဆို ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်တော်မူသည်။

၈:၇–၁၅။ ဆီးရီးယားအတွက် မင်းကြီးအသစ်။ ရှမာရိဝိုင်းရံမှုအတွင်း ဆီးရီးယားစစ်တပ် ထွက်ပြေးသွားသည့်အချိန်နှင့် ဧလိရှာသည် နာမကျန်းဖြစ်နေသော မင်းကြီးဗင်ဟာဒဒ်ကို တွေ့ရန် တက်သွားသည့်အချိန်အကြား အချိန်ကာလမည်မျှရှိသည်ကို မဖော်ပြထားပါ။ မင်းကြီးသည် ကုလားအုတ်လေးဆယ်ကို လက်ဆောင်များဖြင့် တင်ပြီး မိမိ၏ အဆင့်မြင့်အရာရှိတစ်ဦးဖြစ်သော ဟာဇေလကို ဧလိရှာထံ စေလွှတ်၍ မိမိ၏ရောဂါမှ ပြန်လည်ကျန်းမာမည်မဟုတ်မည်ကို မေးစေခဲ့သည်။ အစ္စရေးမင်းကြီး အာခဇိယ နာမကျန်းဖြစ်စဉ်က အာခဇိယသည် ဧကြုန်ရှိ ဗာလပရောဖက်များထံ မိမိပြန်လည်ကျန်းမာမည် မကျန်းမာမည်ကို မေးရန် တမန်များစေလွှတ်ခဲ့ခြင်းနှင့် ဤအရာသည် အထေ့အငေါ့ဖြစ်သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁:၁–၂)။ ထိုနည်းတူ နာမန်သည်လည်း ကုသမှုရရန် လက်ဆောင်ကြီးများဖြင့် အစ္စရေးသို့ လာခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးများသည် အယူမှားပရောဖက်များထံ ပြေးသွားကြချိန်တွင် ရုပ်တုကိုးကွယ်သူများက စစ်မှန်သောဘုရားသခင်တစ်ပါးတည်းကို ရှာဖွေနေကြသည်။

ဧလိယသည် ယေဇဗေလထံမှ ထွက်ပြေးပြီးနောက် ဘုရားသခင်က သူ့ကို ပြန်လည်တာဝန်ပေးစဉ် ဆီးရီးယားအတွက် မင်းကြီးအသစ်တစ်ပါးကို ဘိသိက်ပေးရန် တာဝန်ပေးခဲ့သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၉:၁၅–၁၆)။ ဧလိယသည် ဟာဇေလကို အမှန်တကယ် တွေ့မြင်ခဲ့ခြင်း ရှိမရှိ ကျမ်းစာက မဖော်ပြသော်လည်း ဧလိရှာသည် သူ့ကို တွေ့ခွင့်ရခဲ့သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၈:၉)။ ဘုရားသခင်သည် ဟာဇေလ မင်းဖြစ်မည်ဟု ကြိုတင်ဟောခဲ့သည်။ ထိုအရာသည် ဟာဇေလအား ယခင်မင်းကြီးကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရန် ဘုရားသခင် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်ဟု မဆိုလိုပါ။ ဟာဇေလသည် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ဖြစ်ကြောင်း သူသိထားသည့်အရာကို အလျင်အမြန် အကောင်အထည်ဖော်ရန် မစောင့်နိုင်ခဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ သူ၏အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်သည် မိမိ၏အမည်၏ အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်သော “ဘုရားသခင်ကို မြင်သောသူ” ဟူသည့်အရာကို ငြင်းပယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်က သူ့အား နန်းတက်စေမည့်နည်းလမ်းကို မြင်ခြင်း သို့မဟုတ် နားလည်ခြင်းအစား ဟာဇေလသည် မိမိ၏ရည်မှန်းချက်နောက်သို့ လိုက်၍ မိမိလက်ထဲတွင် အခြေအနေကို ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။

၈:၁၆–၂၄။ ယုဒပြည်၏ ယောရံ သို့မဟုတ် ယောရမ် (ဘီစီ ၈၅၃–၈၄၁)။ ယုဒပြည်၏ ယောရံသည် “ကောင်းသော” မင်းကြီး ယောရှဖတ်၏သားဖြစ်သော်လည်း အာဟပ်နှင့် ယေဇဗေလ၏သမီး အသလိနှင့် လက်ထပ်ခြင်းသည် သူ၏နန်းစံအတွက် ကောင်းသောနိမိတ်မဟုတ်ခဲ့ပါ (အခန်းငယ် ၁၈)။ သူသည် အစ္စရေးမင်းကြီးများနောက်သို့ လိုက်ပြီး အထူးသဖြင့် အာဟပ်အိမ်တော်နောက်သို့ လိုက်ကာ ထာဝရဘုရား၏ရှေ့တော်တွင် မကောင်းမှုကို ပြုသူအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ဘုရားသခင်သည် ဒါဝိဒ်နှင့်ပြုထားသော ပဋိညာဉ်အတွက် ယုဒကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင် အလင်းကို ဆက်လက်ထွန်းလင်းစေလိုတော်မူသည် (အခန်းငယ် ၁၉)။ ဤအရာသည် အရေးကြီးသောအကြောင်းအရာတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ယေရောဗောင်က နိုင်ငံကို ခွဲထွက်စဉ် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၁:၃၆) နှင့် အယူဖောက်ပြန်ခဲ့သော်လည်း အဘိယံကို ထိန်းသိမ်းစဉ် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၅:၄) ကဲ့သို့ အခြားအခါများတွင်လည်း ထပ်မံတွေ့ရသည်။ ဘုရားသခင်သည် ယုဒကို လက်လျှော့ရန် မပြင်ဆင်သေးပါ။

