Myanmar 3AM (Official) : ရှင်လုကာခရစ်ဝင်-လု-Luke

ခေါင်းစဉ်နှင့် စာရေးသူ။ ဤခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ အစောဆုံး မိတ္တူသည် ဒုတိယရာစုနှောင်းပိုင်းမှ စတင်တွေ့ရှိရသည်။ စာရေးသူသည် ကျမ်းစာအတွင်း၌ မိမိနာမည်ကို ဖော်ပြထားခြင်း မရှိသော်လည်း၊ ကျမ်းစာအား ကူးယူခဲ့ကြသော စာရေးဆရာများက ကျမ်းစာအဆုံး၌ (ခေတ်သစ်ဘာသာပြန်များတွင် မပါဝင်သော နောက်ဆက်တွဲစာတမ်းဖြင့်) “လုကာအရ ခရစ်ဝင်ကျမ်း” ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဤခေါင်းစဉ် သို့မဟုတ် ထိုနှင့်ဆင်တူသော အမည်မျိုးကို လက်ရှိတွေ့ရှိထားသမျှ မိတ္တူအားလုံးတွင် ပါရှိသည်။

Title and Authorship. The earliest copy of this Gospel dates to the end of the second century. Although the author does not identify himself by name within the book itself, the scribes who copied the book describe it (in a postscript at the end of the book, not appearing in modern translations) as the “Gospel according to Luke.” This title or a similar variation of it is present in all known copies.

လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းသည် အခြားသော ကျမ်းဇယားပါ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများကဲ့သို့ပင် နည်းပညာအရ စာရေးသူအမည်မဖော်ပြထားသော ကျမ်းစာဖြစ်သည်။ သို့သော် ခရစ်ယာန်ဓလေ့အရ တညီတညွတ်တည်း လက်ခံထားသည်မှာ စာရေးသူမှာ ပေါလု၏ ခရီးသွားဖော် လုကာဖြစ်သည်။ ဤသတ်မှတ်ချက်ကို တမန်တော်ဝတ္ထုကျမ်းတွင် ဤနှစ်ခုစလုံးသည် စာရေးသူတစ်ဦးတည်းမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ဖော်ပြထားခြင်းဖြင့် ထောက်ခံထားသည် (တမန် ၁:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ပါဝင်သော “ကျွန်ုပ်တို့” ဟူသော အပိုဒ်များ (တမန် ၁၆:၁၀-၁၇၊ ၂၀:၅-၂၁:၁၈၊ ၂၇:၁-၂၈:၁၆) ကလည်း စာရေးသူသည်ပေါလု၏ ခရီးဖော်တစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ပေါလုက လုကာကို သူ၏အဖော်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည့် နေရာများ (ကောလောသဲ ၄:၁၄၊ ၂တိမောသေ ၄:၁၁၊ ဖိလေမုန် ၂၄) နှင့် ခရစ်တော်၏ ကုသခြင်းအသေးစိတ်ကို စိတ်ဝင်စားမှုတို့ကို ပေါင်းစပ်ကြည့်လျှင် ကောလောသဲ ၄:၁၄ တွင် ပေါလုက ဖော်ပြထားသော ဆရာဝန်လုကာပင် ဤကျမ်းစာကို ရေးသားခဲ့သူ ဖြစ်သည်ဟု နိဂုံးချုံးနိုင်သည်။ သို့သော် အဖွင့်အပိုဒ်များတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း သူသည် ယေရှုကို လူချင်းမတွေ့ဖူးဘဲ မျက်မြင်သက်သေများ၏ ပြောပြချက်များကို အားကိုးခဲ့ရသည်။ ပထမဆုံး ယေရှုခံယူသူများ၊ ဖြစ်နိုင်ရင် ယေရှု၏ မိခင်နှင့် ညီအစ်ကိုများကိုပါ (တမန် ၁:၁၄ ကိုကြည့်) ကဲသရိမြို့၌ ပေါလုထောင်ချခံထားစဉ် (တမန် ၂၄:၂၆-၂၇၊ ၂၇:၁) တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့သည့် အချိန်ကာလသည် ယေရှု၏ ဘဝနှင့် အဆုံးအမများကို စစ်မှန်ပြီး ယုံကြည်လောက်သော မှတ်တမ်းတင်နိုင်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ လုကာ၏ စာပေအရည်အချင်းမြင့်မားမှုနှင့် ပေါလုနှင့် နောက်ပိုင်းဆက်ဆံရေးတို့က ဤခရစ်ဝင်ကျမ်းအား တမန်တော်ဆိုင်ရာ မူလဇစ်မြစ်ရှိသည်ဟု အသိအမှတ်ပြုခံရပြီး ကျမ်းစတင်း အသစ်ထဲသို့ ထည့်သွင်းခံရခြင်း၏ အကြောင်းတစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်ခဲ့သည်။

The Gospel of Luke, like the other canonical Gospels, is technically anonymous. The unanimous consensus of Christian tradition, however, identifies the author as Luke, the traveling companion of Paul. This attribution finds support in the book of Acts, which identifies both works as coming from the same author (see Acts 1:1). The presence of several “we” passages in Acts also suggests the author was one of Paul’s traveling companions (Acts 16:10–17; 20:5–21:18; 27:1–28:16). Taken together with Paul’s references to Luke (Col. 4:14; 2 Tim. 4:11; Philem. 24) as one of his frequent companions and the author’s interest in the details of Christ’s healings, we may conclude that Luke, the doctor whom Paul names in Colossians 4:14, was the author of the Gospel that bears his name. Nevertheless, as he indicates in the opening verses, he was not acquainted with Jesus in person but relied on the accounts of eyewitnesses for his information. The time he spent interviewing the earliest followers of Jesus, including perhaps His mother and His brothers (cf. Acts 1:14), perhaps during the time Paul was imprisoned in Caesarea (cf. Acts 24:26–27; 27:1), enabled Luke to provide an authentic and reliable account of the life and teachings of Jesus. No doubt Luke’s considerable literary capacity and his later connection with Paul further contributed to the recognition of the Gospel’s apostolic origin and its inclusion in the NT canon.

လုကာသည် ဧဝံဂေလိတောင်းမျိုးနွယ်ဖြစ်ကြောင်း အချက်နှစ်ချက်က ညွှန်ပြသည်။ သူ၏ ခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ဧဝံဂေလိဆိုင်ရာ ကိစ္စများအပေါ် အထူးထိန်းသိမ်းမှုရှိပြီး၊ ပေါလုက လုကာကို အခြားသော ယုဒအလုပ်ဖော်များနှင့် ခွဲခြားဖော်ပြထားသည် (ကောလောသဲ ၄:၁၁-၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။ ဂရိဘာသာစကားကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်မှုသည်လည်း ထိုသက်သေဖြစ်သည်။ သူ၏ ဓမ္မဟောင်းကျမ်း ဂရိဘာသာပြန် သူရင်းနှီးမှုရှိခြင်း (LXX) ကို ကောင်းစွာသိရှိနားလည်မှု၊ သူ၏ နှစ်ခုသော ကျမ်းစာများတွင် ထည့်သွင်းကိုးကားထားသော ကိုးကားချက်များစွာနှင့် အရိပ်အမြွက်များက အချို့အတွက် လုကာသည် ယုဒဘာသာသို့ အရင်လူဝင်ခဲ့သူ ဖြစ်နိုင်သည် (ယုဒဘာသာဝင်အဖြစ် သို့မဟုတ် ဗိမာန်တော်တွင် မကြာခင်တက်ရောက်လေ့ရှိသော ဧဝံဂေလိဘုရားကိုးကွယ်သူတစ်ဦးအဖြစ်) ဟု ယူဆစေသည်။

Two facts suggest that Luke was a Gentile: his Gospel shows special sensitivity to Gentile-related concerns, and Paul lists Luke separately from other fellow Jewish workers (see Col. 4:11–14). Evidence of this can be seen in his excellent command of Greek. His familiarity with the Greek translation of the OT known as the Septuagint (LXX), evidenced from the numerous quotations and allusions to it throughout his two works, has suggested to some that Luke may first have been a convert to Judaism, either as a proselyte or as one of the Gentile God-fearers who frequently attended synagogue.

ရေးသားခဲ့သည့်ခေတ်ကာလ။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းရေးသူများသည် မိမိတို့နာမည်၊ ရေးသားခဲ့သည့်ခေတ်နှင့် နေရာကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသောကြောင့် ခေတ်သစ်ပညာရှင်များသည် ကျမ်းစာတစ်ခုစီကို ဂရုတစိုက်စစ်ဆေးရပြီး အခြားသော ပိုမိုတိကျစွာ သိရှိနိုင်သော ဖြစ်ရပ်များနှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည့် သဲလွန်စများကို ရှာဖွေရသည်။ လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ခေတ်သစ်ပညာရှင်အများစုသည် ဤကျမ်းစာကို အေဒီ ၆၀ အစောပိုင်း သို့မဟုတ် အနည်းငယ်နောက်ကျသော ၇၀ ခုနှစ်များတွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဤနှစ်မျိုးသောရက်စွဲအတွက် အဓိကအားကိုးခဲ့သော သက်သေနှစ်ခုမှာ ဤခရစ်ဝင်ကျမ်းနှင့် အဆက်အစပ်ရှိသော တမန်တော်ဝတ္ထု (တမန် ၁:၁၊ လုကာ ၁:၁-၄ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) နှင့် မဿဲ၊ မာကု ခရစ်ဝင်ကျမ်းနှင့် မျှဝေထားသော စာပေဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုပင် ဖြစ်သည်။ အချို့သော ဝေဖန်ရေးပညာရှင်များက ဒုတိယရာစုတွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ငြင်းဆိုကြသော်လည်း ထိုအမြင်များသည် ပရောဖက်ပြုချက်သည် မဖြစ်နိုင်ဟူသော ယူဆချက်နှင့် လုကာ၏ ဓမ္မသိက္ခာသည် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်သမိုင်း၏ နောက်ပိုင်းကာလကို ထင်ဟပ်နေသည်ဟူသော အချက်များပေါ်တွင် အခြေခံထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအမြင်မျိုးကို အမှန်တကယ် သက်သေထူထောင်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ခန့်မှန်းချက်သာဖြစ်သောကြောင့် အသေးစိတ်ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် မလိုအပ်ပေ။

Date. Since the Gospel writers do not identify themselves or the date and place of their writing, modern scholars have to carefully exam each Gospel, looking for possible clues that might connect the time of writing with other events that can be more firmly determined, or at least suggest a more general time frame. In the case of the Gospel of the Luke, most modern scholars have relied on two pieces of evidence that have led to the conclusion that this Gospel was written sometime in either the early to mid-60s or perhaps a decade or so later in the 70s. The evidence relied on for these two dates is the connection of this Gospel with its companion volume, the book of Acts (Acts 1:1; cf. Luke 1:1–4), and also the strong literary relationship it shares with Matthew and Mark, the two other Synoptic Gospels (regarding literary features, see Luke: Introduction). Some critical scholars have argued for a much later date in the second century. Their views, however, are often based on the assumptions that predictive prophecy is impossible and that the theology of Luke reflects a later time period in church history. These views do not merit extensive consideration because they are based more on speculation than on actual evidence.

အေဒီ ၆၀ အစောပိုင်း သို့မဟုတ် အလယ်ပိုင်းတွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟူသော သက်သေမှာ ဤခရစ်ဝင်ကျမ်းနှင့် အဆက်အစပ်ရှိသော တမန်တော်ဝတ္ထုကျမ်းပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ တမန်တော်ဝတ္ထုသည် ခရစ်ဝင်ကျမ်းအဆုံးမှ ဇာတ်လမ်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြထားပြီး (လုကာ ၂၄:၄၆-၅၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) ပေါလု အသေခံရခြင်းမတိုင်မီ အဆုံးသတ်ထားသည် (တမန် ၂၈:၃၀-၃၁)။ ထို့ကြောင့် အချို့က ဤနှစ်အုပ်လုံးကို ပေါလု အသေမခံမီ ပြီးစီးခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် အေဒီ ၇၀ ယေရုရှလင်မြို့ ပျက်စီးခြင်းကို လုံးဝမဖော်ပြထားခြင်းကလည်း ထိုခေတ်မတိုင်မီ ရေးသားခဲ့သည်ဟူသော အထောက်အထားဖြစ်သည်။

Evidence for a date in the early to mid-60s is generally based on the connection of the Gospel with the author’s companion book of Acts, which serves as its sequel (Acts 1:1; cf. Luke 1:1–4). Since Acts takes up the story where the Gospel ends (cf. Luke 24:46–53) and concludes before Paul’s martyrdom (Acts 28:30–31), some conclude this indicates that both volumes were completed before Paul’s death. The lack of any reference to the destruction of Jerusalem in A.D. 70 in Acts also supports the impression that it was written prior to that date.

အချို့ပညာရှင်များ လုကာကျမ်းကို နောက်ကျသည်ဟု ယူဆရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းမှာ လုကာ ၁:၁ တွင် သူကိုယ်တိုင် အခြားသော “များစွာသော” ခရစ်ဝင်ကျမ်းရေးသူများကို တိုင်ပင်ခဲ့သည်ဟု ဝန်ခံထားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထိုအခြားကျမ်းများတွင် မဿဲနှင့် မာကုတို့ အမှန်ပါဝင်သည်။ အမှန်မှာ မာကုခရစ်ဝင်ကျမ်းသည် လုကာ၏ အရေးကြီးအရင်းအမြစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ယေရှု၏ အမှုတော်ကို မျက်မြင်မဟုတ်သူ လုကာသည် မာကုကျမ်း၏ အကြောင်းအရာနီးပါး ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ တူညီအောင် ကူးယူသုံးစွဲထားသည်။ ထို့ကြောင့် လုကာသည် မာကုကျမ်းပြီးစီးပြီးမှ ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး မာကုကျမ်းကို အေဒီ ၆၀ အလယ်ပိုင်းတွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု အများစုယူဆကြသည် (အချို့က ပိုစောသည်ဟုလည်း ငြင်းဆိုကြသည်၊ မာကု၏ နိဒါန်းကိုကြည့်ပါ)။

The main reason that other scholars date Luke later is his acknowledgment of having consulted “many” other Gospel writers (Luke 1:1) in the process of writing his own. These “other” Gospels most certainly include Matthew and Mark. In fact, Mark’s Gospel appears to have been a significant source for Luke, who was not an eyewitness of the ministry of Jesus, since nearly 40 percent of Mark appears in his Gospel—and often word for word. This strongly suggests that Luke was written sometime after the completion of Mark’s Gospel, which was most likely written in the mid-60s, though some argue for an earlier date (see Mark: Introduction).

တမန်တော်ဝတ္ထုသည် အေဒီ ၇၀ မတိုင်မီ အဆုံးသတ်ထားသော်လည်း လုကာနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုကို ထိုအချိန်မတိုင်မီ ရေးသားခဲ့ရမည်ဟု မဆိုလိုပါ။ တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ပေတရုနှင့် ပေါလု ၏ ဇာတ်လမ်းများပါဝင်သော်လည်း အဓိကအာရုံမှာ ဧဝံဂေလိတရားသည် ယုဒနှင့် ဧဝံဂေလိလူမျိုးများထံ မြေထဲပင်လယ်တစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည် (တမန် ၁:၇-၈)။ ထို့ကြောင့် ပေါလု သည် ရောမမြို့၌ ဧဝံဂေလိတရားကို ကြေညာခြင်းဖြစ်သည် (တမန် ၂၈:၂၈)။ အကယ်၍ ဇာတ်လမ်းကိုပေါလု အသေခံရခြင်းနှင့် ယေရုရှလင်ပျက်စီးခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့လျှင် ကျမ်းစာ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက် ပြောင်းလဲသွားမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တမန်တော်ဝတ္ထုရှိ ဖြစ်ရပ်များသည် အေဒီ ၆၂ ခန့်တွင် အဆုံးသတ်သော်လည်း ကျမ်းစာနှစ်အုပ်လုံးကို ထိုအချိန်တွင် ရေးသားခဲ့ရမည်ဟု မဆိုလိုပါ။ ထို့ပြင် လုကာ၏ ရောမအုပ်ချုပ်ရေးကို အပြုသဘောဆောင်သော အမြင်ဖြင့် ဖော်ပြထားမှုက သူ၏ နှစ်အုပ်တွဲလက်ရာကို ဒေါမီရှင်ဧကရာဇ် အုပ်စိုးစဉ် (အေဒီ ၈၁-၉၆) ခရစ်ယာန်များအပေါ် ပြင်းထန်စွာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု မစတင်မီ ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ အချို့အတွက် ဤသည်မှာ လုကာ၏ နှစ်အုပ်တွဲလက်ရာကို ၇၀ ခုနှစ်များတွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယူဆစေသည်။ လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ ရေးသားခဲ့သည့်ခေတ်ကို စောစီးသည်ဖြစ်စေ၊ အနည်းငယ်နောက်ကျသည်ဖြစ်စေ မည်သည့်သက်သေကမျှ လုံးဝအတိအကျ သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် အလွန်အယူအဆတင်းမာခြင်း မပြုသင့်ဘဲ အေဒီ ၆၀ နောက်ပိုင်းမှ ၈၀ မတိုင်မီ ကာလတွင် ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု ကျယ်ပြန့်စွာ ယူဆထားသင့်သည်။

While Acts does end before A.D. 70, it does not necessarily mean that the Gospel of Luke and Acts were composed before that time. While Acts includes stories of Peter and Paul, the primary concern of Acts is the spread of the gospel to Jews and Gentiles across the Mediterranean world (Acts 1:7–8). In fact, that is the climax of the story—Paul’s proclamation of the gospel in Rome (Acts 28:28). If the story had ended with the death of Paul and the fall of Jerusalem, the focus of the book would have changed. So although the events in Acts end around the year A.D. 62, this does not require that either Luke or Acts was written at that time. At the same time, the largely positive aspect reflected in Luke’s account of Roman rule suggests that his two-volume work was most likely written before the wider outbreak of persecution against Christians that appears to have begun during the reign of Domitian (A.D. 81–96). To some this suggests that Luke’s two-volume work was composed sometime in the 70s. Since the evidence for either the early or slightly later date of the Gospel of Luke cannot be demonstrated incontrovertibly, it is probably best not to be overly dogmatic about the matter and to allow for the possibility of a broader time period for when it was written, which would be sometime after A.D. 60 but before A.D. 80.

နောက်ခံအကြောင်းအရာ။ လုကာက ယုံကြည်သူများထဲတွင် ပြည့်စုံခဲ့သမျှကို “များစွာသော” သူများက ဇာတ်ကြောင်းရေးသားခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း သတင်းပို့ထားသည်။ သူ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယေရှုသည် စတင်ပြုတော်မူခဲ့သော အမှုနှင့် အဆုံးအမများကို စနစ်တကျ ရေးမှတ်ထားရန်ဖြစ်ပြီး (လုကာ ၁:၁၊ ၃၊ တမန် ၁:၁) သူတို့ သင်ယူခဲ့သမျှ၏ သေချာမှုကို သိနိုင်စေရန် ဖြစ်သည် (လုကာ ၁:၄)။ အခြားသူများ ရေးသားထားသော ခရစ်ဝင်ဇာတ်လမ်းများကို သိရှိထားသော်လည်း သူ၏ သတင်းအချက်အလက်များမှာ မျက်မြင်သက်သေများနှင့် အမှုတော်ဆောင်များထံမှ ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂)။ ထို့ပြင် အစအဦးမှစ၍ အရာအားလုံးကို ဂရုတစိုက် စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီး နားလည်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည် (အပိုဒ် ၃)။ ရောမမြို့၌ ယောဟန်မာကု၊ ပေါလု (ကောလောသဲ ၄:၁၀၊ ၁၄) နှင့် ဖြစ်နိုင်လျှင် ပေတရု (၁ပေ ၅:၁၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) တို့နှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့စဉ် ကာလက ယုံကြည်လောက်သော အရင်းအမြစ်မျိုးစုံမှ ဤခရစ်ဝင်ကျမ်းကို အခြေခံနိုင်ခဲ့သည်။

Backgrounds. Luke informs his readers that “many” had already written a narrative account of what had been fulfilled among the believers. He states that his purpose is to compose an account of all that Jesus had begun to do and teach (Luke 1:1, 3; Acts 1:1) in order that they would “know the certainty” of what they had been taught (Luke 1:4). Although familiar with the Gospel story penned by others, Luke’s own information stemmed from eyewitnesses and ministers/servants (v. 2), which refers to those who were specifically entrusted with conveying accurate information regarding the ministry and teachings of Jesus (see commentary on Luke 1:1–4). He also claims to have carefully investigated and understood everything from the beginning (v. 3). In addition, his time in Rome with John Mark, Paul (Col. 4:10, 14), and, perhaps, Peter (cf. 1 Pet. 5:13) would have afforded him ample opportunity to base this Gospel narrative on a variety of reliable sources.

လုကာ၏ အစောပိုင်းအခန်းကြီးများတွင် ယေရှုမွေးဖွားခဲ့သည့် ယုဒလောက၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းများကို မိတ်ဆက်ပေးထားပြီး ဣသရေလ၏ ကယ်တင်ခြင်းမျှော်လင့်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။ လုကာခရစ်ဝင်တစ်လျှောက် ဆေ့ပတုဂျင့် (LXX) ၏ ဝေါဟာရများ၊ ဖော်ပြပုံများနှင့် ဆက်စပ်မှုများကို ကောင်းစွာ သိရှိထားကြောင်း ပေါ်လွင်သည်။ သမိုင်းဆိုင်ရာ တိကျမှုကို စိတ်ဝင်စားပြီး မင်းများအုပ်ချုပ်ခဲ့သည့်နှစ်များ၊ ယုဒပြက္ခဒိန်အတိုင်း အရေးကြီးဖြစ်ရပ်များကို ရက်စွဲထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည် (လုကာ ၃:၁-၂၊ ၂၂:၁၊ တမန် ၂:၁)။ ခေတ်ကာလ၏ စာပေဓလေ့အတိုင်း ဂရိ-ရောမကမ္ဘာကြီးကို ကောင်းစွာ သိရှိနားလည်ထားကြောင်းလည်း ထင်ရှားသည်။

The early chapters of Luke introduce the reader to the Jewish world in which Jesus was born, with its ceremonies and sacrifices, and sensitively describe Israel’s hope of salvation. Throughout the Gospel, Luke shows himself to be thoroughly familiar with the Septuagint, including its terminology, manner of expression, and interconnections. He also manifests some interest in historical veracity, dating key events in accordance with the reigns of kings and the Jewish religious calendar (Luke 3:1–2; 22:1; Acts 2:1). Luke also manifests a keen awareness of the larger Greco-Roman world in accordance with the literary conventions of the time.

ဓမ္မသိက္ခာနှင့် ရည်ရွယ်ချက်။ လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းသည် တမန်တော်ဝတ္ထုပါဝင်သည့် ပိုကြီးမားသော ဇာတ်ကြောင်းစီမံကိန်း၏ ပထမအပိုင်းဖြစ်ပြီး ယေရှုကို ဖော်ပြပုံတွင် ထူးခြားသည်။ တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ယေရှု၏ အမှုတော်သည် အစောပိုင်းအသင်းတော်၏ အသက်ရှင်မှုနှင့် လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့လာမှုမှတစ်ဆင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဆက်လက်သက်ရောက်နေကြောင်း ပြသထားသည်။ ယေရှု၏ ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် သတင်းစကားသည် လုကာ၏ ဓမ္မသိက္ခာတွင် အဓိကနေရာယူထားသည်။

Theology and Purpose. The Gospel of Luke, as the first part of a larger narrative project that includes Acts, is unique in its portrayal of Jesus. The author, in the book of Acts, shows the work of Jesus continuing to make an impact in the world through the life and rapidly expanding footprint of the early church. The person and message of Jesus dominate the theology of Luke.

၁. ပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံခြင်း။ လုကာသည် ယုံကြည်ခြင်းတည်ဆောက်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ကို အစမှပင် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည် (၁:၄)။ သူရေးသားခဲ့သည့် ကာလသည် ပရောဖက်ပြုချက်များ ပြည့်စုံလာသည့် ကာလဖြစ်ပြီး ယောဟန်ခရစ်ဝင်၏ ဖခင် ဇာခရိကို ကောင်းကင်တမန်များက ကြေညာခဲ့သည် (၁:၈-၃၈)။ ယောဟန်သည် ထာဝရဘုရားကို လမ်းပြင်ဆောင်ရွက်ပေးရမည် (အပိုဒ် ၇၆၊ မာလခိ ၃:၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယေရှုသည် အမှောင်ထု၌နေသူများနှင့် သေမင်း၏အရိပ်အောက်ရှိသူများကို လင်းစေရန် ကောင်းကင်မှ “အရုဏ်ဦး” အဖြစ် လာရောက်မည် (လုကာ ၁:၇၈-၇၉၊ ဟေရှာယ ၉:၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ရှိမောင်သည် ထိုကလေးငယ်ကို ကတိတော်ခရစ်တော်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည် (လုကာ ၂:၂၅-၃၂)၊ ပရောဖက်မ အန်နာလည်း ထိုနည်းတူပင် (အပိုဒ် ၃၆-၃၈)။ ယေရှုသည် ဝိညာဉ်တော်နှင့် ပြည့်ဝတော်မူသူအဖြစ် (၄:၁၈၊ ဟေရှာယ ၆၀:၁-၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) ဟေရှာယ၏ ပရောဖက်ပြုချက်သည် သူ၏ တရားဟောခြင်းနှင့် ကုသခြင်းအမှုတော်အားဖြင့် ပြည့်စုံလာပြီဟု ကြေညာတော်မူခဲ့သည် (လုကာ ၄:၂၁)။ သူ့အပေါ် ရေးထားသမျှ အားလုံးသည် “ပြည့်စုံရမည်” ဟု အတည်ပြုတော်မူခဲ့သည် (၂၄:၄၄၊ ၂၂:၃၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ကတိတော်နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို ဆက်စပ်ဖော်ပြခြင်းသည် နှစ်ခုကို ပေါင်းစည်းထားသော မျှော်လင့်ချက်ကို အလေးပေးသည်။

1. Prophetic Fulfillment. As already mentioned, Luke makes his faith-building purpose very clear from the outset (1:4). The time of which he writes is a time of prophetic fulfillment, announced by angelic visitants to Zacharias (also Zechariah), the father of John the Baptist, and to Mary, the mother of Jesus (1:8–38). John was to precede the Lord and prepare the way for Him (v. 76; cf. Mal. 3:1), and Jesus—the anatolē (“dawn,” “sunrise,” or “dayspring”) from heaven—would come to enlighten those who are in darkness and the shadow of death (Luke 1:78–79; cf. Is. 9:2). Simeon recognized the child as the promised Christ (Luke 2:25–32), as did the prophetess Anna (vv. 36–38). Jesus, as the Spirit-anointed One (4:18; cf. Is. 60:1–2), announced that Isaiah’s prophecy was being fulfilled by His ministry of preaching and healing (Luke 4:21), and He affirmed that everything written about Him “must be fulfilled” (24:44; cf. 22:37). The correlation between promise and fulfillment places the emphasis on the hope that unifies the two.

၂. ကယ်တင်ခြင်းနှင့် ကုသခြင်း။ ပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော အကြောင်းအရာမှာ ကယ်တင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ မာရိသည် “ဘုရားသခင် ငါ့ကယ်တင်ရှင်” ဟု ဝမ်းမြောက်ခဲ့ပြီး ဇာခရိက ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလကို ရန်သူများထံမှ ကယ်တင်ရန် “ကယ်တင်ခြင်း၏ ဦးချွန်” ကို ထမြောက်စေတော်မူပြီဟု ကြေညာခဲ့သည် (လုကာ ၁:၄၇၊ ၆၉၊ ၇၁)။ လုကာက ဟေရှာယ၏ ကတိတော်ကို ကိုးကားဖော်ပြသည်မှာ လူအပေါင်းတို့ (စာသားအတိုင်း “လူမျိုးတကာနှင့်”) ဘုရားသခင်၏ ကယ်တင်ခြင်းကို မြင်ရလိမ့်မည် (၃:၆၊ ဟေရှာယ ၄၀:၅၊ LXX နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ ဝေါဟာရများကို လုကာတွင် မဿဲ၊ မာကုတို့ထက် နီးပါး နှစ်ဆခန့် မကြာခါး တွေ့ရသည်။

2. Salvation and Healing. Connected to prophetic fulfillment is the theme of salvation. Mary rejoiced in “God my Savior,” and Zacharias announced that God “has raised up a horn of salvation” to save Israel from its enemies (Luke 1:47, 69, 71) and to provide the knowledge of salvation for His people through the forgiveness of their sins (v. 77). Luke quotes the promise in Isaiah that all people (lit. “all flesh”) will see salvation from God (3:6; cf. Is. 40:5, LXX). Salvation terminology is found in Luke almost twice as often as in either Matthew or Mark.

ယေရှု၏ ကုသခြင်းအမှုတော်၊ အထူးသဖြင့် ဧဝံဂေလိများအပေါ် ထင်ရှားသည်။ ယေရှုက နာမန်ကို ကုသခြင်းကို ဖော်ပြတော်မူသည်မှာ သူပြုမည့်အမှုပုံစံဖြစ်သည် (လုကာ ၄:၂၇)။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆယ်ယောက်သော နာမျိုးကို ကုသတော်မူရာ တစ်ယောက်မှာ ရှမာရိလူဖြစ်သည် (၁၇:၁၁-၁၉)။ ဗိုလ်ထောက်တစ်ဦး၏ ကျွန်ကို ကုသပေးတော်မူပြီး သူတို့၏ ယုံကြည်ခြင်းကို အထူးဖော်ပြတော်မူသည် (၇:၉၊ ၁၇:၁၉)။ လုကာသည် ကုသခံရသူများကို သူတို့၏ ရောဂါအမည်ဖြင့် အများအားဖြင့် မသတ်မှတ်ဘဲ လူအဖြစ် အထူးစိတ်ဝင်စားသည် (ဥပမာ ၅:၁၈၊ ၂၄၊ ၁၇:၁၂)။ ရောဂါနှင့် သေခြင်း၏ မိသားစုအပေါ် သက်ရောက်မှုကို နားလည်စေရန် အသေးစိတ်ထည့်သွင်းထားသည်။ နိန်မြို့မှ သေလွန်ခဲ့သော ယောက်ျားငယ်သည် မုဆိုးမ၏ တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်သည် (၇:၁၂)။ နတ်ဆိုးစွဲခံရသော ယောက်ျားငယ်သည် ဖခင်၏ တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်သည် (၉:၃၈)။ သေလွန်ခဲ့သော သမီးငယ်သည် ယာအိရု၏ တစ်ဦးတည်းသော သမီးဖြစ်ပြီး အသက် ဆယ့်နှစ်နှစ်သာရှိသေး၍ (၈:၄၂)။ လေးခုသော ခရစ်ဝင်ကျမ်းစလုံးတွင် တပည့်တစ်ဦးက ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ ကျွန်၏ နားရွက်ကို လှီးဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသော်လည်း လုကာတွင်သာ ယေရှုက ထိုလူကို နားရွက်မရှိဘဲ ထားမထားခဲ့ကြောင်း သိရသည် (၂၂:၅၁)။ မွေးဖွားခြင်းနှင့် နှစ်ခြင်းခံခြင်းအားဖြင့် ယေရှုသည် ဝိညာဉ်တော်နှင့် ပြည့်ဝတော်မူသူ၊ ဝိညာဉ်တော်ဦးဆောင်တော်မူသူ၊ တရားဟောရန်နှင့် ကုသရန် ဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် ခွန်အားရတော်မူသူ ဖြစ်တော်မူသည် (၁:၃၅၊ ၄:၁၊ ၁၄၊ ၁၈-၁၉)။ တရားဟောခြင်းနှင့် ကုသခြင်းကြားတွင် ပဋိပက္ခမရှိပါ။ ယေရှုသည် နှုတ်ကပတ်တော်အားဖြင့် ကုသတော်မူသည် (၄:၃၉၊ ၁၈:၄၂) သို့မဟုတ် ဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် ကုသတော်မူသည် (၅:၁၇၊ ၆:၁၉၊ ၈:၄၆)။

The healing ministry of Jesus, especially to non-Jews, is also prominent as part of His work of salvation. Jesus mentions Naaman’s cleansing from leprosy (Luke 4:27) as typical of the work He will do. Later, He heals ten lepers (17:11–19), one of whom was a Samaritan, and a centurion’s slave (7:1–10), and He especially noted their faith (7:9; 17:19). Luke shows particular interest in those whom Jesus heals as people and avoids most of the time labeling them in terms of their disease, for example, as a “paralytic” or a “leper” (e.g., 5:18, 24; 17:12). He also adds details for understanding the impact of illness and death on families: the dead boy from Nain was a widow’s only son (7:12); the demon-possessed boy was his father’s only child (9:38); the dead girl was Jairus’s only daughter, just twelve years old (8:42). All four Gospels describe a disciple slicing off the ear of the high priest’s servant, but only in Luke do we learn that Jesus was unwilling to leave the man earless (22:51). By virtue of His birth and baptism, Jesus is Spirit-filled, Spirit-led, and Spirit-empowered to heal as well as to preach (1:35; 4:1, 14, 18–19). There is no apparent conflict between preaching and healing since Jesus heals by the power of the word (4:39; 18:42) but also by the power of the Spirit (5:17; 6:19; 8:46).

၃. ခရစ်တော်နှင့် စာတန်တို့ကြား ကောင်းကင်နှင့် ငရဲပဋိပက္ခ။ ဤအကြောင်းအရာကို လုကာတွင် ထင်ရှားစွာ မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။ ယေရှုသည် စာတန်လဲခြင်းကို မြင်တော်မူခဲ့သည် (၁၀:၁၈)။ နတ်ဆိုးများကို နှင်ထုတ်ခြင်း (တပည့်များလည်း ခံစားခဲ့ရသည်၊ ၉:၆၊ ၁၀:၉၊ ၁၇၊ ၁၉) သည် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်ဝင်ရောက်လာခြင်းနှင့် စာတန်၏ နိုင်ငံတော်နှင့် တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ဆိုလိုသည် (၁၁:၁၈၊ ၂၀)။ ဤအကြောင်းအရာသည် လုကာ (၁၃:၁၆၊ ၂၂:၃၊ ၃၁) နှင့် တမန်တော်ဝတ္ထု (၅:၃၊ ၉၊ ၁၃:၈-၁၀၊ ၂၆:၁၈) တွင် ထင်ရှားသည်။ နိုင်ငံတော်၏ ရှိနေခြင်းကို ယေရှုသည် ညစ်ညမ်းသော နတ်ဆိုးများ၏ ဖိနှိပ်မှုမှ လူများကို ကုသပေးခြင်းအားဖြင့် ပြသတော်မူသည် (လုကာ ၆:၁၈၊ ၇:၂၁၊ ၈:၂၊ ၉:၄၂၊ ၁၃:၁၁-၁၄၊ တမန် ၅:၁၆ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ စာတန်၏ အာဏာအောက်ရှိ လူအားလုံးကို ကုသခြင်းသည် (တမန် ၁၀:၃၈) ယေရှုယူဆောင်လာသော နောက်ဆုံးကယ်တင်ခြင်းတွင် ပါဝင်ခွင့်ရစေပြီး ထိုကယ်တင်ခြင်းကို သူပြန်လာချိန်တွင် ပြည့်စုံစွာ ခံစားရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်အထိ အသင်းတော်သည် ထမြောက်တော်မူပြီးသော ထာဝရဘုရားကို သက်သေခံပြီး သူပြန်လာရောက်မည့် ကောင်းကြီးမင်္ဂလာရှိသော မျှော်လင့်ချက်ကို ကြေညာသည်။ ထို့ကြောင့် အသင်းတော်သည် ပဌမအကြိမ် ခရစ်တော်လာရောက်ခြင်းတွင် ပြည့်စုံခဲ့သော မျှော်လင့်ချက်နှင့် ကောင်းကင်နှင့် ငရဲပဋိပက္ခ အဆုံးသတ်စေမည့် ကောင်းကင်ပြန်လညေ့ညီအစ်ကိုဆုံစည်းမှုကို မျှော်လင့်နေသော မျှော်လင့်ချက်ကြားတွင် ရှိနေသည်။

3. The Cosmic Conflict between Christ and Satan. This topic is vividly highlighted in Luke. Jesus saw Satan’s “fall” (10:18). His authority over and expulsion of demons (also experienced by the disciples; 9:6; 10:9, 17, 19) signifies the intrusion of God’s kingdom and its clash with Satan’s kingdom (11:18, 20). This theme permeates both Luke (13:16; 22:3, 31) and Acts (5:3, 9; 13:8–10; 26:18). The presence of the kingdom is seen in how Jesus heals people from the oppressive effects of unclean and evil “spirits” (Luke 6:18; 7:21; 8:2; 9:42; 13:11–14; cf. Acts 5:16). It is the healing of all who were under the tyranny of the devil (Acts 10:38) that enables people to share in the eschatological salvation that Jesus brings and that they will experience in fullness at His return. Meanwhile the church witnesses to the ascension of the risen Lord and proclaims the blessed hope of His return. Therefore the church exists between a hope that was realized in the first coming of the Messiah and a hope that anticipates a cosmic reunion that will bring the cosmic conflict to an end.

၄. ယေရှုနှင့် ဗိမာန်တော်။ လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းသည် မြေကြီးပေါ်တွင် ဘုရားသခင်၏ နေရာတော်ဖြစ်သော ဗိမာန်တော်၌ စတင်ပြီး အဆုံးသတ်သည် (၁:၈၊ ၂၄:၅၃)။ ယေရှု၏ ပထမဆုံး အမှုတော်များသည် ဗိမာန်တော်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နတ်ဆိုး၏ နောက်ဆုံးသွေးဆောင်မှုလည်း ထိုနေရာတွင် ဖြစ်သည် (၂:၄၆၊ ၄:၉)။ ဂက်ဇမန်ဥယျာဉ်၌ ယေရှုက ဗိမာန်တော်တွင် နေ့တိုင်း ရှိနေခဲ့သည်ဟု ရည်ညွှန်းတော်မူသည် (၂၂:၅၃)။ သို့သော် ဗိမာန်တော်၏ နေ့ရက်များ ရေတွက်ပြီးစီးလုနီးပြီဟု အောလိဝ်တောင်ပေါ်တွင် ဟောကြားချက်နှင့် ခရစ်တော်အသေခံချိန် ဗိမာန်တော် မျက်နှာဖုံးနှစ်ခွဲခြင်းက ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြသည် (၂၁:၅-၆၊ ၂၀၊ ၂၃:၄၅)။ ယေရှုကောင်းကင်သို့ မတက်မီ ဗိမာန်တော်မှ အာရုံပြောင်းလာပြီး သူ၏ လူများသည် မည်သည့်နေရာတွင် ရှိစေကာမူ “အထက်အရပ်မှ တန်ခိုးတော်” နှင့်အတူ ဧဝံဂေလိတရားကို ဆက်လက်ပြန့်ပွားစေရန် ကတိပေးတော်မူသည် (၂၄:၄၉)။

4. Jesus and the Temple. The Gospel of Luke begins and ends in the temple, as the locus of God’s presence on earth (1:8; 24:53). Jesus’s first actions, which anticipate His future ministry, take place there, as does the devil’s final temptation (2:46; 4:9). In Gethsemane, Jesus refers to His being in the temple daily (22:53). Nevertheless, its days are numbered, as the Olivet Discourse and the rending of the temple veil at Christ’s death make clear (21:5–6, 20; 23:45). Focus begins to shift away from the temple as Jesus ascends to heaven and promises that “power from on high” will be with His people, wherever they are, to carry forward the gospel mission (24:49).

စာပေအင်္ဂါရပ်များ။ လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းသည် မဿဲနှင့် မာကုတို့နှင့် ဆက်စပ်မှု ရှုပ်ထွေးသည်။ ဤသုံးခုကို “အတူတကွကြည့်ရှုနိုင်သော” ခရစ်ဝင်ကျမ်းများ (Synoptic Gospels) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ယေရှု၏ အသက်တာကို ဆင်တူစွာ တင်ပြထားကာ အဓိကအားဖြင့် ဂလိလဲဒေသ အမှုတော်ကို အာရုံစိုက်ထားသည်။ ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းကမူ ယေရှု၏ ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒပြည်အမှုတော်ကို အစောပိုင်းနှင့် ကျယ်ပြန့စွာ သက်သေခံထားသည်။ Synoptic ခရစ်ဝင်ကျမ်းများသည် ယေရှု၏ အသက်တာ၏ အလယ်အလတ်ပုံစံကို လိုက်နာထားပြီး မာကုတွင် အတိုဆုံးဖြစ်သည်။ မဿဲနှင့် လုကာတို့သည် ယေရှု၏ မွေးဖွားခြင်းမှ စတင်ပြီး မာကုထက် ယေရှု၏ အဆုံးအမများကို ပိုမိုအာရုံစိုက်ထားသော်လည်း နည်းလမ်းမှာ ကွဲပြားသည်။ မဿဲတွင် ယေရှု၏ ရှည်လျားသော တရားဟောချက်များ ပါဝင်ပြီး ယောဟန်နှင့် ဆင်တူသည်။ လုကာတွင်မူ အဆုံးအမများ တိုတိုနှင့် မဿဲအရ မျှော်လင့်ထားသည့်နေရာတွင် မဟုတ်ဘဲ ပါဝင်သည်။

Literary Features. The relationship of Luke’s Gospel to that of Matthew and Mark is complex. These three Gospels are referred to as the “Synoptic” (viewed together) Gospels because they present Jesus’s life in a similar way and concentrate primarily on His Galilean ministry. The Gospel of John, on the other hand, witnesses to Jesus’s early and extensive ministry in Jerusalem and Judea before He shifted His attention to Galilee. The Synoptic Gospels follow the same general outline of Jesus’s life, which is most compactly presented in Mark. Both Matthew and Luke begin with Jesus’s birth and devote more attention than Mark to the teachings of Jesus, but they do this in different ways. While Matthew is characterized by lengthy discourses of Jesus, analogous in some respects to what we find in John, the teaching blocks in Luke tend to be shorter and are not always where we might expect to find them based on Matthew.

ဤကွဲပြားမှုများသည် မဿဲနှင့် လုကာသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး သီးခြားရေးသားခဲ့ပြီး မတူညီသော အရင်းအမြစ်များကို အားကိုးခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ သို့သော် အချို့အပိုင်းများတွင် စကားလုံးတစ်လုံးချင်း တူညီမှုရှိပြန်သည်။ ထို့ကြောင့် စာဖြင့်ရေးထားသော ဘုံအရင်းအမြစ်တစ်ခု ရှိခဲ့သည် သို့မဟုတ် ယေရှု၏ အဆုံးအမများကို ပါးစပ်လက်ဆင့်ကမ်း အလွန်တိကျစွာ မှတ်မိခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ တောင်ပေါ်တရားဟောချက် (မဿဲ ၅-၇) ကို လုကာတွင် တိုတိုဖြစ်နေပြီး (လုကာ ၆:၂၀-၄၉) အချို့အဆုံးအမများကို အခြားနေရာများတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။ လုကာရှိ ဥပမာအချို့သည် မဿဲရှိ ဥပမာများနှင့် ဆင်တူသော်လည်း မတူညီသည်များလည်း ရှိသောကြောင့် မတူညီသော အခါအခွင်များတွင် ပြောခဲ့သည့် ဇာတ်လမ်းများဟု ယူဆနိုင်သည် (ဥပမာ လုကာ ၁၉:၁၁-၂၇ နှင့် မဿဲ ၂၅:၁၄-၃၀ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ လုကာက အခြားခရစ်ဝင်ကျမ်းများကို အားကိုးခဲ့သည်ဟု ဝန်ခံထားသော်လည်း ဤနေရာတွင် မည်သည့်ခရစ်ဝင်ကျမ်းက ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ ရေးသားခဲ့သည်ဆိုသော သီအိုရီပေါ် အခြေခံ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း မပြုဘဲ အပြိုင်အဆိုင် အပိုဒ်များကို နှိုင်းယှဉ်ရုံသာ ပြုလုပ်မည် ဖြစ်သည်။

Such differences are important because they suggest that Matthew and Luke probably wrote independently of each other and drew from some different sources of information. Other parts of these two Gospels, though, agree almost verbatim, which suggests some influence, or that there was a common written source or very careful memorization of oral transmission of at least some sayings of Jesus. However, even the Sermon on the Mount (Matt. 5–7) appears more briefly in Luke (Luke 6:20–49), with some of those teachings being found in other settings. Some parables in Luke are similar to parables in Matthew and yet still different enough to consider them as different stories told on different occasions (see, for example, Luke 19:11–27; cf. Matt. 25:14–30). While Luke acknowledges he relied on earlier Gospel accounts, the general approach taken here will be to compare parallel accounts without basing our interpretation on any particular theory about whether this Gospel was written first, second, or third.

လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းသည် ယေရှု၏ အသက်တာ၏ အဓိကအဆင့်တိုင်းကို ဖုံးအုပ်ထားပြီး ရှေးခေတ် အတ္ထုပ္ပတ္တိများ၏ ဓလေ့နှင့် ပိုမိုကိုက်ညီသည်။ လုကာတွင် ထူးခြားသည်မှာ ယေရှု၏ ငယ်ဘဝ (၂:၂၁-၄၀) နှင့် လူငယ်ဘဝ (၂:၄၁-၅၂)၊ အသေခံရ၍ ၆ လအလိုက ရှမာရိယနှင့် ပေရိယဒေသ အမှုတော် (၉:၅၁-၁၉:၁၀)၊ ကောင်းကင်သို့ တက်ကြွတော်မူခြင်းကို အသေးစိတ်ဖော်ပြခြင်း (၂၄:၅၀-၅၁၊ တမန် ၁:၉-၁၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) တို့ဖြစ်သည်။ တဆယ့်နှစ်ယောက်ကို စေလွှတ်ခြင်းအပြင် နောက်လာမည့်နေရာများတွင် အမှုတော်အတွက် လမ်းပြင်ဆောင်ရွက်ရန် ရှေ့ဦးစွာ လူ ခုနှစ်ဆယ်ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည် (လုကာ ၁၀:၁၊ ၁၇)။

The Gospel of Luke covers every major phase of Jesus’s life and in that sense adheres more closely to conventions for ancient biographies. Unique to Luke is a description of events in Jesus’s early childhood (2:21–40) and youth (2:41–52), His extensive ministry in Samaria and Perea during the six months prior to His death (9:51–19:10), and a detailed description of His ascension to heaven (24:50–51; cf. Acts 1:9–11). In addition to the sending out of the Twelve, Luke also mentions Jesus sending a group of seventy to prepare the ground for His ministry in the other places He was about to visit (Luke 10:1, 17).

အခန်းကြီး - ၁

COMMENTARY

၁:၁–၄ နိဒါန်း

1:1–4 PROLOGUE

1 ရှေ့ ဦးစွာမှစ၍ ကိုယ်တိုင်မြင်သောသက်သေဖြစ်လျက်၊ နှုတ်ကပတ်တော်မှုကို ဆောင်ရွက်သောသူ တို့သည်၊
²ငါတို့သည် ထင်ရှားစွာဖြစ်လေပြီးသော အတ္ထုပ္ပတ္တိများကို ငါတို့အားကြားပြောသည် အစဉ်အတိုင်း မှတ်သားသောစာကို စီရင်ရေးထားသောသူ အများရှိကြသည်ဖြစ်၍၊
³ငါသည်လည်း ထိုအတ္ထုပ္ပတ္တိအလုံးစုံတို့ကို ရှေ့ဦးစွာမှစ၍၊

⁴စေ့စေ့ဖွေရှာလိုက်စစ်ပြီးလျှင်၊ ကိုယ်တော်သင်ပြီးသောအကြောင်းအရာတို့ကိုသည် ဧကန်အမှန် ဖြစ် ကြောင်းကို ကိုယ်တော်သိစေခြင်းငှါ အစဉ်အတိုင်းရေးထား၍ ကြားလိုက်မည်အကြံရှိပါ၏၊ အလွန်မြတ်သော သော်ဖိလု။

အချိန်အခါ၌ ထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း ဤနိဒါန်းကို ရေးသားထားသည်။ တမန်တော်ဝင်ကျမ်း အခန်း ၁:၁–၃ နှင့် ဆင်တူပုံနှင့် ဤခရစ်ဝင်ကျမ်းကို ရည်ညွှန်းထားပုံ၊ ထို့ပြင် ဤနှစ်အုပ်လုံး၏ ဇာတ်လမ်းသံသရာက ချောမွေ့စွာ ဆက်စပ်နေပုံတို့က လုကာသည် ယေရှုဘဝနှင့် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်ဘဝကို နှစ်ပိုင်းတည်းဟူသော သမိုင်းတစ်အုပ်အဖြစ် ရေးသားခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

The prologue (1:1–4) conforms to literary conventions of the time; its similarity to the prologue to the book of Acts (Acts 1:1–3), which explicitly refers to this Gospel (Acts 1:1), together with the fact that the storyline of the two narratives seamlessly fit together, suggests that Luke conceived these books as a two-part history: the life of Jesus and the life of the church.

လုကာသည် “အများကြီး” တို့သည် ယေရှုဘဝနှင့်ဆိုင်သော ဖြစ်ရပ်များကို သမိုင်းဆန်ဆန် စာအုပ်ရေးရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသော်လည်း၊ သူ၏ အဓိကရည်ညွှန်းချက်မှာ ယေရှု၏ အမှုတော်စတင်ချိန်မှစ၍ မျက်မြင်သက်သေများပင် ဖြစ်သည် (လုကာ ၁:၂)။ အခြားနည်းအားဖြင့် သူသည် ဤစာအုပ်ကို ယုံကြည်စိတ်ချရသော အရင်းအမြစ်များပေါ်တွင် အခြေခံထားပြီး၊ ထိုသူများသည် ဖော်ပြပါရမည့် ဖြစ်ရပ်များကို “မြင်ဖူး၍ ကြားဖူး” သူများပင် ဖြစ်သည် (လုကာ ၇:၂၂၊ တမန်တော် ၄:၂၀၊ ၂၂:၁၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤမျက်မြင်သက်သေများသည် ယေရှု၏ ဘဝနှင့် အဆုံးအမများကို ကိုယ်တိုင်သိရှိသူများဖြစ်ရုံမျှမက နှုတ်ကပတ်တော်၏ ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်များ၊ ဧဝံဂေလိတရားကို ကြေညာသူများလည်း ဖြစ်သည် (လုကာ ၉:၆၊ တမန်တော် ၆:၄; ၂၆:၁၆ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ လုကာသည် သူတို့အလယ်၌ ပြည့်စုံခဲ့သော ဖြစ်ရပ်များကို ရည်ညွှန်းသည် (လုကာ ၁:၁)။ ဤသည်မှာ ယေရှုခရစ်ကြွလာခြင်းဖြင့် ဓမ္မဟောင်းပညတ်တော်ပရောဖက်ပြုချက်များ ပြည့်စုံခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ နိဒါန်းအခန်းများတွင်ပင် ဤပြည့်စုံခြင်းကို အာရုံစိုက်ထားပြီး၊ လုကာဧဝံဂေလိတစ်လျှောက်လုံးတွင် ထင်ရှားပေါ်လွင်နေပြီး တမန်တော်စာအုပ်တွင်လည်း ဆက်လက်တွေ့မြင်ရသည်။

Although Luke suggests that “many” had undertaken to produce a historical narrative of the events connected with the life of Jesus, his primary reference is clearly to the eyewitnesses of His ministry from its outset (Luke 1:2). In other words, he based this work on trustworthy sources who had “seen and heard” the events being described (cf. Luke 7:22; Acts 4:20; 22:15; see Luke: Backgrounds). These eyewitnesses, in addition to having a personal acquaintance with the life and teachings of Jesus, are also described as ministers or servants of the word, those who proclaim the gospel message (cf. Luke 9:6; Acts 6:4; 26:16). Luke identifies his focus as the events that were fulfilled among them (Luke 1:1), which refers to the fulfillment of OT prophecies with the coming of Jesus Christ. Already in the introductory chapters, this focus on fulfillment can be seen, an emphasis visible throughout Luke’s Gospel that continues also in the book of Acts.

မျက်မြင်သက်သေများသည် ဤအဖြစ်အပျက်များကို “အများကြီး” စုဆောင်းသူများထံ လွှဲအပ်ပေးခဲ့သည်ဟူသော အာမခံချက်သည် အသုံးပြုထားသော အရင်းအမြစ်များ၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို အလေးပေးဖော်ပြပြီး၊ လုကာသည် ဤ “စနစ်တကျ အစီအစဉ်ရှိသော မှတ်တမ်း” (အပိုဒ် ၃) ကို ရေးသားရာတွင် နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပုံစံကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ကတေးဇက်စ် (kathexēs) ဟူသော ဂရိစကားလုံးကို ကျမ်းစာအသစ်တွင် လုကာ၏ စာအုပ်များတွင်သာ တွေ့ရပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ယေရှုဧဝံဂေလိကို နေရာအမျိုးမျိုးတွင် ကြေညာခြင်းနှင့် အလျင်နှင့်နောက်၌ ဆက်စပ်နေသော ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ အစဉ်လိုက်ကို ညွှန်ပြရန် သုံးသည် (၈:၁; တမန်တော် ၃:၂၄၊ ၁၁:၄၊ ၁၈:၂၃)။ လုကာသည် သူရေးသားသမျှ အရာအားလုံးကို ပါရေကိုလူသီကိုတီ (parēkolouthēkoti) ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ် “အနီးကပ်လိုက်စောင့်ကြည့်ခဲ့သည်”၊ “ဂရုတစိုက် စုံစမ်းခဲ့သည်” သို့မဟုတ် “ပြည့်စုံစွာ (ပြီးပြည့်စုံသော) နားလည်ခဲ့သည်” ဟု ဆိုကာ အနောသင် (anōthen) ဟူ၍ “အစမှ” (စစ်မှန်ရင်း “အထက်မှ” သို့မဟုတ် “ထပ်မံ”) ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် သူ၏ မှတ်တမ်း၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို ထပ်မံထောက်ခံသည်။ အကြောင်းအရာအရ ပါရေကိုလူသီကိုတီ ဆိုသည်မှာ သူရေးမည့်အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်ကြည့်ရှုစုံစမ်းခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဤဧဝံဂေလိနှင့် တမန်တော်စာအုပ်ကို သော့ဖိလုတ် (Theophilus) ထံ ရည်စူးထားခြင်းက (တမန်တော် ၁:၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) သူယခင်က သင်ကြားပေးခဲ့ဖူးသော သော့ဖိလုတ်ကို ရည်ညွှန်းပြီး ဤစာအုပ်နှစ်အုပ်၏ နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်မှုကို ပြသသည်။ လုကာဧဝံဂေလိ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို အလွန်ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။ ယုံကြည်ခြင်း၏ ခိုင်မာသော အခြေခံအုတ်မြစ်နှင့် ပတ်သက်၍ “သေချာမှု” ရရှိရန်ပင် ဖြစ်သည်။

The assurance that eyewitnesses delivered or handed these accounts down to the “many” who collected them emphasizes the reliable nature of the sources used and that Luke employs a research model of inspired writing in setting forth this “orderly account” (v. 3). The Greek word kathexēs, found in the NT only in Luke’s writings, is used later to signal a logical order or connection (not necessarily a chronological one) between Jesus’s proclamation of the gospel in various places with what precedes and follows it (8:1; Acts 3:24; 11:4; 18:23). Luke further supports the reliability of his account of events by claiming to have parēkolouthēkoti—“closely followed,” “carefully investigated,” or “had thorough (perfect) understanding”—from anōthen—“the beginning” (lit. from “above” or “again”). In view of the context, parēkolouthēkoti refers to his having observed or investigated everything about which he writes. Addressing this Gospel and Acts to Theophilus (cf. Acts 1:1), whom Luke had previously instructed, underscores the close connection between these two books. The purpose of Luke’s Gospel is made very clear: having “certainty” regarding the solid basis on which his (and our) faith rests.

၁:၅–၉:၅၀

ယေရှု၏ အစောပိုင်းဘဝနှင့် အမှုတော် လုကာ ၁:၅–၉:၅၀ တွင် ယေရှု၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် ငယ်ရွယ်စဉ် ဘဝ (၁:၅–၂:၅၂)၊ ယောဟန်နှစ်ခြင်းပေးသူ၏ အမှုတော် (၃:၁–၂၀) နှင့် ယေရှု၏ အမှုတော်စတင်ခြင်း (၃:၂၁–၄:၁၃) ကို အာရုံစိုက်ထားသည်။ မဿဲနှင့် မာကုကဲ့သို့ပင် ဤဧဝံဂေလိသည် ဂါလိလဲဒေသ၌ ယေရှု၏ အမှုတော် (၄:၁၄–၉:၅၀) ဖြင့် စတင်သည်။ ထိုအမှုတော်သည် ယုဒပြည်၌ တစ်နှစ်ကျော်ကြာ ပြီးမှ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည် (ယောဟန် ၁:၁၉–၅:၄၇ တွင် ဖော်ပြထားသည်)။

1:5–9:50

THE EARLY LIFE AND MINISTRY OF JESUS

Luke 1:5–9:50 focuses on Jesus’s birth and early life (1:5–2:52), the ministry of John the Baptist (3:1–20), and the beginning of Jesus’s ministry (3:21–4:13). Like Matthew and Mark, this Gospel begins with Jesus’s ministry in Galilee (4:14–9:50), which began more than a year after His ministry in Judea (described in John 1:19–5:47).

၁:၅–၂:၅၂

ယေရှု၏ အစောပိုင်းဘဝ

ဧဝံဂေလိလေးစောင်အနက် လုကာသည် အတ္ထုပ္ပတ္တိဆန်ဆန် ရေးသားထားခြင်း အများဆုံးဖြစ်ပြီး ရှေးယေရှု၏ ဘဝဇာတ် (bios) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ မဿဲသည် ကြယ်ကိုလိုက်၍ ဘက်သလင်မြို့၌ အိမ်တစ်အိမ်သို့ မဂ္ဂဇင်များ လာရောက်ခြင်းကို (မဿဲ ၂:၁၁) နှင့် ယောသပ်နှင့် မာရိတို့ ကလေးငယ်ကို အီဂျစ်သို့ အလျင်အမြန် ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းကို (မဿဲ ၂:၁၃–၁၄) ဖော်ပြထားသော်လည်း၊ လုကာကမူ ယောဟန်နှင့် ယေရှု၏ အံ့ဖွယ်မွေးဖွားခြင်းကို ကြေညာခြင်း (လုကာ ၁:၅–၃၈; မဿဲ ၁:၁၈–၂၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)၊ ယေရှုကို အရေဖျားလှီးခြင်းနှင့် မာရိ၏ ပထမဆုံးသားအတွက် ယဇ်ပူဇော်ခြင်း (လုကာ ၂:၂၁–၄၀) နှင့် အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် ပသခါပွဲအတွက် ယေရူးရှလင်သို့ သွားရောက်ခြင်း (အပိုဒ် ၄၁–၅၂) စသည့် ယခင်နှင့် နောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များကို ဖော်ပြသည်။ ဤအစောပိုင်းဇာတ်လမ်းများသည် ယေရှု၏ မိခင် မာရိထံမှ သို့မဟုတ် အခြားနီးစပ်သော မိသားစုဝင်များထံမှ (တမန်တော် ၁:၁၄ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) အဆုံးစွန်အားဖြင့် ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

1:5–2:52

Jesus’s Early Life

Of all four Gospels, Luke is the most biographical and represents an ancient bios or life of Jesus. In contrast to Matthew, which describes the visit of the magi following the star to a house in Bethlehem (Matt. 2:11) and Joseph and Mary’s hasty departure with the child for Egypt (Matt. 2:13–14), Luke describes events earlier and later, including announcements of the miraculous births of John and Jesus (Luke 1:5–38; cf. Matt. 1:18–21), the circumcision of Jesus and the offering for Him as Mary’s firstborn son (Luke 2:21–40), and the Passover visit to Jerusalem when Jesus was twelve years old (vv. 41–52). These early vignettes may ultimately have derived from Mary, the mother of Jesus (see Luke: Introduction) or other close family members (cf. Acts 1:14).

⁵ယုဒပြည်ကိုအစိုးရသော ဟေရုဒ်မင်းကြီးလက်ထက်၊ အဘိယအသင်းအဝင်ဖြစ်၍၊ ဇာခရိအမည် ရှိ သော ယဇ်ပုရောဟိတ်တပါးရှိ၏။ သူ၏ခင်ပွန်းသည် အာရုန်အမျိုးအနွယ်ဖြစ်၏။ သူ့အမည်ကား ဧလိရှဗက် တည်း။
⁶ထိုသူနှစ်ယောက်တို့သည် ထာဝရဘုရား၏ ပညတ်တရားတော်အမျိုးမျိုးတို့ကို ကျင့်ဆောင်၍ အပြစ် တင်ခွင့်နှင့်လွတ်သဖြင့်၊ ဘုရားသခင်ရှေ့တော်၌ ဖြောင့်မတ်ခြင်း ပါရမီရှိကြ၏။
⁷ဧလိရှဗက်သည် မြုံသောကြောင့် သူတို့သည်သားမရှိ။ ထိုသူနှစ်ယောက်တို့သည် အသက်အရွယ် ကြီးရင့်ကြ၏။
⁸ဇာခရိသည် မိမိအသင်းနှင့်တကွ အလှည့်သင့်၍၊ ဘုရားသခင့်ရှေ့တော်၌ ယဇ်ပုရောဟိတ်အမှုကို ဆောင်ရွက်သည်တွင်၊
⁹ယဇ်ပုရောဟိတ်ထုံးစံအတိုင်း စာရေးထံချသဖြင့်၊ သူသည်ထာဝရဘုရား၏ ဗိမာန်တော်အတွင်းသို့ ဝင် ၍ နံ့သာပေါင်းကိုမီးရှို့၏။
¹⁰ထိုသို့နံ့သာပေါင်းကို မီးရှို့သည့်အချိန်တွင်၊ လူအများအပေါင်းတို့သည် ပြင်၌ဆုတောင်းလျက် နေကြ ၏။
¹¹ထိုအခါ ထာဝရဘုရား၏ ကောင်းကင်တမန်သည်ထင်ရှား၍၊ နံ့သာပေါင်းကိုရှို့သော ယဇ်ပလ္လင် လက်ျာဘက်၌ ရပ်နေသည်ကို၊
¹²ဇာခရိသည်မြင်လျှင်၊ စိတ်နှလုံးမငြိမ်မဝပ် ထိတ်လန့်ခြင်းသို့ရောက်၏။
¹³ကောင်းကင်တမန်ကလည်း၊ ဇာခရိ၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိနှင့်။ သင်ပြုသော ပဌနာကိုနာခံတော်မူပြီ။ သင်၏ခင်ပွန်းဧလိရှဗက်သည် သားယောက်ျားကိုဘွားမြင်လိမ့်မည်။ ထိုသားကို ယောဟန်အမည်ဖြင့် မှည့်ရ မည်။
¹⁴သင်သည်ဝမ်းသာရွင်မြူးခြင်း ရှိလိမ့်မည်။ ထိုသားကိုဘွားမြင်သောကြောင့် လူအများတို့သည်လည်း ဝမ်းမြောက်ခြင်းသို့ရောက်ကြလိမ့်မည်။
¹⁵အကြောင်းမူကား၊ ထိုသားသည် ထာဝရဘုရားရှေ့တော်၌ ကြီးမြတ်သောသူဖြစ်လိမ့်မည်။ စပျစ်ရည် နှင့်ယစ်မျိုးကို မသောက်ဘဲနေ၍၊ အမိဝမ်းထဲကပင် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် ပြည့်ဝလိမ့်မည်။
¹⁶ဣသရေလအမျိုးသား အမျိုးသားအများတို့ကို သူတို့ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားထံတော်သို့ ပြောင်းလဲ စေလိမ့်မည်။
¹⁷အဘတို့နှင့် သားတို့ကို အသင့်အတင့်ဖြစ်စေခြင်းငှါ၎င်း၊ ငြင်းဆန်သောသူတို့ကို သူတော်ကောင်းတို့၏ သတိပညာလမ်းသို့ ပြောင်းလဲစေသောအားဖြင့်၊ ထာဝရဘုရားအဘို့အလိုငှါ ပြင်ဆင်သောလူမျိုးဖြစ်စေ ခြင်းငှါ ၎င်း၊ သူသည်ဧလိယ၏ စိတ်ဝိညာဉ်တန်ခိုးနှင့်ပြည့်စုံလျက်၊ ဘုရားသခင်ရှေ့တော်သို့ သွားလိမ့်မည်ဟု ကောင်း ကင်တမန်ပြောဆို၏။
¹⁸ဇာခရိကလည်း၊ ထိုသို့ဖြစ်လိမ့်မည်ကို အကျွန်ုပ်သည် အဘယ်သို့သိရပါမည်နည်း။ အကျွန်ုပ်သည် လူ အိုဖြစ်ပါ၏။ အကျွန်ုပ်မထားသည်လည်း အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ပါပြီဟု ကောင်းကင်တမန်အား ပြောဆိုလျှင်၊
¹⁹ကောင်းကင်တမန်က၊ ငါသည် ဘုရားသခင့်အထံတော်၌ ခစားသောဂါဗြေလဖြစ်၏။ သင့်ကို နှုတ် ဆက်၍ ဤဝမ်းမြောက်စရာသိတင်းကို ကြားပြောစေခြင်းငှါ ငါ့ကိုစေလွှတ်တော်မူ၏။
²⁰သင်သည် ငါ့စကားကိုမယုံသောကြောင့် ဤအကြောင်းအရာမဖြစ်မှီနေ့တိုင်အောင် စကားမပြော နိုင်ဘဲ၊ အလျက်နေလိမ့်မည်။ ငါ့စကားသည်ကား၊ အချိန်တန်လျှင် ပြည့်စုံလိမ့်မည်ဟု ပြောဆို၏။
²¹လူများတို့သည် ဇာခရိကို ငံ့လင့်၍၊ ဗိမာန်တော်အတွင်း၌ ကြာမြင့်စွာနေသည်ကိုအံ့ဩခြင်းရှိကြ၏။
²²သူသည်ထွက်လာသောအခါ စကားမပြောနိုင်သည်ဖြစ်၍၊ ဗိမာန်တော်၌ ဗျာဒိတ်ရှုပါရုံကို မြင်ပြီဟု ရိပ်မိကြ၏။ ဇာခရိသည်သူတို့အား အရိပ်အမှတ်ကိုသာပေး၍ စကားအလျက်နေ၏။
²³ယဇ်ပုရောဟိတ်အမှုကို ဆောင်ရွက်ရသောအချိန်ကာလကုန်သောအခါ၊ ဇာခရိသည် မိမိအိမ်သို့ သွား လေ၏။
²⁴ထိုနောက်သူ၏ခင်ပွန်း ဧလိရှဗက်သည် ပဋိသန္ဓေစွဲ၍၊
²⁵ငါသည်လူတို့တွင်ခံရသော ကဲ့ရဲ့ခြင်းအကြောင်းကို ထာဝရဘုရားသည် ပယ်ရှင်းခြင်းငှါ ငါ့ကို ကြည့်ရှု တော်မူစဉ်တွင်၊ ဤကျေးဇူးတော်ကို ပြုတော်မူပြီဟုဆိုလျက်၊ ငါးလပတ်လုံး အိမ်တွင်း၌အောင်း၍ နေလေ၏။
၁:၅–၂၅။ ယောဟန်နှစ်ခြင်းပေးသူ မွေးဖွားခြင်းကို ကြေညာခြင်း။ ပထမနှစ်ခန်းဖြစ်ရပ်များသည် ဟေရုဒ်မင်း ခေတ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည် (အပိုဒ် ၅)။ ဆိုလိုသည်မှာ ဘီစီ ၄ ခုနှစ်တွင် ဟေရုဒ်မင်းကြီး ကွယ်လွန်ခြင်းမတိုင်မီ ကာလပင် ဖြစ်သည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်အစဉ်အဆက် ၂၄ စု ရှိခဲ့သည် (၁ ရာဇဝင် ၂၄:၇–၁၈)။ ထိုစုတစ်စုလျှင် တစ်နှစ်လျှင် နှစ်ကြိမ် တမလွန်တော်၌ အမှုတော်ဆောင်ရသည်။ “ယဇ်ပုရောဟိတ်ဓလေ့အတိုင်း” (လုကာ ၁:၉) အရ ယဇ်ပုရောဟိတ်တိုင်းကို သူတာဝန်ထမ်းဆောင်ရမည့် အချိန်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ထိုတာဝန်တစ်ခုမှာ နံနက်ယဇ်မပူဇော်မီနှင့် ညနေယဇ်ပူဇော်ပြီးနောက် နေ့စဉ်ဆုတောင်းချိန်နှစ်ချိန်တွင် သန့်ရှင်းရာဌာန၌ နံ့သာမီးရှို့၍ ဆုတောင်းခြင်း ဖြစ်သည် (ကျမ်းချက် ဗျာဒိတ် ၅:၈၊ ၈:၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ “ဓလေ့” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော ဂရိစကားလုံး (ethos နှင့် ဗလ်ကိုဂနိတ် eiōtha) သည် ဓလေ့ထုံးတမ်း သို့မဟုတ် ခိုင်မြဲသော အလေ့အကျင့်များကို ဆိုလိုသည် (လုကာ ၂:၄၂၊ တမန်တော် ၆:၁၄၊ ၁၅:၁၊ ၂၁:၂၁၊ ၂၆:၃၊ ၂၈:၁၇ ကြည့်ပါ)။ နောက်ပိုင်း ယုဒဓလေ့အရ ယဇ်ပုရောဟိတ်တာဝန်အမျိုးမျိုးကို အချိန်ဇယားချရန် နှိုက်နှိုက်ချွန်ချွန် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည် (တမန်တော် ၁:၂၆ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ လုကာ ၂:၉ နှင့် ကိုက်ညီသည်။

1:5–25. Announcement of the Birth of John the Baptist. The events of the first two chapters took place in the time of Herod (v. 5), that is, sometime prior to King Herod the Great’s death in 4 B.C. There were twenty-four courses of priests (1 Chr. 24:7–18), and twice a year priests from each course ministered in the temple. “According to the custom of the priesthood” (Luke 1:9), each priest was assigned a time to fulfill his duties, one of which was to pray while burning incense in the holy place at the two set times for daily prayer (cf. Rev. 5:8; 8:3): before the morning sacrifice and after the evening sacrifice. The Greek word translated “custom” (ethos and its verbal cognate eiōtha) refers to traditions or settled practices (Luke 2:42; Acts 6:14; 15:1; 21:21; 26:3; 28:17; see commentary on Luke 2:21–40; 4:14–30). Later Jewish tradition, in agreement with Luke 2:9, indicates that lots were cast to assign the various priestly duties (cf. Acts 1:26).

သန့်ရှင်းရာဌာန၌ ယဇ်ပုရောဟိတ်က ဆုတောင်းခဲ့သော အထူးဆုတောင်းမှာ ဣသရေလ၏ အပြစ်ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် မယ်ရှိယကြွလာခြင်းအတွက် တောင်းလျှောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်ဦးရေ များပြားလှခြင်း (ခန့်မှန်း ၁၈,၀၀၀) ကြောင့် တမလွန်တော်၌ အမှုထမ်းဆောင်ရသော ဤအခွင့်အရေးသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်တစ်ဦး၏ တစ်သက်တာလုံး တစ်ကြိမ်သာ ရရှိနိုင်သည်။ ယေရူးရှလင်တွင် တမလွန်တော်တာဝန် မထမ်းဆောင်ရချိန်၌ ယဇ်ပုရောဟိတ်များသည် သူတို့နေထိုင်ရာ ရွာတွင် လူများကို ပညတ်တော်နှင့်ပတ်သက်၍ သင်ကြားပေးသည် (မာလခိ ၂:၇)။ တမလွန်တော်ခန်းမများတွင် ကိုးကွယ်သူများသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်၏ ဆုတောင်းချက်နှင့်အတူ ကိုယ်ပိုင်ဆုတောင်းချက်များကို ပူးတွဲဆုတောင်းကြသည်။ အချို့မှာ ပို၍ထင်ရှားစွာ ဆုတောင်းကြသည် (မဿဲ ၆:၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဧဝံဂေလိရေးသားသူများအနက် လုကာသည် ဆုတောင်းခြင်းကို အထူးအလေးပေးဖော်ပြပြီး ယေရှု၏ အမှုတော်တွင် အဓိကအချိန်များတွင် မှတ်သားထားသည် (လုကာ ၃:၂၁၊ ၆:၁၂၊ ၉:၁၈၊ ၂၈–၂၉;၊၂၂:၃၂) နှင့် သူ့နောက်လိုက်များအတွက် အရေးကြီးကြောင်း အလေးပေးသည် (လုကာ ၁၈:၁၊ ၂၂:၄၀၊ ၄၆၊ တမန်တော် ၁:၁၄)။

The special prayers offered up by the priest in the holy place included petitions for the pardon of Israel’s sin and for the coming of the Messiah. Due to the large number of priests (estimated at 18,000), this privilege of serving in the temple may have come just once in a priest’s lifetime. When not fulfilling temple duties in Jerusalem, priests instructed the people of their village about the law (Mal. 2:7). Those worshiping in the temple courts offered up their individual prayers with those of the priest, some apparently more prominently than others (cf. Matt. 6:5). Among the Gospel writers, Luke gives prayer the most prominence, noting it at key points in the ministry of Jesus (Luke 3:21; 6:12; 9:18, 28–29; 22:32) and emphasizing its vital importance for those who follow Him (Luke 18:1; 22:40, 46; Acts 1:14).

ဇာခရိနှင့် ဧလိဇဘက်တို့သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်သောကြောင့် ဘုရားသခင်၏ ဧန်တိုလိုင်စ် နှင့် ဒိကိုင်မာဆင်—“ပညတ်တော်များ” နှင့် “တရားဓမ္မများ”၊ “စီရင်ချက်များ” သို့မဟုတ် “ဖြောင့်မတ်ခြင်းတရား လိုအပ်ချက်များ” (လုကာ ၁:၆)—ကို စိတ်ရင်းမှန်၍ လိုက်နာကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ ဤသည်မှာ အကျင့်ပညတ်နှင့် တမလွန်တော်နှင့်ဆိုင်သော ထုံးတမ်းစဉ်လာများပင် ဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၄:၃–၈၊ ဟေဗြဲ ၉:၁၊ ၁၀ ရှိ “တရားဓမ္မများ” [dikaiōmata] ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်၏ ဗျာဒိတ်တော်ပညတ်ကို လုံးလုံးလျားလျား သစ္စာရှိစွာ နေထိုင်ခြင်းက ဤအထူးကလေးငယ်၏ မိဘအဖြစ် ထမ်းဆောင်ရန် အရည်အချင်းပြည့်မီစေခဲ့သည်။ အလားတူပင် ယောဟန်၏ အရက်ဖျော်ဖျက်သောက်ခြင်းမှ ကင်းရှင်းသော ဘဝနေထိုင်မှု (လုကာ ၁:၁၅) သည် တစ်သက်တာလုံး နာဇီရ်လူမျိုး ကတိကဝတ်ကို ဆိုလိုပြီး (ကမ္ဘာ ၆:၂–၄ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) ရှေ့ရောက်လာမည့် အလုပ်အတွက် အဆင်သင့်ဖြစ်စေမည် ဖြစ်သည်။ ဣသရေလလူများစွာကို ထာဝရဘုရားထံ ပြန်လှည့်စေရန် (လုကာ ၁:၁၆) ပင်ဖြစ်သည်။ ယေရှု၏ ရှေ့တော်သွား အဖြစ် (အပိုဒ် ၁၇၊ ၇၆၊ ၇:၂၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) ယောဟန်၏ အလုပ်သည် ဣသရေလလူများကို ဘုရားသခင်ထံ စုစည်းပေးရန် ယေရှုပြုမည့်အမှုကို ထင်ဟပ်စေသည် (၁၁:၂၃၊ ၁၃:၃၄၊ ဟေရှာယ ၄၉:၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

Since Zacharias and Elizabeth were of priestly lineage, they were careful to keep God’s entolais and dikaiōmasin—“commands” and “ordinances,” “decrees,” or “righteous requirements” (Luke 1:6)—that is, the moral law and the ceremonial requirements pertaining to the temple (cf. the reference to “ordinances” [dikaiōmata] in Ex. 24:3–8; Heb. 9:1, 10). Their living in total faithfulness to God’s revealed will qualified them for their important task as parents of this special child. Similarly, the abstinent lifestyle of John (Luke 1:15), implying a lifelong Nazirite vow (cf. Num. 6:2–4), would help fit him for the work that lay ahead: to help many Israelites turn back to the Lord their God (Luke 1:16). As the forerunner of Jesus (vv. 17, 76; cf. 7:27), John’s work mirrored the work that Jesus would do in gathering the people of Israel back to God (11:23; 13:34; cf. Is. 49:5).

ဇာခရိနှင့် ဇနီးတို့သည် သားသမီးရရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ မျှော်လင့်ဆုတောင်းခဲ့ကြမည် မလွဲမသွေ ဖြစ်သည်။ ယခုမူ ထိုဆုတောင်းပြည့်ဝရန် မဖြစ်နိုင်တော့ဟု ထင်ရချိန်တွင် ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါး လာရောက်၍ သူတို့၏ ဆုတောင်းချက် ကြားနေပြီဟု အာမခံချက်ပေးသည် (လုကာ ၁:၁၃)။ ဤနေရာတွင် ဆုတောင်းဟု သုံးသော စကားလုံး (deēsis) သည် လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန် အရေးတကြီး တောင်းလျှောက်ခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။ ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ဟု ယုံကြည်သမျှကို ဘယ်တော့မှ ဆုတောင်းရန် မစွန့်လှယ်သင့်ပါ။ သို့သော် သူ၏ အဖြေကို မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ လက်ခံရန် အသင့်ရှိရမည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆုတောင်းချက်များကို နှောင့်နှေးစေခြင်းသည် ယုံကြည်ခြင်းကို ခိုင်ခံ့စေရန် အခွင့်အရေးများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဇာခရိနှင့် ဧလိဇဘက်တို့ကို ကျေးဇူးပြုခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလတစ်ခုလုံးအတွက် တမလွန်တော်၌ ဆုတောင်းခဲ့သော ဆုတောင်းချက်များကိုလည်း ဖြေကြားပေးခဲ့သည်။ သူတို့၏ သားသည် ထာဝရဘုရားအတွက် လမ်းပြင်ဆွဲပေးမည် (ဟေရှာယ ၄၀:၃) နှင့် လူများကို သူ့ထံတွေ့ဆုံရန် ပြင်ဆင်ပေးမည် ဖြစ်သည် (လုကာ ၁:၁၇)။ ဤနေရာတွင် ကောင်းကင်တမန်သည် “ဧလိယ” ပြန်လာမည်ဟူသော ဓမ္မဟောင်း ကတိတော်ကို ရည်ညွှန်းသည် (မာလခိ ၄:၅–၆ ကြည့်ပါ; မဿဲ ၁၇:၁၀–၁၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယောဟန်၏ ပြင်းထန်သော တရားဟောခြင်း၊ အပြစ်ကို ဆူပူသြဝါဒပေးခြင်း (လုကာ ၃:၇–၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) သည် သူ့ရှေ့မှ ဧလိယပြုခဲ့သော အလုပ်နှင့် ဆင်တူသည် (၁ ဘုရင် ၁၇–၂၁)။ ယောဟန်၏ အမှုတော်တွင် မိသားစုများကို ခိုင်ခံ့စေခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။ ခရစ်တော်၏ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်းအတွက် လူများကို ပြင်ဆင်ရန် ကာလဆုံးခေတ် ကျန်ကြွင်းသောသူများမှ ယောဟန်နှစ်ခြင်းပေးသူနှင့် ဆင်တူသော အလုပ်ကို ပြုရမည် (မာလခိ ၄:၅–၆၊ ဗျာဒိတ် ၁၂:၁၇)။

No doubt Zacharias and his wife had long hoped and prayed for a child, and now, when its fulfillment seemed impossible, God sent an angel with the assurance that their prayer had been heard (Luke 1:13). The word used for prayer here (deēsis) indicates an urgent request to meet a need. We should never give up praying for what we believe to be God’s will, and yet we also should be willing to accept His answer, whatever that might be. Perceived delays in answering our prayers can be faith-strengthening opportunities. In being gracious to Zacharias and Elizabeth, God was also answering the prayers offered up in the temple for Israel as a whole. Their son was to make the way ready for the Lord (Is. 40:3) and to prepare a people to meet Him (Luke 1:17). The angel here alluded to the OT promise that “Elijah” would return (see Mal. 4:5–6; cf. Matt. 17:10–13). John’s fervent preaching, including his reproof of sin (cf. Luke 3:7–9), would be similar to the work that Elijah had done before him (1 Kin. 17–21). John’s ministry would also include strengthening families. A work similar to that of John the Baptist is to be done by the end-time remnant to prepare people for Christ’s Second Coming (Mal. 4:5–6; Rev. 12:17).

ဤအလုပ်အတွက် ယောဟန်ကို အဆင်သင့်ဖြစ်စေရန် သူသည် မိခင်ဝမ်းထဲ၌ပင် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ဖြင့် ပြည့်ဝလိမ့်မည် (လုကာ ၁:၁၅)။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ဖြင့် နှစ်ခြင်းပေးမည့်သူ၏ ရှေ့တော်သွားအဖြစ် ယောဟန်၏ ထူးခြားသော အလုပ်အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည် (၃:၁၆)။ အထူးပြင်ဆင်မှု လိုအပ်ပြီး အရက်မသောက်ခြင်းသည် ထိုပြင်ဆင်မှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည် (၁:၁၅; ကမ္ဘာ ၆:၁–၂၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဝမ်းထဲ၌ပင် ယောဟန်အပေါ် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ ဩဇာသက်ရောက်မှုသည် မွေးဖွားမှီတင်း စောစောပိုင်းမှပင် ဝိညာဉ်ရေးရာ ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းကို စတင်နိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ၎င်းသည် ဘုရားသခင်သည် လူတိုင်းကို တစ်ဦးချင်း သိရှိပြီး ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အစီအစဉ်သည် မွေးဖွားမှီကပင် စတင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသော အခြားကျမ်းချက်များကို ပဲ့တင်ထပ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၂၅:၂၃၊ ဆာလံ ၁၃၉:၁၃၊ ၁၆၊ ဟေရှာယ ၄၉:၁၊ ယေရမိ ၁:၅၊ လုကာ ၁:၃၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ မိဘများအနေဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ သားသမီးများကို “အစောဆုံးအချိန်မှစ၍” သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ဖြင့် ပုံဖော်ပေးရန် ဆုတောင်းသင့်ပြီး သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ အလုပ်ကို ကျွန်ုပ်တို့၏ ဩဇာက အားဖြည့်ပေးပါစေဟု ဆုတောင်းသင့်သည်။

To fit John for this work, he would be filled with the Holy Spirit while still in his mother’s womb (Luke 1:15). The Holy Spirit was essential for John’s unique work as forerunner of the One who would baptize with the Holy Spirit (3:16). A special preparation was required, and abstinence from alcohol was part of this preparation (1:15; cf. Num. 6:1–21). The Holy Spirit’s influence on John in the womb suggests that nurturing spiritually as well as physically can begin even before birth. It also echoes other passages that indicate that God knows each person individually and that His plan for us began even before we were born (Gen. 25:23; Ps. 139:13, 16; Is. 49:1; Jer. 1:5; cf. Luke 1:31). As parents, we should pray for the Holy Spirit to mold our children “even from their earliest moments” (AH 274) and pray that our influence on them will reinforce the work of the Spirit in them.

ဂါဘရီယယ်သည် မယ်ရှိယ သို့မဟုတ် အမွေခံခံရမည့်သူ ကြွလာမည့်အချိန်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်ကို ဒံယေလအား ရှင်းပြခဲ့သူ (ဒံယေလ ၉:၂၁၊ ၂၅) ဖြစ်ပြီး၊ ထိုပရောဖက်ပြုချက် မကြာမီ ပြည့်စုံတော့မည်ကို ဇာခရိအား ကြေညာရန် စေလွှတ်ခံရသော ကောင်းကင်တမန်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဧဝံဂေလိတရားကို ပထမဆုံး ကြေညာသူလည်း ဖြစ်သည်။ ဇာခရိသည် ကောင်းကင်တမန်ကို မြင်၍ ကြောက်ရွံ့ခြင်း (လုကာ ၁:၁၂၊ ၁:၃၀၊ ၂:၉၊ မဿဲ ၂၈:၂–၄၊ မာကု ၁၆:၅–၈ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) သည် နားလည်နိုင်သော်လည်း၊ ကောင်းကင်တမန်၏ ကြေညာချက်သည် သူ၏ ဆုတောင်းချက်အဖြေဖြစ်ကြောင်း မှတ်မိသင့်သည်။ အကြောင်းမှာ သူ၏ နာမည်ကိုယ်တိုင်က “ဘုရားသခင် အောက်မေ့တော်မူသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဧဗရာဟံနှင့် စာရာတို့ အရွယ်ကြီးရင့်စဉ် သားရရှိအောင် ဘုရားသခင် ပြုစွမ်းနိုင်ခဲ့ပုံကို (ကမ္ဘာဦး ၂၁:၁–၂ ကြည့်ပါ) သူ သိရှိပြီး ဖြစ်သည်။ သူ၏ မေးခွန်းသည် ဘုရားသခင် ထပ်မံပြုနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ခြင်း ချို့တဲ့မှုကို ပြသသည် (ရောမ ၄:၁၉–၂၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤသည်မှာ မာရိ၏ မေးခွန်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သည်။ မာရိ၏ မေးခွန်းသည် အပျိုစစ်မှ ကလေးရခြင်းသည် လူ့အားဖြင့် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခြင်း ဖြစ်သည် (လုကာ ၁:၃၄–၃၅၊ မဿဲ ၁:၂၀–၂၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဇာခရိကို ဆွံ့အ ဖြစ်စေခြင်းသည် သားရရှိမည့် ကတိတော်အံ့ဖွယ်နှင့် ထိုသားပြုရမည့် အလုပ်ကို အာရုံစိုက်စေသည်။ ဧလိဇဘက်သည် ကိုယ်ဝန်ရှိပြီးနောက် ငါးလတာ လျှို့ဝှက်နေထိုင်ခြင်းသည် ဤကလေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကောင်းကင်တမန်ပေးသော ညွှန်ကြားချက်ကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပြီး သူ၏ သားသည် ကြာရှည်စွာ တောတွင်းတွင် နေရမည်ကို ကြိုတင်ထင်ဟပ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (အပိုဒ် ၂၄၊ ၈၀၊ မဿဲ ၃:၁၊ ၁၁:၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

Gabriel, who explained to Daniel the prophecy regarding the time when the Messiah or Anointed One would come (Dan. 9:21, 25), was the angel sent to Zacharias to announce the prophecy’s imminent fulfillment and was thus the first to proclaim the good news. Zacharias, who was understandably afraid on seeing the angel (Luke 1:12; cf. 1:30; 2:9; Matt. 28:2–4; Mark 16:5–8), should have recognized the angel’s announcement as an answer to his prayers because his very name means “God Remembers.” Certainly he was aware of how God had enabled Abraham and Sarah to have a son in their old age (see Gen. 21:1–2). His question indicated a lack of faith (cf. Rom. 4:19–21) that God could do it again. This stands in contrast to Mary, whose question showed a recognition that a virgin giving birth would be humanly impossible (Luke 1:34–35; cf. Matt. 1:20–23). Making Zacharias mute (Luke 1:20) drew attention to the promised miracle of their having a son and the work he was to do. The seclusion of Elizabeth for five months after conception may have been in response to the instruction given by the angel about this child and may have anticipated her son’s lengthy seclusion in desert places (vv. 24, 80; cf. Matt. 3:1; 11:7).

