အခန်းကြီး - (၆ - ၇ - ၈ - ၉)

 

၆:၁–၈၀။ လေဝိအနွယ်။ ဤမျိုးရိုးစာရင်းသည် လေဝိ၏သားသုံးဦးဖြစ်သော ကောဟတ် (အခန်းငယ် ၂–၁၅)၊ ဂေရရှုန် (အခန်းငယ် ၁၆–၂၈) နှင့် မေရရိ (အခန်းငယ် ၂၉–၃၀) တို့အပေါ် အခြေခံထားသည်။ လေဝိအနွယ်၏ သီးခြားတာဝန်နှစ်ခုကို ဖော်ပြထားသည်။ ဗိမာန်တော်ရှိ ဂီတသမားများ (အခန်းငယ် ၃၁–၄၈) နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်အဖွဲ့ကို တာဝန်ယူသူများ (အာရုန်၏ မိသားစု၊ အခန်းငယ် ၄၉–၅၃) ဖြစ်သည်။ အပိုင်းသည် လေဝိသားများ၏ နေထိုင်ရာဖြစ်သော လေဝိမြို့များအကြောင်း ဆွေးနွေးခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည် (အခန်းငယ် ၅၄–၈၁)။ ဇာဒုတ်အမျိုးသားများ (အခန်းငယ် ၂–၁၅) သည် ဣသမာရ်၏ မျိုးရိုးကို အစားထိုးခဲ့ကြသည် (၆:၃)။ ထိုမျိုးရိုးသည် အဘိယာသာသည် အဒေါနိယ၏ နန်းတက်ရန် ကြံစည်မှုတွင် ပါဝင်ပြီး ရှောလမုန်က ရာထူးမှ ဖယ်ရှားသည်အထိ (ပထမ ဘုရင်များ ၂:၂၀–၂၃) ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းရာထူးကို ကိုင်စွဲခဲ့သည် (ပထမ ရှမွေလ ၃:၂–၂၁)။ ဤကျမ်းပိုဒ်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဣသမာရ်၏ညီ ဧလျာဇာမှတစ်ဆင့် ဇာဒုတ်အမျိုးရိုး၏ တရားဝင်မှုကို သက်သေပြရန် ဖြစ်သည်။ အခြားလေဝိမျိုးနွယ်ခွဲများတွင် ရှမွေလ၏ မိသားစုပါဝင်ပြီး (၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၆:၂၈) ဤနေရာတွင် ကောဟတ်အမျိုးအနွယ်အဖြစ် ထားရှိထားသည် (၆:၃၃–၃၈)။ သူ၏မိခင် ဟန္နက ဗိမာန်တော်အတွက် အပ်နှံပြီးနောက် ဧဗျာသာ၊ အာသိရနှင့် တဟတ်တို့၏ မိသားစုထဲသို့ မွေးစားခြင်းဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (အခန်းငယ် ၂၃၊ ၃၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) (ပထမ ရှမွေလ ၁:၁၉–၂၈)။ ထာဝရဘုရား၏ အိမ်တော်အတွက် ဂီတသမားများကို မူလဖွဲ့စည်းခြင်းသည် ဒါဝိဒ်ထံသို့ ပြန်လည်ခြေရာခံနိုင်သည် (အခန်းငယ် ၃၁)။ ယဇ်ပုရောဟိတ်အကူအဖြစ် ကြီးပြင်းလာသော ရှမွေလသည် နောက်ဆုံးတွင် ယဇ်ပူဇော်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ဂီတလေဝိသားများ (၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၆:၃၁–၄၈) နှင့် ယဇ်ပလ္လင်သို့ ဝင်ရောက်သော အာရုန်အမျိုးသားများ (၆:၄၉–၅၂) အကြား ခွဲခြားချက်ကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ အာရုန်၏ မိသားစုကို ယဇ်ပုရောဟိတ်မိသားစု ဖြစ်သောကြောင့် အထူးဖော်ပြထားသည် (အခန်းငယ် ၄၉–၅၃)။ ဇာဒုတ်အမျိုးသား ယဇ်ပုရောဟိတ်များ၏ မျိုးရိုးစာရင်းကို အခန်းငယ် ၃–၈ မှ ပြန်လည်ဖော်ပြပြီး ဒါဝိဒ်နှင့် ရှောလမုန်ခေတ်အထိသာ ယူဆောင်လာသည် (အခန်းငယ် ၁၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အခြားနေရာများကဲ့သို့ပင် ဤစာရင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ဧလျာဇာ-ဇာဒုတ် မျိုးရိုး၏ တရားဝင်မှုကို ပြသရန် ဖြစ်သည်။ သို့သော် အာရုန်အမျိုးသား/လေဝိသား ခွဲခြားချက်ကိုလည်း သတိပေးပြီး ထို့ကြောင့် လေဝိမြို့များအကြောင်း နောက်အပိုင်းအတွက် နိဒါန်းအဖြစ်လည်း အသုံးပြုသည် (အခန်းငယ် ၅၄–၈၁)။ စာရင်းတွင် ခိုလှုံရာမြို့များ (ယောရှု ၂၁) ပါဝင်ပြီး ထိုနေရာများတွင် လေဝိသားများသည် သေဒဏ်ပေးရမည့် အမှုများတွင် တရားသူကြီးများအဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ သို့သော် ဒါဝိဒ်၏ နိုင်ငံတော်အတွင်းရှိ အဓိကမြို့ကြီးအားလုံးကို ဆက်လက်ဖော်ပြထားသည်။ မူလစာရင်းကို ဤသို့ချဲ့ထွင်ခြင်းသည် လေဝိသားတရားသူကြီးများအတွက် မြို့ကြီးများအတွင်း အထူးနေရာများ သတ်မှတ်ပေးခြင်းအားဖြင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်ပြီး လက်လှမ်းမီသော တရားစီရင်ရေးစနစ်ကို တည်ထောင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုကို ထင်ဟပ်နိုင်သည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်တစ်ခုတည်းအရပင် ၎င်းတို့သည် “လေဝိမြို့များ” ဖြစ်လာကြသည်။