ဘုရားသခင်နှင့် ဆက်ဆံရေးအားနည်းလာသောကြောင့် ယုဒကို အခွန်ပေးဆောင်နေသော လက်အောက်ခံနိုင်ငံများသည် ပုန်ကန်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူလာပြီး ဧဒုံသည် ထိုအတိုင်းပင် ပြုခဲ့သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၈:၂၀)။ ယောရံသည် ဧဒုံစစ်တပ်ကို အနိုင်ယူရန် ကြိုးပမ်းသော်လည်း မအောင်မြင်ဘဲ သူ၏စစ်တပ်သည် ထွက်ပြေး၍ မိမိတို့အိမ်များသို့ ပြန်သွားခဲ့သည်။ ဧဒုံသည် နောက်တစ်ကြိမ် ယုဒ၏ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ မရောက်တော့ဘဲ ဗာဗုလုန်လူမျိုးများက ယုဒကို အနိုင်ယူပြီး သုံ့ပန်းအဖြစ် ခေါ်ဆောင်သွားသောအခါ ဧဒုံလူမျိုးများသည် ယုဒလူမျိုးများအပေါ် ရက်စက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအတွက် နောက်ပိုင်းပရောဖက်များက သူတို့ကို အပြစ်တင်ခဲ့ကြသည် (ဥပမာ၊ ဩဗဒိ ၁:၁၀–၁၄)။ ဤပုန်ကန်မှုကြောင့် အားတက်လာသော အခြားလက်အောက်ခံနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည့် လိဗနာလည်း ပုန်ကန်ခဲ့သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၈:၂၂)။ ယောရံ၏နန်းစံအကျဉ်းချုပ်သည် ယုဒမင်းကြီးများ၏ နန်းတော်မှတ်တမ်းများကို ထပ်မံညွှန်းဆိုပြီး သူသည် ဒါဝိဒ်မြို့တွင် မိမိဘိုးဘေးများနှင့်အတူ သင်္ဂြိုဟ်ခံခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၈:၂၃–၂၄)။ သူ၏သား အာခဇိယက သူ့နေရာကို ဆက်ခံခဲ့သည်။

၈:၂၅–၂၉။ ယုဒပြည်၏ အာခဇိယ (ဘီစီ ၈၄၁)။ အာခဇိယ၏ ဇာတ်ကြောင်းကို အပိုင်းနှစ်ပိုင်းခွဲနိုင်ပြီး ဤအပိုင်းသည် ပထမပိုင်းဖြစ်ကာ ဒုတိယပိုင်းသည် ၉:၂၇–၂၉ တွင် ဖြစ်သည်။ ပထမပိုင်းတွင် အာဟပ်မင်းဆက်နှင့် သူ၏ဆက်နွယ်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ၈:၂၇ တွင် ဟေဗြဲစကားလုံး khatan သည် အခြေခံအားဖြင့် လက်ထပ်ခြင်းအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်သော မည်သည့်ဆက်ဆံရေးကိုမဆို ရည်ညွှန်းသည်။ အချို့က ၎င်းကို အထူးသဖြင့် “သားမက်” ဟု ဘာသာပြန်နားလည်ခဲ့ကြသည် (ထိုသို့ဆိုလျှင် အာခဇိယသည် မိမိဖခင်နှင့် အဘိုး၏ခြေရာကိုလိုက်၍ အာဟပ်မိသားစုထဲသို့ လက်ထပ်ဝင်ရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်မည်)။ သို့သော် ဤနေရာတွင် ထိုစကားလုံးသည် သူ၏ဖခင် အာဟပ်မိသားစုထဲသို့ လက်ထပ်ဝင်ရောက်ခြင်းအားဖြင့် အာဟပ်မိသားစုနှင့် ဆက်နွယ်နေခြင်းကိုသာ ဆိုလိုနိုင်သည် (အခန်းငယ် ၂၇)။ ယောရှဖတ်နန်းစံချိန်မှစ၍ အစ္စရေးနှင့် ယုဒအကြား ငြိမ်းချမ်းရေးရှိခဲ့သည်မှာ မှန်သော်လည်း တစ်ချိန်တည်းတွင် အာခဇိယ၏နန်းစံမှုသည် ထာဝရဘုရား၏ရှေ့တော်တွင် မကောင်းမှုကို ပြုခြင်းအားဖြင့် အောမရိအိမ်တော်၊ အထူးသဖြင့် အာဟပ်၏ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု အလွန်အကျွံပြုမှုကို ထင်ဟပ်ခဲ့သည်။

ဇာတ်ကြောင်းသည် နောက်တစ်ဆင့်တွင် မင်းကြီးနှစ်ပါးသည် ရာမုတ်ဂိလဒ်၌ ဆီးရီးယားလူမျိုးများကို တိုက်ခိုက်ရန် ပူးပေါင်းခဲ့သော စစ်ပွဲကို ဖော်ပြသည် (အခန်းငယ် ၂၈)။ မျိုးဆက်တစ်ဆက်စော၍ အာဟပ်နှင့် ယောရှဖတ်တို့သည် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုံးနိမ့်ပြီး အာဟပ်သည် သေဆုံးလောက်အောင် ဒဏ်ရာရခဲ့သော အလားတူစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၂:၁–၄၊ ၃၄–၃၅)။ ယခုနောက်ဆုံးစစ်ပွဲတွင် အစ္စရေးမင်းကြီး (ယခု ယောရံ) သည် ဒဏ်ရာရပြီး အာခဇိယက သူ့ထံ သွားရောက်ခဲ့သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၈:၂၉)။ ဘုရားသခင်ထံမှ မိမိကိုယ်ကို ဖယ်ခွာသူများသည် သမိုင်းကို စက်ဝိုင်းပတ်နေသကဲ့သို့ ပြန်လည်ကြုံတွေ့ရတတ်သဖြင့် သမိုင်းသည် အလားတူလမ်းကြောင်းကို ပြန်လည်လည်ပတ်နေပုံရသည်။ ဘုရားသခင်နောက်သို့ လိုက်ခြင်းအားဖြင့်သာ သမိုင်းသည် ကြီးမြတ်၍ ဘုန်းအသရေရှိသော အဆုံးသတ်ဆီသို့ တိုးတက်နိုင်သည်။