²⁶ငါးလလွန်သောအခါ၊ ဂါလိလဲပြည်နာဇရက်မြို့၌ ဒါဝိဒ်အမျိုးသား၊ ယောသပ်အမည်ရှိသောလူနှင့် ထိမ်းမြားဆောင်နှင့်၍၊
²⁷မရှက်တင်သေးသော သတို့သမီးကညာဆီသို့ ဘုရားသခင်သည် ကောင်းကင်တမန်ဂါဗြေလကို စေ လွှတ်တော်မူ၏။ သတို့သမီးကညာကား၊ မာရိအမည်ရှိ၏။
²⁸ကောင်းကင်တမန်သည် ရောက်လာလျှင်၊ ကျေးဇူးတော်ကိုခံရသောမိန်းမ၊ သင့်အားမင်္ဂလာ ဖြစ်စေ သတည်း။ ထာဝရဘုရားသည် သင်နှင့်အတူရှိတော်မူ၏။ သင်သည် မိန်းမတကာတို့ ထက်မြတ်စွာသော မင်္ဂလာရှိသည်ဟု ပြောဆို၏။
²⁹မာရိသည် ထိုစကားကိုကြားလျှင် စိတ်နှလုံးမငြိမ်မဝပ်ရှိ၍၊ ဤနှုတ်ဆတ်ခြင်းကား အဘယ်သို့သော နှုတ်ဆက်ခြင်းဖြစ်လိမ့်မည်နည်းဟု တွေးတောဆင်ခြင်၍နေ၏။
³⁰ကောင်းကင်တမန်ကလည်း၊ မာရိ၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိနှင့်။ သင်သည် ဘုရားသခင်ရှေ့တော်၌ မျက်နှာ ရပြီ။
³¹သင်သည် ပဋိသန္ဓေစွဲယူ၍ သားယောက်ျားကိုဘွားမြင်လိမ့်မည်။ ထိုသားကို ယေရှုအမည်ဖြင့် မှည့်ရ မည်။
³²ထိုသားသည်ကား၊ ကြီးမြတ်သောသူ ဖြစ်လိမ့်မည်။ အမြင့်ဆုံးသော ဘုရား၏သားတော်ဟု ခေါ်ဝေါ် သမုတ်ခြင်းကို ခံရလိမ့်မည်။ သူ့အဘဒါဝိဒ်၏ ရာဇပလ္လင်ကို ထာဝရအရှင်သခင်သည် သူ့အားပေးတော်မူ မည်။
³³ထိုသူသည်လည်း ယာကုပ်အမျိုးအနွယ်ကို အစဉ်မပြတ်အုပ်စိုးလိမ့်မည်။ သူ၏နိုင်ငံသည်လည်း ဆုံး ခြင်းမရှိရဟုပြောဆို၏။
³⁴မာရိကလည်း၊ ဤအမှုအရာသည် အဘယ်သို့ဖြစ်လိမ့်မည်နည်း။ အကျွန်ုပ်ယောက်ျားနှင့် မဆက်ဆံ ပါဟု ကောင်းကင်တမန်အား ပြန်ပြော၏။
³⁵ကောင်းကင်တမန်ကလည်း၊ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် သင်၏အပေါ်မှာ သက်ရောက်တော် မူ၍၊ အမြင့်ဆုံးသောဘုရား၏တန်ခိုးအာနုဘော်တော်သည် သင့်ကိုလွှမ်းမိုးလိမ့်မည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ထိုသန့်ရှင်းသောသားသည်လည်း ဘုရားသခင်၏သားတော်ဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခြင်းကို ခံရလိမ့်မည်။
³⁶ထိုမှတပါး၊ အမြုံမဟူ၍ခေါ်ဝေါ်သောသင်၏ အဆွေအမျိုးဧလိရှဗက်သည် ပဋိသန္ဓေစွဲယူ၍ ယခု ခြောက်လအဝင်ရှိပြီ။
³⁷ဘုရားသခင်တတ်နိုင်တော်မမူသောအမှုမရှိဟု ပြောဆိုလျှင်၊
³⁸မာရိက၊ အကျွန်ုပ်သည် ထာဝရဘုရား၏ကျွန်မဖြစ်ပါ၏၊ ကိုယ်တော်၏စကားအတိုင်း အကျွန်ုပ်၌ ဖြစ် ပါစေသောဟု ဝန်ခံပြီးမှ၊ ကောင်းကင်တမန်သည် မာရိထံမှသွားလေ၏။
၁:၂၆–၃၈။ ယေရှု မွေးဖွားခြင်းကို ကြေညာခြင်း။ ဧဝံဂေလိလေးစောင်အားလုံးသည် ယောဟန်နှင့် ယေရှု၏ အမှုတော်များ အပြိုင်အဆိုင် ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးသော်လည်း၊ လုကာ၏ ဇာတ်ကြောင်းတွင်သာ သူတို့၏ ဝမ်းတွင်းမှ စတင်၍ အပြိုင်ဖြစ်မှုကို ပြသထားပြီး၊ နှစ်ဦးစလုံး၏ မွေးဖွားခြင်းသည် ကိုယ်စီအံ့ဖွယ် ဖြစ်သည်။ ကောင်းကင်တမန် ဂါဘရီယယ်သည် မာရိအား မယ်ရှိယ၏ မိခင်အဖြစ် အထူးအခန်းကဏ္ဍကို ကြေညာခဲ့သည်။ သူ၏ လာရောက်ခြင်းသည် လွန်ခဲ့သော ခြောက်ရာနှစ်ခန့်က ဒံယေလအား ကြေညာခဲ့သော ပရောဖက်ပြုချက် (ဒံယေလ Gabriel၉:၂၁၊ ၂၅–၂၆) ကို ပြည့်စုံခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ပေးသည်။

1:26–38. Announcement of the Birth of Jesus. While all four Gospels emphasize the parallel ministries of John and Jesus, only Luke’s narration shows this parallel beginning with their conception in the womb, both of which are miraculous in their own way. The angel Gabriel announced to Mary her special role as mother of the Messiah. His visit connected the prophecy he announced to Daniel some six hundred years earlier (Dan. 9:21, 25–26) with its fulfillment.

နာဇရက်သည် ဂါလိလဲတောင်ကုန်းဒေသရှိ ရွာငယ်တစ်ရွာဖြစ်ပြီး ဂါလိလဲပင်လယ်အနောက်ဘက် မိုင် ၁၅ (ကီလိုမီတာ ၂၄) ခန့်တွင် တည်ရှိသည်။ ကေသာရိယ မာရိတီမာတွင် တွေ့ရှိခဲ့သော ဟေဗြဲစာသားတစ်ခုတွင် တမလွန်တော် ပျက်စီးပြီးနောက် ယဇ်ပုရောဟိတ်အစဉ် ၂၄ စုနှင့် သူတို့နေထိုင်ရာ မြို့များကို ဖော်ပြထားပြီး နာဇရက်ကို အစဉ် ၁၈ ဖြစ်သော ဟပိဇက်စ် (၁ ရာဇဝင် ၂၄:၁၅) နှင့် ဖော်ပြထားသည်။ ဤသည်မှာ ထိုမြို့၏ တည်ရှိမှုကို စာပေဆိုင်ရာ သီးခြားအတည်ပြုချက် ဖြစ်သည်။ တူးဖော်တွေ့ရှိချက်များအရ ယေရှုခေတ်က အခန်းနှစ်ခန်းပါ ရိုးရှင်းသော အိမ်တစ်လုံးနှင့် ထိုရွာသည် ပညတ်တော်ကို လိုက်နာသော ယုဒလူများ နေထိုင်ရာ နေရာဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြသည်။ ယေရှုမိသားစုနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နိုင်ခြင်း မရှိသော်လည်း အနည်းဆုံး သူတို့၏ အိမ်သဏ္ဍာန်ကို သရုပ်ဖော်ပြသည်။

Nazareth was a small village in the hill country of Galilee, some fifteen miles (24 km) west of the Sea of Galilee. A Hebrew inscription found at Caesarea Maritima lists the twenty-four priestly courses with the towns where they resided following the destruction of the temple in A.D. 70. Nazareth is identified with the eighteenth course, Happizzez (1 Chr. 24:15), thus providing independent literary confirmation of the town’s existence. Excavations have revealed a modest two-room house dating to the time of Jesus and evidence that the village was home to observant Jews. Although there is no way to link it to the family of Jesus, it at least illustrates what their home would have been like.

လုကာသည် မာရိသည် အပျိုစစ်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးသည် (လုကာ ၁:၂၇၊ အပိုဒ် ၃၄၊ မဿဲ ၁:၂၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ထိုခေတ်က ယုဒအမျိုးသမီးငယ်များ လက်ထပ်ကတိကဝတ်ပြုလေ့ရှိသော ဆယ်ကျော်သက် အစောပိုင်းအရွယ်တွင် ရှိမည် ဖြစ်သည်။ ဣသရေလတွင် စေ့စပ်ခြင်းသည် အိမ်ထောင်နှင့် တူညီစွာ ချည်နှောင်ထားပြီး ဖြိုခွဲရန် ကွာရှင်းရန် လိုအပ်သည် (မဿဲ ၁:၁၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ထို့ကြောင့် စေ့စပ်ပြီးနောက် အိမ်ထောင်မပြုမီ ကိုယ်ဝန်ရှိလာခြင်းသည် ယောသပ်အတွက် ဆက်ဆံရေးဖြတ်ရန် ပိုခက်ခဲစေသော်လည်း ကလေးသည် သူတို့၏ သဘာဝသားမဟုတ်ကြောင်း မှားယွင်းမှု မဖြစ်စေရန် အာမခံချက် ဖြစ်သည်။ တကယ်တော့ ခရစ်၏ မွေးဖွားမှု၏ သံသယဖြစ်ဖွယ် အခြေအနေများကို နောက်ပိုင်းတွင် ဆဲဆိုခြင်း (ယောဟန် ၈:၄၁) နှင့် ရဗ္ဗိစာပေများတွင်လည်း ထင်ဟပ်နေခြင်းသည် ကျမ်းစာရှိ အပျိုမှ မွေးဖွားခြင်း အဆိုနှင့် ကိုက်ညီသည်။

Luke emphasizes that Mary was a virgin (Luke 1:27; cf. v. 34; Matt. 1:23), probably in her early teens, which was when Jewish girls at that time would normally have been betrothed, that is, pledged to be married. Engagement in Israel was as binding as marriage, requiring a divorce to break it off (cf. Matt. 1:19). Thus, the timing of Jesus’s conception, after the betrothal but before marriage, made it more difficult for Joseph to sever the relationship and yet ensured that the child could not be mistaken as their natural-born son. In fact, later aspersions at the questionable circumstances of Christ’s birth (John 8:41), which may also be reflected in rabbinic literature, are consistent with the biblical claim of a virgin birth.

ဂါဘရီယယ်၏ နှုတ်ဆက်စကားနှင့် မာရိကို “ကျေးဇူးတော်ခံရသူ” ဟု ရည်ညွှန်းခြင်းသည် စစ်မှန်ရင်း “ကျေးဇူးတော် (သို့မဟုတ် မျက်နှာသာ) ခံရသူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤစကားကြောင့် သူ အလွန်စိုးရိမ်ပူပန်သဖြင့် ဘုရားသခင့်ရှေ့တော်၌ ကျေးဇူးတော် (စစ်မှန်ရင်း “ကျေးဇူးတော်”) တွေ့ခဲ့သည်ဟု ရှင်းပြသည် (လုကာ ၁:၃၀၊ ကမ္ဘာဦး ၆:၈၊ ထွက်မြောက်ရာ ၃၃:၁၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤစကားစုကို မာရိသည် တစ်သက်လုံး ကျေးဇူးတော်ခံရကြောင်း ထောက်ခံရန် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ရောမကက်သလစ်၏ အညစ်အကြေးကင်းသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း အယူဝါဒကို ထောက်ခံသည်။ ဤအယူဝါဒအရ မာရိသည် မူလအပြစ်မရှိဘဲ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ပျက်စီးယိုယွင်းသော သဘာဝမရှိသဖြင့် ဘုရားသခင်၏ မိခင်ဖြစ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်၏ မိခင်အဖြစ် မာရိသည် ကျေးဇူးတော်ကို ခွဲဝေပေးနိုင်ပြီး ကက်သလစ်များ အသုံးပြုသော အာဗေမာရီယာ (လက်တင်ဘာသာ “မင်္ဂလာရှိသော မာရိ”) ဆုတောင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယေရှုသည် မာရိကြောင့် ဘုရားမဟုတ်ပါ။ မာရိသည် ဘုရားသားတော်ကို မွေးဖွားရန် ရွေးချယ်ခံရသဖြင့် ကောင်းကြီးမင်္ဂလာရှိခဲ့သည်။ ယေရှုသည် ကိုယ်ဝန်မဆောင်မီကပင် ဘုရားဖြစ်ခဲ့သည်။ မာရိပင်လျှင် ခရစ်တော်မှတစ်ဆင့် ခမည်းတော်ထံ လာရမည် (ယောဟန် ၁၄:၆)၊ သူမပင် ကယ်တင်ရှင်တစ်ပါး လိုအပ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည် (လုကာ ၁:၄၆–၄၇)။ အကြောင်းမှာ လူအားလုံး အပြစ်ပြုခဲ့ကြ၍ ဖြစ်သည် (ရောမ ၃:၂၃)၊ မာရိပင်လျှင် ပါဝင်သည်။ မာရိသည် ငယ်ရွယ်ပြီး ဣသရေလ၏ နောက်ကျသော ရွာငယ်တွင် နေထိုင်သူ ဖြစ်သောကြောင့် ကောင်းကင်တမန်၏ နှုတ်ဆက်စကားကို အလွန်အမင်း အံ့ဩပွင့်ပန်းခြင်းသည် နားလည်နိုင်သည်။ နောက်ဆက်တွဲ သတင်းစကားသည် ပို၍ပင် ရှုပ်ထွေးစေသည်။ အပျိုဖြစ်နေသော်လည်း သားယောက်ျားရှိလိမ့်မည်ဟု ဆိုကာ သူ့နာမည်ကို ယေရှု—ဂရိဘာသာဖြင့် ယေဟောရှုအ၊ အဓိပ္ပာယ် “ထာဝရဘုရားသည် ကယ်တင်တော်မူသည်” ဟု မှည့်ရမည် (လုကာ ၁:၃၁၊ ၁:၄၇၊ ၇၇၊ ၂:၁၁၊ မဿဲ ၁:၂၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

Gabriel’s greeting and reference to Mary as “favored” literally means “she on whom grace (or favor) has been bestowed.” In view of her being greatly troubled at these words, he explained that she had found favor (lit. “grace”) before God (Luke 1:30; cf. Gen. 6:8; Ex. 33:17). This phrase has been used to support the concept that Mary was granted grace throughout her entire life, allowing for the Roman Catholic doctrine of the Immaculate Conception. This doctrine states that Mary was born without original sin and thus without a corrupt nature, allowing her to be the mother of God. Mary, then, as mother of God, could dispense grace, and thus the purpose of the Ave Maria (Latin for “Hail Mary”) prayer used by Catholics. However, Jesus was not God because of Mary. Mary was blessed by being chosen to birth the Son of God. Jesus was divine before He was conceived. Even Mary needed to come to the Father through Christ (John 14:6), and even she recognized that she needed a Savior (Luke 1:46–47) because all have sinned (Rom. 3:23), even Mary. Considering that Mary was young and living in a relatively insignificant village in the backwaters of Israel, her deep bewilderment at the angelic greeting is understandable. Even more perplexing was the message that followed: despite being a virgin, she was going to have a son and was to name Him Jesus—the Greek equivalent of yehoshuaʿ, meaning “the Lord will save” (Luke 1:31; cf. 1:47, 77; 2:11; Matt. 1:21).

မာရိအား ကလေးမည်သို့ ရရှိနိုင်မည်နည်းဟု ဖြေကြားရာတွင် ဂါဘရီယယ်က သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် သူမကို “အုပ်မိုး” လိမ့်မည်ဟု ရှင်းပြပြီး ဘုရားသခင် သန့်ရှင်းရာဌာန၌ ထင်ရှားစေသော နည်းကို ရည်ညွှန်းသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၄၀:၃၅၊ LXX; ယောဟန် ၁:၁၄ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ အလားတူပင် ဘုရားအဆင်ပြောင်းခြင်း၌ ဘုရားသခင်၏ တိမ်တိုက်သည် ယေရှုအပေါ် သက်ဆင်းလိမ့်မည် (လုကာ ၉:၃၄)။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင် ဖြစ်ခြင်း၏ ဘုန်းအသရေရှိ နက်နဲသောအရာအားဖြင့် ဝမ်းထဲက ကလေးသည် သဘာဝအတိုင်း သန့်ရှင်းပြီး ဘုရားသားတော်ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ခံရမည် (၁:၄၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤအရေးကြီးသော ဘွဲ့အမည်သည် ဧဝံဂေလိလေးစောင်အားလုံးတွင် ရှိသည်။ ဒါဝိဒ်၏ သားမြေးအဖြစ် ထာဝရဓမ္မ နိုင်ငံတော်ကို ခံရမည် (၁:၃၃ ဒံယေလ ၇:၁၄၊ ၂၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော် သို့မဟုတ် အုပ်စိုးမှုဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာသည် ယေရှု၏ ဧဝံဂေလိကြေညာခြင်းကို ထူးခြားစေပြီး (လုကာ ၄:၄၃၊ ဟေရှာယ ၅၂:၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) ယုဒမျှော်လင့်ချက်များ ပြည့်စုံခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။

In answering Mary as to how it would be possible for her to have a child, Gabriel explains that this would be the work of the Holy Spirit, who would “overshadow” her, alluding to the way in which God manifested Himself in the sanctuary (Ex. 40:35, LXX; cf. John 1:14). In a similar way, the divine cloud would later descend on Jesus at the transfiguration (Luke 9:34). Thus, through the glorious mystery of the incarnation, the child in her womb would be by nature holy (cf. 1:49) and called the Son of God. This important title occurs in all four Gospels. As a descendant of David, He would receive an eternal kingdom (1:33; cf. Dan. 7:14, 27). The theme of God’s kingdom or reign characterized Jesus’s gospel proclamation (Luke 4:43; cf. Is. 52:7) and pointed to the fulfillment of Jewish expectations.

လူမျိုးရေးအေဂျင်စီ လူသားအေဂျင်စီ မရှိလျှင်ပင် မာရိသည် သားယောက်ျားတစ်ပါးကို ရရှိလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။ လုကာ ၁:၃၇ ကို ရှေမ (rhēma) ဟူသော စကားလုံးကြောင့် ဘာသာပြန်ဆိုပုံများ ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ ဤစကားလုံးသည် “စကား” သို့မဟုတ် “အရာ၊ ကိစ္စ၊ ဖြစ်ရပ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဘာသာပြန်ချက်အချို့တွင် ဘုရားသခင်ထံမှ ထွက်သော မည်သည့်စကားမျှ ပျက်ပြားနိုင်သည်မဟုတ်ဟု ဆိုထားပြီး၊ အချို့ဘာသာပြန်ချက်များတွင်မူ ပိုမိုမှန်ကန်စွာ ဘုရားသခင်အတွက် မဖြစ်နိုင်သော ကိစ္စ သို့မဟုတ် အခြေအနေ မရှိဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၈:၁၄ ကို ထင်ဟပ်စေသည်)။ ဤသတင်းစကားသည် ဘုရားသခင်၏ ဖန်ဆင်းခြင်းတန်ခိုးအားဖြင့်သာ လူသားတို့ကို ကယ်တင်နိုင်၍ သူ၏ပုံသဏ္ဌာန်သို့ ပြန်လည်ပြုပြင်ပေးနိုင်သည့် ဧဝံဂေလိတရားကို ပုံဖော်ထားသည်။ မာရိသည် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို နာခံစွာ လက်ခံခဲ့သည် (လုကာ ၁:၃၈)။ ထိုသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းကြောင့် သူမသည် သိသာထင်ရှားသော အသရေဖျက်ခံရခြင်း (ပြင်းထန်စွာဆိုးရွားနိုင်သည်၊ ယောဟန် ၈:၃–၅ ကိုကြည့်ပါ) ခံရနိုင်သော်လည်း ထိုအရာကို ခါကြည်လျက် သူမ၏အနာဂတ်ကို ဘုရားသခင်၏လက်တော်ထဲသို့ နှိမ့်ချစွာ အပ်နှံခဲ့သည်။ ဇာခရိ၏ သံသယဖြစ်ဖွယ်တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ နိမိတ်လက္ခဏာတစ်စုံတစ်ရာ မလိုအပ်ခဲ့ပေ။ ဘုရားသခင်၏ “ဤသို့ဖြစ်လိမ့်မည်” ဟူသော နှုတ်ကပတ်တော်သည် သူမအတွက် လုံလောက်ခဲ့သည်။

Without human agency, Mary would have a son. Luke 1:37 has been translated in different ways because of the word rhēma. This word can mean “word” or “thing, matter, event.” Accordingly, some translations convey the idea that it is impossible for any word (rhēma) from God to fail, while others, more correctly, render it so as to indicate that there is no matter or situation (rhēma) that is impossible for God (echoing Gen. 18:14). This news is illustrative of the gospel, whereby God’s creative power alone is able to save human beings and restore them into His image. Mary’s obedient submission to God’s will (Luke 1:38), despite the obvious stigma (and perhaps worse, cf. John 8:3–5) she would suffer as a result, contrasts with the doubting response of Zacharias. No sign was needed. God’s word that this would be was enough for her and she humbly surrendered her future into His hands.

³⁹ထိုအခါမာရိသည်ထ၍၊ တောင်ကြားအရပ်၌ရှိသော ယုဒမြို့တမြို့သို့ အလျင်အမြန် သွားပြီးလျှင်၊
⁴⁰ဇာခရိအိမ်သို့ဝင်၍ ဧလိရှဗက်ကို နှုတ်ဆက်လေ၏။
⁴¹ထိုနှုတ်ဆက်ခြင်းစကားကို ဧလိရှဗက်သည် ကြားစဉ်တွင် မိမိဝမ်း၌ရှိသောသူငယ်သည်ခုန်၍၊ မိမိသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် ပြည့်ဝလျက်၊
⁴²သင်သည် မိန်းမတကာတို့ ထက်မြတ်စွာသောမင်္ဂလာရှိ၏။ သင်၏ဝမ်း၌ရှိသောသူငယ်သည်လည်း မြတ်စွာသော မင်္ဂလာရှိ၏။
⁴³အကျွန်ုပ်သခင်၏ မယ်တော်သည် အကျွန်ုပ်ဆီသို့ ကြွလာသောကျေးဇူးကို အဘယ်အကြောင်းကြောင့် အကျွန်ုပ်ခံရပါသနည်း။
⁴⁴သင်၏နှုတ်ဆက်ခြင်းစကားသံကို အကျွန်ုပ်ကြားစဉ်တွင်၊ အကျွန်ုပ်ဝမ်းထဲ၌ သူငယ်သည်ရွှင်မြူးသော စိတ်နှင့်ခုန်၏။
⁴⁵ယုံကြည်သောမိန်းမသည်မင်္ဂလာရှိ၏။ အကြောင်းမူကား၊ ထိုမိန်းမအား ထာဝရဘုရားမိန့်တော်မူသော စကားသည် ပြည့်စုံလိမ့်မည်ဟု ကြီးသောအသံနှင့် မြွက်ဆို၏။
⁴⁶မာရိကလည်း၊ ငါ့စိတ်နှလုံးသည် ထာဝရဘုရားကို ချီးမွမ်း၏။
⁴⁷ငါ့ကိုကယ်တင်တော်မူသောအရှင်ဘုရားသခင်ကို အမှီပြု၍ ငါ့ဝိညာဉ်သည် ရွှင်လန်းခြင်းရှိ၏။
⁴⁸အကြောင်းမူကား၊ မိမိကျွန်မ၏နှိမ့်ချသောအဖြစ်ကိုကြည့်ရှုတော်မူပြီ။ နောင်ကာလ၌ ခပ်သိမ်းသောလူ အစဉ်အဆက်တို့သည် ငါ့ကိုမင်္ဂလာရှိသောသူဟူ၍ ခေါ်ကြလိမ့်မည်။
⁴⁹တန်ခိုးနှင့်ပြည့်စုံတော်မူသောဘုရားသည် အံ့ဘွယ်သောကျေးဇူးတော်ကို ငါ့အားပြုတော်မူပြီ၊ ထိုဘုရား ၏ နာမတော်သည် ရိုသေဘွယ်ဖြစ်တော်မူ၏။
⁵⁰ထာဝရဘုရားကို ကြောက်ရွံ့သောသူတို့သည် သနားတော်မူခြင်း ကျေးဇူးကိုအစဉ်မပြတ်ခံစားကြ၏။
⁵¹လက်ရုံးတော်အားဖြင့် တန်ခိုးကိုပြတော်မူပြီ။ မာနထောင်လွှားသောသူတို့ကို ကွဲလွင့်စေတော်မူပြီ။
⁵²ဘုရင်တို့ကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်မှချ၍ နှိမ့်ချသောသူတို့ကို ချီးမြှောက်တော်မူပြီ။
⁵³ငတ်မွတ်သောသူတို့ကို ကောင်းမွန်စွာကျွေး၍ ရတတ်သောသူတို့ကို လက်ချည်းလွှတ်လိုက်တော်မူပြီ။
⁵⁴ငါတို့ဘိုးဘေးများတို့အား ဗျာဒိတ်ထားတော်မူသည်နှင့်အညီ၊
⁵⁵အာဗြဟံမှစသောသူ၏အမျိုးအနွယ်အား သနားခြင်းကျေးဇူးတော်ကို အစဉ်အမြဲပြုခြင်းငှါ သတိထား ၍ မိမိကျွန် ဣသရေလကို မစတော်မူပြီဟုဆို၏။
⁵⁶မာရိသည်လည်း ဧလိရှဗက်ထံမှာ သုံးလခန့်နေပြီးမှ မိမိအိမ်သို့ပြန်လေ၏။
၁:၃၉–၅၆။ ဧလိဇဘက်ထံ သွားရောက်ခြင်းနှင့် မာရိ၏သီချင်း။ မာရိရောက်ရှိလာသောအခါ ဧလိဇဘက်၏ဝမ်းတွင်းရှိ ကလေးသည် ခုန်ပျံလှုပ်ရှားသွားသည်။ ထိုခုန်ခြင်းသည် အလွန်ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ဖော်ပြသည် (၆:၂၃)။ ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ကယ်တင်ခြင်းအမှုအရာအတွင် လူသားတို့၏ အဓိကတုံ့ပြန်မှုဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ ၁:၁၄၊ ဆာလံ ၉:၁၄၊ ၁၃:၅၊ ၁၄:၇၊ ယောဟန် ၈:၅၆၊ တမန်တော် ၁၆:၃၄)။ ဧလိဇဘက်သည် မာရိအား သုံးခါတိုင်တိုင် ကောင်းချီးပေးခဲ့သည် (လုကာ ၁:၄၂–၄၅)။ ကောင်းချီးပေးခြင်းများသည် ကောင်းကင်တမန်မှ မာရိကို ရွေးချယ်ခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ ကောင်းချီးပေးခြင်းစီးရီးသည် မာရိသည် ကိုယ်တိုင်ယုံကြည်ခဲ့သောကြောင့် သူမအား ပြောကြားခဲ့သမျှ ပြည့်စုံလိမ့်မည်ဟူသော အလေးအနက်ထား ကြေညာချက်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည် (အခန်း၄၅)။ လူ့အားဖြင့် မဖြစ်နိုင်သော အခြေအနေများထဲတွင် မာရိသည် ဘုရားသခင်၏ကတိတော်ကို ဆုပ်ကိုင်ထားပြီး ဘုရားသခင်သည် သူမကို ဂရုစိုက်မည်ဟူသော ယုံကြည်မှုဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။

1:39–56. Visit to Elizabeth and the Song of Mary. On Mary’s arrival, the baby in Elizabeth’s womb leaped, a word that expresses great joy (6:23). The word for rejoicing is most frequently the human response to God’s work of salvation (e.g., 1:14; Pss. 9:14; 13:5; 14:7; John 8:56; Acts 16:34). Elizabeth then pronounced a threefold blessing on Mary (Luke 1:42–45), recognizing God’s gracious choosing of Mary also referred to by the angel. The series of blessings culminates with the emphatic declaration that connects her having believed with the fulfillment of the things spoken to her (v. 45). Out of her humanly impossible circumstances, Mary grasped the divine promise and rested in the assurance that God would take care of her.

မာရိ၏ သီချင်း (မဂ္ဂနိဖိကတ်ဟုလည်း ခေါ်သည်) သည် ရှမွေလမွေးဖွားချိန်တွင် ဟန္နာ၏ သီချင်းနှင့် ဆင်တူသည် (၁ ဓမ္မရာဇနည်း ၂:၁–၁၀)။ ထိုသီချင်းသည် ဘုရားသခင်ပြုတော်မူခဲ့သမျှကို အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်ထားသည်။ မာရိသည် ဘုရားသခင်ကို သခင်နှင့် ကယ်တင်ရှင်အဖြစ်၊ တန်ခိုးရှင်နှင့် သန့်ရှင်းတော်မူသူအဖြစ် ချီးမွမ်းခြင်း၊ ဂုဏ်ကျက်သရေပေးခြင်း၊ ခမ်းနားစေခြင်း (ဂရိစကား megalynō မှ) ပြုခဲ့သည်။ မာန်တက်သူများကို နှိမ့်ချခြင်းနှင့် နှိမ့်ချခံရသူများကို ချီးမြှောက်ခြင်း (မာရိသည် သူမကိုယ်သူမ နောက်ဆုံးအမျိုးအစားတွင် ထည့်သွင်းသည်) သည် ကျမ်းစာတွင် မကြာခဏတွေ့ရသော အကြောင်းအရာဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ သုတ္တံ ၁၁:၂၊ ၂၉:၂၃၊ ယာကုပ် ၄:၅၊ ၁ ပေ ၅:၅)။ မာရိ၏ သီချင်းသည် သူမ၏ ထူးခြားသော အတွေ့အကြုံ၏ အဓိကအချက်ဖြစ်သော်လည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် ဘေးဒုက္ခခံရသူ၊ ဖိနှိပ်ခံရသူ၊ အကူအညီမဲ့သူများနှင့် ပဲ့တင်ထပ်နေသည်။ ထိုသူများသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးရှင်သော မျှော်လင့်ခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်းစကားတော်ကို ခံစားခဲ့ကြသည်။ သူမသည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတို့နှင့် ဆက်ဆံပုံကို အတိတ်ကာလမှ သိရှိခြင်း၊ ကိုယ်နှိမ့်ချမှု ခံစားချက်နှင့် ကမ္ဘာကယ်တင်ရှင်ကို မွေးဖွားရခြင်း၏ အခွင့်အရေးကြောင့် အကန့်အသတ်မရှိသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းတို့မှ သီဆိုခဲ့သည်။ “ဝိညာဉ်” နှင့် “ဝိညာဉ်တော်” (လုကာ ၁:၄၆–၄၇) ဟူသော စကားလုံးများသည် လူ၏ ခွဲခြားနိုင်သော အစိတ်အပိုင်းများကို မဆိုလိုဘဲ သူမ၏ ချီးမွမ်းခြင်းထွက်ပေါ်လာရာ တစ်ကိုယ်လုံးကို ကဗျာဆန်စွာ ရည်ညွှန်းသည်။

The Song of Mary (also known as the Magnificat) resembles Hannah’s song at the birth of Samuel (1 Sam. 2:1–10). It focuses completely on what God had done. Mary magnified, glorified, or exalted (from the Greek megalynō) God as Lord and Savior, mighty and holy. His humbling of the proud and exalting the lowly (Mary identifying herself with the latter) is a frequent theme in Scripture (e.g., Prov. 11:2; 29:23; James 4:5; 1 Pet. 5:5). Mary’s song is at its core a song of her unique experience and yet one that resonates with the marginalized, the oppressed, and the helpless throughout history who have experienced God’s powerful word of hope and salvation. She sang from a knowledge of God’s dealings with His people in the past, a sense of her unworthiness, and unbounded joy at the privilege of bearing the Savior of the world. The “soul” and “spirit” (Luke 1:46–47) poetically refer not to separable aspects of a person but to her whole being from which her praise arose.

ထိုသီချင်းသည် မယ်ရှိယ၏ ကြွလာခြင်းအားဖြင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုကို အသိအမှတ်ပြုသည့်ပုံပေါက်သည်။ “မျိုးဆက်အားလုံး” (အပိုဒ် ၄၈) နှင့် “မျိုးဆက်မျိုးဆက်” (အပိုဒ် ၅၀) စသည့် စကားစုများကို သုံးထားသည်။ ဘုရားသခင်သည် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တော်မူခဲ့သည်။ မာန်တက်သူများကို ဖြိုခွဲတော်မူသည်၊ တန်ခိုးရှင်များကို လှဲချတော်မူသည်၊ နှိမ့်ချခံရသူများကို ချီးမြှောက်တော်မူသည်၊ ငတ်မွတ်သူများကို ပြည့်ဝစေတော်မူသည်၊ ချမ်းသာသူများကို လက်ဗလာဖြင့် ပို့လိုက်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၅၁–၅၃)။ ဤအနေအထားပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းအားဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလအမျိုးကို ကူညီတော်မူခဲ့သည် (အပိုဒ် ၅၄)။ ဤစကားစုသည် နှိပ်စက်ခံရ၍ နယ်ပြောင်ခံရသည့် ဣသရေလနှင့်ပတ်သက်သော ဟေရှာယ၏ ပရောဖက်ပြုချက်များကို သတိတရစေသည် (ဟေရှာ ၄၁:၈–၉၊ ၄၂:၁၉၊ ၄၃:၁၀၊ ၄၄:၁၊ ၂၁၊ ၄၅:၄၊ ယေရမိ ၄၆:၂၇–၂၈ နှို့ယှဉ်ပါ) နှင့် ကတိထားတော်မူသော လွတ်မြောက်ခြင်းကို သတိရစေသည်။

The song seems to recognize the historic shift taking place through the advent of the Messiah by employing phrases like “all generations” (v. 48) and “from generation to generation” (v. 50). God had intervened. He had scattered the proud, toppled the mighty, lifted up or exalted the lowly, filled the hungry, and sent the rich away empty (vv. 51–53). Through this reversal of fortunes, God had helped His servant Israel (v. 54), a phrase that recalls Isaiah’s prophecies regarding Israel in exile (Is. 41:8–9; 42:19; 43:10; 44:1, 21; 45:4; cf. Jer. 46:27–28) and their promised deliverance.

⁵⁷ဧလိရှဗက်သည် ဘွားအံ့သောနေ့လစေ့သောအခါ သားယောက်ျားကိုဘွားမြင်၏။
⁵⁸ထာဝရဘုရားသည် ထူးမြတ်သောသနားခြင်း ကျေးဇူးတော်ကို ဧလိရှဗက်အားပြုတော်မူသည်ကို၊ အိမ် နီးချင်းအဆွေအမျိုးတို့သည် ကြားလတ်သော်၊ သူနှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာကြ၏။
⁵⁹ရှစ်ရက်မြောက်သောနေ့၌ အရေဖျားလှီးခြင်းကို သူငယ်အားပေးအံ့သောငှါလာကြ၍၊ အဘ၏အမည် ဖြစ်သော ဇာခရိအမည်ဖြင့် မှည့်သောအခါ အမိက၊ ထိုသို့မမှည့်ရ။
⁶⁰ယောဟန်အမည်ဖြင့် မှည့်ရမည်ဟုဆိုလျှင်၊ သူတို့က၊
⁶¹ယောဟန်အမည်ဖြင့် သင်၏အဆွေအမျိုးတွင် တယောက်ကိုမျှမမှည့်ဟုဆို၍၊
⁶²အဘသည်အဘယ်သို့မှည့်စေလိုသနည်းဟု အမှတ်အားဖြင့်မေးကြ၏။
⁶³အဘသည်လည်း သင်ပုံးကိုတောင်း၍၊ သူ၏အမည်ကားယောဟန်ဖြစ်၏ဟု ရေးလေသော်၊ ထိုသူ အ ပေါင်းတို့သည် အံ့ဩခြင်းရှိကြ၏။
⁶⁴ထိုခဏခြင်းတွင် ဇာခရိသည်နှုတ်ဖွင့်ခြင်း၊ လျှာလွတ်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍၊ စကားအားဖြင့် ဘုရားသခင် ၏ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမွမ်းလေ၏။
⁶⁵အိမ်နီးချင်းရှိသမျှတို့သည် ကြောက်ရွံ့ခြင်းရှိကြ၍ ထိုအမှုအရာများသည် ယုဒပြည်တောင်ကြား အရပ် တို့၌ အနှံ့အပြားကျော်စောလေ၏။
⁶⁶ကြားသောသူအပေါင်းတို့သည် နှလုံးထဲ၌မှတ်သား၍၊ ဤသူငယ်သည် အဘယ်သို့သောသူဖြစ်လိမ့် မည်နည်းဟုဆိုကြ၏။ ထာဝရဘုရား၏ လက်တော်သည်လည်း သူငယ်နှင့်အတူရှိတော်မူ၏။
⁶⁷သူ၏အဘ ဇာခရိသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့်ပြည်ဝလျက်၊
⁶⁸ဣသရေလအမျိုး၏ ဘုရားသခင်ထာဝရဘုရားသည် မင်္ဂလာရှိတော်မူစေသတည်း။ အကြောင်းမူကား၊ ကမ္ဘာဦးမှစ၍ ပေါ်ထွန်းသောမိမိ သန့်ရှင်းသောပရောဖက်တို့နှုတ်ဖြင့် ဗျာဒိတ်ထားတော်မူသည်နှင့်အညီ၊ ငါတို့ သည် ရန်သူဘေးနှင့်ကင်းလွတ်၍ ဘုရားသခင့်ရှေ့တော်၌ တသက်လုံးသန့်ရှင်းဖြောင့်မတ်ခြင်း ပါရမီအားဖြင့် ဘုရားဝတ်ကိုရဲရင့်စွာပြုရသောအခွင့်ကိုပေးမည်ဟု ငါတို့အဘအာဗြဟံအား ကျိန်ဆိုခြင်း ဂတိတော်တည်း ဟူသောသန့်ရှင်းသောပဋိညာဉ်တရားကို အောက်မေ့တော်မူသဖြင့်၎င်း၊ ငါတို့ ဘိုးဘေးများနှင့် ဝန်ခံတော်မူ သော သနားခြင်းကျေးဇူးကို ပြုတော်မူသဖြင့်၎င်း၊ မိမိလူမျိုးကို အကြည့်အရှုကြွလာလျက် ရွေးနှုတ်ခြင်း ကျေးဇူး ကိုပြုတော်မူ၍၊ ငါတို့ကိုရန်သူလက်မှ၎င်း၊ မုန်းသောသူရှိသမျှတို့လက်မှ၎င်း ကယ်လွှတ်မည်အကြောင်း၊ ကယ် လွှတ်ခြင်းဦးချိုကို မိမိကျွန်ဒါဝိဒ်အမျိုးထဲ၌ ငါတို့အားပေါ်ထွန်းစေတော်မူပြီ။
⁶⁹ဣသရေလအမျိုး၏ ဘုရားသခင်ထာဝရဘုရားသည် မင်္ဂလာရှိတော်မူစေသတည်း။ အကြောင်းမူကား၊ ကမ္ဘာဦးမှစ၍ ပေါ်ထွန်းသောမိမိ သန့်ရှင်းသောပရောဖက်တို့နှုတ်ဖြင့် ဗျာဒိတ်ထားတော်မူသည်နှင့်အညီ၊ ငါတို့ သည် ရန်သူဘေးနှင့်ကင်းလွတ်၍ ဘုရားသခင့်ရှေ့တော်၌ တသက်လုံးသန့်ရှင်းဖြောင့်မတ်ခြင်း ပါရမီအားဖြင့် ဘုရားဝတ်ကိုရဲရင့်စွာပြုရသောအခွင့်ကိုပေးမည်ဟု ငါတို့အဘအာဗြဟံအား ကျိန်ဆိုခြင်း ဂတိတော်တည်း ဟူသောသန့်ရှင်းသောပဋိညာဉ်တရားကို အောက်မေ့တော်မူသဖြင့်၎င်း၊ ငါတို့ ဘိုးဘေးများနှင့် ဝန်ခံတော်မူ သော သနားခြင်းကျေးဇူးကို ပြုတော်မူသဖြင့်၎င်း၊ မိမိလူမျိုးကို အကြည့်အရှုကြွလာလျက် ရွေးနှုတ်ခြင်း ကျေးဇူး ကိုပြုတော်မူ၍၊ ငါတို့ကိုရန်သူလက်မှ၎င်း၊ မုန်းသောသူရှိသမျှတို့လက်မှ၎င်း ကယ်လွှတ်မည်အကြောင်း၊ ကယ် လွှတ်ခြင်းဦးချိုကို မိမိကျွန်ဒါဝိဒ်အမျိုးထဲ၌ ငါတို့အားပေါ်ထွန်းစေတော်မူပြီ။
⁷⁰ဣသရေလအမျိုး၏ ဘုရားသခင်ထာဝရဘုရားသည် မင်္ဂလာရှိတော်မူစေသတည်း။ အကြောင်းမူကား၊ ကမ္ဘာဦးမှစ၍ ပေါ်ထွန်းသောမိမိ သန့်ရှင်းသောပရောဖက်တို့နှုတ်ဖြင့် ဗျာဒိတ်ထားတော်မူသည်နှင့်အညီ၊ ငါတို့ သည် ရန်သူဘေးနှင့်ကင်းလွတ်၍ ဘုရားသခင့်ရှေ့တော်၌ တသက်လုံးသန့်ရှင်းဖြောင့်မတ်ခြင်း ပါရမီအားဖြင့် ဘုရားဝတ်ကိုရဲရင့်စွာပြုရသောအခွင့်ကိုပေးမည်ဟု ငါတို့အဘအာဗြဟံအား ကျိန်ဆိုခြင်း ဂတိတော်တည်း ဟူသောသန့်ရှင်းသောပဋိညာဉ်တရားကို အောက်မေ့တော်မူသဖြင့်၎င်း၊ ငါတို့ ဘိုးဘေးများနှင့် ဝန်ခံတော်မူ သော သနားခြင်းကျေးဇူးကို ပြုတော်မူသဖြင့်၎င်း၊ မိမိလူမျိုးကို အကြည့်အရှုကြွလာလျက် ရွေးနှုတ်ခြင်း ကျေးဇူး ကိုပြုတော်မူ၍၊ ငါတို့ကိုရန်သူလက်မှ၎င်း၊ မုန်းသောသူရှိသမျှတို့လက်မှ၎င်း ကယ်လွှတ်မည်အကြောင်း၊ ကယ် လွှတ်ခြင်းဦးချိုကို မိမိကျွန်ဒါဝိဒ်အမျိုးထဲ၌ ငါတို့အားပေါ်ထွန်းစေတော်မူပြီ။
⁷¹ဣသရေလအမျိုး၏ ဘုရားသခင်ထာဝရဘုရားသည် မင်္ဂလာရှိတော်မူစေသတည်း။ အကြောင်းမူကား၊ ကမ္ဘာဦးမှစ၍ ပေါ်ထွန်းသောမိမိ သန့်ရှင်းသောပရောဖက်တို့နှုတ်ဖြင့် ဗျာဒိတ်ထားတော်မူသည်နှင့်အညီ၊ ငါတို့ သည် ရန်သူဘေးနှင့်ကင်းလွတ်၍ ဘုရားသခင့်ရှေ့တော်၌ တသက်လုံးသန့်ရှင်းဖြောင့်မတ်ခြင်း ပါရမီအားဖြင့် ဘုရားဝတ်ကိုရဲရင့်စွာပြုရသောအခွင့်ကိုပေးမည်ဟု ငါတို့အဘအာဗြဟံအား ကျိန်ဆိုခြင်း ဂတိတော်တည်း ဟူသောသန့်ရှင်းသောပဋိညာဉ်တရားကို အောက်မေ့တော်မူသဖြင့်၎င်း၊ ငါတို့ ဘိုးဘေးများနှင့် ဝန်ခံတော်မူ သော သနားခြင်းကျေးဇူးကို ပြုတော်မူသဖြင့်၎င်း၊ မိမိလူမျိုးကို အကြည့်အရှုကြွလာလျက် ရွေးနှုတ်ခြင်း ကျေးဇူး ကိုပြုတော်မူ၍၊ ငါတို့ကိုရန်သူလက်မှ၎င်း၊ မုန်းသောသူရှိသမျှတို့လက်မှ၎င်း ကယ်လွှတ်မည်အကြောင်း၊ ကယ် လွှတ်ခြင်းဦးချိုကို မိမိကျွန်ဒါဝိဒ်အမျိုးထဲ၌ ငါတို့အားပေါ်ထွန်းစေတော်မူပြီ။
⁷²ဣသရေလအမျိုး၏ ဘုရားသခင်ထာဝရဘုရားသည် မင်္ဂလာရှိတော်မူစေသတည်း။ အကြောင်းမူကား၊ ကမ္ဘာဦးမှစ၍ ပေါ်ထွန်းသောမိမိ သန့်ရှင်းသောပရောဖက်တို့နှုတ်ဖြင့် ဗျာဒိတ်ထားတော်မူသည်နှင့်အညီ၊ ငါတို့ သည် ရန်သူဘေးနှင့်ကင်းလွတ်၍ ဘုရားသခင့်ရှေ့တော်၌ တသက်လုံးသန့်ရှင်းဖြောင့်မတ်ခြင်း ပါရမီအားဖြင့် ဘုရားဝတ်ကိုရဲရင့်စွာပြုရသောအခွင့်ကိုပေးမည်ဟု ငါတို့အဘအာဗြဟံအား ကျိန်ဆိုခြင်း ဂတိတော်တည်း ဟူသောသန့်ရှင်းသောပဋိညာဉ်တရားကို အောက်မေ့တော်မူသဖြင့်၎င်း၊ ငါတို့ ဘိုးဘေးများနှင့် ဝန်ခံတော်မူ သော သနားခြင်းကျေးဇူးကို ပြုတော်မူသဖြင့်၎င်း၊ မိမိလူမျိုးကို အကြည့်အရှုကြွလာလျက် ရွေးနှုတ်ခြင်း ကျေးဇူး ကိုပြုတော်မူ၍၊ ငါတို့ကိုရန်သူလက်မှ၎င်း၊ မုန်းသောသူရှိသမျှတို့လက်မှ၎င်း ကယ်လွှတ်မည်အကြောင်း၊ ကယ် လွှတ်ခြင်းဦးချိုကို မိမိကျွန်ဒါဝိဒ်အမျိုးထဲ၌ ငါတို့အားပေါ်ထွန်းစေတော်မူပြီ။
⁷³ဣသရေလအမျိုး၏ ဘုရားသခင်ထာဝရဘုရားသည် မင်္ဂလာရှိတော်မူစေသတည်း။ အကြောင်းမူကား၊ ကမ္ဘာဦးမှစ၍ ပေါ်ထွန်းသောမိမိ သန့်ရှင်းသောပရောဖက်တို့နှုတ်ဖြင့် ဗျာဒိတ်ထားတော်မူသည်နှင့်အညီ၊ ငါတို့ သည် ရန်သူဘေးနှင့်ကင်းလွတ်၍ ဘုရားသခင့်ရှေ့တော်၌ တသက်လုံးသန့်ရှင်းဖြောင့်မတ်ခြင်း ပါရမီအားဖြင့် ဘုရားဝတ်ကိုရဲရင့်စွာပြုရသောအခွင့်ကိုပေးမည်ဟု ငါတို့အဘအာဗြဟံအား ကျိန်ဆိုခြင်း ဂတိတော်တည်း ဟူသောသန့်ရှင်းသောပဋိညာဉ်တရားကို အောက်မေ့တော်မူသဖြင့်၎င်း၊ ငါတို့ ဘိုးဘေးများနှင့် ဝန်ခံတော်မူ သော သနားခြင်းကျေးဇူးကို ပြုတော်မူသဖြင့်၎င်း၊ မိမိလူမျိုးကို အကြည့်အရှုကြွလာလျက် ရွေးနှုတ်ခြင်း ကျေးဇူး ကိုပြုတော်မူ၍၊ ငါတို့ကိုရန်သူလက်မှ၎င်း၊ မုန်းသောသူရှိသမျှတို့လက်မှ၎င်း ကယ်လွှတ်မည်အကြောင်း၊ ကယ် လွှတ်ခြင်းဦးချိုကို မိမိကျွန်ဒါဝိဒ်အမျိုးထဲ၌ ငါတို့အားပေါ်ထွန်းစေတော်မူပြီ။
⁷⁴ဣသရေလအမျိုး၏ ဘုရားသခင်ထာဝရဘုရားသည် မင်္ဂလာရှိတော်မူစေသတည်း။ အကြောင်းမူကား၊ ကမ္ဘာဦးမှစ၍ ပေါ်ထွန်းသောမိမိ သန့်ရှင်းသောပရောဖက်တို့နှုတ်ဖြင့် ဗျာဒိတ်ထားတော်မူသည်နှင့်အညီ၊ ငါတို့ သည် ရန်သူဘေးနှင့်ကင်းလွတ်၍ ဘုရားသခင့်ရှေ့တော်၌ တသက်လုံးသန့်ရှင်းဖြောင့်မတ်ခြင်း ပါရမီအားဖြင့် ဘုရားဝတ်ကိုရဲရင့်စွာပြုရသောအခွင့်ကိုပေးမည်ဟု ငါတို့အဘအာဗြဟံအား ကျိန်ဆိုခြင်း ဂတိတော်တည်း ဟူသောသန့်ရှင်းသောပဋိညာဉ်တရားကို အောက်မေ့တော်မူသဖြင့်၎င်း၊ ငါတို့ ဘိုးဘေးများနှင့် ဝန်ခံတော်မူ သော သနားခြင်းကျေးဇူးကို ပြုတော်မူသဖြင့်၎င်း၊ မိမိလူမျိုးကို အကြည့်အရှုကြွလာလျက် ရွေးနှုတ်ခြင်း ကျေးဇူး ကိုပြုတော်မူ၍၊ ငါတို့ကိုရန်သူလက်မှ၎င်း၊ မုန်းသောသူရှိသမျှတို့လက်မှ၎င်း ကယ်လွှတ်မည်အကြောင်း၊ ကယ် လွှတ်ခြင်းဦးချိုကို မိမိကျွန်ဒါဝိဒ်အမျိုးထဲ၌ ငါတို့အားပေါ်ထွန်းစေတော်မူပြီ။
⁷⁵ဣသရေလအမျိုး၏ ဘုရားသခင်ထာဝရဘုရားသည် မင်္ဂလာရှိတော်မူစေသတည်း။ အကြောင်းမူကား၊ ကမ္ဘာဦးမှစ၍ ပေါ်ထွန်းသောမိမိ သန့်ရှင်းသောပရောဖက်တို့နှုတ်ဖြင့် ဗျာဒိတ်ထားတော်မူသည်နှင့်အညီ၊ ငါတို့ သည် ရန်သူဘေးနှင့်ကင်းလွတ်၍ ဘုရားသခင့်ရှေ့တော်၌ တသက်လုံးသန့်ရှင်းဖြောင့်မတ်ခြင်း ပါရမီအားဖြင့် ဘုရားဝတ်ကိုရဲရင့်စွာပြုရသောအခွင့်ကိုပေးမည်ဟု ငါတို့အဘအာဗြဟံအား ကျိန်ဆိုခြင်း ဂတိတော်တည်း ဟူသောသန့်ရှင်းသောပဋိညာဉ်တရားကို အောက်မေ့တော်မူသဖြင့်၎င်း၊ ငါတို့ ဘိုးဘေးများနှင့် ဝန်ခံတော်မူ သော သနားခြင်းကျေးဇူးကို ပြုတော်မူသဖြင့်၎င်း၊ မိမိလူမျိုးကို အကြည့်အရှုကြွလာလျက် ရွေးနှုတ်ခြင်း ကျေးဇူး ကိုပြုတော်မူ၍၊ ငါတို့ကိုရန်သူလက်မှ၎င်း၊ မုန်းသောသူရှိသမျှတို့လက်မှ၎င်း ကယ်လွှတ်မည်အကြောင်း၊ ကယ် လွှတ်ခြင်းဦးချိုကို မိမိကျွန်ဒါဝိဒ်အမျိုးထဲ၌ ငါတို့အားပေါ်ထွန်းစေတော်မူပြီ။
⁷⁶အချင်းသူငယ်၊ သင်သည်လည်း အမြင့်ဆုံးသောဘုရား၏ ပရောဖက်ဟုခေါ်ဝေါ်ခြင်းကို ခံရလိမ့်မည်။
⁷⁷အကြောင်းမူကား၊ ငါတို့ဘုရားသခင်၏ သနားတော်မူခြင်း ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် အပြစ်ဖြေ၍ ကယ် တင်ခြင်းသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်းကို ဘုရားသခင်၏လူမျိုးအား ဘော်ပြသဖြင့်၊ ထာဝရဘုရား၏ လမ်းခရီးတော် ကို ပြင်ဆင်ခြင်းငှါ သင်သည် ရှေ့တော်၌သွားရလိမ့်မည်။
⁷⁸ထိုသနားတော်မူခြင်းကျေးဇူးတော်အားဖြင့်၊ ကောင်းကင်မှနေ အာရုဏ်သည် ငါတို့အပေါ်သို့ တက် သဖြင့်၊
⁷⁹မှောင်မိုက်နှင့်သေမင်း၏ အရိပ်ထဲတွင် ရှိနေသောသူတို့၌ အလင်းပေါ်ထွန်း၍၊ ငါတို့အား ငြိမ်သက် ခြင်းလမ်းကို ပြလျက်ရှိသည်ဟု ပရောဖက်ဥာဏ်နှင့် ဟောလေ၏။
⁸⁰ထိုသူငယ်သည်ကား၊ ကြီးပွား၍ ဥာဏ်သတ္တိနှင့်ပြည့်စုံ၏။ ဣသရေလလူတို့အား မထင်ရှားမှီ တိုင် အောင် တောအရပ်၌နေလေ၏။
၁:၅၇–၈၀။ ယောဟန်ခရစ်ဝင်မွေးဖွားခြင်းနှင့် ဇာခရိ၏ ပရောဖက်ပြုချက်။ ဧလိသာဘက်နှင့် သုံးလအတူနေပြီးနောက်၊ ယောဟန်မွေးဖွားချိန်ရောက်သောအခါ မာရိသည် အိမ်ပြန်သွားသည် (အပိုဒ် ၅၆–၅၇)။ ကတိထားတော်မူသော သားဦးရဖွားခြင်းသည် ဧလိသာဘက်အား ပြသသော ကြီးမားသော ကရုဏာတော်ကြောင့် ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည် (အပိုဒ် ၅၈)။ ထို့ပြင် ဘုရားသခင်သည် သာရာ၏ မီးမဖွားနိုင်ခြင်းကို ဖယ်ရှားပေးသောအခါ ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် ရယ်မောခြင်းကို သတိတရစေသည် (ကမ္ဘာဦး ၂၁:၆၊ ကမ္ဘာဦး ၁၂:၂၊ ၁၅:၁–၆၊ ၁၇:၁၉၊ ၁၈:၁၀၊ ၁၄ နှို့ယှဉ်ပါ)။ ဤနောက်ဆုံး အံ့ဖွယ်မွေးဖွားခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ ကယ်တင်ခြင်းအစီအစဉ်၏ အဆင့်သစ်စတင်ခဲ့ပြီဟု ညွှန်ပြသည်။ ဓမ္မဟောင်းပညတ်တော်အတိုင်း (လေဝိ ၁၂:၃၊ ကမ္ဘာဦး ၁၇:၁၀–၁၄ နှို့ယှဉ်ပါ) အဋ္ဌမနေ့တွင် ယောက်ျားလေးကို အရေဖျားလှီးသည် (လုကာ ၁:၅၉)။ အရေဖျားလှီးခြင်းသည် ဣသရေလအသင်းတော်၏ ပဋိညာဉ်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဤဓလေ့သည် အလွန်အရေးကြီးသောကြောင့် အဋ္ဌမနေ့သည် ဥပုသ်နေ့နှင့် ကျရောက်သည့်တိုင် ပြုလုပ်ခဲ့သည် (ယောဟန် ၇:၂၂–၂၃)။ ၎င်းကို သခင်ဘုရားကို ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ နှလုံးသားကတိကဝတ်ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ကိုယ်စားပြုရန် ပေးခဲ့သည် (တရားဟော ၁၀:၁၆၊ ၃၀:၆၊ ရောမ ၂:၂၉ နှို့ယှဉ်ပါ) နှင့် ဇာတိခံယူခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အမှုကို ကယ်တင်ခြင်းအကျိုးရှိသည်ဟု ယုံကြည်ခြင်းမပြုဘဲ ထားခဲ့သည် (ဖိလိပ္ပိ ၃:၃)။

1:57–80. Birth of John the Baptist and the Prophecy of Zacharias. After remaining with Elizabeth three months and when the time had come for John’s birth, Mary returned home (vv. 56–57). The birth of the promised son (cf. v. 14) led to rejoicing at the great mercy shown to Elizabeth (v. 58) and reminds readers of the joy and laughter at the Lord’s removing the barrenness of Sarah (Gen. 21:6; cf. Gen. 12:2; 15:1–6; 17:19; 18:10, 14). This latest miraculous birth suggests that a new stage in God’s plan of salvation had begun. In accordance with OT law (Lev. 12:3; cf. Gen. 17:10–14), the boy was circumcised on the eighth day (Luke 1:59). Circumcision signified membership in the covenant community of Israel. So important was this ritual that it was even administered when the eighth day fell on the Sabbath (John 7:22–23). It was given to symbolize a deeper heart-commitment of love to the Lord (Deut. 10:16; 30:6; cf. Rom. 2:29) and placing “no confidence in the flesh” as having any saving merit (Phil. 3:3), whether in terms of one’s ancestry or one’s works.

ဒုတိယအံ့ဖွယ်အမှု၊ ဇာခရိစကားပြောနိုင်လာပြီး ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ ကံကြမ္မာစီမံခြင်းသည် ဤကလေးအတွက် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍကို စီစဉ်ထားကြောင်း အာရုံစိုက်စေခဲ့သည်။ လူအားလုံးကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းသင့်လာသည် (လုကာ ၁:၆၄–၆၅)။ ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးကို ဤမျှပွင့်လင်းစွာ ပြသတော်မူသောအခါ ပုံမှန်ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည် (ဥပမာ၊ လုကာ ၅:၂၆၊ ၇:၁၆)။ လုကာက ဤဖြစ်ရပ်များသည် ယုဒတောင်တန်းဒေသတစ်ဝိုက်တွင် ပြောဆိုခံရသည်ဟု ထပ်လောင်းဖော်ပြသည်။ ထိုဒေသသည် ယေရုရှလင်မြို့တောင်ဘက်တွင်ရှိပြီး ဗက်လင်နှင့် ဟေဗြုန် (အာဗြဟံနှင့် သာရာ၏ သင်္ချိုင်းနေရာ) ပါဝင်သည်။ ဗိမာန်တော်နှင့် နီးကပ်သောကြောင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မိသားစုများ ထိုနေရာတွင် နေထိုင်ရန် အဆင်ပြေသည်။ ဤအရာများကို ကြားသိသူအားလုံးသည် ယောဟန်၏ ဘဝရလဒ်မည်သို့ဖြစ်လာမည်နည်းဟု စဉ်းစားတွေးတောကြသည် (အပိုဒ် ၆၆)။ ဇာခရိ၏ ပရောဖက်ပြုချက်သည် ထိုမေးခွန်းကို ဖြေဆိုသည် (အပိုဒ် ၆၇ နှို့ယှဉ်ပါ)။

A second miracle, Zacharias being enabled to speak and praise God, drew attention to the significant role divine providence had planned for this child, and fear came on all (Luke 1:64–65)—as is typical when God’s power is so openly manifested (e.g., Luke 5:26; 7:16). Luke adds that these events were talked about throughout the hill country of Judea, referring to the area south of Jerusalem, including Bethlehem and Hebron (the burial place of Abraham and Sarah). Its proximity to the temple made it convenient for priestly families to locate there. All who heard about these things pondered what the outcome of John’s life would be (v. 66)—a question that the prophecy of Zacharias answers (cf. v. 67).

မာရိ၏ သီချင်းကဲ့သို့ပင် ဤပရောဖက်ပြုချက် (ခေါ် ဗေနေဒိက္ခုတ်) သည် ကယ်တင်ခြင်းသမိုင်း၌ ရှင်းလင်းသော ပြောင်းလဲမှုကို အသိအမှတ်ပြုသည်။ ဘုရားသခင်သည် လူမျိုးတို့ကို လာရောက်ကူညီတော်မူပြီ (episkeptomai) (အပိုဒ် ၆၈)။ ဤဂရိစကားလုံးကို လူမျိုးတို့အတွက် ဘုရားသခင်၏ အံ့ဖွယ်ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းအတွက် ဤနေရာတွင် သုံးထားသည် (ဥပမာ၊ ကမ္ဘာဦး ၂၁:၁၊ ၅၀:၂၄–၂၅၊ ထွက်မြောက်ရာ ၄:၃၁၊ တမန်တော် ၁၅:၁၄) နှင့် ဤဧဝံဂေလိတွင် နှစ်ကြိမ် ယေရှု၏ ကယ်တင်ခြင်းအမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ သုံးထားသည် (လုကာ ၁:၇၈၊ ၇:၁၆)။ ကယ်တင်ခြင်းအမှုကို သုံးပိုင်းဖြင့် မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။ ဘုရားသခင်၏ ကတိတော်များ ပြည့်စုံခြင်းကို ကြေညာသည် (၁:၆၈–၇၅)၊ ထိုကတိတော်များ ပြည့်စုံရာတွင် ကလေးယောဟန်၏ အခန်းကဏ္ဍကို တိုက်ရိုက်ပြောဆိုသည် (အပိုဒ် ၇၆–၇၉)၊ မယ်ရှိယ၏ ကြွလာခြင်းနှင့် သူ၏ အမှုတော်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည် (အပိုဒ် ၇၈ခ–၇၉)။

Like the Song of Mary, this prophecy (sometimes called the Benedictus) recognizes a clear shift in salvation history. God had visited, or come to help (episkeptomai), His people (v. 68). This Greek word is used here for God’s miraculous intervention on behalf of His people (e.g., Gen. 21:1; 50:24–25; Ex. 4:31; Acts 15:14) and twice later in this Gospel in connection with the saving work of Jesus (Luke 1:78; 7:16). The work of salvation is highlighted in three parts: the fulfillment of God’s promises is announced (1:68–75), followed by a direct address to the infant John regarding the role he would have in fulfillment of those promises (vv. 76–79), culminating with the coming of the Messiah and His work (vv. 78b–79).

ယောဟန်သည် သခင်ဘုရား၏ လမ်းကို ပြင်ဆင်မည် (အပိုဒ် ၇၆၊ ဟေရှာ ၄၀:၃၊ မာလခိ ၃:၁) ဖြစ်ပြီး အပြစ်လွှတ်ခြင်းအားဖြင့် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတို့အား “ကယ်တင်ခြင်း၏ အသိပညာ” ကို ပေးမည် (လုကာ ၁:၇၇)။ ထို့ကြောင့် ကျမ်းစာနှစ်ခုကြားတွင် ဆက်စပ်အဆက်အသွယ်အဖြစ် လုပ်ဆောင်မည်။ မယ်ရှိယ anatolē—“နံနက်မိုးသောက်”၊ “အရုဏ်တက်ခြင်း” သို့မဟုတ် “နေထွက်ခြင်း” (အပိုဒ် ၇၈)—သည် ကျော်ကြားသော နှိုင်းယှဉ်ချက်ဖြစ်သည် (တောလည်ရာ ၂၄:၁၇၊ ဆာလံ ၇၁:၇၊ မာလခိ ၄:၂)။ အလင်းနှင့် သမ္မာတရားကို ယူဆောင်လာခြင်းကို အလေးပေးသည်။ ထိုစကားလုံးသည် မယ်ရှိယခေါင်းစဉ် “အနှံ” (ဇာခရိ ၃:၈၊ ၆:၁၂) ကိုလည်း ဘာသာပြန်ဆိုပြီး အထက်ကပေါ်မှ (ဆိုလိုသည်မှာ ကောင်းကင်ဘုံမှ) ဒါဝိဒ်၏ သားမြေးဖြစ်သူကို ညွှန်ပြသည်။ အလားတူပင် ယောဟန်ဧဝံဂေလိတွင် ယောဟန်ခရစ်ဝင်၏ အမှုနှင့် ယေရှုကို “အလင်း” အဖြစ် ဆက်စပ်ထားသည် (ယောဟန် ၁:၆–၉)။ အမှောင်ထဲတွင် ရှိသူများအပေါ် အလင်းကို လင်းစေခြင်းသည် မယ်ရှိယနှင့်ပတ်သက်သော ပရောဖက်ပြုချက်များကို သတိတရစေသည် (ဟေရှာ ၉:၂၊ ၄၂:၇၊ မဿဲ ၄:၁၅–၁၆ နှို့ယှဉ်ပါ)။ ဘုရားသခင်နှင့် သူ၏ ဉာဏ်ပညာကို လမ်းညွှန်ခွင့်ပြုခြင်း (လုကာ ၁:၇၉၊ ဆာလံ ၉၀:၁၇၊ ၁၁၉:၁၃၃) သည် ငြိမ်သက်ခြင်းလမ်းသို့ ပို့ဆောင်သည် (လုကာ ၁:၇၉၊ သုတ္တံ ၃:၁၇၊ ဟေရှာ ၅၉:၈၊ သို့သော် ဆာလံ ၇၈:၈၊ ရောမ ၃:၁၇ နှို့ယှဉ်ပါ)။

John would prepare the way of the Lord (v. 76; Is. 40:3; Mal. 3:1) and give “knowledge of salvation” to God’s people through the forgiveness of their sins (Luke 1:77), thus acting as a connecting link between the testaments. The messianic anatolē—“dayspring,” “dawning,” or “sunrise” (v. 78)—is a well-known metaphor (Num. 24:17; Ps. 71:7; Mal. 4:2) that emphasizes the bringing of light and truth. The word also translates the messianic title “the Branch” (Zech. 3:8; 6:12), pointing to a descendant of David from on high (i.e., from heaven). Similarly, the Gospel of John connects the work of John the Baptist with Jesus as “the Light” (John 1:6–9). Shining light on those in darkness recalls prophecies related to the Messiah (Is. 9:2; 42:7; cf. Matt. 4:15–16). Allowing God and His wisdom to guide us (Luke 1:79; Pss. 90:17; 119:133) places us in the way or path of peace (Luke 1:79; Prov. 3:17; Is. 59:8; but cf. Ps. 78:8; Rom. 3:17).

လုကာသည် ယောဟန်၏ ငယ်ဘဝကို အတိုချုံးဖော်ပြထားပြီး အထူးသဖြင့် သူ၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ ကြီးထွားမှုနှင့် တောရအရပ်များတွင် တစ်ဦးတည်း ကြီးပြင်းလာပုံကို မီးမောင်းထိုးပြထားသည် (ဗဟုဝချပုံစံဖြင့် ကုမရန်ကဲ့သို့ တစ်နေရာတည်းကို ဖယ်ထုတ်သည်)။ ယောဟန်သည် သမားရိုးကျ ပညာသင်ကြားခြင်းမခံခဲ့ဘဲ ရိုးရှင်းသော တောဘဝနှင့် စဉ်းစားတွေးတောချိန်ဖြင့် ဣသရေလအမျိုးတွင် သူ၏ အများပြည်သူဝန်ကြီးအမှုကို စတင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည် (လုကာ ၁:၈၀)။ လုကာသည် အခြားသုံးပါးသော ဧဝံဂေလိများကဲ့သို့ ယောဟန်၏ အံ့သြဖွယ် ပုံပန်းသဏ္ဍာန်နှင့် ကြေညာချက်ကို ဦးစွာအာရုံစိုက်ပြီး ယေရှု၏ ဝန်ကြီးအမှုစတင်ခြင်းအတွက် အဆင့်သစ်ကို ဖန်တီးခဲ့သည် (၃:၁–၂၀)။

Luke concludes this section with a brief indication of John’s early life, highlighting especially his spiritual growth and his solitary upbringing in wilderness areas (the plural excluding the possibility of a single location such as Qumran). John was not educated in the conventional way but prepared by his simple desert lifestyle and time of reflection for the eventual initiation of his public ministry in Israel (Luke 1:80). Luke, like the other three Gospels, focuses first on John’s startling appearance and proclamation that set the stage for the beginning of Jesus’s ministry (3:1–20).

အခန်းကြီး - ၂

1 ထိုအခါ တနိုင်ငံလုံးကို စာရင်းယူစေခြင်းငှါ ကဲသာဘုရင်ဩဂုတ္တုသည် အမိန့်တော်ရှိ၏။
²ကုရေနိသည် ရှုရိပြည်၌မြို့ဝန်ဖြစ်စဉ်တွင်၊ ဤပဌမစာရင်းယူခြင်း ဖြစ်သတည်း။
³လူအပေါင်းတို့သည် စာရင်းဝင်ခြင်းငှါ အသီးအသီး မိမိတို့မြို့ရွာသို့ သွားကြ၏။
⁴ယောသပ်သည်လည်း ဒါဝိဒ်အမျိုးအနွယ်ဖြစ်၍၊ ထိမ်းမြားဆောင်နှင်းသောမယားမာရိနှင့်အတူ စာရင်း ဝင်ခြင်းငှါ၊ ဂါလိလဲပြည် နာဇရက်မြို့မှ ယုဒပြည်တွင် ဗက်လင်အမည်ရှိသော ဒါဝိဒ်၏မြို့သို့သွား၏။ ထိုအခါ မာရိသည် ပဋိသန္ဓေအရင့်အမာရှိ၏။
⁵ယောသပ်သည်လည်း ဒါဝိဒ်အမျိုးအနွယ်ဖြစ်၍၊ ထိမ်းမြားဆောင်နှင်းသောမယားမာရိနှင့်အတူ စာရင်း ဝင်ခြင်းငှါ၊ ဂါလိလဲပြည် နာဇရက်မြို့မှ ယုဒပြည်တွင် ဗက်လင်အမည်ရှိသော ဒါဝိဒ်၏မြို့သို့သွား၏။ ထိုအခါ မာရိသည် ပဋိသန္ဓေအရင့်အမာရှိ၏။
⁶ဗက်လင်မြို့၌ရှိနေစဉ်၊ ဘွားအံ့သော နေ့လစေ့လျှင်၊
⁷သားဦးကိုဘွားမြင်၍ အဝတ်နှင့်ပတ်ရစ်ပြီးမှ၊ ဧည့်သည်တည်းရာစရပ်၌သူတို့နေစရာမရှိသောကြောင့်၊ သူငယ်ကို နွားစာခွက်၌သိပ်ထားလေ၏။
⁸ထိုပြည်မှာ သိုးထိန်းတို့သည် ညဉ့်အခါ တောအရပ်၌ တည်းခိုလျက်၊ မိမိသိုးစုကို စောင့်နေကြသည် ဖြစ်၍၊
⁹ထာဝရဘုရား၏ ကောင်းကင်တမန်သည် သူတို့အနားမှာပေါ်လာ၍၊ ပတ်ဝန်းကျင်၌ ထာဝရဘုရား၏ ဘုန်းတော်ထွန်းတောက်သဖြင့်၊ သူတို့သည် အလွန်ကြောက်ရွံ့ခြင်းသို့ရောက်ကြ၏။
¹⁰ကောင်းကင်တမန်ကလည်း၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိကြနှင့်။ လူအပေါင်းတို့သည် အလွန်ဝမ်းမြောက် ဝမ်း သာစရာသိတင်းကို ငါသည်သင်တို့အား ကြားပြောရ၏။
¹¹ယနေ့တွင် ဒါဝိဒ်မြို့၌ သခင်ခရစ်တော်တည်းဟူသော ကယ်တင်သောအရှင်သည် သင်တို့အဘို့အလို ငှါ ဘွားမြင်ခြင်းကိုခံတော်မူပြီ။
¹²သင်တို့သည် အဘယ်နိမိတ်ဖြင့် သိရမည်နည်းဟူမူကား၊ သူငယ်သည်အဝတ်နှင့် ပတ်ရစ်၍ နွားစာ ခွက်၌ သိပ်ထားလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ကြလိမ့်မည်ဟု ဆိုပြီးလျှင်၊
¹³ထိုကောင်းကင်တမန်နှင့်အတူ ကောင်းကင် ဗိုလ်ခြေအများတို့သည် ချက်ခြင်းထင်ရှား၍၊
¹⁴ကောင်းကင်ဘဝဂ်ဝယ် ဘုရားသခင်သည် ဘုန်းကြီးတော်မူစေသတည်း။ မြေကြီးပေါ်၌ ငြိမ်သက်ခြင်း ရှိစေသတည်း။ လူတို့အား မေတ္တာကရုဏာရှိစေသတည်းဟုဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်း၍မြွက်ဆိုကြ၏။
¹⁵ကောင်းကင်တမန်တို့သည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ပြန်ကြပြီးမှ သိုးထိန်းတို့က၊ ငါတို့သည် ဗက်လင်မြို့သို့ သွားကြကုန်အံ့။ ထာဝရဘုရားသည် ဘော်ပြတော်မူသော ဤအမှုအရာကို ကြည့်ကြကုန်အံ့ဟု အချင်းချင်း ပြောဆိုပြီးလျှင်၊
¹⁶အလျင်အမြန်သွား၍ မာရိနှင့်ယောသပ်ကို၎င်း၊ နွားစားခွက်၌ သိပ်ထားလျက်ရှိသောသူငယ်ကို၎င်း တွေ့ကြ၏။
¹⁷တွေ့မြင်ပြီးမှ မိမိတို့ကြားသောထိုသူငယ်၏ အကြောင်းစကားကို အနှံ့အပြားပြောကြ၏။
¹⁸သိုးထိန်းတို့ပြောသောစကားကိုကြားသော သူရှိသမျှုတို့သည် အံ့ဩခြင်းရှိကြ၏။
¹⁹မာရိသည်ထိုအကြောင်းအရာအလုံးစုံတို့ကို မှတ်ကျုံး၍ စဉ်းစားဆင်ခြင်လျက်နေ၏။
²⁰သိုးထိန်းတို့သည်လည်း မိမိတို့အားပြောနှင့်သည်အတိုင်း ကြားမြင်သမျှသော အကြောင်းအရာကို ထောက်၍၊ ဘုရားသခင်ကို အံ့ဩချီးမွမ်းလျက် ပြန်သွားကြ၏။

၂:၁–၂၀။ ယေရှုမွေးဖွားခြင်း။ လုကာသည် ယေရှု၏ မွေးဖွားခြင်းကို ဧမရာတ် ဩဂုတ္တုမင်း၏ အုပ်စိုးစံရာကာလတွင် ရက်စွဲထားသည် (အပိုဒ် ၁၊ ဘီစီ ၂၇ မှ အေဒီ ၁၄)။ ယောဟန်မွေးဖွားပြီး ခြောက်လခန့်အကြာနှင့် ဟေရုဒ်မင်းကြီး သေဆုံးခြင်းမတိုင်မီ (ဘီစီ ၄ နွေဦးရာသီ) တွင် ဖြစ်သည် (၁:၅)။ ဤသီးခြားလူဦးရေစာရင်းကို ကွီရီနီးယပ်စ် ဆီးရီးယာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးအပြီး မှတ်တမ်းမရှိသော်လည်း ထိုအစောပိုင်းကာလ၏ အချက်အလက်များမှာ လုံလောက်စွာ မရှိပါ။ ဩဂုတ္တုမင်းသည် အင်ပါယာ၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို ပြန်လည်စီစဉ်ခဲ့ပြီး အင်ပါယာတစ်ဝှမ်း အခွန်အကောက်အတွက် အကဲဖြတ်မှုပြုခဲ့သည်ကို သိရှိရသည်။ ထို့ကြောင့် ဆီးရီးယားနှင့် ယုဒပြည်တွင် လူဦးရေစာရင်းကောက်ယူခြင်းကို ထိုအချိန်တွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ကွီရီနီးယပ်စ်သည် ဤဒေသတွင် စစ်ရေးခေါင်းဆောင်မှုကို ကိုင်စွဲထားပြီး ဤမတည်ငြိမ်သော အင်ပါယာနယ်မြေတွင် ဤကဲ့သို့သော လူဦးရေစာရင်းကို အုပ်ချုပ်ရန် အထူးသင့်လျော်သူဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့ လုပ်ငန်းသည် နောက်ပိုင်းလူဦးရေစာရင်းကဲ့သို့ ဂျူးများ၏ ပြင်းထန်သော ခုခံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်သည်ကို သိရှိရသည် (တမန်တော် ၅:၃၇)။

2:1–20. The Birth of Jesus. Luke dates the birth of Jesus to the reign of Caesar Augustus (v. 1; 27 B.C. to A.D. 14), placing it about six months after the birth of John (1:26, 36) and prior to Herod the Great’s death in 4 B.C. (1:5). While no record exists of this specific census (2:2) while Quirinius was governor of Syria, we do not have as much information as we would like of this early period. We do know that Augustus reorganized the administration of the empire and had an empire-wide tax assessment made. So a census in the Roman province of Syria and Judea might have been carried out at that time. Quirinius, who exercised military leadership over this area, was particularly well suited to administer such a census in this volatile region of the empire, inasmuch as an undertaking of this kind was liable to meet with stiff Jewish resistance, as we know occurred during a later census (Acts 5:37).

ထို့ကြောင့် ယောသပ်သည် မာရိနှင့်အတူ သူ၏ ဇာတိမြို့ ဗက်လင်သို့ ပြန်သွားခဲ့သည် (မိုင် ၇၀ ခန့် [၁၁၃ ကီလိုမီတာ] အကွာအဝေး၊ အနည်းဆုံး လေးငါးရက်လိုအပ်သည်)။ ရောမအခွန်စနစ်သည် ဒေသန္တရဖြစ်သောကြောင့် အခွန်စာရင်းတွင် မှတ်ပုံတင်ရန်ဖြစ်ပြီး သူသည် ဒါဝိဒ်၏ သားမြေးဖြစ်သည် (လုကာ ၂:၄၊ ၁ ဓမ္မရာဇနည်း ၁၇:၁၂ နှို့ယှဉ်ပါ)။ ရလဒ်အနေဖြင့် ယေရှုသည် မှန်ကန်သောနေရာ (မိက္ခာ ၅:၂) နှင့် မှန်ကန်သော မျိုးရိုးအဆက်ဆက် (ဥပမာ၊ ဟေရှာ ၉:၆–၇၊ ယေရမိ ၂၃:၅–၆) တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဣသရေလ၏ ဒါဝိဒ်မင်းဆက်နှင့်ပတ်သက်သော ပရောဖက်ပြုချက်များကို ပြည့်စုံစေခဲ့သည်။ လုကာသည် မာရိကို ယောသပ်၏ မင်္ဂလာဆောင်ဖော်အဖြစ် ဆက်လက်ရည်ညွှန်းထားဆဲဖြစ်သည် (လုကာ ၂:၅)။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် လက်ထပ်ပြီးစီးခြင်းမရှိသေးကြောင်း ညွှန်ပြပြီး မာရိကိုယ်ဝန်ရှိနေသော်လည်း လိင်ဆက်ဆံခြင်းမပြုရသေးကြောင်း ဖော်ပြသည်။ သူတို့ တကယ်လက်ထပ်ချိန်ကို ရှင်းလင်းစွာ မသိရပါ။ ပုံမှန်အားဖြင့် မင်္ဂလာဆောင်ဖော်မိန်းကလေးသည် မင်္ဂလာပွဲမတိုင်မီ မိဘများနှင့်အတူ နေထိုင်ရသည်။

So Joseph returned with Mary to his home city of Bethlehem (about a seventy-mile [113 km] journey requiring at least four or five days) to be registered on the tax rolls there because Roman taxation was administered locally and he was a descendant of David (Luke 2:4; cf. 1 Sam. 17:12). As a result, Jesus would be born in the right place (Mic. 5:2) and through the right line (e.g., Is. 9:6–7; Jer. 23:5–6) to fulfill the prophecies relative to Israel’s future Davidic king. Luke still refers to Mary as Joseph’s betrothed (Luke 2:5), indicating that they were not yet married, and despite the fact that Mary was pregnant, they had not yet had sexual relations. When they were actually married is not clear. Normally, a betrothed girl would continue to live with her parents until the wedding.

ဗက်လင်တွင်ရှိစဉ် မာရိသည် သားဦးကို မွေးဖွားခဲ့သည် (အပိုဒ် ၇)။ ထိုသားဦးသည် သားဦးအားလုံး၏ အခွင့်အရေးများကို ခံစားရသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၃:၂၊ တရားဟော ၂၁:၁၅–၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ ညီအစ်ကိုများနှင့် တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည် (ယောဟန် ၇:၂–၅)။ ဓမ္မဟောင်းကာလတွင်ပင် “သားဦး” ဆိုသည်မှာ ထင်ရှားကျော်ကြားမှုကို တိုးချဲ့အဓိပ္ပာယ်ရှိလာခဲ့သည်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သားဦးမဟုတ်သူများသည် သားဦးအစစ်ထက် အဆင့်အတန်းတူသို့မဟုတ် ပိုမိုမြင့်မားသည်ကို ခံစားခဲ့ကြသည် (ဥပမာ၊ ယာကုပ်၊ ယောသပ်၊ ဒါဝိဒ်)။ ထို့ပြင် ဒါဝိဒ်မင်းဆက်မယ်ရှိယနှင့် ဆက်စပ်၍လည်း သုံးသည် (ဆာလံ ၈၉:၂၇၊ ဇာခရိ ၁၂:၁၀ နှို့ယှဉ်ပါ)။ ကျမ်းသစ်စာရေးဆရာများသည် ဤတိုးချဲ့အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ယေရှုကို အာဒံသစ်အဖြစ် (ကောလောသဲ ၁:၁၅၊ ဟေဗြဲ ၁:၆) နှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ ညီအစ်ကိုများအကြား ထင်ရှားသူ (လုကာ ၈:၂၁) နှင့် အသင်းတော်အတွင်း (ရောမ ၈:၂၉၊ ဟေဗြဲ ၂:၁၁ နှို့ယှဉ်ပါ) အပြင် ထူးခြားသော ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းတွင် (ကောလောသဲ ၁:၁၈၊ ဗျာဒိတ် ၁:၅) အသုံးပြုကြသည်။

While in Bethlehem, Mary gave birth to her firstborn Son (v. 7), and He received all the privileges of the firstborn (see Ex. 13:2; Deut. 21:15–17), which may explain some of the tensions he later had with His brothers (John 7:2–5). Already in OT times, the term “firstborn” came to have the extended meaning of preeminence. This is understandable in view of prominent figures who, though not physically the firstborn son, received a status similar to or even greater than the true firstborn (e.g., Jacob, Joseph, and David). The term also appears in connection with the coming Davidic king (Ps. 89:27; cf. Zech. 12:10). It is in this extended sense of preeminence that other NT writers use “firstborn” to describe Jesus’s role as the new Adam (Col. 1:15; Heb. 1:6) and as the leading figure among His spiritual siblings (Luke 8:21) and within the church (Rom. 8:29; cf. Heb. 2:11), as well as to describe the uniqueness of His resurrection (Col. 1:18; Rev. 1:5).

လုကာ ၂:၇ အရ မာရိသည် ကလေးငယ်ကို အထည်ဖြင့် ထည့်ထားပြီး တိရစ္ဆာန်စာကျွေးရာ ကျောက်အိုးထဲတွင် လှဲချခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ katalyma တွင် နေရာမရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤကတ္တလီမာကို တစ်ခါတစ်ရံ “တည်းခိုရိပ်သာ” သို့မဟုတ် “နေရာထိုင်ခင်း” ဟု ဘာသာပြန်သည်။ ကတ္တလီမာသည် ဧည့်ခန်းကို ပို၍သုံးလေ့ရှိသည်။ “တည်းခိုရိပ်သာ” အတွက် ဂရိစကားမှာ pandocheion ဖြစ်ပြီး လုကာ ၁၀:၃၄ တွင်သာ တွေ့ရသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ သူတို့သည် ဧည့်ခန်းမရရှိဘဲ နောက်ဆုံး အိမ်၏ တိရစ္ဆာန်နေရာတွင် တိရစ္ဆာန်များနှင့်အတူ နေခဲ့ရသည်။ ဗက်လင်တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသန တူးဖော်မှုများအရ လယ်သမားအိမ်များသည် လိုဏ်ဂူများအဖြစ် စတင်ခဲ့သည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ထိုဂူများကို မိသားစုတိရစ္ဆာန်များ ထားရန် သုံးပြီး ဂူအထက်တွင် အိမ်ကို ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယေရှုကို ဂူတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်ဟု အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အချို့ အခိုင်အမာပြောဆိုရခြင်း အကြောင်းဖြစ်နိုင်သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ယေရှုသည် “အသက်၏မုန့်” (ယောဟန် ၆:၃၅) ဖြစ်တော်မူပြီး ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် “မုန့်အိမ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ဗက်လင်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး စားနပ်ရိက္ခာပေးရာ ကျောက်အိုးထဲတွင် လှဲချခဲ့သည်။

According to Luke 2:7, Mary wrapped the newborn baby in cloth (cf. Ezek. 16:4) and set Him in a manger (a stone feeding trough for animals) because there was no room available for them in the katalyma—sometimes translated as “inn” or “lodging place.” Katalyma more commonly refers to a lodging-room and even to a “guest room.” The Greek term for “inn” is pandocheion, used only in Luke 10:34. In any case, the couple could not find a guest room and finally settled for a place in the animal quarters of a house, in the company of animals. Archeological excavations in Bethlehem indicate that many peasant homes began as caves. Over time these caves were used to house the family’s animals, while a home was built over the cave itself. This may explain why some early Christians claimed Jesus was born in a cave. Whatever the case, Jesus, “the bread of life” (John 6:35), was born in Bethlehem, which in Hebrew means “house of bread,” and laid in a manger, a place from which food was supplied.