၇:၁–၄၀။ ကျန်အနွယ်များ။ ပထမမှာ ဣသခါအနွယ်ဖြစ်သည် (၇:၁–၅)။ ဂဒ် သို့မဟုတ် မနာရှေနှင့် မတူဘဲ ဣသခါ၏သားများ၏ အမည်များသည် ကမ္ဘာဦး ၄၆:၁၃ နှင့် တောလည်ရာ ၂၆:၂၃–၂၄ တို့နှင့် ယေဘုယျအားဖြင့် ကိုက်ညီသော်လည်း အဓိကအုပ်စုနှစ်ခုနှင့် အခြားအုပ်စုများ၏ ကိန်းဂဏန်းများ စုစုပေါင်း ၈၇,၀၀၀ ဖြစ်ပြီး ဒါဝိဒ်ခေတ်နှင့် ကိုက်ညီသည် (၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၇:၂)။ ထိုအရာသည် အခန်းကြီး ၂၁ ရှိ မှားယွင်းစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သော လူဦးရေစာရင်းနှင့် ဆက်စပ်နေနိုင်သည်။ ဗင်္ယာမိန်အနွယ် (အခန်းငယ် ၆–၁၂) ကိုလည်း စစ်ရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ အခန်းငယ် ၁၂ တွင် ဟုရှိမ်တို့သည် “အခြားတစ်ဦး” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော “အာဟေရ်” ၏ အမျိုးအနွယ်များဟု ဆိုထားသည်။ ထိုစကားလုံးကို ဟေဗြဲဘာသာတွင် မနှစ်မြို့ဖွယ် ဆက်စပ်မှုရှိသော အမည်တစ်ခုကို မဖော်ပြလိုသောအခါ တစ်ခါတစ်ရံ အသုံးပြုသည်။ ၎င်းသည် ဒန်ကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည် (ကမ္ဘာဦး ၄၆:၂၃; တောလည်ရာ ၂၆:၄၂)။ ဒန်၏အမျိုးအနွယ်များကို အခြားနေရာတွင် မဖော်ပြထားသကဲ့သို့ ၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၆:၆၈–၆၉ တွင်လည်း ဖော်ပြရန်မျှော်လင့်ရသော်လည်း မပါဝင်ပါ (ယောရှု ၂၁:၂၃; ဗျာဒိတ် ၇:၅–၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ၎င်းသည် ထိုအနွယ်၏ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်ကို စွန့်ပယ်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေနိုင်သည် (တရားသူကြီး ၁၈–၁၉)။ ဒန်နှင့်အတူ နဿလိအနွယ် (၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၇:၁၃) သည် ဗိလဟာ၏ တစ်ဦးတည်းသော အမျိုးအနွယ်များ ဖြစ်သောကြောင့် ဒန်ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် အခြားသူ မရှိတော့ပါ။ ဤအရာသည် ဤနေရာတွင် ဗိလဟာကို ဖော်ပြထားခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်နိုင်သည်။