၉:၁–၃၇။ ယေဟုနှင့် ယေဇဗေလ၏အဆုံး။ ယေဟုကို မင်းကြီးအဖြစ် ဘိသိက်ပေးခြင်းသည် ထူးခြားသည်။ အကြောင်းမှာ ပရောဖက်က မိမိ၏တမန်ကို စေလွှတ်၍ ယေဟုကို ဘိသိက်ပေးစေပြီး သူ့အတွက် ယေဟု၏တာဝန်ကို သတ်မှတ်ပေးခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယေဟုကို လျှို့ဝှက်စွာ ဘိသိက်ပေးခြင်းသည် ဒါဝိဒ်ကို ဘိသိက်ပေးခြင်းနှင့် ဆင်တူသည်။ သို့သော် အရေးကြီးသောကွာခြားချက်မှာ ယေဟုသည် ဘိသိက်ခံပြီးနောက် ချက်ချင်းပင် မိမိကိုယ်ကို မင်းကြီးအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး ထာဝရဘုရားက သင့်လျော်သောအချိန်တွင် အရာများကို လုပ်ဆောင်ပေးမည်ကို မစောင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချက်သည် သူ၏ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော လုပ်ရပ်များ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်နိုင်သည်။

ယေဟုသည် ဘုရားသခင်၏ ရည်ရွယ်ချက်ထက် ကျော်လွန်လုပ်ဆောင်ခဲ့နိုင်သော်လည်း (ဟောရှေ ၁:၄ ကိုကြည့်ပါ) အာဟပ်မင်းဆက်ကို အဆုံးသတ်ရန် ဘုရားသခင်၏ကိရိယာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အာဟပ်၏သား ယောရံ၏ သေဆုံးနေသောကိုယ်ခန္ဓာကို အာဟပ်က နာဗုတ်ထံမှ လုယူခဲ့သော မြေတစ်နေရာတည်းပေါ်သို့ ပစ်ချခဲ့ခြင်း (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၉:၂၄–၂၆) သည် ထာဝရဘုရား၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် ကိုယ်တော်၏ကယ်တင်ခြင်းကို အတည်ပြုသည်ဖြစ်စေ၊ တရားစီရင်ခြင်းကို ကတိပြုသည်ဖြစ်စေ ပြည့်စုံမည်ဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့အား ပြင်းထန်စွာ သတိပေးသည်။ ယေဟု၏ ပရောဖက်ပြုချက်ကို ပြန်လည်ပြောဆိုခြင်းသည် အာဟပ်ခေတ်တွင်မဟုတ်ဘဲ သူ၏သားခေတ်တွင် ထိုပရောဖက်ပြုချက်အချို့ ပြည့်စုံမည်ဟု ဘုရားသခင်က ဧလိယအား ပြောခဲ့ခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုသည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၁)။

အာခဇိယသည် မည်မျှပင် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မလွတ်မြောက်နိုင်ခဲ့ပါ။ သူသည် အိုင်ဗလံမြို့အနီး လမ်းပေါ်တွင် အဝေးတစ်နေရာမှ ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၉:၂၇)။ အိုင်ဗလံသည် ယေဇရေလ၏ တောင်ဘက် မိုင်ကိုးမိုင် (၁၄.၅ ကီလိုမီတာ) ခန့်တွင်ရှိပြီး ရာမုတ်ဂိလဒ်သည် ယေဇရေလ၏ အရှေ့ဘက် မိုင်လေးဆယ့်ငါးမိုင် (၇၂ ကီလိုမီတာ) ခန့်တွင်ရှိသည်။ အာခဇိယကို လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်းသည် ရှည်လျားပြီး ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ရာဇဝင်ချုပ်မှတ်တမ်းအရ ယေဟု၏လူများသည် အာခဇိယကို ရှမာရိတွင် ပုန်းနေသည်ကို တွေ့ရှိပြီး ယေဟုထံ ခေါ်ဆောင်သွားကာ သူ့ကို သတ်စေခဲ့သည် (၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၂၂:၉)။ ဓမ္မရာဇဝင်မှတ်တမ်းတွင်မူ အာခဇိယသည် မေဂိဒ္ဒေါတွင် သေဆုံးခဲ့ပြီး သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာကို ယေရုရှလင်သို့ ပြန်လည်ယူဆောင်ကာ သူ၏ဘိုးဘေးများနှင့်အတူ သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၉:၂၇–၂၈)။ မှတ်တမ်းနှစ်ခုကို ကိုက်ညီစေရန် အာခဇိယသည် ရှမာရိတွင် ဒဏ်ရာရပြီး ယေဟုက မေဂိဒ္ဒေါအထိ လိုက်လံဖမ်းဆီးခဲ့ကာ ထို့နောက် ပြန်၍ ရှမာရိသို့ ထွက်ပြေးသောအခါ ယေဟု၏စစ်သားများက ရှမာရိတွင် ဖမ်းမိပြီး မေဂိဒ္ဒေါတွင် နေခဲ့သော ယေဟုထံ ခေါ်ဆောင်သွားကာ ယေဟုက သတ်စေခဲ့သည်ဟု ဖြစ်နိုင်ခြေကို အသိအမှတ်ပြု၍ ဖြေရှင်းနိုင်ကြောင်း အကြံပြုထားသည်။