သိုးထိန်းများသည် ဣသရေလအတွင်း အထင်အရှားရှုတ်ချခံရပြီး ခွဲခြားဆက်ဆံခံရသော လူတန်းစားဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းဂျူးစာပေများတွင် လောင်းကစားသမားများနှင့် အခွန်ကောက်သူများနှင့် အတူတူစာရင်းသွင်းထားသည်။ သို့သော် ကျမ်းစာပုံရိပ်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် အပြုသဘောဆောင်သည် (ဥပမာ၊ ၁ ဓမ္မရာဇနည်း ၁၆:၁၁–၁၃)၊ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတို့ကို ဂရုစိုက်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည် (ဆာလံ ၂၃၊ ယေဇကျေလ ၃၄:၁၁–၁၆၊ လုကာ ၁၅:၄–၇၊ ယောဟန် ၁၀:၁၁–၁၆ နှို့ယှဉ်ပါ)။ အလားတူပင် ခရစ်တော်ကလေး မွေးဖွားခြင်းကို ကောင်းကင်တမန်များက ကြေညာခဲ့သော သိုးထိန်းများကို အပြုသဘောဖြင့် တင်ပြထားသည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် ကတိထားတော်မူသော နိမိတ်လက္ခဏာကို ယုံကြည်ခဲ့ပြီး သိုးအုပ်များကို ထားခဲ့ကာ ကလေးငယ်ကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ ထို့ပြင် သူတို့မြင်ခဲ့ရသမျှနှင့် ကြားခဲ့ရသမျှကို အခြားသူများအား ပြန်လည်ကြေညာခဲ့သည် (လုကာ ၂:၁၅–၁၇)။

The shepherds belonged to a despised and marginalized class within Israel, listed in later Jewish writings alongside gamblers and tax collectors. The biblical picture of the occupation, however, is generally quite positive (e.g., 1 Sam. 16:11–13), even symbolizing God’s care for His people (Ps. 23; Ezek. 34:11–16; Luke 15:4–7; cf. John 10:11–16). Similarly, those to whom the angels announced the birth of the Christ child are positively presented because they believed the promised sign, left their flocks in order to find the baby, and made known to others what they had seen and heard (Luke 2:15–17).

ယေရှု၏ မွေးဖွားချိန်အတိအကျကို မသိရသော်လည်း လုကာသည် ဟေရုဒ်သေဆုံးမှု ဘီစီ ၄ နွေဦးရာသီမတိုင်မီ ထားသည်။ အခွန်နှင့်ဆက်စပ်သော လူဦးရေစာရင်းကို ရိတ်သိမ်းပြီးနောက် ဇွန်လလွန်ချိန်တွင် စီစဉ်ဖွယ်ရှိပြီး ညအချိန်တွင် သိုးထိန်းများ လယ်ကွင်းပြင်တွင် နေထိုင်နေဆဲဖြစ်ခြင်းက ဘီစီ ၅ ခန့် အောက်တိုဘာလအထိ ပူနွေးသောလများကို ညွှန်ပြသည် (မဿဲ ၂:၁၆ နှို့ယှဉ်ပါ)။

The exact time of Jesus’s birth is unknown, though Luke places it prior to Herod’s death in the spring of 4 B.C. A census connected with taxation would likely have been scheduled sometime after June, when the harvest would be complete, and the shepherds remaining out in the fields at night (v. 8) suggest the warmer months up through October of about 5 B.C. (cf. Matt. 2:16).

ဤကျမ်းချွန်တွင် သခင်ဘုရား၏ ကောင်းကင်တမန်ဟု မည်သူဖြစ်သည်ကို မဖော်ပြထားသော်လည်း ဒံယေလအား သတင်းစကားယူဆောင်ခဲ့ပြီး ဇာခရိအား ယောဟန်မွေးဖွားခြင်း၏ သတင်းကောင်းကို ယူဆောင်ခဲ့သော ဂါဘြိယေလကောင်းကင်တမန်ပင် သိုးထိန်းများအား ခရစ်တော်မွေးဖွားခြင်း၏ သတင်းကောင်းကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်ဟု ယူဆရန် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သည် (၁:၁၁၊ ၁၉၊ ဗျာဒိတ် ၁၄:၆၊ ၇ နှို့ယှဉ်ပါ)။ ဟေရှာယသည် ဣသရေလ နှိပ်စက်ခံရာမှ ပြန်လာခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ သတင်းကောင်းကြေညာခြင်းကို ဖော်ပြသည် (ဟေရှာ ၄၀:၉၊ ၅၂:၇၊ ၆၀:၆၊ ၆၁:၁)။ လုကာသည် ယေရှု၏ အဓိကအခြေခံအဖြစ် ဤစာအုပ်ကို တင်ပြသည် (လုကာ ၄:၁၈–၂၁)။ ထို့ကြောင့် ဧဝံဂေလိတွင် euangelizomai ကို လုကာတွင် ဆယ်ကြိမ်တွေ့ရပြီး တစ်ကြိမ်သာ အခြားတွင်တွေ့ရသည် (မဿဲ ၁၁:၅၊ လုကာ ၇:၂၂ နှင့် အပြိုင်ဖြစ်သည်)။ ကောင်းကင်တမန်သည် ယေရှုကို အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝသော စကားလုံးသုံးခွန်းဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကယ်တင်ရှင်အဖြစ်ဖြင့် ဣသရေလ၏ လွတ်မြောက်ခြင်းမျှော်လင့်ချက်ကို ပြည့်စုံစေမည်။ သို့သော် အတိအကျမသိရသေးပါ။ ဇာခရိသည် ဣသရေလကို ရန်သူများမှ ကယ်တင်ခြင်းကို မြင်ယောင်ခဲ့သည် (၁:၇၁၊ အပိုဒ် ၆၉၊ ၇၄ နှို့ယှဉ်ပါ)။ ယောဟန်ခရစ်ဝင်သည်လည်း ကယ်တင်ခြင်းကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ မျှော်လင့်ခဲ့သည် (၃:၁၇၊ ၇:၂၀ နှို့ယှဉ်ပါ)။ သို့သော် ယေရှုသည် ဆုံးရှုံးသူများကို ရှာဖွေခြင်းအားဖြင့် တစ်ဦးချင်းအတွက် ကယ်တင်ခြင်းကို လက်လှမ်းမီစေမည် (၁၉:၉–၁၀)။ ခရစ်တော်အဖြစ် (ဟေဗြဲ၊ မရှိယခ်၊ “မယ်ရှိယ”) သည် နှစ်ခြင်းခံချိန်တွင် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် ဘိသိက်ခံရခြင်းဖြစ်သည် (တမန်တော် ၁၀:၃၈)။ လူကြိုက်များသော ဒါဝိဒ်မျှော်လင့်ချက်များကို မဖြည့်ဆည်းဘဲ ဆင်းရဲသားများအား ဧဝံဂေလိတရားကို ဟောပြောရန်နှင့် အကျဉ်းသားများအတွက် aphesis ကို ကြေညာရန်ဖြစ်သည် (လုကာ ၄:၁၈)။ ဤစကားလုံးကို များသောအားဖြင့် “လွတ်မြောက်ခြင်း” သို့မဟုတ် “လွတ်လပ်ခြင်း” ဟု ဘာသာပြန်သော်လည်း ကျမ်းသစ်တွင် အပြစ်လွှတ်ခြင်းအတွက် ပုံမှန်သုံးသော စကားလုံးဖြစ်သည် (၁:၇၇၊ ၃:၃၊ ၂၄:၄၇၊ တမန်တော် ၂:၃၈ စသည်တို့တွင် အသုံးပြုပြီးဖြစ်သည်)။ ယေရှုကယ်တင်သော စစ်မှန်သောရန်သူမှာ အပြစ်နှင့် ထိုမှဖြစ်ပေါ်လာသော သေခြင်းဖြစ်သည်။ သခင်ဘုရားအဖြစ် (လုကာ ၂:၁၁၊ ဂရိ kyrios၊ ဓမ္မဟောင်းဂရိဘာသာပြန်တွင် ဟေဗြဲအမည် ယေဟောဝါအတွက် မကြာခဏသုံးသည်) ယေရှုသည် ဘုရားသခင်ဖြစ်တော်မူကြောင်း ပုံဖော်သည် (ဆာလံ ၂:၂ နှို့ယှဉ်ပါ)။ ယေရှု၏ အမှုတော်သည် မျှော်လင့်ထားသော ဒါဝိဒ်မင်းထက် ကျော်လွန်မည် (လုကာ ၂၀:၄၁–၄၄)။

Though this passage does not tell us who the angel of the Lord (Luke 2:9) was, it is reasonable to conclude that the same angel, Gabriel, who had brought messages to Daniel and good tidings/news (euangelizomai) of John’s birth (1:11, 19) to Zacharias, also brought the good tidings/news (2:10; same verb) of Christ’s birth to the shepherds (cf. Rev. 14:6, 7). Isaiah describes a proclamation of good news in the context of Israel’s return from exile (Is. 40:9; 52:7; 60:6; 61:1), a book that Luke presents as forming the foundation of Jesus’s teaching and healing ministry (Luke 4:18–21). So it is not surprising that ten of the eleven occurrences of euangelizomai in the Gospels are in Luke (the other occurrence, in Matt. 11:5, parallels Luke 7:22). The angel used three words full of meaning to describe Jesus. As Savior, He would fulfill Israel’s hopes of deliverance, but what exactly this means is left unexplained. Zacharias envisioned Israel being saved from their enemies (1:71; cf. vv. 69, 74), and John the Baptist likewise anticipated salvation in a more universal sense (3:17; cf. 7:20), but Jesus would bring salvation within the reach of each individual by seeking the lost (19:9–10). As Christ (Heb., mashiakh, “Messiah”), Jesus was anointed by the Holy Spirit at His baptism (Acts 10:38), not to fulfill popular Davidic hopes but to proclaim the good news (gospel) to the poor and to proclaim aphesis for the captives (Luke 4:18). This word is usually translated as “liberty” or “freedom,” but it is also the usual NT word for forgiveness (used already in 1:77 and 3:3; also in 24:47; Acts 2:38; etc.). The real enemy from which Jesus saves is sin and the death that results from it. As Lord (Luke 2:11; Greek kyrios, often used in the Greek translation of the OT for the Hebrew name Yahweh), Jesus embodies who God is (cf. Ps. 2:2). Jesus’s work would exceed that of the expected and the coming David (Luke 20:41–44).

ယေရှု၏ ဝန်ကြီးအမှုကာလတွင် ဂျူးများသည် သူ၏ မယ်ရှိယအရည်အချင်းကို သက်သေပြရန် နိမိတ်လက္ခဏာတောင်းခဲ့ကြသည် (လုကာ ၁၁:၁၆)။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် နိမိတ်လက္ခဏာကို ပေးပြီးဖြစ်သည် (ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော သင်္ကေတကို ညွှန်ပြသည်)။ အထည်မျှသာ ထည့်ထားသော ကလေးငယ်ကို ကျောက်အိုးထဲတွင် လှဲချထားခြင်းဖြစ်သည် (၂:၁၂)။ လုကာသည် ဆက်စပ်မှုကို ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြသော်လည်း စာဖတ်သူများသည် အထည်များနှင့် ယူဆရသော ကျောက်အိုးတွင် ယေရှု၏ ယဇ်ပွဲခံသေဆုံးခြင်းနှင့် ကျောက်ဂူတွင် သင်္ဂြိုဟ်ရန် အထည်ထည့်ခြင်းကို နှိုင်းယှဉ်တွေ့မြင်ခဲ့ကြသည်။ ကံမကောင်းစွာဖြင့် ဣသရေလခေါင်းဆောင်များပင် သူတို့နေထိုင်ခဲ့သော ကာလ၏ အရေးပါမှုကို အများစုမသိရှိကြပါ (မဿဲ ၁၆:၁–၃)။ ကောင်းကင်တမန်၏ ကြေညာချက်ပြီးနောက် ကောင်းကင်တမန်များစွာ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည် (လုကာ ၂:၁၅ နှို့ယှဉ်ပါ)။

During Jesus’s ministry, the Jews asked Him to give them a sign to prove His messianic credentials (Luke 11:16), but God had already given them a sign (which suggests a deeper symbolism): the placement of a baby wrapped only in strips of cloth, lying in a manger (2:12). Although Luke does not make the connection explicit, readers have long discerned in the cloth strips and presumed stone bed overtones of Jesus’s sacrificial death and wrapping for burial in a stone tomb. Unfortunately, even Israel’s leaders were largely unaware of the significance of the times in which they lived (Matt. 16:1–3). After the angel’s announcement, a multitude of angels appeared (cf. Luke 2:15).

ကောင်းကင်တမန်များကို «plēthos» ဟုခေါ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ «အပေါင်းအဖော်»၊ «ကောင်းကင်ဗိုလ်ခြေအရှင်» သို့မဟုတ် «စစ်တပ်» ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၃၊ ဆာလံ ၁၄၈:၂၊ ဧဖက် ၆:၁၂ နှင့် ကိုးကားပါ)။ သို့ရာတွင် သူတို့သည် ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းရင်း လူသားတို့အတွက် «ငြိမ်သက်ခြင်း» ကို ကြေညာခဲ့ကြသည်။ အမှန်မှာ ကောင်းကင်ဘုံ၌ စတင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာမြေပေါ်သို့ ပျံ့နှံ့လာသော စစ်ပွဲ (ဗျာဒိတ် ၁၂:၇-၉) သည် ဘုရားသခင်နှင့် ငြိမ်သက်ခြင်း၏ သတင်းစကောင်း (ရောမ ၅:၁) အားဖြင့်၊ ကားတိုင်ပေါ်တွင် ပြုတော်မူမည့် အစားထိုးရွေးနုတ်ခြင်းကံ (ယောဟန် ၁၂:၃၁-၃၂) အားဖြင့်၊ «ငြိမ်သက်ခြင်း၏ မင်းသား» (ဟေရှာယ ၉:၆) အားဖြင့် အဆုံးအဖြတ်အနိုင်ရရှိတော့မည် ဖြစ်သည်။ ပဌမအကြိမ် ကြွလာခြင်းတွင် ဤကောင်းကင်တမန်ကြေညာချက်သည် ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းခြင်း၊ ဘုန်းထင်ရှားစေခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်နှင့်အလားတူပင်၊ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်းမတိုင်မီ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင်လည်း ဤနည်းအတိုင်း စတင်ထားသည် (ဗျာဒိတ် ၁၄:၇)။ လုကာ ၂:၁၄ ၏ နောက်ဆုံးစကားစုသည် ဤငြိမ်သက်ခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းပြခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ «လူတို့အပေါ် ကျေးဇူးပြုတော်မူခြင်း» ဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ် အခြားလက်ရေးစာမူများတွင်မူ «ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော် သက်ရောက်သော သူတို့အပေါ်တွင်သာ ငြိမ်သက်ခြင်း ရှိစေသတည်း» ဟု ကန့်သတ်ထားသည်။ ပထမအချက်က ခရစ်တော်သည် လူတိုင်းကို ကရွေးနုတ်ရန် ကြွလာသည်ဟု အလေးပေးသည် (၁ တိမောသေ ၂:၄၊ တိတု ၂:၁၁ နှင့် ကိုးကားပါ)။ ဒုတိယအချက်ကမူ ဤကယ်တင်ခြင်းကို ကိုယ်တိုင်လက်ခံသူများသာလျှင် စစ်မှန်သော ငြိမ်သက်ခြင်းကို ရရှိနိုင်သည်ဟု အလေးပေးသည် (လုကာ ၁၀:၅-၆၊ ဟေရှာယ ၅၇:၁၉-၂၁၊ ယောဟန် ၁၄:၂၇ နှင့် ကိုးကားပါ)။ နှစ်မျိုးစလုံးသည် မှန်ကန်သည်။ ထို့ကြောင့် တစ်မျိုးမျိုးကိုသာ ရွေးချယ်ရန် မလိုအပ်ပေ။

The angels are called a plēthos—“company,” “host,” or “army” (v. 13; cf. Ps. 148:2; Eph. 6:12)—and yet in their praise to God they announced “peace.” In fact, the war that began in heaven and then spread to the earth (Rev. 12:7–9) was about to be decisively won through a message of peace with God (Rom. 5:1) by means of the substitutionary atonement to be made on the cross (John 12:31–32) by the “Prince of Peace” (Is. 9:6). Just as this angelic announcement at the First Advent began with praising and giving glory to God (Luke 2:14), in Revelation, a similar proclamation just prior to the Second Advent begins this same way (Rev. 14:7). The last phrase of Luke 2:14 either elaborates on what this message of peace means—“goodwill toward men”—or, as in other manuscripts, it limits peace to “those on whom his [God] favor rests.” The first emphasizes that Christ came to save all (cf. 1 Tim. 2:4; Titus 2:11), while the second emphasizes that peace can really come only to those who accept this salvation as their own (Luke 10:5–6; cf. Is. 57:19–21; John 14:27). Both are true, and perhaps it is not necessary to choose between them.

It is important to ponder whether we are any more ready today for Jesus to come than Israel was then. Certainly the shepherds were, as their response makes manifest (Luke 2:15–18, 20). They not only went to see but went quickly (v. 16). They not only made known what they saw but spread the news abroad, making it widely known. More than just sharing their experience, the shepherds relayed the message spoken to them about the Child (v. 17) as Savior, Christ, and Lord. The reaction of the people to the witness of the shepherds in v. 18—ethaumasan (from thaumazō, “to wonder,” “to be amazed,” “to marvel”)—anticipated strikingly similar reactions of the people to the things that Jesus said and did (see, e.g., 4:22; 9:43; 20:26).

ယနေ့ခေတ်တွင် ယေရှုခရစ်တော် ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာရန် ငါတို့သည် ထိုအချိန်က ဣသရေလလူမျိုးထက် ပိုမိုအဆင်သင့်ဖြစ်နေပြီလောဟု ဆင်ခြင်သုံးသပ်ရန် အရေးကြီးသည်။ သို့ရာတွင် သိုးထိန်းများကား ဧကန်အမှန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေခဲ့သည်။ သူတို့၏ တုံ့ပြန်မှုက ထင်ရှားစွာ သက်သေခံထားသည် (လုကာ ၂:၁၅-၁၈၊ ၂၀)။ သူတို့သည် ကြည့်ရှုရန်သာ မသွားကြဘဲ အလျင်အမြန် သွားကြသည် (အပိုဒ် ၁၆)။ သူတို့သည် မြင်တွေ့ရသမျှကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဟောပြောကြရုံသာမက ကလေးအတွက် သူတို့အား ပြောကြားခဲ့သော သတင်းစကားကိုပါ ဖြန့်ချီခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၁၇)။ ဆိုလိုသည်မှာ ထိုကလေးသည် ကယ်တင်ရှင်၊ ခရစ်တော်၊ သခင်ဘုရား ဖြစ်သည်ဟူသော သတင်းစကားကို ဖြန့်ချိခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ သိုးထိန်းများ၏ သက်သေခံချက်ကို လူများ၏ တုံ့ပြန်မှု—«ethaumasan» (thaumazō မှဆင်းသက်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ အံ့ဩသည်။အံ့အားသင့်သည်။ နောင်အခါ ယေရှုပြောဆိုတော်မူသမျှ၊ ပြုတော်မူသမျှကို လူများ တုံ့ပြန်ပုံနှင့် အလွန်ဆင်တူသည် (ဥပမာ၊ လုကာ ၄:၂၂၊ ၉:၄၃၊ ၂၀:၂၆ ကို ကြည့်ပါ)။

Luke describes Mary’s reaction somewhat differently—understandable in view of her knowing how special this child was. She synetērei (from syntēreō)—“kept” or “treasured up”—all these things and pondered them in her heart (2:19). This Greek word appears only three times in the NT. Here it refers to preserving information in the mind for careful analysis. Mary seems to have been gathering up as much true and reliable information about her Child as possible, perhaps mentally comparing these things with messianic passages in the OT in order to understand the nature of the work Jesus would do. Luke likely wrote his note about Mary to encourage readers similarly to ponder the meaning of these things (cf. 1:66; 2:51; 3:15). In sharp contrast to Mary’s quiet musings, the shepherds were openly glorifying and praising God for all that they had been privileged to witness (2:20).

²¹ထိုသူငယ်အား အရေဖျားလှီးခြင်းကို ပေးရသောနေ့တည်းဟူသော ရှစ်ရက်မြောက်သောနေ့ရောက် လျှင်၊ ပဋိသန္ဓေစွဲတော်မမူမှီ ကောင်းကင်တမန် မှည့်သော ယေရှုအမည်ဖြင့် မှည့်ကြ၏။

²²ထိုနောက် မောရှေ၏ ပညတ်တရားအတိုင်း စင်ကြယ်ခြင်းကိုပြုရသော နေ့ရက်စေ့သောအခါ၊ မိဘတို့ သည် သူငယ်ကို ယေရှုရှလင်မြို့သို့ ဆောင်သွား၍၊
²³သားဦးယောက်ျားအပေါင်းတို့သည် ဘုရားအဘို့ သန့်ရှင်းရကြ၏ဟု ထာဝရဘုရား၏ ပညတ္တိကျမ်းလာ သည်နှင့်အညီ၊ ထာဝရဘုရားအား ဆက်ကပ်ပြီးမှ၊
²⁴ခိုနှစ်ကောင်ဖြစ်စေ၊ ချိုးကလေးနှစ်ကောင်ဖြစ်စေ၊ တခုခုကိုပူဇော်ရမည်ဟု ထာဝရဘုရား၏ ပညတ္တိ ကျမ်းလာပြန်သည်နှင့်အညီ ယဇ်ပူဇော်ကြ၏။
²⁵ထိုအခါ ရှုမောင်အမည်ရှိသော သူတယောက်သည် ယေရုရှလင်မြို့၌ရှိ၏။ ထိုသူသည် ဖြောင့်မတ် သောသူ၊ တရားကိုရိုသေသောသူ၊ ဣသရေလအမျိုး၏ သက်သာခြင်းအကြောင်းကို မြော်လင့်သောသူဖြစ်၏။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် သူ့အပေါ်၌ တည်သည်ဖြစ်၍၊
²⁶သူသည်ထာဝရဘုရား၏ ခရစ်တော်ကိုမမြင်မှီ သေရဟုဗျာဒိတ်တော်ကိုရ၏။
²⁷ထိုအခါသူသည် ဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် ဗိမာန်တော်သို့သွား၍၊ မိဘတို့သည် သူငယ်ယေရှုကို ပညတ် တရားထုံးတမ်းအတိုင်းပြုခြင်းငှါ ဆောင်သွားစဉ်တွင်၊
²⁸ရှုမောင်သည်ယေရှုကို လက်နှင့်ချီပိုက်၍၊
²⁹ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမွမ်းလျက်၊ အစိုးရတော်မူသောအရှင်၊ ဗျာဒိတ်တော်အတိုင်း ကိုယ် တော်၏ကျွန်သည် ငြိမ်ဝပ်စွာ စုတေ့ရသောအခွင့်ကို ကိုယ်တော်သည် ယခုတွင်ပေးတော်မူ၏။
³⁰ကိုယ်တော်၏လူ ဣသရေလအမျိုးကို ချီးမြှောက်စေခြင်းငှါ၎င်း၊ တပါးအမျိုးသားတို့ကို လင်းစေခြင်း ငှါ၎င်း၊ လူအမျိုးမျိုးတို့ရှေ့မှောက်၌ ပြင်ဆင်တော်မူသောအလင်းတည်းဟူသော ကယ်တင်သောသခင်ကို အကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်မျက်စိနှင့်မြင်ရပါ၏ဟု မြွက်ဆို၏။
³¹ကိုယ်တော်၏လူ ဣသရေလအမျိုးကို ချီးမြှောက်စေခြင်းငှါ၎င်း၊ တပါးအမျိုးသားတို့ကို လင်းစေခြင်း ငှါ၎င်း၊ လူအမျိုးမျိုးတို့ရှေ့မှောက်၌ ပြင်ဆင်တော်မူသောအလင်းတည်းဟူသော ကယ်တင်သောသခင်ကို အကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်မျက်စိနှင့်မြင်ရပါ၏ဟု မြွက်ဆို၏။
³²ကိုယ်တော်၏လူ ဣသရေလအမျိုးကို ချီးမြှောက်စေခြင်းငှါ၎င်း၊ တပါးအမျိုးသားတို့ကို လင်းစေခြင်း ငှါ၎င်း၊ လူအမျိုးမျိုးတို့ရှေ့မှောက်၌ ပြင်ဆင်တော်မူသောအလင်းတည်းဟူသော ကယ်တင်သောသခင်ကို အကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်မျက်စိနှင့်မြင်ရပါ၏ဟု မြွက်ဆို၏။
³³ထိုစကားများကို ယောသပ်နှင့်မယ်တော်သည် ကြားလျှင် အံ့ဩခြင်းရှိကြ၏။
³⁴ရှုမောင်သည်လည်း သူတို့ကိုကောင်းကြီးပေး၍ မယ်တော်မာရိအား၊ ဤသူငယ်ကား ဣသရေလလူ အများလဲမည်အကြောင်း၊ အများထမည်အကြောင်း၊ လူအများတို့၏အကြံအစည်ကို ထင်ရှားစေခြင်းငှါ ငြင်းခုံ စရာဖြစ်မည်အကြောင်း ခန့်ထားသောသူဖြစ်၏။
³⁵ထိုမှတပါး သန်လျက်သည် သင်၏စိတ်နှလုံးကို ခွင်းလိမ့်မည်ဟု မြွက်ဆို၏။
³⁶အာရှာအမျိုးဖြစ်သော ဖနွေလ၏သမီး၊ အန္နအမည်ရှိသော ပရောဖက်မတယောက်ရှိ၏။ သူသည် ပျိုသောအရွယ်မှစ၍ ခုနစ်နှစ်သောလင်နှင့် နေပြီးလျှင်၊
³⁷အသက်ကြီးရင့်၍ အနှစ်ရှစ်ဆယ်လေးနှစ်ခန့်မျှ တိုင်တိုင်မုတ်ဆိုးမဖြစ်လျက်၊ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် အစာ ရှောင်ခြင်းအားဖြင့် နေ့ညဉ့်မပြတ် ဘုရားဝတ်ကိုပြု၍ ဗိမာန်တော်နှင့် မခွါဘဲနေ၏။
³⁸သူသည်လည်း ထိုခဏခြင်းတွင်ဝင်၍ ထာဝရဘုရား၏ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမွမ်းလေ၏။ ယေရုရှလင်မြို့ ၌ ရွေးနှုတ်ခြင်းအရာကို မြော်လင့်သောသူအပေါင်းတို့အား ထိုသူငယ်၏ အကြောင်းကို ပြောလေ၏။
³⁹မိဘတို့သည် ထာဝရဘုရား၏ ပညတ်တရားအတိုင်း ပြုရသမျှတို့ကို အကုန်အစင်ပြုပြီးမှ၊ ဂါလိလဲ ပြည်၊ နာဇရက်အမည်ရှိသော မိမိတို့ မြို့သို့ပြန်ကြ၏။
⁴⁰သူငယ်သည်လည်းကြီးပွား၍ပညာဥာဏ်သတ္တိနှင့် ပြည့်စုံ၏။ ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်သည်လည်း သူ့အပေါ်၌တည်၏။

၂:၂၁–၄၀။ ယေရှုကို ဗိမာန်တော်၌ ဆက်ကပ်ခြင်း။ လုကာသည် ယေရှုကို အချိန်တင်သော် နှလုံးဖြတ်ခြင်း၊ နာမတပ်ခြင်း၊ ဆက်ကပ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်၏ အနာဂတ်အမှုတော်ကို ပရောဖက်ပြုချက်အားဖြင့် ဟောကြားခဲ့သည်မှာ လုကာ ၁:၅၇–၈၀ တွင် ယောဟန်ကို အချိန်တင်သော် နှလုံးဖြတ်ခြင်းနှင့် နာမတပ်ခြင်း၊ ထို့အတူ ပရောဖက်ပြုချက်နှင့် ကိုက်ညီသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ယောဟန်နှင့် ယေရှုတို့၏ မွေးဖွားခြင်းသည် အချင်းချင်း ဖြည့်စွမ်းသည့်ပုံစံအတိုင်း (သူတို့၏ အမှုတော်များလည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်လိမ့်မည်၊ လုကာ ၃:၁၆) ငယ်ဘဝကာလ အတွေ့အကြုံများလည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရှိမုန် (၂:၂၅) နှင့် အန္နာက လူအများအား ဟောပြောခဲ့သူများ (၂:၃၈) တို့၏ စောင့်ဆိုင်းမှုကို နှစ်ကြိမ်ဖော်ပြထားရာ ယေရှုက ယူဆောင်လာသော မယ်ရှိယပြည့်စုံခြင်း၏ ထူးခြားမှုကို အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ ရှစ်ရက်ကြာပြီးနောက် (“ရှစ်ရက်မြောက်နေ့” နှင့်ညီမျှသည်) အရေဖျားလှီးခြင်း၏ အရေးပါမှုနှင့် ဂါဗြေလ၏ အမိန့်ကို နာခံသည့်အနေဖြင့် ပေးထားသော “ယေရှု” ဟူသော အမည်၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့်ပတ်သက်၍ အသီးသီး ၁:၅၉ နှင့် ၁:၃၁ ကိုကြည့်ပါ။

2:21–40. The Presentation of Jesus in the Temple. Luke’s description of the circumcising, naming, and dedicating of Jesus, as well as the prophetic forecast of His future ministry, corresponds to the circumcising and naming of John and a similar prophetic forecast in Luke 1:57–80. In other words, just as the birth of John and Jesus were complementary (as would be their respective ministries; Luke 3:16), so also were their early childhood experiences. In addition, however, there are two mentions of expectant waiting—by Simeon (2:25) and by those to whom Anna spoke (2:38)—highlighting the uniqueness of the messianic fulfillment ushered in by Jesus. Regarding the significance of circumcision after eight days (equivalent to “the eighth day”) and the meaning of the name “Jesus,” given in obedience to Gabriel’s command, see respectively 1:59 and 1:31.

လုကာသည် ယောသပ်နှင့် မာရီတို့က ကလေးမွေးဖွားခြင်းနှင့် ဆိုင်သော မောရှေ၏ ပညတ်တို့ကို ပြည့်စုံစွာ လိုက်နာကျင့်သုံးခဲ့သည်ကို ဖော်ပြထားရာ ထိုဇနီးမောင်နှံ၏ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ သစ္စာရှိမှုကို မှတ်သားဖွယ် ပြသရုံသာမက ယေရှု၏ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကြီးပြင်းလာပုံကိုလည်း ပြသသည်။ သက်ဆိုင်ရာ ဓမ္မဟောင်းပညတ်များကို ကိုင်တွယ်ရာတွင် ပထမဆုံး မောရှေ၏ ပညတ်ကို ဤနေရာ၌သာ ဖော်ပြပြီး (လုကာ ၂:၂၂)၊ “ပညတ်၏ ဓလေ့” ဟူ၍ တစ်ကြိမ်သာ ထည့်သွင်းဖော်ပြပြီး (၂:၂၇) နောက်ပိုင်းတွင်မူ လုကာသည် အမြဲတမ်း “ထာဝရဘုရား၏ ပညတ်” ဟု ခေါ်ဆိုသည် (အခန်း ၂၃–၂၄၊ ၃၉)။ ဤ “ထာဝရဘုရား၏ ပညတ်” ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် များစွာတွေ့ရသည် (ဥပမာ၊ ထွက် ၁၃:၉၊ ၁ရာဇဝင် ၁၆:၄၀၊ ၂ရာဇဝင် ၁၇:၉၊ ဆာလံ ၁:၂၊ ယေရမိ ၈:၈၊ အာမုတ် ၂:၄)။ သို့သော် ပထမဆုံး မောရှေ၏ ပညတ်ဟု ဖော်ပြခြင်းအားဖြင့် (လုကာ ၂:၂၂) ဤပညတ်များသည် မောရှေက ရေးမှတ်ပြီး သေတ္တာဘုရားရှေ့၌ ထားခဲ့သော ထုံးတမ်းစဉ်လာဆိုင်ရာ တောင်းဆိုချက်များဖြစ်ကြောင်း (တရားဟော ၃၁:၂၄–၂၆)၊ ဘုရားသခင်၏ လက်တော်ဖြင့် ရေးထိုးပြီး သေတ္တာတော်အတွင်း၌ ထည့်ထားသော ဆယ်ပညတ်တို့၏ အကျင့်သီလပညတ်နှင့် လုံးဝ ဆက်စပ်ခြင်း မရှိကြောင်း လုကာက ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည် (တရားဟော ၁၀:၁–၂)။ ဤကျမ်းပိုဒ်မှလွဲ၍ လုကာရော အခြားသော ဓမ္မသစ်ကျမ်းရေးသူများပါ “ထာဝရဘုရား၏ ပညတ်” ဟူ၍ ဘယ်နေရာတွင်မျှ ထပ်မံ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပါ။ ရှင်ပေါလုက နှစ်ကြိမ် “ခရစ်တော်၏ ပညတ်” ဟု ဖော်ပြထားသည် (ဂလာတိ ၆:၂၊ ၁ ကော ၉:၂၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) သို့သော် ထိုနှစ်ကြိမ်စလုံးတွင် အကျင့်သီလပညတ်ကိုသာ ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။

Luke refers to the fulfillment by Joseph and Mary of the various requirements of the law of Moses in connection with childbirth, demonstrating not only the couple’s religious devotion but also the character of Jesus’s religious upbringing. In dealing with the relevant OT stipulations, however, except for this initial reference to the law of Moses and one mention of “the custom of the law” (2:27), Luke consistently refers to “the [L]aw of the Lord” (vv. 23–24, 39). This latter expression is fairly common in the OT (e.g., Ex. 13:9; 1 Chr. 16:40; 2 Chr. 17:9; Ps. 1:2; Jer. 8:8; Amos 2:4). But by referring first to Moses’s law (Luke 2:22), Luke makes clear that these stipulations were all part of the ceremonial requirements written down by Moses and placed beside the ark (Deut. 31:24–26) and that they were not in any way connected with the moral law of the Ten Commandments, which were written by the finger of God and placed inside the ark (Deut. 10:1–2). Apart from this passage, neither Luke nor any other NT writer ever refers to “the law of the Lord.” Paul twice mentions “the law of Christ” (Gal. 6:2; cf. 1 Cor. 9:21), but in both cases his reference is clearly to the moral law.

ဤနေရာ၌ ပါဝင်သော ထုံးတမ်းစဉ်လာဆိုင်ရာ တောင်းဆိုချက်များမှာ – ကလေးကို နှလုံးဖြတ်ခြင်း (ထိုအခါ နာမတပ်ပြီး ဣသရေလလူမျိုးအဖြစ် စာရင်းသွင်းခြင်း၊ လုကာ ၂:၂၁)၊ ပထမဦးဆုံး ယောက်ျားကလေးကို ငွေငါးရှေကလ်ဖြင့် ရွေးနုတ်ခြင်း (အခန်း ၂၂–၂၃၊ ထွက် ၁၃:၂၊ တောလည် ၁၈:၁၅–၁၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ သားယောက်ျားမွေးပြီး လေးဆယ်ရက်မြောက်တွင် မိခင်၏ သန့်ရှင်းရေးအတွက် ယဇ်ပူဇော်ခြင်း (အခန်း ၂၄၊ လေဝိ ၁၂:၁–၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) တို့ ဖြစ်သည်။ လေဝိပညတ်တွင် မိခင်၏ သန့်ရှင်းရေးကိုသာ ဖော်ပြထားသောကြောင့် လုကာ၏ ဂရိစာသားတွင် “သူတို့၏ သန့်ရှင်းရေး” ဟု ဖော်ပြထားခြင်းသည် မရှင်းလင်းဘဲ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် အမျိုးမျိုး ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤဗလံစကားကို အကောင်းဆုံး နားလည်ပုံမှာ မိခင်ကို သန့်ရှင်းစေရန်နှင့် ကလေးယေရှုကို ထာဝရဘုရားအား ဆက်ကပ်ရန် ယူဆောင်လာခြင်း ဟူသော လုပ်ရပ်နှစ်ခုကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ဆိုခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ကလေးကို သန့်ရှင်းစေရန် မဟုတ်ပါ။ နောက်တစ်မျိုးမှာ မာရီနှင့် ယောသပ်တို့ကို ရည်ညွှန်းပြီး ယောသပ်လည်း အရေမစင်ကြောင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ပညတ်အရ သိုးသငယ်တစ်ကောင်နှင့် လင်းကွင်းတစ်ကောင် သို့မဟုတ် ချိုးငှက်တစ်ကောင်ကို ပူဇော်ရမည်။ သို့သော် သိုးသငယ်သည် ဈေးကြီးသောကြောင့် ယောသပ်နှင့် မာရီတို့ကဲ့သို့ ဆင်းရဲသော မိသားစုများက ချိုးငှက်တစ်ကောင်ကို အစားထိုး ပူဇော်ခွင့်ရှိသည်။

The ceremonial requirements involved here are circumcision, when the child would be named and enrolled as a member of the nation Israel (Luke 2:21); the redemption of the firstborn male with the requisite five shekels (vv. 22–23; cf. Ex. 13:2; Num. 18:15–16); and the offering for the mother’s purification forty days after the birth of a son (Luke 2:24; cf. Lev. 12:1–8). Since the Levitical law mentions only the mother’s purification, Luke’s reference to (in the Greek) “their purification” remains unclear and has resulted in different interpretations. Perhaps the best way to understand the plural pronoun is to suggest that it refers to the mother, who was to be purified and who at the same time brought baby Jesus to present Him to the Lord, not to purify Him; the plural points to two different actions. The other possibility is that the reference is to Mary and Joseph, suggesting that somehow he was also unclean. According to the law, a lamb should be offered along with either a turtledove or a pigeon. However, since a lamb was a relatively expensive offering, a poor family, as Joseph and Mary apparently were, could offer a second bird instead.

ယောသပ်နှင့် မာရီတို့က ပညတ်၏ တောင်းဆိုချက်များကို ပြည့်စုံစွာ လိုက်နာပြီးနောက် ဗိမာန်တော်သို့ ယေရှုကို ယူဆောင်လာစဉ် ရှိမုန်သည် ဝိညာဉ်တော်၏ စီမံခန့်ခွဲမှုအားဖြင့် ထိုအချိန်အခါ၌ပင် ဗိမာန်တော်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည် (၂:၂၇)။ ရှိမုန်ကို စံပြဣသရေလလူအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ တရားမျှတသူ၊ ဘုရားကို ကိုးကွယ်သူ (အခန်း ၂၅) ဆိုသည်မှာ ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့၍ နာခံသူ ဟု ဆိုလိုသည် (၁:၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သူသည် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်ကို မျှော်လင့်စွာ စောင့်ဆိုင်းနေသူ ဖြစ်သည် (လုကာ ၁၂:၃၆၊ ၂၃:၅၁၊ မာကု ၁၅:၄၃၊ လုကာ ၂:၃၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ရှိမုန်နှင့် အန္နာတို့သည် ဣသရေလအတွက် ဘုရားသခင်၏ ကြားဝင်ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းကို စိတ်အားထက်သန်စွာ စောင့်ဆိုင်းနေကြသည်။ “နှစ်သိမ့်ခြင်း” ဟူသော စကားလုံး (ပါရကလေးဆစ်၊ လုကာ ၂:၂၅) သည် ဘုရားသခင်က မိမိလူတို့အား ကယ်တင်ခြင်းကို ယူဆောင်လာခြင်းကို ဖော်ပြသည် (ဟေရှာယ ၄၀:၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤနာမ်စွဲပုံစံ (ပါရကလေးတော့စ်) ကို ယောဟန်က သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်အတွက် ဘွဲ့အမည်အဖြစ် သုံးသည်။ နှစ်သိမ့်သူ သို့မဟုတ် တရားလျှောက်ထားသူ ဟု ဆိုသည် (ယောဟန် ၁၄:၁၆၊ ၂၆၊ ၁၅:၂၆၊ ၁၆:၇၊ ၁ယောဟန် ၂:၁)။ သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်က ရှိမုန်အား ထာဝရဘုရား၏ ခရစ်တော် (ဘိသိက်ခံရသူ) ကို မမြင်မီ မသေရကြောင်း ဗျာဒိတ်ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂:၂၆၊ ၁ဓမ္မဝင် ၁၆:၆၊ ၂၄:၆၊ ၁၀၊ ၂၆:၉၊ ၁၁၊ ၂ဓမ္မဝင် ၁:၁၄၊ ၁၆၊ ၁၉ တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

The timing of Simeon’s coming to the temple when Jesus’s parents brought Him to the temple was a divine appointment arranged by the Spirit (2:27). Simeon is described as an ideal Israelite: just/righteous and devout (v. 25), meaning that he feared and obeyed God (cf. 1:6). He was waiting, in the sense of expectantly waiting, for the coming kingdom of God (Luke 12:36; 23:51; Mark 15:43; cf. Luke 2:38). Both Simeon and Anna eagerly waited for God’s intervention on Israel’s behalf. The word “consolation” or “comfort” (paraklēsis; Luke 2:25) describes God’s bringing salvation to His people (cf. Is. 40:1). The concrete noun form (paraklētos) is used by John as a title for the Holy Spirit, the “Comforter” or “Advocate” (John 14:16, 26; 15:26; 16:7; 1 John 2:1). The Holy Spirit brought the revelation to Simeon that he would not die before seeing the Lord’s Christ (or “Anointed”), an expression used for the king of Israel (Luke 2:26; 1 Sam. 16:6; 24:6, 10; 26:9, 11; 2 Sam. 1:14, 16; 19).

ပညတ်၏ တောင်းဆိုချက်များကို ပြည့်စုံစွာ လိုက်နာပြီးနောက် ယောသပ်နှင့် မာရီတို့သည် ရှိမုန်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ရှိမုန်က ကလေးယေရှုကို လက်ထဲသို့ ခါးခံယူခဲ့သည် (လုကာ ၂:၂၈)။ “ခါးခံယူသည်” (ဒက်ခိုမိုင်) ဟူသော စကားသည် အဓိကအားဖြင့် “လက်ခံရရှိသည်” ဟု ဆိုလိုသည်။ ရှိမုန်သည် တစ်သက်လုံး စောင့်ဆိုင်းခဲ့သမျှကို ဤမျှဖြင့် လက်ခံရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ ပထမဆုံး စကားသည် ဂရိဘာသာတွင် အလေးပေးထားသည်။ နွန် (“ယခု”) ဟူ၍ ဖြစ်သည် (အခန်း ၂၉)။ “ယခု” – ထိုအချိန်၌ – အန္နာလည်း စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့သော ကတိထားတော်မူသော ရွေးနုတ်ခြင်းသည် ယေရှုအထဲတွင် ပြည့်စုံခဲ့ပြီ။ ဤနေရာတွင် ကယ်တင်ခြင်းသည် စိတ်ကူးယဉ်အယူအဆ မဟုတ်ပါ။ ယေရှုပုဂ္ဂိုလ်ထဲတွင် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ရှိမုန်သည် ကလေးယေရှုကို မြင်ခြင်းအားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းကို ကိုယ်တိုင် မျက်မြင်တွေ့ခဲ့သည်။ လုကာက ရှိမုန်၏ အသက်အရွယ်ကို အတိအကျ မဖော်ပြထားသော်လည်း ထိုအချိန်၌ သေရန် အသင့်ဖြစ်နေပြီ ဟူသော ခံစားချက်နှင့် အိုမင်းနေပြီဖြစ်သော အန္နာနှင့် တွေ့ဆုံမှု အချို့ရှိရာ ရှိမုန်လည်း အလွန်အိုမင်းနေပြီ ဟု ယူဆနိုင်သည်။ သူဆိုခဲ့သော ကောင်းချီးပေးချက်သည် ဟေရှာယ၏ ကျေးကွက်သီချင်းများမှ ဆွဲထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည် (ဟေရှာယ ၄၂:၆၊ ၄၉:၆၊ ၅၁:၄)။ အလင်းသည် တပါးအမျိုးသားများအား ဗျာဒိတ်ပေးရန် ဖြစ်သည် (လုကာ ၂:၃၂)။ ဤသည်မှာ ဣသရေလလူမျိုးက ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်နှင့် သီလအကြံအစည်တို့၏ အလင်းကို လောကီသို့ မျှဝေရမည့် အခန်းကဏ္ဍ ဖြစ်သည် (မိက္ခာ ၄:၁–၂၊ ဇာခရိ ၈:၂၂–၂၃) သို့သော် များစွာသော အခါတွင် သူတို့က ထိုအလင်းကို သူတို့အတွက်သာ သိမ်းထားခဲ့ကြသည်။

Having fulfilled the law’s requirements, Joseph and Mary were met by Simeon, who took the baby Jesus in his arms (Luke 2:28). The word “took” (dechomai) essentially means “received,” suggesting that Simeon here received what he had been waiting for his whole life. The first word on his lips (in the Greek) was emphatic: nyn (“now”) (v. 29). “Now”—at that time—the promised redemption, which Anna, too, had been waiting for, was fulfilled in Jesus. Salvation here was not an abstract concept. It arrived in the person of Jesus. Simeon, in seeing the baby Jesus, had seen salvation with his own eyes. While Luke does not make clear exactly how old Simeon was, the fact that he at that time felt ready to die and the parallels existing between him and the aged Anna suggest that Simeon also was very old. The blessing he pronounced was drawn from the Servant Songs of Isaiah (Is. 42:6; 49:6; 51:4). The light was bringing revelation to the Gentiles (Luke 2:32). This was the role Israel was to have—sharing the light of God’s law and character with the world (Mic. 4:1–2; Zech. 8:22–23); but too often they kept it to themselves.

ပရောဖက်ပြုချက်အရ ထာဝရဘုရား၏ ကျေးကွက်အဖြစ် ယေရှုသည် ဤရည်ရွယ်ချက်ကို ပြည့်စုံစေခဲ့သည်။ အာဗြဟံ၏ သားမြေးများအားဖြင့် လူမျိုးတကာသည် ကောင်းချီးခံရကြမည် (ကမ္ဘာဦး ၁၂:၃၊ လုကာ ၁:၅၄–၅၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ လူအားလုံးကို ဆွဲဆောင်မည့် ဘုန်းတန်ခိုး ဖြစ်သည် (ဟေရှာယ ၆၀:၁–၃၊ ၆၂:၁–၂၊ ယောဟန် ၁၂:၃၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယောဟန်ဆိုသည်အတိုင်း လူတိုင်းအား အလင်းပေးသော စစ်မှန်သော အလင်းတော် ဖြစ်တော်မူသည် (ယောဟန် ၁:၉)။ ရှိမုန်က ကလေးကို လက်ထဲ ခါးခံယူလျက် ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းပြီး ဤစကားများ ပြောပြီးနောက် ကလေးသာမက မိသားစုတစ်စုလုံးကို ကောင်းချီးပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂:၂၈၊ ၃၄)။ နောင်တွင် မိဘများက ကလေးများကို ယူဆောင်လာပြီး ယေရှုထံတွင် ကောင်းချီးပေးရန် တောင်းခံကြသည် (မာကု ၁၀:၁၃–၁၆)။ ဤကျမ်းချက်များအရ မိဘများသည် ယနေ့တိုင် သားသမီးများကို ထာဝရဘုရားထံ ယူဆောင်လာပြီး ကောင်းချီးပေးရန် တောင်းခံကြသည်။ သားသမီးများကို လမ်းကြောင်းမှန်ပေါ် ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်း (သုတ္တံ ၂၂:၆) သည် မိသားစုတစ်စုလုံး၏ ဆုတောင်းမှုဖြင့် အာရုံစိုက်ရန် လိုအပ်သည်။

Jesus, as the prophesied Servant of the Lord, fulfilled this purpose as the seed of Abraham in which all the nations would be blessed (Gen. 12:3; cf. Luke 1:54–55), as the glory that would attract all people (Is. 60:1–3; 62:1–2; cf. John 12:32). As John puts it, He is the true Light who gives light to everyone (John 1:9). As Simeon took the Child in his arms, he blessed or praised God, and after speaking these words, he blessed not only the Child but the whole family (Luke 2:28, 34). Parents would later bring children to Jesus for blessing (Mark 10:13–16). Based on these passages of Scripture, parents continue to bring their children before the Lord, asking Him to bless them. Training children in the way they should go (Prov. 22:6) requires the prayerful attention of the entire family.

ရှိမုန်က ယေရှု၏ အမှုတော်ကို ခမ်းနားစွာ မြင်တွေ့ခွင့်ပေးခဲ့သော်လည်း မာရီ၏ သားသည် “ဣသရေလအများတို့၏ ပြိုလဲခြင်းနှင့် ထခြင်း” ကို ဖြစ်စေမည် ဟူသော မှောင်မိုက်သော သတိပေးချက်လည်း ရှိခဲ့သည် (လုကာ ၂:၃၄)။ ရှိမုန်က ဓမ္မဟောင်းတွင် ရိုးနှင်းသော ဥပစာကို သုံးခဲ့သည် (ဆာလံ ၂၀:၇–၈၊ ၃၆:၁၂၊ ၁၄၀:၁၀၊ အာမုတ် ၈:၁၄)။ “ပြိုလဲခြင်း” အတွက် ဂရိစကားလုံးသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဤနေရာမှလွဲ၍ တစ်ကြိမ်သာ ထပ်မံတွေ့ရသည်။ တောင်ပေါ်တရားဟောရာတွင် ခရစ်တော်က မိမိအဆုံးအမများကို နာခံခြင်း မရှိသူတို့၏ “အိမ်” သည် ပြိုလဲခြင်း ကြီးစွာ ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည် (မဿဲ ၇:၂၇)။ ရှိမုန်က အခြားသူများ ထထခြင်းကို ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် များစွာ သုံးသော “ထခြင်း” (အနာစတက်ဆစ်) ဟူသော စကားဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်။

Despite the glorious glimpse given by Simeon of the work that Jesus would do, a dark warning also was given to Mary, that her Child would result in the fall and rise “of many in Israel” (Luke 2:34). While Simeon employed a familiar OT metaphor (Pss. 20:7–8; 36:12; 140:10; Amos 8:14), the Greek word used for “fall” appears only once more in the NT. In the Sermon on the Mount, Christ warned all who do not obey His teaching that the “fall” of their “house” would be great (Matt. 7:27). Simeon said others would rise to take their place, employing the word commonly used in the NT for the resurrection (anastasis).

အနည်းငယ် ကွဲပြားသော ဥပစာတစ်ခုကို ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ပိုမို မကြာခဏ တွေ့ရသည်။ ကျောက်ဆူး (ယေရှုကို ကိုယ်စားပြုသည်) ပေါ်သို့ လဲပြီး ကယ်တင်ခြင်းကို ရရှိခြင်း သို့မဟုတ် ကျောက်ဆူးက လဲပြီး အသက်ကို ချေမှုန်းခြင်း (လုကာ ၂၀:၉–၁၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ၊ ရောမ ၉:၃၂–၃၃၊ ၁ပေ ၂:၆–၈)။ “နိမိတ်လက္ခဏာ” ဟူသည်လည်း ဤဖြစ်စဉ်ကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ဟေရှာယနှင့် သူ၏ သားများသည် နိမိတ်လက္ခဏာနှင့် မော့ပက်တိမ် – သင်္ကေတများ သို့မဟုတ် အံ့ဖွယ်များ ဖြစ်ခဲ့သည် (ဟေရှာယ ၈:၁၈)။ ဤနိမိတ်လက္ခဏာကို ဆန့်ကျင်စကား ပြောကြမည် ဖြစ်ရာ မာရီအတွက် နာကျင်စရာ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ယေရှုကို လူတို့၏ တုံ့ပြန်မှုကြောင့် အတွင်းစိတ်ကို ထိုးဖောက်သော ဓားတစ်လက်ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ လူများ၏ စိတ်နှလုံးထဲမှ အကြံအစည်များ ထင်ရှားလာမည် (လုကာ ၂:၃၅၊ ဟေဗြဲ ၄:၁၂–၁၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ မာရိ၏ စိတ်နှလုံးပါ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။

A slightly different metaphor, but with a similar contrast, is more frequent in the NT: falling on the “stone” (a symbol of Jesus) and finding salvation before the stone falls and crushes out one’s life (see commentary on Luke 20:9–19; cf. Rom. 9:32–33; 1 Pet. 2:6–8). The “sign” may also allude to this phenomenon, prefigured by Isaiah and his children, who were signs and mopetim—“symbols” or “wonders” (Is. 8:18). The fact that this sign would be spoken against would be painful for Mary. As a result of peoples’ response to Jesus, like the piercing of a sword to the inmost being, the thoughts of many hearts would be revealed (Luke 2:35; cf. Heb. 4:12–13), including those of Mary herself.

အန္နာကို အာရှဲမျိုးနွယ်မှ ပရောဖက်မ ဟု ဖော်ပြထားရာ ဘွဲ့တော်ကာလ နောက်ပိုင်းတွင် ယုဒမျိုးနွယ်နှင့် ဗင်္ယာမိန်မျိုးနွယ်မျှသာ မဟုတ်ဘဲ ဣသရေလတွင် အခြားမျိုးနွယ်များလည်း ကိုယ်စားပြုမှု ရှိခဲ့ကြောင်း ပြသသည်။ သမ္မာကျမ်းတွင် ပရောဖက်မများအဖြစ် မှတ်သားခံရသူများမှာ မိရိယံ၊ ဒေဗောရ၊ ဟုလ္ဒါနှင့် ဖိလိပ္ဖု၏ သမီးလေးဦး စသည်တို့ ဖြစ်သည် (ထွက် ၁၅:၂၀၊ တရားသူကြီး ၄:၄၊ ၂ရာဇဝင် ၂၂:၁၄၊ တမန် ၂၁:၉)။ အန္နာ၏ အသက်ရွယ်ကို ရှစ်ဆယ့်လေးနှစ်ဟု ဆိုသည်မှာ သူမ၏ အသက်ကို ဆိုလိုသည်လော သို့မဟုတ် မုဆိုးမဖြစ်နေသည့် ကာလကို ဆိုလိုသည်လော (ထိုသို့ဆိုလျှင် သူမ၏ အသက်သည် တစ်ရာ့ကျော်လိမ့်မည်) ဆိုသည်ကို မရှင်းလင်းပါ။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ အန္နာသည် အလွန်အိုမင်းနေပြီ ဖြစ်သည်။ ရှိမုန်သည် ဗိမာန်တော်ထဲသို့ ဝင်လာခဲ့သော်လည်း (လုကာ ၂:၂၇) အန္နာကား ဗိမာန်တော်မှ ထွက်ခွာခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ ညဉ့်နှင့် နေ့အခါ ဗိမာန်တော်မှ မထွက်ခွာဘဲ ဘုရားသခင်ကို အမှုတော်ဆောင်ခဲ့သည် ဟူသော ဂရိစကားစုသည် ထိုအချက်ကို အတည်ပြုသည်။

Anna is identified as a prophetess from the tribe of Asher (part of the Northern Kingdom), showing that after the exilic period more than just the tribes of Judah and Benjamin were represented in Israel. A number of women are identified in Scripture as prophetesses, including Miriam, Deborah, Huldah, and Philip’s four daughters (Ex. 15:20; Judg. 4:4; 2 Kin. 22:14; Acts 21:9). It is unclear whether eighty-four years refers to Anna’s age or to the length of her widowhood (which would make her more than one hundred years old). In either case, Anna was very old. It seems as if she never left the temple. While Simeon came into the temple (Luke 2:27), Anna was already there. Her not departing from the temple and her serving God throughout the night and throughout the day (as the Greek phrase indicates) makes the same point.

သူမ၏ အစာရှောင်ခြင်းနှင့် ဆုတောင်းခြင်း (အခန်း ၃၇) သည် ရွေးနုတ်ခြင်း၊ ဆိုလိုသည်မှာ မယ်ရှိယ၏ လာရောက်ခြင်းကို မည်မျှ အလေးအနက်ထား စောင့်ဆိုင်းနေသည်ကို ဖော်ပြသည် (အခန်း ၃၈)။ ခရစ်ယာန်ဘာသာတွင် အစာရှောင်ခြင်းသည် ပထမရာစုနှစ် နောက်ပိုင်းမှသာ များစွာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ တမန်တော်အမှုတော်ကာလတွင် ဆုတောင်းခြင်းနှင့် အစာရှောင်ခြင်းကို နှစ်ကြိမ်သာ ဖော်ပြထားရာ အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်များ ခန့်အပ်ရာတွင်သာ ဖြစ်သည် (တမန် ၁၃:၂ – ဗာနဗနှင့် ရှောလု၊ တမန် ၁၄:၂၃ – လူကြီးများ)။ အန္နာသည် ဣသရေလ၏ ထူးမြတ်သော ခေါင်းဆောင်ကို တောင့်တစွာ စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့သည် (ဟေဗြဲ ၃:၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ ခမည်းတော်ထံမှ စေလွှတ်ခြင်းခံရသူ (ယောဟန် ၅:၃၆၊ ၈:၄၂၊ ၂၀:၂၁ စသည်)။

Her fastings and prayers (v. 37) are an indication of the seriousness with which she looked for redemption, that is, the coming of the Messiah (v. 38). Fasting in Christianity became much more common after the first century. Both NT references to prayer and fasting in the apostolic church are in connection with the appointment of church leadership (Acts 13:2, Barnabas and Paul; Acts 14:23, elders). Anna was longing and waiting for the leader of Israel par excellence (cf. Heb. 3:1), sent from the Father (e.g., John 5:36; 8:42; 20:21).

ဤအခန်းကို လုကာက ယေရှုသည် ခန္ဓာကိုယ်၊ ဉာဏ်နှင့် ဝိညာဉ်အားဖြင့် ကြီးထွားလာပုံကို မှတ်သားချက်ဖြင့် နိဂုံးချုပ်သည် (လုကာ ၂:၄၀၊ အခန်း ၅၂၊ ၁ဓမ္မဝင် ၂:၂၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ကလေးငယ်အဖြစ် ဤလောကသို့ ဝင်ရောက်လာခြင်းအားဖြင့် လူသားတို့၏ ဘဝအဆင့်ဆင့်တိုင်းတွင် အတူခံစားနိုင်ခဲ့သည်။ အချို့မူရင်းစာမူများတွင် “ဝိညာဉ်အားဖြင့် သန်မာလာသည်” ဟူသော စကားကို ချန်လှပ်ထားသည်။ ယေရှုသည် ယောသပ်ကဲ့သို့ တူးဖော်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သောကြောင့် (မာကု ၆:၃၊ မဿဲ ၁၃:၅၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) ကိုယ်လက်အင်အား သန်မာခဲ့မှာ ဧကန်ဖြစ်သည်။ ထိုလုပ်ငန်းသည် သစ်သားသာမက ကျောက်တုံးများဖြင့်လည်း ဆောက်လုပ်ရသည်။

Luke concludes this section (and the next one) with a note regarding how Jesus grew physically, mentally, and spiritually (Luke 2:40; cf. v. 52; 1 Sam. 2:26). His entrance into the world as a baby enabled Him to identify with humanity at each stage of His life. Some manuscripts omit the words “in spirit” after “strong.” No doubt Jesus grew to be rather muscular since, like Joseph, he worked as a carpenter (Mark 6:3; cf. Matt. 13:55), a trade that included building with stone as well as wood.

⁴¹မိဘတို့သည် နှစ်တိုင်းအစဉ်ပသခါ ပွဲခံချိန်ရောက်လျှင်၊ ယေရုရှလင်မြို့သို့သွားကြ၏။

⁴²ယေရှုသည် တဆယ်နှစ်နှစ်ရှိသောအခါ ပသခါ ပွဲထုံးစံအတိုင်း ယေရုရှလင်မြို့သို့တက်ကြ၍၊
⁴³ပွဲနေ့ရက်လွန်ပြီးမှ မိဘတို့သည်ပြန်ကြလျှင်၊ သူငယ်ယေရှုသည် ယေရုရှလင်မြို့၌နေရစ်လေ၏။ ယောသပ်နှင့်မယ်တော်သည် ထိုအကြောင်းကို မသိ၍၊
⁴⁴အပေါင်းအဘော်စုထဲမှာ သူငယ်ပါသည်ဟု စိတ်ထင်နှင့် တနေ့ခရီးသွားမိလျှင်၊ အဆွေအမျိုး အသိ အကျွမ်းတို့တွင်ရှာ၍၊
⁴⁵မတွေ့သောအခါ ယေရုရှလင်မြို့သို့ ပြန်၍ရှာကြ၏။
⁴⁶သူငယ်မူကား၊ ဗိမာန်တော်၌ ဆရာများအလယ်မှာထိုင်၍ ထိုသူတို့နှင့်ဆွေးနွေးမေးမြန်းလျက်ရှိသည်ကို မိဘတို့သည် သုံးရက်ကြာမှတွေ့ကြ၏။
⁴⁷သူ၏စကားကိုကြားသောသူအပေါင်းတို့သည် သူ၏ပညာကို၎င်း၊ စကားအဖြေကို၎င်း အံ့ဩကြ၏။
⁴⁸မိဘတို့သည် သားကိုမြင်လျှင်မိန်းမောတွေဝေ၍ မယ်တော်က၊ ငါ့သား၊ အဘယ်ကြောင့် ငါတို့အား ဤသို့ ပြုသနည်း။ ညှိုးငယ်ကြောင့်ကြသော စိတ်နှင့်မိဘတို့သည် မောင်ကိုရှာကြပြီဟုဆိုသော်၊
⁴⁹ယေရှုက၊ မိဘသည် အဘယ်ကြောင့် အကျွန်ုပ်ကိုရှာရပါသနည်း။ အကျွန်ုပ်သည်အဘ၏ အိမ်၌ နေရသည်ကို မသိပါသလောဟု ပြောဆိုလျှင်၊
⁵⁰သူတို့သည် ထိုစကားကိုနားမလည်ကြ။
⁵¹ထိုနောက် ယေရှုသည် မိဘတို့နှင့်အတူသွားသဖြင့် နာဇရက်မြို့သို့ရောက်၍ သူတို့စကားကို နား ထောင်လျက်နေလေ၏။ ထိုအကြောင်းအရာ အလုံးစုံတို့ကို မယ်တော်သည် နှလုံးထဲ၌ မှတ်ကျုံးလေ၏။
⁵²ယေရှုသည်လည်း အစဉ်အတိုင်းကြီး၍ ပညာတိုးပွားလျက်၊ ဘုရားသခင်ရှေ့၊ လူတို့ရှေ့မှာ မျက်နှာ ရတော်မူ၏။

၂:၄၁–၅၂။ ယေရှု၏ ငယ်ဘဝ။ ဤယေရှု၏ ငယ်ဘဝဇာတ်လမ်းသည် တရားဝင်ခွင့်ပြုထားသော ဧဝံဂေလိတကျမ်းများတွင် တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယရာစုနှစ် အလယ်ပိုင်းမှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာသော အတုအယောင် ဧဝံဂေလိများက ယေရှုကို အံ့ဖွယ်စွမ်းအား ရှိသော ကလေးပျိုတော် အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သော်လည်း လုကာ၏ ဖော်ပြချက်သည် တရားဝင် ဧဝံဂေလိများတွင် ဖော်ပြထားသော ယေရှုနှင့် ကိုက်ညီသည်။ ပထမရာစုနှစ် ယုဒဘာသာဘဝ၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ထင်ဟပ်စေပြီး ဤအသက်အရွယ်တွင်ပင် ယေရှုတွင် ဘုရားသခင်ဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ် အနည်းငယ် ရှိကြောင်း ပြသသည်။ ကလေးငယ် (၂:၁၆) မှ ကလေး (အခန်း ၄၀)၊ လုလင် (အခန်း ၄၃) နှင့် နောက်ဆုံး “ယေရှု” (အခန်း ၅၂) အထိ ကြီးထွားလာပုံကို လုကာက ခြေရာခံ ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှု၏ မိသားစုသည် ပသခါပွဲကို နှစ်စဉ် တက်ရောက်ကြောင်း သိရသည်။ ယုဒအမျိုးသားများသည် ထောက်ပံ့ရေးမဲ့ပွဲ၊ ပင်တေကုတ္တီနှင့် တဲတော်ပွဲ ဟူသော အဓိက ပွဲတော်သုံးပွဲကို တက်ရောက်ရန် လိုအပ်သော်လည်း (ထွက် ၂၃:၁၄–၁၇၊ ၃၄:၂၂–၂၃၊ တရားဟော ၁၆:၁၆–၁၇) ပသခါပွဲတွင်မူ မိသားစုတစ်စုလုံး တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဖခင်များသည် သားများအား တောရတ်ကို သင်ကြားပေးရန် တာဝန်ရှိရာ အသက်ဆယ့်နှစ်နှစ်တွင် ယေရှုကို ထိုနည်းတူ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။

2:41–52. The Boyhood of Jesus. Unique among the canonical Gospels is this story from Jesus’s boyhood. Unlike the many apocryphal gospels that began to arise in the mid-second century, picturing Him as a precocious boy wonder with magical powers, Luke’s account fits well within the overall canonical depiction of Jesus and His life. It reflects the historical realities of first-century Jewish life and attributes a certain amount of theological depth to Jesus at this young age. It also gives concrete expression to the statements that Luke makes about Jesus’s early life, tracing His development from baby (2:16) to child (v. 40) to boy (v. 43), and, finally, to just “Jesus” (v. 52). We learn that His family attended the Passover every year. While only males were expected to attend the three major Jewish festivals of Unleavened Bread, Pentecost, and Tabernacles (Ex. 23:14–17; 34:22–23; Deut. 16:16–17), in the case of Passover the entire family attended. Fathers were expected to teach the Torah to their sons, and so at age twelve, Jesus was instructed accordingly.

ပသခါပွဲကို ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ထောက်ပံ့ရေးမဲ့ပွဲဟုလည်း ခေါ်သည် (လုကာ ၂၂:၁၊ လေဝိ ၂၃:၄–၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) ဟုတ်တိယံ ရက်ခုနစ်ရက် ကြာသည်။ ပထမနေ့နှင့် နောက်ဆုံးနေ့သည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အနားယူရသော ဥပုသ်နေ့များ ဖြစ်သည် (ထွက် ၁၂:၁၅–၁၆၊ လေဝိ ၂၃:၇–၈)။ ယေရှု၏ မိသားစုသည် ပွဲတော်တစ်ခုလုံးကို စောင့်ကြက်ခဲ့ရာ ပွဲတော် ပြီးဆုံးပြီးမှ (စစ်မှန်စွာ ရက်များ ပြည့်စုံပြီးမှ) ယောသပ်နှင့် မာရီတို့ ပြန်လည်ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ သားသည် ယေရုရှလင်မြို့တွင် ကျန်နေခဲ့မှန်း မသိကြပါ။ တစ်ရက်လမ်းခရီး သွားပြီးမှ ညအိပ်ချိန်တွင် ယေရှု ပျောက်နေမှန်း သိရှိပြီး ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။ စကားပုံစံအရ ပြန်လှည့်၍ ရှာဖွေရာတွင် လူအုပ်တိုင်းကို မေးမြန်းခဲ့သည်။ “သုံးရက်မြောက်သော နေ့၌” (အခန်း ၄၆) ဆိုသည်မှာ ယေရုရှလင်မှ ဝေးရာသို့ နှစ်ရက်ခရီး၊ ပြန်လှည့်လာရာ သုံးရက်မြောက်နေ့တွင် တွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

The celebration of the Passover, also called in the NT the Feast of Unleavened Bread (Luke 22:1; cf. Lev. 23:4–8), covered a full seven days. The first and last days of the feast were sabbaths of partial rest (Ex. 12:15–16; Lev. 23:7–8). Jesus’s family observed the entire period of this feast because it was after the feast was finished—literally the days were fulfilled (Luke 2:43)—that Joseph and Mary left, unaware that their boy had stayed behind. Only after traveling a day’s journey, when they stopped for the night, did they discover Jesus’s absence and begin to search for Him. The tense implies that they looked for Him all along the return journey, asking every group they met. “After three days” (v. 46) is inclusive reckoning, referring not to their time searching Jerusalem but to the two days it took to journey away from Jerusalem and back again, finding Him on the third day.

ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်အတွင်း လေးစားခံရသော ဘာသာရေးဆရာများကို နားထောင်ခြင်းနှင့် မေးခွန်းမေးခြင်း အခွင့်အရေးကို ရယူခဲ့သည် (အခန်း ၄၆)။ လုကာက မည်သည့် အကြောင်းအရာကို သင်ကြားနေသည်ကို အတိအကျ မဖော်ပြထားသော်လည်း ပသခါပွဲ၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် မယ်ရှိယ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခများ (ဟေရှာယ ၅၃) နှင့် ဆက်စပ်နေနိုင်သည်။ မေးခွန်းများ စုံစမ်းမေးမြန်းပုံသည် နောင်တွင် ယေရှု၏ သင်ကြားပုံအလေ့အထကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသည် (ဥပမာ၊ လုကာ ၅:၂၂–၂၃၊ ၅:၃၄၊ ၆:၉) မိဘများ၏ မေးခွန်းကို မေးခွန်းနှစ်ခုဖြင့် ပြန်ဖြေခဲ့သည် (၂:၄၉)။ “ခမည်းတော်၏ အိမ်၌ ရှိရမည်” သို့မဟုတ် “ခမည်းတော်၏ အမှုတော်များကို ဆောင်ရွက်ရမည်” (စစ်မှန်စွာ “ခမည်းတော်၏ အရာများထဲတွင် ရှိရမည်”၊ အခန်း ၄၉) ဟူသည်မှာ နောင်အမှုတော်၏ ဘုရားသခင်ဆိုင်ရာ မလွှဲမရှောင် လိုအပ်ချက် (ဒေး) ကို ဖော်ပြသည် (၄:၄၃၊ ၁၉:၅) အထူးသဖြင့် ဆင်းရဲဒုက္ခခံခြင်းနှင့် အသေခံခြင်း (၉:၂၂၊ ၁၃:၃၃၊ ၁၇:၂၅၊ ၂၂:၃၇၊ ၂၄:၇၊ ၂၆၊ ၄၄၊ တမန် ၁၇:၃)။ ဘုရားသခင်ကို ခမည်းတော်ဟု ရည်ညွှန်းခြင်းသည် ယောသပ်နှင့် မာရီတို့အား နူးညံ့စွာ ဆုံးမခြင်း ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် သာမန်သားတစ်ဦး မဟုတ်ပါ။ ဘုရားသခင်၏ သားတော် ဖြစ်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုမြင့်မြတ်သော ဆက်ဆံရေးကို ထည့်သွင်း စဉ်းစားရမည်။ သို့သော် လူ့မိဘအောက်တွင် နမူနာပြသော သားတစ်ဦးအဖြစ် နာဇရက်သို့ အတူပြန်လာပြီး မိဘများအား နာခံခဲ့သည်။ မိဘအား နာခံခြင်းသည် သမ္မာကျမ်းဆိုင်ရာ အရေးကြီးသော အယူအဆ ဖြစ်သည် (ဧဖက် ၆:၁–၃၊ ရောမ ၁၃:၁၊ ဧဖက် ၅:၂၄၊ ၁ပေ ၂:၁၃–၁၅ စသည်) ယေရှုက ဤနေရာ၌ နမူနာပြသခဲ့သည်။ သူ၏ လူငယ်ဘဝနှင့် အရွယ်ရောက်အစောပိုင်းကာလကို အနှစ်ချုပ်ရာတွင် လုကာက ယေရှုသည် ကြီးထွားတိုးတက်လာသည်၊ အရည်အသွေးအားလုံးတွင် စွမ်းရည်များ တိုးပွားလာသည် ဟု ဖော်ပြသည် (လုကာ ၂:၄၀ ကိုလည်း ကြည့်ပါ)။ ထိုသို့ဖြင့် ယေရှုသည် လူသားတိုင်းအတွက် ပြီးပြည့်စုံသော နမူနာကို ချပြခဲ့သည်။

Jesus appears to have taken the opportunity to listen to and ask questions of the revered religious teachers in the temple (v. 46), the heart of the Jewish capital. Although Luke does not inform us as to the exact nature of the teaching Jesus was listening to, it may have been connected to the meaning of the Passover celebration that had just concluded and the predicted sufferings of the Messiah (Is. 53). The Socratic-like asking of questions foreshadowed the method Jesus often used in His later teaching (e.g., Luke 5:22–23; 5:34; 6:9) as well as in His two-question reply to His parents’ query (2:49). That He “must be” or “had to be” in His Father’s house, or attending to the things of His Father (lit. “had to be in the things of My Father,” v. 49) describes the divine necessity (dei) of His later ministry (4:43; 19:5) and, more particularly, of His sufferings and death (9:22; 13:33; 17:25; 22:37; 24:7, 26, 44; Acts 17:3). The reference to God as His Father was a subtle reproof to Joseph and Mary. Jesus was no ordinary son; He was also the Son of God, and they were to consider this higher allegiance. Nevertheless, as a model son of human parentage, He returned with them to Nazareth and was subject to, or obedient to, them. Submission to parents is an important biblical concept (Eph. 6:1–3; see, e.g., Rom. 13:1; Eph. 5:24; 1 Pet. 2:13–15) here modeled by Jesus. Summing up His youth and early adult years, Luke indicates that Jesus grew or increased, He enhanced His capacities in every way (see Luke 2:40). In so doing, Jesus set a perfect example for every human being.

အခန်းကြီး - ၃

၃:၁–၄:၁၃ ယောဟန်၏ဓမ္မအမှုပြီးဆုံးချိန်တွင် ယေရှု၏ဓမ္မအမှုစတင်ခြင်း

လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ အကြောင်းအရာဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုလုံးကို တိကျစွာ ခွဲခြားရန်မှာ ခက်ခဲသည်။ ပညာရှင်များကြားတွင်လည်း သဘောတူညီမှုမရှိပေ။ ကျမ်းစာအထောက်အထားများ၊ စာပေပုံစံနှင့် အကြောင်းအရာများအရ အခန်း ၁ နှင့် ၂ ကို ပရောဖက်ပြုချက်ပြည့်စုံခြင်းခေတ်၏ နိဒါန်းအဖြစ် ယူဆသင့်ပေသည်။ အဓိကဇာတ်လမ်းမှာ အခန်း ၃ မှစ၍ ယောဟန်၏ဓမ္မအမှုပြီးဆုံးပြီး ယေရှု၏ဓမ္မအမှုစတင်သည့်နေရာမှ စတင်သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။

3:1–4:13

John’s Ministry Concludes As Jesus’s Ministry Opens

Any outline of Luke’s Gospel is necessarily tentative as there is no consensus on its organization. It seems best on the basis of textual markers, style, and content to consider the first two chapters as introducing the era of prophetic fulfillment and that the main body of the narrative begins with chapter three, in which John’s ministry concludes and Jesus’s ministry begins.

1 ကဲသာဘုရင် တိဗေရိနန်းစံတဆယ်ငါးနှစ်တွင်၊ ယုဒပြည်၌ ပုန္တိပိလတ်သည်မြို့ဝန်အရာ၊ ဂါလိလဲပြည်၌ ဟေရုဒ်သည် စော်ဘွားအရာ၊ ဣတုရဲပြည်နှင့် တရာခေါနိပြည်၌ ဟေရုဒ်ညီဖိလိပ္ပုသည် စော်ဘွားအရာ၊ အဘိလင်ပြည်၌ လုသာနိသည် စောဘွားအရာ၊

²အန္နနှင့်ကယာဖတို့သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအရာ၊ အသီးအသီးရှိကြသောအခါ၊ တော၌ရှိသော ဇာခရိ၏သားယောဟန်သည် ဘုရားသခင်၏ ဗျာဒိတ်တော်ကို ခံရ၏။
³ပရောဖက်ဟေရှာယ၏ ကျမ်းစာ၌လာသည်ကား၊ တော၌ဟစ်ကြော်သောသူ၏အသံမှာ၊ ထာဝရ ဘုရားကြွတော်မူရာလမ်းကို ပြင်ကြလော့။
⁴လမ်းခရီးတော်ကို ဖြောင့်စေကြလော့။ ချိုင့်ဝှမ်းရာရှိသမျှတို့ကို ဖို့ရ မည်။ တောင်ကြီးတောင်ငယ် ရှိသမျှတို့ကို ဖြိုရမည်။ ကောက်သောလမ်းများကို ဖြောင့်စေရမည်။
⁵ကြမ်းတမ်း သောလမ်းများကိုလည်း သုတ်သင်ပြင်ဆင်ရမည်။
⁶လူအပေါင်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ကယ်တင်တော်မူခြင်း အကြောင်းကို မြင်ရကြလတံ့ဟု လာသည်နှင့်အညီ၊ ယောဟန်သည် ယော်ဒန်မြစ်နား၌ အနှံ့အပြားလှည့် လည်၍ အပြစ်လွှတ်ခြင်းအဘို့အလိုငှါ နောင်တနှင့် စပ်ဆိုင်သော ဗတ္တိဇံတရားကို ဟောလေ၏။

၃:၁–၆။ တရားရှိရင်ဆရာ ယောဟန်၏ဓမ္မအမှု။ လုကာက တရားရှိရင်ဆရာ ယောဟန်၏ဓမ္မအမှုစတင်ချိန်ကို တိဗေရအင်ပါရေတာ အုပ်ချုပ်သည့် နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်မြောက်နှစ် (အခန်းငယ် ၁) တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ရက်နှင့်နှစ်ရေတွက်နည်းအမျိုးမျိုးအရ ခရစ်နှစ် ၂၇ ခုနှစ်ဖြစ်နိုင်သည်။ ဟေရုဒ်မင်းကြီး ဘီစီ ၄ တွင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဧမ်ပါရာတာ အောကတ်စတွီယန်က ဟေရုဒ်၏ဆန္ဒအတိုင်း သူ၏သားသုံးယောက်ကို ခွဲ၍အုပ်ချုပ်ခွင့်ပေးခဲ့သည်။ အာခဲလတ်ကို ယုဒပြည်နှင့်ရှမာရိ၊ ဟေရုဒ်အန်တိပတ်ကို ဂလိလိနှင့်ပေရာ (မြောက်ဘက်နှင့်အရှေ့ဘက်)၊ ဖိလိပ်ကို ဣတုရနှင့်တြကိုနိတ် (အဝေးဆုံးမြောက်ဘက်) တို့ကို အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ “တေတြာခ်” ဆိုသည်မှာ တစ်ဖြစ်လေးပိုင်းအုပ်ချုပ်သူကို ဆိုလိုသော်လည်း ဤနေရာတွင် ဟေရုဒ်မင်းကြီးအုပ်ချုပ်ခဲ့သော နယ်မြေများကို ခွဲ၍အုပ်ချုပ်သူများကို ရည်ညွှန်းသည်။

3:1–6. The Ministry of John the Baptist. Luke places the beginning of John the Baptist’s ministry in the fifteenth year of the reign of Tiberius Caesar (v. 1), which, taking into account the possible methods of reckoning, allows a date of A.D. 27. On the death of Herod the Great in 4 B.C., Caesar Augustus, in accordance with Herod’s will, placed three of Herod’s sons over the territory he had ruled: Archelaus over Judea and Samaria; Herod Antipas over Galilee and Perea to the north and east; and Philip over Iturea and Trachonitis in the far north. Although “tetrarch” technically refers to the ruler over a fourth of a region, it here refers to the rulers appointed over areas formerly ruled by Herod the Great.

အာခဲလတ်၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သောအုပ်ချုပ်မှုကြောင့် ယုဒလူမျိုးများ မငြိမ်မသက်ဖြစ်လာသောကြောင့် ရောမအင်ပါယာက ယုဒပြည်ကို တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ပုန်တိယုပိလတ်ကဲ့သို့ အုပ်ချုပ်ရေးမင်းများခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ပုန်တိယုပိလတ်သည် ခရစ်နှစ် ၂၆ မှ ၃၆ အထိ ယုဒပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ အာနပြည်နှင့် ကာယပြည်ကို ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းကြီးများအဖြစ် ဖော်ပြထားသည် (အခန်းငယ် ၂)။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းကြီးတစ်ယောက်သာရှိရမည်ဟု ပြဌာန်းထားသော်လည်း (လုကာ ၂၂:၅၄–၆၂ မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ)။ လုကာ၏ဖော်ပြချက်သည် အာနပြည်၏မိသားစုသည် အလွန်အင်အားကြီးမားပြီး သားငါးယောက်နှင့် ယောက်ဖ ကာယပြည်မှတစ်ဆင့် မင်းဆက်ဆက်ခံသည့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းကြီးများ ထွန်းကားခဲ့ကြောင်း၊ အာနပြည်သည် ခရစ်နှစ် ၄၀ ခန့်အထိ ယေရုရှလင်မြို့တွင် အဓိကပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် ရှိနေခဲ့ကြောင်း ထင်ဟပ်စေသည်။ ရောမအင်ပါယာ ခိုင်မြဲစွာအုပ်ချုပ်နေသည့် ဤသမိုင်းအခြေအနေတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပရောဖက်တိတ်ဆိတ်နေခဲ့ပြီးနောက် ဘုရားသခင်၏နှုတ်မြွက်တော်—ပရောဖက်ပြုချက်လက်ဆောင် (၁:၆၇၊ ၇၆) ကိုယ်တိုင် ပရောဖက်ပြုချက်ဖြင့် ကြေညာခဲ့သည့်အတိုင်း—တရားရှိရင်ဆရာ ယောဟန်ထံ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ သူ၏ဓမ္မအမှုကို “တောအရပ်” တွင်ဟု ဖော်ပြခြင်းသည် ဟေရှာယ ၄၀:၃–၅ ၏ ပရောဖက်ပြုချက်နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

Due to Jewish unrest caused by the violent rule of Archelaus, Rome brought Judea under its direct rule through the appointment of governors such as Pontius Pilate, who served as prefect over Judea from A.D. 26 to 36. Annas and Caiaphas are mentioned as high priests (v. 2), though the OT provided for only one high priest at a time (see commentary on Luke 22:54–62). Luke’s account reflects the reality that the family of Annas was very powerful, providing a dynastic succession of high priests through his five sons and son-in-law, Caiaphas, and that Annas remained a key figure in Jerusalem until his death (ca. A.D. 40). It is in this historical situation, with Rome firmly in control, that the word of God—that is, the prophetic gift, itself announced by prophecy (1:67, 76)—came to John the Baptist after centuries of prophetic silence. Locating his ministry “in the wilderness” connects his ministry to the prophecy of Isaiah 40:3–5.

ခရစ်ဝင်ကျမ်းလေးစောင်လုံးသည် ယောဟန်သည် ဤပရောဖက်ပြုချက်ကို ပြည့်စုံစေသူဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံထားသည် (မဿဲ ၃:၃၊ မာကု ၁:၃၊ လုကာ ၃:၄–၆၊ ယောဟန် ၁:၂၃)။ ယောဟန်၏ဓမ္မအမှု၏ အဓိကအချက်မှာ နောင်တရသူများကို ဗတ္တိဇံပေးခြင်းဖြစ်သည် (တမန်တော် ၂:၃၈ နှိုင်းယှဉ်ပါ)—ထို့ကြောင့် သူ့ကို “ဗတ္တိဇံဆရာ” သို့မဟုတ် “နှစ်ခြင်းပေးသူ” ဟုခေါ်သည် (မဿဲ ၃:၁၊ မာကု ၆:၁၄)။ သို့သော် သူ၏ဓမ္မအမှုနေရာကို ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက် တောအရပ်တွင်ဟု ဖော်ပြခြင်းသည် ထိုအချိန်က ဣသရေလလူမျိုးသည် တစ်မျိုးသားအနေဖြင့် နှိပ်စက်ခံရဆဲ (ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရဆဲ) အခြေအနေတွင်ရှိနေကြောင်း၊ ဣသရေလလူမျိုးအတွက် ကတိတော်များ ပြည့်စုံရန် ယော်ဒန်မြစ်ကို အသစ်ဖြတ်ကျော်ရန်—ဝိညာဉ်ရေးရာအရ အတွင်းစိတ်ပြောင်းလဲခြင်း—လိုအပ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ဟေရှာယသည် ဗာဗုလုန်မှ ပြန်လာခြင်းကို ပရောဖက်ပြုခဲ့သော်လည်း ဓမ္မဟောင်းပရောဖက်ပြုချက်များ၏ ပိုမြင့်သောမျှော်လင့်ချက်မှာ ဣသရေလလူမျိုးတို့ ဘုရားသခင်ထံ ဝိညာဉ်ရေးရာအရ ပြန်လှည့်လာပြီး သူ၏သန့်ရှင်းသောလူမျိုးဖြစ်လာရန် (ဟေရှာယ ၁၀:၂၀–၂၁၊ ယေရမိ ၂၃:၅–၈) နှင့် လူအပေါင်းတို့ ဘုရားသခင်၏ကယ်တင်ခြင်းအမှုကို အသိအမှတ်ပြုရန် (လုကာ ၃:၆၊ ၂:၃၂ နှိုင်းယှဉ်ပါ) ဖြစ်သည်။

All four Gospels witness to John’s fulfillment of this prophecy (Matt. 3:3; Mark 1:3; Luke 3:4–6; John 1:23). Clearly, the most significant aspect of John’s ministry was the baptism of those who were repentant (cf. Acts 2:38)—thus his title “the Baptist,” which can also mean “the Immerser” (Matt. 3:1; Mark 6:14). But identifying the location of his work in the wilderness on the other side of the Jordan (John 1:28) hints at Israel’s condition at that time of being, in a sense, still in exile and their need of a new Jordan crossing, even an inner, spiritual “crossing,” for the promises relative to the nation to be fulfilled. Although Isaiah had prophesied a return from Babylon, the larger OT prophetic expectation was of Israel’s spiritual return to the Lord to be His holy people (e.g., Is. 10:20–21; Jer. 23:5–8), with the larger purpose that all people would recognize God’s saving work (Luke 3:6; see also 2:32).