အနောက်ပိုင်း မနာရှေအနွယ်ကို အခန်းငယ် ၁၄–၁၉ တွင် ဆွေးနွေးထားသည်။ အခန်းငယ် ၁၄ သည် ဘာသာပြန်ရန် ခက်ခဲပြီး စက်ပ်တူအဂျင့်တွင် အာဇရေလ်သည် သားဦး မာခိရ၏ ညီဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (ယောရှု ၁၇:၁)။ ဟုပ္ပိမ်နှင့် ရှုပ္ပိမ်တို့၏ အခြားမိသားစုဝင်များနှင့် ဆက်နွယ်ပုံအတိအကျကိုလည်း မရှင်းလင်းပါ။ ဇေလောဖဒ်နှင့် ပတ်သက်၍ (အခန်းငယ် ၁၅) တောလည်ရာ ၂၆:၃၃ နှင့် ယောရှု ၁၇:၃ တို့က သူ၏ဖခင်မှာ ဂိလဒ်၏သား ဟေဖာဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသဖြင့် သူသည် ဟေဖာ၏ မြေးဖြစ်သည်။

ဧဖရိမ်အနွယ်၏ မိသားစုသမိုင်း (၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၇:၂၀–၂၉) သည် အစ္စရေးလူမျိုးများ အီဂုတ္တုပြည်သို့ မသွားမီ ဘိုးဘေးများခေတ်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဝမ်းနည်းဖွယ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုဖြင့် စတင်သည်။ အာရှာအနွယ်၏ မှတ်တမ်း (အခန်းငယ် ၃၀–၄၀) သည် ကမ္ဘာဦး ၄၆:၁၇ နှင့် ယေဘုယျအားဖြင့် ကိုက်ညီသော်လည်း ရာဇဝင်ချုပ်စာရေးသူသည် အခြားရှေးဟောင်းရင်းမြစ်များကို လက်လှမ်းမီခဲ့ကြောင်း ပြသသည့် အသေးစိတ်အချက်အလက်များစွာကို ထပ်မံပေးထားသည်။