ယေဇဗေလသည် ယေဟု ပြန်လာကြောင်းကြားသောအခါ မိမိကိုယ်ကို အလှပဆုံးပြင်ဆင်ကာ အပေါ်ထပ်ပြတင်းပေါက်မှ စောင့်ကြည့်နေခဲ့သည်။ မိဖုရားတစ်ပါးကဲ့သို့ ဝတ်ဆင်ထားပြီး မိမိ၏ဘုရားများက ကာကွယ်ပေးမည်ဟု အာမခံပေးသော ဘာသာရေးအဆင်တန်ဆာများကို ဆင်မြန်းထားကာ ရန်သူကို ရင်ဆိုင်ရန် အသင့်ဖြစ်နေသည်။ ယေဟုကို မြင်သောအခါ သူသည် ငြိမ်းချမ်းစွာ လာခြင်းရှိမရှိဟု အထေ့အငေါ့ဖြင့် မေးပြီး မိမိ၏သခင်ကို သတ်သော ဇိမရိဟု ခေါ်ခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၃၁)။ ဇိမရိသည် ဗာရှ၏သား မင်းကြီးဧလာကို သတ်ပြီး ဗာရှအိမ်တော်တစ်ခုလုံးကို ဖျက်ဆီးခဲ့သော်လည်း သူ၏နန်းစံမှုမှာ ခုနစ်ရက်သာ ကြာခဲ့သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၆:၁၅–၂၀)။ ယေဇဗေလသည် ယေဟုလည်း ထိုထက်ပို၍ မကြာရှည်နိုင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤအပိုင်းသည် ယေဇဗေလ၏ သေဆုံးခြင်းနှင့် သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာကို မည်သို့ပြုမည်နှင့်ပတ်သက်၍ ဧလိယပြောခဲ့သော စကားများကို ပြန်လည်သတိပေးခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ပြီး ဘုရားသခင်ပြောခဲ့သည့်အတိုင်း အတိအကျ ပြီးမြောက်ခဲ့ကြောင်း ဂရုတစိုက်ဖော်ပြသည်။ ထာဝရဘုရား၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် သမိုင်း၏ နယ်ပယ်အတွင်း အလုပ်လုပ်ကာ ဘုရားသခင်၏ရည်ရွယ်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်နေသည်။

၁၀:၁–၁၅:၇

နိုင်ငံများ၏ ရန်လိုမှုများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း

ယေဟုမင်းဆက်သည် အစ္စရေးတွင် မျိုးဆက်လေးဆက် အုပ်ချုပ်နေချိန်အတွင်း ယုဒ၏ မင်းဆက်သည် အာဟပ်နှင့် ယေဇဗေလ၏သမီး အသလိကြောင့် ပျောက်ကွယ်လုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့ပြီး ပရောဖက်ဧလိရှာသည် အနှစ်ခြောက်ဆယ်ခန့်ကြာသော အမှုတော်ပြီးနောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းနိုင်ငံများအကြား စစ်ပွဲပြန်လည်ဖြစ်ပွားသော်လည်း မင်းကြီးအဆက်ဆက်ကြောင့် နှစ်နိုင်ငံလုံးသည် ပိုမိုချမ်းသာလာပြီး မိမိတို့နိုင်ငံများတွင် စီးပွားရေးတိုးတက်မှု (နှင့် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု) ပိုမိုဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

၁၀:၁–၃၆။ အစ္စရေး၏ ယေဟု (ဘီစီ ၈၄၁–၈၁၄)။ ဤအခန်းသည် အာဟပ်မင်းဆက်ကို ဖျက်ဆီးရန် မိမိရရှိထားသော ဘုရားသခင်၏အမိန့်ကို ယေဟုက လျင်မြန်ပြီး လွန်ကဲသောနည်းဖြင့် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပုံကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြသည်။ ရှမာရိတွင် နေထိုင်သော အာဟပ်၏သားများကို စောင့်ရှောက်သူများကိုပင် မိမိတို့စောင့်ရှောက်ရသောသူများ၏ သေဆုံးမှုအတွက် တာဝန်ရှိသူများဖြစ်လာစေရန် လိမ္မာစွာ စီစဉ်ခဲ့သည်။ ခြိမ်းခြောက်သော နိုင်ငံရေးဖိအားနှင့် အင်အားသုံးမှုတို့ကို အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် ထိုမြို့ရှိ အာဟပ်မိသားစု သို့မဟုတ် နန်းတော်နှင့်ဆက်နွယ်သူ မည်သူမဆို သတ်ဖြတ်ရာတွင် ယေဇရေလမြို့သားများ၏ ထောက်ခံမှုကို လျင်မြန်စွာ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူ့အမြင်အရ မိမိ၏လုပ်ငန်းကို အဆုံးသတ်ရန် ရှမာရိသို့ ဆက်သွားခဲ့သည်။ သို့သော် အာဟပ်အပေါ် တရားစီရင်ရန် ဘုရားသခင်ပေးထားသော အာဏာ၏ အကန့်အသတ်ကို သူကျော်လွန်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပုံရသည်။

ယေဇရေလသို့ သွားရာလမ်းတွင် ရေခပ်၏သား ယေဟောနာဒပ်နှင့် ယေဟုတွေ့ဆုံခြင်း (အခန်းငယ် ၁၄–၁၆) သည် အရေးကြီးသည်။ ယေဟောနာဒပ်သည် အစ္စရေးသမိုင်းတွင် အလွန်အရေးပါသူဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်း ယေရမိ၏ မှတ်တမ်းတွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ယေရမိက ယေဟောနာဒပ်၏ (“ယောနဒပ်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော အချို့ကျမ်းများတွင်) အုပ်စုသည် တဲများတွင် နေထိုင်သော တောနေသူများဖြစ်ပြီး အိမ်မဆောက်၊ စပျစ်ခြံနှင့် သီးနှံများ မစိုက်ပျိုး၊ စပျစ်ရည်မသောက်ကြကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည် (ယေရမိ ၃၅:၆–၁၀)။ ယေဟုက လုပ်ဆောင်နေသော ဗာလကိုးကွယ်မှု သုတ်သင်ရှင်းလင်းခြင်းကို ယေဟောနာဒပ်က အပြုသဘောဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့ပုံရသည်။ သူကိုယ်တိုင် လာရောက်ကြည့်ရှုရန် ဖြစ်နိုင်သည်။