⁷ထိုအခါ၊ ဗတ္တိဇံကို ခံအံ့သောငှါလာကြသော လူအစုအဝေးတို့အား ယောဟန်ဟောပြောသည်ကား၊ အချင်းမြွေဆိုးအမျိုးတို့၊ ရောက်လုသောဘေးဒဏ်မှ ပြေးသွားစိမ့်သောငှါ အဘယ်သူသည် သင်တို့ကို သတိ ပေးဘိသနည်း။

⁸နောင်တရခြင်းနှင့် ထိုက်တန်သောအကျင့်ကို ကျင့်ကြလော့။ အာဗြဟံသည် ငါတို့အဘဖြစ်သည်ဟူ၍ စိတ်ထဲ၌ မအောက်မေ့ကြနှင့်။ ဘုရားသခင်သည် ဤ ကျောက်ခဲတို့မှ အာဗြဟံသားတို့ကိုထုတ်ဘော် ဖန်ဆင်း နိုင်တော်မူသည်ဟု ငါအမှန်ဆို၏။
⁹သစ်ပင်အမြစ်နားမှာ ပုဆိန်ထားလျက်ရှိသည် ဖြစ်၍၊ ကောင်းသောအသီးမသီးသောအပင်ရှိသမျှတို့ကို ခုတ်လှဲ၍ မီးထဲသို့ ချလိုက်ရသည်ဟု ဟောပြောလေ၏။
¹⁰လူအစုအဝေးကလည်း၊ သို့ဖြစ်လျှင် အကျွန်ုပ်တို့သည် အဘယ်သို့ပြုရပါမည်နည်းဟု မေးလျှောက်ကြ သော်၊
¹¹ယောဟန်က၊ အင်္ကျီနှစ်ထည်ရှိသောသူသည် အင်္ကျီမရှိသောသူအား မျှစေ။ စားစရာရှိသောသူသည် လည်း ထိုနည်းတူပြုစေဟု ပြန်ပြော၏။
¹²အခွန်ခံသူတို့သည် ဗတ္တိဇံကို ခံခြင်းငှါလာ၍၊ အရှင်ဘုရား၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် အဘယ်သို့ ပြုရပါမည် နည်းဟု မေးလျှောက်ကြလျှင်၊
¹³သတို့သခင်သည် ခွဲဝေစီမံသည်ထက်သာ၍ မခွဲမခံကြနှင့်ဟု ပြန်ပြော၏။
¹⁴စစ်သူရဲတို့ကလည်း အကျွန်ုပ်တို့သည် အဘယ်သို့ပြုရပါမည်နည်းဟု မေးလျှောက်ကြလျှင်၊ သင်တို့ သည် အဘယ်သူကိုမျှ အနိုင်အထက်မပြုကြနှင့်။ အဘယ်သူကိုမျှ မလျှပ်ကြနှင့်။ ကိုယ်ရသောအခနှင့် ရောင့်ရဲကြလော့ဟု ပြန်ပြော၏။
¹⁵လူအများတို့သည် မြော်လင့်၍၊ ယောဟန်သည် ခရစ်တော်မှန်သည်မမှန်သည်ကို နှလုံးထဲမှာ တွေး တောဆင်ခြင်ကြစဉ်၊
¹⁶ယောဟန်သည် လူအပေါင်းတို့အား ပြန်ပြောသည်ကား၊ ငါသည်သင်တို့အား ရေ၌ ဗတ္တိဇံကိုပေး၏။ ငါ့ထက်တတ်စွမ်းနိုင်သောသူသည် ကြွလာသေး၏။ ထိုသူ၏ခြေတော်ကြိုးကိုမျှ ဖြည်ခြင်းငှါ ငါမထိုက်။ ထို သူသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၌၎င်း၊ မီး၌၎င်း သင်တို့ကိုဗတ္တဇံကိုပေးမည်။
¹⁷လက်တော်တွင် စံကောပါလျက် မိမိကောက် နယ်တလင်းကို ရှင်းလင်းစေသဖြင့်၊ ဂျုံစပါးကိုကား ကျီ၌ စုသိမ်းသွင်းထား၍၊ အဖျင်းကိုကား မငြိမ်းနိုင်သောမီးနှင့် ရှို့တော်မူလတံ့ဟု ပြောဆို၏။
¹⁸အခြားသောစကားများနှင့် ဆုံးမသွေးဆောင်၍ ဧဝံဂေလိတရားကို လူအများတို့အား ဟောပြော လေ၏။
¹⁹ထိုနောက် စော်ဘွားဟေရုဒ်သည် မိမိညီ၏ ခင်ပွန်းဟေရောဒိအကြောင်းမှစ၍၊ မိမိပြုသောဒုစရိုက် အပြစ်ရှိသမျှတို့ကို ယောဟန်သည် ဘော်ပြဆုံးမသောကြောင့်၊
²⁰ဟေရုဒ်သည် အရင်အပြစ်ရှိသမျှတို့အပေါ်မှာ ပြစ်သစ်ကိုထပ်လောင်း၍ ယောဟန်ကို ထောင်ထဲမှာ လှောင်ထား၏။

၃:၇–၂၀။ တရားရှိရင်ဆရာ ယောဟန်၏ တရားဟောချက်။ ယောဟန်၏ ကြေညာချက်သည် လူများကို ဝိညာဉ်ရေးရာ အိပ်မောကျနေမှုမှ နိုးကြားစေရန် ရည်ရွယ်ထားသည့် အံ့သြဖွယ်တရားတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း အချို့ဘာသာပြန်များတွင် “ဝမ်းမြောက်စရာသတင်းကောင်း” ဟုခေါ်သည် (အခန်းငယ် ၁၈)။ သူတို့ကို “မြွေဟောက်မိသားစု” ဟုခေါ်ခြင်းဖြင့် (အခန်းငယ် ၇) သူတို့၏ အဆိပ်သင့်သောလွှမ်းမိုးမှုသည် အာဗြဟံ၏သားမြေးမဟုတ်ဘဲ မြွေဟောက်၏သားစဉ်မြေးဆက်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစေသည် (ဟေရှာယ ၅၉:၄–၅၊ မဿဲ ၂၃:၃၃–၃၅၊ ယောဟန် ၈:၃၉–၄၀၊ ၄၄ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ စကားလုံးမျှသာမက အပြုအမူများသာလျှင် အရေးကြီးသည်။ သစ်ပင်၏ “အသီးအနှံ” ကဲ့သို့သော အပြုအမူများ (လုကာ ၃:၈) ဖြစ်သည်။ သစ်ပင်ကို လူသားအတွက် သင်္ကေတအဖြစ်သုံးခြင်းသည် ဖြောင့်မတ်သူများ (ဆာလံ ၁:၃၊ ၅၂:၈၊ ၉၂:၁၂၊ ဟေရှာယ ၆၁:၃၊ ယေရမိ ၁၇:၈) နှင့် ဆိုးယုတ်သူများ (ဟေရှာယ ၁:၃၀၊ ၂:၁၂–၁၃) နှစ်မျိုးလုံးအတွက် အသုံးများသည်။ ထို့ကြောင့် လူတစ်ဦး၏စရိုက်ကို သူထုတ်လုပ်သော “အသီးအနှံ” ဖြင့် သိနိုင်သည်။ ယေရှုသည်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အလားတူစကားဖြင့် အလားတူအချက်ကို ထောက်ပြခဲ့သည် (မဿဲ ၁၂:၃၃–၃၅)။ ယောဟန်က ကောင်းသောအသီးမသီးသော သစ်ပင်များကို မီးထဲပစ်ချမည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ ဆိုးယုတ်သူများ၏ နောက်ဆုံးပျက်စီးခြင်းကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၅:၇၊ ဟေရှာယ ၅:၂၄)။

3:7–20. The Message of John the Baptist. Although John’s proclamation was a startling one, seemingly designed to wake people out of their spiritual lethargy, it is referred to in some translations as preaching the “good news” (v. 18). By calling them a “brood of vipers” (v. 7), John made clear that their poisonous influence proved their lineage from the serpent rather than from Abraham (cf. Is. 59:4–5; Matt. 23:33–35; John 8:39–40, 44). It is not words that matter but works, like the “fruits” (Luke 3:8) of a tree. The use of a tree as a symbol for people is common both for the righteous (e.g., Pss. 1:3; 52:8; 92:12; Is. 61:3; Jer. 17:8) and the wicked (e.g., Is. 1:30; 2:12–13). Thus, the character of a person is seen by the “fruit” he or she produces. Jesus would later use the same expression to make the same point (Matt. 12:33–35). John warned that trees not bearing good fruit would be thrown into the fire, referring to the final destruction of the wicked (Ex. 15:7; Is. 5:24).

လူမျိုးအသီးသီးမှ လူများသည် ယောဟန်၏တရားကို ကြားပြီး နောင်တရခြင်း၏ စစ်မှန်မှုကို မည်သို့ပြရမည်နည်းဟု မေးခဲ့ကြသည်။ ယောဟန်က တောင်ပေါ်တရားဟောချက်တွင် ယေရှုကိုယ်တိုင် ညွှန်ကြားခဲ့သည်နှင့် ဆင်တူသော အဖြေများပေးခဲ့သည် (မဿဲ ၅)။ မယ်ရှိယကိုမျှော်လင့်ခြင်းကြောင့် လူများက ယောဟန်သည် ခရစ်တော်ဖြစ်နိုင်သလားဟု တွေးတောခဲ့ကြသည်။ ယောဟန်က မိမိထက်သာလွန်သော တစ်ပါးကို ညွှန်ပြပြီး ထိုသူသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် မီးဖြင့် ဗတ္တိဇံပေးမည်ဟု ဆိုသည် (လုကာ ၃:၁၆၊ ၂၄:၄၉၊ တမန်တော် ၁:၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ မီးဟူသောစကားသည် အလျင်ဖော်ပြခဲ့သော သစ်ပင်များကို မီးထဲပစ်ချခြင်း (လုကာ ၃:၉) နှင့် နောက်ဆက်တွဲ အသားမဲ့ခွံများကို မီးလောင်စေခြင်း (အခန်းငယ် ၁၇) တို့ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် နောက်ဆုံးတရားစီရင်ခြင်း၏ မီးကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်ပြီး ပင်တေကုတ္တနေ့မဟုတ်ပေ။ များစွာသောသူတို့က ငရဲမီးသည် အဆုံးမဲ့ဖြစ်မည်ဟု ထင်ကြသော်လည်း ဤနေရာတွင် “မငြှိမ်းနိုင်သောမီး” ဟုခေါ်သည်။ ဆိုးယုတ်သူကို အမြစ်နှင့်အလက်ပါ လုံးဝဖျက်ဆီးပစ်သည်အထိ ဆက်လက်လောင်ကျွမ်းစေရန် ဆိုလိုသည် (မာလခိ ၄:၁၊ မဿဲ ၁၀:၂၈ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Different classes of people responded to John’s message and asked what they should do to show the genuineness of their repentance. John answered in ways that anticipated Jesus’s own prescriptions in the Sermon on the Mount (Matt. 5). Since messianic expectations led people to wonder whether John might be the Christ, he pointed them to One of greater strength who would baptize with the Holy Spirit and fire (Luke 3:16; cf. 24:49; Acts 1:5). The reference to fire, judging from the previous mention of trees being cast into the fire (Luke 3:9) and the succeeding reference to chaff being burned up (v. 17), suggests again that the fiery final judgment is in view, not Pentecost. Many think that hellfire will be unending, but here it is called “unquenchable”: to continue until effecting the wicked one’s complete destruction, leaving neither root nor branch (Mal. 4:1; cf. Matt. 10:28).

ယောဟန်သည် ဟေရုဒ်အန်တိပတ်နှင့် ဟေရုဒိယ၏အိမ်ထောင်ရေးကို ရှုတ်ချခဲ့သည် (လုကာ ၃:၁၉၊ မဿဲ ၁၄:၃–၄၊ မာကု ၆:၁၇–၁၈)။ ထို့ကြောင့် ယောဟန်ထောင်ချခံရသည်။ ဟေရုဒိယသည် ဟေရုဒ်အန်တိပတ်၏ တူဝမ်းကွဲညီ ဟေရုဒ်ဖိလိပ် (လုကာ ၃:၁ ရှိ ဖိလိပ်မဟုတ်၊ ဟေရုဒ်မင်းကြီးနှင့် မာရီယမ်နှစ်ယောက်မြောက်၏သား) ၏ဇနီးဖြစ်ခဲ့သည်။ ဓမ္မဟောင်းပညတ်ကို ဆန့်ကျင်၍ (ဝတ်ပြုရာ ၁၈:၁၆၊ ၂၀:၂၁) ဟေရုဒ်အန်တိပတ်က ဟေရုဒိယကို သူ့ယောက်ျားမှ ကွာရှင်းစေပြီး သူနှင့်လက်ထပ်ရန် ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။ အခြားသုတေသနခရစ်ဝင်ကျမ်းများအရ ယောဟန်သည် ဟေရုဒိယ၏ လှည့်ကွက်ဖြင့် လည်ပင်းဖြတ်ခံရသည် (မဿဲ ၁၄:၆–၁၂၊ မာကု ၆:၁၉–၂၉)။

John had condemned the union of Herod Antipas with Herodias (Luke 3:19; Matt. 14:3–4; Mark 6:17–18), which led to John’s imprisonment. Herodias had been married to Herod Antipas’s half-brother Herod Philip (not the Philip of Luke 3:1 but the son of Herod the Great and Mariamne II). Contrary to OT law (Lev. 18:16; 20:21), Herod persuaded Herodias to divorce her husband in order to unite with him. The other Synoptic Gospels indicate that John was beheaded through Herodias’s conniving (Matt. 14:6–12; Mark 6:19–29).

²¹လူအပေါင်းတို့သည် ဗတ္တိဇံကိုခံကြသောအခါ၊ ယေရှုသည်လည်း ဗတ္တိဇံကိုခံတော်မူ၍ ဆုတောင်းစဉ် တွင်၊ ကောင်းကင်ဖွင့်လှစ်သဖြင့်၊

²²သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် ချိုးငှက်ကဲ့သို့ ကိုယ်ထင်ရှားလျက် ကိုယ်တော်ပေါ်၌ ဆင်းသက်တော် မူ၍၊ သင်ကား၊ ငါနှစ်သက်မြတ်နိုးရာ၊ ငါ၏ချစ်သားပေတည်းဟု ကောင်းကင်က အသံတော်ဖြစ်လေ၏။

၃:၂၁–၂၂။ ယေရှု၏ ဗတ္တိဇံခံခြင်း။ လုကာက ယေရှု၏ ဗတ္တိဇံခံခြင်းကို အတိုတို ဖော်ပြထားပြီး (မဿဲ ၃:၁၃–၁၇၊ မာကု ၁:၉–၁၁၊ ယောဟန် ၁:၂၉–၃၄ နှိုင်းယှဉ်ပါ) ယေရှုဆုတောင်းခြင်း၏ ရလဒ်များကို ပို၍အလေးပေးဖော်ပြသည်။ (၁) ကောင်းကင်ဖွင့်လှစ်ခြင်း (မဿဲ ၃:၁၆၊ မာကု ၁:၁၀ တွင်လည်းရှိသည်)၊ ဘုရားသခင်နှင့်လူသားတို့ ဆက်ဆံရေးပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းကို ဆိုလိုသည် (ယောဟန် ၁:၅၁ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ (၂) သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော် ချိုးငှက်နှယ်ဆင်းသက်လာခြင်း၊ ယောဟန်၏မျှော်လင့်ချက်ပြည့်စုံခြင်း (ယောဟန် ၁:၃၃၊ လုကာ ၃:၁၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ (၃) ကောင်းကင်မှ အသံထွက်ပြီး ယေရှု၏အမှန်တကယ်အထောက်အထားကို အတည်ပြုခြင်း။ ဝိညာဉ်တော်သည် ချိုးငှက်နှယ်ဆင်းသက်လာသည်ဟု ဖော်ပြခြင်းသည် ဖန်ဆင်းခြင်းအခါ ဝိညာဉ်တော်၏အခန်းကဏ္ဍကို သတိတရစေသည် (ကမ္ဘာဦး ၁:၂)။ ကောင်းကင်မှ ဘုရားသခင်၏အသံသည် ယေရှုကို “ငါ့ချစ်သားတော်”၊ “ငါနှစ်သက်တော်မူသော” ဟုခေါ်ဆိုခဲ့သည် (လုကာ ၃:၂၂)။ ဤသည်မှာ ဒါဝိဒ်သားတော်ကတိ (ဆာလံ ၂:၇–၉) နှင့် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရသော ကျွန်တော် (ဟေရှာယ ၄၂:၁) တို့ကို ဆက်စပ်စေပြီး အာဗြဟံအား တစ်ဦးတည်းသောသားကို မီးရှို့ယဇ်အဖြစ် ပူဇော်ရန် ဘုရားသခင်၏အမိန့်ကို ပါ သတိတရစေသည် (ကမ္ဘာဦး ၂၂:၂)။ နောက်အပိုဒ်တွင် ယေရှုအသက်အနီးစပ်ဆုံး သုံးဆယ်ဟု ဖော်ပြခြင်းသည် အခန်းစတွင် ယေရှု၏ဗတ္တိဇံခံခြင်းကို ခရစ်နှစ် ၂၇ ခုနှစ်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ရက်သွေဖန်တီးချက်နှင့် ကိုက်ညီသည်။

3:21–22. The Baptism of Jesus. Luke gives the briefest of mentions to the baptism of Jesus (cf. Matt. 3:13–17; Mark 1:9–11; John 1:29–34), giving more emphasis to the results of His prayer: (1) the opening of heaven (also in Matt. 3:16; Mark 1:10), referring to the reestablishment of communion between God and human beings (cf. John 1:51); (2) the descent of the Holy Spirit on Him in fulfillment of John’s expectation (John 1:33; cf. Luke 3:16); and (3) the heavenly voice confirming Jesus’s identity. That the Holy Spirit appeared like a dove (Matt. 3:16; Mark 1:10; John 1:32) recalls the role of the Spirit at Creation (Gen. 1:2). The voice of God from heaven, who addressed Jesus as His Son with whom He was “well pleased” (Luke 3:22), paradoxically associates Jesus with both the promises of the coming Davidic Son (Ps. 2:7–9) and the Suffering Servant (Is. 42:1), echoing also the divine command to Abraham to offer His only son as a burnt offering (Gen. 22:2). The reference in the next section to Jesus being approximately thirty years old fits well our dating of Jesus’s baptism at the beginning of the chapter to A.D. 27.

²³ထိုအခါ ယေရှုသည် အနှစ်သုံးဆယ်ခန့်မျှရှိတော်မူ၏။ လူများအထင်အမှတ်အားဖြင့် ကိုယ်တော်၏ အဘကား ယောသပ်တည်း။ ယောသပ်အဘဧလိ၊

²⁴ဧလိအဘ မဿတ်၊ မဿတ်အဘ လေဝိ။ လေဝိအဘ မေလခိ၊ ပေလခိဘ ယန္န၊ ယန္နအဘ ယောသပ်၊
²⁵ယောသပ်အဘ မတ္တသိ၊ မတ္တသိအဘ အာမုတ်၊ အာမုတ်အဘ နာဟုံ၊ နာဟုံအဘ ဧသလိ၊
²⁶ဧသလိအဘနဂ္ဂဲ၊ နဂ္ဂဲအဘ မာအတ်၊ မာအတ်အဘ မတ္တသိ၊ မတ္တသိအဘ ရှေမိ၊ ရှေမိအဘ ယောသပ်၊ ယောသပ်အဘ ယုဒ၊ ယုဒအဘယေဟန္န၊
²⁷ယောဟန္နအဘ ရေသ၊ ရေသအဘ ဇေရု ဗဗေလ၊ ဇေရုဗဗေလအဘ ရှာလသေလ၊ ရှာလသေလ အဘ နေရိ၊ နေရိအဘ မေလခိ၊ မေလခိအဘ အဒ္ဒိ၊
²⁸အဒ္ဒိအဘကောသံ၊ ကောသံအဘ ဧလမောဒံ၊ ဧလမောဒံအဘ ဧရ၊
²⁹ဧရအဘ ယောသေ၊ ယောသေအဘဧလျေဇာ၊ ဧလျေဇာအဘ ယောရိမ်၊ ယောရိမ်အဘမဿတ်၊ မဿတ်အဘလေဝိ၊
³⁰လေဝိအဘရှိမောင်၊ ရှိမောင်အဘယုဒ၊ ယုဒ အဘယောသပ်၊ ယောသပ် အဘယောနန်၊ ယောနန်အဘ ဧလျောတိမ်၊ ဧလျာကိမ် အဘမေလေ၊
³¹မေလေအဘမဲနန်၊ မဲနန်အဘမတ္တသ၊ မတ္တသ အဘနာသန်၊ နာသန့်အဘဒါဝိဒ်၊
³²ဒါဝိဒ်အဘယေရှဲ၊ ယေရှဲ အဘဩဗက်၊ ဩဇက် အာဘဗောဇ၊ ဗောဇအဘစာလမုန်၊ စာလမုန်အဘ နာရှန်၊
³³နာရှုန်အဘအမိနဒဝ်၊ အမိနဒဝ်အဘအာရံ၊ အာရံအဘဟေဇရုံ၊ ဟေဇရုံအဘဖာရက်၊ ဖာရက် အဘယုဒ၊
³⁴ယုဒအဘ ယာကုပ်၊ ယာကုပ်အဘ ဣဇာက်၊ ဣဇာက်အဘအာဗြဟံ၊ အာဗြဟံအဘတေရ၊ တေရအဘ နာခေါ်၊
³⁵နာခေါ်အဘစေရောက်၊ စေရောက်အဘ ရာဂေါ၊ ရာဂေါအဘဖာလက်၊ ဖာလက်အဘ ဟေဗာ၊ ဟေဗာအဘ ရှာလ၊
³⁶ရှာလအဘ ကာဣနန်၊ ကာဣနန်အဘ အာဖာဇဒ်၊ အာဖာဇဒ်အဘ ရှေမ၊ ရှေမအဘနောဧ၊ နောဧအဘလာမက်၊
³⁷လာမက်အဘ မသုရှလ၊ မသုရှလအဘ ဧနောက်၊ ဧနောက်အဘယာရက်၊ ယာရက်အဘ မဟာ လေလေလ၊ မဟာလေလေလအဘ ကာဣနန်၊ ကာဣနန် အဘဧနုတ်၊ ဧနုတ်အဘရှေသ၊ ရှေသအဘ အာဒံ၊ အာဒံအဘဘုရား သခင်ပေတည်း။
³⁸လာမက်အဘ မသုရှလ၊ မသုရှလအဘ ဧနောက်၊ ဧနောက်အဘယာရက်၊ ယာရက်အဘ မဟာ လေလေလ၊ မဟာလေလေလအဘ ကာဣနန်၊ ကာဣနန် အဘဧနုတ်၊ ဧနုတ်အဘရှေသ၊ ရှေသအဘ အာဒံ၊ အာဒံအဘဘုရား သခင်ပေတည်း။²³ထိုအခါ ယေရှုသည် အနှစ်သုံးဆယ်ခန့်မျှရှိတော်မူ၏။ လူများအထင်အမှတ်အားဖြင့် ကိုယ်တော်၏ အဘကား ယောသပ်တည်း။ ယောသပ်အဘဧလိ၊
²⁴ဧလိအဘ မဿတ်၊ မဿတ်အဘ လေဝိ။ လေဝိအဘ မေလခိ၊ ပေလခိဘ ယန္န၊ ယန္နအဘ ယောသပ်၊
²⁵ယောသပ်အဘ မတ္တသိ၊ မတ္တသိအဘ အာမုတ်၊ အာမုတ်အဘ နာဟုံ၊ နာဟုံအဘ ဧသလိ၊
²⁶ဧသလိအဘနဂ္ဂဲ၊ နဂ္ဂဲအဘ မာအတ်၊ မာအတ်အဘ မတ္တသိ၊ မတ္တသိအဘ ရှေမိ၊ ရှေမိအဘ ယောသပ်၊ ယောသပ်အဘ ယုဒ၊ ယုဒအဘယေဟန္န၊
²⁷ယောဟန္နအဘ ရေသ၊ ရေသအဘ ဇေရု ဗဗေလ၊ ဇေရုဗဗေလအဘ ရှာလသေလ၊ ရှာလသေလ အဘ နေရိ၊ နေရိအဘ မေလခိ၊ မေလခိအဘ အဒ္ဒိ၊
²⁸အဒ္ဒိအဘကောသံ၊ ကောသံအဘ ဧလမောဒံ၊ ဧလမောဒံအဘ ဧရ၊
²⁹ဧရအဘ ယောသေ၊ ယောသေအဘဧလျေဇာ၊ ဧလျေဇာအဘ ယောရိမ်၊ ယောရိမ်အဘမဿတ်၊ မဿတ်အဘလေဝိ၊
³⁰လေဝိအဘရှိမောင်၊ ရှိမောင်အဘယုဒ၊ ယုဒ အဘယောသပ်၊ ယောသပ် အဘယောနန်၊ ယောနန်အဘ ဧလျောတိမ်၊ ဧလျာကိမ် အဘမေလေ၊
³¹မေလေအဘမဲနန်၊ မဲနန်အဘမတ္တသ၊ မတ္တသ အဘနာသန်၊ နာသန့်အဘဒါဝိဒ်၊
³²ဒါဝိဒ်အဘယေရှဲ၊ ယေရှဲ အဘဩဗက်၊ ဩဇက် အာဘဗောဇ၊ ဗောဇအဘစာလမုန်၊ စာလမုန်အဘ နာရှန်၊
³³နာရှုန်အဘအမိနဒဝ်၊ အမိနဒဝ်အဘအာရံ၊ အာရံအဘဟေဇရုံ၊ ဟေဇရုံအဘဖာရက်၊ ဖာရက် အဘယုဒ၊
³⁴ယုဒအဘ ယာကုပ်၊ ယာကုပ်အဘ ဣဇာက်၊ ဣဇာက်အဘအာဗြဟံ၊ အာဗြဟံအဘတေရ၊ တေရအဘ နာခေါ်၊
³⁵နာခေါ်အဘစေရောက်၊ စေရောက်အဘ ရာဂေါ၊ ရာဂေါအဘဖာလက်၊ ဖာလက်အဘ ဟေဗာ၊ ဟေဗာအဘ ရှာလ၊
³⁶ရှာလအဘ ကာဣနန်၊ ကာဣနန်အဘ အာဖာဇဒ်၊ အာဖာဇဒ်အဘ ရှေမ၊ ရှေမအဘနောဧ၊ နောဧအဘလာမက်၊
³⁷လာမက်အဘ မသုရှလ၊ မသုရှလအဘ ဧနောက်၊ ဧနောက်အဘယာရက်၊ ယာရက်အဘ မဟာ လေလေလ၊ မဟာလေလေလအဘ ကာဣနန်၊ ကာဣနန် အဘဧနုတ်၊ ဧနုတ်အဘရှေသ၊ ရှေသအဘ အာဒံ၊ အာဒံအဘဘုရား သခင်ပေတည်း။
³⁸လာမက်အဘ မသုရှလ၊ မသုရှလအဘ ဧနောက်၊ ဧနောက်အဘယာရက်၊ ယာရက်အဘ မဟာ လေလေလ၊ မဟာလေလေလအဘ ကာဣနန်၊ ကာဣနန် အဘဧနုတ်၊ ဧနုတ်အဘရှေသ၊ ရှေသအဘ အာဒံ၊ အာဒံအဘဘုရား သခင်ပေတည်း။²³ထိုအခါ ယေရှုသည် အနှစ်သုံးဆယ်ခန့်မျှရှိတော်မူ၏။ လူများအထင်အမှတ်အားဖြင့် ကိုယ်တော်၏ အဘကား ယောသပ်တည်း။ ယောသပ်အဘဧလိ၊
²⁴ဧလိအဘ မဿတ်၊ မဿတ်အဘ လေဝိ။ လေဝိအဘ မေလခိ၊ ပေလခိဘ ယန္န၊ ယန္နအဘ ယောသပ်၊
²⁵ယောသပ်အဘ မတ္တသိ၊ မတ္တသိအဘ အာမုတ်၊ အာမုတ်အဘ နာဟုံ၊ နာဟုံအဘ ဧသလိ၊
²⁶ဧသလိအဘနဂ္ဂဲ၊ နဂ္ဂဲအဘ မာအတ်၊ မာအတ်အဘ မတ္တသိ၊ မတ္တသိအဘ ရှေမိ၊ ရှေမိအဘ ယောသပ်၊ ယောသပ်အဘ ယုဒ၊ ယုဒအဘယေဟန္န၊
²⁷ယောဟန္နအဘ ရေသ၊ ရေသအဘ ဇေရု ဗဗေလ၊ ဇေရုဗဗေလအဘ ရှာလသေလ၊ ရှာလသေလ အဘ နေရိ၊ နေရိအဘ မေလခိ၊ မေလခိအဘ အဒ္ဒိ၊
²⁸အဒ္ဒိအဘကောသံ၊ ကောသံအဘ ဧလမောဒံ၊ ဧလမောဒံအဘ ဧရ၊
²⁹ဧရအဘ ယောသေ၊ ယောသေအဘဧလျေဇာ၊ ဧလျေဇာအဘ ယောရိမ်၊ ယောရိမ်အဘမဿတ်၊ မဿတ်အဘလေဝိ၊
³⁰လေဝိအဘရှိမောင်၊ ရှိမောင်အဘယုဒ၊ ယုဒ အဘယောသပ်၊ ယောသပ် အဘယောနန်၊ ယောနန်အဘ ဧလျောတိမ်၊ ဧလျာကိမ် အဘမေလေ၊
³¹မေလေအဘမဲနန်၊ မဲနန်အဘမတ္တသ၊ မတ္တသ အဘနာသန်၊ နာသန့်အဘဒါဝိဒ်၊
³²ဒါဝိဒ်အဘယေရှဲ၊ ယေရှဲ အဘဩဗက်၊ ဩဇက် အာဘဗောဇ၊ ဗောဇအဘစာလမုန်၊ စာလမုန်အဘ နာရှန်၊
³³နာရှုန်အဘအမိနဒဝ်၊ အမိနဒဝ်အဘအာရံ၊ အာရံအဘဟေဇရုံ၊ ဟေဇရုံအဘဖာရက်၊ ဖာရက် အဘယုဒ၊
³⁴ယုဒအဘ ယာကုပ်၊ ယာကုပ်အဘ ဣဇာက်၊ ဣဇာက်အဘအာဗြဟံ၊ အာဗြဟံအဘတေရ၊ တေရအဘ နာခေါ်၊
³⁵နာခေါ်အဘစေရောက်၊ စေရောက်အဘ ရာဂေါ၊ ရာဂေါအဘဖာလက်၊ ဖာလက်အဘ ဟေဗာ၊ ဟေဗာအဘ ရှာလ၊
³⁶ရှာလအဘ ကာဣနန်၊ ကာဣနန်အဘ အာဖာဇဒ်၊ အာဖာဇဒ်အဘ ရှေမ၊ ရှေမအဘနောဧ၊ နောဧအဘလာမက်၊
³⁷လာမက်အဘ မသုရှလ၊ မသုရှလအဘ ဧနောက်၊ ဧနောက်အဘယာရက်၊ ယာရက်အဘ မဟာ လေလေလ၊ မဟာလေလေလအဘ ကာဣနန်၊ ကာဣနန် အဘဧနုတ်၊ ဧနုတ်အဘရှေသ၊ ရှေသအဘ အာဒံ၊ အာဒံအဘဘုရား သခင်ပေတည်း။
³⁸လာမက်အဘ မသုရှလ၊ မသုရှလအဘ ဧနောက်၊ ဧနောက်အဘယာရက်၊ ယာရက်အဘ မဟာ လေလေလ၊ မဟာလေလေလအဘ ကာဣနန်၊ ကာဣနန် အဘဧနုတ်၊ ဧနုတ်အဘရှေသ၊ ရှေသအဘ အာဒံ၊ အာဒံအဘဘုရား သခင်ပေတည်း။

၃:၂၃–၃၈။ ယေရှု၏ဘွဲ့တူမျိုးရိုး။ မဿဲကဲ့သို့ပင် လုကာက ယေရှု၏ဘွဲ့တူမျိုးရိုးကို အာဗြဟံနှင့် ဒါဝိဒ်မင်းကြီးမှတစ်ဆင့် ခြေရာခံသည်။ ထို့ကြောင့် ဤမျိုးရိုးနှစ်ခုတွင် အာဗြဟံမှ ဒါဝိဒ်အထိ မျိုးဆက်ဆယ့်လေးဆက်သည် အတူတူပင်ဖြစ်ပြီး ဘုရားသခင်အာဗြဟံနှင့် ဒါဝိဒ်တို့အား ပေးထားသော ပဋိညာဉ်ကတိများ ပြည့်စုံခြင်းကို အတည်ပြုသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၂:၁–၃၊ ၂ ဓမ္မဝင် ၇:၁၂–၁၃၊ လုကာ ၁:၅၄–၅၅၊ ၆၉–၇၃ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သို့သော် လုကာ၏မျိုးရိုးစာရင်းသည် များစွာကွဲပြားသည်။ (၁) ခရစ်ဝင်ကျမ်း၏အစတွင်မဟုတ်ဘဲ ယေရှု၏ဓမ္မအမှုမစတင်မီ ချက်ချင်းနေရာချထားခြင်း၊ (၂) ဂရိ-ရောမစံနှုန်းအတိုင်း ရှေ့မှနောက်သို့မဟုတ်ဘဲ နောက်မှရှေ့သို့ ပြန်တွက်ခြင်း၊ (၃) အာဗြဟံတွင်ရပ်မည့်အစား အာဒံအထိ ဆက်လက်ခြေရာခံခြင်း၊ (၄) အာဒံ (နှင့် ယေရှုပါ) ကို “ဘုရားသခင်၏သား” ဟုသတ်မှတ်ခြင်း၊ (၅) ယေရှုကို ယောသပ်၏သားဟု ထင်မှတ်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြခြင်း၊ (၆) ဒါဝိဒ်မှ ယေရှုအထိ မျိုးဆက်လေးဆယ့်သုံးဆက် ဖော်ပြပြီး မဿဲတွင် မျိုးဆက်နှစ်ဆယ့်ရှစ်ဆက်သာရှိခြင်း၊ (၇) မဿဲကဲ့သို့ တိကျသောဂဏန်းဖွဲ့စည်းပုံ မသုံးခြင်း (မဿဲ ၁:၁၇)၊ (၈) ယေရှု၏ဒါဝိဒ်မျိုးနွယ်ကို ရှောလမုန်မဟုတ်ဘဲ နာသန်မှတစ်ဆင့် မင်းမဟုတ်သောလိုင်းဖြင့် ဖော်ပြခြင်း။

3:23–38. The Genealogy of Jesus. Like Matthew, Luke traces Jesus’s ancestry through Abraham and King David so that these fourteen generations in the two genealogies are identical and serve to confirm the fulfillment of the covenantal promises God made to them (Gen. 12:1–3; 2 Sam. 7:12–13; cf. Luke 1:54–55, 69–73). However, the genealogy given in Luke also differs significantly: (1) its placement immediately before the beginning of Jesus’s ministry rather than at the outset of the Gospel itself; (2) moving backward (in line with Greco-Roman conventions) rather than forward; (3) tracing Jesus’s lineage all the way back to Adam rather than to Abraham; (4) designating Adam (and, by implication, Jesus also) as “the son of God”; (5) indicating that Jesus was thought to be Joseph’s son; (6) listing forty-three generations from David to Jesus, compared with twenty-eight in Matthew; (7) not using any explicit numerical structure for the genealogy as Matthew does (Matt. 1:17); and (8) giving a non-kingly Davidic line for Jesus’s ancestry—through Nathan rather than Solomon.

နောက်ဆုံးကွဲပြားချက်က ထင်ရှားသောကွဲလွဲမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မဿဲက ယောသပ်၏ဖခင်ကို ယာကုပ်ဟုဆိုသော်လည်း (မဿဲ ၁:၁၆) လုကာက ဟေလိဟုဆိုသည် (လုကာ ၃:၂၃)။ ဤကွဲလွဲမှုကို ရှင်းပြရန် အယူအဆများစွာရှိသည်။ အများစုက မဿဲက ယောသပ်၏တကယ့်သွေးရင်းမျိုးရိုးကို ပေးထားသည်ဟု ယူဆကြသည်။ အစောပိုင်းအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တစ်ခုက လုကာ၏မျိုးရိုးစာရင်းသည် မာရီယမှတစ်ဆင့် ယေရှု၏မျိုးရိုးဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ထပ်အဆိုတစ်ခုက မာရီယသည် ဟေလိ၏တစ်ဦးတည်းသောသားသမီးဖြစ်ပြီး ယောသပ်သည် မာရီယနှင့်လက်ထပ်သောအခါ ဟေလိ၏ဥပဒေအရ သားနှင့်ဆက်ခံသူဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ ဤဖြစ်နိုင်ခြေကို ထောက်ခံသည်မှာ မွေးဖွားခြင်းဇာတ်လမ်းတွင် မာရီယကို အလေးပေးဖော်ပြခြင်းနှင့် မျိုးရိုးစာရင်း၏အစတွင် ယေရှုသည် ယောသပ်၏သားဟု ထင်မှတ်ခံရသည်ဟူသော လုကာ၏ သတိပေးချက်ပုံစံ (လုကာ ၄:၂၂၊ ယောဟန် ၈:၄၁ နှိုင်းယှဉ်ပါ) ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် ရှင်းလင်းစွာမဖော်ပြထားပေ။ ယောသပ်သည် မာရီယကို တရားဝင်ဇနီးအဖြစ် လက်ခံခြင်းဖြင့် ယေရှုသည် အာဗြဟံ၏သားအဖြစ် တရားဝင်မှတ်ပုံတင်ခံရသည် (မဿဲ ၁:၂၀ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဗိမာန်တော်ပျက်စီးသည့် ခရစ်နှစ် ၇၀ အထိ ယဇ်ပုရောဟိတ်များက မျိုးရိုးစာရင်းများကို သေချာစွာထိန်းသိမ်းခဲ့ကြောင်း ကျမ်းပြင်ပသမိုင်းအချက်အလက်များသည် လုကာ၏ပုံစံနှင့် ကိုက်ညီသည် (လုကာ ၂:၂၁ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

This last difference leads to an apparent contradiction: Matthew identified Jacob as Joseph’s father (Matt. 1:16), but Luke identified Heli as Joseph’s father (Luke 3:23). Various suggestions have been offered to explain this difference, generally assuming that Matthew gives Joseph’s actual bloodline. One early interpretation understands the genealogy in Luke as giving Jesus’s ancestry through Mary. Another suggestion is that Mary was the only child of Heli and when Joseph married her he was adopted as the legal son and heir of Heli. In support of this possibility is the focus on Mary in the birth narrative and Luke’s implicit caveat at the beginning of the genealogy that Jesus was only supposed or thought to be son of Joseph (cf. Luke 4:22; John 8:41), though this is not clearly stated in the passage. Joseph’s agreement to take Mary as his lawful wife would have enabled Jesus to be officially registered as a son of Abraham (cf. Matt. 1:20). Extrabiblical historical sources attesting that extensive genealogies were kept by the priests up until the temple’s destruction in A.D. 70 fit well with the picture we find in Luke (cf. Luke 2:21).

လုကာ၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် မျိုးရိုးစာရင်းနေရာချထားပုံသည် အရေးကြီးသော ဓမ္မသိကြားချက်များစွာကို ပိုမိုအားဖြည့်ပေးသည်။ အာဗြဟံတွင်ရပ်မည့်အစား အာဒံအထိ ခြေရာခံခြင်းဖြင့် ယေရှုသည် ယုဒမယ်ရှိယသာမက ကမ္ဘာလုံးအတွက် ကယ်တင်ရှင်ဖြစ်ကြောင်း (၂:၃၀–၃၂၊ ယောဟန် ၄:၄၂ နှင့် ၂၅–၂၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ) ထင်ရှားစေသည်။ လုကာ၏မျိုးရိုးစာရင်းသည် ပိုမိုဝေးသွားပြီး အာဒံ၏မျိုးရိုးကို ဘုရားသခင်အထိ ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှု၏မျိုးရိုးကို ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ဆက်စပ်စေသည် (မဿဲ ၁:၁ ရှိ “ဂေနေဆိ” ဆိုသည်မှာ “မျိုးရိုး” သို့မဟုတ် “မွေးဖွားခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်)။ အာဒံသည် ဘုရားသခင်၏ပုံသဏ္ဍာန်အတိုင်း ဖန်ဆင်းခံရသောကြောင့် “ဘုရားသခင်၏သား” ဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၁:၂၆–၂၇)။ လုကာ၏ မျိုးရိုးစာရင်းကို စုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခံရခြင်းဇာတ်လမ်းနှင့် ယေရှု၏ဓမ္မအမှုစတင်ခြင်းမတိုင်မီ ချက်ချင်းနေရာချထားခြင်းသည် စာဖတ်သူများကို အရေးကြီးအချက်များကို သတိတရစေသည်။ (၁) ယေရှုသည် အထူးနည်းဖြင့် ဘုရားသခင်၏သားတော်ဖြစ်သည် (လုကာ ၁:၃၅၊ ၃:၂၂ နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ နောက်ဆက်တွဲ စုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်းများသည် ဤအချက်ကို ဗဟိုပြုသည် (၄:၃၊ ၉)။ (၂) အာဒံသည် ဘုရားသခင်၏ပုံသဏ္ဍာန်အတိုင်း မူလသားတော်ဖြစ်သော်လည်း အပြစ်ဖြင့် စာတန်လက်သို့ အာဏာလွှဲအပ်ခဲ့သည်။ ယေရှုသည် ထိုအာဏာကို ပြန်လည်ရယူရန် လာခဲ့သည် (၄:၅–၆၊ ရောမ ၅:၁၂–၂၁ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ (၃) ဝိညာဉ်တော်နှစ်ခြင်းခံရသော ဒါဝိဒ်မျိုးဆက် (လုကာ ၁:၃၂–၃၃၊ ၆၉၊ ၄:၁၈) အနေဖြင့် ဣသရေလ၏ ကျရှုံးမှုကို ရွေးနုတ်ရန် လာခဲ့သည် (၁:၅၄၊ ဟေရှာယ ၄၂:၁၊ ၁၉၊ ၅၃:၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အတိုချုပ်ဆိုရလျှင် ဤမျိုးရိုးစာရင်းသည် မွေးဖွားခြင်းဇာတ်လမ်းများတွင် မိတ်ဆက်ထားသော အရေးကြီးအချက်များကို စုစည်းပြီး နောက်လာမည့်အရာများအတွက် ပြင်ဆင်ပေးသည်။

A number of important theological themes are reinforced through Luke’s organization and placement of the genealogy. By tracing Jesus’s ancestry all the way back to Adam, rather than stopping at Abraham, the point is underscored that Jesus is not just a Jewish messiah (1:55, 71) but the Savior of the world (2:30–32; cf. John 4:42; cf. 25–26). Luke’s genealogy goes even further, tracing Adam’s lineage back to God, thus connecting the genealogy of Jesus with Creation (cf. the use of genesis, “birth” or “genealogy” in Matt. 1:1). Adam was “the son of God” in the sense that he was made in God’s image (Gen. 1:26–27). Luke’s placement of the genealogy immediately before the temptation narrative and the beginning of Jesus’s ministry reminds readers of several important things: (1) Jesus is God’s Son in a special sense (cf. Luke 1:35; 3:22), a fact on which the ensuing temptations would center (4:3, 9); (2) He had come to win back the dominion that Adam, as the prototypical son of God, delivered to Satan through transgression (4:5–6; cf. Rom. 5:12–21); and, (3) as the Spirit-anointed descendent of David (Luke 1:32–33, 69; 4:18), Jesus had come to redeem Israel’s failure (1:54; cf. Is. 42:1, 19; 53:5). In short, the genealogy draws together many of the important themes introduced in the birth narratives to prepare for what follows.

အခန်းကြီး - ၄

1 ယေရှုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် ပြည့်စုံလျက်၊ ယော်ဒန်မြစ်နားမှ ပြန်စဉ်တွင် ဝိညာဉ် တော်သည် တောသို့ ပို့ဆောင်တော်မူ၏။
²အရက်လေးဆယ်ပတ်လုံး မာရ်နတ်၏ စုံစမ်းသွေးဆောင်ခြင်းကို ခံတော်မူ၏။ ထိုကာလပတ်လုံး အစာအာဟာရကို သုံးဆောင်တော်မမူ။ ထိုကာလလွန်ပြီးမှ မွတ်သိပ်တော်မူ၏။
³မာရ်နတ်ကလည်း၊ ကိုယ်တော်သည် ဘုရားသခင်၏သားတော်မှန်လျှင် ဤကျောက်ခဲကို မုန့်ဖြစ်စေ ခြင်းငှါ အမိန့်ရှိတော်မူပါဟု လျှောက်လေ၏။
⁴ယေရှုကလည်း၊ လူသည်မုန့်အားဖြင့်သာ အသက်ကိုမွေးရမည်မဟုတ်။ ဘုရားသခင်မိန့်တော်မူ သမျှ အားဖြင့် အသက်ကိုမွေးရမည်ကျမ်းစာ၌လာသည်ဟု ပြန်ပြောတော်မူ၏။
⁵တဖန်မာရ်နတ်သည် ယေရှုကိုမြင့်လှသော တောင်ပေါ်သို့ဆောင်သွား၍၊ ဤလောက၌ရှိသမျှသော တိုင်းနိုင်ငံတို့ကို တခဏခြင်းတွင် ပြညွှန်၍၊
⁶ဤဘုန်းတန်ခိုးအာနုဘော်ရှိသမျှကို ငါ၌အပ်ခဲ့ပြီ။ ငါသည် ပေးလိုသောသူအားပေးရသည်ဖြစ်၍ ကိုယ်တော်အား ပေးပါမည်။
⁷ငါ့ကိုကိုးကွယ်လျှင် ဤအလုံးစုံတို့သည် ကိုယ်တော်၏ ဥစ္စာဖြစ်လိမ့်မည်ဟု လျှောက်လေ၏။
⁸ယေရှုကလည်း၊ အချင်းစာတန်၊ ငါ့နောက်သို့ဆုတ်လော့။ သင်၏ဘုရားသခင်ထာဝရဘုရားကို ကိုး ကွယ်ရမည်။ ထိုဘုရားသခင်ကိုသာ ဝတ်ပြုရမည် ကျမ်းစာလာသည်ဟု ပြန်ပြောတော်မူ၏။
⁹တဖန်မာရ်နတ်သည် ယေရှုကို ယေရုရှလင်မြို့သို့ ဆောင်သွား၍၊ ဗိမာန်တော်၏ အထွဋ်၌ တင်ထား ပြီးလျှင်၊
¹⁰ကျမ်းစာလာသည်ကား၊ သင့်ကို စောင့်ရှောက်စေခြင်းငှါ ကောင်းကင်တမန်တို့အား သင့်အဘို့မှာထား တော်မူသည်ဖြစ်၍၊
¹¹သင်၏ခြေကိုကျောက်နှင့် မထိမခိုက်စေခြင်းငှါ၊ သူတို့သည် သင့်ကိုလက်နှင့်မစချီပင့်ကြလိမ့်မည်ဟု လာ၏။ ထိုကြောင့် ကိုယ်တော်သည် ဘုရားသခင်၏ သားတော်မှန်လျှင် ဤအထွဋ်မှ ကိုယ်ကိုအောက်သို့ ချ လိုက်တော်မူပါဟု လျှောက်လေ၏။
¹²ယေရှုကလည်း၊ သင်၏ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားကို သင်သည် အစုံအစမ်းမပြုရဟု ကျမ်းစကား ရှိ သည်ဟု ပြန်ပြောတော်မူ၏။
¹³ထိုသို့မာရ်နတ်သည် စုံစမ်းသွေးဆောင်ခြင်း အမှုအလုံးစုံကို အကုန်အစင်ပြုပြီးလျှင်၊ အထံတော်မှ ထွက်သွား၍ ကာလအတန်အရာနေလေ၏။

၄:၁–၁၃။ တောအရပ်တွင် ယေရှုစုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခံရခြင်း။ ဤအပိုဒ်၏အစတွင် လုကာက ယေရှုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် ပြည့်ဝနေသည်ဟု ဖော်ပြသည် (အခန်းငယ် ၁)။ ဤသည်မှာ ယောဟန်၏ လာမည့်သူကို ရည်ညွှန်းချက် (၃:၁၆)၊ ယေရှု၏ဗတ္တိဇံခံချိန်တွင် ဝိညာဉ်တော်ဆင်းသက်ခြင်း (၃:၂၂) နှင့် စုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်းကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေသော အင်အားရင်းမြစ်ကို သတိတရစေသည်။ ယေရှုသည် ဝိညာဉ်တော်ဦးဆောင်ခြင်းဖြင့် တောအရပ်သို့သွားရုံမျှမက ရက်လေးဆယ်လုံးလုံး ဝိညာဉ်တော်၏ ဦးဆောင်ခြင်းနှင့် သွန်သင်ခြင်းကို ခံယူခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ယောဟန်တရားရှိရင်ဆရာကို ပြင်ဆင်ပေးခဲ့သည်နှင့် ဆင်တူသည် (၁:၈၀၊ ၃:၂)။ နေရာမှာ တိကျစွာမသိရသော်လည်း ယေရဇိဟိုနှင့် ယေရုရှလင်ကြား လူမနေသော တောအရပ်ဖြစ်နိုင်သည်။ နတ်ဆိုးသခင်သည် ကိုယ်တိုင်လာရောက်စုံစမ်းခြင်းမှာ ထူးဆန်းသည်။ ယောဘကျမ်းတွင် ကောင်းကင်တရားရုံးတွင်သာ ပေါ်ထွက်ဖူးသော်လည်း ဤတစ်ကြိမ်တွင် စာတန်သည် မိမိ၏လက်အောက်ငယ်သားများကို ယုံကြည်မှုမထားဘဲ ကိုယ်တိုင်လာခဲ့သည်။

4:1–13. The Temptation of Jesus in the Wilderness. Luke mentions at the outset of this section that Jesus was full of the Holy Spirit (v. 1), a description that reminds readers of John’s reference to the coming One (3:16) and the descent of the Holy Spirit at Jesus’s baptism (3:22) as well as the source of His strength to resist temptation. Not only was Jesus led by the Spirit into the wilderness, but the entire forty-day period was also one during which the Spirit led and instructed Jesus, similar to the training given to John the Baptist (1:80; 3:2). The location, though not precisely known, was probably the barren desert area between Jericho and Jerusalem. It is unusual for the devil to make a personal appearance on earth. In Job he appears only in the heavenly courts, but for this confrontation Satan refused to entrust the task to any of his underlings.

ယေရှုသည် ဣသရေလလူမျိုးတို့ တောအရပ်တွင် နှစ်လေးဆယ်လုံး လှည့်လည်စဉ် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော စုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်းမျိုးကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော်လည်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သူသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း တရားဟောရာ အခန်းများမှ ဘုရားသခင်ဣသရေလအား ပေးထားသော ပညတ်တော်များဖြင့် ဖြေဆိုခဲ့သည် (လုကာ ၄:၄၊ ၈၊ ၁၀–၁၁၊ တရားဟောရာ ၆:၁၃၊ ၁၆၊ ၈:၃ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ကိုးကားခြင်းဖြင့် ယေရှုသည် တောအရပ်တွင် ပျက်စီးခဲ့သော မျိုးဆက်နှင့်မတူဘဲ ဤကဏ္ဍတိုင်းတွင် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို မိမိအလိုတော်အဖြစ် လက်ခံခဲ့ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ သူသည် နတ်ဆိုးနှင့် ငြင်းခုံခြင်းလည်း မပြုခဲ့ပေ (ယုဒ ၉ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ စုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်းများသည် အစာရှောင်ရက်လေးဆယ်ပြီးနောက် အစာလိုအပ်ချိန်တွင် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဂရိစကားလုံး “စုံစမ်းသည်” ကို “စမ်းသပ်သည်” ဟုလည်း ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ စုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်းသည် စမ်းသပ်ခြင်းတစ်မျိုးဖြစ်သော်လည်း ဘုရားသခင်ကိုယ်တိုင် ယူဆောင်လာခြင်းမဟုတ်ပေ။ လူ့စိတ်နှလုံး၏ဆန္ဒများနှင့် လိုက်ဖက်ညီခြင်းကြောင့် အားကောင်းခြင်းဖြစ်သည် (ယာကုပ် ၁:၁၃–၁၄)။

Jesus faced similar temptations in the wilderness as Israel had during their forty years of wilderness wandering, but He was victorious by replying with the commands of God to Israel found in Deuteronomy (Luke 4:4, 8, 10–11; cf. Deut. 6:13, 16; 8:3). By quoting the word of God, Jesus showed that, unlike the generation that perished in the wilderness, He accepted God’s will as His own in each of these spheres. He also refused to enter into a debate with the devil (cf. Jude 9). The temptations came at the end of the forty days of fasting, when Jesus was in need of food. The Greek word translated “tempt” can also mean “test.” Temptation is a kind of test, but it is not one that God brings. Its power comes from its alignment with the desires of the human heart (James 1:13–14).

လုကာနှင့် မဿဲနှစ်ဦးစလုံးက စုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်းသုံးမျိုးကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း (လုကာ ၄:၁–၁၃၊ မဿဲ ၄:၁–၁၁) နောက်ဆုံးနှစ်ခု၏အစဉ်မှာ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သည်။ လုကာတွင် ပထမ- ကျောက်ကို မုန့်ဖြစ်စေရန် (အစာရေး)၊ ဒုတိယ- ကမ္ဘာ့အာဏာနှင့်ဘုန်းတန်ခိုး (မတော်မတရားကိုးကွယ်ခြင်း)၊ တတိယ- ကောင်းကင်တမန်များ၏ကာကွယ်မှု (ယူဆချက်ဖြစ်ခြင်း) ဖြစ်သည်။ ဤအစဉ်ဖြင့် ပထမနှင့်နောက်ဆုံးစုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်းတို့သည် “သားတော်ဖြစ်လျှင် …” ဟူသော ယေရှု၏သားတော်ဖြစ်ခြင်းကို ဗဟိုပြုပြီး အလယ်စုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်းသည် ကြီးမားသောစစ်ပွဲ၏အဓိကအချက်ဖြစ်သည်။ နတ်ဆိုးသခင်သည် အာဒံမှတစ်ဆင့် ကမ္ဘာ့အာဏာကို စုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်းဖြင့် လုယူခဲ့သည် (လုကာ ၃:၃၈)။ စာတန်သည် သူပြသသော ကမ္ဘာ့ဘုန်းတန်ခိုးအားလုံးသည် မိမိပိုင်ဆိုင်ပြီး မိမိဆန္ဒရှိသူအား ပေးနိုင်သည်ဟု အလေးပေးပြောဆိုခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၆)။ ယေရှုသည် ဒုတိယအာဒံအဖြစ် (ရောမ ၅:၁၂–၁၈) အာဒံ၏ကျရှုံးမှုကို ရွေးနုတ်ခဲ့သည်။ သူသည် ကျွန်ုပ်တို့အလယ်တွင် အမျိုးမျိုးစုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်းခံရသော်လည်း အပြစ်မရှိခဲ့ပေ (ဟေဗြဲ ၄:၁၅)။ သူသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ရရှိနိုင်သောနည်းဖြင့်ပင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို အားကိုးခြင်းဖြစ်သည် (ဆာလံ ၁၁၉:၁၁)။ ထို့ပြင် နောက်ဆုံးစုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်းကို ယေရုရှလင်တွင် နေရာချထားခြင်းသည် လုကာ၏ ယေရုရှလင်နှင့် ဗိမာန်တော်ကို ဘုရားသခင်၏ကယ်တင်ခြင်းထွက်ပေါ်ရာနေရာနှင့် ကယ်တင်ခြင်းအတွက် စကြဝဠာစစ်ပွဲဖြစ်ပွားရာနေရာအဖြစ် အလေးပေးဖော်ပြခြင်းနှင့် ကိုက်ညီသည် (လုကာ ၂:၂၁–၃၈၊ ၄၁–၅၀၊ ၉:၅၁၊ ၂၄:၄၉၊ ၅၀–၅၂ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Although both Luke and Matthew record the same three temptations (cf. Luke 4:1–13; Matt. 4:1–11), the order of the last two is the reverse of that found in Matthew. Luke records: food (stones to bread), power and possessions (false worship), angelic protection (presumption). With this order, the first and last temptations revolved around the crucial issue of Jesus’s Sonship (“If You are the Son of God …”) while the middle temptation involved the crux of the whole Great Controversy. The devil had taken world dominion away from Adam (Luke 3:38) through temptation. Satan underscored this point with the claim that all that he showed Christ was his own possession and that therefore it was now his prerogative to give worldly power and glory (or honor) to whomever he wished (v. 6). Jesus, as the second Adam (Rom. 5:12–18), redeemed Adam’s failure. He was tempted in various ways as we are but did not sin (Heb. 4:15), and He overcame them in the same way available to us: through reliance on the word of God (Ps. 119:11). In addition, placing the final temptation in Jerusalem also aligns with Luke’s focus on Jerusalem and its temple as the place where God’s salvation issued forth and where the cosmic battle would be waged for the salvation of God’s people (cf. Luke 2:21–38, 41–50; 9:51; 24:49, 50–52).

ပထမစုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်း—ကျောက်ခဲများကို မုန့်ဖြစ်စေရန် (၄:၃)—သည် ယေရှုသည် မိမိလိုအပ်ချက်များအတွက် ဘုရားသခင်ကို အားကိုးမည်လော သို့မဟုတ် မိမိကိုယ်တိုင်အားကိုးမည်လော စမ်းသပ်ခြင်းဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၄)။ တောအရပ်အတွေ့အကြုံအတွင်း ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် သူတို့နှလုံးသားထဲတွင် အဘယ်ရှိသည်ကို ဖော်ထုတ်ရန်နှင့် ဘုရားသခင်၏ပညတ်တော်များကို စောင့်ထိန်းမည်လော ဆိုသည်ကို စမ်းသပ်ခံရသည် (တရားဟောရာ ၈:၂)။ မာနာနှင့် တောအရပ်လမ်းပြခြင်းသည် ဘုရားသခင်နှင့် သူ၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို အားကိုးရန် သင်ကြားပေးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည် (တရားဟောရာ ၈:၃၊ ဧဖက် ၆:၁၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

The first temptation—to command stones to become bread (4:3)—tested whether Jesus would trust God or rely on Himself for His needs (v. 4). During their wilderness experience, Israel was regularly tested on this point in order, as Moses indicates, to reveal what was in their hearts and whether they would maintain their loyalty to God by keeping His commandments (Deut. 8:2). Their being fed with manna and being led through the wilderness was meant to teach reliance on God and His word (Deut. 8:3; cf. Eph. 6:17).

ဒုတိယစုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်း—စာတန်ကိုးကွယ်ခြင်းဖြင့် ကမ္ဘာ့ဘုန်းတန်ခိုးများရယူရန်—သည် ယေရှုသည် လူသားမျိုးနွယ်အတွက် ပြန်လည်ရယူရန် လာခဲ့သော အာဏာကို ချက်ချင်းရရှိနိုင်သည်ဟု ကတိပေးသည့်ပုံစံဖြစ်သည်။ သို့သော် နတ်ဆိုး၏ကတိများသည် အချည်းနှီးဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် စာတန်ရှေ့တွင် ဒူးထောက်ခဲ့လျှင် ဤကမ္ဘာမြေကို တရားမျှတသောအုပ်ချုပ်သူအဖြစ် စာတန်၏တောင်းဆိုချက်ကို အမှန်တကယ် အသိအမှတ်ပြုရာရောက်သည်။ ထိုအချိန်အထိ စာတန်၏ဤကမ္ဘာ့အာဏာတောင်းဆိုချက်ကို ဘုရားသခင်က တရားဝင်အသိအမှတ်မပြုခဲ့ပေ။ သူ့ကို “ဤလောကီမင်းသား” (ယောဟန် ၁၂:၃၁၊ ၁၄:၃၀၊ ၁၆:၁၁၊ ဒံယေလ ၉:၂၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ) နှင့် “ဤခေတ်ကာလ၏ဘုရား” (၂ ကောရိန္သု ၄:၄၊ ၂ သက်သာလောနိတ် ၂:၄ နှိုင်းယှဉ်ပါ) ဟုခေါ်သည်။ ယေရှုသည် စာတန်၏တောင်းဆိုချက်ကို ငြင်းပယ်ပြီး ဘုရားသခင်တစ်ပါးတည်းကိုသာ ကိုးကွယ်ရန် တရားဟောရာ ၆:၁၃ ကို ကိုးကားဖြေဆိုခဲ့သည် (လုကာ ၁၀:၂၀ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

The second temptation—to worship Satan in return for the glories of the world—seemed to be promising that Jesus could instantly have the authority He had come to earth to regain for humanity. But the devil’s promises are always empty. Had Jesus bowed down to the devil, He would in reality have been acknowledging his claim to be the rightful ruler of this planet. Up until this point, Satan’s claim to this dominion has not been divinely recognized. He is called the prince of this world (John 12:31; 14:30; 16:11; cf. Dan. 9:26) and the god of this age (2 Cor. 4:4; cf. 2 Thess. 2:4). Jesus resisted the temptation, refusing to recognize Satan’s claim and rejecting the worship of anyone or anything besides God Himself (quoting Deut. 6:13; cf. Luke 10:20).

တတိယအကြိမ်နှင့် နောက်ဆုံးသော သွေးဆောင်မှုတွင်၊ ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်ထိပ်မှ ကိုယ်တော်တိုင်ကိုယ်ကျ ခုန်ချရန် သွေးဆောင်ခံရသည့်အခါ၊ စာတန်သည် ယေရှုအား ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်အားကိုးမှုအပေါ် မာန်ထောင်လွှားသောအပြစ် (ဘုရားကို စမ်းသပ်ခြင်း) ကျူးလွန်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ထိုသို့ပြုလုပ်ရန် သမ္မာကျမ်းစာမှ ထင်ရှားသော အကြောင်းပြချက်ကိုပင် ရှာဖွေတင်ပြခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဧဒင်ဥယျာဉ်၌ ဖြစ်ခဲ့သည့်အတိုင်း၊ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ရွေးချယ်ကောက်နုတ်၍ ကိုးကားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ စာတန်သည် အဓိကစကားစုဖြစ်သော “သင်၏လမ်းခရီးအားလုံး၌” (ဆာလံ ၉၁:၁၁) ကို ချန်ထားခဲ့ခြင်းအားဖြင့်၊ ကောင်းကင်တမန်များသည် ဘုရားသခင်၏လူများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မည်ဟူသော ကတိတော်ကို ခန္ဓာကိုယ်ဆိုင်ရာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းသို့သာ ရည်ရွယ်သည်ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ယေရှုသည် သမ္မာကျမ်းစာကို လှည့်စားအသုံးပြုထားခြင်းကို ချက်ချင်းမြင်တွေ့တော်မူပြီး၊ မလိုအပ်ဘဲသော်လည်းကောင်း၊ အချိန်မတန်မီ သော်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်တော်၏အသက်ကို အန္တရာယ်ထဲ ထည့်သွင်းခြင်းသည် မာန်ထောင်လွှားခြင်းဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူတော်မူသည် (ယောဟန် ၇:၁–၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ အကယ်၍ စာတန်က ယေရှုကို ဗိမာန်တော်ထိပ်မှ တွန်းချခဲ့မည်ဆိုပါက၊ ကောင်းကင်တမန်များသည် ကယ်တင်ရှင်ကို ကယ်တင်ကြမည်သာဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ထိုသို့ဖြစ်လျှင် စာတန်၏ရည်ရွယ်ချက် မပြည့်ဝနိုင်ခဲ့ပေ။ အပြစ်ကျူးလွန်ရန် လူ၏အလိုဆန္ဒကိုယ်တိုယ်ကျ သဘောတူညီမှသာ အပြစ်အောင်မြင်နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

In the third and final temptation, in which Jesus was encouraged to throw Himself down from the temple, Satan urged Jesus to commit the sin of presumption—even finding apparent scriptural justification for such an act; but as in Eden, God’s word was quoted selectively. Satan, by leaving out the key phrase “in all your ways” (Ps. 91:11), made the promise that angels would keep or guard His people to refer only to physical protection. Jesus saw through this deceptive use of Scripture, recognizing that it would have been presumptuous to put His life in danger unnecessarily or prematurely (cf. John 7:1–9). Had Satan thrown Jesus down from the temple, angels likely would have rescued the Savior. But that would not have accomplished Satan’s purpose. One’s will must consent to sin in order to be overcome.

ယေရှုသည် ဤစစ်ပွဲတွင် အောင်ပွဲခံတော်မူသော်လည်း၊ ၎င်းသည် ပွဲဦးပြိုင်ပွဲသာဖြစ်သည်။ စာတန်သည် ယေရှုအလွန်အားနည်းနေချိန်တွင် ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း စာတန်သည် အခွင့်အရေးတစ်ခုထပ်မံရလာမည့်အချိန်ကို စောင့်ဆိုင်းနေမည်သာဖြစ်သည် (လုကာ ၁၀:၁၃)။ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များကို အခြားနည်းလမ်းများဖြင့် အနိုင်ယူရန် စာတန်၏ကြိုးပမ်းမှုများသည် ဇာတ်လမ်းတွင် နောက်ထပ်အကြိမ်များစွာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည် (၈:၁၂; ၁၁:၁၈၊ ၁၃:၁၆၊ ၂၂:၃၊ ၃၁၊ နှင့် ၁၀:၁၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

Although Jesus won this battle, it was just the opening contest. The devil met Jesus when He was at His weakest point. Nevertheless, Satan would await another opportune time (Luke 10:13). His efforts to defeat Jesus and His followers through other means figures in the narrative several more times (8:12; 11:18; 13:16; 22:3, 31; cf. 10:18).

၄:၁၄–၉:၅၀

ယေရှု၏ ဂါလိလဲဒေသ၌ အမှုတော်ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် တကျိပ်နှစ်ပါးကို ပြင်ဆင်ခြင်း သုံးပါးတူ ဧဝံဂေလိတန်အားလုံးသည် အစပိုင်းတွင် ယေရှု၏ ဂါလိလဲဒေသအမှုတော်ကို အာရုံစိုက်ထားသည်။ ထိုဒေသတွင် လူများက ယေရှုကို ယေဘုယျအားဖြင့် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ လက်ခံခဲ့ကြပြီး ယေရှုနှင့် တကျိပ်နှစ်ပါးအများစုသည်လည်း အခြေစိုက်ရာဒေသဖြစ်သည်။ ယောဟန်ဧဝံဂေလိတန်တွင် ထိုအချိန်က ဖြစ်ရပ်အချို့ (ဥပမာ၊ လူငါးထောင်ကို ကျွေးမွေးခြင်း၊ ယော၊ ၆:၁–၁၄) ပါဝင်သော်လည်း၊ သူ၏အစောပိုင်းအခန်းများတွင် ယောဟန်ခရစ်ယာန်နှစ်ခြင်းဆရာအား ဖမ်းဆီးခြင်းမတိုင်မီ ယေရှုသည် ယုဒပြည်တွင် ပထမနှစ်ခန့်နေထိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဂါလိလဲဒေသသို့ ပြောင်းရွှေ့လာခြင်းကို ဖော်ပြထားသည် (မ၊ ၄:၁၂)။

4:14–9:50

Jesus’s Galilean Ministry and Preparation of the Twelve

All three Synoptic Gospels focus initially on Jesus’s ministry in Galilee, where the people’s reception of Jesus was generally more positive and where Jesus and most of the Twelve had been based. While the Gospel of John includes some events during this time (e.g., the feeding of the five thousand; John 6:1–14), its early chapters feature the first year or so that Jesus spent in Judea before John the Baptist’s arrest and Jesus’s subsequent shift to Galilee (Matt. 4:12).

¹⁴ယေရှုသည် ဝိညာဉ်တော်တန်ခိုးနှင့်ဂါလိလဲပြည်သို့ပြန်၍၊ သိတင်းတော်သည် ပတ်ဝန်းကျင်အရပ်တို့၌ အနှံ့အပြားကျော်စောလေ၏။ တရားစရပ်တို့၌ ဆုံးမဩဝါဒပေးတော်မူ၍၊

¹⁵လူအပေါင်းတို့သည် ကိုယ်တော်ကိုချီးမွမ်းကြ၏။
¹⁶ကြီးပွားတော်မူရာ နာဇရပ်မြို့သို့ ရောက်ပြန်လျှင်၊ ထုံးစံတော်ရှိသည်အတိုင်း ဥပုသ်နေ့၌ တရားစရပ် သို့ ဝင်၍ ကျမ်းစာကို ဘတ်ရွတ်ခြင်းငှါ ထတော်မူ၏။
¹⁷စရပ်စောင့်သည် ပရောဖက်ဟေရှာယ၏ ကျမ်းစာကိုပေးသည်ဖြစ်၍၊ ကျမ်းစာကိုဖွင့်တော်မူလျှင် တွေ့ သောအချက်စကားဟူမူကား၊
¹⁸ထာဝရဘုရား၏ ဝိညာဉ်တော်သည် ငါ့အပေါ်၌ တည်တော်မူ၏။
¹⁹အကြောင်းမူကား၊ ဆင်းရဲသားတို့အား ဝမ်းမြောက်စရာသိတင်းကိုကြားပြောစေခြင်းငှါ ငါ့ကို ဘိသိတ် ပေးတော်မူပြီ။ ကြေမွသောသူတို့၏ အနာကိုပျောက်စေခြင်းငှါ၎င်း၊ ဘမ်းသွားချုပ်ထားလျက်ရှိသော သူတို့အား လွှတ်ခြင်းအကြောင်းနှင့် မျက်စိကန်းသောသူတို့အား မျက်စိမြင်ပြန်ခြင်းအကြောင်းကို ပြစေခြင်းငှါ၎င်း၊ ညှဉ်းဆဲ ခံရသောသူတို့ကို ကယ်မစေခြင်းငှါ၎င်း၊ ထာဝရဘုရား၏ မင်္ဂလာနှစ်ကာလကို ကြားပြောစေခြင်းငှါ၎င်း၊ ငါ့ကို စေလွှတ်တော်မူပြီဟု လာသတည်း။
²⁰ကျမ်းစာကိုလိပ်၍ စရပ်စောင့်အားပေးပြီးမှ ထိုင်တော်မူ၏။ စရပ်၌ရှိသောသူအပေါင်းတို့သည် ကိုယ် တော်ကိုစေ့စေ့ကြည့်လျက်နေကြ၏။
²¹ယေရှုကလည်း၊ ယနေ့ပင် ဤကျမ်းစာချက်သည် သင်တို့ကြာသည်အတိုင်း ပြည့်စုံလေပြီဟု မိန့်တော် မူ၏။
²²ထိုသူအပေါင်းတို့သည် ကိုယ်တော်ကိုဝန်ခံ၍၊ တင့်တယ်လျောက်ပတ်သော နှုတ်ထွက်စကားကို အံ့ဩ ချီးမွမ်းလျက်၊ ဤသူသည် ယောသပ်၏ သားမဟုတ်တုံသောဟု ဆိုကြ၏။
²³ယေရှုကလည်၊ အကယ်၍သင်တို့သည် ပုံပမာဆောင်လျှက်၊ အချင်းဆေးသမား၊ ကိုယ်အနာကို ငြိမ်း စေလော့။ ငါတို့သည် သိတင်းကြားသည်အတိုင်း၊ သင်သည် ကပေရနောင်မြို့၌ ပြုသမျှသော အမှုအရာတို့ကို ကိုယ်နေရင်းမြို့၌လည်း၊ ပြုပါဟူ၍ ငါ့အား ပြောဆိုကြလိမ့်မည်။ သို့သော်လည်း၊ ငါအမှန်ဆိုသည်ကား၊
²⁴အဘယ်ပရောဖက်မျှ မိမိနေရင်းမြို့၌ မျက်နှာမရတတ်။
²⁵ငါအမှန်ဆိုပြန်သည်ကား၊ ပရောဖက် ဧလိယ လက်ထက်၌ သုံးနှစ်နှင့်ခြောက်လပတ်လုံး မိုဃ်းခေါင်၍၊ ပြည်နိုင်ငံတလျှောက်လုံး အစာအဟာရအလွန်ခေါင်းပါးခြင်း ရှိသောအခါ၊ ဣသရေလအမျိုးဖြစ်သော မုတ်ဆိုးမ အများရှိကြ၏။
²⁶သို့သော်လည်း၊ ထိုမုဆိုးမတယောက်ရှိရာသို့မျှ ဧလိယကိုစေလွှတ်တော်မမူ။ ဇိဒုန်ပြည် ဇရတ္တမြို့သူ ဖြစ်သော မုတ်ဆိုးမတယောက်ရှိရာသို့ စေလွှတ်တော်မူ၏။
²⁷ပရောဖက် ဧလိရှဲလက်ထက်တွင်လည်း၊ ဣသရေလအမျိုး၌ နူနာစွဲသောသူအများရှိကြ၏။ သို့သော် လည်း၊ နေမန်အမည်ရှိသော ရှုရိလူမှတပါး အဘယ်သူမျှ သန့်ရှင်းခြင်းသို့ မရောက်ဟုမိန့်တော်မူ၏။
²⁸တရားစရပ်၌ရှိသော လူအပေါင်းတို့သည် ထိုစကားတော်ကို ကြားသောအခါ ပြင်းစွာအမျက်ထွက် သည်နှင့်၊
²⁹ထ၍ ကိုယ်တော်ကိုမြို့ပြင်သို့ နှင်ထုတ်ပြီးလျှင်၊ ထိုမြို့တည်ရာ တောင်ထိပ်စွန်းအငူမှ စောင့်ထိုးတွန်းချ ခြင်းငှါ ဆောင်သွားကြ၏။
³⁰ကိုယ်တော်သည် သူတို့အလယ်၌ လျှောက်၍ ကြွသွားတော်မူ၏။

၄:၁၄–၃၀။ ယေရှု၏အမှုတော်အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်။ နှစ်ခြင်းခံချိန်၌ ဝိညာဉ်တော်ဖြည့်ဆည်းခြင်းခံရပြီးနောက် (၃:၂၂)၊ တောအရပ်၌ ဝိညာဉ်တော်ဦးဆောင်သောအချိန်ကို ကုန်ဆုံးပြီးနောက် (၄:၁) ယေရှုသည် “ဝိညာဉ်တော်၏တန်ခိုးဖြင့်” ဂါလိလဲဒေသသို့ ပြန်လာခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၄)။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို သိခြင်းသည် အမှုတော်ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သောအရည်အချင်းဖြစ်သော်လည်း လုံလောက်သောအရည်အချင်းမဟုတ်ပေ။ ယေရှုပင်လျှင် ဝိညာဉ်တော်က သူ၏သွန်သင်ချက်ကို အကျိုးသက်ရောက်စေခဲ့သဖြင့် လူတိုင်းက ချီးမွမ်းခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၁၅)။ မဿဲနှင့်အညီ လုကာသည် ယေရှု၏အံ့ဖွယ်ကုသခြင်းများကို ဖော်ပြမှီ သူ၏သွန်သင်ချက်ကို အရင်အာရုံစိုက်သည်။ ဤသည်မှာ သူကြီးပြင်းလာခဲ့သော နာဇရက်မြို့၌ သူခံရသော ပယ်ရှားခြင်းအတွက် နောက်ခံဖြစ်လာသည် (နှိုင်းယှဉ် ၂:၃၉၊ ၅၁)။ သူ၏ “ဓလေ့ထုံးစံ” အတိုင်း ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်တွင် ဥပုသ်နေ့၌ တက်ရောက်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၆)။ ဤနေရာ၌ “ဓလေ့ထုံးစံ” ဟူသောစကားလုံး (eiōtha) သည် တည်မြဲသောအလေ့အကျင့်ကို ဆိုလိုသည် (နှိုင်းယှဉ် တမန်တော် ၁၇:၂)။ ဘီစီ ၅၈၆ ခုနှစ်တွင် ဗာဗုလုန်များက ဗိမာန်တော်ကို ဖျက်ဆီးပြီးနောက် တရားဇရပ်များသည် ပွဲတော်ကိုးကွယ်ရာနှင့် ဘာသာရေးသင်ကြားရာစခန်းများအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ပုံမှန်ဥပုသ်နေ့ပွဲတော်တွင် ဟေဗြဲကျမ်းစာများကို ဖတ်ရှုပြီး လူထံသို့ နားလည်နိုင်စေရန် အာရမေယဘာသာသို့ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုပေးသည် (နေဟမိ ၈:၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ဧည့်ဆရာတစ်ဦးကို တရားဇရပ်ခေါင်းဆောင်က ကျမ်းစာဖတ်ရှုပြီး အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် ဖိတ်ခေါ်လေ့ရှိသည် (နှိုင်းယှဉ် တမန်တော် ၁၃:၁၅)။ ယေရှုသည် ဥပုသ်နေ့ပွဲတော်ကို ပုံမှန်တက်ရောက်သည့်ပုံစံသည် ယနေ့တိုင် ထိုပွဲတော်၏အရေးကြီးမှုကို ညွှန်ပြသည် (ဟေဗြဲ ၁၀:၂၅)။

4:14–30. Foundations for Jesus’s Ministry. After His Spirit infilling at His baptism (3:22), followed by the Spirit-led time in the wilderness (4:1), Jesus returned to Galilee “in the power of the Spirit” (v. 14). A knowledge of God’s word is a necessary but not a sufficient qualification for ministry. Even for Jesus, the Spirit made His teaching effectual so that He was acclaimed by everyone (v. 15). Like Matthew, Luke focuses first on Jesus’s teaching before describing His miraculous healings. This sets the stage for His rejection in Nazareth, where He had grown up (cf. 2:39, 51), by those seeking miraculous proof of His claims. As was His “custom,” Jesus attended the synagogue on the Sabbath day (v. 16). The word used here for “custom” (eiōtha) refers to a settled practice (cf. Acts 17:2). After the destruction of the temple by the Babylonians in 586 B.C., synagogues arose as centers of worship and religious instruction. A typical Sabbath service included reading the Hebrew Scriptures, followed by an interpretative translation into Aramaic so that the common people could understand the reading (see Neh. 8:8). A visiting teacher would often be invited by the leader of the synagogue to read and interpret the Scriptures (cf. Acts 13:15). Jesus’s example of regularly attending Sabbath worship services indicates their continued importance today (Heb. 10:25).

ဤအခါတွင် ပရောဖက်ပိုင်းမှ ရွေးချယ်ဖတ်ရှုသည်မှာ ဟေရှာယမှဖြစ်သည်။ ယုဒမင်္ဂလာနှစ် (အကြွေးအားလုံးချေးငြိမ်းခြင်း၊ ကျွန်အားလုံးလွတ်မြောက်ခြင်း၊ မြေယာအားလုံးမူလပိုင်ရှင်ထံပြန်ပေးခြင်း၊ ဝတ်ပြု ၂၅ ကိုကြည့်ပါ) သည် ဝိညာဉ်တော်နှင့်ဘိသိက်ခံရမည့် မယ်ရှိယကိုညွှန်ပြသည်ဟု လူအများက နားလည်ခဲ့ကြသည် (ဒံယေလ ၉:၂၄–၂၅ ကိုအခြေခံ၍)။ အမှန်မှာ ဘီစီ ၄၅၇ ခုနှစ်မှ ယုဒမင်္ဂလာနှစ်ဆယ်ကြိမ်သည် ဒံယေလ ၉ ၏နောက်ဆုံးအပတ်ခုနစ်ပတ်နှစ်တွင် ယေရှု၏အမှုတော်စတင်ချိန်ဖြစ်သည်။ ဤနှစ်သည် ယုဒမင်္ဂလာနှစ်ဖြစ်သည်ဟု ကျမ်းစာပညာရှင်အချို့က ထင်မြင်ပါက၊ ယေရှုသည် သူ၏အမှုတော်မှတစ်ဆင့် ဤပရောဖက်ပြုချက်ပြည့်စုံခြင်းကို ကြေညာခဲ့သည်။ ကုသခြင်း၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်း၊ အပြစ်၏ကျွန်ခံရာမှ လွတ်မြောက်ခြင်းဧဝံဂေလိတရားသည် ယေရှု၏အမှုတော်တစ်လျှောက် ပိုမိုရှင်းလင်းလာမည်ဖြစ်သည်။

On this occasion, the chosen reading in the Prophets was from Isaiah. It was widely understood (based on the reference in Dan. 9:24–25) that the year of Jubilee (when all debts were forgiven, all slaves were released, and all property reverted to its original owners; see Lev. 25) points to the coming of the Messiah, who would be anointed by the Spirit. In fact, ten Jubilees from 457 B.C., when the messianic prophecy of Daniel 9 began, ends with the prophecy’s final climactic week of years, when the ministry of Jesus began (see Dan. 9). If this was a year of Jubilee, as some Bible scholars think, then Jesus announced the fulfillment of this prophecy through His ministry in terms of the Jubilee. The spiritual impact of a gospel of healing, forgiveness, and release to those held in bondage to sin would become clearer through the course of Jesus’s ministry.

အရေးကြီးသည်မှာ ယေရှုသည် ဟေရှာယကို ယုဒမင်္ဂလာနှစ်၊ “ဘုရားသခင်၏ လက်ခံဖွယ်နှစ်” (dektos) ကိုးကားဖြင့် ရပ်တန့်ခဲ့ပြီး “ကံပြစ်ဒဏ်ပေးရာနေ့” ကို မဖတ်ခဲ့ပေ (ဟေရှာယ ၆၁:၂)။ ယုဒလူမျိုးများသည် မယ်ရှိယသည် ရန်သူများကို တရားစီရင်၍ ဖျက်ဆီးကာ ဣသရေလကို ကယ်တင်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့ကြသော်လည်း ယေရှုသည် ပျောက်ဆုံးနေသူများကို ကယ်တင်ရန်လာခဲ့သည်၊ တရားစီရင်ရန်မဟုတ်ပေ (လု၊ ၁၉:၁၀၊ ယော၊ ၃:၁၇)။ ယေရှုသည် ဤပရောဖက်ပြုချက်သည် သူတို့နားထောင်နေချိန်၌ ပြည့်စုံပြီ ဟု ကြေညာသောအခါ (လု၊ ၄:၁၇–၂၁)၊ သူတို့မျှော်လင့်ထားသည်ထက် အလွန်ကွဲပြားသော မယ်ရှိယမျိုးဖြစ်လိမ့်မည်ဟု သူတို့သိလိုက်ကြပြီး သဘောထားပြောင်းလဲသွားသည်။ ပရောဖက်ဆန်သောဉာဏ်အလင်းဖြင့် ယေရှုသည် သူတို့အတွေးကို သိရှိခဲ့ပြီး ကျော်ကြားသောစကားပုံဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်- “ဆရာဝန်၊ ကိုယ်ကိုကိုယ်ကုသလော့” (အပိုဒ် ၂၃)။ သူတို့သဘောထားမှာ ယေရှုသည် အခြားသူများကို ကုသရန် (သို့မဟုတ် သွန်သင်ရန်) မတိုင်မီ ကိုယ်တိုင်ကုသခံရမည်ဟူ၍ဖြစ်သည်။ နောက်ကျစွာ၊ ဘုရားသခင်၏လက်ခံဖွယ်နှစ်ကို ကြေညာရန်လာသောသူသည် သူ့ကိုယ်ပိုင်လူများထံမှ လက်ခံခြင်းမရခဲ့ပေ (dektos; အပိုဒ် ၂၄) (နှိုင်းယှဉ် ယော၊ ၁:၁၁–၁၂)။ သူတို့သည် ကပေရနောင်မြို့၌ ယေရှုပြုခဲ့သည်ဟု ကြားခဲ့သော အံ့ဖွယ်အမှုမျိုးကို နာဇရက်တွင် ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

Significantly, Jesus concluded His reading of Isaiah with the reference to the Jubilee, the dektos—“acceptable” or “favorable” year of the Lord—leaving unread the reference to “the day of vengeance” (Is. 61:2). The Jewish people were expecting the Messiah to save Israel by judging and destroying their enemies, but Jesus came to save the lost, not to judge them (Luke 19:10; John 3:17). When Jesus announced that this prophecy was being fulfilled in their hearing (Luke 4:17–21), they realized that He would be a very different kind of Messiah than what they had hoped for, and their attitude changed dramatically. With prophetic insight, Jesus recognized their thoughts, expressed in the form of a well-known proverb: “Physician, heal yourself!” (v. 23). Their attitude was that before Jesus presumed to heal (or teach) others, He needed Himself to be well. Ironically, He who had come to proclaim the acceptable (dektos) year of the Lord was Himself not accepted (dektos; v. 24) by His own people (cf. John 1:11–12). They were looking for Him to prove Himself by doing in Nazareth the kind of miraculous works that they had heard He did in Capernaum (not yet described by Luke).

သို့ရာတွင် ယေရှုသည် အံ့ဖွယ်နိမိတ်လက္ခဏာတောင်းဆိုမှုကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည် (နှိုင်းယှဉ် လု၊ ၁၁:၁၆၊ ၂၉၊ ယော၊ ၄:၄၈)။ ဣလှယားကို ဇာရဖတ်မုဆိုးမထံသို့၊ ဧလိရှေကို နာမန်ဆီးရီးယားထံသို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်ဟု ဣသရေလသမိုင်းကို ကိုးကားခဲ့သည် (လု၊ ၄:၂၆–၂၇)။ ဇာရဖတ်မုဆိုးမသည် ဘုရားသခင်၏ပရောဖက်လိုအပ်ချက်ကို ကိုယ်လိုအပ်ချက်ထက် ဦးစားပေးယုံကြည်သဖြင့် အစာအံ့ဖွယ်ဖြည့်တင်းခြင်းခံရသည် (၁ရာ၊ ၁၇:၈–၁၆)။ နာမန်သည်လည်း ပရောဖက်စကားကို ယုံကြည်နာခံ၍ ယော်ဒန်မြစ်၌ ခုနစ်ကြိမ်နှစ်ခြင်းခံပြီး နာမူနာကင်းစင်သွားသည် (၂ရာ၊ ၅:၁–၄)။ ဧလိယနှင့်ဧလိရှဲကိုးကားခြင်းသည် ယေရှုလမ်းကြောင်းပြင်ဆင်ခဲ့သော ဧလိယအသစ်ဖြစ်သည့် ယောဟန်ခရစ်ယာန်နှစ်ခြင်းဆရာနှင့်၊ အံ့ဖွယ်အမှုများ ဧလိရှဲနှင့်ဆုံးသော ယေရှုကို ညွှန်ပြပေမည်။ ဝမ်းနည်းစရာမှာ ဣသရေလသည် ဘုရားသခင်၏တမန်တော်များကို ပယ်ရှားခဲ့သည့်သမိုင်းရှိပြီး နာဇရက်လူများသည် ထိုအယူမဲ့မှုပုံစံကို လိုက်နေကြသည်။ သို့ရာတွင် ယေရှု၏အဓိကအချက်မှာ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးပင်လျှင် သူ့ကိုပယ်ရှားပါက အခြားသူများ၊ မုဆိုးမများနှင့် နာမူနာရှိသူများကဲ့သို့ တပါးအမျိုးသားများပင် လက်ခံကြမည်ဟူ၍ဖြစ်သည်။

But Jesus refused their demand for miraculous proof (cf. Luke 11:16, 29; John 4:48), citing Israel’s own history, in which Elijah was sent to help a widow of Zarephath and Elisha healed Naaman the Syrian (Luke 4:26–27). As a result of the widow’s faith in meeting the needs of God’s prophet ahead of her own, a miraculous supply of food sustained both her and her son (1 Kin. 17:8–16). Similarly, Naaman was miraculously cured of his leprosy after trusting and obeying the prophet’s word by immersing himself seven times in the Jordan (2 Kin. 5:1–4). This reference to Elijah and Elisha may also hint at the work done by John the Baptist as the new Elijah, who had prepared the way for Jesus, whose miracles most resembled those of Elisha. Sadly, Israel had a history of rejecting God’s messengers, and the people of Nazareth were following that pattern of unbelief. But the underlying point being made by Jesus was that even if God’s own people reject Him, others would receive Him, including Gentile outcasts such as widows and lepers.

သမ္မာတရားသည် မကြာခဏ ဆန့်ကျင်မှုကို လှုံ့ဆော်တတ်သည်။ နာဇရက်ယုဒ်လူများသည် ယေရှုသည် သူတို့ကို အာရှူရ်က ဖျက်ဆီးခဲ့သော မြောက်ပိုင်းဣသရေလလူဆိုးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်နေသည်ဟု နားလည်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ပြင်းထန်သောတုံ့ပြန်မှု—ယေရှုကို ချောက်ကမ်းပါးမှ ပစ်ချရန်ကြိုးစားခြင်း (လု၊ ၄:၂၉)—သည် မဟုတ်မတရားပရောဖက်အတွက် ကျောက်ခဲနှင့်ပစ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်ပေမည်။ သို့ရာတွင် သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်နှင့် မကိုက်ညီသောကြောင့် မဟုတ်ဘဲ (ကြည့် တရားဟော ၁၃:၁–၅၊ ဟေရှာယ ၈:၂၀) သူတို့၏ကြိုတင်စိတ်ကူးများနှင့် မကိုက်ညီသောကြောင့် ပယ်ရှားခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ပြင်းထန်တုံ့ပြန်မှုသည် တတိယမြောက်သွေးဆောင်မှု၏ ထပ်ကာထပ်ကျဖြစ်သည် (လု၊ ၄:၉–၁၂)။ ယေရှုသည် တစ်ဖန် အန္တရာယ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိခဲ့ပြီး ဤတစ်ကြိမ်တွင် လူအုပ်ကြီးထဲမှ တည်ကြည်စွာ အံ့ဖွယ်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။

Truth has often incited opposition. Jews in Nazareth recognized that Jesus was comparing them to the wicked Israelites of the Northern Kingdom, whom Assyria wiped out of existence. Their violent reaction—attempting to throw Him off a cliff (Luke 4:29)—may have been the intended prelude to stoning, which was to be the fate of the false prophet. However, they rejected Him not on the basis of His disagreement with the word of God (see Deut. 13:1–5; Is. 8:20) but because His teaching did not conform to their preconceived ideas. Their violent reaction amounts to a reprise of the third temptation (Luke 4:9–12). Again Jesus resisted the danger, this time by a calm and apparently miraculous escape right through the crowd.