၈:၁–၄၀။ ရှောလု၏ ဘိုးဘေးမျိုးရိုး။ ဤနေရာရှိ မှတ်တမ်းသည် ၇:၆–၁၂ တွင် ပေးထားပြီးသော မှတ်တမ်းနှင့် ကွဲပြားသည်။ အမည်များကွဲပြားခြင်းအပြင် စာရင်းတွင် “မွေးဖွားသည်” သို့မဟုတ် “ဖခင်ဖြစ်သည်” သို့မဟုတ် “မွေးသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော “ယာလဒ်” ဟူသော စကားလုံးကို မကြာခဏ အသုံးပြုထားခြင်းသည် ထူးခြားသည် (အခန်းငယ် ၁၊ ၈၊ ၉၊ ၁၁၊ ၃၃–၃၇)။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ အခြားမှတ်တမ်းတစ်ခုမှ ဆင်းသက်လာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကွဲပြားမှုအချို့သည် အခြားအမည်များကို အသုံးပြုခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပြီး အခြားအမှုများတွင် “သား” ဟူသော စကားလုံးကို “အမျိုးအနွယ်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အသုံးပြုသော စာရင်းများက ချန်လှပ်ထားသည့် ဆက်စပ်အမည်များ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဂေရ (အခန်းငယ် ၃) သည် တရားသူကြီး ဧဟုဒ်၏ အမှန်တကယ် ဘိုးဘေးဖြစ်နိုင်သည် (တရားသူကြီး ၃:၁၅)။ မောဘပြည်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း (၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၈:၈) သည် ဧဟုဒ်သည် ထိုနေရာတွင် ဘုရင် ဧဂလုန်နှင့် ပတ်သက်လာရခြင်း၏ အကြောင်းကို ရှင်းပြနိုင်သည်။ အက်ရှဗာလ် (အခန်းငယ် ၃၃) နှင့် မေရိဗဗာလ် (အခန်းငယ် ၃၄) ဟူသော အမည်များသည် ရှောလုနှင့်/သို့မဟုတ် ယောနသန်တို့သည် ဗာလ်ကို ကိုးကွယ်သူများဟု မဆိုလိုပါ။ ထိုစကားလုံးသည် “ပိုင်ရှင်” သို့မဟုတ် “အရှင်” ဟုသာ အဓိပ္ပာယ်ရပြီး စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်အတွက်လည်း အသုံးပြုနိုင်သကဲ့သို့ ခင်ပွန်းအတွက် ပုံမှန်အသုံးပြုသော ဟေဗြဲစကားလုံးလည်း ဖြစ်သည်။ ဘာသာရေးအသုံးအနှုန်းအဖြစ် နောက်ပိုင်းတွင် ဆီးရီးယားဘုရား ဟာဒဒ်နှင့် ဆက်စပ်လာပြီး သူ၏နောက်လိုက်များက မိမိတို့၏အရှင် သို့မဟုတ် “ဗာလ်” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည် (ဟောရှေ ၂:၁၆–၁၇)။ ထို့ကြောင့် နောက်ပိုင်း စာရေးသူများသည် ထိုအမည်များကို အိရှဗောရှက်နှင့် မေဖိဗောရှက်ဟု ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည် (ဒုတိယ ရှမွေလ ၂:၈; ၄:၄; ၉:၆)။ ထိုနေရာတွင် “ဘောရှက်” (“အရှက်ကွဲခြင်း”) သည် ထိုသို့ခေါ်ဆိုခြင်းကို သရော်ပြသည်။

၉:၁–၄၄။ ယေရုရှလင်မြို့တွင် နေထိုင်သူများ။ ပြည်နှင်ခံရခြင်းမှ ပြန်လာသူများ၏ ဤစာရင်းတွင် မြောက်ပိုင်းအနွယ်များနှင့် ဗင်္ယာမိန်မှ အချို့ပါဝင်သော်လည်း (၉:၁–၉) အဓိကအလေးပေးမှုမှာ ယုဒနှင့် လေဝိအနွယ်များ ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးအနွယ်၏ အာရုန်အမျိုးသား (ယဇ်ပုရောဟိတ်) အပိုင်းကို ဦးစွာ သတ်မှတ်ပြီး (အခန်းငယ် ၁၀–၁၃) ထို့နောက် လုံခြုံရေး (အခန်းငယ် ၁၇–၂၇) နှင့် ပစ္စည်းကိရိယာ (အခန်းငယ် ၂၈–၃၄) တာဝန်ရှိသူများကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် အခန်းငယ် ၃၅–၄၄ တွင် ၈:၂၉–၄၀ ရှိ အချက်အလက်နှင့် အခြေခံအားဖြင့် တူညီသော အချက်အလက်ကို ထပ်မံဖော်ပြထားသည်။ ဤထပ်မံဖော်ပြခြင်းသည် နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲနှင့် သေဆုံးခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ဘုရင်ရှောလုအပေါ် အာရုံစိုက်စေသည် (၁၀:၁–၁၄)။ ယေဘုယျအားဖြင့် ၉:၃၅–၁၀:၁၄ တွင် ရှောလုကို အကျဉ်းချုံး အလေးပေးဖော်ပြခြင်းသည် ရာဇဝင်ချုပ်စာရေးသူ၏ အဓိကစိတ်ဝင်စားမှုဖြစ်ပုံရသော ဒါဝိဒ်နှင့် ရှောလမုန်တို့၏ အုပ်စိုးမှုများသို့ သင့်လျော်စွာ ကူးပြောင်းပေးသည်။