ဗာလ၏ပရောဖက်များကို သတ်ဖြတ်ရာတွင်လည်း ယေဟု၏ လိမ္မာပါးနပ်မှုကို ထပ်မံတွေ့ရသည်။ ဗာလကိုးကွယ်မှုအပေါ် ဇွဲထက်သန်မှုရှိသကဲ့သို့ ဟန်ဆောင်၍ ထိုကိုးကွယ်မှု၏ ခေါင်းဆောင်များအားလုံးကို ဖော်ထုတ်ပြီး ချက်ချင်း သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗိမာန်တော်ကို ဖြိုဖျက်ပြီး ထိုနေရာကို အမှိုက်ပုံ သို့မဟုတ် အများသုံးအိမ်သာအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် ညစ်ညမ်းစေခဲ့သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၀:၂၇)။ အသုံးပြုထားသော သီးခြားစကားလုံးသည် အိမ်သာ သို့မဟုတ် မိလ္လာကန်ကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ဤနည်းဖြင့် ယေဟုသည် အစ္စရေးတွင် ဗာလကို ဖယ်ရှားခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၂၈)။

သို့သော် ဗာလ၏ မျိုးပွားမှုကိုးကွယ်မှုကို ဆန့်ကျင်သော ယေဟု၏ ဇွဲသည် ယေရောဗောင်က ဗေသလနှင့် ဒန်တွင် တည်ထားခဲ့သော ရွှေနွားသငယ်များကို ကိုးကွယ်ခြင်းအထိ မရောက်ခဲ့ပါ (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၂:၂၈–၂၉)။ ထိုကိုးကွယ်မှုသည် အခမ်းအနားများတွင် တားမြစ်ထားသော ရုပ်တုများကို အသုံးပြုသော်လည်း စစ်မှန်သော အစ္စရေးဘုရားသခင်ထံ ရည်ညွှန်းသည်ဟု ဟန်ဆောင်ထားနိုင်သေးသည်။ အကြောင်းမှာ နိုင်ငံသည် စစ်မှန်သောကိုးကွယ်မှုကို နားလည်ရာတွင် အလွန်ဝေးကွာသွားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အစ္စရေးကို မိစ္ဆာဘုရားများ၏ ကိုးကွယ်မှုမှ သန့်ရှင်းစေရန် ယေဟု၏ အားထုတ်မှုများသည် အလွန်ပြင်းထန်ပြီး အကြမ်းဖက်သော်လည်း စစ်မှန်သောဘုရားသခင်ကို မှားယွင်းစွာ ကိုးကွယ်ခြင်းကို အဆုံးသတ်ရန် သူ၏တာဝန်တွင် မအောင်မြင်ခဲ့ပါ။ ဤအရာမှ သင်ယူနိုင်သော ဝိညာဉ်ရေးသင်ခန်းစာသည် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာနှင့် အဖွဲ့အစည်းအဆင့် နှစ်ခုလုံးတွင် သက်ဆိုင်သည်။ သိသာထင်ရှားသော အမှားများကို ပြုပြင်ရန် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဇွဲလုံ့လသည် မိမိတို့၏ ဘုရားသခင်နှင့် ဆက်ဆံရေးကို အဟန့်အတားဖြစ်စေသော အခြားပုံမှန်လက်ခံထားပြီး အန္တရာယ်တူညီသော အရာများကို မမြင်နိုင်အောင် မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုလွန်ကဲခြင်းနှင့် ကျေနပ်မှုဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤအချက်တွင် ယေဟု၏ မအောင်မြင်မှုများရှိသော်လည်း အာဟပ်အိမ်တော်ကို အဆုံးသတ်ပေးခဲ့သောကြောင့် ဘုရားသခင်က သူ့ကို ချီးမွမ်းပြီး မင်းအဖြစ် စတုတ္ထမျိုးဆက်တိုင်အောင် သူ၏သားတစ်ဦး နန်းတက်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ ယေဟု၏မင်းဆက်သည် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ၏ အရှည်ကြာဆုံးမင်းဆက် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဘုရားသခင်၏ရည်ရွယ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော မြောက်ပိုင်းမင်းကြီးအဖြစ် ဖော်ပြခံရသူမှာ ယေဟုတစ်ဦးတည်းသာ ဖြစ်သည်။ သူ့အတွက် ထိုရည်ရွယ်ချက်မှာ အာဟပ်နှင့် ယေဇဗေလတို့သည် နာဗုတ်၏ ပိုင်ဆိုင်မှုကို သူ့သေဆုံးမှုကို စီစဉ်ပြီးနောက် လုယူခဲ့ခြင်းအတွက် နာဗုတ်မိသားစုအပေါ် တရားမျှတမှု ပြန်လည်ပေးခြင်း ဖြစ်သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၁:၁၃–၁၆)။ ယေဟုက အာဟပ်မင်းဆက်ကို ဖျက်ဆီးခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်းဖြစ်ပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက် အပြစ်မရှိသူများ ခံစားခဲ့ရသော မတရားမှုအားလုံးကို ဘုရားသခင်သည် နောက်ဆုံးတွင် ပြန်လည်ဖြေရှင်းတော်မူမည်ဟူသော သတိပေးချက်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ဟောရှေမှတစ်ဆင့် ထာဝရဘုရား၏နှုတ်ကပတ်တော်က ယေဇရေလတွင် သွေးထွက်သံယိုဖြစ်မှုသည် ဘုရားသခင်တောင်းဆိုခဲ့သည်ထက် များစွာပိုမိုခဲ့ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြခဲ့ပြီး ထိုအတွက် ပေးဆပ်ရမည့်အဖိုးအခ ရှိမည်ဖြစ်သည် (ဟောရှေ ၁:၄)။ ယေဟုမင်းဆက်သည် အောမရိမင်းဆက်ကဲ့သို့ပင် သွေးထွက်သံယိုမှုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ယေဟုမင်းဆက်၏ စတုတ္ထနှင့် နောက်ဆုံးအဖွဲ့ဝင် ဇာခရိသည် ရှမာရိတွင် ခြောက်လသာ နန်းစံပြီးနောက် သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၅:၈–၁၀)။ ထိုအရာသည် အောမရိမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးနန်းစံမင်းကြီးကို ယေဟုလုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်း (၉:၂၄) နှင့် ဆင်တူသည်။