³¹ဂါလိလဲပြည် ကပေရနောင်မြို့သို့ရောက်လျှင်၊ ဥပုသ်နေ့၌ ဆုံးမဩဝါဒပေးတော်မူ၏။

³²အာဏာနှင့် ဟောတော်မူသောကြောင့် ပရိတ်သတ်တို့သည် ဒေသနာတော်ကိုအလွန်အံ့ဩကြ၏။
³³ထိုတရားစရပ်၌ ညစ်ညူးသော နတ်ဆိုးစွဲသောသူတယောက်ရှိ၍၊
³⁴ဪနာဇရပ်မြို့သား ယေရှုကိုယ်တော်သည် အကျွန်ုပ်တို့နှင့် အဘယ်သို့ဆိုင်သနည်း။ အကျွန်ုပ်တို့ကို ဖျက်ဆီးခြင်းငှါ လာသလော။ ကိုယ်တော်သည် အဘယ်သူဖြစ်သည်ကို အကျွန်ုပ်သိပါ၏၊ ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းတော်မူသောသူဖြစ်ပါသည်ဟု ကြီးသောအသံနှင့် ဟစ်ကြော်လေ၏။
³⁵ယေရှုကလည်း၊ တိတ်ဆိတ်စွာနေလော့။ ထိုသူ၏အထဲက ထွက်သွားလော့ဟု ဆုံးမတော်မူလျှင်၊ နတ် ဆိုးသည်ထိုသူကို လူအများအလယ်၌ လှဲချ၍ ဘေးဥပဒ်မပြုဘဲ ထွက်သွား၏။
³⁶လူအပေါင်းတို့သည် မိန်းမောတွေဝေ၍၊ ဤစကားသည် အဘယ်သို့သော စကားနည်း၊ ညစ်ညူးသော နတ်တို့ကို အာဏာတန်ခိုးနှင့် မှာထား၍ သူတို့သည် ထွက်သွားကြသည်တကားဟု အချင်းချင်းဆွေးနွေး ပြော ဆိုကြ၏။
³⁷သိတင်းတော်သည်လည်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်အရပ်တို့၌ နှံ့ပြားကျော်စောလေ၏။

၄:၃၁–၃၇။ မစင်ကြယ်သောနဂါးကို နှင်ထုတ်ခြင်း။ ယေရှုသည် နာဇရက်တောင်တန်းမှ ဂလိလဲပင်လယ် အနောက်မြောက်ဘက်ကမ်းခြေရှိ ကပေရနောင်မြို့သို့ ဆင်းသွားသည်။ ဤမြို့သည် ပေတရုနေထိုင်ရာဖြစ်ပြီး (မာ၊ ၁:၂၉) ဒမာသက်မှ မြေထဲပင်လယ်အထိ ရောမလမ်းမကြီးပေါ်တွင် မဟာဗျူဟာကျသော ယုဒဗဟိုမြို့ဖြစ်သည်။ လေးရာစုခန့်က တည်ဆောက်ခဲ့သော ထုံးကျောက်ကြီးမားသော တရားဇရပ်ကို ယခင်ပြိုတွင် ပထမရာစုတရားဇရပ်အပျက်အစီးများပေါ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အချို့က တစ်ဥပုသ်နေ့သာဟု ထင်သော်လည်း (မာ၊ ၁:၂၁ နှင့်နှိုင်းယှဉ်) လုကာသည် ယေရှု၏ဓလေ့အတိုင်း ဥပုသ်နေ့တရားဇရပ်တက်ရောက်သည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး သူ၏ကိုယ်ပိုင်မြို့ဟု လူသိများသော ကပေရနောင်တွင် ဥပုသ်နေ့များစွာ သွန်သင်ခဲ့သည်ဟု မြင်ရန် မခက်ခဲပေ (မ၊ ၉:၁)။

4:31–37. Casting Out an Unclean Demon. Jesus descended from the hill country of Nazareth to Capernaum, located on the northwestern shore of the Sea of Galilee. This city, where Peter lived (Mark 1:29), was a major Jewish center strategically situated on an important Roman highway stretching from Damascus to the Mediterranean. A very large limestone synagogue dating to the fourth century was built on top of earlier ruins, including those of this first-century synagogue where Jesus taught on the Sabbaths (Luke 4:31). Some think that the meaning is only one Sabbath, based on the parallel in Mark 1:21. On the other hand, Luke has already indicated that it was Jesus’s practice to attend the Sabbath synagogue service, so it is not difficult to imagine Him teaching over the course of several Sabbaths in the city known as His own (Matt. 9:1).

သုံးပါးတူဧဝံဂေလိတန်အားလုံးတွင် ယေရှု၏သွန်သင်ချက်သည် လိုက်ပါသောအခွင့်အာဏာဖြင့် ထူးခြားသည် (လု၊ ၄:၃၂၊ မ၊ ၇:၂၉၊ မာ၊ ၁:၂၂)။ ပညာရှင်များသည် မေးခွန်းများစွာကို ငြင်းခုံကြပြီး ရဗ္ဗိစာပေများအရ ကွာခြားသောအဖြေများပေးကြသည်။ ယေရှုကမူ အခွင့်အာဏာရှိစွာ ကြေညာခဲ့သည်။ လုကာအရ ခရစ်တော်၏စကားနှင့် အဖြေများသာမက သူ၏နှုတ်ကပတ်တော်သည်ပင် အခွင့်အာဏာရှိသည် (လု၊ ၄:၃၂၊ ၃၅–၃၆)။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော် (နှင့် ခရစ်တော်၏နှုတ်ကပတ်) သည် လူ့နှုတ်ကပတ်တိုင်းနှင့် ကွဲပြားသော ကိုယ်ပိုင်အတည်ပြုနိုင်သောအရည်အသွေးရှိသည်။

As all three Synoptic Gospels indicate, Jesus’s teaching was distinguished by the authority that accompanied it (Luke 4:32; Matt. 7:29; Mark 1:22). The scribes, or teachers of the law, debated a host of questions and, judging from the rabbinic writings, gave conflicting answers on such matters as the lawful terms of divorce (Matt. 19:3) and which commandment ranked first (Mark 12:28). Jesus, by contrast, made authoritative pronouncements on these (Matt. 19:4–9; Mark 12:28–31) and many other matters (see, e.g., Luke 20:20–40; Matt. 5:33–48). But as Luke points out, it was not just Christ’s manner of speaking and answering questions but His words that possessed authority (Luke 4:32, 35–36). The word of God (and of Christ) has a distinctive, self-authenticating quality that sets it apart from every merely human word or opinion.

သူ၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် ဘဝများကို ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ခရစ်တော်သည် နဂါးများကို “နှုတ်ကပတ်တစ်ခွန်းဖြင့်” နှင်ထုတ်ခဲ့သည် (မ၊ ၈:၁၆)။ မစင်ကြယ်သောနဂါးသည် သဘာဝအရ ဆိုးယုတ်ရုံသာမက လူကို မစင်ကြယ်ရာနေရာများသို့ ဦးဆောင်ကာ ဘုရားကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် ယေရှုနားထောင်ခြင်းကို ဟန့်တားသည်။ ခရစ်တော်ကို “ဘုရားသခင်၏သန့်ရှင်းသူ” ဟုခေါ်သော်လည်း နဂါးဩဇာဖြင့် ထိုသမ္မာတရားသည် မဟုတ်မတရားပရောဖက်ပြုချက်ဟု လူများထင်စေမည်ဖြစ်ရာ ယေရှုက တိတ်ဆိတ်နေရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည် (လု၊ ၄:၃၅၊ နှိုင်းယှဉ် အပိုဒ် ၄၁၊ တမန်တော် ၁၆:၁၆–၁၈)။ သန့်ရှင်းသူ၏တန်ခိုးရှင်နှုတ်ကပတ်နှင့် ရင်ဆိုင်သောအခါ မစင်ကြယ်သောနဂါးများသည် သားကောင်ထံမှ ထွက်သွားပြီး ထပ်သတင်းမပေးနိုင်တော့ပေ (အပိုဒ် ၃၅)။

His word also has the power to transform lives, vividly illustrated by Christ’s casting out demonic spirits “with a word” (Matt. 8:16). The impure, demonic spirit was unclean not only because it was inherently evil (Luke 7:21) but also because it led its host into impure places and activities (e.g., 8:27–29; 11:24–26) in order to hinder the host from worshiping God and listening to Jesus. Even the truth, when spoken by demonic influence, as here in calling Jesus “the Holy One of God” (4:34), would lead people to conclude that it was a false prophecy (cf. Jer. 14:14; Zech. 13:2–3; 1 John 4:1; Rev. 16:13–14), which is why Jesus commanded them to be quiet (Luke 4:35; cf. v. 41; Acts 16:16–18). When confronted by the Holy One’s powerful word (cf. Luke 4:36) to leave their victim, the unclean spirits or demons came out and could do no further harm (v. 35).

³⁸တရားစရပ်မှ ထွက်ပြီးလျှင် ရှိမုန်အိမ်သို့ကြွတော်မူ၏။ ရှိမုန်၏ ယောက္ခမသည် ပြင်းစွာသော ဖျားနာစွဲ သည်ဖြစ်၍ သူ့အတွက်ကိုယ်တော်ကိုတောင် လျှောက်ကြ၏။

³⁹ကိုယ်တော်သည် ထိုမိန်းမ၏ အနားမှာရပ်၍ ဖျားနာကိုဆုံးမတော်မူလျှင်၊ သူသည် အဖျားပျောက် သဖြင့် ချက်ခြင်းထ၍ ဧည့်သည်ဝတ်ကိုပြုလေ၏။
⁴⁰နေဝင်သောအခါ အမျိုးမျိုးသော အနာရောဂါစွဲသောသူတို့၏ အဆွေခင်ပွန်းအပေါင်းတို့သည် ထို လူနာတို့ကို အထံတော်သို့ဆောင်ခဲ့၍၊ ကိုယ်တော်သည် ထိုလူနာအသီးသီးတို့ အပေါ်၌လက်တော်ကို တင် သဖြင့် အနာရောဂါကို ငြိမ်းစေတော်မူ၏။
⁴¹နတ်ဆိုးတို့လည်း၊ ကိုယ်တော်သည် ခရစ်တော်တည်းဟူသော ဘုရားသခင်၏သားတော်ဖြစ်တော်မူ ၏ဟု ဟစ်ကြော်လျက်လူများမှ ထွက်သွားကြ၏။ ကိုယ်တော်သည် ခရစ်တော်ဖြစ်ကြောင်းကို သူတို့သိကြသော ကြောင့် စကားတခွန်းကိုမျှ မပြောစေခြင်းငှါ မြစ်တားတော်မူ၏။
⁴²မိုဃ်းလင်းသောအခါ တောအရပ်သို့ ထွက်ကြွတော်မူ၍၊ လူအများတို့သည် ကိုယ်တော်ကိုရှာကြ၏၊ အထံတော်သို့ရောက်လျှင်၊ မိမိတို့နေရာမှ ထွက်ကြွတော် မမူမည်အကြောင်း ဆီးတားကြ၏။
⁴³ကိုယ်တော်ကလည်း၊ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်နှင့်ယှဉ်သော ဧဝံဂေလိတရားကို အခြားသောမြို့ရွာတို့ ၌ ငါဟောပြောရမည်။
⁴⁴ထိုသို့အလို့ငှါ ငါ့ကိုစေလွတ်လျက်ရှိသည်ဟု မိန့်တော်မူ၍၊ ဂါလိလဲပြည်မှာ တရားစရပ်တို့၌ တရား ဟောပြောလျက်နေတော်မူ၏။

၄:၃၈–၄၄။ လူများကုသပြီး သတင်းစကားဖြန့်ခြင်း။ မစင်ကြယ်သောနဂါးများနှင်ထုတ်ပြီးနောက် ယေရှုသည် တရားဇရပ်မှထွက်၍ ရှိမုန်အိမ်သို့ သွားသည်။ ယေရှုက ပေတရုဟု အမည်မပေးမီ (၆:၁၄၊ နှိုင်းယှဉ် ယော၊ ၁:၄၂) လုကာက မူလအမည်ရှိမုန်ဟု ခေါ်သည်။ ထို့နောက် အများစုတွင် ပေတရုဟုသာ ခေါ်သည်။ သူနှင့်ညီ အန္ဒြေသည် ဗက်ဇေဒမှဖြစ်သော်လည်း (ယော၊ ၁:၄၄) ဤအချိန်တွင် ကပေရနောင်သို့ ပြောင်းလာနေပြီဖြစ်သည်။ ကပေရနောင်တရားဇရပ်မှ ပင်လယ်ဘက်အနည်းငယ်အကွာတွင် ပထမရာစုအိမ်တစ်လုံးကို တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယေရှုသေပြီးနောက်နှစ်များတွင် ခရစ်ယာန်စုဝေးရာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပေတရုအိမ်ဟု မှတ်မိထားသည့်အထောက်အထားများတွင် အာရမေယ၊ ဆီးရီးယား၊ ဂရိ၊ လက်တင်စာဖြင့် ခရစ်ယာန်ရေးသားချက် တစ်ရာကျော်ပါဝင်သည်။

4:38–44. Healing People and Spreading the Message. After expelling the unclean demons, Jesus left the synagogue and went to Simon’s home. Prior to Jesus’s giving him the new name of “Peter” (6:14; cf. John 1:42), Luke refers to the disciple by his original name of Simon. Thereafter, he is almost always called “Peter.” While he along with his brother Andrew are said to be from Bethsaida (John 1:44), it appears that by this time Peter had relocated to nearby Capernaum. Excavations just a short distance toward the sea from the Capernaum synagogue have uncovered the remains of a first-century house that appears to have been used in the years after Jesus’s death for Christian gatherings. Further evidence that this was remembered as the house of Peter (where Jesus stayed while in Capernaum, Matt. 8:14–16) includes more than one hundred Christian graffiti in Aramaic, Syriac, Greek, and Latin (regarding Peter’s house, see in “Archaeology and the Bible,” p. 90).

ဤအခါတွင် ပေတရုနှင့် အခြားတပည့်အချို့က ဖျားနာနေသော ပေတရု၏ယောက္ခမအား ကူညီရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ လုကာသည် ဆေးပညာနောက်ခံရှိသဖြင့် “အဖျားကြီး” ဟု ဖော်ပြခဲ့ပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည် (လု၊ ၄:၃၈)။ ဥပုသ်နေ့မပြီးမီ တောင်းဆိုရခြင်းမှာ ထိုအကြောင်းကြောင့်ဖြစ်ပေမည်။ ယေရှုသည် ဖျားနာခြင်းကို “ဆူပူသြခဲ့သည်” ဟု ဆိုသည်မှာ သူ၏နှုတ်ကပတ်၏တန်ခိုးကို ပြသည်။ နဂါးများကို ဆူပူ၍ တိတ်ဆိတ်စေ၍ နှင်ထုတ်သော အလားတူနှုတ်ကပတ်ဖြင့် ဖျားနာခြင်းကို ကုသခဲ့သည်။ လုကာသည် နဂါးဆိုးစီးမှုခံရသူများကို ကုသခြင်းဟု ဖော်ပြနိုင်သော်လည်း ဖျားနာခြင်းကို နဂါးစီးမှုဟု မယူဆပေ။ ဖျားနာခြင်းဆူပူခံရပြီးနားကတည်းက ချက်ချင်းပျောက်ကင်းသွားပြီး ပေတရု၏ယောက္ခမသည် ထ၍ ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်စွာ ဧည့်ခံတော့သည်။ ဧည့်ဝတ်ပြုခြင်းသည် ရှေးဣသရေလနှင့် ခရစ်ယာန်အစတွင် အရေးကြီးသော်လည်း ကုသခံရသည့်ကျေးဇူးကြောင့်လည်း ချက်ချင်းဝတ်ပြုတော့သည်။ “ဝတ်ပြု” (diakoneō) ဟူသောစကားကို ခရစ်တော်ပုံသက်သေအမှုတော်ဆောင်နှင့် သူ့ကိုလိုက်သောယုံကြည်သူများ၏အမှုအတွက် အသစ်ကျမ်းတစ်လျှောက် သုံးသည်။

On this occasion, Peter with several other disciples, who remain unmentioned until Luke narrates their call (Luke 5:1–11; cf. Mark 1:29), requested Jesus’s help for Peter’s mother-in-law, who lay sick with a fever. Luke, with his medical background, expressed his concern by indicating that it was in fact a “high fever” (Luke 4:38) and thus potentially life-threatening. Perhaps this realization encouraged their making the request even before the Sabbath ended. That Jesus “rebuked” the fever shows the power of Jesus’s word. The same word used to rebuke, silence, and cast out demons (4:35, 41) was able to heal those afflicted by illness. While Luke could describe those oppressed by unclean or evil spirits as being healed (e.g., 6:18; 7:21; 8:2; 9:42), he does not attribute sickness to demonic possession. As soon as the fever was rebuked, it went away and Peter’s mother-in-law got up and began to serve them. Hospitality was an important concept in ancient Israel and nascent Christianity, but gratitude for being healed also led the hostess to immediately begin serving Jesus and His disciples. The word “served” (diakoneō) is used throughout the NT in reference to the work done by Jesus as the model Servant and by believers who followed His example (e.g., Luke 12:37; John 12:26; Rom. 15:25; 1 Tim. 3:10; Heb. 6:10).

ယေရှု၏အမှုအကြောင်း သတင်းလျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့သဖြင့် နေဝင်ချိန်တွင် လူများသည် ဖျားနာသူများကို ယူဆောင်လာကြသည် (လု၊ ၄:၄၀)။ ယေရှုသည် လူတိုင်းကို ကုသခဲ့သည်။ မည်သူ့ကိုမျှ ငြင်းပယ်ခြင်းမရှိ။ ယေရှု၏ရောဂါကုသခြင်းသည် အပြစ်မှကုသခြင်းကို ပုံဖော်သည် (လု၊ ၅:၃၁)။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောခြင်းကို ကပေရနောင်တွင်သာ ကန့်သတ်၍မရပေ (၄:၄၃)။ သူ၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် အခြားမြို့ရွာများသို့လည်း “ဟောပြောရမည်” (၄:၁၄၊ ၃၇ နှိုင်းယှဉ်)။ ဤသည်မှာ ဘုရားသခင်၏အမိန့်တော်ဖြစ်သည် (dei)။ ယခင်က ကောင်းကင်တမန်သည် ယေရှုယူဆောင်လာမည့် ထာဝရနိုင်ငံတော်ကို ကိုးကားခဲ့သော်လည်း (၁:၃၃၊ နှိုင်းယှဉ် ဒံယေလ ၇:၁၃–၁၄၊ ၂၇) နဂါးများက ယေရှုကို “ဘုရားသခင်၏သားတော်” နှင့် (အချို့လက်ရေးမူများတွင်) “ခရစ်တော်” ဟု ခေါ်ဆိုမှုသည် မယ်ရှိယအမှတ်အသားကို အလျင်အမြန်ကြေညာခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် သူ၏တပည့်များပင်လျှင် မယ်ရှိယဟူသောအဓိပ္ပာယ်ကို ပိုမိုသိရှိလာစေရန် အချိန်ပိုလိုအပ်သေးသည် (နှိုင်းယှဉ် ၉:၁၈–၂၂)။

Word spread quickly about Jesus’s work so that even as the sun was setting, people began bringing the sick to Jesus (Luke 4:40), apparently to be first in line for healing after the Sabbath. Jesus healed every one of them. No one was turned away. Jesus’s miraculous healing of disease was illustrative of His healing people from sin (Luke 5:31). For that reason, Jesus’s preaching of the good news of God’s kingdom could not be confined to Capernaum (4:43). His word “must” spread to other towns and cities also (cf. vv. 14, 37), a divine imperative indicated by the Greek word dei (see commentary on Luke 17:20–37). Previously in Luke the angel spoke in prophetic reference to the eternal kingdom that Jesus would usher in (1:33; cf. Dan. 7:13–14, 27), but the demonic reference to Jesus as “the Son of God” and (according to some manuscripts) “the Christ” or “Messiah” (Luke 4:41) amounted to a premature announcement of His messianic identity. Jesus needed more time to redefine for people, even for His own disciples, what that meant before His work as Messiah could be understood (cf. 9:18–22).

အခန်းကြီး - ၅

1 တရံရောအခါ ဂင်္နေသရက်အိုင်နားမှာ ရပ်တော်မူ၍၊ လူများတို့သည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ် တရားကို နားထောင်ခြင်းငှါ ကိုယ်တော်အနီးသို့ တိုးဝင်ကြစဉ်တွင်၊ ကမ်းနားမှာဆိုက်သော လှေနှစ်စင်းမြင် တော်မူ၏။
²တံငါတို့သည် လှေထဲကထွက်၍ပိုက်ကွန်တို့ကို ဆေးလျှော်လျက်နေကြ၏။
³ထိုလှေတို့တွင် ရှိမုန်၏ လှေထဲသို့ ဝင်တော်မူပြီးလျှင်၊ လှေကိုကမ်းနားမှာ အနည်းငယ်ခွာဖွင့်စေခြင်းငှါ ရှိမုန်ကို အခွင့်တောင်းတော်မူ၏။ ထိုလှေပေါ်မှာ ထိုင်လျက် လူများတို့ကို ဆုံးမဩဝါဒပေးတော်မူ၏။
⁴စကားတော်ပြတ်သောအခါ၊ ရေနက်ရာအရပ်သို့ ရွှေ့ဦးလော့။ ပိုက်ကွန်ကိုချ၍ ငါးကိုအုပ်စမ်းလော့ ဟု ရှိမုန်အားမိန့်တော်မူ၏။
⁵ရှိမုန်ကလည်း၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် တညဉ့်လုံးကြိုးစားသော်လည်း တကောင်ကိုမျှမရပါ။ သို့ရာ တွင် အမိန့်တော်ရှိလျှင် ပိုက်ကွန်ကို ချပါမည်ဟု လျှောက်လေ၏။
⁶ထိုသို့ချကြပြီးလျှင်၊ အလွန်များစွာသော ငါးတို့ကို အုပ်မိသဖြင့် ပိုက်ကွန်သည် စုတ်ပျတ်စရှိ၏။
⁷အခြားသော လှေတစင်း၌ရှိသော အပေါင်းအဘော်တို့သည်လာ၍ကူညီစေခြင်းငှါ သူတို့ကို အမှတ် ပေးသဖြင့်၊ သူတို့သည်လာ၍ လှေနှစ်စင်း နစ်လုမတတ် ငါးနှင့်ပြည့်စေကြ၏။
⁸ရှိမုန် ပေတရုသ်မြင်လျှင်၊ ယေရှု၏ ပုဆစ်တော်ကိုဦးတိုက်၍၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်သည် အပြစ်များသော သူ ဖြစ်ပါ၏။ အကျွန်ုပ်ဆီမှကြွသွားတော်မူပါဟု လျှောက်လေ၏။
⁹အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ လျှောက်သနည်း ဟူမူကား၊ အုပ်မိသောငါးများကိုထောက်သဖြင့်၊ ရှိမုန်နှင့် သူ၏အပေါင်းအဘော် ဇေဗေဒဲ၏သားယာကုပ်နှင့် ယောဟန်မှစ၍ ရှိမုန်နှင့်ပါသမျှသောသူတို့သည် မိန်းမော တွေဝေခြင်းရှိကြ၏။
¹⁰ယေရှုကလည်း၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိနှင့်။ သင်သည်ယခုမှစ၍ လူတို့ကိုဘမ်းမိသောသူ ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹¹ကမ်းနားမှာလှေကိုဆိုက်ပြီးလျှင်၊ ထိုသူတို့သည် ရှိသမျှတို့ကို စွန့်ပစ်၍ နောက်တော်သို့လိုက်ကြ၏။

၅:၁–၁၁။ ပထမတပည့်များခေါ်ယူခြင်း။ သုံးပါးတူဧဝံဂေလိတန်များတွင် မထင်ရှားသော်လည်း ယောဟန်ဧဝံဂေလိနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက တပည့်များသည် ယေရှုကို တစ်နှစ်ကျော်လိုက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သော်လည်း ငါးဖမ်းအလုပ်ကို လုံးဝမစွန့်ခဲ့ကြသေးပေ။ လုကာသည် ယေရှု၏သွန်သင်ချက်တွင် “ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်” (logon tou theou; အပိုဒ် ၁) ၏ဗဟိုချက်ကို ထပ်မံအလေးပေးသည်။ ဂေနေဇရက်ကန်သည် ဂါလိလဲပင်လယ်၏ ပထဝီဝင်အမည်ပိုမှန်သော်လည်း အခြားဧဝံဂေလိသုံးခုတွင် ဂါလိလဲပင်လယ်ဟု သုံးသည်။ လူအုပ်ကြီးသည် ယေရှု၏သွန်သင်ချက်နားထောင်ရန် ဖိအားပေးနေချိန်တွင် တပည့်များမှာ တစ်ညလုံးငါးမဖမ်းရဘဲ ပိုက်ဆေးနေကြသည် (အပိုဒ် ၂)။ ညအချိန်တွင် အသုံးပြုသော ပိုက်ကြီးများသည် ရေလယ်အတွက်ဖြစ်ပြီး နေ့အချိန်ရေတိမ်ပိုင်းတွင် အသုံးပြုသော ပိုက်ပတ်လည်များထက် ငါးပိုများစွာဖမ်းနိုင်သည်။

5:1–11. Call of the First Disciples. Although not readily obvious from the Synoptic accounts, comparison with the Gospel of John reveals that the disciples had followed Jesus for over a year at this point but apparently had not completely severed themselves from their work as fishermen. Again Luke emphasizes the centrality of “the word of God” (logon tou theou; v. 1) in the teaching of Jesus rather than scribal opinion or Pharisaic debates. The Lake of Gennesaret was the geographically more precise name for the Sea of Galilee, but the latter seems to have been more common, as it is used by the other three Gospels. Interestingly, the crowd pressed around Jesus to hear His teaching while the disciples seem to have been more interested in fishing as they had spent all night on the lake and were now busy washing their nets (v. 2). The nets used for deep-sea fishing during the night were long, supported by floats, and able to take in much more fish than the round casting nets used for day fishing in shallow water.

ယေရှုသည် ရှိမုန်ပိုင်လှေပေါ်တက်၍ ကမ်းမှအနည်းငယ်ထွက်၍ လူများကို လှေမှသွန်သင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃)။ ကပေရနောင်နှင့် တပ်ဂါကြားတောင်ဘက်ကမ်းခြေတစ်နေရာသည် လူအုပ်ကြီးကို လှေမှသွန်သင်ရန် အကောင်းဆုံးနေရာဖြစ်သည်။ သို့သော် အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ နောက်ဆက်တွဲဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် နေ့စဉ်အခြေအနေကို မမေ့နိုင်သော ဝိညာဉ်ရေးသင်ခန်းစာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ သူသည် ပေတရုကို ရေနက်သို့သွား၍ ငါးဖမ်းရန် ပိုက်ချရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ အတွေ့အကြုံရှိငါးဖမ်းသမားများသိသည်မှာ ညအချိန်သည် ပိုက်မပေါ်သောကြောင့် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ပေတရုသည် တစ်ညလုံးအလုပ်မအောင်မြင်မှုကို ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း နာခံရန်သဘောတူခဲ့သည် (အပိုဒ် ၅)။ ခရစ်တော်၏နောက်လိုက်များအနေဖြင့် နားမလည်သောအရာကို လုပ်ရန်တောင်းဆိုခံရတတ်ပြီး ထိုအခါမှသာ ယုံကြည်ခြင်းထင်ရှားသည် (နှိုင်းယှဉ် ၂ကော၊ ၅:၇)။ ပေတရုသည် ယေရှု၏ rhēma “နှုတ်ကပတ်” ကြောင့် နာခံမည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် သုံးသောစကားသည် အပိုဒ် ၁ နှင့်ကွဲပြားသော်လည်း ယေရှု၏စကားကို နားထောင်၍ နာခံခြင်း၏အရေးကြီးမှုကို ထပ်မံအလေးပေးသည်။

Jesus brought the disciples back into the picture by getting into the boat belonging to Simon and asking him to anchor it just offshore so that he could teach the people from the boat (v. 3). One location along the shore to the south between Capernaum and Tabgha would have made an ideal amphitheater for teaching such a large crowd from a boat in order to avoid people pressing closer and closer. The main purpose, however, may have been what followed. As Jesus did so often, He used an everyday situation to convey a memorable spiritual lesson. He asked Peter to head for the deep part of the lake and let down the nets for a catch. Experienced fishermen know that night is best for catching fish because the nets are far less visible than during the day. Peter expressed the frustration of the group at laboring all night and catching nothing but agreed to obey anyway (v. 5). Often, as followers of Christ, we may be asked to do something that we do not understand, and only in such situations is faith really expressed (cf. 2 Cor. 5:7). Peter mentioned that he would obey because it was Jesus’s rhēma—“word.” Though the term used here is different from that in Luke 5:1, the same theme of the importance of Jesus’s speaking is emphasized, focusing this time on hearing and obeying it.

ခရစ်တော်၏အမိန့်နာခံခြင်းကြောင့် တပည့်များသည် အမှုတော်နှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို မခွဲရတော့ဘဲ ယာယီလိုအပ်ချက်များ ပေါများစွာဖြည့်ဆည်းခံရမည်ကို သင်ယူခဲ့ကြသည်။ ငါးအံ့ဖွယ်ဖမ်းဆီးရခြင်းသည် ကိုယ်ပိုင်ကျွမ်းကျင်မှုကို အားကိုးခြင်း၏အဓိပ္ပာယ်မရှိမှုကို ထင်ရှားစေပြီး “လောကီအရာ” ဟုထင်ရသည်များတွင်ပင် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်နှင့် ကောင်းချီးကို ရှာမှီးရမည်ကို သင်ပြသည်။ “ရှိမုန်ပေတရု” (အပိုဒ် ၈) ဟူသောအမည်သစ်သည် အရေးကြီးပြောင်းလဲမှုကို ညွှန်ပြပြီး တမန်တော်ကျမ်းတွင် ရှောလုမှ ပေါလုသို့ ပြောင်းလဲမှုနှင့်ဆင်တူသည် (တမန်တော် ၁၃:၉)။ ပေတရု၏အပြစ်ရှိကြောင်းဝန်ချတောင်းပန်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ရှေ့တော်တွင် ဟေရှာယ၏တုံ့ပြန်မှုနှင့်ဆင်တူသည် (ဟေရှာယ ၆:၁–၈)။ ဟေရှာယကဲ့သို့ပင် ပေတရုသည် ယေရှု၏အမှုတော်တွင် အသုံးဝင်ရန် ပြင်ဆင်ခံရပြီး ယေရှုကို “သခင်” ဟုခေါ်ဆိုခဲ့သည် (လု၊ ၅:၈)။ ယေရှုက အခြားအလုပ်အကိုင်အားလုံးကို စွန့်လွှတ်၍ လူများကို “အသက်ရှင်စွာဖမ်းဆီးရန်” (zōgrōn) ခေါ်တော်မူခဲ့သည်။ ဤစကားသည် ငါးဖမ်းခြင်းအတွက် သုံးသည့်စကားနှင့်မတူပါ။ စစ်ပွဲတွင် လူများကို အသက်ရှင်စွာဖမ်းဆီးခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဧဝံဂေလိဟောပြောခြင်းသည် စာတန်နှင့်မဟာမိတ်များကို ဆန့်ကျင်၍ စစ်ဆင်ရောင်ပြီး ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်အတွက် လူများကို ဖမ်းဆီးခြင်းဖြစ်သည်။ ဤပထမဖိတ်ခေါ်မှုသည် ပေတရုကိုသာ ဦးတည်သော်လည်း အခြားတပည့်များကိုလည်း ခေါ်တော်မူခဲ့ပြီး အရာအားလုံးစွန့်၍ သူ့နောက်လိုက်ကြသည် (လု၊ ၅:၁၁)။

As a result of obeying Christ’s command, the disciples learned that they did not need to divide their time between ministry and gainful employment; their temporal needs would be abundantly supplied. The miraculous catch of fish underscored to the disciples the foolishness of relying on their own expertise, that even in seemingly “secular” matters, God’s will and blessing was to be sought and secured in order to be truly successful. The reference to Simon Peter (v. 8), introducing the disciple’s new name, signals an important change similar to the shift in Acts from Saul to Paul (Acts 13:9). Peter’s confession of his sinfulness was similar to Isaiah’s reaction when confronted with the divine presence (Is. 6:1–8). Like Isaiah, Peter was also prepared for usefulness in the work for Jesus, whom he now called “Lord” (Luke 5:8) and who called him to leave behind all other employment. From that time forward, he would be zōgrōn (participle of zōgreō); this is not the same word used in the passage for catching fish, although it could rarely express that thought. It is the word (as is seen in its LXX usage) for “capturing people alive” in military conquest. Preaching the gospel is like waging warfare against the satanic forces and those allied to them and “capturing” them for the kingdom of God. While this initial invitation was addressed specifically to Peter, Jesus called the other disciples also (cf. Mark 1:16–20), and they left everything and followed Him (Luke 5:11).

¹²ကိုယ်တော်သည် မြို့တမြို့၌ရှိတော်မူစဉ်၊ တကိုယ်လုံးနူနာစွဲသော သူတယောက်သည် ကိုယ်တော်ကို မြင်လျှင် ပြစ်ဝပ်၍၊ သခင်၊ အလိုတော်ရှိလျှင် ကျွန်တော်ကို သန့်ရှင်းစေနိုင်တော်မူသည်ဟု တောင်းပန်လေ၏။

¹³ယေရှုကလည်း၊ ငါအလိုရှိ၏။ သန့်ရှင်းခြင်းသို့ ရောက်စေဟုမိန့်တော်မူလျက်၊ လက်ထောက်ကိုဆန့်၍ ထိုသူကိုတို့တော်မူ၏။ ထိုခဏခြင်းတွင် နူနာပျောက်လေ ၏။
¹⁴ယေရှုကလည်း၊ ဤအကြောင်းကို အဘယ်သူအားမျှမပြောနှင့် ယဇ်ပရောဖိတ်ထံသို့သွား၍ ကိုယ်ကို ပြလော့။ သူတပါး၌ သက်သေဖြစ်စေခြင်းငှါ သန့်ရှင်းခြင်းသို့ ရောက်သည့်အတွက် မောရှေစီရင်မှာထားသော ပူဇော်သက္ကာကို ဆက်လော့ဟုမိန့်တော်မူ၏။
¹⁵သို့သော်လည်း သိတင်းတော်သည်သာ၍ ကျော်စောသဖြင့်၊ များစွာသောလူအပေါင်းတို့သည် တရား နာလိုသောငါ၎င်း၊ အနာငြိမ်းစေခြင်း ကျေးဇူးတော်ကို ခံလိုသော၎င်း၊ စုဝေးလျက်ရှိကြ၏။
¹⁶ကိုယ်တော်သည် တောအရပ်သို့ကြွ၍ ဆုတောင်းလေ့ရှိတော်မူ၏။

၅:၁၂–၁၆။ ယေရှုသည် ကိုယ်လူလှဲရောဂါသည်ကို ကုသတော်မူသည်။ (စာသားအတိုင်း) “မြို့တစ်မြို့၌” (အပိုဒ် ၁၂) ဟူသော နေရာသတ်မှတ်ချက်သည် ခရစ်တော်၏ ကပေါနတ်မြို့မှလွဲ၍ အခြားမြို့များ၌လည်း တရားဟောရန် ရည်ရွယ်ချက်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြထားသည် (၄:၄၃)။ အပြည့်အဝ ကိုယ်လူလှဲရောဂါ ကူးစက်ခံထားရသော လူတစ်ဦးသည် ယေရှုထံသို့ ချဉ်းကပ်လာခဲ့သည် (၅:၁၂)။ ယခင်ကုသခြင်းအဖြစ်အပျက်ကဲ့သို့ပင်၊ ဤနေရာ၌လည်း အထူးပြင်းထန်သော ရောဂါအခြေအနေတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဟန်ဆန်ရောဂါ (Hansen’s disease) ဖြစ်စေ၊ အခြားအရေပြားရောဂါ တစ်မျိုးမျိုးဖြစ်စေ (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၃–၁၄)၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှ ချွတ်ချယ်ခံရပြီး လူများကို မထိတွေ့မိစေရန်၊ ထို့ကြောင့် ဓမ္မသစ်အရ ညစ်ညူးမှုမဖြစ်စေရန် “ညစ်ညူး၍လော့၊ ညစ်ညူး၍လော့” ဟု အော်ဟစ်ရသည် (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၃:၄၅)။ ထိုကိုယ်လူလှဲရောဂါသည်သည် လူနေထူထပ်ရာနေရာသို့ ဝင်ခွင့်မရှိသောကြောင့် မြို့အစွန်၌ ယေရှုထံ ချဉ်းကပ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ယေရှုအား ကုသပေးရန် ဆုတောင်းပေးပါဟု တောင်းဆိုခြင်းမပြုခဲ့ချေ။ ယေရှုသည် သူ့ကို ကုသရုံသာမက သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စေနိုင်သည်ကို အသိအမှတ်ပြုထားပြီး၊ တစ်ခုတည်းသော မေးခွန်းမှာ ယေရှုသည် ထိုသို့ပြုလိုသလား ဆိုသည်သာဖြစ်သည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်ဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းရေးစည်းမျဉ်းများကို ကျော်လွှားရန် တွေးခေါ်ခြင်းမရှိခဲ့ချေ။ ယေရှုသည် သူ့အား ယဇ်ပုရောဟိတ်ထံသို့ သွားရောက်ပြသရန်နှင့် သူခံစားခဲ့ရသမျှကို “သက်သေခံချက်” အဖြစ် ဆက်ကပ်ရန် မှာထားတော်မူသည် (လုကာ ၅:၁၄၊ ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၄:၁–၃၂ ကိုကြည့်ပါ)။

5:12–16. Jesus Cleanses a Leper. The setting in (lit.) “one of the cities” (v. 12) continues Christ’s purpose of preaching in other cities besides Capernaum (4:43). He was approached by a man completely infected with leprosy (5:12). As in the previous healing episode, the problem was a particularly severe condition. Whether Hansen’s disease or some other skin disease is indicated here (Lev. 13–14), exclusion from society was required and the leper had to cry “Unclean! Unclean!” (Lev. 13:45) to warn people against touching him and thus becoming ceremonially defiled. The man apparently approached Jesus on the outskirts of the city since he was prohibited from entering populated areas. He did not ask Jesus to pray for His healing—he recognized that Jesus could cleanse/heal him; the only question was whether He would. There was no thought of bypassing the priestly requirements for cleansing since Jesus commanded him to present himself “to the priest” “as a testimony” for what he had experienced (Luke 5:14; see Lev. 14:1–32).

လုကာသည် ယေရှုသည် ထိုလူကို ရောဂါမှ အမှန်တကယ် ကုသတော်မူကြောင်း အတည်ပြုဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုသည် သူ့ကို လက်တော်ဖြင့် ထိတော်မူပြီး သန့်ရှင်းပြီဟု ကြေညာတော်မူသည်နှင့် တပြိုင်နက် ကိုယ်လူလှဲရောဂါသည် ချက်ချင်းပျောက်ကင်းသွားသည် (လုကာ ၅:၁၃)။ ဤနေရာ၌လည်း ယေရှု၏ နှုတ်မြွက်စကားတော်၏ တန်ခိုးအာနုဘော်ကို အလေးပေးထားသော်လည်း၊ ယေရှု၏ လက်တော်ထိမှုသည်လည်း အရေးကြီးသည်။ ယေရှုသည် ညစ်ညူးခြင်းမခံရ၊ ထိုလူသားမှာ သန့်ရှင်းခြင်းသို့ ရောက်သည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၌ ကိုယ်လူလှဲရောဂါသည် အပြစ်အတွက် ဘုရားသခင်ထောင့်ချသည့် နည်းလမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ တောလည်ရာကျမ်း ၁၂:၁၀၊ ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၅:၂၇၊ ၂ ရာဇဝင်ကျမ်း ၂၆:၂၀)။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်လူလှဲရောဂါကို သန့်ရှင်းစေခြင်းသည် ခရစ်တော်၏ လူတို့ကို အပြစ်မှ သန့်ရှင်းစေနိုင်သော တန်ခိုးကို သင့်လျော်စွာ သရုပ်ဖော်ခြင်းဖြစ်သည်။

Luke confirms that Jesus actually healed the man of the disease by indicating that immediately after Jesus touched him and pronounced him healed, the leprosy left him (Luke 5:13). Again the emphasis falls on the power of Jesus’s word to heal, but here also His touch was significant. Rather than Jesus being defiled, the man was cleansed. Leprosy was one way God punished sin in the OT (e.g., Num. 12:10; 2 Kin. 5:27; 2 Chr. 26:20), so its cleansing represented an appropriate illustration of Christ’s power to cleanse people from sin.

ထိုလူ၏ ကုသခြင်းခံရမှုသည် ပိုမိုကြီးမားသော ရည်ရွယ်ချက်ကို ဆောင်ရွက်သည်။ ခရစ်တော်၏ အမှုတော်၏ သဘောသဘာဝကို ယဇ်ပုရောဟိတ်များအား သက်သေခံချက်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ယေရှုသည် ထိုလူအား “မည်သူ့ကိုမျှ မပြောနှင့်” ဟု မှာထားတော်မူရခြင်း အကြောင်းတစ်ရပ်ဖြစ်နိုင်သည် (လုကာ ၅:၁၄)။ ယဇ်ပုရောဟိတ်များသည် ယေရှု၏ အမှုတော်ကို ကြိုတင်ထားနိုင်သော ဘက်လိုက်မှုများ မပါဝင်ဘဲ၊ တရားမျှတသော ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်ရန်အတွက်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ယေရှု၏ အံ့ဖွယ်အမှုများအကြောင်း သတင်းကောင်းသည် ဆက်လက်ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၅)။ ယေရှုသည် လူအုပ်ကြီး၏ ဖိအားနှင့် အမှုတော်ဆောင်ရွက်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်ဖိစီးမှုများမှ ပုံမှန်နုတ်ဆောင်တော်မူပြီး၊ ဆုတောင်းရန် ဧည့်သည်မဲ့သော နေရာတစ်ခုသို့ ခွာတော်မူတတ်သည် (အပိုဒ် ၁၆)။ ထိုနည်းဖြင့် အမှုတော်ကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သော ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ဝိညာဉ်ရေးအင်အားကို ခံယူတော်မူသည်။

The man’s healing also served a larger purpose: it was a testimony to the priests about the nature of Christ’s work. This may be one reason why Jesus commanded the man not to tell anyone (Luke 5:14)—to ensure a fair verdict uninfluenced by any possible prejudice the priests might have had toward Jesus’s work. Although the good news about Jesus’s wonders continued to spread (v. 15), Jesus regularly withdrew from the press of the crowds and the stress of ministering in order to find a solitary place to pray (v. 16). Thus He received the physical and spiritual strength needed to continue His work.

¹⁷တနေ့သ၌ ကိုယ်တော်သည် ဆုံးမဩဝါဒပေးတော်မူစဉ် ယေရုရှလင်မြို့မှစသော ယုဒပြည်၊ ဂါလိလဲ ပြည်မြို့ရွာများတို့က ရောက်လာသော ဖာရိရှဲတို့နှင့် နိဿရည်ဆရာတို့သည် ထိုင်လျက်ရှိကြ၏၊ အနာရောဂါ ငြိမ်းစေခြင်းငှါ သခင်ဘုရား၏ တန်ခိုးတော်သည် ထင်ရှား၏။

¹⁸ထိုအခါ လက်ခြေသေသောသူတယောက်ကို အိမ်ယာနှင့်တကွ အထံသို့ဆောင်ခဲ့၍၊ ရှေ့တော်၌ သွင်း ထားခြင်းငှါ ရှာကြံကြ၏။
¹⁹လူစုဝေးလျက်ရှိသောကြောင့် ဝင်စရာလမ်းကိုမတွေ့သဖြင့်၊ အိမ်မိုးပေါ်သို့တက်၍ အုတ်မိုးကို ဖောက်ပြီးမှ လူနာကို အိမ်ယာနှင့်တကွ လူများ အလည်ယေရှု၏ ရှေ့တော်သို့ လျှော့ချကြ၏။
²⁰ကိုယ်တော်သည် ထိုသူတို့၏ ယုံကြည်ခြင်းကိုမြင်လျှင်၊ လူနာအား၊ အချင်းလူ၊ သင်၏အပြစ်ကို လွတ် စေပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။
²¹ကျမ်းပြုဆရာနှင့် ဖာရိရှဲတို့က၊ ဘုရားကိုလွန်ကျူး၍ ပြောသောဤသူကား အဘယ်သူနည်း။ ဘုရား သခင်မှတပါး အဘယ်သူသည် အပြစ်ကို လွှတ်နိုင်သနည်းဟု ထင်မှတ်ကြ၏။
²²ယေရှုသည် ထိုသူတို့၏ ထင်မှတ်ခြင်းကိုသိတော်မူလျှင်၊ သင်တို့စိတ်ထဲမှာအဘယ်ကြောင့် ထင်မှတ် ကြသနည်း။
²³အဘယ်စကားကိုသာ၍ ပြောလွယ်သနည်း။ သင်၏အပြစ်ကိုလွတ်စေပြီဟု ပြောလွယ်သလော။ သင် ထ၍ လှမ်းသွားလော့ ပြောလွယ်သလော။
²⁴လူသားသည်မြေကြီးပေါ်မှာ အပြစ်လွှတ်ပိုင်သည်ကို သင်တို့သိစေခြင်းငှါထလော့။ ကိုယ်အိမ်ယာကို ဆောင်၍ ကိုယ်အိမ်သို့သွားလော။ သင်အား ငါဆိုသည်ဟု လက်ခြေသေသောသူအား မိန့်တော်မူ၏။
²⁵ထိုသူသည်လည်း လူအများရှေ့မှာ ချက်ချင်းထ၍ အိမ်ယာကိုဆောင်လျက်၊ ဘုရားသခင်၏ ဂုဏ် တော်ကို ချီးမွမ်းလျက် မိမိအိမ်သို့သွားလေ၏။
²⁶ထိုသူအပေါင်းတို့သည် မိန်းမောတွေဝေ၍ ကြောက်ရွံ့အားကြီးသည်နှင့်၊ ငါတို့သည် အံ့ဘွယ်သော အမှုအရာကို ယနေ့မြင်ခဲ့ပြီဟုပြောဆို၍ ဘုရားသခင်၏ ဂုဏ်တော်ကိုချီးမွမ်းကြ၏။

၅:၁၇-၂၆ တစ်နေ့တွင် ယေရှုသည် သွန်သင်တော်မူစဉ်၊ ဖာရိရှဲတို့နှင့် တရားဓမ္မဆရာတို့သည် ထိုင်နေ၏။ သူတို့သည် ဂါလိလဲရွာရွာတို့မှ၊ ယုဒပြည်မှ၊ ယေရုရှလင်မြို့မှ လာကြ၏။ ထိုအခါ သခင်ယေရှု၌ အနာပျောက်ကင်းစေခြင်းငှာ အစွမ်းတော်ရှိ၏။ ထိုအခါ လူအချို့တို့သည် အိပ်ရာပေါ်၌ လဲလျောင်းနေသော လေဖြတ်နေသူကို သယ်ဆောင်လာ၍ ယေရှု၏ရှေ့တော်၌ ထားအံ့သောငှာ ကြံ၏။ လူများပြားသောကြောင့် အိမ်ထဲသို့ မဝင်နိုင်သဖြင့်၊ အိမ်ခေါင်မိုးပေါ်သို့ တက်၍ အုတ်ခွဲဖွင့်ပြီး၊ လူအလယ်၊ ယေရှု၏ရှေ့တော်၌ အိပ်ရာနှင့်တကွ ချထား၏။ ယေရှုသည် သူတို့၏ယုံကြည်ခြင်းကို မြင်တော်မူပြီး၊ «သူငယ်၊ နင်၏အပြစ်များကို လွှတ်ပြီ» ဟု မိန့်တော်မူ၏။ တရားဓမ္မဆရာတို့နှင့် ဖာရိရှဲတို့သည် စိတ်ထဲ၌ ဤသို့တွေးမိကြ၏။ «ဘုရားသခင်ကို ကျိန်ဆဲသောစကား ပြောသောဤသူသည် အဘယ်သူနည်း။ ဘုရားသခင်မှတပါး အပြစ်ကို အဘယ်သူလွှတ်၍ရအံ့နည်း။» ယေရှုသည် သူတို့၏အကြံအစည်ကို သိတော်မူပြီး၊ «သင်တို့သည် စိတ်ထဲ၌ အဘယ်ကို တွေးနေကြသနည်း။ အပြစ်များကို လွှတ်ပြီဟု ဆိုရခြင်းနှင့်၊ ထ၍လော့၊ လမ်းလျှောက်လော့ဟု ဆိုရခြင်း၊ အဘယ်ဟာ လွယ်သနည်း။ သို့ရာတွင် လူသားသည် ကမ္ဘာမြေပေါ်၌ အပြစ်လွှတ်ခွင့်အာဏာရှိသည်ကို သင်တို့သိစေခြင်းငှာ၊» ဟု မိန့်တော်မူပြီး လေဖြတ်နေသောသူကို၊ «ငါဆိုသည်ကား၊ ထ၍ နင့်အိပ်ရာကို ယူပြီး အိမ်သို့သွားလော့» ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ချက်ချင်း ထိုသူသည် လူတို့ရှေ့၌ ထ၍ အိပ်ရာကို ယူပြီး ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းလျက် အိမ်သို့ ပြန်သွား၏။ လူအပေါင်းတို့သည် အံ့ဩ၍ ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းကြ၏။ ကြောက်ရွံ့ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံလျက်၊ «ယနေ့ အံ့ဖွယ်အမှုတို့ကို ငါတို့မြင်ရ၏» ဟု ဆိုကြ၏။

5:17–26. Jesus Heals a Paralyzed Man. This episode begins a series of five controversies with the Pharisees (5:17, 30, 33; 6:2, 7). Although Luke does not say where the healing of this paralyzed man occurred, Mark 2:1 tells us it was in Capernaum. Obviously members of the religious establishment had begun to consider Jesus a serious threat because Pharisees and teachers of the law (or “scribes,” Luke 5:21) from as far away as Jerusalem (v. 17) were present. The scribes in general, and the sect of the Pharisees in particular, prided themselves on their knowledge of the Scriptures and the oral traditions or rulings on how the law should be kept, including Sabbath observance and the handling and eating of food in a state of purity (cf. Mark 7:1–5). These legal elaborations continued to accumulate until they were eventually written down and codified in the Mishnah, the Talmud, and other rabbinic writings. Jesus opposed human interpretations being prioritized over Scripture, making it void (Matt. 15:3–6). Consequently, the more significant aspects of the law (justice, mercy, and faith) were being neglected (Matt. 23:23), as this story vividly illustrates.

ယေရှုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် ပြည့်ဝတော်မူ၏ (လု ၃:၁၆၊ ၂၁-၂၂)။ ထို့ကြောင့် ထာဝရဘုရားအထံတော်၌ အာနုဘော်ရှိသဖြင့် နာမကျန်းသူများကို အနာကြောင်းတော်မူနိုင်၏ (၅:၁၇၊ ငါး ၂၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ လုကာရေးသားချက်များတွင် “ဝိညာဉ်တော်” နှင့် “တန်ခိုး” ဟူသော စကားလုံးနှစ်ခုကို ခွဲမရနိုင်အောင် ဆက်စပ်ဖော်ပြထား၏။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ကို ခံယူခြင်းသည် ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ရန် တန်ခိုးကို ခံယူခြင်းပင် ဖြစ်၏ (၁:၃၅၊ ၄:၁၄၊ ၂၄:၄၉၊ တမန်တော် ၁:၈၊ ၁၀:၃၈)။ လူများသည် ယေရှုသွန်သင်နေတော်မူသော အိမ်ထဲသို့ လူပြည့်ကျပ်နေကြ၏။ ကပေါနောမ်မြို့ရှိ ပုံမှန်အိမ်သည် လူအနည်းငယ်သာ လျှော့တွက်လျှင် ငါးဆယ်ခန့်သာ လက်ခံနိုင်သော တစ်ထပ်တည်း အိမ်ဖြစ်ပြီး အမိုးပြားပြားဖြင့် ဒုတိယထပ်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်၏။ အပြင်ဘက်မှ အမိုးပေါ်သို့ လှေကားတစ်ခု သို့မဟုတ် လှေကားထစ်ဖြင့် လွယ်ကူစွာ တက်နိုင်၏။ လက်မဲ့သူ၏ သူငယ်ချင်းများ (သူ့အကြံပေးချက်အတိုင်းလည်း ဖြစ်နိုင်၏) သည် သူ့ကို ဆွဲတင်၍ အမိုးကို တူးဖော်ကာ (မာ ၂:၄) ရွှံ့ခဲများ သို့မဟုတ် အုတ်ကြွပ်များ (ဂရိစကားတွင် နှစ်မျိုးလုံးကို ဆိုလိုနိုင်၏) ဖယ်ရှားပြီး အလယ်ဗဟိုသို့ ချထားပေး၏ (လု ၅:၁၉)။ လုကာသည် ယုံကြည်ခြင်းမရှိသော ဇာခရိကို ဘုရားသခင်၏လက်တော်ထဲသို့ မိမိအနာဂတ်ကို အပ်နှံခဲ့သော ရိုးရှင်းသော ယုံကြည်ခြင်းရှိသူ မာရိနှင့် ယခင်က ဆန့်ကျင်ဘက်ဖော်ပြခဲ့ပြီး ဖြစ်၏ (၁:၂၀၊ ၄၅)။ ယခု ယေရှုက ထိုသူများ၏ ယုံကြည်ခြင်းကို အတည်ပြု၍ (၅:၂၀) လက်မဲ့သူအား သူအလိုအပ်ဆုံးသော အရာ ဖြစ်သော အပြစ်လွှတ်ခြင်းကို ပေးသနား၏။ သုံးပါးသော ဗျာဒိတ်ကျမ်းအားလုံးတွင် ခန္ဓာကိုယ်ဆိုင်ရာ ပြဿနာအဖြစ် ဖော်ပြထားသော်လည်း မမျှော်လင့်ထားသည့်တိုင် ယေရှုသည် လက်မဲ့သူ၏ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော လိုအပ်ချက်ကို သိရှိတော်မူသလို ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ၏ စိတ်ထဲရှိ အတွေးများကိုလည်း သိတော်မူ၏။

Jesus, filled with the Holy Spirit (Luke 3:16, 21–22), had “the power of the Lord” to heal (5:17; cf. v. 24). In Luke’s writings, “Spirit” and “power” are inseparable; to receive the Holy Spirit is to receive power for ministry (1:35; 4:14; 24:49; Acts 1:8; 10:38). People crowded into the house where Jesus was teaching. A typical house in Capernaum was a single dwelling that could accommodate no more than about fifty people, with a flat roof for use as a second level. A stairway or ladder provided easy access to the roof from the outside. These friends of the paralyzed man, perhaps at his suggestion, carried him up and dug through the roof (Mark 2:4) by removing clay pieces or tiles (the Greek word can mean either) and lowered him into the middle of the assembly (Luke 5:19). Luke has already contrasted the unbelieving Zacharias with the simple faith of Mary, who entrusted her future into God’s hands (1:20, 45). Now Jesus affirmed “their faith” (5:20) by granting the man what he needed most—the forgiveness of sins. While unexpected from what all three Synoptic Gospels describe as a physical problem, Jesus recognized the deeper need of the paralytic, just as He knew the thoughts of the religious onlookers.

ဘုရားသခင်ကို နှုတ်ဖျားမှပြောဆိုခြင်း၊ ဘုရားသခင်၏ အခွင့်အာဏာကို လုယူ၍ အပြစ်လွှတ်နိုင်သည်ဟု ကြွေးကြော်ခြင်းဟူသော စွဲချက်ကို ပယ်ရှင်းရန် ယေရှုသည် အဆိုပြုချက်တစ်ခု မေးတော်မူ၏။ လူကို အပြစ်လွှတ်ပြီးဟု ကြေညာရန်လောက် လမ်းလျှောက်နိုင်စေရန် ပြုလုပ်ပေးရန်လောက် မည်သည်က ပိုလွယ်ကူသနည်း။ လူ့အမြင်အားဖြင့် အပြစ်လွှတ်ပြီးဟု ပြောရုံမျှသာ လွယ်ကူ၏။ သို့ရာတွင် လူသားဖြစ်တော်မူသော မိမိတွင် အပြစ်လွှတ်ပိုင်ခွင့် ရှိကြောင်းကို သက်သေပြရန် ယေရှုသည် ပိုမို ခက်ခဲသော အရာကို ပြုလုပ်တော်မူ၏။ လက်မဲ့သူ၏ အင်္ဂါများကို အသက်ပြန်သွင်းတော်မူ၏ (ငါး ၂၄)။ “လူသား” ဟူသော အမည်ကို ယေရှုတစ်ပါးတည်းသာ မိမိကိုယ်ကို ခေါ်ဝေါ်တော်မူ၏ (တမန်တော် ၇:၅၆ မှအပ)။ ၎င်းသည် မိမိကိုယ်ကို သတ်မှတ်ခြင်းဖြစ်သော်လည်း ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ စွဲချက်တင်ရန် ရှင်းလင်းသော အချက်အလက်ရှာနေသူများကို စိတ်ပျက်စေလောက်အောင် မရေရာမှုရှိ၏ (ယော ၁၂:၃၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ အနာကြောင်းခံရသူနှင့် လူထုတစ်ရပ်လုံးသည် ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းကြ၏။ ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်ပင် လုပ်ဆောင်နေကြောင်း အသိအမှတ်ပြုကြ၏။

To refute the unspoken charge of speaking blasphemies (in this case usurping divine prerogatives by claiming the power to forgive sins), Jesus posed a rhetorical question: Is it easier to pronounce the man forgiven or to enable him to walk? From a human perspective, the easier of the two options was to tell a person that his or her sins are forgiven. But in order to demonstrate that as the Son of Man, He had the right “to forgive sins,” Jesus did the harder thing—restoring life to the limbs of the paralytic (v. 24). The title “Son of Man” is almost always found only on the lips of Jesus (except Acts 7:56), apparently as a self-designation, but ambiguous enough to frustrate the religious leaders who were seeking a clear basis for charges against Him (cf. John 12:34). Both the man who was healed and the common people praised and glorified God, recognizing that it was divine power at work.

²⁷ထိုနောက်ကိုယ်တော်သည် ထကြွ၍ လေဝိအမည်ရှိသော အခွန်ခံသူသည် အခွန်ခံရာတဲ၌ ထိုင်နေ သည်ကိုမြင်သော ငါနောက်သို့လိုက်လော့ မိန့်တော်မူ၏။

²⁸ထိုသူသည်လည်း ရှိသမျှတို့ကို စွန့်ပြစ်လေရဲ့ ထ၍နောက်တော်သို့လိုက်လေ၏။
²⁹ထိုနောက်မှလေဝိသည် ကိုယ်တော်အဘို့အလို့ငှါ မိမိအိမ်၌ကြီးစွာသောပွဲကိုခံ၍၊ အခွန်ခံသောသူများ နှင့် အခြားသောသူအပေါင်းတို့သည် ကိုယ်တော်မှစသော တပည့်တော်တို့နှင့်တကွ စားပွဲ၌ လျောင်းကြ၏။
³⁰ကျမ်းပြုဆရာနှင့်ဖာရိရှဲတို့က သင်တို့သည် အခွန်ခံသောသူ ဆိုးသောသူတို့နှင့်အတူ အဘယ်ကြောင့် စားသောက်ကြသနည်းဟု တပည့်တော် တို့ကိုကဲ့ရဲ့အပြစ်တင်ကြ၏။
³¹ယေရှုကလည်း၊ ကျန်းမာသောသူတို့သည် ဆေးသမားကိုအလိုမရှိကြ။ နာသောသူတို့သာလျှင် အလိုရှိ ကြ၏။
³²ဖြောင့်မတ်သောသူတို့သည် နောင်တသို့ ခေါ်ခြင်းငှါလာသည်မဟုတ် ဆိုးသောသူတို့ကိုခေါ်ခြင်းငှါ ငါလာသတည်းဟု မိန့်တော်မူ၏။

၅:၂၇-၃၂။ လေဝိ၏ ခေါ်တော်မူခြင်း ထို့နောက် ယေရှုသည် ကုန်သွယ်လမ်းတွင် အခွန်ကောက်နေသော အခွန်ခံတစ်ဦးကို တွေ့တော်မူ၏။ ထိုသူ၏ နာမည်မှာ လေဝိ ဖြစ်၏။ မဿဲကျမ်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက ထိုသူသည် မဿဲဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ခံရ၏ (မ ၉:၉၊ ၁၀:၃)။ လူတစ်ဦးတွင် နာမည်နှစ်ခု ရှိခြင်းသည် ထူးခြားသည် မဟုတ် (တမန်တော် ၁၂:၂၅၊ ၁၃:၉)၊ ဂျူးနာမည်နှစ်ခုပင် ရှိတတ်၏ (တမန်တော် ၁:၂၃၊ ၄:၃၆)။ ရောမတို့အတွက် အခွန်ကောက်သော ဂျူးလူမျိုးများကို လူမျိုးဖြစ်သူများကို ဖိနှိပ်သူများ၏ ပူးပေါင်းသူများသာမက အခြား “အပြစ်ရှိသူ” ဟူ၍ ခေါ်ဆိုခံရသူများနှင့်အတူ မျိုးနွယ်စွန့်သူများအဖြစ် ယူဆကြ၏ (လု ၅:၃၀)။ သို့ရာတွင် ယေရှုက သူ့ကို “ငါ့နောက်လိုက်” ဟု ဖိတ်ခေါ်တော်မူ၏ (ငါး ၂၇)။ လေဝိ မဿဲသည် ဒုတိယအကြိမ် ဖိတ်ခေါ်ခြင်း မလိုအပ်ချေ။ အမြတ်အစွန်းများသော အလုပ်၊ ရောမနှင့် ရပ်တည်ချက်၊ လောကီလုံခြုံမှုအားလုံးကို စွန့်ပစ်ကာ မသေချာသော အနာဂတ်ဖြင့် ယေရှု၏ တပည့်ဖြစ်လာ၏။ ထိုခေတ်က လူမှုနိုင်ငံရေးအမြင်အရ ဂျူးဆရာတစ်ဦး၏ အတွင်းစည်းအဝေးထဲသို့ အခွန်ခံကို လက်ခံခြင်းသည် မယဉ်ကျေးဟု ယူဆ၏။ သို့ရာတွင် ချစ်ခြင်းသည် ချစ်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု ယေရှုက ဖာရိရှဲ ရှိမုန်အား နောက်မှ သတိပေးတော်မူမည် (၇:၄၇)။ ကျေးဇူးတုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် လေဝိသည် ယေရှုအား ဂုဏ်ပြုသော ဧည့်ခံပွဲကြီး ပြုလုပ်ပေး၏ (၅:၂၉)။ သူ့လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် အခွန်ခံများကိုလည်း ဖိတ်ကြားခဲ့သဖြင့် သူတို့လည်း ယေရှုနှင့် တွေ့ဆုံနိုင်ကြ၏။ ယေရှုနောက်လိုက်ခြင်းသည် စစ်မှန်သော သစ်ပင်သည် အသီးသီးသလို တပည့်များကို ဖန်တီးပေးခြင်းပင် ဖြစ်၏။

5:27–32. The Call of Levi. Next Jesus saw a tax collector named Levi collecting customs on goods in transit. Judging from the parallel account in the Gospel of Matthew, the man was also called Matthew (see Matt. 9:9; 10:3). It was not uncommon for individuals to have two names (Acts 12:25; 13:9), even two Jewish names (Acts 1:23; 4:36). Jews who collected taxes for the Romans were considered not just accomplices in the oppression of their fellow countrymen but hopelessly apostate along with other so-called “sinners” (Luke 5:30). Yet Jesus invited him to follow Him (v. 27). Levi Matthew did not need a second invitation. He left everything behind, including his lucrative job, his status with Rome, and his earthly security for an uncertain future as a disciple of Jesus. According to the sociopolitical wisdom of the time, the welcoming of a tax collector into a Jewish teacher’s inner circle was unthinkable. But love begets love, as Jesus would remind Simon the Pharisee a little later (7:47). In gratitude, Levi held a grand banquet in Jesus’s honor (5:29), inviting his fellow tax collectors so that they too could meet Jesus. To follow Jesus in discipleship means to make disciples in the same way that a genuine tree produces fruit.

ဖာရိရှဲများသည် တပါးအမျိုးသားများနှင့် စားသောက်ခြင်းကို ညစ်ညမ်းမှုဟု ယူဆ၍ ဘာသာရေးအရ သံသယရှိသူ ဂျူးများနှင့်ပင် စားသောက်ခြင်းကို တားမြစ်ခဲ့ကြ၏ (တမန်တော် ၁၀:၂၈)။ သူတို့က တပည့်များအား အဘယ်ကြောင့် ထိုသို့ အပေါင်းအသင်း ပြုသည်နည်းဟု မေးမြန်း၏။ အကယ်၍ မှန်ကန်စွာ မသင်ကြားရပါက ဆရာက အပြစ်ရှိသည်ဟု ယူဆ၏။ ထို့ကြောင့် ယေရှုက သူတို့အစား ဖြေကြား၏။ မိမိသည် အနာကြောင်းခံရန် လိုအပ်ကြောင်း သိရှိသူများ၊ နောင်တရရန် လိုအပ်ကြောင်း သိသူများ ဖြစ်သော အပြစ်ရှိသူများကို ခေါ်ရန်အတွက် လာတော်မူ၏။ လေဝိသည် ခေါ်တော်မူခြင်းကို လက်ခံရင်း နောင်တရခဲ့၏။ ဂရိစကားတွင် နောင်တရခြင်းဆိုသည်မှာ စိတ်နှလုံးကို ပြောင်းလဲခြင်းဖြစ်ပြီး ယခင်ဘဝကို စွန့်ပစ်ကာ ယေရှုနောက်လိုက်ခြင်းဖြင့် သက်သေပြ၏။

The Pharisees, who taught that Jews should not eat with Gentiles or even with religiously questionable Jews for fear of defilement (Acts 10:28), asked the disciples why they kept such company. If they were not being correctly taught, their teacher was obviously to blame. So Jesus answered for them. He had come to call those who recognized their need for healing, these were sinners who knew their need of repentance. Levi, in answering the call, repented—changed his mind and heart (as the Greek word indicates)—which was evidenced by leaving his former life behind and following Jesus.

³³လူအချို့တို့က၊ ယောဟန်၏ တပည့်တို့နှင့် ဖာရိရှဲတို့သည် အစာရှောင်ခြင်းနှင့် ဆုတောင်းခြင်းတို့ကို အဖန်တလဲလဲပြုကြသည်ဖြစ်၍၊ အဘယ်ကြောင့် ကိုယ်တော်၏တပည့်တို့သည် စားသောက်လျက်နေကြ ပါသနည်းဟု လျှောက်ကြ၏။

³⁴ကိုယ်တော်ကလည်း၊ မင်္ဂလာဆောင်လုလင်သည် မိမိအပေါင်းအဘော်တို့နှင့်အတူရှိစဉ်အခါ သူတို့ကို အစာရှောင်စေနိုင်သလော။
³⁵မင်္ဂလာဆောင်လုလင်ကို သူ၏အပေါင်းအဘော်တို့နှင့်ခွါ၍ ယူသွားသောအချိန်ကာလ ရောက်လိမ့် မည်။ ထိုကာလ အခါသူတို့သည် အစာရှောင်ကြလိမ့်မည်။
³⁶ဥပမာကား၊ အဝတ်ဟောင်းကို အထည်သစ်နှင့် ဖာလေ့မရှိ။ ထိုသို့ဖာလျှင် အထည်သစ်သည် ဆွဲဆုတ် တတ်၏။ ဖာသောအထည်သစ်သည် အဝတ်ဟောင်းနှင့် မသင့်မတင့်တတ်။
³⁷၎င်းနည်း၊ ဟောင်းသောသားရေဘူး၌ အသစ်သောစပျစ်ရည်ကို ထည့်လေ့မရှိ။ ထိုသို့ထည့်လျှင် အသစ်သောစပျစ်ရည်သည် သားရေဘူးကို ဆုတ်ခွဲသဖြင့်၊ စပျစ်ရည်သည် သားရေဘူးကို ဆုတ်ခွဲသဖြင့်၊ စပျစ်ရည်သည်ယို၍ သားရေဘူးလည်း ပျက်စီးတတ်၏။
³⁸အသစ်သောစပျစ်ရည်ကို အသစ်သောသားရေဘူး၌ ထည့်ရသည်၊ ထိုသို့ထည့်လျှင် နှစ်ပါးစလုံး မပျက် စီး။
³⁹ဟောင်းသောစပျစ်ရည်ကိုသောက်ပြီးသော သူသည်လည်း အသစ်သောစပျစ်ရည်ကို ချက်ခြင်းအလို မရှိတတ်။ ဟောင်းသော စပျစ်ရည်သာ၍ ကောင်းသည်ကိုသိ၏ဟုမိန့်တော်မူ၏။

၅:၃၃-၃၉။ အစာရှောင်ခြင်းနှင့် စပျစ်ရည်သစ် အစာရှောင်ခြင်းသည် ကမ္ဘာ့ဘာသာရေးကြီးများအားလုံးတွင် တန်ဖိုးထားကြပြီး ဣသရေလလူမျိုးတို့၌ ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းမှု လက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်၏ (မ ၆:၁၆-၁၈)။ ဖာရိရှဲများသည် တစ်ပတ်လျှင် နှစ်ကြိမ် အစာရှောင်ကြ၏ (လု ၁၈:၉-၁၄ အပိုဒ်မှတ်ချက်ကို ကြည့်)။ သို့ရာတွင် အံ့သြစရာမှာ ယေရှု၏ တပည့်များသည် ဣသရေလလူမျိုးအားလုံး အစာရှောင်ရသော ပဋိပက္ခပွဲနေ့မှအပ (ဝတ် ၁၆:၂၉-၃၁၊ ဟေရှာ ၅၈:၃၊ တမန်တော် ၂၇:၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်) အစာမရှောင်ကြချေ။ အဘယ်ကြောင့်နည်းဟု မေးမြန်းခြင်းကို ယေရှုက မင်္ဂလာဆောင်ပွဲကို ဥပမာပေး၍ ဖြေကြား၏။ သတို့သားရှိနေစဉ် သတို့သား၏ အဖော်များသည် အစာမရှောင်ရ (လု ၅:၃၄)။ ယေရှုနှင့် တပည့်များသည် နိုင်ငံတော်၏ ဧဝံဂေလိတရားကို ကြေညာနေ၏။ ၎င်းသည် ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းရမည့် အချိန်သစ် ဖြစ်၏။ သတို့သားကို ယူဆီးခံရမည်ဟု ပြောဆိုခြင်းဖြင့် (ငါး ၃၅) ယေရှုသည် ယောဟန်ခရစ်ဝင်က သူ့ကို ရည်ညွှန်းသုံးစွဲခဲ့သော ပုံဥပမာကို လက်ခံ၍ မိမိ၏ မှောင်မိုက်သော အနာဂတ်ကို ညွှန်ပြ၏။ သူမရှိတော့သောအခါ တပည့်များ အစာရှောင်ကြမည်ဟု ဆို၏။ အသစ်ကျမ်းစာတွင် အစာရှောင်ခြင်းကို တစ်ခါတစ်ရံ ဖော်ပြထားသည်မှာ ဤအတိုင်း ဖြစ်၏ (၂ကော ၆:၅၊ ၁၁:၂၇)။

5:33–39. On Fasting and New Wine. Fasting in various forms occupies a valued place in all the major world religions and was a sign of religious devotion in Israel (Matt. 6:16–18). The Pharisees fasted twice a week (see commentary on Luke 18:9–14). Surprisingly, however, the disciples of Jesus did not fast, except presumably on the Day of Atonement, when all Israel was required to fast (Lev. 16:29–31; cf. Is. 58:3; Acts 27:9). In answering why, Jesus compared His work to that of a wedding celebration: the attendants of the bridegroom should not fast when the bridegroom is with them (Luke 5:34). He and His disciples were proclaiming the good news of the kingdom. It was a new time, a time not to mourn but to be happy. In asserting that the bridegroom would be taken away (v. 35), Jesus adopted similar imagery to that used of Him by John the Baptist (John 3:29) and hinted at His own dark future. After He would be gone, His disciples would fast. The occasional mention of fasting in the NT confirms this (2 Cor. 6:5; 11:27).

အဟောင်းနှင့် အသစ်အကြောင်း ဥပမာနှစ်ခုမှာ အဝတ်ဟောင်းကို အသစ်ဖာထေးခြင်းနှင့် စပျစ်ရည်သစ်ကို အဟောင်းအိတ်ထဲ ထည့်ခြင်း ဖြစ်၏။ နှစ်မျိုးလုံး မကောင်းကျိုးဖြစ်ထွန်း၏။ လုကာကျမ်းတွင် အသစ်ဖာထေးရန် အသစ်အဝတ်ကို ဆုတ်ဖြဲရသဖြင့် အသစ်လည်း ပျက်၊ အဟောင်းလည်း ပျက်၏။ ၎င်းသည် အလုံးစုံ လက်ခံရန် သို့မဟုတ် အလုံးစုံ ငြင်းပယ်ရန် ရွေးချယ်ခွင့်ကို ဖော်ပြ၏။ “ငါ့တရားနှင့် အမှုတော်တစ်ခုလုံးကို လက်ခံပါ သို့မဟုတ် ငြင်းပယ်ပါ” ဟု ဆိုလို၏။ ဤဥပမာသည် အဟောင်းကို ပိုကောင်းအောင် မဟုတ်ဘဲ အသစ်ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်လိုခြင်းကို ဖော်ပြ၏။ “ပဋိညာဉ်သစ်” (လု ၂၂:၂၀) ကို စပျစ်ရည်သစ်ဖြင့် ဖော်ပြရန် အဘယ်မှာ ပိုကောင်း ရှိအံ့နည်း။ လုကာကျမ်းတွင်သာ ယေရှုက အဟောင်းစပျစ်ရည်သောက်ပြီးသူသည် အသစ်ကို မလိုချင်တော့ဟု ထပ်မံပြောဆိုထား၏။ ၎င်းသည် ဖာရိရှဲနှင့် ကျမ်းတတ်များ ကိုင်စွဲထားသော ဂျူးဓလေ့ဟောင်းများကို ရည်ညွှန်း၍ ယေရှု၏ တရားကို ငြင်းပယ်ရန် စိတ်ပြုလုပ်ထားခြင်းကို ဆိုလို၏။

The parable about the new and the old present two images: fixing an old garment with a new patch and putting new wine into old wineskins, with neither having good results. In Luke’s account, the new patch is torn from a new garment, spoiling both the new and the old. It seems to represent an all or nothing choice. “Accept My whole message and ministry or reject it all.” The parable shows an intention not merely to make the old better but to make it new. What better way to describe the “new covenant” (Luke 22:20) than with new wine—fresh, pure, and wholesome. Although this parable appears also in Matthew 9:14–27 and Mark 2:18–22, only here do we find that Jesus added that drinking old or aged wine makes new wine seem unpalatable—apparently a reference to the old Jewish traditions held by the Pharisees and scribes, predisposing them to reject Jesus’s message.

အခန်းကြီး - ၆

1 ဒုတိယဧကဒက်ဥပုသ်နေ့၌ ကိုယ်တော်သည် ဂျုံစပါးလယ်ကွက်တို့ကို ရှောင်ကြွတော်မူလျှင်၊ တပည့် တော်တို့သည် စပါးအသီးအနှံကိုဆွတ်၍ လက်နှင့်ပွတ်နယ်စားကြ၏။
²ဖာရိရှဲအချို့တို့က၊ ဥပုသ်နေ့၌ မပြုအပ်သောအမှုကိုသင်တို့သည် အဘယ်ကြောင့်ပြုကြသနည်းဟု ဆို ကြသော်၊
³ယေရှုက၊ ဒါဝိဒ်သည် မိမိအဘော်သို့နှင့်တကွ မွတ်သိပ်သောအခါ၊
⁴ဘုရားသခင်၏ အိမ်တော်သို့ဝင်၍ ယဇ်ပုရောဟိတ်တို့မှတပါး အဘယ်သူမျှမစားအပ်သော ရှေ့တော် မုန့်ကို ယူစား၍၊ မိမိအဘော်တို့အားပေးသည်အကြောင်းကိုမျှ သင်တို့သည်မတတ်ဘူးသလော။
⁵ထိုမှတပါး၊ လူသားသည် ဥပုသ်နေ့ကိုပင် အစိုးရသည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၆:၁-၅။ ဂျုံနှဲခူးစားခြင်း လုကာသည် နောက်ထပ် နှစ်ခုသော ဥပုသ်နေ့ အငြင်းပွားမှုကို ဖော်ပြ၏ (၆:၁-၁၁)။ ဥပုသ်နေ့ကို မလိုအပ်တော့ဟူသော အရိပ်အမြွက် တစ်စုံတစ်ရာ မပေး။ ယင်းအစား ယေရှုနှင့် တပည့်များ ဥပုသ်နေ့ကို မည်သို့ စောင့်ထိန်းသည်ကို နှစ်မျိုးလုံးတွင် ကာကွယ်တော်မူ၏။ ပထမအဖြစ်အပျက်တွင် ဖာရိရှဲအချို့သည် တပည့်များ လယ်ကွင်းထဲဖြတ်သွားစဉ် ဂျုံနှဲများ ခူးယူ၍ လက်ဖဝါးဖြင့် ကျည်ကာ စားသောက်နေသည်ကို တွေ့မြင်ကြ၏ (၆:၁)။ မောရှေပညတ်တွင် ငတ်မွတ်ခြင်းကို ဖြေဖျောက်ရန် လယ်ကွင်းမှ ဂျုံနှဲ ခူးယူခွင့်ရှိသော်လည်း (တရား ၂၃:၂၄-၂၅၊ ဝတ် ၁၉:၁၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်) ဖာရိရှဲများက ထိုသို့ပြုခြင်းကို ဥပုသ်နေ့တွင် “ရိတ်သိမ်းခြင်း” ဟု ယူဆ၍ တားမြစ်ခဲ့၏ (လု ၆:၂)။ ယေရှုက တပည့်များကို ကာကွယ်၍ ဒါဝိဒ်နှင့် သူ့လူများ ယဇ်ပုရောဟိတ်များသာ စားခွင့်ရှိသော တင်လှူသော မုန့်ကို စားခဲ့သည်ကို ဥပမာပေး၏ (ငါး ၃-၄)။ နှစ်ခုစလုံးသည် ခြွင်းချက်ဖြစ်၏။ ပထမအဖြစ်အပျက်၏ နောက်ကွယ်ရှိ အခြေခံမူမှာ ဘုရားသခင်သည် သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် လူ့လိုအပ်ချက်ကို ရွေးချယ်စေခြင်း မပြု၊ နှစ်ခုစလုံး မဆန့်ကျင်။ ဗိမာန်တော်၏ သန့်ရှင်းသော မုန့်ကို ငတ်မွတ်ခြင်းဖြေရန် သုံးခွင့်ရှိလျှင် ဥပုသ်နေ့၏ သန့်ရှင်းခြင်းသည် တပည့်များ ဂျုံနှဲခူး၍ ငတ်မွတ်ခြင်းဖြေရန် အတားအဆီး မဖြစ်နိုင်။ ဖန်ဆင်းခြင်း၏ သခင်ဖြစ်တော်မူသူ (ယော ၁:၃၊ ကော ၁:၁၆) ယေရှုသည် ဥပုသ်နေ့၏ သခင်ဖြစ်တော်မူ၍ (လု ၆:၅) မည်သို့ စောင့်ထိန်းရမည်ကို အကောင်းဆုံး သိတော်မူ၏။

6:1–5. Plucking and Eating Grain. Luke next presents two controversies over proper Sabbath observance (6:1–11). No hint is given here of the Sabbath being no longer important. Rather, in both cases Jesus defended the manner in which He and His disciples kept the Sabbath. In the first episode, some Pharisees observed the disciples plucking heads of grain while making their way through a field on the Sabbath. Luke adds the additional detail that they were rubbing them in order to separate the husk from the kernels (6:1). Although the law of Moses provided for gleaning to satisfy one’s hunger (Deut. 23:24, 25; cf. Lev. 19:10), the Pharisees taught that such “harvesting” violated the Sabbath (Luke 6:2). Jesus, in defense of His disciples, compared their actions to those of David and his men, who ate the holy showbread that only priests were permitted to eat (vv. 3–4). Both were exceptional cases. The underlying principle of the first episode is that God does not expect us to choose between holiness and human need; they are not in conflict. If the holy bread of the temple could be used to satisfy hunger, the holiness of the Sabbath was no barrier to the disciples satisfying their hunger by plucking grain. Being the Lord of creation (John 1:3; Col. 1:16), Jesus is also Lord of the Sabbath (Luke 6:5) and best able to define how it should be kept.

⁶အခြားသောဥပုသ်နေ့၌ ကိုယ်တော်သည်တရားစရပ်သို့ ဝင်၍ဆုံးမဩဝါဒ ပေးတော်မူသည်တွင်၊ ထိုစရပ်၌ လက်ျာလက်သေသောသူ တယောက်ရှိ၏။

⁷ဥပုသ်နေ့၌ သူ၏ရောဂါကို ငြိမ်းစေမည် မငြိမ်းစေမည်ကို ကျမ်းပြုစရာနှင့်ဖာရိရှဲတို့သည် ကိုယ်တော်၌ အပြစ်တင်ခွင့်ကို ရှာ၍ချောင်းကြည့်ကြ၏။
⁸ကိုယ်တော်သည် ထိုသူတို့အကြံအစည်ကိုသိလျှင်၊ လက်သေသောသူအား၊ ထလော့။ အလယ်၌ မတ် တတ်နေလော့ဟု မိန့်တော်မူသည်အတိုင်း ထိုသူသည်ထ၍ မတ်တတ်နေ၏။
⁹ယေရှုကလည်း၊ သင်တို့ကိုငါမေးမည်။ ဥပုသ်နေ့၌ အဘယ်သို့ပြုအပ်တနည်း။ ကျေးဇူးပြုအပ်သလော။ သူ့အကျိုးကို ဖျက်ဆီးအပ်သလော။ အသက်ကို ကယ်အပ်သလော၊ သတ်အပ်သလောဟု ပရိတ်သတ်တို့အား မေးတော်မူပြီးလျှင်၊
¹⁰ထိုသူ အပေါင်းတို့ကို ပတ်လည်ကြည့်ရှုလျက်၊ သင်၏လက်ကို ဆန့်လော့ဟု ထိုသူအားမိန့်တော်မူ၍ သူသည်မိမိလက်ကိုဆန့်လျှင်၊ ထိုလက်သည် လက်တဘက်ကဲ့သို့ ပကတိဖြစ်လေ၏။
¹¹ထိုသူများတို့သည် ဒေါသစိတ်နှင့် ယစ်မူး၍ ယေရှုအား အဘယ်သို့ပြုအံ့နည်းဟု အချင်းချင်း ဆွေးနွေး ကြ၏။

၆:၆-၁၁။ လက်ညှိုးသော လူကို အနာကြောင်းခြင်း ဒုတိယ ဥပုသ်နေ့ အငြင်းပွားမှုတွင် အလားတူ မူတစ်ခုပင်။ ဥပုသ်နေ့၏ သန့်ရှင်းခြင်းသည် လူ့ဆင်းရဲဒုက္ခ ဖြေပျောက်ခြင်းကို အတားအဆီး မဖြစ်စေရ။ ဂျူးဓလေ့တွင် ဥပုသ်နေ့၌ အသက်ကယ်ခွင့်ရှိ၏။ သို့ရာတွင် ကျမ်းလေးစောင်လုံးတွင် ယေရှုသည် နာတာရှည်ရောဂါများကို ဥပုသ်နေ့၌ အနာကြောင်းတော်မူ၏။ နက်ဖြန်ထိ စောင့်ပါက အသက်မဆုံးရှုံးနိုင် (လု ၁၃:၁၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ ယေရှုသည် ဥပုသ်နေ့ကို ပြန်လည်နာလန်ထူခြင်းနှင့် ဆက်စပ်တော်မူ၏။ အစပိုင်းတွင် ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ခဲ့သလို ဖြစ်၏။ ယေရှုသည် ဥပုသ်နေ့၌ အနာကြောင်းသည်ဟု နာမည်ကြီးလာပြီ ဖြစ်ရကား သူ့ကို စောင့်ကြည့်နေ၏ (လု ၆:၇)။ ဂရိစကားတွင် လျှို့ဝှက်စွာ စောင့်ကြည့်၍ ထောင်ချောက်ဆင်ရန် သို့မဟုတ် ထိခိုက်အောင် ပြုလိုခြင်းကို ဆိုလို၏ (လု ၁၄:၁၊ ၂၀:၂၀၊ တမန်တော် ၉:၂၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ ယေရှု၏ ရန်သူများသည် တရားစွဲဆိုရန် အခွင့်အရေး ရှာနေ၏။

6:6–11. Healing a Man With a Withered Hand. In this second Sabbath controversy, a similar principle applies: the holiness of the Sabbath did not stand in the way of Jesus relieving human suffering. There seems to have been a Jewish provision for saving life on the Sabbath. Significantly, however, all four Gospels consistently describe Jesus healing chronic conditions on the Sabbath; no life would have been lost if He had waited until the next day (cf. Luke 13:14). Jesus connected the Sabbath with restoration, just as in the beginning it was connected with Creation. Already He had gained a reputation for healing on the Sabbath (4:31–37; cf. John 5:1–9), and so He was watched (Luke 6:7). The Greek word suggests a clandestine surveillance to entrap or to harm (cf. Luke 14:1; 20:20; Acts 9:24). Jesus’s enemies kept alert for an opportunity to bring legal measures against Him.

ယခင်အဖြစ်အပျက်ကဲ့သို့ပင် (လု ၆:၂၊ ၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်) ဥပုသ်နေ့၌ မည်သည်ကို တရားနှင့်ညီအောင် ပြုနိုင်သည်နည်းဟု အာရုံစိုက်ထား၏ (ငါး ၉)။ ယေရှုမေးတော်မူသော မေးခွန်းက ရန်သူများကို သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် ကိုက်ညီသည်မှာ ကောင်းမှုပြုခြင်း လောက် မကောင်းမှုပြုခြင်း၊ အသက်ကယ်ခြင်း လောက် အသက်ဖျက်ဆီးခြင်း ဟူ၍ ရွေးချယ်စေခဲ့၏။ လူအားလုံးကို ကြည့်ရှုနေစဉ် တင်းမာမှု မြင့်တက်လာ၏ (ငါး ၁၀)။ ဖြေဆိုရန် စောင့်ဆိုင်းနေသော်လည်း ဖြေဆိုသူ မရှိ။ မေးခွန်းက ကောင်းမှုပြုနိုင်စွမ်းရှိလျှင် မပြုဘဲ နေရုံမျှဖြင့် မလုံလောက်ကြောင်း ဆိုလို၏။ ကောင်းမှု မပြုခြင်းသည် မကောင်းမှုပြုခြင်း ဖြစ်၏။ အသက်မကယ်ခြင်းသည် သတ်ခြင်း ဖြစ်၏ (သုတ္တံ ၃:၂၇၊ ယာကုပ် ၄:၁၇)။ ထို့ကြောင့် မာ ၃:၅ တွင် သူတို့၏ ခိုင်မာသော နှလုံးမာကြောမှုကြောင့် ယေရှု စိတ်မသာမယာ ဖြစ်တော်မူ၏။ သို့ရာတွင် “အနာကြောင်းလော့” ဟု မပြောဘဲ လက်ကို ဆန့်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ယေရှု၏ ရန်သူများ ဒေါသတကြီး ဖြစ်နေသော်လည်း စွဲချက်တင်ရန် အကြောင်းမရှိ။

As in the previous episode (cf. Luke 6:2, 4), attention is given here to what is “lawful” to do on the Sabbath (v. 9). The way Jesus framed the question, His opponents were given a stark choice as to what comports with holiness: doing good or doing evil, saving life or destroying it? Tension mounted as Jesus looked around at them all (v. 10), apparently waiting for an answer, but none was forthcoming. The question implied that it is not enough simply to avoid doing evil. Doing nothing when we could do good is also wrong (Prov. 3:27; James 4:17). Failure to do good is to do evil; failure to save life is to kill. Thus Mark 3:5 indicates that Jesus was disturbed by their stubborn, hard hearts. Yet rather than saying “be healed,” He simply told the man to stretch out his hand. While Jesus’s opponents were raging and furious, there was no basis here for an accusation.

¹²ထိုနေ့ရက်ကာလ၌ ကိုယ်တော်သည် ဆုတောင်းပဌနာပြုခြင်းငှါ တောင်ပေါ်သို့ကြွ၍ ဘုရားသခင်အား ဆုတောင်းပဌာနာပြုလျက် တညဉ့်နေတော်မူ၏။

¹³မိုဃ်းလင်းသောအခါ တပည့်တော်တို့ကို ခေါ်တော်မူ၍၊
¹⁴ပေတရုအမည်သစ်ကိုရသော ရှိမုန်နှင့်သူ့ညီ အန္ဒြေ၊ ယာကုပ်နှင့်ယောဟန်၊ ဖိလိပ္ပုနှင့် ဗာသောလမဲ၊
¹⁵မဿဲနှင့်သောမ၊ အာလဖဲ၏သားယာကုပ်နှင့် ဇေလုပ်ဟုခေါ်ဝေါ်သော ရှိမုန်၊
¹⁶ယာကုပ်၏ ညီယုဒနှင့် ကိုယ်တော်ကိုအပ်နှံသော ယုဒရှကာရုတ်တည်းဟူသော တကျိပ်နှစ်ပါးတို့ကို ရွေးကောက်၍ တမန်တော်အမည်ဖြင့် သမုတ်တော်မူ၏။

၆:၁၂-၁၆။ တဆယ့်နှစ်ပါး ရွေးချယ်တာဝန်ပေးခြင်း အမှုတော်ဆောင်နှစ်တစ်နှစ်ကျော်ပြီးနောက် ယေရှုသည် လိုက်ပါသူ များစွာကို ရရှိခဲ့ပြီး သူတို့၏ အလားအလာနှင့် ကတိကဝတ်ကို ကြည့်ရှုခဲ့၏။ ထိုသူများထဲမှ တဆယ့်နှစ်ဦးကို အထူးအမှုတော်အတွက် ရွေးချယ်မည်အပြင် တစ်ညလုံး ဘုရားသခင်ထံ ဆုတောင်းတော်မူ၏။ အမှုတော်၏ အရေးကြီးသော အချိန်များတွင် ယေရှု ဆုတောင်းတော်မူသည်ကို တွေ့ရ၏ (လု ၃:၂၁၊ ၅:၁၆၊ ၉:၁၈၊ ၂၈၊ ၁၁:၁၊ ၂၂:၄၁)။ ဤမျှ အရေးကြီးသော တဆယ့်နှစ်ပါး ခန့်အပ်ခြင်းကိစ္စတွင် ဘုရားသခင်၏ လမ်းညွှန်မှု လိုအပ်၏။ ယေရှုကပင် သူတို့ကို ခမည်းတော်ပေးသနားသူများဟု ဖော်ပြ၏ (ယော ၁၇:၆၊ ၉၊ ၁၁-၁၂)။ ရှေးဣသရေလ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအတိုင်း အရေအတွက်ကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ရွေးချယ်ခဲ့၏။ ဧဝံဂေလိတရား ကြေညာခြင်းနှင့် အသင်းတော် ချဲ့ထွင်ခြင်းကို သူတို့အပေါ်တွင် မူတည်၏။ သူတို့ကို “တမန်တော်” ဟု ခေါ်ဝေါ်၏။ “စေလွှတ်ခြင်းခံရသူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ယေရှုသည် ခမည်းတော်ထံမှ စေလွှတ်ခြင်းခံရသော တမန်တော်ဖြစ်သလို (ယော ၂၀:၂၁၊ ဟေဗြ ၃:၁) တဆယ့်နှစ်ပါးကို အထူးအမှုတော်အတွက် ခွဲထားတော်မူ၏။ အသစ်ကျမ်းစာတွင် တမန်တော်များ စာရင်းလေးခုကို နှိုင်းယှဉ်ပါက (မ ၁၀:၂-၄၊ မာ ၃:၁၆-၁၉၊ လု ၆:၁၃-၁၆၊ တမန်တော် ၁:၁၃) အတော်လေး တူညီ၏ (ယာကုပ်သားယုဒ ဟူသည်မှာ သာဒေး၏ နောက်နာမည် ဖြစ်နိုင်၏)။ ရှိမုန်၊ ဖိလိပ္ဖု၊ အလဖဲသား ယာကုပ်တို့ကို အမြဲ ပထမ၊ ငါးနှင့် တတိယမြောက် စာရင်းဝင်စေပြီး ကျန်သူများ အစဉ်ပြောင်းလဲ၏။ လုကာက ရှိမုန်ကို ပေတရုဟု နာမည်ပေးတော်မူပြီး ထိုနောက် ထိုနာမည်ဖြင့်သာ ခေါ်ဝေါ်တော်မူ၏။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ယုဒရှကာရုတ်ကို သစ္စာဖောက်ဟု ဖော်ပြ၏။ “ယုဒရှကာရုတ်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်အတွက် အဆိုများစွာ ရှိသော်လည်း ယုဒသည် ယုဒတောင်ပိုင်း ကေရိယုတ်မြို့မှ လူဖြစ်ဖွယ် အလားအလာ များပြားသဖြင့် (ယော ၆:၇၁၊ ၁၃:၂၆) “ကေရုတ်မြို့သား” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပေမည် (ယောရှု ၁၅:၂၅)။ ထိုသို့ဆိုပါက တဆယ့်နှစ်ပါးတွင် တစ်ဦးတည်းသော ယုဒတောင်ပိုင်းသား ဖြစ်လိမ့်မည်။

6:12–16. Selection of the Twelve Apostles. After more than a year of ministry, Jesus had attracted many followers and had been able to observe their potential and the extent of their commitment. Before selecting twelve of them for a special work, Jesus prayed to God throughout the night. At crucial points in His ministry, we see Jesus praying (Luke 3:21; 5:16; 9:18, 28; 11:1; 22:41). Such a crucial decision as the appointment of these twelve required divine guidance. Jesus even described them as those whom the Father had “given” Him (John 17:6, 9, 11–12). The number, based on the organization of ancient Israel, was deliberate. They would be the leaders on whom the proclamation of the gospel and the expansion of the church would depend. He called them “apostles,” meaning “those sent out.” As Jesus was the Apostle sent from the Father (John 20:21; Heb. 3:1), so here the Twelve were set apart for a special ministry. Comparing the four listings of the apostles in the NT (Matt. 10:2–4; Mark 3:16–19; Luke 6:13–16; Acts 1:13), we find them virtually identical (Judas the son of James appears to be another name for Thaddeus). Except for Simon, Philip, and James the son of Alphaeus, who are always listed first, fifth, and ninth respectively, the order of names varies. Luke also indicates here that Jesus gave Simon the name Peter and referred to him that way from then on. Judas Iscariot, by contrast, is called a traitor. Though several suggestions have been made for the meaning of “Iscariot,” it probably refers to the place from which Judas came (cf. John 6:71; 13:26)—“man from Kerioth,” a town in southern Judah (Josh. 15:25). If so, this would mean he was the only Judean among the Twelve.

¹⁷ထိုသူတို့နှင့်တကွ ကိုယ်တော်သည် တောင်ပေါ်ကဆင်းကြွ၍ မြေညီရာအရပ်၌ ရပ်တော်မူ၏။ တရား နာခြင်းငှါ၎င်း၊ ယေရုရှလင်မြို့မှစ၍ ယုဒပြည်။ ပင်လယ်ကမ်းနား၊ တုရုမြို့၊ ဇိဒုန်မြို့ အရပ်ရပ်တို့က လာကြ သော လူအစုအဝေးအပေါင်းတို့နှင့် တပည့်တော်အပေါင်းတို့သည် ရှိကြ၏။

¹⁸ညစ်ညူးသော နတ်ညှင်းဆဲသောသူတို့သည်လည်း လာ၍ချမ်းသာရကြ၏။
¹⁹ကိုယ်တော်အထဲက တန်ခိုးထွက်၍ လူအပေါင်းတို့ကို သက်သောစေတော်မူသည်ဖြစ်၍၊ ပရိတ်သတ် အပေါင်း တို့သည် ကိုယ်တော်ကိုတို့ခြင်းငှါ ရှာကြံကြ၏။
²⁰ထိုအခါ ကိုယ်တော်သည်မြော်၍ တပည့်တော်ကို ကြည့်ရှုတော်မူလျှင်၊ ဆင်းရဲသောသင်တို့သည် အင်္ဂလာရှိကြ၏။ အကြောင်းမူကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်သည် သင်တို့၏နိုင်ငံဖြစ်၏။
²¹ယခုတွင် ငတ်မွတ်သောသင်တို့သည် မင်္ဂလာရှိကြ၏။ အကြောင်းမူကား၊ သင်တို့သည် ဝပြောခြင်းသို့ ရောက်ကြလတံ့။ ယခုတွင် ငိုကြွေးသော သင်တို့သည်မင်္ဂလာရှိကြ၏။ အကြောင်းမူကား၊ သင်တို့သည် ရယ်ကြ လတံ့။ သူတပါးတို့သည် လူသားကြောင့် သင်တို့ကိုမုန်းသောအခါ၊
²²ပယ်ရှားနှင်ထုတ်၍ ကဲ့ရဲ့ခြင်း၊ အသရေရှုတ်ချခြင်းကို ပြုသောအခါ သင်တို့သည် မင်္ဂလာရှိကြ၏။
²³ထိုကာလ၌ ဝမ်းမြောက်ခြင်းရှိကြလော့။ ရွင်မြူးသောစိတ်နှင့် ခုန်ကြလော့။ အကြောင်းမူကား၊ ကောင်းကင်ဘုံ၌ သင်တို့၏အကျိုးသည် ကြီးလှပေ၏။ သူတို့၏ဘိုးဘေးများသည် ပရောဖက်တို့ကို ထိုသို့ပင် ပြုကြပြီ။
²⁴တနည်းကား၊ ငွေရတတ်သောသင်တို့သည် အမင်္ဂလာရှိကြ၏။ အကြောင်မူကား၊ သင်တို့သည် မိမိ သက်သာခြင်းကို ယခုခံရကြ၏။
²⁵ဝစွာစားရသော သင်တို့သည် အမင်္ဂလာရှိကြ၏။ အကြောင်းမူကား၊ သင်တို့သည် ငတ်မွတ်ခြင်းသို့ ရောက်ရကြလတံ့။ ယခုရယ်တတ်သောသင်တို့သည် အမင်္ဂလာရှိကြ၏။ အကြောင်းမူကား၊ သင်တို့သည် ညည်း တွားငိုကြွေးရကြလတံ့။
²⁶လူတို့သည် သင်တို့ကို ချီးမွမ်းသောအခါ၊ သင်တို့သည် အမင်္ဂလာရှိကြ၏။ အကြောင်းမူကား၊ သူတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မိစာပရောဖက်တို့ကို ထိုသို့ပင် ပြုကြပြီ။
²⁷ငါ့စကားကိုကြားရသော သင်တို့အား ငါဆိုသည်ကား၊ သင်တို့၏ ရန်သူတို့ကို ချစ်ကြလော့။ သင်တို့ကို မုန်းသောသူတို့အား ကျေးဇူးပြုကြလော့။
²⁸သင်တို့ကို ကျိန်ဆဲသောသူတို့အား မေတ္တာပို့ကြလော့။ သင်တို့ကို နှောင့်ရှက်သောသူတို့အဘို့ ဘုရား သခင်ကို ဆုတောင်းကြလော့။
²⁹သင်၏ ပါးတဘက်ကို ပုတ်သောသူအား ပါးတဘက်ကိုပေးဦးလော့။ သင့်ဝတ်လုံကို သိမ်းယူသော သူအား သင့်အင်္ကျီကိုလည်း ယူစေခြင်းငှါ အခွင့်ပေးဦးလော့။
³⁰အကြင်သူသည် သင့်ကိုတောင်း၏။ ထိုသူအားပေးလော့။ သင့်ဥစ္စာကို သိမ်းယူသောသူအားပြန်၍ မ တောင်းနှင့်။
³¹သင်တို့သည် ကိုယ်၌သူတပါး ပြုစေလိုသည်အတိုင်း သူတပါး၌ ပြုကြလော့။
³²သင်တို့ကို ချစ်သောသူတို့အားသာ ချစ်တုံ့ပြုလျှင် အဘယ်ကျေးဇူးတင်သနည်း။ ဆိုးသောသူတို့သည် ကိုယ်ကိုချစ်သောသူတို့အား ချစ်တုံ့ပြုကြသည် မဟုတ်လော။
³³သင်တို့ကို ကျေးဇူးပြုသောသူတို့အားသာ ကျေးဇူးပြုလျှင် အဘယ်ကျေးဇူးတင်သနည်း။ ဆိုးသော သူတို့သည် ဤမျှလောက် ပြုကြသည်မဟုတ်လော့။
³⁴သူတပါးအား ဥစ္စာချေးငှါးသောအခါ ဆပ်ပေးလိမ့်မည်ဟု မြော်လင့်လျက် ချေးငှါးလျှင် အဘယ် ကျေးဇူးတင်သနည်း။ ဆိုးသောသူတို့သည် ကျေးဇူးဆပ်ခြင်းကိုခံလို၍ ဆိုးသောသူချင်းတို့အား ချေးငှါးတတ် သည် မဟုတ်လော။
³⁵သင်တို့မူကား ရန်သူတို့ကိုချစ်ကြသလော။ ကျေးဇူးပြုကြလော့။ တစုံတခုကိုရမည်ဟု မြော်လင့်ခြင်း မရှိဘဲ ချေးငှါးကြလော့။ ထိုသို့ပြုလျှင် သင်တို့အကျိုးကြီးလိမ့်မည်။ အမြင့်ဆုံသောဘုရား၏ သားဖြစ်ကြလိမ့် မည်။
³⁶ထိုဘုရားသည် ကျေးဇူးမသိသောသူ၊ ဆိုးညစ်သောသဘောရှိသော သူတို့အားကျေးဇူးပြုတော်မူ၏။ ထိုကြောင့် သင်တို့အဘသည် သနားခြင်းစိတ်ရှိတော်မူသည်နည်းတူ သင်တို့သည်လည်း သနားခြင်းစိတ်ရှိကြ လော့။
³⁷သူတပါး၏အမှု၌ စစ်ကြောဆုံးဖြတ်ခြင်းကို မပြုကြနှင့်။ မပြုလျှင်သင်တို့သည် စစ်ကြောဆုံးဖြတ်ခြင်း နှင့် ကင်းလွတ်ကြလိမ့်မည်။ သူအပါးကို အပြစ်မစီရင်ကြနှင့်။ မစီရင်လျှင်သင်တို့သည် အပြစ်စီရင်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်ကြလိမ့်မည်။ သူ့အပြစ်ကို လွှတ်ကြလော့။ လွှတ်လျှင် ကိုယ်အပြစ်လွတ်လိမ့်မည်။
³⁸သူတပါးအားပေးကြလော့။ ပေးလျှင် သူတပါးသည် သင်တို့အားပေးကြလိမ့်မည်။ အမှန်ခြင်းရုံမျှမက၊ သိပ်နှက်လျက်၊ လှုပ်လျက်၊ လျှံလျက်ရှိခြင်းနှင့် သင်တို့ရင်ခွင်၌ ပေးကြလိမ့်မည်။ အကြောင်းမူကား၊ အကြင်ချိန်၊ တင်းပမာဏနှင့် သင်တို့သည် သူတပါးအားပေး၏၊ ထိုပမာဏအတိုင်း ကိုယ်ခံရကြမည်။
³⁹ဥပမာကား၊ လူကန်းသည် လူကန်းကို လမ်းပြနိုင်သလော။ နှစ်ဦးတို့သည် တွင်းထဲသို့ကျလိမ့်မည် မဟုတ်လော။
⁴⁰တပည့်သည် ဆရာထက်မသာ။ အပြီးသင်ပြီးသော တပည့်တိုင်း မိမိဆရာကဲ့သို့ ဖြစ်လိမ့်မည်။
⁴¹ကိုယ်မျက်စိ၌ ရှိသောတံကျင်ကို အအောက်မမေ့ဘဲ၊ ညီအစ်ကိုမျက်စိ၌ရှိသော ငြောင့်ငယ်ကို အဘယ် ကြောင့် ကြည့်ရှုသနည်း။
⁴²ကိုယ်မျက်စိ၌ရှိသော တံကျင်ကို မမြင်မှတ်ဘဲလျက်၊ ညီအစ်ကို၊ သင်၏မျက်စိ၌ရှိသော ငြောင့်ငယ်ကို ထုတ်ပါရစေဟု အဘယ်သို့ညီအစ်ကိုအားဆိုရသနည်း။ လျှိုဝှက်သောသူ၊ ကိုယ်မျက်စိ၌ရှိသောတံကျင်ကို ရှေ့ဦး စွာထုတ်လော့။ နောက်မှ ညီအစ်ကို မျက်စိ၌ရှိသော ငြောင့်ငယ်ကိုထုတ်ခြင်းငှါ ရှင်းလင်းစွာမြင်လိမ့်မည်။
⁴³မကောင်းသောအသီးကိုသီးသော အပင်ကား၊ ကောင်းသောအပင်မဟုတ်။ ကောင်းသောအသီးကို သီးသော အပင်ကား၊ မကောင်းသောအပင်မဟုတ်။
⁴⁴အသီးကိုထောက်၍ အပင်သဘောကိုသိရ၏။ ဆူးပင်၌ သင်္ဘောသဖန်းသီးကို မဆွတ်တတ်။ တောချုံ ၌ စပျစ်သီးကိုမဆွတ်တတ်။
⁴⁵ကောင်းသောသူသည် ကောင်းသော မိမိစိတ်နလုံး အဏ္ဍာတိုက်ထဲကကောင်းသောအရာကို ထုတ် ဘော်တတ်၏။ မကောင်းသောသူသည် မကောင်းသောအရာကိုထုတ်ဘော်တတ်၏။ အကြောင်းမူကား၊ စိတ် နှလုံးအပြည့်ရှိသည်အတိုင်း နှုတ်မြွတ်တတ်၏။
⁴⁶ငါ့စကားကို နားမထောင်ဘဲလျက်၊ ငါ့ကိုသခင်၊ သခင်ဟု အဘယ်ကြောင့်ခေါ်ကြသနည်း။
⁴⁷ငါ့ထံသို့လာ၍ ငါ့စကားကိုကြားသည်အတိုင်း နားထောင်သောသူသည် အဘယ်သူနှင့် တူသနည်း ဟူမူကား၊
⁴⁸တိုက်ကိုတည်သောအခါ နက်စွာတူး၍ ကျောက်ပေါ်မှာတိုက်မြစ်ချသောသူနှင့်တူ၏။ မြစ်ရေထသဖြင့် ရေစီး၍ ထိုတိုက်ကိုရိုက်ခတ်သောအခါ ကျောက်ပေါ်မှာ တည်လျက်ရှိသောကြောင့် မလှုပ်နိုင်ရာ။
⁴⁹ငါ့စကားကိုကြား၍ နားထောင်သောသူမူကား၊ အခုအခံမရှိဘဲ မြေပေါ်မှာ တိုက်ကိုတည်သောသူနှင့် တူ၏။ ရေစီး၍ ထိုတိုက်ကိုရိုက်ခတ်သောအခါ၊ ချက်ခြင်းလဲ၍ အကုန်အစင်ပြိုပျက်လေသည်ဟု ဟောတော်မူ ၏။

၆:၁၇-၄၉။ နိုင်ငံတော်အကြောင်း တရားဟောခြင်း။ ဤတရားဟောချက်၏ နေရာဒေသနှင့် အကြောင်းအရာတွင် မဿဲ၏ ဆင်တူသည့် မှတ်တမ်း (မဿဲ ၄:၂၄–၇:၂၇ ကိုကြည့်ပါ) နှင့် ကွဲပြားချက်များစွာ ရှိသောကြောင့် အချို့သူများက ဤသည်မှာ အကြိမ်နှစ်ကြိမ် ကွဲပြားခြားနားသော အခါများဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ သို့ရာတွင် နှစ်ခုစလုံးတွင် ယေရှုသည် အထူးသဖြင့် တပည့်တော်များကို ရည်မှတ်၍ ဟောကြားခဲ့သည်။ လုကာကမူ လူထုက ကြားနေရသည်ဟု ထပ်လောင်းဖြည့်စွက်ထားသည် (လုကာ ၆:၁၇၊ ၂၀၊ ၇:၁၊ မဿဲ ၅:၁-၂)။ ထို့ပြင် အဆိုများလည်း အလွန်ဆင်တူသည်။ သို့သော်လည်း ကွဲပြားချက်များမှာ ဤနှစ်ခုသော မှတ်တမ်းများသည် တူညီသော စာရေးရင်းမြစ်တစ်ခုမှ ဆင်းသက်လာခြင်း မဟုတ်ကြောင်း ညွှန်ပြလျက်ရှိသည်။ အကယ်၍ ဤနှစ်မျိုးသော အဆိုများသည် တူညီသော အဖြစ်အပျက်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းဖြစ်ပါက တူညီသော တရားဟောချက်ကို မတူညီသော အမှတ်ရမှုနှင့် ပြန်လည်ပြောပြမှုများအဖြစ် ရှင်းပြနိုင်သည်။ ထို့ပြင် မဿဲတွင် ဤတရားဟောချက်အတွင်း ပါဝင်ထားသော အဆိုများကို လုကာက အခြားနေရာများတွင် ထားရှိသည်ကို တွေ့ရှိရသောကြောင့် ယေရှုသည် ဤအဆိုအချို့ကို အခြားအခါများတွင်လည်း ထပ်မံသင်ကြားခဲ့ဖူးသည်မှာ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်။

6:17–49. Sermon on the Kingdom of God. Several differences in this sermon’s setting and content compared with Matthew’s similar account (see Matt. 4:24–7:27) have led some to conclude that these are two separate occasions. In both cases, however, Jesus spoke especially to His disciples, though Luke adds that it was in the hearing of the multitude (Luke 6:17, 20; 7:1; Matt. 5:1–2). Also, the sayings are very similar. Nevertheless, the differences are such as to suggest that the two accounts do not stem from a common written source. If the two versions are reporting on the same event, they can be explained as different recollections and retellings of the same sermon. In addition, Matthew includes sayings in the sermon that Luke locates elsewhere, suggesting that Jesus probably repeated some of these teachings on other occasions.

၆:၂၀-၂၆။ ဘုန်းကြီးခြင်းဆိုင်ရာ အဆိုများ။ မဿဲတွင် ရှစ်ခုရှိသော ဘုန်းကြီးခြင်းဆိုင်ရာ အဆိုများအနက် လုကာတွင် လေးခုကိုသာ ထည့်သွင်းထားပြီး ဆန့်ကျင်ဘက် အန္တရာယ်ကျရောက်ခြင်း အဆိုလေးခုကို ထပ်မံဖြည့်စွက်ထားသည်။ ယေရှုသည် ဤအဆိုများကို နားထောင်နေသူများကို တိုက်ရိုက်ရည်မှတ်၍ “သင်တို့သည် ဘုန်းကြီးကြသည်” (ဆင်းရဲသောသူ၊ ဗိုက်ဆာသောသူ၊ ငိုကြွေးသောသူ၊ မုန်းတီးခံရသောသူ/ ချမ်းသာသောသူ၊ ဝသောသူ၊ ရယ်မောသောသူ၊ လူချီးမွမ်းသောသူ၊ အချက် ၂၁-၂၂) ဟု ဟောကြားခဲ့သည်။ ယေရှုသည် ဤဘုန်းကြီးခြင်းများကို နားထောင်သူအချို့အား ဟောကြားပြီး အန္တရာယ်ကျရောက်ခြင်းများကို အခြားသူများအား ဟောကြားသည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ စိတ်ကူးကြည့်နိုင်သော်လည်း ယေရှုသည် နားထောင်သူများအား ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် ဘဝကို ဆန်းစစ်ပြီး မည်သည့်အုပ်စုနှင့် သက်ဆိုင်သည်ကို စဉ်းစားစေရန် တမင်စိန်ခေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ကံကြမ္မာကို ပြောင်းပြန်လှန်ပေးသည့်နည်းဖြင့် ဆင်းရဲသောသူများသည် ယေရှုကို တုံ့ပြန်ခြင်းအားဖြင့် ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်ကို ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရရှိနိုင်သည်။ ရယ်မောရမည့်အချိန် ရောက်လာလိမ့်မည်။ လူများသည် ယေရှုနှင့်ဆက်နွယ်မှုကြောင့် ၎င်းတို့ကို မုန်းတီး၍ ခွဲထုတ်၍ စကားနှင့်ညှဉ်းဆဲ၍ အသရေဖျက်ခဲ့လျှင်လည်း “ထိုနေ့၌” ဝမ်းမြောက်ခုန်ပေါက်ရန် ယေရှုက ကတိပြုခဲ့သည်။ အနာဂတ်ကာလကို ထပ်ခါတလဲလဲ သုံးစွဲခြင်းက နှစ်ချက်ကို ညွှန်ပြသည်။ ဆုလာဘ်ကို အနာဂတ်တွင် ခံစားရမည်၊ သို့သော် လက်ရှိတွင် ကောင်းကင်၌ ဆုလာဘ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီးဖြစ်သည် (အချက် ၂၃)။ ယေရှုသည် ချမ်းသာခြင်း၏ သွေးဆောင်မှု (လုကာ ၁၂:၁၃-၂၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) နှင့် ချမ်းသာလိုခြင်း (၁တိ ၆:၉-၁၀ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) ကို သတိပေးခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဘုရားသခင်နှင့် ငွေကို တပြိုင်နက် မကျွေးမွေးနိုင်ပါ (လုကာ ၁၆:၁၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ လူများသည် လိုအပ်သမျှ အားလုံးရှိသောအခါ ဘုရားသခင်ကို မလိုအပ်ဟု ခံစားတတ်သည် (တရားဟော ၆:၁၀-၁၂၊ ဗျာဒိတ် ၃:၁၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ လိုအပ်ချက်မပြည့်စုံသူများကမူ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်ထံ အော်ဟစ်တောင်းလျှောက်တတ်သည်။ လူများက လူချီးမွမ်းသော လူမှားယုံကြည်သူများကို သတိပေးခြင်း (လုကာ ၆:၂၆) သည် ဘုရားသခင်၏ တမန်တော်များ ညှဉ်းဆီးခံရမှုကို ပြန်လည်သတိတရစေသည်။ ဥပမာ- ဒါဝိဒ်သည် ရှောလုမှ ပြေးရသည်၊ ဇာခရိကို ဗိမာန်တိုက်ခန်းထဲတွင် လူသတ်ခဲ့သည် (၂ရာ ၂၄:၂၀-၂၁)၊ ယေရမိကို ရွှံ့နွံထဲ ပစ်ချခဲ့သည် (ယေရမိ ၃၈:၆၊ မဿဲ ၂၃:၃၅၊ ဟေဗြဲ ၁၁:၃၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

6:20–26. The Beatitudes. Of the eight beatitudes given in Matthew, Luke includes four of them, along with four contrasting woes, all of which Jesus addressed directly to His hearers: “Blessed are you” (poor/rich, hungry/full, weeping/laughing, hated/spoken well of; vv. 21–22). While we might picture Jesus speaking these blessings to some of His listeners and the woes to others there present, it could also be that Jesus deliberately challenged His hearers to evaluate their own lives and consider to which group they belonged. God effected a reversal of fortunes whereby the poor, by responding to Jesus, could actually lay claim to the kingdom of God. The time would come when they would laugh. Even if people would hate, ostracize, insult, or revile them because of their connection with Him, Jesus promised rejoicing and leaping for joy “in that day.” His repeated use of the future tense indicates two aspects: future reception of the reward, yet present possession of the reward in heaven (v. 23). Jesus also warned (vv. 24–25) against the seductiveness of wealth (cf. Luke 12:13–21) and the desire to be rich (cf. 1 Tim. 6:9–10)—we cannot serve God and money (cf. Luke 16:13). It is often when people have everything they need that they are tempted to feel no need for God (Deut. 6:10–12; Rev. 3:17), while those whose needs are not met cry out to Him in faith for help. Jesus’s warning about the popularity of false prophets (Luke 6:26) harkens back to the persecution of God’s messengers, like David running from Saul, Zechariah murdered in the temple court (2 Chr. 24:20–21), and Jeremiah thrown into the mire (Jer. 38:6; cf. Matt. 23:35; Heb. 11:37).

၆:၂၇-၃၆။ ရန်သူတို့ကို ချစ်ကြလော့။ ယေရှု၏ တပည့်တော်စစ်များ၏ အမှတ်အသားမှာ ရန်သူများကို ချစ်ရန် အမိန့်အပါအဝင် ယေရှု၏ ပညတ်တော်များကို နာခံခြင်းဖြစ်သည် (အချက် ၂၇)။ အချစ်ခံခွင့်မရှိသောသူများကို မည်သို့ချစ်နိုင်မည်နည်း။ ကျွန်ုပ်တို့ကို အခြားသူများ ပြုမူလိုသည့်နည်းတူ အခြားသူများကို ပြုမူပေးခြင်း ရွှေနိယာမကို အသုံးချခြင်းဖြင့် ဖြစ်သည် (အချက် ၃၁)။ ချစ်ခြင်းသည် ခံစားမှုမဟုတ်ဘဲ ပြုမူဆောင်ရွက်ရန် နိယာမတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မုန်းတီးမှုကို ကောင်းမှုဖြင့် တုံ့ပြန်ခြင်း၊ ကျိန်ဆဲမှုကို ကောင်းချီးပေးခြင်း၊ ညှဉ်းဆဲသူများအတွက် ဆုတောင်းပေးခြင်း၊ တောင်းဆိုသည်ထက် ပိုမိုပေးခြင်း၊ ပြန်မမျှော်လင့်ဘဲ ချေးငှားခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်သည် (အချက် ၃၃-၃၅)။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ပျက်စီးတတ်သော ပစ္စည်းများတွင် မဟုတ်ဘဲ လူများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရမည်။ သားသမိများ မိဘများနှင့် တူသည့်နည်းတူ အမြင့်ဆုံးသော ဘုရားသခင်၏ သားသမီးများသည် ကျေးဇူးမသိသူများနှင့် နိုင်ငံတော်၏ ကောင်းချီးများကို ထိုက်တန်ခြင်းမရှိသူများကိုပင် ကြင်နာတတ်သော ကိုယ်တော်၏ ကရုဏာကို ပေးသနားတော်မူသော မိမိတို့ ကောင်းကင်ခမည်းတော်နှင့် တူလိုစိတ်ရှိရမည် (လုကာ ၁၈:၁၃-၁၄ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

6:27–36. Love Your Enemies. The sign of true disciples of Jesus is their obedience to His commands, including His command to love their enemies (v. 27). How can we love those who deserve it the least? By applying the Golden Rule of acting toward others as we would wish them to act toward us (v. 31). Love is not a feeling but a principle of action. It includes doing good in response to hate, blessing instead of cursing, praying for those who mistreat us, giving more than people ask of us, and lending expecting nothing in return (vv. 33–35). We are to invest not in perishable things but in people. Just as children are like their parents, children of the Most High should desire to be like their heavenly Father, who is kind even to those who are ungrateful and merciful to those who do not deserve the blessings of His kingdom but are given them anyway (cf. Luke 18:13–14).

၆:၃၇-၄၂။ တရားမစီရင်ကြလင့်။ ဤစကားများသည် နောက်ဆက်တွဲ ကျမ်းချက်များကို များသောအားဖြင့် လျစ်လျူရှုထားသောကြောင့် တရားဟောချက်တစ်ခုလုံးတွင် အများဆုံး နားလည်မှုလွဲခဲ့သည့် စကားများဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ဥပဒေနှင့် စည်းမျဉ်းကို ဆန့်ကျင်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ (မဿဲ ၅:၂၅-၂၆) အခြားသူများကို အလုံးစုံမမြင်ရသေးခင် အလျင်စလို နိဂုံးချုပ်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ညီအစ်ကို၏ မျက်စိထဲမှ သစ်ကြွေးကလေးကို ဖယ်ရှားရန် မကြိုးစားမီ ကိုယ်မျက်စိထဲမှ သစ်သားတိုင်ကြီးကို အရင်ဖယ်ရှားသင့်သည် (လုကာ ၆:၄၁-၄၂)။ တရားစီရင်ခြင်း၊ အပြစ်တင်ခြင်းအစား ခွင့်လွှတ်သင့်သည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် ကျွန်ုပ်တို့လည်း ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ခံရမည် (အချက် ၃၇)။ ပေးကမ်းခြင်းတွင် ခံယူရသည်။ အခြားသူများကို ရက်ရောစွာ ပြုမူသူများကို ရက်ရောစွာ ဆက်ဆံမည် (သုတ္တံ ၁၁:၂၅)။ တရားမစီရင်ရန်၊ အပြစ်မတင်ရန် ပစ္စုပ္ပန်ကာလ အမိန့်ပုံစံသည် တစ်ကြိမ်တစ်ခါသာ မဟုတ်ဘဲ အမြဲတရား မစီရင်ခြင်း၊ အပြစ်မတင်ခြင်း၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံအဖြစ် ရည်ညွှန်းသည်။ အခြားသူများကို ကောင်းချီးပေးသည့်နည်းတူ ကျွန်ုပ်တို့သည် ပိုမိုများပြားစွာ ခံစားရမည်။ ဆန်ကို ဖိချ၊ လှုပ်ခါ၍ ပြည့်လျှံလျက် ပန်းကန်လုံးထဲသို့ လောင်းချသည့်နှယ် ဖြစ်သည် (လုကာ ၆:၃၈)။ အခြားသူများကို အကဲဖြတ်ရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့ သုံးသော အတိုင်းအတာသည် အခြားသူများက ကျွန်ုပ်တို့ကို တိုင်းတာရန် စံနှုန်းဖြစ်လာမည်။

6:37–42. Do Not Judge. These words are some of the most misunderstood in the entire sermon because the verses that follow are often ignored. Jesus spoke not against law and order (Matt. 5:25–26) but against jumping to conclusions about others when we do not see the whole picture. Rather than trying to remove the speck in my brother’s eye, I should first remove the plank in my own eye (Luke 6:41–42). Rather than judging and condemning, we should forgive and then we will be forgiven (v. 37). In giving, we receive. Those who are generous to others will be treated with generosity (Prov. 11:25). The present tense of the command to refrain from judgment indicates that it refers to not just a single instance but to an established practice of not judging or condemning, to forgiving as a way of life. As we bless others, we receive more—far more, like grain pressed down, shaken, and running over (Luke 6:38). The measure we use in evaluating others will be the standard by which others measure us.

မြင်ရခြင်းနှင့် မမြင်ရခြင်းကို အလေးပေးထားမှုကို ဤနေရာတွင် မျက်ကန်းက မျက်ကန်းကို လမ်းပြရန် ဖြစ်နိုင်ပါသလော့ ဟူသော ဆိုရိုးစကားနှင့် ဆက်စပ်ထားသည် (အချက် ၃၉၊ မဿဲ ၁၅:၁၄ တွင် ဖာရိရှဲအမတ်များကို ရည်ညွှန်းထားသည် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ မျက်စိထဲတွင် ရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်ခြင်းသည် မည်သည့်ခေါင်းဆောင်အတွက်မဆို မရှိမဖြစ်အရည်အသွေးဖြစ်သော်လည်း ဝိညာဉ်ရေးရာ ခေါင်းဆောင်အတွက်မူ ပို၍ပင် အရေးကြီးသည်။ အကြောင်းမှာ အန္တရာယ်မှာ ပို၍ကြီးမားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ လူများကို လမ်းမှားသို့ ခေါ်ဆောင်ခြင်းသည် နတ်ဆိုး၏ အမှုဖြစ်သည်။ ယေရှု၏ တပည့်တော်များက အမှန်တရားကို တင်ပြခြင်းဖြင့် ထိုအမှုကို တွန်းလှန်ရန် ခေါ်တော်မူခြင်း ခံရသည်။ ထို့ကြောင့် တပည့်တော်တိုင်းသည် ဆရာနှင့်လုံးဝတူရန် အပြည့်အဝ လေ့ကျင့်သင်ကြားခံရမည်။

The emphasis on what we see and do not see is linked in this passage to a proverb about whether the blind can lead the blind (v. 39; cf. Matt. 15:14, where it refers to the Pharisees). Obviously clear vision is an essential quality for any leader but particularly a spiritual leader because the stakes are so much higher. Leading people astray is the devil’s work, which Jesus’s disciples are called to counteract by presenting the truth. That is why every disciple must be completely trained to be like his or her teacher.

၆:၄၃-၄၅။ သစ်ပင်ကို အသီးအားဖြင့် သိရသည်။ အသီးထွက်သည်က ရင်းမြစ်၏ အရည်အသွေးကို ဖော်ပြသည် (ယာကုပ် ၃:၁၁-၁၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယေရှုသည် ဗတ္တိဇံဆရာ ယောဟန်ကဲ့သို့ပင် (လုကာ ၃:၇-၂၀ မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ) လူများကို အသီးသီးသော သစ်ပင်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် “အသီး” ဖြစ်သော ကိုယ်ကျင့်တရားကို သူတို့ပြောသည်မျှ သို့မဟုတ် ပုံပင်မျှဖြင့် မဟုတ်ဘဲ သူတို့၏ အမှုအရာများဖြင့် သိရှိနိုင်သည် (သုတ္တံ ၂၀:၁၁၊ ၁ယောဟန် ၃:၁၈ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ကောင်းသောအသီးတွင် ရန်သူကို ချစ်ခြင်း၊ ပြန်လည်မမျှော်လင့်ဘဲ ရက်ရောစွာ ပေးကမ်းခြင်း၊ အခြားသူများကို ကျွန်ုပ်တို့ ဆက်ဆံလိုသည့်နည်းတူ ဆက်ဆံခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ဤသဘောထားများသည် လူတစ်ဦး၏ နှလုံးသားအတွင်း၊ အတွင်းစိတ်ခံစားချက်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်များမှ ပေါက်ဖွားလာပြီး စစ်မှန်သော တပည့်တော်၏ အမှတ်အသားများဖြစ်သည် (လုကာ ၆:၄၅၊ မဿဲ ၁၂:၃၅၊ ၁၃:၄၄ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

6:43–45. A Tree Is Known by Its Fruit. The produce reveals the quality of its source (cf. James 3:11–12). Jesus, like John the Baptist (see commentary on Luke 3:7–20), likened people to fruitbearing trees so that the “fruit,” their character, is revealed not by what they say or appear to be but by their actions (cf. Prov. 20:11; 1 John 3:18). Good fruit includes loving one’s enemies, being generous without expecting anything in return, and treating others as we wish to be treated. These attitudes springing from the a person’s heart—the inner thoughts and motives—are the marks of a true disciple (Luke 6:45; cf. Matt. 12:35; 13:44).

၆:၄၆-၄၉။ ကျောက်ဆောင်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်ကြလော့။ မဿဲနှင့် လုကာနှစ်ခုစလုံးတွင် ဤတရားဟောချက်ကို ယေရှုမိန့်တော်မူသည်ကို ပြုကြလော့ ဟူသော တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် အဆုံးသတ်ထားသည် (မဿဲ ၇:၂၁-၂၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယေရှုကို “သခင်” ဟု ဝန်ခံခြင်းသည် ကိုယ်တိုင်က စစ်မှန်သော တပည့်တော်ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြခြင်း မဟုတ်ပါ (လုကာ ၆:၄၆)။ စစ်မှန်သော တပည့်တော်ဖြစ်ခြင်းကို အိမ်တစ်လုံး တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသည် (အချက် ၄၈)။ အခြေတည်ရန် ကျောက်ဆောင်ပေါ်တွင် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း တူးရခြင်းသည် ယေရှုနှင့် ရေယဉ်ရေယံ သိကျွမ်းမှုနှင့် သူ၏ အဆုံးအမများကို မျက်ကပ်မျက်ကန် သိရှိခြင်းထက် ပိုမိုလိုအပ်သည်။ ယေရှု၏ အဆုံးအမများကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်မှသာ ယေရှုကို လိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သောအခါ ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ခက်ခဲမှုများကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေမည်။ ရေလှိုင်းလုံးများ တိုက်ရိုက်ရောက်သော အိမ်ပင်လျှင် ကျောက်ဆောင်ပေါ်တွင် ခိုင်ခံ့စွာ တည်ဆောက်ထားသောကြောင့် မလှုပ်ရှားနိုင်ပါ။ ကျောက်ဆောင်သည် ဟေဗြဲကျမ်းဂန်တွင် ဘုရားသခင်ကို ကိုယ်စားပြုသော သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်သည် (ဥပမာ- တရားဟော ၃၂:၄၊ ၁၅၊ ၁၈၊ ၃၀၊ ဆာလံ ၁၈:၂၊ ၃၁၊ ၄၆၊ ဟေရှာယ ၄၄:၈)။ ဤနေရာတွင် ယေရှုသည် ထိုသင်္ကေတကို ကိုယ်တော်နှင့်ဆိုင်ရာ အသုံးပြုထားသည် (မဿဲ ၁၆:၁၈၊ ၁ကော ၁၀:၄ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်တော်သည် ဘုရားသခင်ဖြစ်ကြောင်း ပြသနေသည်။ ခရစ်တော်အပေါ် စစ်မှန်သော သစ္စာရှိခြင်းကို ကိုယ်တော်၏ အဆုံးအမများကို လက်ခံ၍ နေ့စဉ်ဘဝတွင် လိုက်နာခြင်းဖြင့် ဖော်ပြသည်။

6:46–49. Build on the Rock. In both Matthew and Luke this sermon concludes with an appeal to do what Jesus says (cf. Matt. 7:21–27). Confession of Jesus as Lord is not by itself indicative of a true disciple (Luke 6:46). True discipleship is likened to building a house (v. 48). Digging deep in order to place its foundation on the rock requires more than a mere casual acquaintance with Jesus and a surface knowledge of His teachings. Only putting them into practice will enable a person to endure the difficulties that will ensue when deciding to follow Jesus. Even the house against which the water crashes will not be shaken because it is strongly built on the rock. The rock is a well-known symbol of God in the Hebrew Bible (e.g., Deut. 32:4, 15, 18, 30; Ps. 18:2, 31, 46; Is. 44:8), and here Jesus uses the symbolism in relation to Himself (cf. Matt. 16:18; 1 Cor. 10:4), thus showing that He is God. True faithfulness to Christ is expressed by embracing and living out His teachings.

အခန်းကြီး - ၇

1 ထိုဒေသနာတော်ကို ယေရှုသည် ပရိတ်သတ်တို့အား အကုန်အစင်ဟောတော်မူပြီးမှ ကပေရနောင်မြို့ သို့ ကြွဝင်တော်မူ၏။
²ထိုမြို့၌ တပ်မှူး၏ကျွန်တယောက်သည်နာ၍ သေခါနီးရှိ၏။ သူ၏သခင်သည် သူ့ကိုချစ်၍၊
³ယေရှု၏ သိတင်းတော်ကိုကြားလျှင်၊ ယုဒအမျိုး အကြီးအကဲတို့အလိုငှါ နောင်တနှင့်စပ်ဆိုင်သော ဗတ္တိဇံ တရားကိုဟောလေ၏။
⁴ထိုသူတို့သည် ယေရှုထံတော်သို့ရောက်လျှင်၊ ကျေးဇူးတော်ကို ခံမည့်သူသည် ခံထိုက်သောသူဖြစ်ပါ၏။
⁵သူသည် အကျွန်ုပ်တို့အမျိုးကို နှစ်သက်၍ အကျွန်ုပ်တို့အဘို့ တရားစရပ်ကို ဆောက်ပါပြီဟု၍ ကျပ် ကျပ်တောင်းပန်ကြ၏။
⁶ယေရှုသည် သူတို့နှင့်အတူကြွတော်မူ၏။ တပ်မှူးအိမ်နှင့်မနီးမဝေးရောက်တော်မူသောအခါ၊ တပ်မှူး သည် မိမိအဆွေတို့ကို စေလွှတ်၍၊ သခင်၊ ကိုယ်ကို ပင်ပန်းစေတော်မမူပါနှင့်။ အကျွန်ုပ်၏ အိမ်မိုးအောက်သို့ ကြွဝင်တော်မူခြင်း ကျေးဇူးတော်ကို အကျွန်ုပ်မခံထိုက်ပါ။
⁷ထိုအတူ အကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်တော်ထံသို့ ရောက်ထိုက်သောသူမဟုတ်သည်ကို အကျွန်ုပ်ထင်ပါပြီ။ အမိန့်တော်တခွန်းရှိလျှင် အကျွန်ုပ်၏ငယ်သားသည် ချမ်းသာရပါလိမ့်မည်။
⁸ဥပမာကား၊ အကျွန်ုပ်သည် မင်းအောက်၌ ကျွန်ခံသောသူဖြစ်သော်လည်း စစ်သူရဲများကိုအုပ်စိုး၍ တဦးကိုသွားချေဟု ဆိုလျှင်သွားပါ၏။ တဦးကိုလာခံဟုခေါ်လျှင် လာပါ၏။ ကျွန်ကိုလည်း ဤအမှုကို လုပ် တော့ ဟုဆိုလျှင် လုပ်ပါ၏ဟု တပ်မှူးလျှောက်စေ၏။
⁹ထိုစကားကို ယေရှုသည်ကြားတော်မူလျှင် အံ့ဩခြင်းရှိ၍ နောက်တော်သို့လိုက်သောသူများကို လှည့် ကြည့်လျက်၊ ငါဆိုသည်ကား၊ ဤမျှလောက်သော ယုံကြည်ခြင်းကို ဣသရေလအမျိုး၌ပင် ငါမတွေ့ဘူးသေးဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹⁰တပ်မှူးစေလွှတ်သော သူတို့သည် အိမ်သို့ ပြန်ရောက်လျှင်၊ အနာရာဂါစွဲသော ကျွန်သည် ကျန်းမာ လျက်ရှိသည်ကို တွေ့ကြ၏။

၇:၁–၁၀။ ယေရှုသည် ရောမတပ်သားမှူး၏ကျွန်ကို ပျောက်ကင်းစေတော်မူခြင်း။ ထိုတပ်သားမှူးကို သူရဲကောင်း တစ်ရာခန့်အုပ်ချုပ်သူဖြစ်သောကြောင့် ထိုသို့ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ယုဒလူမျိုးတို့သည် တပါးအမျိုးသားတို့နှင့် ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်တတ်သည်ကို သိသောကြောင့် သူသည် ယေရှုအား ကူညီပေးပါရန် ယုဒအမျိုးသား ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များကို ခွဲ၍စေလွှတ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၆-၇)။ “ယုဒလူမျိုးးအကြီးအကဲများ” (အပိုဒ် ၃) ဆိုသည်မှာ အသိုင်းအဝိုင်းတွင် အသက်ကြီးပြီး လေးစားခံရသော ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သည် (ဥပမာ ၂၀:၁၊ တမန် ၄:၅,၈၊ ထွက် ၄:၂၉ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤအချက်က ကပေနောင်မြို့၌ ယုဒလူမျိုးများကြားတွင် ဤတပ်သားမှူးသည် လေးစားခံရသူဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သူသည် သူတို့အတွက် တရားဇရပ်တစ်ခုံ ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည် (လု ၇:၅)။ ဤသူသည် နှလုံးသားကောင်းသူဖြစ်ကြောင်း သူ၏ကျွန်ကို အလွန်တန်ဖိုးထားပြီး ဂရုစိုက်ပေးခြင်း၊ ယုဒလူမျိုးများကို ချစ်ခြင်းကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ရောမလူမျိုးတို့က ယုဒလူမျိုးတို့ကို များသောအားဖြင့် မထီမဲ့မြင်ပြုတတ်သော်လည်း ဤသူ၌ ထိုသို့မဟုတ်ခဲ့ပေ။

7:1–10. Jesus Heals a Centurion’s Servant. The centurion is so identified because he commanded approximately one hundred soldiers. Being aware of Jewish scruples regarding contact with Gentiles, he sent separate Jewish delegations to implore Jesus’s help (vv. 6–7). The “elders of the Jews” (v. 3) were the older, respected leaders of the community (e.g., 20:1; Acts 4:5, 8; cf. Ex. 4:29), indicating that this centurion was widely respected among the Jews in Capernaum, not so surprising in view of his having built them a synagogue (Luke 7:5). That this man had a kind heart is indicated not only by the care toward his servant, whom he held in high esteem, but also by his love for the Jewish nation, surprising because Jews were typically derided by Romans.

ယုဒခေါင်းဆောင်များက သူ့ကို သူ၏ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် ရက်ရောခြင်းကြောင့် “axios” ဖြစ်သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ “ထိုက်တန်သူ” သို့မဟုတ် “ခံထိုက်သူ” ဟု ချီးကျူးကြသော်လည်း၊ တပ်သားမှူးကိုယ်တိုင်ကမူ ဆန့်ကျင်ဘက်အမှန်တရားကို ဝန်ခံခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်သည် hikanos မဟုတ်ပါ” ဟု ဆိုသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ “လုံလောက်သူ၊ အရည်အချင်းရှိသူ၊ ထင်ရှားသူ” မဟုတ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ အပိုဒ် ၄ တွင်သုံးထားသော စကားလုံးနှင့် မတူသော်လည်း ယေရှုသည် သူ၏အိမ်ထဲသို့ ဝင်တော်မူရန် မိမိကိုယ်ကို အရေးမကြီးသူဟု ခံစားရသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ သူ၏အနီးသို့ ယေရှုရောက်လာသောအခါ ဒုတိယအကြိမ် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဖြစ်သော မိတ်ဆွေများမှတစ်ဆင့် သူ၏နှိမ့်ချသောတောင်းပန်ချက်ကို ပြောပြခဲ့သည်။ သူ၏ဘဝနှင့် သူ၏လူများ၏ဘဝသည် အာဏာကို လေးစားခြင်းနှင့် အမိန့်ပေးစနစ်ပေါ်တွင် မူတည်နေသူဖြစ်သော်လည်း၊ ယေရှုသည် နတ်ဆိုးများကို ထွက်သွားစေရန်အမိန့်ပေးခြင်း၊ ရောဂါပျောက်ကင်းစေခြင်းတွင် ပြသတော်မူသော အာဏာအကြောင်း သတင်းများကြောင့် အလွန်အထင်ကြီးခဲ့သည် (၄:၃၆၊ ၆:၁၉)။ ယေရှုသည် ထိုသူ၏ယုံကြည်ခြင်းကို ချီးမွမ်းတော်မူခဲ့သည်။ ယခင်က လူများသည် ပျောက်ကင်းရန် ယေရှုကို ထိလိုကြသော်လည်း၊ ဤတပ်သားမှူးအတွက်မူ ယေရှု၏နှုတ်မိန့်တော်သည် အကွာအဝေးမှပင် လုံလောက်သည် (မာ ၇:၂၉၊ ယော ၄:၅၀ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပျောက်ကင်းခြင်းသည် ယေရှု ထိုသူ၏ယုံကြည်ခြင်းကို ချီးမွမ်းတော်မူခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်ဟု ထင်ရသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ယေရှုပျောက်ကင်းစေတော်မူသောအခါ လူများက အံ့ဩကြသော်လည်း၊ ဤနေရာတွင် ယေရှုသည် ထိုသူ၏ယုံကြည်ခြင်း၏ ရှားပါးမှုကြောင့် အံ့ဩတော်မူခဲ့သည်။ ဣသရေလအတွင်း၌ မတွေ့ရဘဲ တပါးအမျိုးသားများတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ယေရှုအံ့ဩတော်မူသည့် နောက်တစ်ခုတည်းသော မှတ်တမ်းမှာ နာဇရက်မြို့၌ လူများ၏မယုံကြည်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ထိုမြို့၌ အံ့ဖွယ်အမှုများစွာ မပြုနိုင်ခဲ့ပေ (မာကု ၆:၅-၆)။

While the Jewish leaders exalted the man as axios—“worthy” or “deserving”—because of his love and generosity (v. 4), the centurion had the opposite confession: “I am not hikanos”—“sufficient,” “able,” “considerable”—not the same word that is used in v. 4, but conveying the idea that he was not significant enough for Jesus to come into his home. His humble request is relayed by friends who form a second delegation to approach Jesus as He nears the house. The centurion, whose life and those of his men depended on respect for authority and the chain of command, was clearly impressed by reports of the authority that Jesus exercised when commanding demons to leave and healing disease (4:36; 6:19). Jesus praised the man’s faith. Earlier, people had come to Jesus and desired to touch Him in order to be healed, but for the centurion, Jesus’s word is enough—even from a distance (cf. Mark 7:29; John 4:50). The healing apparently resulted from Jesus’s commendation of the man’s faith. And normally when Jesus healed, it was the people who were awestruck, but here Jesus was the one impressed with and amazed at the rarity of such faith, found not in Israel but among the Gentiles. The only other recorded instance of Jesus marveling—at the people’s unbelief (see commentary on Luke 4:14–30)—was at Nazareth, which is suggested as the reason He could not do many miracles there (Mark 6:5–6).

¹¹နက်ဖြန်နေ့၌ နာဣနမြို့သို့ ကြွတော်မူ၍၊ တပည့်တော်တို့များနှင့် လူအစုအဝေးအပေါင်းတို့သည် နောက်တော်သို့လိုက်ကြ၏။

¹²မြို့တံခါးအနီးသို့ရောက်သောအခါ၊ မုတ်ဆိုးမ၌ တယောက်တည်းသောသားအသေလောင်းကို သင်္ဂြိုဟ် ခြင်းငှါ ထုတ်သွား၍၊ မြို့သူမြို့သားများတို့သည် လိုက်ကြ၏။
¹³သခင်ဘုရားသည် ထိုမိန်းမကိုမြင်လျှင် သနားခြင်းစိတ်တော်ရှိ၍၊ မငိုနှင့်ဟု မိန့်တော်မူလျှက် အနီးသို့ ကြွ၍ တလားကို လက်နှင့်တို့တော်မူသဖြင့်၊ ထမ်းသောသူတို့သည် ရပ်၍နေကြ၏၊
¹⁴ကိုယ်တော်ကလည်း၊ အချင်းလုလင်၊ ထလော့၊ သင့်အားငါအမိန့်ရှိသည်ဟု မိန့်တော်မူလျှင်၊
¹⁵သေသောသူသည် ထိုင်၍စကားပြော၏၊ ကိုယ်တော်သည်လည်း ထိုသူကိုမိခင်အား အပ်ပေးတော်မူ ၏။
¹⁶လူအပေါင်းတို့သည် ကြောင့်ရွံ့ခြင်း သို့ရောက်၍၊ ကြီးစွာသောပရောဖက်သည် ငါတို့တွင်ပေါ်ထွန်းပြီ။ ဘုရားသခင်သည် မိမိလူမျိုးကို အကြည့်အရှု ကြွတော်မူပြီ ဟူ၍ ဘုရားသခင်၏ဂုဏ်တော်ကို ချီးမွမ်းကြ၏။
¹⁷ထိုသိတင်းတော်သည် ယုဒပြည်မှစ၍ ပတ်ဝန်းကျင်အရပ်တို့၌ အနှံ့အပြားကျော်စောလေ၏။

၇:၁၁–၁၇။နာဣနမြို့မှ မုဆိုးမတစ်ဦး၏သားကို ယေရှုရှင်ပြန်ထမြောက်စေတော်မူခြင်း။ အကွာအဝေးမှ ပျောက်ကင်းစေခြင်းကို ချက်ချင်းပင် သေလူကို ရှင်ပြန်ထမြောက်စေခြင်းဟူသော ပိုမိုကြီးမားသောအံ့ဖွယ်အမှုက လွှမ်းမိုးသွားခဲ့သည်။ ကပေရနောင်မြို့မှ နာဇရက်မြို့သို့ တစ်နေ့ခရီးအကွာ (နာဇရက်မှ အရှေ့တောင်ဘက် ၆ မိုင် သို့မဟုတ် ၁၀ ကီလိုမီတာ) ခရီးနှင်လာပြီး၊ ယေရှုသည် တပည့်တော်များနှင့်အတူ လူအများအပြားနှင့်အတူ မြို့ထဲသို့ ဝင်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၁၁)။ မြို့မှထွက်လာသော ဈာပနအဖွဲ့ကြီးတစ်ဖွဲ့သည် မုဆိုးမတစ်ဦး၏ တစ်ဦးတည်းသောသားကို ဈာပနလှည်းပေါ်တင်၍ သယ်ဆောင်လာခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၂)။ ခမည်းမရှိသူ၊ တပါးအမျိုးသား၊ မုဆိုးမများကဲ့သို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် အားနည်းသူများကို ဘုရားသခင်က အထူးခြားစွာ ဂရုစိုက်တော်မူသည် (တရား ၂၇:၁၉)။ ဤမိန်းမသည် တစ်ဦးတည်းသောသားကို ဆုံးရှုံးလိုက်ရသဖြင့် ထောက်ပံ့မှုမဲ့သွားခဲ့သည်။

7:11–17. Jesus Raises the Widow of Nain’s Son. Jesus’s healing from a distance was immediately overshadowed by an even greater miracle: raising the dead. Traveling the day’s journey from Capernaum to Nain, located six miles (10 km) southeast of Nazareth, Jesus entered the village with a large crowd in addition to His disciples (v. 11). Coming out of the city was a large funeral procession, carrying on a bier a widow’s only son (v. 12). Special concern is shown by God toward society’s most vulnerable members—the fatherless, foreign residents, and widows (Deut. 27:19). The fact that this woman had lost her only means of support made her situation especially dire.

ယေရှုနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်နေသော လူအုပ်ကြီးတစ်ဖွဲ့နှင့် ငိုကြွေးမြည်တမ်းနေသော ဈာပနအဖွဲ့ကြီးတို့သည် မြို့တံခါးအနီး၌ ဆုံတွေ့ကြသည်။ ဤနေရာသည် အရေးကြီးသောကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ရာနေရာဖြစ်ပြီး လူအုပ်ကြီးနှစ်ဖွဲ့လုံး ရှိနေသောကြောင့် ယေရှုပြုတော်မူမည့်အမှုအတွက် အကျိုးသက်ရောက်မှု အများဆုံးဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ဈာပနအဖွဲ့ရှေ့ဆုံးရှိ မုဆိုးမအား မိန့်တော်မူသည်မှာ “မငိုပါနှင့်” ဟူ၍ဖြစ်သည်။ အသံထုတ်ပုံပေါ်မူတည်၍ ဤစကားသည် အေးစက်ပြီး ခက်ထန်သလို ထင်ရသော်လည်း၊ ယေရှုသည် သူမအပေါ် နှလုံးသားနက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သနားတော်မူသည်ဟု ဖော်ပြထားသောကြောင့် (လု ၇:၁၃) နူးညံ့ညင်သာစွာ၊ ယုံကြည်ခြင်းကို နှိုးဆွပေးမည့် သနားကြင်နာမှုနှင့် မျော်လင့်ချက်ဖြင့် မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ အံ့ဩစရာမှာ ယေရှုသည် လူငယ်၏အလောင်းတင်ထားသော ဈာပနလှည်းကို ထိတော်မူပြီး ဈာပနအဖွဲ့ကို ရပ်တန့်စေခဲ့သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ထိုသို့ထိခြင်းသည် လူတစ်ဦးကို တစ်ပတ်လုံး ဓမ္မသစ်အတိုင်း မစင်ကြယ်စေသော်လည်း၊ ယေရှုသည် လူငယ်အား “ထလော့” ဟု မိန့်ဆိုတော်မူသောအခါ အားလုံးမေ့လျော့သွားခဲ့သည်။ သူသည် ထိုင်လိုက်ပြီး စကားပြောလာသည်မှာ အသက်ရှင်နေပြီဖြစ်ကြောင်း သက်သေပင်ဖြစ်သည်။

The two streams of people, one joyful and happy to be with Jesus, the other weeping and wailing with disconsolation, met near the gate of the city. This location, where people generally congregated to conduct important business, together with two very large crowds, guaranteed maximum impact for what Jesus was about to do. His command, addressed only to the widow (who would have been at the front of the procession), not the mourners, is more accurately translated, “Stop weeping.” Depending on the tone of voice, such words could sound cold and harsh. However, since Jesus is described as having heartfelt compassion for her (Luke 7:13), no doubt they were spoken softly and gently, with a tender sympathy and expectancy designed to inspire the widow with faith. Just as astonishing, Jesus touched the stretcher on which the young man’s body lay and brought the procession to a halt. Under normal circumstances, such contact would render a person ceremonially unclean for a week. But all that was forgotten once Jesus told the boy to rise up. He sat up and began to speak, which was proof that he was very much alive.

ဤဖြစ်ရပ်အပေါ် လူများ၏တုံ့ပြန်မှုမှာ ဘုရားသခင်သည် “episkeptomai” ပြုတော်မူသည်ဟု ဝန်ခံကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ စောင့်ရှောက်တော်မူသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဤသည်မှာ ဘုရားသခင်၏ဝင်ရောက်စွက်ကူညီတော်မူခြင်းကို ဖော်ပြရာတွင် ယုဒလူမျိုးတို့ ကျယ်စွာသုံးသော စကားဖြစ်သည် (ရုသ ၁:၆၊ ၁ရာ ၂:၂၁၊ လု ၁:၅၇-၈၀ မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ လုကာက ဤအံ့ဖွယ်အမှု၏သတင်းသည် ယုဒပြည်တစ်ခွင်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသအားလုံးသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည် (လု ၇:၁၇)။ လုကာ၏စာအုပ်များတွင် “ယုဒပြည်” ဟူသောစကားကို တစ်ခုတည်းသုံးသောအခါ သန့်ရှင်းရာပြည်တစ်ခွင်လုံးကို ဆိုလိုသည် (ဥပမာ လု ၂၃:၅၊ တမန် ၁၀:၃၇)။

In reacting to the event, the people acknowledged that God episkeptomai—literally “visited,” but conveying the idea of “caring for.” This was a well-known Jewish way of expressing God’s intervention (e.g., Ruth 1:6; 1 Sam. 2:21; see commentary on Luke 1:57–80). Not surprisingly, Luke indicates that word of this miracle spread far and wide, throughout Judea and all the surrounding areas (Luke 7:17). When used by itself, in Luke’s writings Judea means the whole of the Holy Land (e.g., Luke 23:5; Acts 10:37).

¹⁸ယောဟန်၏ တပည့်တို့သည် ထိုအကြောင်းအရာအလုံးစုံတို့ကို မိမိဆရာအားကြားပြောကြ၏။

¹⁹ထိုအခါ ယောဟန်သည် မိမိတပည့်နှစ်ယောက်ကို ခေါ်ပြီးလျှင် ယေရှုထံတော်သို့စေလွှတ်၍၊ ကိုယ် တော်သည် ကြွလာသောသူမှန်သလော။ သို့မဟုတ် အခြားသောသူကို မြော်လင့်ရပါမည်လောဟု မေးလျှောက် စေ၏။
²⁰ထိုသူတို့သည် အထံတော်သို့ရောက်လျှင်၊ ကိုယ်တော်သည်ကြွလသောသူမှန်သလော။ သို့မဟုတ် အခြားသောသူကို မြော်လင့်ရပါမည်ဟု မေးလျှောက်စေခြင်းငှါ၊ ဗတ္တိဇံဆရာယောဟန်သည် အကျွန်ုပ်တို့ကို ကိုယ်တော်ထံသို့စေလွှတ်ပါပြီဟု လျှောက်ကြ၏။
²¹ထိုအချိန်နာရီ၌ ယေရှုသည် လူများတို့ကို အနာရောဂါဝေဒနာဘေး၊ နတ်ဆိုးဘေးနှင့် ကင်းလွတ်စေ တော်မူ၏။ မျက်စိကန်းသောသူများတို့ကိုလည်း မျက်စိမြင်စေခြင်းငှါ ကျေးဇူးပြုတော်မူ၏။
²²ထိုအခါယေရှုက၊ သင်တို့သည်ကြားရသမျှ၊ မြင်ရသမျှတို့ကိုသွား၍ ယောဟန်အား ကြားလျှောက်ကြ လော့။ မျက်စီကန်းသောသူတို့သည် လှမ်းသွားရကြ၏။ နူနာစွဲသောသူတို့သည် လှမ်းသွားရကြ၏။ နူနာစွဲသော သူတို့သည် သန့်ရှင်းခြင်းသို့ရောက်ရကြ၏။ နားပင်သောသူတို့သည် နားကြားရကြ၏။ သေသောသူတို့သည် ထမြောက်ခြင်းသို့ ရောက်ရကြ၏။
²³ဆင်းရဲသားတို့သည်လည်း ဝမ်းမြောက်စရာ သိတင်းကိုကြားရကြ၏။ ငါ့ကြောင့်စိတ်မပျက်သောသူ သည် မင်္ဂလာရှိ၏ဟု ပြန်ပြောတော်မူ၏။
²⁴ယောဟန်စေလွှတ်သောသူတို့သည် သွားကြသည်နောက်၊ ယေရှုသည် ဟောဟန်ကို အကြောင်းပြု၍ ပရိတ်သတ်တို့အား၊ သင်တို့သည် အဘယ်မည်သောအရာကို ကြည့်ရှုခြင်းငှါ တောသို့ထွက်သွားကြသနည်း။ လေလှုပ်သောကျူပင်ကို ကြည့်ရှုခြင်းငှါ သွားသလော့။
²⁵သို့မဟုတ်နူးညံ့သောအဝတ်ကို ဝတ်ဆင်သောသူကို ကြည့်ရှုခြင်းငှါ သွားသလော။ တင့်တယ်သော အဝတ်ကိုဝတ်ဆင်၍ ကောင်းမွန်စွာ စားသောက်သောသူတို့သည် မင်းအိမ်၌ နေတတ်ကြ၏။
²⁶ပရောဖက်ကို ကြည့်ရှုခြင်းငှါ သွားသလော့။ မှန်ပေ၏။ ပရောဖက်ထက်ကြီးမြတ်သောသူလည်း ဖြစ်သည်ဟု ငါဆို၏။
²⁷ကျမ်းစာ၌လာသည်ကား၊ ကြည့်ရှုလော့။ သင်သွားရာလမ်းကိုပြရသော ငါ၏တမန်ကိုသင့်ရှေ့၌ ငါစေ လွှတ်၏ဟုဆုရာ၌ ထိုသူကိုဆိုလိုသနည်း။
²⁸ငါဆိုသည်ကား၊ မိန်းမမွေးသောသူတို့တွင် ဗတ္တိဇံဆရာယောဟန်ထက် ကြီးမြတ်သော ပရောဖက် တ ယောက်မျှမရှိ။ သို့သော်လည်း ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်တွင် အငယ်ဆုံးသောသူသည် ထိုသူထက်သာ၍ ကြီး မြတ်၏။
²⁹အခွန်ခံသူမှစ၍ လူအပေါင်းတို့သည် ယောဟန်၏စကားကို ကြားနာရလျှင်၊ ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်း၍ ယောဟန်ပေးသော ဗတ္တိဇံကို ခံကြ၏။
³⁰ဖာရိရှဲနှင့် ကျမ်းတတ်တို့မူကား၊ သူတို့အကျိုး အလိုငှါ ဘုရားသခင်ကြံစည်တော်မူသော ကျေးဇူးတော် ကို ပယ်၍ ယောဟန်၏ ဗတ္တိဇံကို မခံဘဲနေကြ၏။
³¹ထိုကြောင့် ဤလူမျိုးကို အဘယ်ဥပမာနှင့် ပုံပြရအံ့နည်း။ အဘယ်သူနှင့်တူသနည်း။
³²ပွဲသဘင်၌ ထိုင်နေသောသူငယ်ချင်းတို့သည် တယောက်ကိုတယောက် အသံလွှင့်ကြ၍၊ ငါတို့သည် သာယာစွာတီးမှုတ်သော်လည်း သင်တို့သည်မကကြ။ ညည်းတွားစွာမြည်တမ်းသော်လည်း မငိုကြွေးကြဟု ပြော ဆိုသောသူငယ်တို့နှင့် ဤလူမျိုးသည် တူလှ၏။
³³အကြောင်းမူကား၊ ဗတ္တိဇံဆရာယောဟန်သည် မုန့်ကိုမစား၊ စပျစ်ရည်ကိုမသောက်ဘဲ လာသည်ရှိ သော် သင်တို့က၊ ဤသူသည် နတ်ဆိုးစွဲသော သူပါတကားဟု ဆိုကြ၏။
³⁴လူသားသည် စားသောက်လျက်လာသည်ရှိသော်၊ ဤသူသည် စားကြူးသောသူ၊ စပျစ်ရည်သောက် ကြူးသောသူပါတကား။ အခွန်ခံသောသူနှင့် ဆိုးသောသူတို့ကို မိတ်ဆွေဖွဲ့သောသူပါတကားဟု ဆိုပြန်ကြ၏။
³⁵သို့သော်လည်း ပညာတရားသည် မိမိသားရှိသမျှတို့တွင် ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်ခြင်းနှင့်လွတ်၏ဟု မိန့်တော် မူ၏။

၇:၁၈–၃၅။ ယောဟန်ခရစ်ဝင်ဆရာနှင့် ယေရှု။ လုကာ၏ဖော်ပြချက်အရ နောင်မြို့မှ မုဆိုးမ၏သားကို ရှင်ပြန်ထမြောက်စေခြင်းသည် ယောဟန်၏တပည့်များက ယောဟန်အား သတင်းပို့ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏ယုံမှားခြင်းကို ဖြေဖျောက်ရန် ကူညီခဲ့သည်။ ယေရှု၏ပျောက်ကင်းစေခြင်းအမှုကို ဧဝံဂေလိတန်းပြရန် လုကာက “charizomai” ဟူသော ဂရိစကားလုံးကို သုံးထားသည်။ ဤစကားလုံးသည် နည်းအနည်းငယ်အကြာတွင် “ခွင့်လွှတ်သည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော charis (“ကျေးဇူး”) နှင့် အမြစ်တူသည် (အပိုဒ် ၄၂-၄၃)။ ဤစကားလုံးကို ကျမ်းစာသစ်ကျမ်းတွင် တခြားသောရေးသားသူမှာ ပေါလုဖြစ်ပြီး သူက “အခမဲ့ပေးသည်” (ရော ၈:၃၂၊ ၁ကော ၂:၁၂၊ ဂလာတိ ၃:၁၈) နှင့် “ခွင့်လွှတ်သည်” (၂ကော ၂:၇,၁၀၊ ဧဖ ၄:၃၂၊ ကော ၂:၁၃၊ ၃:၁၃) ဟူ၍ နှစ်မျိုးလုံးသုံးသည်။ ယောဟန်၏တပည့်များသည် သူတို့မြင်သမျှနှင့် ကြားသမျှကို သက်သေခံခဲ့ကြသည်။ ယေရှု၏အမှုများသည် ဟေရှာယ၏ပရောဖက်ပြုချက်များကို ပြည့်စုံစေသည် (ဟေရှာ ၂၆:၁၉၊ ၂၉:၁၈၊ ၃၅:၅-၆၊ ၆၁:၁)။ ယေရှုက သူ့ကြောင့် “skandalizō” မဖြစ်သူ၊ ဆိုလိုသည်မှာ ခံစားရခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်ပျက်ခြင်းမရှိသူအား ကောင်းချီးပေးတော်မူသည်ဟု ထပ်လောင်းမိန့်ဆိုခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဟေရှာယ (၈:၁၄-၁၅၊ ယော ၆:၆၁ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ) ကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်ပြီး ယေရှုသည် မေရှိယဖြစ်ကြောင်း ယောဟန်အား ယုံကြည်မှုပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည်။

7:18–35. John the Baptist and Jesus. From Luke’s account, it appears that Jesus’s raising the widow of Nain’s son from the dead was included among Christ’s acts that were reported to John the Baptist by his disciples to help curb his doubt. Apparently to show Jesus’s healing work as an illustration of the gospel, Luke uses the Greek verb charizomai, from the same root as charis (“grace”), which is used a few verses later in the sense of “forgive” (vv. 42–43). The only other NT writer to use this verb is Paul, who employs it both ways (“graciously or freely give” in Rom. 8:32; 1 Cor. 2:12; Gal. 3:18; and “forgive” in 2 Cor. 2:7, 10; Eph. 4:32; Col. 2:13; 3:13). John’s disciples became witnesses of what they had seen and heard about Jesus, just as the shepherds had been at His birth (Luke 2:20) and as the apostles, including Paul, would be after His resurrection (Acts 4:20; 22:15). These disciples had plenty to report in terms of Jesus’s work as a fulfillment of Isaiah’s prophecies (Is. 26:19; 29:18; 35:5–6; 61:1). Jesus added a blessing on the one who would not be skandalizō—“caused to stumble” or “offended”—because of Him. This was another allusion to Isaiah (Is. 8:14–15; cf. John 6:61) and thus reaffirmed John in the conviction that Jesus was the Messiah.

ယောဟန်ခရစ်ဝင်ဆရာ၏အမှုတာဝန်အကြောင်း ယေရှုမိန့်ဆိုသော တိုတောင်းသောတရားဟောချက်တွင် ယောဟန်သည် ထာဝရဘုရား၏လမ်းကို ပြင်ဆင်ပေးသူဟူသော မာလခိ၏ပရောဖက်ပြုချက်ကို ပြည့်စုံစေကြောင်း အလေးပေးမိန့်ဆိုခဲ့သည် (မာ ၃:၁၊ ဟေရှာ ၄၀:၃ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယောဟန်သည် အံ့ဖွယ်အမှုများ မပြုခဲ့သော်လည်း (ယော ၁၀:၄၁)၊ ယေရှုက သူ့ကို ပရောဖက်များတွင် အကြီးဆုံးဟု မှတ်ယူခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်ရောက်လာပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည် (လု ၇:၂၈)။ ထို့ပြင် ယောဟန်၏ဗတ္တိဇံကို ငြင်းပယ်သော ဖာရိရှဲများနှင့် ပညတ်တတ်သူများသည် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။ အနိမ့်သောအဆင့်သား အခွန်ခံများကမူ လက်ခံခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၂၉)။ နောက်ဆုံးတွင် ယေရှုက ထိုခေတ်လူများကို ကလေးများကဲ့သို့ ဆင်ခြေပေးတတ်သည်ဟု တရားစီရင်တော်မူသည်။ ယောဟန်သည် အပြုသဘောမဆောင်သောသတင်းကြောင့် ငြင်းပယ်ခံရပြီး နတ်ဆိုးစွဲကပ်သည်ဟု စွပ်စွဲခံရသည် (အပိုဒ် ၃၃၊ ယော ၇:၂၀၊ ၈:၄၈၊ ၁၀:၂၀ တွင် ယေရှုကိုလည်း ထိုသို့စွပ်စွဲခဲ့သည်)။ ယေရှုကိုမူ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အပြုသဘောအလွန်ကြီးသည်ဟု စွပ်စွဲကြသည်။ ဆိုးသွမ်းသူများကို ကြိုဆိုပြီး အတူစားသောက်သောကြောင့်ဖြစ်သည် (လု ၁၅:၂ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သို့သော် ယေရှုက “ပညာသည် သူ၏ကလေးများအားလုံးအားဖြင့် သက်သေခံခြင်းခံရသည်” ဟု မိန့်ဆိုတော်မူသည် (၇:၃၅)။ ခရစ်တော်၏ဒုတိယအကြိမ်လာခြင်းကို စောင့်မျှော်နေသူများသည် မည်သည့်နေရာမှဖြစ်စေ real သတင်းစကားနှင့် နိမိတ်တရားများကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်ရမည်။ လက်ရှိအမှန်တရားကို လျစ်လျူရှုထားလိုက်ခြင်းမပြုရ။

In His short discourse to His hearers about the mission of John the Baptist, Jesus emphasized that John fulfilled the prophecy in Malachi about preparing the way of the Lord, the Messiah (Mal. 3:1; cf. Is. 40:3). Although John performed no miracles (John 10:41), Jesus counted him the greatest of the prophets because he heralded the arrival of the kingdom of God (Luke 7:28). In addition, Luke adds, the Pharisees and lawyers who refused to be baptized by John rejected God’s will for their lives, while the lowly tax collectors accepted it (v. 29). Finally, Jesus passed judgment on the people of His generation, who behaved more like children, excusing themselves for rejecting John because he did not have a more positive message and accusing him of having a demon (v. 33; the same charge would also be leveled at Jesus; see John 7:20; 8:48; 10:20). At the same time, they felt Jesus went to the opposite extreme; His message was too positive, welcoming sinners and eating with them (cf. Luke 15:2). But Jesus indicated that wisdom is recognized “by all her children” (7:35; i.e., the truly wise). Those claiming to be waiting for the Second Coming of Christ must be able to discern the true message and signs of His imminent arrival from wherever it may come and not be lulled into dismissively explaining away present truth.

³⁶ဖာရိရှဲတယောက်သည် အစာကို သုံးဆောင်တော်မူစေခြင်းငှါ ကိုယ်တော်ကို ခေါ်ပင့်လျှင်၊ ထိုဖာရိရှဲ၏ အိမ်သို့ကြွ၍ စားပွဲ၌လျောင်းတော်မူ၏။

³⁷ထိုသို့စားပွဲ၌လျောင်းတော်မူသည်ကိုထိုမြို့၌ဆိုးသောမိန်းမတယောက်သည် သိလျှင်၊ ဆီမွှေး ကျောက်ဖြူ ခွင်တလုံးကို ယူခဲ့၍၊
³⁸နောက်တော်၌ ခြေတော်အနီးမှာရပ်လျက် ငိုကြွေး၍ ခြေတော်ပေါ်သို့ မျက်ရည်ကြလျှင် မိမိဆံပင် နှင့်သုတ်လေ၏။ ခြေတော်ကိုလည်း နမ်း၍ ဆီမွှေးနှင့် လိမ်းလျက်နေလေ၏။
³⁹ကိုယ်တော်ကို ခေါ်ပင့်သော ဖာရိရှဲသည်မြင်လေသော်၊ ဤသူသည်ပရောဖက်မှန်လျင် ခြေတော်ကို ကိုင်သော ဤမိန်းမသည် အဘယ်သို့သောသူဖြစ်သည်ကို သိလိမ့်မည်။ ဤမိန်းမသည် ဆိုးသောသူဖြစ်၏ဟု ထင်မှတ်၏။
⁴⁰ယေရှုကလည်း၊ အချင်းရှိမုန်၊ သင့်အား ငါပြောစရာတခုရှိသည်ဟု မိန့်တော်မူလျှင်၊ အရှင်ဘုရား အမိန့်ရှိတော်မူပါဟု လျှောက်သော်၊
⁴¹ယေရှုက၊ ဥစ္စာရှင်တဦး၌ ကြွေးစားနှစ်ဦးရှိ၏။ တယောက်၌ကား ဒေနာရိအပြားငါးရာ၊ တယောက်၌ ကား ငါးဆယ်ကြွေးရှိ၏။
⁴²သူတို့သည် ကြွေးဆပ်ရန်မရှိသောကြောင့်၊ ကြွေးရှင်သည် ထိုသူနှစ်ယောက်တို့ကို အချည်းနှီးလွှတ်၏။ သို့ဖြစ်လျှင် ထိုသူနှစ်ယောက်တွင် အဘယ်သူသည် ကြွေးရှင်ကိုသာ၍ ချစ်လိမ့်မည်နည်းဟု မေးတော်မူ၏။
⁴³ရှိမုန်ကလည်း၊ သာ၍ကျေးဇူးကိုခံရသောသူသည် သာ၍ချစ်လိမ့်မည် အကျွန်ုပ်ထင်ပါ၏ဟု လျှောက် လျှင်၊ ယေရှုက၊ သင်ထင်သည်အတိုင်း မှန်ပေ၏ဟု မိန့်တော်မူပြီးမှ၊
⁴⁴ထိုမိန်းမကိုလှည့်၍ ရှိမုန်အားလည်း၊ သင်သည် ဤမိန်းမကိုမြင်သလော။ သင်၏အိမ်သို့ ငါဝင်သော် သင်သည် ခြေဆေးရေကိုမပေး။ ဤမိန်းမမူကား၊ ငါ့ခြေ ပေါ်သို့ မျက်ရည်ကျ၍ မိမိဆံပင်နှင့်သုတ်လေပြီ။
⁴⁵သင်သည် ငါ့ကိုမနမ်း၊ သူမူကား၊ အိမ်သို့ဝင်သောအချိန်မှစ၍ ငါ့ခြေကို နမ်းလျက်မစဲဘဲနေ၏။
⁴⁶သင်သည်ငါ့ခေါင်းကို ဆီနှင့်မလိမ်း။ သူမူကား၊ ငါ့ခြေကို ဆီမွှေးနှင့်လိမ်းလေပြီ။
⁴⁷ထိုကြောင့် ငါဆိုသည်ကား၊ သူသည် များစွာသောအပြစ်တို့နှင့်လွတ်သည်ဖြစ်၍ အလွန်ချစ်တတ်၏။ အနည်းငယ်သောအပြစ်လွတ်သောသူသည် အနည်းငယ်မျှသာ ချစ်တတ်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁴⁸ထိုမိန်းမအားလည်း၊ သင်သည် အပြစ်တို့နှင့် လွတ်လေပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁴⁹စားပွဲ၌လျောင်းသောသူတို့က၊ အပြစ်ကိုလွှတ်သော ဤသူကား အဘယ်သူနည်းဟု အောက်မေ့ကြ၏။
⁵⁰ယေရှုသည် ထိုမိန်းမအားသင်၏ ယုံကြည်ခြင်းသည် သင့်ကို ကယ်တင်ပြီ။ ငြိမ်ဝပ်စွာသွားလောဟု မိန့်တော်မူ၏။

၇:၃၆–၅၀။ အပြစ်ရှိသော မိန်းမတစ်ယောက်သည် ခွင့်လွှတ်ခြင်းခံရ။ ဤဖြစ်ရပ်နှင့် ယေရှုဖမ်းဆီးခံရမည့်အချိန်အနီးတွင် မိန်းမတစ်ယောက်က ယေရှု၏ခြေတော်ကို နံ့သာမွှေးသောဆီလောင်းလျက် လိမ်းကျံခဲ့သည့်ဖြစ်ရပ်တို့သည် ဆင်တူချက်များစွာရှိသောကြောင့် တူညီသောဖြစ်ရပ်တစ်ခုကိုပင် ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။(၁) ဧဝံဂေလိတရားလေးစောင်လုံးတွင် အိမ်တွင်းပွဲတစ်ပွဲ၌ မိန်းမတစ်ယောက်က ယေရှုအား နံ့သာမွှေးသောဆီလောင်းလိမ်းခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ လုကာမှအပ ကျန်သုံးစောင်သည် ဗေသနိမြို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။(၂) ဧဝံဂေလိတရားအားလုံးက ဧည့်သည်များ စားပွဲဝိုင်းတွင် လှဲလျောင်းစားသောက်နေစဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ သုံးစောင်သော ဧဝံဂေလိတရား (ဆွနက်တစ်ခ်) တို့က ရှိမုန်ဆိုသူကို အိမ်ရှင်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။(၃) ထိုသုံးစောင်သည်လည်း ဆီသည် ကျောက်ဖြူခွက်ထဲတွင်ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ယောဟန်မှာမူ ခွက်ကို မဖော်ပြထားချေ။(၄) မာကုနှင့် ယောဟန်က ထိုဆီကို နတ်ခါဒ်ဆီ (spikenard) ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ လုကာမှအပ ကျန်ဧဝံဂေလိတရားများက အလွန်ဈေးကြီးသည်ဟု မှတ်သားထားသည်။(၅) လုကာနှင့် ယောဟန်နှစ်စောင်လုံးက ယေရှု၏ခြေတော်ကို လိမ်းကျံခဲ့သည်ကို ဖော်ပြပြီး၊ မိန်းမသည် ဆံပင်ဖြင့် ခြေတော်ကို သုတ်ခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။

7:36–50. A Sinful Woman Forgiven. The many similarities between this account and that of a woman anointing Jesus’s feet just prior to His arrest and crucifixion strongly suggest that the same incident is being described: (1) All four Gospels place it at a feast in a private home and say that a woman anointed Jesus with fragrant oil, and all but Luke place it in Bethany. (2) They all agree that it occurred while the guests were reclining at a table, and the Synoptic Gospels mention Simon as the host. (3) These three also agree that the oil was in an alabaster flask, while John does not mention the container. (4) Mark and John identify the oil as spikenard, and all but Luke remark that it was very expensive. (5) Both Luke and John mention the anointing of Jesus’s feet and that the woman used her hair to wipe them.

ကျန်သုံးစောင်သော ဧဝံဂေလိတရားတို့က ဤအမှုသည် ယေရှု၏ မကြာမီ သင်္ဂြိုဟ်ခြင်းအတွက် လိမ်းကျံခြင်း၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်ဟု အလေးပေးဖော်ပြထားပြီး၊ နောက်ဆုံးပသခါပွဲမတိုင်မီ ရက်အနည်းငယ်အလိုတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် ယုဒ၏စကားကို ယေရှုပြန်ကြားခဲ့ခြင်းကို အဓိကထားဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဆီသည် အရည်အသွေးမြင့်မားပြီး ဈေးအလွန်ကြီးသည်၊ ရှိနေသူအချို့က ထိုဆီကို ရောင်းစားပြီး ဆင်းရဲသားများကို ပေးသင့်သည်ဟု ဒေါသထွက်ခဲ့ကြသည်၊ ယေရှုက မိန်းမအား သူ့အား သင်္ဂြိုဟ်ရန် လိမ်းကျံခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည်ဆိုသည့် အချက်များတွင် သဘောတူညီမှုရှိသည်။သို့ရာတွင် လုကာကမူ ဤဖြစ်ရပ်ကို အစောပိုင်းတွင် ထည့်သွင်းရေးသားထားပြီး၊ ရှိမုန်နှင့် ယေရှု၏ ဆက်ဆံရေးကို အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ ထိုအရာသည် ချက်ချင်းနောက်တွင် ဧဝံဂေလိသတင်းကောင်းကို ကြေညာခြင်း (၈:၁) ကို သရုပ်ဖော်ရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤနည်းသည် လုကာ၏ ပုံမှန်ပုံစံနှင့် ကိုက်ညီသည်။ ဤဆက်စပ်မှုကို လုကာ ၁:၁–၄ တွင် ဖော်ပြထားသည့် ဧဝံဂေလိတရားကို အချိန်ကာလအစဉ်အတိုင်းမဟုတ်ဘဲ တရားဓမ္မဆိုင်ရာ အစဉ်လိုက်အတိုင်း စီစဉ်ဖွဲ့ထားသည်ဆိုသော အချက်က ထောက်ခံပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ဤမိန်းမကို မာရိ (ယောဟန် ၁၁:၁၊ ၂၊ ယောဟန် ၁၂:၁–၃ နှို့ဆက်စပ်ကြည့်) ဟု ခွဲခြားသိရှိသင့်သည်။

The other three Gospels, in stressing the symbolism of this act as anointing Jesus for His upcoming burial, identify it as occurring just a few days before the final Passover and focus on Jesus’s reply to Judas. Thus, they agree in many other details, including the high quality and cost of the oil, the indignant reaction of some present that it could have been sold and the proceeds given to the poor, and Jesus’s defense of the woman in anointing Him for His burial. Luke, on the other hand, seems to have placed this story earlier in the narrative in order to focus on Jesus’s interaction with Simon, which serves to illustrate the gospel proclamation mentioned immediately afterward (8:1). This is consistent with Luke. This connection is supported by Luke’s reference in that verse to his ordering of the Gospel in a logical sequence, not necessarily a chronological one (see commentary on Luke 1:1–4). The woman, then, should be identified as Mary (John 11:1, 2; cf. 12:1–3).