ယေဟု၏ နန်းစံအဆုံးသတ်ဖော်ပြချက်သည် ယေဟုက ဘုရားသခင်၏ ပဋိညာဉ်ကို လျစ်လျူရှုကာ ယေရောဗောင်၏ အယူဖောက်ပြန်မှုနောက်သို့ မျက်စိမှိတ်လိုက်ခြင်းကြောင့် အာရံ (ဆီးရီးယား) ၏ ဟာဇေလထံ ဆုံးရှုံးခဲ့သော နယ်မြေများကို ဖော်ပြသည် (၁၀:၃၁)။ ထိုအရာသည် ဟာဇေလနှင့်ပတ်သက်၍ ဧလိရှာ ကြိုတင်ဟောခဲ့သော ပရောဖက်ပြုချက်ကိုလည်း ပြည့်စုံစေသည် (၈:၁၂)။ ထို့ကြောင့် ယေဟုသည် ယော်ဒန်မြစ်၏ အရှေ့ဘက်ရှိ နယ်မြေအားလုံးကို ဆုံးရှုံးခဲ့သည် (၁၀:၃၂–၃၃)—မြေယာဆုံးရှုံးခြင်းသည် ပဋိညာဉ်ကျိန်ခြင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည် (တရားဟောရာ ၂၈:၂၅၊ ၃၃၊ ၆၃)။ ယေဟု၏ နှစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်ကြာ နန်းစံမှုမှတ်တမ်းသည် သူ့ကို ရှမာရိတွင် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ကြောင်း၊ အသေးစိတ်အတွက် မင်းကြီးများ၏မှတ်တမ်းများကို ရည်ညွှန်းကြောင်းနှင့် သူ့နေရာကို ဆက်ခံသောသား၏အမည်ကို ဖော်ပြသော ပုံမှန်အဆုံးသတ်ပုံစံဖြင့် အဆုံးသတ်သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၀:၃၄–၃၆)။

၁၁:၁–၁၆။ ယုဒပြည်၏ အသသလိ (ဘီစီ ၈၄၁–၈၃၅)။ မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံတစ်ခုတည်းသာ မင်းကြီးများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဆုံးရှုံးခဲ့ခြင်းမဟုတ်ပါ။ ယုဒနိုင်ငံသည်လည်း အာဟပ်နှင့် ယေဇဗေလ၏သမီး၊ ယုဒမင်းကြီး ယောရံ၏ မုဆိုးမနှင့် ယေဟုသတ်ခဲ့သော အာခဇိယ၏မိခင် အသသလိလက်ထက်တွင် အလားတူအခြေအနေကို ခံစားခဲ့ရသည်။

အသသလိသည် ဤဇာတ်လမ်း၏ ရန်သူဖြစ်သော်လည်း သမိုင်းကို ပြောင်းလဲစေသော အပြုသဘောဆောင်သည့် အခန်းကဏ္ဍကို အခြားအမျိုးသမီးတစ်ဦးက ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ယောရှေဗသည် အာဇရိ၏ညီမဖြစ်သည်။ သူမကိုယ်တိုင် အသသလိ၏သမီးဖြစ်သည် မဖြစ်သည်ကို မရှင်းလင်းပါ။ မိဘများနှင့်ထိုက်တန်သော အသသလိ၏ ဆိုးယုတ်မှုသည် နန်းတော်အမွေဆက်ခံသူအားလုံးကို သတ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းတွင် ထင်ရှားသည်။ သတ်ဖြတ်မှုအချိန်တွင် ယောရှကို ယောရှေဗ မည်သို့ဖုံးကွယ်နိုင်ခဲ့သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ အံ့သြစရာဖြစ်နေကြရသည်။ ဤလျှို့ဝှက်ချက်ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည့် သူမ၏ ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်မှုကို လေးစားရမည် (အခန်းငယ် ၂–၃)။ မင်းသမီး၊ မင်း၏ညီမနှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်ယောယဒ၏ ဇနီးဖြစ်သော သူမ၏အဆင့်အတန်းကြောင့် သေဆုံးသွားသော မင်းကြီး၏ မုဆိုးမနှင့် ကလေး၏အမှန်တကယ်မိခင်တို့ ရရှိနိုင်မည့်အရာထက် ပိုမိုသော ဆက်သွယ်မှုများနှင့် အရင်းအမြစ်များကို သူမ၏ လှည့်ကွက်အတွက် အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ပုံရသည်။ ယောရှေဗ၏ လုပ်ရပ်သည် နိုင်မြစ်ကျူတောအတွင်း ကလေးတစ်ဦးကို ဖုံးကွယ်၍ သေခြင်းမှ အနာဂတ်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကို ကယ်တင်ခဲ့သော အခြားကျမ်းစာအမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်မှုကို သတိရစေသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂:၁–၃)။ မိသားစုအလိုအလျောက် တုံ့ပြန်မှုဖြင့်ဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ဝိညာဉ်ရေးယုံကြည်ချက်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ထိုသုံးမျိုးလုံးကြောင့်ဖြစ်စေ ယောရှေဗသည် အလွန်အမင်း အမျိုးသားရေးအကျပ်အတည်းတစ်ရပ်အတွင်း ဒါဝိဒ်၏မင်းဆက်ကို ယေဟုမသတ်ခဲ့သော အာဟပ်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးကျန်ရှိသူ အသသလိ၏ ကျူးကျော်ဖျက်ဆီးမှုမှ ကာကွယ်နိုင်ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်၏မျိုးရိုးထဲတွင် ဤအမျိုးသမီးနှစ်ဦး၏ အခန်းကဏ္ဍကို ပြန်လည်စဉ်းစားကြည့်ရန် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသည်။ အသသလိသည် အာခဇိယ၏မိခင်ဖြစ်သောကြောင့် ထိုမျိုးရိုးကို ဖျက်ဆီးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ခရစ်တော်၏ တိုက်ရိုက်ဘိုးဘေးတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တစ်ဖက်တွင် တူညီသောမျိုးရိုးမှ တိုက်ရိုက်မဟုတ်သော ယောရှေဗသည် ထိုမျိုးရိုးကို သတ္တိရှိရှိ ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။

ယောယဒသည် အသသလိကို ဆန့်ကျင်၍ အာဏာသိမ်းရန် ယောရှအသက်ခုနစ်နှစ်အထိ စောင့်ခဲ့သည့်အကြောင်းကို ဇာတ်ကြောင်းက မရှင်းပြပါ။ ဖြစ်နိုင်သောအကြောင်းများမှာ (၁) ကလေးငယ် သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်စအရွယ်ကလေးထက် အသက်ခုနစ်နှစ်အရွယ် ကလေးကို မင်းကြီးအဖြစ် လူထုက စိတ်ကူးရန် ပိုလွယ်ကူမည်ဟူသော ယူဆချက်၊ သို့မဟုတ် (၂) အသသလိ၏ ဖိနှိပ်အုပ်ချုပ်မှု၏ ဆိုးရွားသောအကျိုးဆက်များကို အာဏာသိမ်းမှုအောင်မြင်ရန် လိုအပ်သော စစ်ခေါင်းဆောင်များက သိသာလာရန် အချိန်ယူခဲ့ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ လူထုနှင့် စစ်ရေးခေါင်းဆောင်များသည် အသင့်ဖြစ်နေပြီး ယောယဒ၏ အသေးစိတ်စီမံမှုသည် စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း အတိအကျ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ အချို့ကျွမ်းကျင်သူများက စစ်သားများယူဆောင်လာသော လက်နက်များကို ဗိမာန်တော်မှ ပေးခဲ့ခြင်းသည် အခြားနေရာမှ လက်နက်များ ယူလာပါက ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် အချိန်မတိုင်မီ စိတ်ဝင်စားမှု သို့မဟုတ် မျှော်လင့်ချက်ကို မဖြစ်ပေါ်စေရန် ဖြစ်သည်ဟု ရှင်းပြကြသည်။ စနေနေ့ကို အဘယ်ကြောင့် ရွေးချယ်ခဲ့သည်ကို ဇာတ်ကြောင်းက မရှင်းပြသော်လည်း ထူးခြားသောအရာတစ်ခု ဖြစ်တော့မည်ကို သံသယမဝင်စေရန်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ နောက်ကြောင်းပြန်ကြည့်သောအခါ စနေနေ့တွင် နန်းတင်ခြင်းပြုလုပ်ခြင်းသည် ထိုအဖြစ်အပျက်၏ အရေးပါမှုကို ပိုမိုတိုးမြှင့်စေနိုင်သည်။ ဒါဝိဒ်မင်းဆက်ကို ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်းသည် မောရှေပဋိညာဉ် ပြန်လည်တည်ထောင်မည့် မျှော်လင့်ချက်ကို ပေးခဲ့ပြီး စနေနေ့ကိုယ်တိုင်သည် ထိုပဋိညာဉ်၏ အထင်ရှားဆုံးနိမိတ် ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ သင်္ကေတများ၏ ပြည့်စုံသောပေါင်းစပ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်မည်။

နန်းတင်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်သည် အမှန်တွင် အပိုင်းနှစ်ပိုင်းခွဲထားသည်။ ပထမ၊ ဗိမာန်တော်အတွင်းပိုင်းဝင်းတွင် ပြုလုပ်သော နန်းတင်ခြင်းနှင့် ထို့နောက် နန်းတော်တွင် ပြုလုပ်သော နန်းတက်ခြင်းဖြစ်သည်။ မင်းကြီးအသစ်ကို ဗိမာန်တော်တိုင်များအနက် တစ်တိုင်ဘေးတွင် ရပ်စေခြင်းဖြင့် သင်္ကေတအဓိပ္ပာယ်များကို ထပ်မံထည့်သွင်းခဲ့သည်။ လူများက မင်းကြီး၏ဓလေ့တစ်ရပ်အဖြစ် လုံလောက်စွာနားလည်ထားပုံရသော ဤလုပ်ရပ်ကို ယောရှိ၏ ဇာတ်လမ်းတွင်လည်း ထပ်မံတွေ့ရသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၃:၃)။ ထိုအချိန်တွင် သူသည် မနာရှေ၏ ရှည်လျားမှောင်မိုက်သော နန်းစံနှစ်များနောက်တွင် ပဋိညာဉ်ကို ပြန်လည်အသစ်ပြုရန် နိုင်ငံကို ခေါ်ယူခဲ့သည်။ ယောယဒသည် သူ၏ဇနီး၏ ယခင်က ပညာရှိပြီး သတ္တိရှိသော လုပ်ရပ်ကြောင့် ဖြစ်နိုင်ခဲ့သော ဤပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းသည် အာဟပ်၏မင်းဆက်ပျက်စီးမှုကို နောက်ဆုံးအဆုံးသတ်စေပြီး ဒါဝိဒ်၏ကတိတော်ကို ပြည့်စုံစေရန် ယုဒအား နောက်ထပ်အခွင့်အရေးတစ်ကြိမ် ပေးခဲ့သည်။

အသသလိ၏ နန်းစံမှုအတွက် အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြချက် မရှိခြင်းက သူမကို ဒါဝိဒ်၏ မင်းဆက်အတွင်း “မင်းကြီးများ” အဖြစ် လက်ခံမထားကြောင်း ညွှန်ပြသည်—အမှန်လည်း သူမသည် ထိုမင်းဆက်၏ မင်းကြီးမဟုတ်ပါ။