လုကာက သူမကို “အပြစ်ရှိသော မိန်းမ” ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ ရှိမုန်နှင့် တူညီသောမြို့မှ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရှိမုန်သည် ဖာရိရှဲတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဧဝံဂေလိတရားများတွင် ဖာရိရှဲများသည် ယေရှုအား ဆန့်ကျင်ကြပြီး၊ ယေရှုသည် သူတို့၏ ပါးစပ်အစဉ်အလာများကို မလိုက်နာသဖြင့် (လုကာ ၅:၁၇–၂၆ မှတ်ချက်ကြည့်)၊ သူတို့၏ ပြင်ပသာလှပသော ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းမှုကို လျှို့ဝှက်တတ်သော အကျင့်ပျက်ခြစားမှုဟု စွဲချက်တင်ခဲ့သည် (လုကာ ၁၁:၃၉–၄၄၊ ၁၂:၁)။ထိုခေတ်က စားသောက်ပုံမှာ ဧည့်သည်များသည် စားပွဲနိမ့်တစ်လုံးကို ဝိုင်းရံလျက် ဘေးတိုက်လှဲလျောင်းစားသောက်ကြသဖြင့်၊ မာရိသည် ယေရှု၏နောက်တွင် ခြေတော်နားတွင် ရပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (၇:၃၈)။ ဤမြင်ကွင်းသည် အလွန်စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာဖြစ်သည်။ သူမသည် ငိုကြွေးနေပြီး မျက်ရည်ဖြင့် ယေရှု၏ခြေတော်ကို ဆေးကြောခဲ့သည်။ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်တွင် အလွန်ရှက်ဖွယ်ကောင်းသော အမှုဖြစ်သော်လည်း ဆံပင်ကို ဖွဖြေချထားကာ ခြေတော်ကို သုတ်လိုက်၊ နမ်းလိုက်၊ နံ့သာမွှေးဆီဖြင့် လိမ်းကျံလိုက်သည်။ မာကုနှင့် ယောဟန်က ထိုဆီကို စပိုက်နာဒ (မာကု ၁၄:၃၊ ယောဟန် ၁၂:၃) ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ အလွန်တန်ဖိုးကြီးမြင့်သော ဆီဖြစ်သဖြင့် အမြတ်ဆုံးနံ့သာဆီမျှသာ ထည့်ထားသော ကျောက်ဖြူခွက်တွင် သိုလှောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ရှိမုန်သည် ယေရှုသည် ဧပရေကတ်တစ်ဦးမှန်လျှင် ဤမိန်းမသည် အပြစ်ရှိသူဖြစ်ကြောင်း သိရှိပြီး သူမအား ထိတွေ့ခွင့်မပြုသင့်ဟု စိတ်ထဲတွင် ယေရှုအား သံသယဝင်လာသည် (လုကာ ၇:၃၉)။ ဖာရိရှဲသည် မာရိ၏အမှုကို လိင်ဆိုင်ရာအဓိပ္ပာယ်ဖြင့် နားလည်မှားခဲ့ပြီး၊ ထို့နည်းတူ ယေရှုအားလည်း အမှားဖြင့် အကဲဖြတ်ခဲ့သည်။ ယေရှုက ဥပမာတစ်ခုဖြင့် နူးညံ့စွာ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးခဲ့သည်။ အကြွေးရှင်နှစ်ယောက်အကြောင်း ဥပမာ (၇:၄၁–၄၂) ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် မိန်းမဘက်သို့ လှည့်လျက် ရှိမုန်အား ပြောသကဲ့သို့ ပြောဆိုခဲ့သည်။ ယေရှုသည် မိန်းမ၏အကျင့်သမာရ်ကို သိရုံသာမက ဖာရိရှဲ၏ စိတ်ထဲတွင် မပြောရသေးသော အတွေးများကိုပါ ပရောဖက်ပြုတတ်သော ဉာဏ်အလင်းဖြင့် သိရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

Luke calls her sinful and identifies her as being from the same town as Simon, who was one of the Pharisees. In the Gospels generally, the Pharisees opposed Jesus, who did not conform to their oral traditions (see commentary on Luke 5:17–26) and labeled their outward piety hypocritical (11:39–44; 12:1). The typical manner for eating meals had the guests reclining on their sides around a low table, which explains how Mary stood at His feet behind Him (7:38). It is an emotional scene. She was weeping and washing Jesus’s feet with her tears. She let down her hair, which was scandalous in such a social setting, wiped His feet, and kissed and anointed them with the fragrant oil., Mark and John identify this oil as spikenard (Mark 14:3; John 12:3) which was precious and costly—fitting for storage in an alabaster flask used only for the highest quality perfumes. Simon inwardly began to doubt whether Jesus could really be a prophet because if He were, He surely would have recognized that it was a sinful woman touching Him (Luke 7:39). The Pharisee misinterpreted Mary’s actions as sexual, by which he then misjudged Jesus, who gently corrected him by means of a parable about two debtors (vv. 41–42). Turning to the woman but really speaking to Simon, He revealed not only that He understood the woman’s character but also that He had prophetic insight into the Pharisee’s own unspoken thoughts.

ဤမိန်းမ၏အတွေ့အကြုံသည် ရှိမုန်အား ခွင့်ၐၐၐၐၐၐၐၐၐၐၐၐလွှတ်ခြင်းအကြောင်း ပြောင်ပြောင်တင်းတင်သင်ခန်းစာတစ်ခု ဖြစ်စေရုံသာမက၊ သူကိုယ်တိုင်လည်း ခွင့်လွှတ်ခြင်းလိုအပ်ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် သူမအား အပြစ်ထဲသို့ ဆွဲခေါ်ခဲ့သူမှာ ရှိမုန်ကိုယ်တိုင်ဖြစ်နိုင်သည်။ ယေရှုက မိန်းမအား “သင်၏အပြစ်များသည် ခွင့်လွှတ်ခြင်းခံပြီ” ဟု အတည်ပြုပြောဆိုသောအခါ၊ ရှိနေသူအချို့က “အပြစ်ကို ခွင့်လွှတ်တတ်သူ ဤသူသည် မည်သူနည်း” ဟု တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် မေးခွန်းထုတ်ကြသည် (၇:၄၉)။ ဤအရေးကြီးသောမေးခွန်းအတွက် အဖြေကို လုကာ၏စာဖတ်သူများအတွက် ဆက်လက်ဖော်ပြသွားမည်ဖြစ်သည်။ စာဖတ်သူများအနေဖြင့် ယေရှုမိန်းမအား မိန့်တော်မူခဲ့သည်ကို ကိုယ်တိုင်စဉ်းစားသင့်သည်— “သင်၏ယုံကြည်ခြင်းသည် သင့်ကို ကယ်တင်ပြီ။” “ကယ်တင်” ဟူသော စကားသည် “ပျောက်ကင်းစေ” ဟုလည်း အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ လုကာက နောက်ပိုင်းတွင် ထိုနည်းဖြင့် သုံးစွဲထားသည် (ဥပမာ ၈:၃၆၊ ၄၈၊ ၅၀)။ သို့ရာတွင် ဤနေရာတွင်မူ ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နောက်အခန်းတွင် မာရိမဂ္ဂဒလင်သည် နတ်ဆိုးခုနစ်ကောင်မှ ပျောက်ကင်းခြင်းခံရကြောင်း (အခြားစကားလုံးသုံး၍) ဖော်ပြထားခြင်းအတွက် လမ်းခင်းပေးထားသည် (၈:၂)။ ဧဝံဂေလိတရားများတွင် တိကျစွာမဖော်ပြထားသော်လည်း၊ ဤမာရိနှစ်ယောက်သည် တူညီသောလူပင် ဖြစ်နိုင်ခြေများသည်။ ထို့ကြောင့် လုကာသည် ဤဖြစ်ရပ်ကို ဤနေရာတွင် ထည့ ထည့်သွင်းရခြင်း၏ နောက်ထပ်အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

Rather than correct the misconceptions directly, Jesus first told a parable of forgiveness. Although fifty denarii was no trivial sum, five hundred denarii represented a laborer’s wages for about a year and five months. Obviously the one freely forgiven the larger sum would love the creditor more. The word “forgive” is from the root word for “grace” (see commentary on Luke 7:18–35). Both the woman and the host were in need of grace. Simon had not extended Jesus even the most elemental courtesies—no water to wash His feet, no kiss of welcome, no oil for anointing His head. Consequently, He understood Mary’s actions as flowing out of gratitude for forgiveness she had already experienced. She was not forgiven because she had abundant love; she was forgiven with the result that she had abundant love. Jesus had already likened His ministry of forgiveness to the year of Jubilee’s canceling of debt (see commentary on Luke 4:14–30). This woman’s experience not only provided for Simon a vivid lesson in forgiveness but also showed him he needed it too, especially if he was responsible for leading her into sin. When Jesus affirmed to the woman that her sins were forgiven, some asked among themselves, “Who is this who even forgives sins?” (7:49). The answer to this crucial question will continue to be unfolded for Luke’s readers, who may do well to ponder for themselves what Jesus said to the woman: “Your faith has saved you.” The word “save” can also mean “heal” and is used that way by Luke later (e.g., 8:36, 48, 50). But here it unambiguously refers to salvation through faith, paving the way for the reference in the next section to Mary Magdalene’s having been healed (using a different word) from seven demons (8:2). Although not explicit in the Gospels, these two Marys were most probably the same person (cf. DA 568). This would provide another reason for Luke’s placing this story here.

အခန်းကြီး

1 ထိုနောက်မှ ကိုယ်တော်သည် မြို့ရွာအစဉ်အတိုင်း ဒေသစာရီလှည့်လည်၍ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော် နှင့်ယှဉ်သော ဧဝံဂေလိတရားကို ဟောတော်မူ၏။
²တကျိပ်နှစ်ပါးသော တပည့်တော်တို့သည် နောက်တော်သို့လိုက်ကြ၏။ နတ်ဆိုးဘေး၊ အနာရောဂါ ဘေးနှင့် ကင်းလွတ်စေသော်မူသောမိန်းမအချို့သည်လည်း လိုက်ကြ၏။ ထိုမိန်းမတို့တွင် နတ်ဆိုးခုနစ်ယောက် ထွက်သော မာဂဒလဟုခေါ်ဝေါ်သာမာရိ၊
³ဟေရုဒ်မင်း၏ စားတော်ကဲခုဇ၏မယား ယောဟန္နနှင့်ရှုရှန္နမှစ၍ မိမိဥစ္စာကိုလှူ၍ ကိုယ်တော်ကို လုပ် ကျွေးသော အခြားမိန်းမအများပါကြ၏။

၈:၁–၃။ ယေရှုခရီးတော်ဆောင်ရာ၌ အမျိုးသမီးများက ငွေကြေးထောက်ပံ့ကြ၏။ ဤကျမ်းချက်များဖြင့် လုကာသည် အပြစ်လွှတ်ခြင်းနှင့်ဆိုင်သော ယခင်ဇာတ်လမ်း (လု ၇:၃၆–၅၀ ကိုကြည့်ပါ) ကိုသာမက နောက်လာမည့်ဥပမာပုံဆောင်ချက်များကိုပါ ယေရှုခရစ်သည် ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်၏ ဝမ်းမြောက်စရာသတင်းကောင်း (ဧဝံဂေလိတရား) ကို ကြေညာတော်မူခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ပေးထားသည်။ တဆယ့်နှစ်ပါးသောတပည့်တော်များအပြင်၊ ယေရှုနှင့်အတူ ခရီးလှည့်လည်သော အမျိုးသမီးနောက်လိုက်အချို့လည်း ရှိခဲ့သည် (၈:၂)။ ထိုခေတ်က ယုဒလူမျိုးယဉ်ကျေးမှုတွင် အမျိုးသမီးများကို တပည့်အဖြစ် လက်ခံခြင်းသည် လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိခဲ့သော်လည်း (ယော ၄:၂၇ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ၊ လု ၁၀:၃၉၊ ၄၂၊ တမန် ၁:၁၄ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဆရာများသည် အမျိုးသမီးများထံမှ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုကို တစ်ခါတစ်ရံ လက်ခံခဲ့ကြသည်။

8:1–3. Women Provide Financially for Jesus’s Ministry. With these verses, Luke connects not only the previous story dealing with forgiveness but also the parables that follow to Jesus’s proclamation of the glad tidings, good news, or gospel of the kingdom of God (see commentary on Luke 7:36–50). Besides the twelve apostles, there were also some women followers who traveled with Jesus (8:2). Despite the fact that it was unacceptable in the Jewish culture of the time to have women disciples (see John 4:27; cf. Luke 10:39, 42; Acts 1:14), teachers did sometimes receive financial support from women.

ယေရှုကားစင်ပေါ်တွင် လက်ဝါးဆစ်ခံရချိန်နှင့် သင်္ချိုင်းတွင်းဗလာဖြစ်သွားချိန်၌ အမျိုးသမီးများ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ဧဝံဂေလိလေးစောင်လုံးတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း၊ ဤအစောပိုင်းအဆင့်တွင် သူတို့ကို တပည့်အဖြစ် ဖော်ပြထားခြင်းမှာ လုကာဧဝံဂေလိတွင်သာ တစ်ခုတည်းတွေ့ရသည်။ ဤသည်မှာ ယေရှုသည် သူတို့အား ထိရောက်သော သက်သေခံများဖြစ်လာစေရန် သွန်သင်ပို့ချရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြသသည်။ ဤနေရာတွင် အမည်ဖော်ပြထားသော အမျိုးသမီးသုံးဦးအနက် နှစ်ဦးသည် လုကာ ၂၄:၁–၁၀ တွင် ယေရရှု၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ပထမဆုံး သက်သေခံသူများထဲတွင် ပြန်လည်ပေါ်ထွက်လာပြီး၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ပထမဆုံး ကြေညာသူများထဲတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ မဿလမာဂဒလေန နတ်ဆိုး ခုနစ်ကောင်လွတ်မြောက်ခဲ့ခြင်းက အဆိုးဆုံးအခြေအနေမျိုးပင်လျှင် မျှော်လင့်ချက်မဲ့သည်မဟုတ်ကြောင်း ပြသသည် (၁၁:၂၄–၂၆ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယောဝန္န (၈:၃) သည် ဟေရုဒ်၏ အိမ်ထောက်အမှု၏ ဇနီးဖြစ်သဖြင့် ယေရှု၏ ဧဝံဂေလိတရားသည် ဆင်းရဲသားများသာမက အထက်တန်းလူနှင့်လည်း ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း ပြသသည်။

The role of women at the crucifixion of Jesus and at the empty tomb is recorded by all four Gospels, but reference to them as disciples at this early stage is unique to Luke. This shows Jesus’s willingness to teach them in order for them to be effective witnesses. Two of the three women named here reappear in Luke among the first witnesses to Jesus’s resurrection and would be among the first to proclaim His resurrection (Luke 24:1–10). Mary Magdalene’s having been delivered from seven demons demonstrates that even worst-case scenarios are not hopeless (cf. 11:24–26). The fact that Joanna (8:3), Herod’s steward’s wife, provided support for Jesus shows that His gospel message reached the elite as well as the poor.

⁴များစွာသောလူအပေါင်းတို့သည် မြို့ရွာအရပ်ရပ်တို့မှ အထံတော်သို့လာ၍ စုဝေးလျက်ရှိကြသော အခါ၊ ဥပမာစကားအားဖြင့် မြွက်ဆိုတော်မူသည်မှာ၊
⁵မျိုးစေ့ကြဲသောသူသည် မျိုးစေ့ကိုကြဲခြင်းငှါထွက်သွား၏။ အစေ့ကို ကြဲသည်တွင် အချို့သော အစေ့ တို့သည် လမ်း၌ကျသဖြင့် ကျော်နင်းခြင်းကို ခံရ၍ မိုဃ်းကောင်းကင်ငှက်တို့သည် ကောက်စားကြ၏။
⁶အချို့သောအစေ့တို့သည် ကျောက်ပေါ်၌ ကျသဖြင့် အပင်ပေါက်သောအခါ မြေဩဇာမရှိသော ကြောင့် ညှိုးနွမ်းပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကြ၏။
⁷အချို့သောအပင်တို့သည် ဆူးပင်တို့တွင် ကျသဖြင့် ဆူးပင်တို့သည် အတူပေါက်၍ ညှဉ်းဆဲကြ၏။
⁸အချို့သောအစေ့တို့သည် ကောင်းသောမြေ၌ ကျသဖြင့် အပင်ပေါက်၍အဆပွါးများ၍ အသီးသီးကြ ၏ဟု မိန့်တော်မူပြီးမှ၊ ကြားစရာရှိသော သူမည်သည်ကား ကြားပါစေဟု ကြွေးကြော်တော်မူ၏။
⁹တပည့်တော်တို့ကလည်း၊ ထိုဥပမာ၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကား အဘယ်နည်းဟု မေးလျှောက်ကြလျှင်၊
¹⁰ကိုယ်တော်က၊ သင်တို့သည် ဘုရားသခင့်နိုင်ငံတော်၏ နက်နဲသောအရာတို့ကို သိရသောအခွင့်ရှိကြ ၏။ ကြွင်းသောသူတို့မူကား၊ မြင်လျက်ပင် အာရုံမပြုဘဲမြင်၍၊ ကြားလျက်ပင်အနက်ကို နားမလည်ဘဲ ကြားရ သည်တိုင်အောင် သူတို့အား ဥပမာအားဖြင့် ဟောရ၏။
¹¹ထိုဥပမာအနက်အဓိပ္ပါယ်ကား မျိုးစေ့သည် ဘုရားသခင်၏တရားစကားဖြစ်၏။
¹²လမ်း၌ရှိသောသူကား၊ တရားစကားကို ကြားသည်ရှိသော်၊ ယုံကြည်ခြင်း၊ ကယ်တင်ခြင်းသို့ မရောက် စေခြင်းငှါ၊ မာရ်နတ်သည် လာ၍ တရားစကားကို နှလုံးထဲမှနှုတ်ယူသောသူကိုဆိုလိုသတည်း။
¹³ကျောက်ပေါ်၌ရှိသောသူကား၊ တရားစကားကိုကြား၍ ဝမ်းမြောက်သောစိတ်နှင့် ခံယူသော်လည်း စိတ်နှလုံး၌အမြစ်မစွဲ၊ ခဏသာယုံကြည်သဖြင့် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းကို ခံရသောအခါ ဖောက်ပြန်သောသူကို ဆိုလိုသတည်း။
¹⁴ဆူးပင်တို့တွင် ရှိသောသူကား၊ တရားစကားကိုကြားသည်ရှိသော်၊ လောကီစိုးရိမ်းခြင်း၊ စည်းစိမ်ကြွယ်ဝ ခြင်း၊ ကာမဂုဏ်ခံစားခြင်းတို့သည် နှိပ်စက်၍ အသီးမသီးသောသူကိုဆိုလိုသတည်း။
¹⁵ကောင်းသောမြေ၌ရှိသောသူကား၊ ဖြောင့်မတ်စင်ကြယ်သော စိတ်နှလုံးနှင့် တရားစကားကိုကြားလျှင်၊ စွဲလမ်းသောအားဖြင့် မြဲမြံစွာအသီးသီးသော သူကိုဆိုလိုသတည်း။
¹⁶ဆီမီးထွန်းပြီးလျှင် အိုးမှောက်၍ ဖုံးထားလေ့မရှိ။ ခုတင်အောက်၌လည်း ထားလေ့မရှိ။ ဝင်သောသူ သည် အလင်းကိုမြင်စေခြင်းငှါ ဆီမီးခုံအပေါ်မှာ တင်ထားလေ့ရှိ၏။
¹⁷ဆိတ်ကွယ်ရာ၌ရှိသမျှတို့သည် ထင်ရှားလိမ့်မည်။ ဝှက်ထားလျက်ရှိသမျှတို့သည်လည်း ထင်ရှားစွာ ပွင့် လင်းလိမ့်မည်။

¹⁸ထိုကြောင့်သင်တို့သည် အဘယ်သို့ကြားနာရသည်ကို သတိပြုကြလော့။ အကြောင်းမူကား၊ အကြင် သူသည် ရတတ်၏၊ ထိုသူ့အားပေးဦးမည်။ အကြင်သူသည် ဆင်းရဲ၏၊ ထိုသူ၌ဥစ္စာရှိဟန်ဆောင်သမျှကိုပင် နှုတ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၈:၄–၁၈။ နိုင်ငံတော်၏ ဥပမာပုံဆောင်ချက်များ။ မဿဲနှင့် မာကုဧဝံဂေလိအရ ဤနိုင်ငံတော်၏ ဥပမာပုံဆောင်ချက်များကို ဂါလိလဲပင်လယ်ကမ်းစပ်တွင် ဟောကြားခဲ့သည် (မဿဲ ၁၃:၁–၂၃၊ မာကု ၄:၁–၂၅)။ လုကာကမူ မြို့ရွာများစွာမှ လူအများအပြား ယေရှုကိုကြည့်ရှုရန် လာကြသည်ကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။

8:4–18. Parables of the Kingdom. According to Matthew and Mark, these parables of the kingdom were told beside the Sea of Galilee (Matt. 13:1–23; Mark 4:1–25). Luke emphasizes the vast amount of people who came from many towns and cities to see Jesus.

ယေရှုသည် တမန်တော်ပုံဥပမာကို အလွန်အလေးအနက်ထား၍ နားထောင်လိုသူများ နားလည်ရန် အရေးတကြီး တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် နိဂုံးချုပ်တော်မူသည်။ ဤတိုက်တွန်းချက်သည် သုံးပါးတူဧဝံဂေလိအားလုံးတွင် တမန်တော်ပုံဥပမာ၏ နိဂုံးဖြစ်သည် (မဿဲ ၁၃:၉၊ မာကု ၄:၉ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤဥပမာပုံဆောင်ချက်များကို နောက်လိုက်အများအပြားက နားလည်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ဤအချက်က ဖော်ပြသည်။ ဤတိုက်တွန်းချက်ကို အခြားနေရာများတွင်လည်း တွေ့ရပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံ တဆယ့်နှစ်ပါးသောတပည့်တော်များကိုသာ ပြောခဲ့သည် (မဿဲ ၁၃:၄၃၊ မာကု ၄:၂၃)၊ တစ်ခါတစ်ရံမူ ဤနေရာကဲ့သို့ လူအများကြီးကို ပြောခဲ့သည် (လု ၁၄:၃၅၊ မဿဲ ၁၁:၁၅၊ မာကု ၇:၁၆၊ ဗျာ ၂:၇၊ ၁၁၊ ၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤတိုက်တွန်းချက်ဖြင့် ယေရှုသည် နားထောင်သူများကို သူ၏သွန်သင်ချက်များတွင် နက်နဲသော ဝိညာဉ်ရေးရာ အဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်ရန် ဖိတ်ခေါ်တော်မူသည်။ သို့သော် ဤနိုင်ငံတော်၏ ဧဝံဂေလိတရားကို အမှန်တကယ် နားလည်ခြင်းသည် ဉာဏ်အလျောက် အမှန်တရားကို လက်ခံရုံသက်သက်ထက် ကြီးမားသည်။ ဟေဗြဲလူမျိုးတို့၏ နားထောင်ခြင်းဆိုသည်မှာ နာခံခြင်းပါဝင်သည်ဟမြင်သည့် နားလည်မှုနှင့်အညီ၊ ယေရှုသည် နားထောင်သူများအား ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်၏ နိယာမများကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရန် နှလုံးသွင်းကတိသစ္စာပြုရန်လည်း တိုက်တွန်းနေခြင်းဖြစ်သည် (ကိုးကား အပိုဒ် ၁၂)။ ခရစ်တော်၏ နိုင်ငံတော်အကြောင်း တရားဟောချက်ကို နားထောင်ခဲ့သူများသည် သူ၏သွန်သင်ချက်အပေါ် မိမိတို့၏ တုံ့ပြန်မှုကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ရန် ယခု စိန်ခေါ်ခြင်းခံကြရသည်။

Jesus solemnly concluded the parable of the sower with an urgent call for people to understand. This call concludes the parable of the sower in all three Synoptic Gospels (cf. Matt. 13:9; Mark 4:9), suggesting that these parables were meant to be understood by a larger circle of followers. This call is found elsewhere too, sometimes being spoken just to the Twelve (Matt. 13:43; Mark 4:23), while at other times, as here, extending to the larger multitude (Luke 14:35; Matt. 11:15; Mark 7:16; cf. Rev. 2:7, 11, 17). Through this call, Jesus invited His listeners to understand the deeper spiritual meaning in His teachings. But truly understanding this gospel of the kingdom involves more than a mere intellectual acceptance of the truth. In harmony with the Hebrew understanding that hearing includes the idea of obedience, Jesus was also calling for a personal heart commitment from His listeners (cf. v. 12) to put the principles of God’s kingdom into practice. Those who had heard Christ’s sermon on the kingdom of God were now challenged to reflect on their own response to His teaching.

တပည့်တော်များအား ပေးထားသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ၊ ဤပထမဆုံး ဥပမာပုံဆောင်ချက်က တူညီသော မျိုးစေ့ (ဘုရားသခင်၏နှုတ်မြွက်စကား၊ အပိုဒ် ၁၁) ကို ကြဲချသော်လည်း၊ မြေအမျိုးအစား (ဆိုလိုသည်မှာ နှုတ်မြွက်စကားကို လက်ခံနိုင်စွမ်းနှင့် နားထောင်ခဲ့သည်ကို လိုက်နာလုပ်ဆောင်လိုစိတ်) ပေါ်မူတည်၍ ရလဒ်များ ကွဲပြားနိုင်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ယေရှု၏သွန်သင်ချက်များကို လက်ခံခြင်းကို ဘုရားသခင်၏နှုတ်မြွက်စကားကို လက်ခံခြင်းနှင့် တထပ်တည်းတူညီသည်။ ယေရှု၏သွန်သင်ချက်များသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ရှိပြီးသား အမှန်တရားများကို ရှင်းလင်းဖွင့်ဆိုပြီး ပိုမိုကြီးကျယ်ခမ်းနားစေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်ပါက အံ့သြစရာမဟုတ်ပေ။ ကံမကောင်းစွာဖြင့်၊ ဤဥပမာတွင် အချို့သူများသည် ယုံကြည်၍ ကယ်တင်ခြင်းရရှိရန် ငြင်းပယ်ကြသည် (အပိုဒ် ၁၂)။ အချို့သည် ဧဝံဂေလိတရားကို ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံကြသော်လည်း၊ စုံစမ်းနှောင့်ယှက်ခြင်းများ ရောက်လာသောအခါ၊ သူတို့ယုံကြည်ချက်နှင့်အညီ တုံ့ပြန်မည့်အစား ချော်လဲကျရှုံးကြသည် (အပိုဒ် ၁၃)။ တတိယအုပ်စုသည် သူတို့ယုံကြည်ချက်အတိုင်း အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ လုပ်ဆောင်နိုင်သော်လည်း၊ လောကီစိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာ၊ ဘဝပျော်ရွှင်မှုများကို ကြီးထွားခွင့်ပြုထားသဖြင့်၊ ဆူးပင်များကဲ့သို့ ဝိညာဉ်ရေးဘဝကို နှိပ်စစ်ပြီး နှလုံးသားကို သိမ်းပိုက်ကာ ရင့်ကျက်ခြင်းသို့ မရောက်ကြတော့ပေ (အပိုဒ် ၁၄)။ အခြားစကားဖြင့်ဆိုရလျှင် နိုင်ငံတော်၏ နိယာမများထက် လောကီအရာများက သူတို့ဘဝကို ထိန်းချုပ်သည် (မဿဲ ၆:၃၃ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

According to the interpretation given to the disciples, this first parable explains that sowing the same seed (the word of God; v. 11) may have different outcomes depending on the condition of the soil (i.e., the hearers’ receptivity to the word and their willingness to act on what they hear). The acceptance of Jesus’s teachings is equated with acceptance of God’s word—not too surprising if we consider them as an elaboration on and magnification of truths already latent in the OT. Unfortunately, in the parable some hearers refuse to believe and be saved (v. 12). Others joyfully accept the gospel and “believe for a while,” but when tests and temptations come, rather than responding in harmony with their belief, they fall away (v. 13). A third group may act on their beliefs to some extent, but the cares, worries, riches, and pleasures of life are left to grow and, like thorny weeds, strangle their spiritual life and take over their hearts, and so they do not reach maturity (v. 14). In other words, worldly considerations rather than the principles of the kingdom control their life (cf. Matt. 6:33).

ကောင်းသောမြေသည် ရိုးသားဖြောင့်မတ်ပြီး ကောင်းမြတ်သော နှလုံးနှင့် ဘုရားသခင်၏နှုတ်မြွက်စကားကို နားထောင်သူများကို ကိုယ်စားပြုသည်။ သူတို့သည် ကတေချော (katechō) ဆိုသည်မှာ “ဆုပ်ကိုင်ထားခြင်း၊ တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ကိုင်စွဲခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည် (လု ၈:၁၅၊ ၁ကော ၁၁:၂၊ ၁၅:၂၊ ဟေဗြ ၁၀:၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်မြွက်စကားကို ခိုင်ခံ့စွာ ယုံကြည်သူများသည် ထိုနှုတ်မြွက်စကားကို လိုက်နာကျင့်သုံးပြီး အသီးသီးကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ခရစ်တော်၏ တရားဟောချက်တွင် ဖော်ပြထားသော နိုင်ငံတော်၏ ဂုဏ်သတ္တိများ (လု ၆:၂၀–၄၅၊ မဿဲ ၇:၂၀၊ ဂလာ ၅:၂၂–၂၅ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ) သည် သူတို့ဘဝတွင် ထင်ရှားစွာ ပေါ်လွင်လာသည်။ ဤမြေလေးမျိုးသည် ကွဲပြားသော တုံ့ပြန်မှုများကို ကိုယ်စားပြုသော်လည်း၊ အချို့သည် သဘာဝအလျောက် ပိုမိုလက်ခံနိုင်သည်ဟု မဆိုလိုပေ။ ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်တော်သည် နှလုံးသားတိုင်းသို့ သတင်းစကားကို ပို့ဆောင်ပေးသည်။ နှုတ်မြွက်စကားကို ယုံကြည်၍ ဝိညာဉ်တော်၏ အမှုတော်ကို ဆက်လက်ခွင့်ပြုခြင်းဖြင့် နားထောင်သူသည် ပြောင်းလဲခြင်းခံရနိုင်သည် (ယော ၃:၅–၈)။ သို့သော် ဤဥပမာအတိုင်း၊ လူတို့၏ နှလုံးမြေသည် အလွန်မာကျောသွားနိုင်သဖြင့် မမြင်နိုင်၊ မနားလည်နိုင်ကြတော့ပေ (လု ၈:၁၀၊ ယေဇကျေ ၁၂:၂ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

The good ground or soil symbolizes those who listen to God’s word with an honest and good heart and katechō—“keep,” “hold on,” “retain” (Luke 8:15; cf. its use in 1 Cor. 11:2; 15:2; Heb. 10:23). Those who firmly believe God’s word will also practice it and bear fruit, that is, the kingdom qualities described in Christ’s sermon (Luke 6:20–45; cf. Matt. 7:20; Gal. 5:22–25) will be seen in their lives. Although these four types of ground represent different responses, it is not as if some are naturally more receptive than others. The Spirit of God brings the message home to each heart. The hearer may be transformed by believing the word and allowing the Spirit’s work to continue (John 3:5–8); however, as the parable indicates, the soil of people’s hearts may become so hardened that they neither see nor understand (Luke 8:10; cf. Ezek. 12:2).

ဓမ္မဟောင်းကိုးကားချက် (ဟေရှာယ ၆:၉–၁၀) သည် ဟေရှာယ၏ ပရောဖက်ပြုချက်ကို နားထောင်ရန် ဇွတ်အတင်း ငြင်းဆန်သူများအပေါ် သက်ရောက်မှုကို ဆိုလိုသည်။ နှုတ်မြွက်စကားကို နှလုံးသားထဲသို့ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း လက်ခံရန် စဉ်ဆက်မပြတ် ငြင်းဆန်သူများသည် ရှေးယုဒလူမျိုးကဲ့သို့ စိတ်ရှည်စွာ ခံနိုင်ရည်မရှိကြတော့ပေ (လု ၈:၁၅ တွင် ဖော်ပြထားသူများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်)။ အသီးသီးသော ဘဝသည် လူတိုင်းမြင်နိုင်ရန် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ထားရှိရမည့် မီးခွက်နှင့်တူသည် (အပိုဒ် ၁၆)။ လျှို့ဝှက်ထားသမျှ အရာအားလုံသည် တရားစီရင်ချိန်တွင် ထင်ရှားလာမည် (အပိုဒ် ၁၇၊ ဒေသနာ ၁၂:၁၃–၁၄)။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် နားထောင်ရုံသာမက မည်သို့နားထောင်သည်ကိုပါ ဂရုတစိုက် အကဲဖြတ်ရမည်။ မှတ်သားဖွယ် နှုတ်မြွက်စကားကို လက်ခံပုံရသူများသည်ပင်လျှင် ထိုအရာကို လုယူခံရတတ်သည် (လု ၈:၁၈)။

The OT quotation (from Is. 6:9–10) refers to the effect that Isaiah’s prophetic proclamation would have on people who obstinately refuse to listen. Those who persistently refuse to receive the word deeply into their hearts and lives will, like ancient Israel, fail to patiently endure (unlike those described in Luke 8:15). Such a fruit-bearing life is like a lamp that should be displayed openly for all to see (v. 16), for everything concealed or secret will be manifested in the judgment (v. 17; Eccl. 12:13–14). That is why we must carefully evaluate not only what we listen to but how we listen; otherwise, those who seem to have received the word may find even that taken away (Luke 8:18).

¹⁹ထိုအခါ မယ်တော်နှင့် ညီတော်တို့သည် လာ၍ စည်းဝေးသောသူများသောကြောင့်၊ ကိုယ်တော်ရင်းသို့ မချဉ်းကပ်နိုင်ဘဲနေကြ၏။

²⁰လူအချို့ကလည်း၊ မယ်တော်နှင့် ညီတော်တို့သည် ကိုယ်တော်ကိုတွေ့လို၍ ပြင်မှာရပ်နေကြပါ၏ဟု လျှောက်လျှင်၊
²¹ကိုယ်တော်က၊ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တရားတော်ကိုကြား၍ နားထောင်သောသူတို့သည် ငါ့အမိ၊ ငါ့ညီဖြစ်သတည်းဟု မိန့်တော်မူ၏။

၈:၁၉–၂၁။ ယေရှု၏ ဆွေမျိုးများ လာကြံ့။ တရားဟောချက်နှင့် ဤနိုင်ငံတော်၏ ဥပမာများကို နောက်ထပ် သရုပ်ဖော်ရန်၊ လုကာသည် ယေရှု၏ မိခင်နှင့် ညီအစ်ကိုများ လူအများကြောင့် မရောက်နိုင်ဘဲ လာခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်ကို ထည့်သွင်းထားသည်။ ယေရှုသည် ငယ်ရွယ်စဉ် ဗိမာန်တော်တွင် ပြောခဲ့သည်နှင့် မတိမ်းမယိမ်း (လု ၂:၄၉)၊ ဝိညာဉ်ရေးဆွေမျိုးပေါက်ဖော်ကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆွေမျိုးထက် ဦးစားပေးတော်မူသည်။ သူ၏ စစ်မှန်သော မိသားစုမှာ ဘုရားသခင်၏နှုတ်မြွက်စကားကို နားထောင်၍ လိုက်နာကျင့်သုံးသူများဖြစ်သည် (ဂရိဘာသာတွင် လက်ရှိအချိန်ကာလကို သုံးထားသည်)။

8:19–21. Jesus’s Relatives Come to Him. As a further illustration of both the sermon and these parables of the kingdom, Luke includes here the incident of Jesus’s mother and brothers coming and being unable to see Him because of the crowd (see “The Brothers of Jesus,” p. 1252). Not unlike His response in the temple as a boy (Luke 2:49), Jesus prioritizes the spiritual relationship over the physical. His true family are His followers, who, as the present tense in Greek indicates, are hearing the word of God and doing it.

²²တနေ့သ၌ ယေရှုသည် တပည့်တော်တို့နှင့်အတူ လှေထဲသို့ဝင်၍၊ အိုင်တဘက်သို့ကူးကြကုန်အံ့ဟု မိန့်တော်မူပြီးလျှင် လွှင့်သွားကြ၏။

²³အိုင်ကိုကူးသောအခါ ယေရှုသည် ကျိန်းစက်တော်မူ၏။ အိုင်၌မိုဃ်းသက်မုန်တိုင်းဖြစ်၍၊ လှေသည် ရေနှင့်ပြည့်သောကြောင့် ဘေးရောက်လု၏။
²⁴တပည့်တော်တို့သည် ချဉ်းကပ်၍ ကိုယ်တော်ကိုနှိုးပြီးလျှင်၊ သခင်၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် ပျက်စီး ခြင်းသို့ ရောက်ပါ၏ဟုလျှောက်ကြသော်၊ ကိုယ်တော်သည် ထ၍ လေနှင့်လှိုင်းတံပိုးကို ဆုံးမတော်မူသဖြင့်၊ လေနှင့် လှိုင်းတံပိုးသည် ငြိမ်း၍သာယာလေ၏။
²⁵ကိုယ်တော်ကလည်း၊ သင်တို့ယုံကြည်ခြင်း စိတ်သည် အဘယ်မှာရှိသနည်းဟု မေးတော်မူလျှင်၊ သူတို့ သည် ကြောက်ရွံ့အံ့ဩ၍၊ ဤသူကား အဘယ်သို့သောသူနည်း။ လေနှင့် ရေကိုပင်မှာထားတော်မူ၍၊ သူတို့ သည် နားထောင်ပါသည်တကားဟု အချင်းချင်းပြောဆိုကြ၏။

၈:၂၂–၂၅။ ယေရှု မုန်တိုင်းကို ငြိမ်သက်စေတော်မူခြင်း။ မာကု ၄:၃၅ အရ ဤဖြစ်ရပ်သည် ညနေခင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဂါလိလဲပင်လယ်တွင် ပြင်းထန်သော မုန်တိုင်းများ ရုတ်တရက် တိုက်ခတ်လေ့ရှိပြီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်တောင်များမှ အေးသောလေများ ဆင်းသက်လာတတ်သဖြင့် ရေလှိုင်းအမြင့် ခုနစ်ပေခန့် (၂ မီတာ) ထိ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤအတွေ့အကြုံရှိသော ငါးဖမ်းသမားများ သေမင်းတရားကို ကြောက်ရွံ့ရခြင်းမှာ နားလည်နိုင်သည်။ သင်္ဘောထဲသို့ ရေများ လျှံတက်နေသော်လည်း ယေရှုသည် အိပ်ပျော်နေဆဲဖြစ်ခြင်းက အံ့သြစရာဖြစ်သည်။ သို့သော် လူတစ်ဆယ့်သုံးယောက်ကို လိုက်ပါဆန့်ရန် သင်္ဘောသည် အတော်လေး ကြီးမားရမည်ဖြစ်ပြီး၊ လုကာ၏ စကားလုံးများအရ လှေကားမဟုတ်ဘဲ ရွက်လှေဖြစ်သည်ဟု အကြံပြုထားသည် (လု ၈:၂၃၊ ၂၆)။ တပည့်တော်များသည် “ဆရာ၊ ဆရာ” ဟု နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် အော်ဟစ်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၂၄)။ ဤအမည်ကို လုကာဧဝံဂေလိတွင်သာ တွေ့ရပြီး ယေရှု၏ အခွင့်အာဏာကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။ ထိုအခွင့်အာဏာကို လေနှင့် လှိုင်းများကို ဆူးမတ်တော်မူရာ၌ အားလုံးငြိမ်သက်သွားခြင်းဖြင့် ထင်ရှားစွာ ပြသတော်မူသည် (အပိုဒ် ၂၄)။ မုန်တိုင်းထက် ယေရှုအတွက် ပိုမိုစိုးရိမ်စရာမှာ တပည့်တော်များ၏ ကြောက်ရွံ့ခြင်းဖြစ်သည်။ “သင်တို့ယုံကြည်ခြင်းသည် အဘယ်မှာရှိသနည်း” (အပိုဒ် ၂၅)။ သူတို့၏ သင်္ဘောသဖြစ်မှုထက် ယုံကြည်ခြင်းက အရေးကြီးသော အရာဖြစ်သည်။ သဘာဝကိုပင် နာခံသော ဤသူသည် မည်သူနည်းဟု အံ့သြစွာ မေးခွန်းထုတ်ရင်း၊ သူတို့သည် လူ့အားနည်းချက်နှင့် နောက်စိန်ခေါ်မှုအတွက် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်လိုအပ်ကြောင်း ဆင်ခြင်သင့်သည်။

8:22–25. Jesus Calms the Storm. Mark 4:35 places this event in the evening, when such a violent storm, not uncommon on the Sea of Galilee, is more likely. Cold winds descending from the surrounding mountains can suddenly generate waves up to seven feet (2 m) high, and so the fear of these experienced fishermen that they might perish in the storm is understandable. The surprise is that Jesus could remain asleep even though water was overwhelming the boat. Nevertheless, to hold all thirteen men, the boat would have to have been fairly large and, indeed, Luke’s wording suggests a sailboat rather than a rowboat (Luke 8:23, 26; regarding a first-century boat, see “Archaeology and the Bible,” p. 90). Emphatically, the disciples cried out to Jesus twice, “Master, Master” (v. 24). This title, found only in Luke, underscores Jesus’s authority, which is vividly displayed in His rebuking of the wind and waves so that all was calm (v. 24). More troubling to Jesus than the storm was His disciples’ terror. “Where is your faith?” (v. 25). This, rather than their seamanship, was the vital ingredient. As they asked in wonderment who Jesus is that even nature obeys Him, they also may have profitably pondered their own human weakness and need of divine power essential for their next challenge.

²⁶ဂါလိလဲပြည်နှင့် အိုင်တဘက်ဖြစ်သော ဂါဒရပြည်သို့ ရောက်ကြ၍၊
²⁷ယေရှုသည် ကုန်းပေါ်သို့ တက်တော်မူလျှင်၊ ကာလတာရှည်စွာ နတ်ဆိုးစွဲသဖြင့် အဝတ်ကိုမဝတ်၊ အိမ်၌မနေ၊ သင်္ချိုင်းတစပြင်၌နေတတ်သော ဂါဒရပြည်သားတယောက်သည် ကိုယ်တော်ကို ခရီးဦးကြို ပြု လေ၏။
²⁸ကိုယ်တော်ကိုမြင်လျှင် ပြပ်ဝပ်၍၊ အမြင့်ဆုံးသောဘုရားသခင်၏ သားတော်ယေရှု၊ ကိုယ်တော်သည် အကျွန်ုပ်နှင့်အဘယ်သို့ ဆိုင်သနည်း။ အကျွန်ုပ်ကို ညှဉ်းဆဲတော်မမူမည်အကြောင်း အကျွန်ုပ်တောင်းပန်ပါ သည်ဟု ကြီးသောအသံနှင့်အော်ဟစ်၍ လျှောက်လေ၏။
²⁹လျှောက်သည်အကြောင်းကား၊ နတ်ဆိုးသည် ထိုလူကိုအဖန်များစွာဘမ်းဆီးလှပြီ။ ခြေချင်းသံကြိုးနှင့် အကျဉ်းထားသော်လည်း ခြေချင်းသံကြိုးကို ဆွဲဖြတ်၍ နတ်ဆိုးသည်တောအရပ်သို့ နှင်မြဲရှိကြောင်းကို ကိုယ် တော်သည်ထောက်၍၊ ညစ်ညူးသောနတ်၊ ထိုလူမှ ထွက်သွားလော့ဟု မိန့်တော်မူခဲ့ပြီ။
³⁰ယေရှုကလည်း၊ သင်သည် အဘယ်အမည်ရှိ သနည်းဟုမေးတော်မူလျှင်၊ ထိုလူကို နတ်ဆိုးအများ စွဲ သောကြောင့် အကျွန်ုပ်အမည်ကား လေဂေါင်ဖြစ်ပါသည်ဟု လျှောက်ပြီးမှ၊
³¹အနက်ဆုံးသော အရပ်သို့သွားစေခြင်းငှါ မနှင်ပါမည်အကြောင်း တောင်းပန်လေ၏။
³²ထိုအရပ်၌ တောင်ပေါ်မှာ များစွာသောဝက်အစုသည် ကျက်စားလျက်ရှိ၏။ ထိုဝက်ထဲသို့ ဝင်ရပါမည် အကြောင်း အခွင့်ပေးတော်မူပါဟု နတ်ဆိုးတို့သည် တောင်းပန်ပြန်လျှင် အခွင့်ပေးတော်မူ၏။
³³နတ်ဆိုးတို့သည် လူမှထွက်၍ ဝက်ထဲသို့ဝင်သဖြင့်၊ ဝက်အစုသည် အိုင်ကမ်းစောက်ကို တဟုန်တည်း ပြေးဆင်း၍ အသက်ဆုံးကြ၏။
³⁴ဝက်ကျောင်းသောသူတို့သည် ထိုအခြင်းအရာကို မြင်လျှင်ပြေး၍ မြို့ရွာတို့၌ သိတင်းကြားပြော ကြသော်၊
³⁵လူများတို့သည် ထိုအမှုအရာကို ကြည့်ရှုအံ့သောငှါ ထွက်လာကြ၏။ အထံတော်သို့ ရောက်သော အခါ နတ်ဆိုးထွက်သွားသောသူသည် အဝတ်ကိုဝတ်၍ ပကတိစိတ်နှင့်ယေရု၏ ခြေတော်ရင်း၌ ထိုင်နေသည် ကို မြင်လျှင်၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းသို့ ရောက်ကြ၏။
³⁶နတ်ဆိုးစွဲသောသူသည် အဘယ်သို့သောအားဖြင့် ကျန်းမာပကတိရှိသည်ကို သိမြင်သောသူတို့သည် နောက်လာသောသူတို့အား ပြန်ကြားပြီးမှ၊
³⁷ဂါဒရပြည်သူပြည်သား အပေါင်းတို့သည် အလွန်ကြောက်လန့်သောစိတ်စွဲ၍၊ မိမိတို့ပြည်က ထွက်သွား တော်မူမည်အကြောင်း တောင်းပန်ကြလျှင်၊ ကိုယ်တော်သည် လှေထဲသို့ ဝင်၍ပြန်တော်မူ၏။
³⁸နတ်ဆိုးထွက်သွားသောသူသည် ကိုယ်တော်နှင့် အတူရှိပါမည်အကြောင်း တောင်းပန်လျှင်၊

³⁹ယေရှုက၊ သင်သည်ကိုယ်အိမ်သို့ပြန်သွားလော့။ ဘုရားသခင်သည် သင်၌အဘယ်မျှလောက် ကျေးဇူး ပြုတော်မူသည်ကို ကြားပြောလော့ဟူ၍ လွှတ်လိုက်တော်မူလျှင်၊ ထိုသူသည်သွား၍ ယေရှုသည် အဘယ်မျှ လောက် ကျေးဇူးပြုတော်မူသည်ကို တမြို့လုံးတွင် အနှံ့အပြားသိတင်းကြားပြောလေ၏။

၈:၂၆–၃၉။ ဂါဒါရာနှင့် နတ်ဆိုးစွဲသူကို ကုသခြင်း။ ပင်လယ်မုန်တိုင်းကို ရင်ဆိုင်ပြီးနောက်၊ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ကမ်းသို့ရောက်သောအခါ နတ်ဆိုးစွဲသူတစ်ဦးကို ရင်ဆိုင်ရသည်။ သုံးပါးတူဧဝံဂေလိအားလုံးတွင် တည်နေရာကို တိကျစွာ မဖော်ပြထားပါ။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ၊ ဤဖြစ်ရပ်များသည် ပင်လယ်အနီးတဝိုက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အလားအလာရှိဆုံးနှင့် ထင်ရှားမှုနည်းသော တည်နေရာမှာ အစောပိုင်းမူကွဲများတွင် တွေ့ရသော ဂေရဂေသ (Gergesa) ဖြစ်ပြီး၊ အရှေ့ဘက်ကမ်းစပ်သို့ တောင်များ စိုက်ကျရောက်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ဤဇာတ်လမ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ဂူသင်္ချိုင်းများအနီးတွင် လူနေထိုင်သည့် အထောက်အထားများ ရှိသည်။ ဤသည်မှာ နတ်ဆိုးစွဲသူ သင်္ချိုင်းဂူများတွင် နေထိုင်သည်ဆိုသော ဖော်ပြချက်နှင့် ကိုက်ညီသည်။ ထိုနေရာသည် ထာဝရညစ်ညမ်းသော နေရာဖြစ်သည်။

8:26–39. Healing of the Demoniac of Gadara. Having faced the raging sea, Jesus and the disciples, on reaching land, were now confronted by a raging demoniac. All three Synoptic Gospels offer only an approximate location. In any case, the events described happened in the vicinity of the lake (Matt. 8:28; Mark 5:1). The most likely but less notable location, which appears in some early and important manuscripts, Gergesa, is also the only point at which the hills descend steeply to the eastern shore. Nearby the place commonly identified as the location for this story are cavern tombs (the type used for burial) with some evidence of occupation. This fits the description of the demoniac living in the tombs, a place of perpetual ritual impurity.

ထိုလူသည် အကြမ်းဖက်ပြီး အဝတ်မပါဘဲ၊ ယေရှု၏ ခြေတော်ရင်းတွင် ပြုတ်တက်ကျလျက် နာခံသူတစ်ဦးလိုပင် ပြုမူသော်လည်း၊ နတ်ဆိုးအသံဖြင့် ပြောဆိုခဲ့သည်။ နတ်ဆိုးများထံမှ စစ်မှန်သော ဝန်ခံချက်သည် ယုံကြည်မှုပြဿနာကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ကပေါနံဗိမာန်တိုက်တွင် နတ်ဆိုးစကားထက်၊ ဤလူသည် ယေရှုကို ပိုမိုလေးစားမှုနှင့် နာခံမှုပြခဲ့သည် (လု ၈:၂၈၊ ၄:၃၄ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ လူ၏ လေးစားဖွယ် ချဉ်းကပ်ပုံနှင့် ဦးညွတ်ဟန်ကို တိတ်ဆိတ်သော ကယ်တင်ခြင်းတောင်းခံမှုအဖြစ် ခံယူ၍ ယေရှုသည် နတ်ဆိုးကို ထွက်ခွာရန် အမိန့်ပေးတော်မူသည်။ သို့သော် နတ်ဆိုးက ခံယူခဲ့သည်။ မူလက လူတစ်ဦးတည်းသာ နတ်ဆိုးစွဲသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း (၈:၂၈–၂၉)၊ နတ်ဆိုးများစွာ စွဲကပ်နေကြောင်း ထင်ရှားလာသည်။ ယေရှုသည် နတ်ဆိုး၏ အမည်ကို မေးတော်မူရာ “လေဂိယုန်” (ရိုမတပ်မကြီးတစ်ခုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသည်၊ တပ်သား လေးထောင်မှ ခြောက်ထောင်အထိ ပါဝင်သည်) ဟု ဖြေသည်။ ကျမ်းစာကို ဂရုတစိုက်ဖတ်ပါက နတ်ဆိုးများသည် ကောင်းကင်တမန်များထဲမှ ကျရှုံးခဲ့သော တမန်များဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ နတ်ဆိုးများသည် အဝီစိအောက်ဘုံသို့ အချိန်မတန်မီ မပို့ဆောင်ရန် ဝက်အုပ်ထဲသို့ ဝင်ခွင့်ပေးရန် တောင်းပန်ကြသည် (ဝက်ဦးရေ နှစ်ထောင်ခန့်၊ မာကု ၅:၁၃)။ ယေရရှုသည် ခွင့်ပြုတော်မူပြီး နတ်ဆိုးများကို ဝက်များထဲသို့ ဝင်စေတော်မူသည်။ ဝက်များသည် တောင်စောင်းမှ ပြေးဆင်းပြီး ပင်လယ်ထဲ နစ်သေကြသည် (လု ၈:၃၃)။

The man, violent and wearing no clothes, acted like a suppliant by falling at Jesus’s feet, but he spoke with a demonic voice (cf. Luke 4:34, 41). As already observed, a true confession coming from demons poses a serious credibility problem (see commentary on Luke 4:31–37). Compared with the demonic speech in the Capernaum synagogue, this man showed more respect and deference to Jesus as he begged Him to leave him alone (Luke 8:28; cf. 4:34). Discerning the man’s respectful approach and gesture of obeisance as an unspoken cry for help, Jesus commanded the spirit to come out, but surprisingly it resisted Him. The reason may be that although the text initially suggests that the man was possessed by only one demon (8:28–29), and Jesus commanded only a single unclean spirit to come out (v. 29; cf. the singular form in Mark 5:8), he was possessed by many more. Jesus asked the demon its name (v. 30), and it became evident that the man was possessed by an army of demons named “Legion” (analogous to the largest Roman military unit consisting of four to six thousand troops). A careful reading of Scripture reveals that demons, which are also called unclean, impure, or evil spirits (Luke 4:33, 36; 6:18; 7:21; 8:2), are actually fallen angels (cf. Rev. 12:7–9; “ministering spirits” of Heb. 1:14 refers to angels that have not fallen). The demons’ fear of torment anticipates God’s future judgment and the fiery punishment prepared for the devil and his angels (Matt. 25:41; Jude 6) in the abyss (Luke 8:31)—a term that generally refers to the realm of the dead (Rom. 10:7; cf. Ps. 71:20). When used in connection with the final judgment, it refers more specifically to the corpse-covered earth that constitutes Satan’s prison during the Millennium (Rev. 20:1; cf. Gen. 1:2; Jer. 4:23–26). Rather than being sent to this prison prematurely (Matt. 8:29), the demons begged Jesus to send them into a herd of swine (numbering about two thousand; Mark 5:13). In permitting them, this time Jesus used a plural form of command—hypagete—“Go” (Matt. 8:32). The demons left the man and entered the swine, which violently rushed down the hill and drowned in the lake (Luke 8:33).

ဝက်ထိန်းသူများသည် မြို့သူမြို့သားများအား ထိုလူ မည်သို့ ကယ်တင်ခြင်းရရှိသည် (တစ်ခါတစ်ရံ “ပျောက်ကင်းသည်” ဟု ဘာသာပြန်သည်) ကို ပြောပြခဲ့ကြသည်။ လုကာတွင် ရောဂါကုသခြင်းနှင့် နတ်ဆိုးလွတ်ခြင်း ထပ်နေပြီး၊ ယေရှုလာရောက်ရသည့် ကယ်တင်ခြင်းအမှုကို ညွှန်ပြသည်။ မြို့သူမြို့သားများ ကြောက်ရွံ့၍ ယေရှုထွက်ခွာရန် တောင်းဆိုရခြင်း၏ အကြောင်းကို မဖော်ပြထားသော်လည်း၊ ဝက်အုပ်ဆုံးရှုံးမှုကြီးမားခြင်းနှင့် လူ၏ စိတ်ပြန်ကောင်းလာခြင်းတွင် အထက်လွန်တန်ခိုးပေါ်ထွက်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ သူတို့၏ အယူသည်းမှုများ လှုံ့ဆော်ခံရပြီး နောက်ထပ် ဘေးဒုက္ခများ ရောက်လာမည်ဟု စိုးရိမ်၍ ယေရှုကို ထွက်ခွာရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည် (၈:၃၇)။ ထိုလူသည် ယေရှုနှင့်အတူ လိုက်ပါလိုသော်လည်း၊ အိမ်ပြန်၍ ဘုရားသခင်သည် သူ့အတွက် မည်မျှကြီးမားစွာ ပြုတော်မူသည်ကို ကြေညာရန် အမိန့်ပေးခံရသည် (အပိုဒ် ၃၉)။ ဤနေရာတွင် သုံးထားသော ရှားပါးသော ဂရိစကားလုံး (ဒီအေဂေအိုမိုင်) သည် အသေးစိတ် အပြည့်အစုံ ဖော်ပြခြင်းကို ဆိုလိုပြီး၊ လုကာသည် မိမိ၏ ဘာသာရေးအတွေ့အကြုံကို မျှဝေရာတွင် သုံးသည်။ ထိုလူသည် ဒေသတစ်ခုလုံးတွင် ထိုအကြောင်းကို ကြေညာခဲ့သည်။

Those tending the pigs recounted to the townspeople how the man had been esōthē—“saved” (sometimes translated as “healed”; see commentary on Luke 7:36–50). There is overlap in Luke between the healing of disease and the expelling of demons; both point to the work of salvation that Jesus came to accomplish (cf. John 6:37). The reason for the fear that prompted the residents’ request that Jesus leave is not given, but it likely was due to the enormous loss incurred through the herd of swine being drowned as well as the clear and frightening manifestation of supernatural power in the man’s restoration to his right mind. Perhaps their superstitions had been aroused, causing them to worry that more calamities might come, and so they asked Jesus to leave (Luke 8:37). Despite the desire of the man to accompany Jesus and His disciples, he was told to return home. His work was to stay there, where he would tell everyone how much God had done for him (v. 39). The relatively rare Greek word translated “tell” or “proclaim” means to describe in detail, to give a complete account, and it is employed by Luke in reference to sharing one’s own religious experience (Luke 9:10; Acts 9:27; 12:17; cf. the noun form in Luke 1:1). Here the man shared it with people throughout the whole region.

⁴⁰ယေရှုသည် ပြန်တော်မူလျှင်၊ လူအစုအဝေးအပေါင်းတို့သည် ကိုယ်တော်ကိုမြော်လင့်လျက် နေကြ သောကြောင့် ဝမ်းမြောက်စွာလက်ခံကြ၏။
⁴¹ထိုအခါယာဣရု အမည်ရှိသောတရားစရပ်မှူးသည် လာ၍ ယေရှု၏ခြေတော်ရင်း၌ ပြပ်ဝပ်လျက်၊
⁴²တဆယ်နှစ်နှစ်အရွယ်ရှိသော မိမိ၌တယောက်တည်းသောသမီးသည် သေဆဲရှိသောကြောင့်၊ မိမိ အိမ်သို့ ကြွတော်မူမည်အကြောင်း ကိုယ်တော်ကိုတောင်းပန်၍ ကြွတော်မူစဉ်တွင် လူအစုအဝေးတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ထိခိုက်တိုက်မိကြ၏။
⁴³ထိုအခါ တဆယ်နှစ်နှစ်ပတ်လုံး သွေးသွန်အနာစွဲသောကြောင့်၊ ဥစ္စာရှိသမျှကို ဆေးသမားတို့အား ပေး၍ ကုန်သော်လည်း၊ အဘယ်ဆေးသမားလက်၌မျှ ချမ်းသာမရနိုင်သော မိန်းမတယောက်သည်၊
⁴⁴နောင်တော်သို့ ချဉ်းကပ်၍ အဝတ်တော်၏ ပန်းပွားကိုတို့သဖြင့်၊ ထိုခဏခြင်းတွင် သွေးသွန်အနာ ပျောက်လေ၏။
⁴⁵ယေရှုကလည်း၊ ငါ့ကို အဘယ်သူတို့သနည်းဟု မေးတော်မူလျှင်၊ လူအပေါင်းတို့သည် ငြင်းလတ်သော်၊ ပေတရုမှစ၍ သူ၏အပေါင်းအဘော်တို့က၊ သခင်၊ လူအစုအဝေးတို့သည် ကိုယ်တော်အား ထိခိုက်တိုက်မိကြ သည်ဖြစ်၍၊ ငါ့ကိုအဘယ်သူတို့သနည်းဟု မေးတော်မူပါသည်တကားဟု လျှောက်လေ၏။
⁴⁶ယေရှုကလည်း၊ တစုံတယောက်သောသူသည် ငါ့ကိုတို့လေပြီ။ ငါ့ကိုယ်မှတန်ခိုးထွက်သည်ကို ငါသိ၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁴⁷ထိုမိန်းမသည် မိမိပုန်းရှောင်၍ မနေနိုင်သည်ကိုသိလျှင် တုန်လှုပ်လျက်လာ၍၊ အဘယ်အကြောင်း ကြောင့် တို့သည်ကို၎င်း၊ ချက်ခြင်းချမ်းသာရသည်ကို၎င်း၊ လူအပေါင်းတို့ရှေ့မှာ ပြပ်ဝပ်လျက် ကြားလျှောက် လေ၏။
⁴⁸ကိုယ်တော်ကလည်း၊ ငါ့သမီး၊ မစိုးရိမ်နှင့်။ သင်၏ယုံကြည်ခြင်းသည် သင့်အနာကို ငြိမ်းစေပြီး။ ငြိမ်ဝပ် စွာသွားလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁴⁹ထိုသို့ မိန့်တော်မူစဉ်တွင် တရားစရပ်မှူးအိမ်မှ လူလာ၍၊ ကိုယ်တော်၏ သမီးသေပါပြီ။ ဆရာကို မနှောင့်ရှက်ပါနှင့်ဟုဆို၏။
⁵⁰ယေရှုသည်ကြားလျှင်၊ မကြောက်ကြနှင့်။ ယုံကြည်ခြင်းစိတ်တခုသာရှိစေလာ့။ ထိုသို့ရှိလျှင် သူသည် ဘေးနှင့်လွတ်လိမ့်မည်ဟု တရားစရပ်မှူးအား မိန့်တော်မူ၏။
⁵¹အိမ်သို့ရောက်လျှင်၊ ပေတရု၊ ယောဟန်၊ ယာကုပ်နှင့်မိန်းမငယ်၏မိဘမှတပါး အဘယ်သူကိုမျှ အထဲ သို့မဝင်စေခြင်းငှါ ဆီးတားတော်မူ၏။
⁵²လူအပေါင်းတို့သည် ငိုကြွေးမြည်တမ်းကြသည်ကို ကိုယ်တော်က၊ မငိုကြနှင့်။ သူငယ်သေသည် မဟုတ်၊ အိပ်ပျော်သည်ဟု မိန့်တော်မူလျှင်၊
⁵³သူငယ်သေကြောင်းကို ထိုသူတို့သည်သိသဖြင့် ကိုယ်တော်ကို ပြက်ယယ်ပြုကြ၏။
⁵⁴ထိုသူရှိသမျှတို့ကို ပြင်သို့ထွက်စေပြီးမှ သူငယ်၏လက်ကို ကိုင်တော်မူလျက်၊ သူငယ်ထလော့ဟု ခေါ် တော်မူသည်တွင်၊
⁵⁵စိတ်ဝိညာဉ်ပြန်လာ၍ မိန်းမငယ်သည် ချက်ခြင်းထလေ၏။

⁵⁶သူ့အားစားစရာပေးလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။ မိဘတို့သည် မိန်းမောတွေဝေခြင်းသို့ရောက်ကြ၏။ ထို အမှုအရာကို အဘယ်သူအားမျှမပြောရမည်အကြောင်း ပညတ်တော်မူ၏။

၈:၄၀–၅၆။ သွေးစွန်းနေသော မိန်းမပျောက်ကင်းခြင်းနှင့် မိန်းကလေး အသက်ပြန်ရှင်ခြင်း။ ဤအခန်းတွင် အံ့ဖွယ်နှစ်ခုပါဝင်ပြီး တစ်ခုကို အခြားတစ်ခုထဲတွင် ထည့်ထားသည်။ အဓိကဇာတ်လမ်းမှာ သမီးဖြစ်သူအတွက် ကယ်တင်ခြင်းလိုအပ်နေသော ယုဒခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအကြောင်းဖြစ်သည်။ ထိုဇာတ်လမ်းထဲတွင် နှစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်လုံး (ယာအိရမီးသမီးအသက်ရှင်ခဲ့သည့်ကာလနှင့်အတူတူ) နာမကျန်းဖြစ်နေသော မိန်းမတစ်ဦးအကြောင်း ထည့်သွင်းထားသည်။ ထိုမိန်းမတွင် သူ့အတွက် ကြားဖျန်ပေးမည့်ဖခင်မရှိခဲ့ပေ။ ထိုသို့သောရောဂါဖြင့် လေဝိပညတ်အရ အမြဲတမ်းညစ်ညူးပြီး အထီးကျန်နေရမည်ဖြစ်သည် (လေဝိ ၁၅:၂၅–၂၇ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် ထိုမိန်းမသည် ထိုပညတ်ကို မလိုက်နာဘဲ လျစ်လျူရှုခဲ့သည်။ ဆရာဝန်များထံမှ ကူညီမှုတစ်စုံတစ်ရာမရခဲ့ပေ။ သူမတွင်ရှိသော မျှော်လင့်ချက်နှင့် အလွန်အမင်းစိုးရိမ်ပူပန်မှုတို့သည် လူ့ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ချိုးဖောက်ရမည်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းထက် ပိုကြီးခဲ့သည်။ လုကာသည် ဆရာဝန်များက ထိုမိန်းမအား ပေးခဲ့သော ဆိုးရွားသည့်ကုသမှုများကို မဖော်ပြထားပေ (မာကု ၅:၂၆ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

8:40–56. Hemorrhaging Woman Healed and Girl Raised to Life. This section contains two miracle stories, one contained inside the other. The main story is about a Jewish official who needed help for his daughter. Inside of this story there is another one about a woman who had been sick for twelve years (the same length of time that Jairus’s daughter had been alive), but she had no father to intervene for her. With such an illness, Levitical law relegated her to perpetual uncleanness and seclusion (cf. Lev. 15:25–27), but she ignored this command. She had received no help from physicians. Her hope, and her desperation, was stronger than her fear of violating social norms. Luke does not mention the more negative aspects of the treatment doctors gave the woman (cf. Mark 5:26).

ထိုမိန်းမသည် ယေရှု၏အဝတ်အစားနားရှိ နယ်နိမိတ်၊ အစွန်အဖျားကို တို့ထိရန် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ယင်းမှာ အပြင်ဝတ်ရုံမှ ချိတ်ဆွဲထားသော အရိုးသားများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည် (မဿဲ ၉:၂၀ တွင် ဗဟုဝုစ်ကို သုံးထားသည်။ တောလည်ရာ ၁၅:၃၈–၃၉၊ တရားဟော ၂၂:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ယင်းအရိုးသားများသည် ဘုရားသခင်၏ပညတ်တော်များကို လိုက်နာရန် သတိပေးချက်အဖြစ် ရှိခဲ့သည်။ ထိုအရိုးသားများကို တို့ထိခြင်းသည် ကျန်းမာလာရန်သာမက ပုံမှန်တိုရတ်စောင့်ထိန်းသူဘဝသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလိုခြင်း၊ ဗိမာန်တော်သို့ လည်ပတ်နိုင်ရန်ဆန္ဒကို ပြသခြင်းဖြစ်သည်။ “ငါ့ကိုမှ မထိဘူးလား” ဟု မေးခွန်းထုတ်ခြင်းဖြင့် (လုကာ ၈:၄၅) ယေရှုသည် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ထိခြင်းကို ပတ်ဝန်းကျင်လူများ၏ ကျပန်းထိခြင်းနှင့် ခွဲခြားပြသခဲ့သည် (မာကု ၅:၂၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ကုသရန် တန်ခိုးထွက်သွားသည်ကို ခံစားမိသည် (လုကာ ၈:၄၆)။ အဝတ်အစားတွင် မှော်ဆန်သောအရည်အသွေးရှိသည်ဟု ထင်မြင်မှုမဖြစ်စေရန် ယေရှုသည် အမှန်တကယ်အကြောင်းရင်းကို သိရှိစေလိုခဲ့သည်။ သူမသည် ချက်ချင်းပျောက်ကင်းရုံမျှမက သက်သေခံတစ်ဦးလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယေရှုသည် သူမအား နှစ်နည်းဖြင့် အတည်ပြုခဲ့သည်။ ပထမအနေဖြင့် “သမီး” ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြင့် သူမကို ဝိညာဉ်ရေးမိသားစုဝင်အဖြစ် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဒုတိယအနေဖြင့် ပထမနှင့်အနီးကပ်ဆက်စပ်နေသည်မှာ သူမအား ကုသခဲ့သော ယုံကြည်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု အတည်ပြုခဲ့သည်။ “သင်၏ယုံကြည်ခြင်းသည် သင့်ကိုကယ်တင်ပြီ” ဟုလည်း ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ ယေရှု၏ ကုသခြင်းအမှုသည် ကယ်တင်ခြင်းအမှုကို ဥပစာပြခြင်းဖြစ်သည် (လုကာ ၇:၃၆–၅၀ အပိုဒ်မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ)။

The woman succeeded in touching the border, or edge, of Jesus’s clothing, referring to the tassels that hung from the outer garment (Matt. 9:20 uses a plural form; cf. Num. 15:38–39; Deut. 22:12). These served as a reminder to keep God’s commandments. Her touching them showed not only a desire to be well but her desire to resume a normal, Torah-observant life, including visits to the temple. In asking “Who touched Me?” (Luke 8:45), Jesus differentiated this touch of faith from the random touches of the people around Him (cf. Mark 5:28). He perceived power going out to heal (Luke 8:46), and lest some magical quality be attributed to His clothing, Jesus was determined that the real explanation be known. Not only was she instantly cured, she also became a witness. Jesus affirmed her in two ways. First, in calling her “daughter,” He included her as a member of His spiritual family. Second, and closely connected to the first, He affirmed that it was her faith that healed her. It can also be translated, “Your faith has saved you.” Jesus’s work of healing is parabolic of His work of salvation (see commentary on Luke 7:36–50).

ယခင်ဇာတ်လမ်းများတွင် ဖြစ်သလို (၈:၂၅၊ ၄၈ ကိုကြည့်ပါ) ယာအိရ၏သမီးဇာတ်လမ်းဆက်လက်ဖြစ်ပွားရာတွင်လည်း ယုံကြည်ခြင်းသည် ယေရှုကူညီပြီး ကုသပေးနိုင်သောနည်းလမ်းဖြစ်သည် (မဿဲ ၁၃:၅၈ ကိုကြည့်ပါ)။ သတင်းဆိုးသယ်လာသူ၏ စကားအပြီး ဆက်လက်ယုံကြည်နေရန် ယေရှုသည် အားပေးခဲ့သည် (မာကု ၅:၃၆ တွင် လက်ရှိကာလကို သုံးထားသည်ကို ကြည့်ပါ)။ ဖခင်နှင့်မိခင်အပြင် ပေတရု၊ ယာကုပ်နှင့် ယောဟန်တို့သာ ယေရှုနှင့်အတူ အိမ်ထဲဝင်ခွင့်ရပြီး မိန်းကလေးလဲလျောင်းရာနေရာသို့ ချဉ်းကပ်ခွင့်ရသည် (လုကာ ၈:၅၁။ မာကု ၅:၃၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤတပည့်သုံးဦးကို အသွင်ပြောင်းခြင်းတောင်ပေါ်သို့ ထပ်မံရွေးချယ်ခံရမည် (လုကာ ၉:၂၈) နှင့် အခြားခရစ်ဝင်ကျမ်းများအရ ဂေသရှေမန်ဥယျာဉ်တွင် ဆုတောင်းရန် ယေရှုနှင့်အတူ နိုးကြားနေရန် ရွေးချယ်ခံရမည် (မဿဲ ၂၆:၃၇၊ မာကု ၁၄:၃၃။ ဂလာတိ ၂:၉ ကိုကြည့်ပါ)။

As in the previous stories (see 8:25, 48), so in the continuing story of the daughter of Jairus, faith was the means by which Jesus could help and heal (cf. Matt. 13:58). Jesus expressed encouragement to keep on believing (as Mark 5:36 indicates by use of the present tense) following the messenger’s discouraging tidings. Besides the father and mother, Jesus permitted only Peter, James, and John to enter the house with Him and to approach the place where the girl lay (Luke 8:51; cf. Mark 5:37). These three disciples would be singled out again to accompany Jesus to the Mount of Transfiguration (Luke 9:28) and, according to the other Synoptics, to watch and pray with Him in Gethsemane (Matt. 26:37; Mark 14:33; cf. Gal. 2:9).

ယာအိရကဲ့သို့ ထင်ရှားသူတစ်ဦးအတွက် ငိုကြွေးသံကြီးနှင့် ဆူညံစွာ ငိုကြွေးနေသူများစွာ ရှိနိုင်သည် (မာကု ၅:၃၉ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် မိန်းကလေးသည် သေသည်မဟုတ်၊ အိပ်ပျော်နေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယေရှုပြောသောအခါ သူတို့၏ ငိုကြွေးသံများသည် ရယ်စရာလှောင်ပြောင်သံများအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့သိသည်မှာ မိန်းကလေးသေပြီးဖြစ်သည်ဟု သိနေသောကြောင့်ဖြစ်သည် (အခန်း ၅၃–၅၄)။ လုကာသည် မိန်းကလေး၏ မျှော်လင့်ချက်မရှိသလောက် အခြေအနေကို အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုသည် လာဇရုနှင့်ပတ်သက်၍လည်း သေခြင်းကို အိပ်ခြင်းဟု နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည် (ယောဟန် ၁၁:၁၁–၁၄)။ သေခြင်းကို အိပ်ခြင်းဟု ဖော်ပြခြင်းသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် မကြာခဏတွေ့ရသည် (ဥပမာ၊ ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၂:၁၀၊ ယေရမိ ၅၁:၅၇၊ ဒံယေလ ၁၂:၂) နှင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင်လည်း ရှိသည် (ဥပမာ၊ မဿဲ ၂၇:၅၂၊ တမန်တော် ၇:၆၀၊ ၁၃:၃၆၊ ၁ ကောရိန္သု ၁၅:၂၀၊ ၂ ပေတရု ၃:၄)။ သဘာဝကို အုပ်စိုးနိုင်စွမ်းကို ပြသပြီးနောက် (လုကာ ၈:၂၂–၂၅)၊ နတ်ဆိုးများကို (အခန်း ၂၆–၃၇)၊ ရောဂါများကို (အခန်း ၄၃–၄၈) အုပ်စိုးနိုင်စွမ်းကို ပြသပြီးနောက် ယေရှုသည် သေခြင်းကို အုပ်စိုးနိုင်စွမ်းကို ထပ်မံသက်သေပြခဲ့သည်။ မုဆိုးမ၏ တစ်ဦးတည်းသောသားကဲ့သို့ ဤနေရာတွင် ဖခင်၏ တစ်ဦးတည်းသောသမီးကို ယေရှုသည် လက်လှမ်းပြီး အသက်ပြန်ရှင်စေခဲ့သည်။ သေသူများကို အသက်ပြန်ရှင်စေသော အဖြစ်အပျက်သုံးခုလုံးတွင် ယေရှုသည် လူများကို တိုက်ရိုက်ခေါ်ဆိုပြီး ထခြင်းကို အမိန့်ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၇:၁၄၊ ၈:၅၄၊ ယောဟန် ၁၁:၄၃)။ ယင်းသည် သင်္ချိုင်းမှ လူများကို ခေါ်ဆောင်မည့်နေ့ကို ကြိုတင်ပုံဖော်ခြင်းဖြစ်သည် (ယောဟန် ၅:၂၈–၂၉၊ ၁ သက်သာလောနိတ် ၄:၁၆)။ မိန်းကလေး၏ “ဝိညာဉ်” (လုကာ ၈:၅၅) သည် ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ခွဲထွက်နေသော သတိရှိသည့်အရာမဟုတ်ပေ။ ဤနေရာတွင်သုံးထားသော စကားလုံးသည် လူနှင့်တိရစ္ဆာန်များ၏ အသက်ရှူခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ကို ဆိုလိုသည် (ဥပမာ၊ လုကာ ၂၃:၄၆၊ ကမ္ဘာဦး ၆:၁၇၊ ၇:၁၅၊ ဆာလံ ၁၄၆:၄၊ ဒေသနာ ၃:၁၉–၂၀၊ တမန်တော် ၂၀:၉၊ ယာကုပ် ၂:၂၆ ကိုကြည့်ပါ)။ အမြဲတမ်း အခြားသူများ၏လိုအပ်ချက်ကို စဉ်းစားတတ်သော ယေရှုသည် မိန်းကလေးအား စားစရာပေးရန် ညွှန်ကြားခဲ့ပြီး ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို မည်သူ့ကိုမျှ မပြောရန် မိဘများကို အမိန့်ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၈:၅၅–၅၆)။ ယင်းသည် ခက်ခဲပေမည်။ သို့သော် သတင်းပျံ့နှံ့သွားပါက ယေရှု၏အမှုကို ရှုပ်ထွေးစေပြီး အချိန်မတန်မီ အဆုံးသတ်သွားစေနိုင်သည် (ယောဟန် ၁၁:၄၇–၅၃ ကိုကြည့်ပါ)။

For a prominent person like Jairus, there likely were many mourners making a loud commotion (cf. Mark 5:39). But their moaning and weeping suddenly became derisive laughter when Jesus told them to stop, that the girl was not dead but asleep, because they knew she was dead (vv. 53–54). Luke underscores the certainty of the girl’s seemingly hopeless condition. Jesus likened death to sleep also in connection with Lazarus (John 11:11–14). Such a description of death is frequent in the OT (e.g., 1 Kin. 2:10; Jer. 51:57; Dan. 12:2) and in the NT (e.g., Matt. 27:52; Acts 7:60; 13:36; 1 Cor. 15:20; 2 Pet. 3:4). Having demonstrated His power over nature (Luke 8:22–25), the demons (vv. 26–37), and disease (vv. 43–48), Jesus proved again His power over death. As with the widow’s only son, here too with the father’s only daughter, Jesus reached out and touched to make alive. In all three instances of raising the dead, Jesus addressed the individuals directly and commanded them to arise (Luke 7:14; 8:54; John 11:43), prefiguring the day of His calling people forth from the grave (John 5:28–29; 1 Thess. 4:16). The “spirit” of the girl (Luke 8:55) was not an entity with consciousness separate from the body. The word used here refers to the breath or life of animals as well as people (see, e.g., Luke 23:46; Gen. 6:17; 7:15; Ps. 146:4; Eccl. 3:19–20; Acts 20:9; James 2:26). Always thinking of others’ needs, Jesus directed that the girl be given some food and commanded her parents to tell no one what had happened (Luke 8:55–56). This likely would have been difficult, but to spread the news could have complicated and perhaps prematurely ended Jesus’s work (cf. John 11:47–53).

အခန်းကြီး - ၉

1 တကျိပ်နှစ်ပါးသော တပည့်တော်တို့ကို စုဝေးစေတော်မူပြီးမှ၊ နတ်ဆိုးအပေါင်းတို့ကို နိုင်သောတန်ခိုး နှင့် အနာရောဂါတို့ကို ငြိမ်းစေခြင်းငှါ အခွင့်တန်ခိုးကို ပေးတော်မူ၏။

²ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်အကြောင်းကို ဟောပြောစေခြင်းငှါ၎င်း၊ လူနာတို့ကို ချမ်းသာစေခြင်းငှါ၎င်း စေလွှတ်တော်မူ၍၊
³သင်တို့သည် လမ်းခရီးဘို့ အဘယ်အရာကိုမျှမယူကြနှင့်။ တောင်ဝေး၊ လွယ်အိတ်၊ မုန့်၊ ငွေကို မယူကြ နှင့်။ အင်္ကျီနှစ်ထည်ကိုလည်း မပါစေကြနှင့်။
⁴မည်သည့် အိမ်သို့ဝင်လျှင် ထိုအိမ်တွင် ထိုအရပ်မှ မထွက်မသွားမှီတိုင်အောင်နေကြလော့။ အကြင်သူ တို့သည် သင်တို့အားဧည့်သည်ဝတ်ကို မပြုဘဲနေ၏။
⁵ထိုသူတို့နေရာမြို့မှ ထွက်သွားစဉ်၊ သူတို့တဘက်၌ သက်သေဖြစ်စေခြင်းငှါ သင်တို့၏ခြေဘဝါးမှ မြေမှုန့်ကို ခါလိုက်ကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁶တပည့်တော်တို့သည် ထွက်သွား၍ ဧဝံဂေလိတရားကို ဟောလျက်၊ ခပ်သိမ်းသောအရပ်တို့၌ အနာ ရောဂါကိုငြိမ်းစေလျက်၊ မြို့ရွာတို့တွင် ဒေသစာရီ လှည့်လည်ကြ၏။

၉:၁–၆။ တပည့်၁၂ပါးကို စေလွှတ်ခြင်း။ ယေရှုနောက်လိုက်ရန် ခေါ်ဝေါ်ခံရပြီး (၅:၁–၁၁)၊ တမန်တော်များအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီး (၆:၁၂–၁၆)၊ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်၏သဘောသဘာဝကို အကျယ်တဝင့် သင်ကြားပို့ချခံရပြီး ယေရှု၏အမှုတော်တွင် တန်ခိုးနှင့် ရှိနေခင်းကို သက်သေခံပြီးနောက် ယခုအခါ တပည့်၁၂ပါးတို့သည် ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်ကို ကြေညာရန်နှင့် နာမကျန်းသူများကို ကုသရန် စေလွှတ်ခြင်းခံရသည် (၉:၂)။ တမန်တော်များသည် ယေရှုသွားရောက်ခဲ့သော မြို့ရွာများသို့ တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ဘဲ နှစ်ယောက်စီ စုံတွဲဖြင့် ပြန်လည်သွားရောက်ရမည် (မာကု ၆:၇။ လုကာ ၆:၁၂–၁၆ အပိုဒ်မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ)။ ထို့ပြင် ယေရှုသည် သူတို့အား “တန်ခိုးနှင့် အခွင့်အာဏာ” ပေးခဲ့သည် (၉:၁) သည်တို့သည် ယေရှုပြုခဲ့သည့်နည်းတူ ဆင်းရဲဒုက္ခများကို သက်သာစေနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ မာကုတွင် တောင်ဝါးနှင့် ခြေနင်းဖိနပ်ကို ယူဆောင်ခွင့်ရှိသော်လည်း လုကာတွင် တောင်ဝါးကို တားမြစ်ထားပြီး မဿဲတွင် နှစ်ခုစလုံးကို တားမြစ်ထားသည်။ အဓိကအချက်မှာ တမန်တော်များသည် အဝေးကြီးခရီးအတွက် ပုံမှန်လိုအပ်မည့်အရာတစ်စုံတစ်ရာကို မယူဆောင်ရဘဲ (တိုက်ခိုက်မှုမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်သော တောင်ဝါးပင် မယူရ) အပိုအပြင်ဝတ်ရုံပင် မယူရ။ ယင်းအစား သူတို့ကို လက်ခံမည့်သူများထံမှ အိမ်ထဲသို့ ဧည့်သည်ဝတ် ပြုလုပ်ပေးမည့်သူများကို ရှာဖွေပြီး သူတို့၏လိုအပ်ချက်များကို ပေးစွမ်းမည့်သူများထံတွင် နေထိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ဧဝံဂေလိတရားကို ဟောပြောခြင်းနှင့် ကုသခြင်းအတွက် အခြေစိုက်စခန်းဖြစ်လာမည် (အခန်း ၆)။ အတူယုဒလူမျိုးအား ဧည့်သည်ဝတ်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းသည် အလွန်ထူးဆန်းသောအရာဖြစ်သော်လည်း အကယ်၍ ထိုသို့ဖြစ်ခဲ့ပါက ထိုငြင်းပယ်ခံရသူများသည် ခြေဖဝါးမှ ဖုန်မှုန့်များကို သန့်ရှင်းစွာ ခါထုတ်ရမည် (အခန်း ၅)။ ဤအမိန့်သည် ဣသရေလနိုင်ငံပြင်ပမှ ခရီးထွက်ပြန်လာသော ဘုရားကိုးကွယ်သူယုဒများ၏ ဓလေ့ကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။ သူတို့သည် သန့်ရှင်းသောနယ်မြေကို တပါးအမျိုးသားညစ်ညူးမှုဖြင့် မညစ်ညမ်းစေရန် ခြေဖဝါးမှ ဖုန်မှုန့်ကို ခါထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ယေရှု၏စေလွှတ်သူများကို ငြင်းပယ်သူများသည် မယုံကြည်သူ တပါးအမျိုးသားများနှင့်တူသည်ဟု သဘောထားခံရမည်ဖြစ်ပြီး တရားစီရင်မည့်နေ့တွင် ဤငြင်းပယ်မှုအတွက် အဖြေပေးရမည်ဖြစ်သည်။

9:1–6. The Mission and Sending of the Twelve. Having been called to follow Jesus (5:1–11), appointed as apostles (6:12–16), and instructed extensively as to the nature of the kingdom of God, witnessing its power and presence in Jesus’s ministry, the Twelve were now sent out to declare the kingdom of God and to heal the sick (9:2). The apostles were to return to the towns and villages where Jesus had been, not alone but in pairs (Mark 6:7; see commentary on Luke 6:12–16). Furthermore, Jesus gave them “power and authority” (9:1) so that they could relieve suffering as He had done. In Mark they were permitted to take a staff and sandals, while in Luke the former is prohibited, and in Matthew both are. The main point is that the apostles were to take nothing that ordinarily would be needed on an extended journey, not even a staff (which could protect against attack) or a spare outer garment. Instead, they were to seek out those who would receive them into their houses and provide for their needs, thus providing a base for preaching the gospel (the good news) and healing (v. 6) in that locale. To refuse hospitality to a fellow Jew would have been most unusual, but should that happen, those who experienced it were to solemnly shake off the dust from their feet as a testimony (v. 5). This command alludes to the practice of pious Jews, who, on their return from traveling outside Israel, would shake the dust from their feet to avoid defiling the Holy Land with Gentile uncleanness. In other words, those who would reject Jesus’s emissaries would be treated like unbelieving Gentiles and have to answer for this rejection on the day of judgment.