၁၁:၁၇–၁၂:၂၁။ ယုဒပြည်၏ ယောရှ သို့မဟုတ် ယောယတ် (ဘီစီ ၈၃၅–၇၉၆)။ ယောရှ၏ ငယ်ရွယ်စဉ်ကာလအကြောင်း အနည်းငယ်သာ ဖော်ပြထားပြီး ဗိမာန်တော်ကို ပြန်လည်ပြုပြင်လိုသည့် သူ၏ဆန္ဒကိုသာ အထူးဖော်ပြထားသည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း ယောယဒ၏ သြဇာအောက်တွင် သူသည် ထာဝရဘုရား၏ရှေ့တော်တွင် မှန်ကန်သောအရာကို ပြုခဲ့သည် (၁၂:၂)။ ယောရှသည် အသက်ခုနစ်နှစ်သာရှိသေးချိန်တွင် နန်းတက်ခဲ့သောကြောင့် (၁၁:၂၁) ယောယဒကဲ့သို့ အသက်ကြီးသူတစ်ဦးနောက်သို့ လိုက်ရခြင်းသည် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ မလွဲမရှောင်သာဖြစ်သည်။ သို့သော် ယောယဒသေဆုံးသောအခါ ယုဒခေါင်းဆောင်များက ယောရှအား မျိုးပွားမှုကိုးကွယ်မှုသို့ ပြန်လည်သွားရန် ဆွဲဆောင်ခဲ့ကြပြီး ဗာလကိုးကွယ်မှု ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာသည် (၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၂၄:၁၇–၁၈)။ မြင့်သောနေရာများကို မဖယ်ရှားခြင်းက ဆိုးရွားသော သတင်းစကားတစ်ရပ် ပေးခဲ့သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၂:၃)။ လွန်ခဲ့သော မျိုးဆက်လေးဆက်က အာသနှင့်ပတ်သက်၍လည်း ထိုအတိုင်း ဖော်ပြထားသည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၅:၁၄)။ အာသသည် သူ၏နိုင်ငံ၏ ဘဏ္ဍာများအားလုံးကို စုဆောင်းပြီး မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်ရန် ဆီးရီးယားမင်းကြီးထံ ပေးခဲ့သည်။ ထိုအရာသည် စစ်လိုလားသော အာရံလူမျိုးများ၏ မလိုလားအပ်သော အာရုံစိုက်မှုကို တံခါးဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး သူတို့သည် နောက်ထပ် အနှစ်တစ်ရာအတွင်း အာရှုရိတို့ အာဏာရလာသည်အထိ အစ္စရေးနှင့် ယုဒနှစ်နိုင်ငံလုံးကို ဆက်လက်ဒုက္ခပေးခဲ့ကြသည်။ ယောရှသည်လည်း ယေရုရှလင်ကို မတိုက်ခိုက်ရန် ဆီးရီးယားလူမျိုးများကို ဆွဲဆောင်ရန် နန်းတော်နှင့် ဗိမာန်တော်ဘဏ္ဍာများကို အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် အာသကဲ့သို့ ပြုခဲ့သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၂:၁၈)။

ယောရှ၏ ငယ်ရွယ်စဉ် အတွေ့အကြုံမရှိမှု၏ ဥပမာတစ်ရပ်မှာ ဗိမာန်တော်ပြုပြင်ရေးကို သူစီမံခဲ့သည့်ပုံစံဖြစ်သည်။ ငွေစုဆောင်းရန်နှင့် ပြုပြင်ရေးအတွက် အသုံးပြုရန် ယဇ်ပုရောဟိတ်များကို တာဝန်ပေးခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၅)။ နှစ်များကြာပြီး သူ၏ နန်းစံနှစ်ဆယ့်သုံးနှစ်တွင် ဗိမာန်တော်သည် မပြုပြင်ရသေးကြောင်း သိရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်များကို ခေါ်၍ ထိုပြဿနာအကြောင်း မေးခဲ့သည်။ သူတို့မဖြေကြသောကြောင့် မသမာအသုံးပြုမှု၊ ဂရုမစိုက်မှုနှင့် အလျှော့ပေးမှုတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ် သူတို့အကြား ရှိခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ မင်းကြီး၏ အခိုင်အမာတောင်းဆိုမှုကြောင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်များသည် နောက်ထပ်ငွေမစုတော့ဘဲ ဗိမာန်တော်ပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်းတွင် မပါဝင်ရန် သဘောတူခဲ့ကြသည် (အခန်းငယ် ၇–၈)။ အများပြည်သူထံမှ လှူဒါန်းငွေများ စုဆောင်းရန် သစ်သားသေတ္တာတစ်လုံး အသုံးပြုရန် ယောရှ၏အကြံနှင့် ထိုငွေကို သေချာစွာ ရေတွက်၊ ထုပ်ပိုး၍ လက်သမားများထံ ပေးအပ်ခဲ့ပုံ (အခန်းငယ် ၉–၁၆) သည် ယောရှသည် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ရင့်ကျက်လာကြောင်း ပြသသည်။

သူသည် ငွေကြေးအရင်းအမြစ်များကို ဗိမာန်တော်ပြုပြင်ရေးအတွက်သာ အသုံးပြုမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ရှင်းလင်းစွာ ပြောခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၁၃–၁၄)။ လုပ်ငန်းပြီးစီးသောအခါ ကျန်ရှိသောငွေကို ဗိမာန်တော်အတွက် ရွှေနှင့်ငွေထည်များ ဝယ်ယူရန် အသုံးပြုနိုင်သည် (၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၂၄:၁၄)။ ဗိမာန်တော်ပြုပြင်ရေးတွင် ပါဝင်သူများသည် အလွန်ယုံကြည်စိတ်ချရသောကြောင့် သူတို့ထံမှ စာရင်းတောင်းရန်ပင် မလိုအပ်ခဲ့ပါ (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၂:၁၅)။ ထိုအရာသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်များ၏ အပြုအမူနှင့် သိသာစွာ ဆန့်ကျင်သည်။

ယခင်က ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ယောယဒသေဆုံးပြီးနောက် ယောရှသည် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုသို့ အယူဖောက်ပြန်သွားခဲ့ပြီး ၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၂၄:၂၅ တွင် ယောယဒ၏သား ဇာခရိကို သတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ယောရှသည် မိမိ၏အစေခံများ၏ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထိုအမှုနှင့်အတူ သူ၏ညီများလည်း ဖြစ်နိုင်သည်—ဟေဗြဲစာတွင် ယောယဒ၏ “သားများ” ဟု ဖော်ပြသော်လည်း အချို့က ထိုအရာသည် ကူးရေးသူ၏ အမှားဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်—အကြောင်းမှာ ဇာခရိသည် ယောရှကို ဆန့်ကျင်၍ ပရောဖက်ပြုခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။