⁷ယေရှုပြုတော်မူသမျှတို့ကို စော်ဘွားဟေရုဒ်သည်ကြားလျှင် တွေးတောသောစိတ်ရှိ၏။ အကြောင်းမူ ကား၊ လူအချို့က၊ ယောဟန်သည် သေခြင်းမှထမြောက်လေပြီဟု ဆိုကြ၏။

⁸အချို့ကဧလိယပေါ်ထွန်းပြီဟု ဆိုကြ၏။ အချို့ကရှေးပရောဖက်တပါးပါးထပြန်ပြီဟုဆိုကြ၏။
⁹ဟေရုဒ်မင်းကလည်း၊ ယောဟန်၏လည်ပင်းကို ငါဖြတ်လေပြီ။ ဤမျှလောက်သောသိတင်းကို ငါကြား ရသော ဤသူကား အဘယ်သူနည်းဟုဆိုလျက်ယေရှုကို မြင်ခြင်းငှါ အလိုရှိ၏။

၉:၇–၉။ ဟေရုဒ်သည် ယေရှုကိုတွေ့လိုသည်။ ယေရှုနှင့် တပည့်များ၏အမှုကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားမှုများ ဂလိလဲပြည့်တွင် ဟေရုဒ်အန္တိပတ်ထံ ရောက်ရှိသွားပုံရသည်။ သို့သော် သူသည် စိတ်ရှုပ်ထွေးနေသည် (အခန်း ၇)။ ယေရှုနှင့်ပတ်သက်၍ ကွဲပြားခြားနားသော သတင်းများကြောင့် မရေရာနေသည်။ အချို့အဆိုအရ ယောဟန်ခရစ်ဝန် သို့မဟုတ် ရှေးကပရောဖက်တစ်ဦး အသက်ပြန်ရှင်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ အချို့က ဧလိယပြန်လာသည်ဟု ဆိုကြသည် (အခန်း ၈)။ လူများက ယေရှုကို မည်သူဟု ထင်ကြသည်ဟု တပည့်များကို မေးသောအခါ ဆင်တူသော ပုဂ္ဂိုလ်များကို ဖော်ပြခဲ့သည် (အခန်း ၁၈–၁၉)။ ဟေရုဒ်သည် ဤအရာကို စဉ်းစားရင်း ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် မကောင်းမှုမျှော်လင့်ချက်အနည်းငယ် ပါနေပုံရသည် (အခန်း ၉။ မာကု ၆:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ယောဟန်ကို လည်ပင်းဖြတ်ခဲ့သော်လည်း သူ၏နယ်မြေတစ်ဝိုက်တွင် ယောဟန်နှင့်ဆင်တူသော အမှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည်။ ဟေရုဒ်သည် ယေရှုကို သတ်လိုသောကြောင့် တွေ့လိုခြင်းမဟုတ် (လုကာ ၁၃:၃၁ တွင် ခြိမ်းခြောက်မှုရှိသော်လည်း၊ မဿဲ ၂:၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။ သူသည် ယေရှုကို မေးမြန်းလိုပြီး အံ့ဖွယ်တစ်ခုခုကို မြင်ချင်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည် (လုကာ ၂၃:၈–၉၊ မာကု ၆:၁၄)။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ယခုအခါ ဇာတ်လမ်းသည် ဘက်ဇိုင်ဒါသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထိုနေရာသည် ဟေရုဒ်၏အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေပြင်ဖြစ်သည်။

9:7–9. Herod Seeks to See Jesus. It seems that the excitement surrounding Jesus’s work and that of His disciples reached Herod Antipas, tetrarch of Galilee. But he was perplexed (v. 7) and confused by the conflicting reports about Jesus. According to some, John the Baptist or one of the ancient prophets had been resurrected, while others said Elijah had appeared (v. 8). A similar collage of figures were mentioned when Jesus asked His disciples whom people said He was (vv. 18–19). There seems to be a hint of fear and foreboding expressed by Herod as he pondered the meaning of this (v. 9; cf. Mark 6:16). Despite his having had John beheaded, a similar work to John’s was being done throughout his territory. It is unlikely that Herod wanted to see Jesus because he wanted to kill him (despite the threat in Luke 13:31; cf. Matt. 2:13); he was probably hoping to question Him and maybe even see a miracle performed (Luke 23:8–9; Mark 6:14). In any case, the setting now shifts to Bethsaida, outside of Herod’s jurisdiction.

¹⁰တမန်တော်တို့သည် အထံတော်သို့ပြန်လာ၍ မိမိတို့ပြုသမျှတို့ကို ကြားလျှောက်ကြ၏။ ကိုယ်တော် သည် သူတို့ကိုခေါ်၍၊ ဗက်ဇဲဒမြို့နယ်အတွင်း တော၌ဆိတ်ကွယ်ရာအရပ်သို့ကြွတော်မူ၏။ လူအစုအဝေးတို့ သည် သိလျှင် နောက်တော်သို့ လိုက်ကြ၏။

¹¹ထိုလူများကို လက်ခံတော်မူလျက်၊ ဘုရားသခင့် နိုင်ငံတော်၏အကြောင်းကို ဟောပြော၍၊ နာသော သူတို့ကို ချမ်းသာပေးတော်မူ၏။
¹²မိုဃ်းချုပ်သောအခါ တကျိပ်နှစ်ပါးသောသူတို့သည် ချည်းကပ်လျက်၊ လူများတို့သည် ပတ်ဝန်းကျင်ရွာ ဇနပုဒ်သို့သွား၍၊ အိပ်ရာ၊ စားစရာကို ရှာစေခြင်းငှါ အခွင့်ပေးတော်မူပါ။ ဤအရပ်သည် တောအရပ်ဖြစ်ပါ၏ ဟု လျှောက်ကြလျှင်၊
¹³ကိုယ်တော်က၊ သူတို့စားစရာဘို့ သင်တို့ပေးကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။ တပည့်တော်တို့ကလည်း၊ အကျွန်ုပ်တို့သည်သွား၍ ဤလူအပေါင်းတို့ စားစရာဘို့မဝယ်လျှင်၊ မုန့်ငါးလုံးနှင့် ငါးနှစ်ကောင်မှတပါး အဘယ် စားစရာမျှ အကျွန်ုပ်တို့၌ မရှိပါဟုလျှောက်ကြ၏။
¹⁴ထိုသို့လျှောက်သည်အကြောင်းကား၊ လူငါးထောင်ခန့်မျှ ရှိသတည်း။ ထိုအခါလူများတို့ကို တစုလျှင် ငါးဆယ်စီအစုစုလျောင်းကြစေဟု အမိန့်တော်ရှိ၏။
¹⁵တပည့်တော်တို့သည် အမိန့်တော်အတိုင်းပြု၍၊ လူအပေါင်းတို့ကို လျောင်းစေပြီးလျှင်၊
¹⁶ယေရှုသည် မုန့်ငါးလုံးနှင့် ငါးနှစ်ကောင်ကိုယူ၍ ကောင်းကင်သို့ကြည့်မျှော်လျက်၊ ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမွမ်းပြီးမှ မုန့်ကိုဖဲ့၍ လူများရှေ့၌ ထည့်စေခြင်းငှါ တပည့်တော်တို့အားပေးတော်မူ၏။
¹⁷လူအပေါင်းတို့သည် စား၍ဝကြပြီးမှ ကြွင်းရစ်သောအကျိုးအပဲ့ကိုကောက်သိမ်း၍ တဆယ်နှစ်တောင်း အပြည့်ရကြ၏။

၉:၁၀–၁၇။ လူငါးထောင်ကို ကျွေးမွေးခြင်း။ တပည့်များသည် သူတို့ပြုခဲ့သော အမှုအားလုံးကို ယေရှုအား ပြောပြပြီးနောက် ယေရှုသည် သူတို့ကို ဘက်ဇိုင်ဒါနားရှိ လူဆိတ်ညံရာနေရာသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည် (အခန်း ၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဘက်ဇိုင်ဒါသည် ပေတရု၊ အန္ဒြေ ညီအစ်ကိုနှင့် ဖိလိပ္ဖု၏ မွေးရပ်မြို့ဖြစ်သည် (ယောဟန် ၁:၄၄၊ ၁၂:၂၁)။ ငါးဖမ်းရွာကိုယ်တိုင်သည် လူဆိတ်ညံရာနေရာ မဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့် အိုင်ကိုမျှော်ကြည့်နိုင်သော အနီးရှိတောင်ပေါ်တွင် စိမ်းလန်းသောနေရာ ဖြစ်နိုင်သည် (မာကု ၆:၃၉၊ ယောဟန် ၆:၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤကျွေးမွေးခြင်းအံ့ဖွယ်ဖြစ်ပွားရာနေရာသည် ဘက်ဇိုင်ဒါနားရှိသော်လည်း ဘက်ဇိုင်ဒါမြို့ထဲတွင် မဟုတ်ကြောင်း မာကု ၆:၄၅ တွင် ထပ်လောင်းဖော်ပြထားသည် (ဤအံ့ဖွယ်နေရာနှင့်ပတ်သက်၍ ယောဟန် ၆:၁၆–၂၁ အပိုဒ်မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ လူအုပ်ကြီးသည် ယေရှုကိုတွေ့သောအခါ ယေရှုသည် သူတို့ကို လှည့်မပို့ပေ။ သူတို့ကို နှုတ်ဆက်ဧည့်ခံခဲ့သည် (လုကာ ၉:၁၁)။ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် လမ်းပျောက်နေသော သိုးများနှင့်တူသောကြောင့်ဖြစ်သည် (မာကု ၆:၃၄။ တောလည်ရာ ၂၇:၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။ မဿဲအရ သူတို့တွင် နာမကျန်းသူများကို ကုသပေးခဲ့သည် (မဿဲ ၁၄:၁၄)။ မာကုအရ “အရာများစွာ” သင်ကြားပေးခဲ့သည် (မာကု ၆:၃၄)။ လုကာတွင် နှစ်ခုစလုံးပါဝင်ပြီး ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်အကြောင်း သင်ကြားပေးခဲ့သည် (လုကာ ၉:၁၁။ ၄:၄၃၊ ၈:၁၊ ၉:၂ ကိုကြည့်ပါ)။ သင်ကြားခြင်းသည် နေဝင်ခါနီးအချိန်ထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် တပည့်များက စားစရာ၊ အိပ်ရာနေရာ ရှာဖွေရန် လူများကို လွှတ်ပေးရန် အကြံပေးခဲ့သည် (၉:၁၂)။ ယင်းအစား ယေရှုသည် တပည့်များကို သူတို့ကို ကျွေးမွေးရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ မုန့်၅လုံး၊ ငါး၂ကောင်သာ ရှိသဖြင့် မဖြစ်နိုင်သည့်အရာဖြစ်သည်။ ဈေးဝယ်ရန်ပင် မလုံလောက်ပေ။ အကြောင်းမှာ ယောက်ျား ၅၀၀၀ ခန့်ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မိန်းမနှင့် ကလေးများပါ ရေတွက်ပါက စုစုပေါင်း လူပြန်တမ်းနီးပါး ၁၅၀၀၀ ခန့် ရှိနိုင်သည်။ သို့သော် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် အံ့ဖွယ်ကျွေးမွေးခြင်းများ၏ ဥပမာများသည် ဤမျှလျင်သော အစားအစာဖြင့်ပင် ဘုရားသခင်သည် ပေးစွမ်းနိုင်သည်ဟု ညွှန်ပြခဲ့သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၆၊ တောလည်ရာ ၁၁၊ ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၄:၄၂–၄၄)။ ယေရှု၏ ကောင်းကင်သို့ မျှော်ကြည့်ခြင်း (လုကာ ၉:၁၆) သည် အံ့ဖွယ်၏ တကယ့်အရင်းအမြစ်ကို ဖော်ပြသည်။ တောတွင်း မာနာနှင့်အတူတူ အထက်ကမှ လာခြင်းဖြစ်သည်။

9:10–17. Feeding the Five Thousand. After the disciples told Jesus all about their work among the people, He took them to a desolate place near Bethsaida (cf. v. 12), the hometown of brothers Peter and Andrew as well as Philip (John 1:44; 12:21). The fishing village itself would not have been a secluded place, so perhaps a grassy place on a nearby hill overlooking the lake (cf. Mark 6:39; John 6:10) would have fit the setting described here. Mark 6:45 adds (when this miracle was finished) that Jesus sent His disciples “to Bethsaida,” supporting Luke’s assertion that the place where this feeding miracle happened was near Bethsaida but making it clear that it was not in the city of Bethsaida itself (for more on the location of this miracle, see commentary on John 6:16–21). When the crowds found Him, Jesus did not turn them away. He received and welcomed them (Luke 9:11) because they were like wandering sheep (Mark 6:34; cf. Num. 27:17). According to Matthew, He healed the sick among them (Matt. 14:14), and Mark says that He taught them “many things” (Mark 6:34). Luke has both elements, adding that Jesus taught them about the kingdom of God (Luke 9:11; cf. 4:43; 8:1; 9:2). The instruction continued until late in the day because finally the disciples suggested that the people be dismissed to find food and lodging (9:12). Instead, Jesus commanded the disciples to feed them, a seeming impossibility with just five loaves of bread and two fish, even if they were to buy food, because there were about five thousand men. Counting women and children, the total group could easily have numbered nearly fifteen thousand people. But OT precedents for miraculous feedings might have suggested that even with such meager provisions God could provide (Ex. 16; Num. 11; 2 Kin. 4:42–44). Christ’s looking up to heaven (Luke 9:16) revealed the miracle’s real source; as with the manna in the wilderness, it came from above.

လူများကို ငါးဆယ်စီ အတန်းလိုက်ထိုင်စေခြင်းဖြင့် (အခန်း ၁၄) ယေရှုသည် တပည့်များအား အစာခွဲဝေရာတွင် လွယ်ကူစေရုံမျှမက လူဦးရေစာရင်းကို ရေတွက်စေပြီး အမှုတော်ဆောင်ရွက်ရန် ယေရှုကို မှီခိုနေရကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ ကျန်ရှိသော အစာများကို တပည့်တစ်ပါးစီ တစ်ခြင်းစီ၊ စုစုပေါင်း ၁၂ ခြင်းထဲ စုဆောင်းခြင်းဖြင့် (အခန်း ၁၇) ချွေတာရေးနှင့် ဆက်လက်အမှုတော်ဆောင်ရန် အခွင့်အရေးကို အားပေးခဲ့သည်။

By commanding the people to sit in groups of fifty (v. 14), Jesus facilitated not only the distribution of food by the disciples but also their counting the total number of people and reminded them of their dependence on Him in order to serve. Gathering up the leftovers in twelve baskets (v. 17), one for each disciple, encouraged both economy and opportunity for further service.

ခရစ်တော်၏ ကိုယ်တိုင်ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းမှလွဲ၍ ဤအံ့ဖွယ်သည် ခရစ်ဝင်ကျမ်း ၄ ခုလုံးတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော တစ်ခုတည်းသော အံ့ဖွယ်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ယေရှုမည်သူဖြစ်သည်နှင့် သူ၏အမှုတော်၏ သဘောသဘာဝကို နားလည်ရန် အရေးကြီးကြောင်း အလေးပေးသည်။ ယောဟန်အရ ဤအံ့ဖွယ်ကြောင့် လူများသည် ယေရှုကို မောရှေနှင့်တူသော ပရောဖက်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည် (ယောဟန် ၆:၁၄။ တရားဟော ၁၈:၁၅–၁၈ ကိုကြည့်ပါ)။ လုကာတွင် ဤကျွေးမွေးခြင်းအပြီး မကြာမီ ယေရှု၏ အဆွေးအမျိုးကို တပည့်များနှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သည် (လုကာ ၉:၁၈–၂၁)။

Other than Christ’s own resurrection, this is the only miracle that is recorded in all four Gospels, which underscores its importance for understanding who Jesus was and the nature of His work. According to John, the miracle led people to think of Him possibly as the prophet like Moses (John 6:14; cf. Deut. 18:15–18). In Luke, Jesus raised with the disciples the question of His identity soon after the feeding (Luke 9:18–21).

¹⁸တရံရောအခါ၊ ယေရှုသည် တပည့်တော်တို့နှင့်တကွ ဆိတ်ကွယ်ရာအရပ်၌ ဆုတောင်းတော်မူစဉ်၊ လူများတို့သည် ငါ့ကိုအဘယ်သူဖြစ်သည်ကို ဆိုကြသနည်းဟု မေးမြန်းတော်မူလျှင်၊

¹⁹လူအချို့က၊ ကိုယ်တော်သည် ဗတ္တိဇံဆရာ ယောဟန်ဖြစ်သည်ဟူ၍၎င်း၊ အချို့က၊ ဧလိယဖြစ်သည် ဟူ၍၎င်း၊ အချို့က၊ ရှေးပရောဖက် တပါးပါးထပြန်သည်ဟူ၍၎င်း ဆိုကြပါ၏ဟု လျှောက်ကြသော်၊
²⁰သင်တို့လည်း ငါ့ကို အဘယ်သူဖြစ်သည်ဆိုကြသနည်းဟု မေးမြန်းတော်မူလျှင်၊ ပေတရုက၊ ကိုယ်တော် သည် ဘုရားသခင်၏ ခရစ်တော်ဖြစ်တော်မူသည်ဟု လျှောက်လေ၏။
²¹ထိုအကြောင်းကို အဘယ်သူအားမျှ မပြောစိမ့်သောငှါ တပည့်တော်တို့ကို ကြပ်တည်းစွာ ပညတ်တော် မူ၏။
²²ထိုမှတပါး၊ လူသားသည် များစွာခံရမည်။ လူအကြီးအကဲ၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ကျမ်းပြုဆရာတို့၏ ငြင်းပယ်ခြင်းကို၎င်း၊ အသေသတ်ခြင်းကို၎င်း ခံရမည်။ သုံးရက်မြောက်သောနေ့၌ ထမြောက်လိမ့်မည်ဟူသော အကြောင်းများတို့ကို မိန့်တော်မူ၏။
²³ထိုမှတပါး၊ လူအပေါင်းတို့အား မိန့်တော်မူသည်ကား၊ ငါ၌ဆည်းကပ်လိုသောသူဖြစ်လျှင် ကိုယ်ကို ကိုယ် ငြင်းပယ်ရမည်။ ကိုယ်လက်ဝါးကပ်တိုင်ကို နေ့တိုင်းထမ်း၍ ငါ့နောက်သို့လိုက်ရမည်။
²⁴အကြင်သူသည် မိမိအသက်ကို ကယ်ဆယ်ခြင်းငှါ အလိုရှိ၏။ ထိုသူသည် အသက်ရှုံးလိမ့်မည်။ အကြင်သူသည် ငါ့ကြောင့်အသက်ရှုံး၏၊ ထိုသူသည် မိမိအသက်ကို ကယ်ဆယ်လိမ့်မည်။
²⁵ဤစကြာဝဠာကို အကြွင်းမဲ့အစိုးရ၍ ကိုယ်ကို ကိုယ်ဆုံးရှုံးသောသူသည် အဘယ်ကျေးဇူးရှိသနည်။
²⁶အကြင်သူသည် ငါ့ကို၎င်း၊ ငါ့စကားကို၎င်းရှက်၏၊ လူသားသည် မိမိဘုန်း၊ မိမိအဘခမည်းတော်၏ ဘုန်း၊ သန့်ရှင်းသောကောင်းကင်တမန်တို့၏ဘုန်းကို ဆောင်လျက်ကြွလာသောအခါ၊ ထိုသူကို ရှက်တော် မူလတံ့။
²⁷ငါအမှန်ဆိုသည်ကား၊ ဤအရပ်၌ရှိသော သူအချို့တို့သည် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်ကို မမြင်မှီ သေ ခြင်းသို့ မရောက်ရကြဟု မိန့်တော်မူ၏။

၉:၁၈–၂၇။ ပေတရု၏ ဝန်ခံချက်နှင့် လက်ဝါးကပ်တိုင်။ အရေးကြီးသောဖြစ်ရပ်များမတိုင်မီ မကြာခဏဖြစ်သလို (၆:၁၂၊ ၁၁:၁၊ ၂၂:၄၁–၄၆။ ၃:၂၁၊ ၉:၂၉ ကိုကြည့်ပါ) ယေရှုသည် တစ်ယောက်တည်း ဆုတောင်းနေခဲ့သည်။ တပည့်များ ရောက်ရှိလာသောအခါ ယေရှုသည် သူ့အဆွေးအမျိုးကို မေးခဲ့သည်။ လူများစွာက ယောဟန်ခရစ်ဝန်ဟု ထင်ကြသည် (၉:၇၊ မာကု ၈:၂၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ဧလိယသည် အံ့ဖွယ်ပရောဖက်ဖြစ်ပြီး ပြန်လာရန် မျှော်လင့်ခံရသူဖြစ်သောကြောင့် နောက်ထပ်လူကြိုက်များသော အဆိုဖြစ်သည် (မာလခိ ၄:၅၊ မာကု ၉:၁၁)။ သို့သော် ယောဟန် သို့မဟုတ် ရှေးကပရောဖက်များဟု ဖော်ပြခြင်းသည် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို လူများစွာ ယုံကြည်ကြောင်း ပြသသည်။ တပည့်များကို မေးသော နောက်မေးခွန်းသည် သမ္မာကျမ်းတစ်ခုလုံးတွင် အရေးကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ယေရှုမည်သူနည်း။ သင်တို့ကား ငါ့ကို အဘယ်သို့ ထင်မှတ်ကြသေလော (မဿဲ ၂၇:၂၂ ကိုကြည့်ပါ)။ လူတိုင်းနောက်ဆုံး အဖြေပေးရမည့် မေးခွန်းဖြစ်သည်။ ပေတရုသည် ပုံမှန်အတိုင်း အုပ်စုကို ကိုယ်စားပြုပြီး ဖြေကြားခဲ့သည်။ ဣသရေလ၏ ရှိယ မဟုတ်ဘဲ “ဘုရားသခင်၏ ခရစ်တော်” ဟု ဖြေခဲ့သည် (လုကာ ၉:၂၀)။ ယေရှုသည် ယုဒလူမျိုးတစ်မျိုးတည်းသာ ကယ်တင်ရှင်မဟုတ်၊ “ကမ္ဘာကို ကယ်တင်ရှင်” ဖြစ်သည် (ယောဟန် ၄:၄၂။ ဆာလံ ၇၂:၈၊ ၁ တိမောသေ ၂:၄ ကိုကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်သည် လူတိုင်းကယ်တင်ခြင်းခံရန် အလိုရှိသည်။

9:18–27. Peter’s Confession and the Cross. As often preceding significant events (6:12; 11:1; 22:41–46; cf. 3:21; 9:29), Jesus was praying in solitude. When His disciples arrived, Jesus asked them about His identity. Many people thought He was John the Baptist (cf. 9:7; Mark 8:28;). Elijah, a miracle-working prophet, was expected to return (Mal. 4:5; Mark 9:11), making him the next most popular suggestion. But the mention of John or one of the prophets from times long past also shows a widespread belief in resurrection from the dead. The next question to the disciples is the most important in all the Bible: Who is Jesus? Who do you say that He is? (cf. Matt. 27:22). It is a question that all must eventually answer. Peter, as usual, spoke for the group. Rather than the Messiah of Israel, he answered that Jesus was “God’s Messiah” or “the Christ of God” (Luke 9:20). Jesus is “the Savior of the world,” not just of the Jews (John 4:42; cf. Ps. 72:8), because God desires all to be saved (1 Tim. 2:4).

သို့သော် ယေရှုသည် မည်သူ့ကိုမျှ မပြောရန် တင်းတင်းကြပ်ကြပ် သတိပေးခဲ့သည် (လုကာ ၉:၂၁)။ ကုန်းကတ်ရောဂါသည် သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် ယာဣရုရဲ့သမီး အသက်ပြန်ရှင်ခြင်းတွင် ပြုခဲ့သည်နှင့်အတူတူ (၅:၁၄၊ ၈:၅၆)။ ယေရှုသည် ယခုမှ ပထမဆုံးအကြိမ် အကြောင်းရင်းကို ဖွင့်ဟခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးကယ်တင်ရှင်အဖြစ် ငြင်းပယ်ခြင်းဖြင့် (၄:၅–၈ ကိုကြည့်ပါ) ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်အတိုင်း ဆင်းရဲဒုက္ခခံရ၊ ငြင်းပယ်ခြင်းခံရမည် (၉:၂၂။ ၂:၄၉ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ အသက်ကြီးသူများ၊ ယုဒခေါင်းဆောင်ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် ပညာရှိဆရာများဟု အဖွဲ့သုံးဖွဲ့ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤသုံးဖွဲ့သည် ယေရှုသည် သူတို့၏အာဏာကို ဆိုးဆိုးရွားရွား ခြိမ်းခြောက်နေသောကြောင့် ဆန်ဟီဒရင်အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ယေရှုကို ဆန့်ကျင်ပြီး စုစည်းခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ယေရှုကို ရောမလူမျိုးထံ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ပြီး လက်ဝါးကပ်တိုင်မှာ ကားတိုင်ချမည် (၉:၄၄၊ ၁၈:၃၂)။ သို့သော် သူ၏သေခြင်းနှင့် တတိယနေ့တွင် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် ပရောဖက်ပြုချက်များနှင့်အညီ ဖြစ်မည် (၁၈:၃၃၊ ၂၄:၇၊ ၄၆၊ တမန်တော် ၁၀:၄၀၊ ၁ ကောရိန္သု ၁၅:၄။ ဆာလံ ၂၂၊ ဟေရှာယ ၅၃၊ ဟောရှေ ၆:၁–၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤနည်းဖြင့်သာ သူ၏ဘဝရည်ရွယ်ချက်ကို ကယ်တင်ခြင်းပေးရာတွင် ပြည့်စုံစေမည် (လုကာ ၂:၃၀၊ ၃၈။ ယောဟန် ၁၂:၂၇ ကိုကြည့်ပါ)။

Yet Jesus ordered and warned them to not tell anyone (Luke 9:21), as with the leper’s cleansing and the raising of Jairus’s daughter (5:14; 8:56). Jesus disclosed here for the first time why. Refusing the role of a political savior (cf. 4:5–8), He was of divine necessity to suffer and be rejected (9:22; see also 2:49). He mentioned three groups of leaders: the elders, who were widely respected leaders in Israel; the chief or ruling priests; and the scribes, or teachers of the law, who were experts in how it should be kept. These three groups composing the Sanhedrin united against Jesus because He constituted a serious threat to their authority. They would hand Him over to the Romans to be crucified (9:44; 18:32), but His death and His resurrection on the third day would be in accordance with prophecy (18:33; 24:7, 46; Acts 10:40; 1 Cor. 15:4; cf. Ps. 22; Is. 53; Hos. 6:1–2). Only thus could the purpose of His life be fulfilled in bringing salvation (Luke 2:30, 38; cf. John 12:27).

ယေရှုသည် သူနောက်လိုက်သူများအား ကိုယ်လက်ဝါးကပ်တိုင်ကို ထမ်းရမည်ဟု ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည် (လုကာ ၉:၂၃)။ ဤကိုယ်ပိုင်လက်ဝါးကပ်တိုင်သည် အကျိုးကုသိုလ်မဟုတ်၊ ယေရှု၏သေခြင်းအားဖြင့် ပေးအပ်သော ပယ်ရှင်းခြင်းကို လက်ခံခြင်းအတွက် တစ်ခုတည်းသော ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော တုံ့ပြန်မှုဖြစ်သည် (ဟေရှာယ ၁:၁၈၊ ရောမ ၁၂:၁)။ နေ့စဉ်ပြုလုပ်ရမည့် ရွေးချယ်မှုလည်း ဖြစ်သည် (၁ ကောရိန္သု ၁၅:၃၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ဧဝံဂေလိတရားအတွက် ဘုရားသခင်အလိုတော်ရှိပါက ကိုယ်ကိုကိုယ် စွန့်လွှတ်ရန် ဆန္ဒရှိခြင်းသည် ဧဝံဂေလိတရားအတွက် သေးငယ်သော စွန့်လွှတ်ခြင်းအားလုံးကို ပါဝင်စေသည်။ ကိုယ်တိုင်အတွက် နေထိုင်ပါက ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးကို ရရှိသော်လည်း နောက်ဆုံး အဆုံးတွင် ပျက်စီးခြင်း၊ ပျောက်ဆုံးခြင်းအတွက် မည်သည့်လျော်ကြေးနည်း (လုကာ ၉:၂၅)။ လူတိုင်းရွေးချယ်သော ကံကြမ္မာသည် ယေရှု ဘုန်းအသရေနှင့် ကြွလာသောအခါ ထင်ရှားလာမည် (အခန်း ၂၆)။ သို့သော် အချို့သည် ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်၏ ဘုန်းအသရေကို တစ်ချက်မြင်ရမည် ဖြစ်ပြီး သေခြင်းကို မမြည်းစမ်းမီ ဖြစ်သည် (အခန်း ၂၇)။ ဤစကားကို ခရစ်ဝင်ကျမ်းသုံးခုလုံးတွင် အသွင်ပြောင်းခြင်းဖြစ်ရပ်မတိုင်မီ ချထားပုံသည် ထိုဖြစ်ရပ်သည် ဤစကား၏ ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖတ်ရှုသူအား ညွှန်ပြသည်။

Jesus went on to state that those who follow Him must take up their cross (Luke 9:23). This personal cross is not meritorious but rather the only reasonable response to receiving the atonement provided by Jesus’s death (Is. 1:18; Rom. 12:1). It is also a choice to be made daily (cf. 1 Cor. 15:31). Willingness to surrender our lives for Jesus if God wills includes within itself all lesser sacrifices for the gospel. If we live for ourselves, even gaining the whole world, what compensation is that for ultimately forfeiting eternal life—being lost and destroyed in the end (Luke 9:25)? The destiny chosen by each will be revealed at Jesus’s coming in glory (v. 26). Yet some would not taste death before glimpsing that glory, that is, of the kingdom of God (v. 27). The placement of this saying in all three Synoptic Gospels immediately before the transfiguration points the reader to that event as its fulfillment.

²⁸ထိုသို့မိန့်တော်မူသည်နောက်၊ ရှစ်ရက်လောက်လွန်သောအခါ၊ ယေရှုသည်ပေတရု၊ ယောဟန်၊ ယာကုပ် တို့ကိုခေါ်၍ ဆုတောင်းခြင်းငှါ တောင်ပေါ်သို့ တက်ကြွတော်မူ၏။

²⁹ဆုတောင်းတော်မူစဉ်တွင် မျက်နှာတော်သည် ထူးခြားသောအဆင်းအရောင်ရှိ၍၊ အဝတ်တော်လည်း ပြောင်ပြောင်လက်လက်ဖြူ၏။
³⁰မောရှေနှင့်ဧလိယတည်းဟူသော လူနှစ်ယောက်တို့သည် ဘုန်းအသရေနှင့်ထင်ရှား၍၊
³¹ကိုယ်တော်နှင့်အတူဆွေးနွေးလျက် ယေရုရှလင်မြို့၌ စုတေ့တော်မူမည်အကြောင်းအရာကို ပြော ကြ၏။
³²ပေတရုနှင့် သူ၏အဘော်တို့သည် မျက်စိလေးလန်သဖြင့် တငိုက်ငိုက်ရှိကြ၏၊ နိုးသောအခါ ဘုန်း အသရေတော်ကို၎င်း၊ ကိုယ်တော်နှင့် ရပ်နေသောလူနှစ်ယောက်ကို၎င်း မြင်ကြ၏။
³³ထိုသူတို့သည် အထံတော်မှသွားကြစဉ်၊ ပေတရုက၊ သခင်၊ ဤအရပ်၌နေဘွယ်ကောင်းပါ၏။ ကိုယ် တော်ဘို့တဲတဆောင်၊ မောရှေဘို့တဆောင်။ ဧလိယဘို့တဆောင်၊ တဲသုံးဆောင်ကို အကျွန်ုပ်တို့ ဆောက်လုပ် ပါရစေဟု ယောင်ယမ်း၍ လျှောက်လေ၏။
³⁴ထိုသို့လျှောက်ပြီးမှ မိုဃ်းတိမ်သည် သူတို့ကိုလွှမ်းမိုး၍၊ မောရှေနှင့် ဧလိယသည်တိမ်ထဲသို့ဝင်သည်ကို တပည့်တော်တို့သည် ကြောက်ခြင်းရှိကြသည်ဖြစ်၍၊
³⁵ဤသူကား ငါ၏ချစ်သားပေတည်း။ သူ၏ စကားကိုနားထောင်ကြလော့ဟု မိုဃ်းတိမ်က အသံတော် ဖြစ်လေ၏။
³⁶ထိုအသံတော်ဖြစ်သည် ခဏခြင်းတွင်၊ ယေရှုသည် တယောက်တည်းရှိတော်မူ၏။ တပည့်တော်တို့ သည် မိမိတို့မြင်သောအရာကိုဝှက်ထား၍၊ ထိုကာလ၌ အဘယ်သူအားမျှမကြားမပြောဘဲနေကြ၏။

၉:၂၈–၃၆။ အသွင်ပြောင်းခြင်း။ အသွင်ပြောင်းခြင်းသည် အနှစ်သုတ်နှင့်အညီ ရှစ်ရက်ခန့်အကြာ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း (မာ၊ ၉:၂ ကိုကြည့်ပါ)၊ ယေရှုမိန့်ဆိုခဲ့သော ယခင်စကားနှင့် နီးကပ်စွာဆက်စပ်နေသဖြင့် လာမည့်နိုင်ငံတော်ကို ကြိုတင်ပုံဖော်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဂေသရှေမာန်ဥယျာဉ်၌ သူ၏ဆင်းရဲဒုက္ခကို မြင်တွေ့ရမည့်တပည့်များသာလျှင် (မာ၊ ၁၄:၃၃ ကိုကြည့်ပါ) သူနှင့်အတူ တောင်ပေါ်သို့ တက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုတောင်ကို အစဉ်အလာအရ တာဘောတောင်ဟု ယူဆသော်လည်း တကယ့်နေရာမှာ ဧကန်စင်စစ် မသိရပါ။ လုကာမှသာလျှင် ဆုတောင်းရန် တောင်ပေါ်သို့ တက်သွားသည်ဟု ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည် (လု၊ ၉:၂၈)။ တပည့်များ အိပ်ငိုက်နေကြသဖြင့် ညအချိန်ဖြစ်နိုင်သည် (အခန်း ၃၂)။ သို့ရာတွင် ယေရှု၏မျက်နှာသည် အသွင်ပြောင်းလဲသွားပြီး နေကဲ့သို့ တောက်ပလာကာ (မ၊ ၁၇:၂)၊ ဝတ်လုံသည် လျှပ်စီးကဲ့သို့ ဖြူဖွေးတောက်ပလာသည် (လု၊ ၉:၂၉၊ အခန်း ၄၃၊ ၂ပေ၊ ၁:၁၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထိုအခါ တပည့်များ နိုးလာပြီး ဘုန်းတန်ခိုးတော်နှင့်ပြည့်စုံသော ဘုရင်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် မောရှေနှင့် ဧလိယဟု ဖော်ပြထားသော လူနှစ်ယောက်ကိုလည်း တွေ့မြင်ခဲ့ကြသည် (လု၊ ၉:၃၀)။ ဤလူနှစ်ယောက်သည် နိုင်ငံတော်၏လူများကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်မည့်သူများနှင့် အသက်ရှင်လျက် ကောင်းကင်သို့ ပြောင်းယူခြင်းခံရမည့်သူများကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့ပြင် ယေရှု၏သေခြင်း၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းနှင့် ကောင်းကင်သို့တက်ကြွခြင်းဖြင့် ယေရုရှလင်မြို့၌ ပြည့်စုံစေမည့် သူ၏ထွက်ခွာခြင်း (ဂရိစကား၊ ဧက္ကသုတ်) ကို ပညတ်တရားနှင့် ပရောဖက်များက သက်သေခံခြင်းကို ပုဂ္ဂိုလ်ရုပ်ဖြင့် ပြသသည် (၁၃:၃၃ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ လုကာ၏စကားရွေးချယ်မှုသည် ခရစ်တော်၏ကယ်တင်ခြင်းအမှုကို ဓမ္မသစ်ကတိတော်များ၏ပြည့်စုံခြင်းသာမက၊ သူ၌ယုံကြည်သူများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော “ဣသရေလအသစ်” ကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော “ဧက္ကသုတ်အသစ်” တစ်ခုအဖြစ်လည်း ပုံဖော်ထားသည်။

9:28–36. The Transfiguration. Although the transfiguration is recorded to have occurred about eight days later (using inclusive reckoning; cf. Mark 9:2), its close connection with the previous statement of Jesus shows that it prefigured the coming kingdom. Only those disciples who would witness His agony in Gethsemane (cf. Mark 14:33) joined him on the mountain, traditionally thought to be Mount Tabor, but the actual place is not known with certainty. Only Luke adds that He went up on the mountain to pray (Luke 9:28). It may have been night since the disciples fell into a deep sleep (v. 32). But with Jesus’s face now transformed in appearance, shining “like the sun” (Matt. 17:2) and His robe white and glistening like a flash of lightning, they awoke to behold the King in His glory (Luke 9:29; cf. v. 43; 2 Pet. 1:16). They also saw two men, identified as Moses and Elijah (Luke 9:30). These two, representing the kingdom’s citizens, were standing for those who would be resurrected and translated respectively. They also personified the witness of the Law and the Prophets to Christ’s decease or departure (Gr., exodus) that would be accomplished or fulfilled in Jerusalem (cf. 13:33) with His death, resurrection, and ascension. Luke’s word choice depicts Christ’s work of salvation not only as a fulfillment of OT hopes but as a kind of “new exodus,” by which a “new Israel” composed of believers in Him was brought into existence.

ဘုန်းအသရေနှင့် ပြည့်နှက်နေသော ဤအံ့ဖွယ်အခိုက်အတန့်၌ ပျောက်ဆုံးနေသည့်ပုံစံဖြင့် ပေတရုက တဲသုံးလုံးလုပ်ကြစို့ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။ မောရှေနှင့်ဧလိယတို့သည် ကောင်းကင်မှလာသူများဖြစ်သဖြင့် ယေရှုနှင့်အတူတူပင် ဂုဏ်ပြုခံရထိုက်သည်ဟု သူထင်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (ယော၊ ၁:၁၄ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သို့ရာတွင် ထိုသူနှစ်ယောက်ကို ဝန်းရံထားသော ဘုန်းတန်ခိုးသည် ယေရှု၏မျက်နှာမှ ထွက်ပေါ်လာသော ဘုရားသခင်၏ဘုန်းအသရေ၏ ရောင်ပြန်ဟပ်မှုသာဖြစ်သည်။ ပေတရုသည် ဣသရေလ၏ဘုရင်အဖြစ် ယေရှုကို တင်မြှောက်ရန် သူတို့လာခဲ့သည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ပေမည်။ သို့ရာတွင် သရဖူမတိုင်မီ လက်ဝါးကပ်တိုင်သည် မဖြစ်မနေ ဦးစွာရောက်ရမည်ဖြစ်သည်။ စိနတောင်ပေါ်၌ဖြစ်ခဲ့သည့်အတိုင်း (ထွက်၊ ၁၉:၁၆၊ ၂၄:၁၆) နှင့် တော၌တဲတော်၌ဖြစ်ခဲ့သည့်အတိုင်း (ထွက်၊ ၃၃:၉–၁၀၊ ၄၀:၃၄–၃၈) ဘုရားသခင်၏ရှေ့တော်သို့ တောက်ပသောတိမ်တိုက်ဖြင့် ဆင်းသက်လာသည် (မ၊ ၁၇:၅၊ ဗျာ၊ ၁:၇ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အချို့အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သူများက ထိုတိမ်တိုက်သည် လူခြောက်ယောက်လုံးကို ဖုံးလွှမ်းခဲ့ပြီး တပည့်များ၏ကြောက်ရွံ့ခြင်းသည် တိမ်တိုက်ထဲသို့ သူတို့ကိုယ်တိုင် ဝင်ရောက်ရခြင်းနှင့် ဆိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အချို့ကမူ ထိုတိမ်တိုက်သည် ယေရှု၊ မောရှေနှင့် ဧလိယတို့ကိုသာ ဖုံးလွှမ်းခဲ့သဖြင့် တပည့်များ၏ကြောက်ရွံ့ခြင်းသည် ထိုသူသုံးဦးကို တိမ်တိုက်ဖုံးလွှမ်းသည်ကို ကြည့်နေရခြင်းနှင့် ဆိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ မည်သည့်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မဆို ဖြစ်နိုင်သော်လည်း တပည့်များသည် တိမ်တိုက်ထဲမှ ထွက်လာသော အသံကို ကြားခဲ့ရသဖြင့် သူတို့ တိမ်တိုက်ဖုံးလွှမ်းခြင်းမခံရဟု ညွှန်ပြသည်။ ယေရှုနှစ်ခြင်းခံချိန်၌ ခမည်းတော်သည် သူ့ကို မိမိသားတော်ဟု အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည် (လု၊ ၃:၂၂)။ ဤနေရာ၌ လက်ရေးမူများ ကွဲလွဲသည်။ အချို့က ခမည်းတော်သည် ခရစ်တော်ကို “ရွေးချယ်တော်မူသောသူ” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်ဟု ဖတ်ပြီး၊ အချို့က “ချစ်လှစွာသောသားတော်” ဟု ဖတ်သည် (၉:၃၅)။ အကောင်းဆုံးဖတ်ချက်မှာ “ရွေးချယ်တော်မူသောသူ” ဖြစ်နိုင်သည်။ ဂရိစကား akouete (အခန်း ၃၅) သည် နားထောင်ရုံသာမက ဆက်လက်၍ နားထောင်ပြီး နာခံလိုစိတ်ကို တိုက်တွန်းသည် (တရားဟော၊ ၁၈:၁၅ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Somewhat lost in this glorious, awe-inspiring moment, Peter suggested that they make three tabernacles or shelters—he was apparently thinking that Moses and Elijah, as heavenly beings, deserved the same honor that Jesus did (cf. John 1:14). But the glory surrounding these two was merely a reflection of the glory of God that shone from Jesus’s face. Perhaps Peter thought they had come to install Jesus as king of Israel, but the cross would necessarily come before the crown. As at Mount Sinai (Ex. 19:16; 24:16) and the wilderness tabernacle (Ex. 33:9–10; 40:34–38), the presence of God now came down in a bright cloud (Matt. 17:5; cf. Rev. 1:7). Some interpreters suggest that the cloud covered all six persons, and that the disciples’ fear was related to their own entering of the cloud. Others suggest that the cloud only covered Jesus, Moses, and Elijah, and thus that the disciples’ fear was related to their observing the cloud cover them. In either case a voice from the cloud proclaimed a message to them. Both interpretations are possible, but the fact that the disciples heard the voice speaking from the cloud seems to suggest that they were not covered by it. At Jesus’s baptism, the Father acknowledged Him as His Son (Luke 3:22). Here manuscripts differ. Some read that the Father called Christ His “Chosen One,” and others, that He referred to Him as His “beloved” (9:35). The best reading is probably “Chosen One.” The command in Greek, akouete (v. 35), not only means to hear but also urges an ongoing willingness to listen and obey (cf. Deut. 18:15).

³⁷နက်ဖြန်နေ့၌ တောင်ပေါ်ကဆင်းကြပြီးလျှင်၊ များစွာသောလူအစုအဝေးသည် ကိုယ်တော်ကို ခရီး ဦးကြိုပြု၏။

³⁸လူအစုအဝေး၌ ပါသောသူတယောက်က၊ အရှင်ဘုရား၊ အကျွန်ုပ်၏သားကို ကြည့်ရှုတော်မူမည် အကြောင်း အကျွန်ုပ်တောင်းပန်ပါ၏။ အကျွန်ုပ်၌ သားတယောက်တည်းရှိပါ၏။
³⁹နတ်ဘမ်းစားသဖြင့် သူသည်ရုတ်ခနဲအော်ဟစ်၍၊ အမြှုတ်ထွက်လျက်တောင့်မာခြင်းသို့ ရောက်တတ် ပါ၏။ ထိုသို့ နာကျင်စွာနှိပ်စက်ပြီးမှ နတ်သည်အလွန် သွားခဲ၏။
⁴⁰ထိုနတ်ကို နှင်ထုတ်ပါမည်အကြောင်း တပည့်တော်တို့အား အကျွန်ုပ်တောင်းပန်သော်လည်း သူတို့ သည် မတတ်နိုင်ကြပါဟု အော်ဟစ်လျက် လျှောက်လေ၏။
⁴¹ယေရှုကလည်း၊ ယုံကြည်ခြင်းမရှိ၊ ဖောက်ပြန်သောအမျိုး၊ ငါသည်သင်တို့နှင့်အတူ အဘယ်မျှ ကာလ ပတ်လုံး နေရမည်နည်း။ သင်တို့ကို အဘယ်မျှ ကာလပတ်လုံး သည်းခံရမည်နည်း။ သင်၏သားကို ငါ့ထံသို့ ယူခဲ့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁴²သူငယ်လာစဉ်ပင်နတ်ဆိုးသည် မြေပေါ်မှာလှဲ၍ တောင့်မာစေ၏။ ယေရှုသည် ညစ်ညူးသောနတ်ကို ဆုံးမ၍ ထိုသူငယ်ကို ချမ်းသာစေပြီးမှ အဘအား အပ်ပေးတော်မူ၏။
⁴³လူအပေါင်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ မဟာတန်ခိုးတော်ကို မြင်၍ မိန်းမောတွေဝေခြင်းရှိကြ၏။

၉:၃၇–၄၃က။ နတ်ဆိုးစွဲသောယောက်ျားလေးကို ကုသခြင်း။ “နက်ဖြန်နေ့” ဟူသော လုကာ၏ဖော်ပြချက်အရ ယေရှုနှင့် တပည့်သုံးဦးသည် တောင်ပေါ်၌ ကျန်ရစ်သောညတွင်းတစ်ည နေခဲ့ပြီး နံနက်၌ ဆင်းလာခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ နတ်ဆိုးစွဲခြင်းပြင်းထန်သောကိစ္စတစ်ခုကို တပည့်များထံ ယူဆောင်လာခဲ့သော်လည်း သူတို့သည် နတ်ဆိုးကို နှင်ထုတ်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့သဖြင့် (အခန်း ၄၀) လူအများအပြား သူတို့ပြန်လာခြင်းကို စောင့်ဆိုင်းနေကြပြီဖြစ်သည်။ အကြောဆွဲခြင်း လက္ခဏာများ (မ၊ ၁၇:၁၅ ကိုကြည့်ပါ)—အော်ဟစ်ခြင်း၊ ကိုယ်လုံးကိုယ်ပေါက်ဆွဲခြင်း၊ လဲကျခြင်း၊ ပါးစပ်မှအမြှုပ်ထွက်ခြင်း—တို့ကို နတ်ဆိုး၏လုပ်ရပ်ဟု ဆိုသည် (လု၊ ၉:၃၉၊ ၄၂၊ ၄:၃၃ ကိုကြည့်ပါ)။

9:37–43a. Healing of a Demon-Possessed Boy. Luke’s reference to “the next day” suggests that Jesus and the three disciples spent the rest of the night on the mountain and went down in the morning. Already many people had gathered to await their return because a serious case of demon possession had been brought to the disciples and they could not cast the demon out (v. 40). The epileptic symptoms (cf. Matt. 17:15)—crying out, being convulsed and falling down, foaming at the mouth—were said to be caused by a spirit or demon (Luke 9:39, 42; see 4:33).

ဤကိစ္စသည် ခမည်းတော် (မာ၊ ၉:၂၄)၊ တပည့်များ (မ၊ ၁၇:၂၀) နှင့် လူအုပ်တစ်ခုလုံး၏ ယုံကြည်ခြင်းမရှိမှုကြောင့် (မ၊ ၁၃:၅၈ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ) အထူးခက်ခဲသောကိစ္စဖြစ်သည်။ ယေရှုက “ယုံကြည်ခြင်းမရှိ၍ ဆိုးယုတ်သောမျိုးဆက်” ဟု ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့သည်။ ယေရှုသည် “ဤမျိုးဆက်” ကို အကြိမ်ကြိမ် အပြစ်တင်ခဲ့သည် (လု၊ ၇:၃၁၊ ၁၁:၂၉–၃၂၊ ၅၀–၅၁၊ ၁၇:၂၅၊ ၂၁:၃၂၊ တ၊ ၂:၄၀ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သူ့ကို ငြင်းပယ်ခြင်းကို ယုံကြည်ခြင်းမရှိမှုကြောင့်ဟု သတ်မှတ်ပြီး မောရှေ၏သတိပေးချက်စကားများကို ပြည့်စုံစေခြင်းဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (တရားဟော၊ ၃၂:၅၊ ၂၀)။ တပည့်များ၏ ပထမဆုံးမအောင်မြင်မှုသည် ကြည့်နေသူများ၏ ယုံကြည်ခြင်းမရှိမှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည်။ ယောက်ျားလေးသည် တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သဖြင့် (အခန်း ၃၈) ခမည်းတော်၏အခြေအနေ ပို၍ဆိုးရွားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် နတ်ဆိုးသည် အလွယ်တကူ မလွှတ်ပေးခဲ့ပါ။ ယေရှုက သားကိုခေါ်ခဲ့သည်နှင့် တပြိုင်နက် နတ်ဆိုးသည် ယောက်ျားလေးကို ဆွဲဖတ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ယေရှုသည် နတ်ဆိုးကို ဆူပူတားမြစ်ပြီး ကလေးကို ကုသပေးခဲ့သည်။ နတ်ဆိုးများပင်လျှင် သူ၏အမိန့်တော်ကို နာခံရသည်။ ထို့ကြောင့် လူများသည် ယေရှု၏အမှုတော်၌ တောင်ပေါ်၌ရှိသော တပည့်သုံးဦးက ယေရှု၏ပုဂ္ဂိုလ်တော်၌ မြင်တွေ့ခဲ့သည့်အတိုင်း ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတန်ခိုးတော်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ကြသည် (၂ပေ၊ ၁:၁၆–၁၈ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

This represents a particularly difficult case because of the prevailing unbelief (cf. Matt. 13:58) of the father (Mark 9:24), of the disciples (Matt. 17:20), and of the crowd as a whole, whom Jesus referred to as a faithless and perverse generation. Jesus repeated His indictment of “this generation” on several occasions (Luke 7:31; 11:29–32, 50–51; 17:25; 21:32; cf. Acts 2:40), attributing Israel’s rejection of Him to their unbelief and alluding to it as a fulfillment of Moses’s words of warning to Israel (Deut. 32:5, 20). Unfortunately, the disciples’ initial failure no doubt made matters worse by confirming the onlookers in their unbelief. The fact that the boy was an only child (v. 38) made the father’s situation even more desperate. Furthermore, the demon did not give up without a fight. As soon as Jesus called for the father to bring his son, the demon threw him down into a convulsion. But Jesus rebuked the demon and healed the child. Even the demons had to listen to and obey His command, and the people were led to see in Jesus’s work, as the three disciples on the mount saw in Jesus’s person, the majesty and greatness of God (cf. 2 Pet. 1:16–18).

⁴³လူအပေါင်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ မဟာတန်ခိုးတော်ကို မြင်၍ မိန်းမောတွေဝေခြင်းရှိကြ၏။

⁴⁴ထိုသို့ယေရှုပြုတော်မူသမျှကို လူအပေါင်းတို့သည် အံ့ဩချီးမွမ်းကြစဉ် တပည့်တော်တို့အား၊ သင်တို့ သည် ငါ့စကားကို နားထောင်မှတ်မိကြလော့။ လူသားကို လူတို့လက်သို့ အပ်နှံရသောအချိန်နီးပြီဟု မိန့်တော် မူ၏။

⁴⁵ထိုစကားတော်၏ အနက်မထင်ရှားသဖြင့် တပည့်တော်တို့သည် နားမလည်မရိပ်မိဘဲနေကြ၏။ အနက် ကိုလည်းမမေးမလျှောက်ဝံ့ကြ။
⁴⁶ထိုအခါ အဘယ်သူသည် သာ၍ကြီးမြတ်အံ့နည်းဟု တပည့်တော်တို့သည် အချင်းချင်းငြင်းခုံကြ၏။
⁴⁷ယေရှုသည် သူတို့အကြံအစည်ကို သိမြင်လျှင်၊ သူငယ်တယောက်ကိုယူ၍ မိမိအနား၌ထားပြီးမှ၊
⁴⁸အကြင်သူသည် ငါ့မျက်နှာကိုထောက်၍ ဤသူငယ်ကိုလက်ခံ၏၊ ထိုသူသည် ငါ့ကိုပင်လက်ခံ၏။ ငါ့ကို လက်ခံသောသူသည်လည်း ငါ့ကိုစေလွှတ်တော်မူသောသူကိုပင်လက်ခံ၏။ သင်တို့တွင် အငယ်ဆုံး သောသူ သည်သာ၍ကြီးမြတ်သော သူဖြစ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁴⁹ယောဟန်ကလည်း၊ သခင်၊ ကိုယ်တော်၏ နာမကို အမှီပြု၍ နတ်ဆိုးတို့ကို နှင်ထုတ်သောသူ တယောက်ကို အကျွန်ုပ်တို့တွေ့ပါ၏။ သူသည် အကျွန်ုပ်တို့နှင့်အတူ မလိုက်သောကြောင့် အကျွန်ုပ်တို့ မြစ် တားကြပါ၏ဟု လျှောက်သော်၊
⁵⁰ယေရှုက၊ ထိုသူကိုမမြစ်တားကြနှင့်။ သင်တို့ ရန်သူဘက်၌မရှိသောသူသည် သင်တို့ဘက်၌ရှိသည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၉:၄၃ခ–၅၀။ လာမည့်ဆင်းရဲဒုက္ခက ကြီးမြတ်ခြင်းနှင့် အာဏာကို ထင်ရှားစေသည်။ ယေရှုသည် မေရှိယအဖြစ် သူ၏သန့်ရှင်းသောရည်ရွယ်ချက်ကို တပည့်များ နားလည်စေရန် အလေးအနက်ထား ကြိုးပမ်းခဲ့သည် (၉:၂၁ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သူသည် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရမည်ဟူသော ပထမဆုံးဟောကြားချက်ကို ပို၍ပြင်းထန်စွာ ထပ်မံဟောကြားခဲ့ပြီး သူ၏စကားများကို အလွန်ဂရုတစိုက် နားထောင်ကြရန် တပည့်များကို တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ သေခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ပထမဆုံးဟောကြားချက်တွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး၊ ယခုမူ သူ သစ္စာဖောက်ခံရတော့မည် (အခန်း ၄၄) ဟူ၍ ထပ်မံထည့်သွင်းခဲ့သည်။ စကားရွေးချယ်မှုအရ ဤအဖြစ်အပျက်သည် လျင်မြန်စွာ နီးကပ်လာနေပြီဟု ညွှန်ပြသည်။ တပည့်များ၏ ရှေ့ရေးကို နားလည်ရန် နှေးကွေးမှုကို ဤနေရာ၌ နည်းလမ်းလေးသွယ်ဖြင့် အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ သူတို့သည် သူမိန့်ဆိုခဲ့သည်ကို “နားမလည်” ကြ၊ “ထိုအဓိပ္ပာယ်ကို သူတို့မှ လျှို့ဝှက်ထားသည်”၊ သူတို့သည် ထိုအဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်ရန် မစွမ်းနိုင်ခဲ့၊ ထို့ပြင် ယေရှုကို အဓိပ္ပာယ်မေးရန် “ကြောက်ရွံ့” ခဲ့ကြသည် (အခန်း ၄၅)။

9:43b–50. The Coming Passion Illuminates Greatness and Authority. Jesus was intent on making the disciples understand the true nature of His mission as Messiah (cf. 9:21). He repeated even more emphatically the prediction of His suffering by urging His disciples to let His words sink in by listening very carefully. Added to the first prediction of His death and resurrection was that He was about to be betrayed (v. 44). The choice of words suggests this event was rapidly approaching. The disciples’ slowness to grasp what lay ahead is emphasized here in four ways: they “did not understand” what He was saying; “it was hidden from them;” they were unable to perceive or grasp its import; and “they were afraid to ask” Jesus what it meant (v. 45).

သူတို့သည် နားလည်လိုခြင်းမရှိချင်ကြပေမည်။ အကြောင်းမှာ နိုင်ငံတော်၌ သူတို့အနွယ်များထဲမှ မည်သူသည် အကြီးမြတ်ဆုံးဖြစ်မည်နည်းဟု ငြင်းခုံမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ယေရှုရှေ့၌ ငြင်းခုံရန်လည်း ကြောက်ရွံ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် ယေရှုသည် သူတို့၏အတွေးအခေါ်ကို သိတော်မူသည် (အခန်း ၄၆ တွင် “ငြင်းခုံခြင်း” ဟူသော စကားနှင့် အတူတူစကား၊ ၂:၃၅ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သူတို့၏အတွေးအခေါ်ကို ပြုပြင်ပေးရန် ယေရှုသည် ကလေးငယ်တစ်ဦးကို သူ့အနားသို့ ခေါ်ယူထားခဲ့သည် (၉:၄၇)။ ကြီးမြတ်ခြင်းသည် လူတစ်ဦးတွင် မရှိဘဲ ပြုမူဆောင်ရွက်ချက်များ၌ရှိသည်ကို သရုပ်ပြသည်။ နိုင်ငံတော်၌ အနိမ့်ဆုံးသောသူများ—ဆင်းရဲသောသူ၊ နှိမ့်ချသူ၊ နှိပ်စက်ခံရသူများကို လက်ခံခြင်း၊ ဂရုစိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ အနှစ်သာရမှာ ယေရှုကို တကယ်လက်ခံခြင်းမပြုခဲ့လျှင် သူ၏နမူနာကို မလိုက်နာနိုင်ဟု ဆိုလိုသည် (မ၊ ၂၅:၄၀၊ ၄၅ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အနိမ့်ဆုံးသောသူများနှင့် တစ်သားတစ်ကိုယ်တည်း ဖြစ်သူများသာလျှင် နိုင်ငံတော်၌ တကယ်ကြီးမြတ်သူအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရမည် (လု၊ ၉:၄၈)။

It may be they did not want to understand, because a dispute ensued over which one of them would be the greatest in the kingdom. Apparently they were also afraid to argue over it in front of Jesus, but He knew their thoughts (the same word used for “dispute” or “argument” in v. 46; cf. 2:35). To correct their thinking, Jesus set a little child next to Him (9:47), illustrating that greatness does not reside in a person but in actions—identifying with, receiving, and caring for the “least” in the kingdom, including the poor, the lowly, and the outcasts. The implication is that we have not really received Jesus if we are unwilling to follow His example and do as He has done (cf. Matt. 25:40, 45). Only those who do, by identifying with the least, will be recognized as truly great in the kingdom (Luke 9:48).

ယေရှုကို လက်ခံခြင်း၏ လုံလောက်သောသက်သေဟူသည်ကို စဉ်းစားရင်း ယောဟန်သည် သူတို့မြင်တွေ့ခဲ့သော ယေရှု၏နာမတော်အားဖြင့် နတ်ဆိုးနှင်ထုတ်နေသူတစ်ဦးကို တားမြစ်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ယေရှုသည် ထပ်မံ၍ နူးညံ့စွာ ပြုပြင်ပေးခဲ့သည်။ ယေရှုမိန့်ဆိုသည်မှာ “ငါတို့ကို ဆန့်ကျင်သူမဟုတ်လျှင် ငါတို့ဘက်၌ ရှိသည်” (အချို့လက်ရေးမူများ၌ “သင်တို့ကို” ဟု ဖတ်ရသည်)။ အကောင်းဆုံးစာသားသက်သေအထောက်အထားအရ “သင်တို့” ဟူသော ဖတ်ချက်ကို ထောက်ခံသည်။

Apparently reflecting on what constitutes sufficient evidence of someone receiving Jesus, John referred to someone they saw exorcising demons in His name, whom they tried to stop. Again Jesus gently corrected them. Jesus said those who are not against us (or “you,” according to some manuscripts) are for us (or “you” in some manuscripts). The best textual evidence supports the “you” reading.

၉:၅၁–၁၉:၂၇ ယေရှုသည် ယေရုရှလင်သို့ ခရီးသွားခြင်းနှင့် ဂါလိလဲပြင်ပတိုင်းတစ်ပါးတွင် အမှုတော်ဆောင်ရွက်ခြင်း

ဤနေရာ၌ လုကာသည် အခြားဧဝံဂေလိများတွင် မတွေ့ရသော အချက်အလက်များပါဝင်သည့် ကြီးမားသောအပိုင်းတစ်ခုကို ထည့်သွင်းထားသည်။ ယေရှုသည် ယေရုရှလင်သို့ နောက်ဆုံးခရီးဟုထင်ရသော ခရီးကို စတင်တော်မူချိန်၌ ရှမာရိ၊ ပေရာ၊ ယေရီကိုစသည့်နေရာများသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ခရီးသည် လှည့်ပတ်၍ နှေးကွေးခဲ့ပြီး ယုဒပြည်အတွင်းသို့ ဝင်ထွက်သော်လည်း ယေရုရှလင်မြို့ကို ရှောင်ရှားခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ သူ၏အမှုတော်ကို အလျင်အမြန် အဆုံးသတ်မသွားစေရန်ဖြစ်သည်။ ခရီးတစ်လျှောက် ဆယ့်ခုနစ်ဆယ်ကို ဆယ့်နှစ်ဦးကဲ့သို့ စေလွှတ်တော်မူခဲ့ပြီး ပိုမိုအငြင်းပွားမှုများနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ သူ၏အမှတ်တရဆုံးသော ဥပမာများနှင့် ဆုံးမစကားများကို ဟောကြားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဂါလိလဲ၌ ဟောကြားခဲ့သော အဆုံးအမများစွာကို ဤပရိသတ်အသစ်များအတွက် ထပ်မံဟောကြားခဲ့သည်။

9:51–19:27

JESUS’S JOURNEY TO JERUSALEM AND MINISTRY OUTSIDE GALILEE

Luke inserts at this point a large section of material, most of which is not found in the other Gospels. As Jesus began what appears to have been His final journey to Jerusalem, He traveled to Samaria, Perea, and Jericho, among other places. The journey was circuitous and slow, winding in and out of Judea but avoiding Jerusalem itself so as not to bring His ministry to a premature end. Along the way, Jesus sent out the seventy as He did the Twelve, encountered further controversy, and presented some of His most memorable parables and sayings. Also, many of the teachings given in Galilee were likely repeated for these new listeners.

⁵¹ကောင်းကင်သို့ဆောင်ယူခြင်းကို ခံတော်မူသောအချိန်ရောက်သောအခါ၊ ယေရုရှလင်မြို့သို့ တူရူကြွ အံ့သောငှါ သဘောထားတော်မူ၏။

⁵²ရှေ့တော်သို့ တမန်တော်တို့ကို စေလွှတ်တော်မူသဖြင့်၊ သူတို့သည် ကိုယ်တော်၏အဘို့ကို ပြင်ဆင် ခြင်းငှါသွား၍ ရှမာရိရွာတရွာသို့ဝင်ကြ၏။
⁵³ကိုယ်တော်သည် ယေရုရှလင်မြို့သို့သွားအံ့သော အခြင်းအရာကို ထိုရွာသားတို့သည် ထောက်၍ လက်မခံကြ။
⁵⁴ထိုအကြောင်းကို တပည့်တော်ယာကုပ်၊ ယောဟန်တို့သည်မြင်လျှင်၊ သခင်၊ ဧလိယပြုသကဲ့သို့ အကျွန်ုပ်တို့သည် ကောင်းကင်မှမီးကျစေ၍ ထိုသူတို့ကို လောင်းစေခြင်းငှါ အလိုရှိတော်မူသလောဟု လျှောက် ကြသော်၊
⁵⁵ယေရှုသည် လှည့်ကြည့်၍၊ သင်တို့သည် ကိုယ်စိတ်သဘောကို ကိုယ်မသိကြ၊ လူသားသည်လူတို့၏ အသက်ကို သတ်အံ့သောငှါ ကြွလာသည်မဟုတ်။ ကယ်တင်အံ့သောငှါကြွလာသည်ဟု ဆုံးမတော်မူပြီးမှ၊
⁵⁶အခြားသောရွာသို့ကြွတော်မူ၏။
⁵⁷လမ်း၌သွားကြစဉ် လူတဦးက၊ သခင် ကိုယ်တော်ကြွတော်မူရာအရပ်ရပ်သို့ အကျွန်ုပ်လိုက်ပါမည်ဟု လျှောက်လေ၏။
⁵⁸ယေရှုကလည်း၊ မြေခွေးသည်မြေတွင်းရှိ၏။ မိုဃ်းကောင်းကင်၌ ကျင်လည်သော ငှက်သည် နားနေရာ အရပ်ရှိ၏ လူသားမူကား ခေါင်းချရာမျှမရှိဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁵⁹အခြားသောသူကို၊ ငါ့နောက်သို့လိုက်လော့ဟု မိန့်တော်မူလျှင်၊ ထိုသူက၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်အဘကို ရှေ့ဦးစွာသွား၍ သင်္ဂြိုဟ်ရသောအခွင့်ကို ပေးတော်မူပါဟု လျှောက်လေသော်၊
⁶⁰ယေရှုက၊ လူသေတို့သည် မိမိလူသေတို့ကို သင်္ဂြိုဟ်ပါလေစေ။ သင်မူကားသွား၍ ဘုရားသခင့်နိုင်ငံ တော်၏အကြောင်းကို ဟောပြောလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁶¹အခြားသောသူကလည်း၊ သခင်၊ ကိုယ်တော်နောက်သို့ အကျွန်ုပ်လိုက်ပါမည်။ သို့သော်လည်း အကျွန်ုပ်အိမ်၌ရှိရစ်သောသူတို့ကို အရင်သွား၍ အခွင့်ပန်ပါရစေဟု လျှောက်လျှင်၊
⁶²ယေရှုက၊ ထွန်ကိုင်းကို ကိုင်လျက်နောက်သို့ လှည့်၍ကြည့်သောသူမည်သည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်နှင့် မထိုက်မတန်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၉:၅၁–၆၂။ ရှမာရိရွာတစ်ရွာမှ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် တပည့်ဖြစ်ခြင်း၏တန်ဖိုး။ ယေရှုသည် ယေရုရှလင်မြို့၌ သူ့ကိုစောင့်ကြိုနေသောအရာကို သိတော်မူသော်လည်း လုကာသည် ကောင်းကင်သို့ တက်ကြွတော်မူမည့် အောင်ပွဲခံချိန်ကို အာရုံစိုက်ထားသည်။ ယေရှုသည် သေချာသောဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် သေခြင်းသို့ ရှေ့တိုးရန် ခိုင်မာစွာ မျက်နှာမူခဲ့သည်။ ယခင်ကဲ့သို့ လျှို့ဝှက်စွာ မသွားတော့ဘဲ (ယော၊ ၇:၁၀ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ) လူအများဆုံး သူ့ကို နားထောင်နိုင်ရန် သတင်းစကားရှေ့မှ စေလွှတ်ကာ လူသိရှင်ကြား သွားတော်မူခဲ့သည် (လု၊ ၉:၅၂)။ ရှမာရိရွာတစ်ရွာသည် ယေရုရှလင်သို့ ဦးတည်နေသောကြောင့် သတင်းစကားဆောင်သူများကို လက်ခံရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည် (အခန်း ၅၃)။ ဤသည်မှာ ယုဒလူများနှင့် ရှမာရိလူများကြား ရန်ငြိုးဖွဲ့မှုနှင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို ပြသသည် (ယော၊ ၄:၉၊ ၂၀ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤသို့သောတင်းမာမှုကြောင့် ဂါလိလဲမှ ယေရုရှလင်သို့ ရှမာရိဒေသကို ဖြတ်၍သွားခြင်းသည် အလွန်အန္တရာယ်များသဖြင့် ဘာသာရေးပွဲတော်များအတွက် ယေရုရှလင်သို့ ခရီးသွားသော ယုဒခရီးသည်များသည် ယော်ဒန်ချိုင့်ဝှမ်းကို ဖြတ်၍ ဂျေရီကိုမှတစ်ဆင့် ယေရုရှလင်သို့ တက်သွားလေ့ရှိသည်။

9:51–62. Rejection by a Samaritan Village and the Cost of Discipleship. Jesus knew what awaited Him in Jerusalem, but Luke focuses on the triumphant time when He would ascend to heaven. Jesus resolved (lit. “set His face”) to go forward to certain suffering and death. He would go not secretly, as He had earlier (cf. John 7:10), but publicly, sending messengers ahead of Himself to announce His coming so that as many people as possible could be invited to hear Him (Luke 9:52). The refusal of a Samaritan village to receive these emissaries because He was headed to Jerusalem (v. 53) shows the hostility and bigotry that existed between the Jews and the Samaritans (cf. John 4:9, 20). Such tensions meant that journeying from Galilee to Jerusalem through Samaria could be quite dangerous, which is why Jewish pilgrims traveling to Jerusalem for religious feasts generally went the longer way through the Jordan Valley and then up to Jerusalem from Jericho.

ဤငြင်းပယ်ခြင်းကို ဒေါသထွက်ကာ ယာကုပ်နှင့် ယောဟန်တို့သည် ကောင်းကင်မှ မီးကို ခေါ်ချပြီး သူတို့ကို ဖျက်ဆီးခွင့်ပြုရန် တောင်းဆိုခဲ့သည် (လု၊ ၉:၅၄)။ ဤသည်မှာ ဧလိယ၏စံနမူနာကို သတိရစေသည် (၂ဘုရင်၊ ၁:၁၀၊ ၁၂)။ သို့ရာတွင် ဤကိစ္စသည် လုံးဝကွဲပြားခြားနားသည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် သူတို့ကို ဆူပူတားမြစ်ခဲ့သည်။ မည်သူ့ကိုမျှ အတင်းအကြပ် မချဉ်းကပ်ခဲ့ပါ။ အချို့လက်ရေးမူနှင့် ဘာသာပြန်များ၌ ဆူပူတားမြစ်စကားများ ပါဝင်သည် (လု၊ ၉:၅၅–၅၆)။ အခြားရွာသို့ သွားခြင်းဖြင့် ယေရှုသည် ဖြစ်နိုင်သမျှ ပဋိပက္ခများကို ရှောင်ရှားပြီး သူ၏အဆုံးအမများကို ပို၍လက်ခံလိုစိတ်ရှိသောသူများကို ရှာဖွေသည့် သူ၏ပုံမှန်နည်းလမ်းကို လိုက်နာခဲ့သည် (၆:၂၉ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Indignant at this rebuff, James and John wanted permission to call fire down from heaven to destroy them (Luke 9:54), recalling a precedent set by Elijah (2 Kin. 1:10, 12). Of course the situation here was quite different, and so Jesus rebuked them. He would not force Himself on anyone. Words of rebuke appear in some manuscripts and versions (Luke 9:55–56). In going to another village, Jesus followed His consistent practice of avoiding conflict wherever possible (cf. 6:29) and seeking out those more open and receptive to His teachings.

ထို့နောက် တပည့်ဖြစ်လိုသူ သုံးဦးက ယေရှုထံ ချဉ်းကပ်လာခဲ့သည်။ တစ်ဦးက သူသွားရာနေရာတိုင်းတွင် လိုက်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည် (၉:၅၇)။ သို့ရာတွင် ယေရှုသည် သူ၏နောက်လိုက်များကို စောင့်ကြိုနေသော ငြင်းပယ်ခြင်းကို သတိပေးခဲ့သည် (ရှမာရိတွင် ယခုပင် ကြုံတွေ့ခဲ့သည်)။ ဤငြင်းပယ်ခြင်းကို ယေရှုခေါ်သော်လည်း ခမည်းတော်ကို အရင်မြှုပ်နှံချင်သော လူတစ်ဦး၏တုံ့ပြန်မှု၌ ထပ်မံသရုပ်ဖော်ထားသည် (အခန်း ၅၉)။ ခမည်းမိခင်ကို မြှုပ်နှံခြင်းတာဝန်သည် အခြားဘာသာရေးတာဝန်များကို ဦးစားပေးရသည်ဟု နားလည်ထားသော်လည်း၊ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်ကို ကြေညာခြင်းအခွင့်အရေးနှင့် ခေါ်တော်မူခြင်းသည် ပို၍အရေးကြီးသည်။ “သေသူများကို သူတို့သေလူများကို မြှုပ်နှံခွင့်ပြုလော့” ဟု မိန့်ဆိုရာတွင် ယေရှုသည် ထိုလူအား ခမည်းတော်နှင့် မိသားစုကို စွန့်ပစ်ပြီး သူ့နောက်သို့ လိုက်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ယေရှုသည် ရုပ်လောက၌ ရင်းနှီးသောပုံများကို သုံး၍ ဝိညာဉ်ရေးရာကို ရှင်းပြခဲ့သည်။ ဝိညာဉ်အလျှင်သေနေသူများသည် သူတို့၏သေလူများကို မြှုပ်နှံနိုင်သည်။ ယေရှုနှင့် သူ၏နောက်လိုက်များသည် အမှန်တကယ် ဆန့်ကျင်ဘက်ကို ပြုနေကြသည်—အပြစ်၌ သေနေသူများကို အသက်ပေးနေကြသည် (လု၊ ၁၉:၁၀၊ ဧဖ၊ ၂:၁ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ တပည့်ဖြစ်လိုသူ တတိယမြောက်လူသည် မိသားစုထံ နှုတ်ဆက်ရန်ခွင့်တောင်းခဲ့သည်မှာ ပို၍အားနည်းသော အကြောင်းပြချက်ဖြစ်သည် (လု၊ ၉:၆၁)။ သို့ရာတွင် နောက်သို့ လှည့်ကြည့်ခြင်း၊ လောကီဆွေမျိုးဆက်ဆံရေး သို့မဟုတ် မိသားစုတာဝန်များကြောင့် နှောင့်ယှက်ခံရခြင်းသည် ယေရှုကို အချိန်ပြည့်အမှုတော်ဆောင်ရန် မသင့်တော်စေပါ (အခန်း ၆၂)။

Next Jesus was approached by three would-be disciples. One promised to follow Him wherever He went (9:57), but Jesus warned him of the rejection awaiting His followers (which was just encountered in Samaria). This rejection is again illustrated in the response of a man whom He called to follow Him but who wanted to bury his father first (v. 59). Although it was understood that the duty of burying a loved one ordinarily took precedence over all other religious duties, the unique opportunity and summons to herald the kingdom of God was even more important. In saying, “Let the dead bury their own dead” (v. 60), Jesus commanded the man to leave his father and family behind to follow Him. Jesus used familiar images in the physical world to explain the spiritual realm. The spiritually dead can bury their own; Jesus and His followers were doing just the opposite—bringing life to those dead in sin (cf. Luke 19:10; Eph. 2:1). A far weaker excuse was given by a third would-be disciple: saying farewell to his family (Luke 9:61). But looking back, being hindered by earthly ties or familial obligations, actually makes a person unfit to follow Jesus in full-time ministry (v. 62).

အခန်းကြီး - ၁၀

1 ထိုနောက်မှ သခင်ဘုရားသည် အခြားသောတပည့်တော် ခုနစ်ကျိပ်တို့ကို ခန့်ထားတော်မူ၍၊ ကိုယ် တိုင်ကြွလေအံ့သော မြို့ရွာအရပ်ရပ်တို့သို့ ရှေ့တော်၌ နှစ်ယောက်စီ နှစ်ယောက်စီ စေလွှတ်တော်မူ၏။

²သူတို့အား မိန့်တော်မူသည်ကား၊ စပါးရိတ်စရာများစွာရှိ၏။ ရိတ်သောသူတို့သည်နည်းကြ၏။ ထို ကြောင့် လုပ်ဆောင်သောသူတို့ကို စပါးရိတ်စေခြင်းငှါ စပါးရှင် စေလွှတ်တော်မူမည်အကြောင်း ဆုတောင်း ကြလော့။
³သင်တို့သွားလေသည်အရာမှာ၊ တောခွေးစုထဲသို့ သိုးသငယ်တို့ကို စေလွှတ်သကဲ့သို့ သင်တို့ကို ငါစေ လွှတ်၏။
⁴ငွေအိတ်၊ လွယ်အိတ်၊ ခြေနင်းတို့ကို မဆောင်ကြနှင့်။ လမ်း၌သွားစဉ်တွင် အဘယ်သူကိုမျှ နှုတ်မ ဆက်ကြနှင့်။
⁵မည်သည့်အိမ်သို့ ဝင်သောအခါ၊ ဤအိမ်၌ မင်္ဂလာဖြစ်ပါစေသောဟု ရှေ့ဦးစွာပြောကြလော့။
⁶ထိုအိမ်၌မင်္ဂလာသားရှိလျှင်၊ သင်တို့မြွက်သော မင်္ဂလာသည်တည်လိမ့်မည်။
⁷သို့မဟုတ် သင်တို့ထံသို့ ပြန်လာလိမ့်မည်။ ထိုအိမ်နေ၍ အစားအသောက်စီရင်ရာကို စားသောက်ကြ လော့။ အကြောင်းမူကား၊ လုပ်ဆောင်သောသူသည် အခကိုခံထိုက်ပေ၏။ တအိမ်မှ တအိမ်သို့လှည့်လည်၍ မ သွားကြနှင့်။
⁸အကြင်မြို့သို့သင်တို့ဝင်၍ မြို့သားတို့သည်လက်ခံ၏။ ထိုမြို့၌သင်တို့ရှေ့မှာထည့်သမျှကို စားကြ လော့။
⁹လူနာများကို ချမ်းသာပေးကြလော့။ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်သည် သင်တို့၌ တည်ထောင်သော အချိန်နီးပြီဟု သူတို့အား ဟောပြောကြလော့။
¹⁰အကြင်မြို့သို့ ဝင်၍မြို့သားတို့သည် လက်မခံအံ့၊ ထိုမြို့၏လမ်းသို့ ထွက်ပြီးလျှင်၊ ငါတို့၌ကပ်သော သင်တို့မြို့၏ မြေမှုန့်ကို ငါတို့ခါလိုက်၏။
¹¹သို့သော်လည်း ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်သည် သင်တို့၏အနီးသို့ရောက်ကြောင်းကို သိမှတ်ကြဟု သူတို့အားပြောကြလော့။
¹²ငါဆိုသည်ကား၊ နောက်ဆုံးသောနေ့၌ ထိုမြို့သည် သောဒုံမြို့ထက်သာ၍ခံရလတံ့။
¹³အိုခေါရာဇိန်မြို့၊ သင်သည်အမင်္ဂလာရှိ၏။ အိုဇက်ဇဲဒမြို့၊ သင်သည်အမင်္ဂလာရှိ၏။ အကြောင်း မူကား၊ သင်တို့တွင် ပြေသောတန်ခိုးကို တုရုမြို့နှင့် ဇိဒုန်မြို့တို့တွင် ပြဘူးလျှင်၊ ထိုမြို့တို့သည် ရှေးကာလ၌ လျှော်တေအဝတ်ကိုဝတ်၍၊ ပြာထဲမှထိုင်လျက် နောင်တရကြလိမ့်မည်။
¹⁴တရားဆုံးဖြတ်တော်မူသောအခါ သင်တို့သည် တုရုမြို့နှင့် ဇိဒုန်မြို့ထက်သာ၍ ခံရကြလတံ့။
¹⁵အိုကပေရနောင်မြို့၊ သင်သည် မိုဃ်းကောင်းကင်တိုင်အောင် မြှောက်စားခြင်းကို ခံရသော်လည်း၊ မရဏနိုင်ငံတိုင်အောင် နှိမ့်ချခြင်းကို ခံရလတံ့။
¹⁶သင်တို့၏စကားကို နားထောင်သောသူသည် ငါ့စကားကို နားထောင်၏။ သင်တို့ကို ပယ်သောသူသည် ငါ့ကိုပယ်၏။ ငါ့ကိုပယ်သောသူသည် ငါ့ကို စေလွှတ်တော်မူသောသူကို ပယ်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹⁷ထိုခုနစ်ကျိပ်သော တပည့်တော်တို့သည် ဝမ်းမြောက်သောစိတ်နှင့် ပြန်လာ၍၊ သခင်၊ ကိုယ်တော်၏ နာမအားဖြင့် အကျွန်ုပ်တို့သည် နတ်ဆိုးကိုပင် နိုင်ပါသည်ဟု လျှောက်ကြ၏။
¹⁸ယေရှုကလည်း၊ စာတန်သည် လျှပ်စစ်ကဲ့သို့ ကောင်းကင်မှကျသည်ကို ငါမြင်ပြီ။
¹⁹သင်တို့သည် မြွေ၊ ကင်းမြီးကောက်တို့ကို နိုင်ရသောအခွင့်နှင့် ရန်သူများကိုနိုင်ရသော အခွင့်တန်ခိုးကို ငါပေး၏။ သင်တို့ကို အဘယ်ဘေးမျှ မညှဉ်းဆဲရ။
²⁰သို့သော်လည်း နတ်ဆိုးကို နိုင်ရသောကြောင့်သာ ဝမ်းမြောက်ခြင်းမရှိကြနှင့်၊ သင်တို့၏ နာမည်များ သည် ကောင်းကင်စာရင်း၌ ဝင်သည်ကို ဝမ်းမြောက်ခြင်း ရှိကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²¹ထိုအခါယေရှုသည် ဝမ်းမြောက်တော်မူခြင်း စိတ်ရှိသဖြင့်၊ ကောင်းကင်နှင့်မြေကြီးကို အစိုးရတော်မူ သောအဘ၊ ကိုယ်တော်သည် ပညာအလိမ္မာနှင့် ပြည့်စုံသောသူတို့အား ဤအရာများကို ထိမ်ဝှက်ကွယ်ထား လျက် သူငယ်တို့အားဘော်ပြတော်မူသည်ဖြစ်၍၊ ကျေးဇူးတော်ကို အကျွန်ုပ်ချီးမွမ်းပါ၏။ ထိုသို့အလိုတော် ရှိသောကြောင့် မှန်ပါ၏။ အဘ။
²²ငါ့ခမည်းတော်သည် ခပ်သိမ်းသောအရာတို့ကို ငါ၌အပ်တော်မူပြီ။ သားတော်ကား အဘယ်သူဖြစ် သည်ကို ခမည်းတော်မှတပါးအဘယ်သူမျှမသိ။ ခမည်းတော်ကားအဘယ်သူဖြစ်တော်မူသည်ကို၊ သားတော်နှင့် သားတော်သည် လင်းစေလိုသောသူမှတပါး အဘယ်သူမျှ မသိဟု မိန့်တော်မူ၏။
²³ထိုအခါတပည့်တော်တို့ကိုလှည့်ကြည့်၍၊ ယခုမြင်သမျှသောအရာတို့ကို သင်တို့မြင်သောကြောင့် သင် တို့မျက်စိသည် မင်္ဂလာရှိ၏။
²⁴ငါဆိုသည်ကား၊ သင်တို့မြင်ရသောအရာတို့ကို ပရောဖက်များနှင့် ရှင်ဘုရင်များတို့သည် မြင်ခြင်းငှါ အလိုရှိသော်လည်း မမြင်ရကြ။ သင်တို့ ကြားရသောအရာတို့ကို ကြားခြင်းငှါ အလိုရှိသော်လည်း မကြားရကြ ဟု တပည့်တော်တို့အားသာ မိန့်တော်မူ၏။

၁၀:၁–၂၄။ စေလွှတ်ခြင်းခံရသူများ။ အထက်ပါ တပည့်ဖြစ်ခြင်း၏ စိတ်ဓာတ်အားနည်းသော ကြိုးပမ်းမှုများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် အခြားသူများစွာသည် ဆယ့်နှစ်ဦးအပါအဝင် အရာရာကို စွန့်ပစ်ပြီး ယေရှုနောက်သို့ လိုက်ခဲ့ကြသည် (၅:၁၁ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤသူများသည် ယေရှု၏အဆုံးအမများကို နားထောင်ကာ သင်ယူပြီး နာခံခဲ့ကြသဖြင့် နိုင်ငံတော်သတင်းကို ကြေညာရန် အဆင်သင့်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤတစ်ကြိမ်တွင် ဆယ့်ခုနစ်ဆယ် (အချို့လက်ရေးမူများ၌ ဆယ့်ခုနစ်ဆယ်နှစ်ဦး) ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဤကြီးမားသောအရေအတွက်သည် လုံးဝအပ်နှံထားသော တပည့်ဦးရေ တိုးပွားလာခြင်းကို သက်သေပြသည်။ ဤအရေအတွက်သည် ဣသရေလပြင်ပသို့ ပိုမိုကြီးမားသော သာသနာပြုမှုကို သင်္ကေတပြုနိုင်သည် (က၊ ၁၀ တွင် နောဧ၏သားမြေးများမှ ဆင်းသက်လာသော နိုင်ငံပေါင်း ခုနစ်ဆယ်ကို ကိုးကားထားသည်)။ ဆယ့်နှစ်ဦးကဲ့သို့ပင် နှစ်ယောက်စီဖြင့် စေလွှတ်ခဲ့သည် (လု၊ ၆:၁၂–၁၆ အပိုဒ်မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ)။ မြို့ရွာအသီးသီးသို့ ယေရှုရောက်ရှိရန် လမ်းပြင်ဆင်ရန်နှင့် သူမရှိတော့သည့်အခါ နောက်လိုက်များကို ပြင်ဆင်ရန်ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် လယ်သမားများ ပိုမိုစေလွှတ်ရန် ဆုတောင်းကြရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ရိတ်သိမ်းစရာများပြားပြီး နိုင်ငံတော်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်သူဦးရေသည် ယေရှုစုဆောင်းပြီးသား သူများထက် များစွာသာလွန်နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

10:1–24. The Sent. Contrary to the half-hearted attempts at discipleship above, many others, in addition to the Twelve, had left everything to follow Jesus (cf. 5:11). These also listened to Jesus’s teachings, learned, and obeyed them and so were prepared to proclaim His kingdom message. This time seventy (other manuscripts have seventy-two) were sent out; the larger number is evidence of a growing number of totally dedicated disciples. As with the Twelve, the number may be symbolic, in this case of the larger mission beyond Israel (cf. the seventy nations of Gen. 10 descended from Noah). Also like the Twelve, Jesus sent them out two by two (see commentary on Luke 6:12–16) to prepare the way for His arrival at the various towns and villages as well as to prepare His followers for when He would no longer be with them. Jesus instructed them to pray that more people would be sent out into the field to work because the harvest was abundant. In other words, potential members of the kingdom vastly outnumbered those whom Jesus had already gathered.

မထူးဆန်းစွာပင် ဤအဖွဲ့အား ပေးသောညွှန်ကြားချက်များသည် ဆယ့်နှစ်ဦးအား ပေးခဲ့သော ညွှန်ကြားချက်များနှင့် အနှစ်သာရအားဖြင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည် (၉:၁–၅၊ မ၊ ၁၀:၁–၁၆ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သိုးကလေးများကဲ့သို့ အကာအကွယ်မဲ့စွာ ဝံပုလွေများအကြား စေလွှတ်ခံရသဖြင့် (လု၊ ၁၀:၃) သူတို့သည် သိုးထိန်းတော်ကို အားကိုးရမည်ဖြစ်သည် (ယော၊ ၁၀:၃–၅၊ ၁၂–၁၅ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ လမ်း၌ မည်သူ့ကိုမျှ နှုတ်ဆက်ခြင်းမပြုရ (လု၊ ၁၀:၄)။ အကြောင်းမှာ ထိုသို့ပြုလျှင် အချိန်မီရောက်ရှိခြင်းကို ဟန့်တားနိုင်ပြီး သာသနာပြုမှုကို နှောင့်ယှက်နိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ လက်ခံသောအိမ်များ၌ ငြိမ်သက်ခြင်းကျေးဇူးတော်ကို ကြေညာရမည် (အခန်း ၅)။ ငြိမ်သက်ခြင်းသားဖြစ်သူ (huios eirēnēs) ဆိုသည်မှာ ယေရှုနှင့် သူ၏ကိုယ်စားလှယ်များ ပေးသော ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် အနားယူခြင်းကို လက်ခံပြီး မြှင့်တင်သူဖြစ်သည် (မ၊ ၁၁:၂၈–၃၀ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထိုသူများသည် ဝိညာဉ်ရေးကောင်းကျိုးခံစားရမှုအတွက် ပစ္စည်းအကျိုးပေးခြင်းဖြင့် ဤအမှုတော်ဆောင်များအတွက် လိုအပ်သော ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုကို ဝမ်းမြောက်စွာ ပေးဆပ်ကြမည် (လု၊ ၁၀:၇၊ ၁ကော၊ ၉:၁၁ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့ပြင် ပေးသောအစာကို စားရမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ သန့်ရှင်းမှုကို မေးခွန်းထုတ်ခြင်းမပြုရ (လု၊ ၁၀:၈၊ တ၊ ၁၀:၁၄၊ ၁ကော၊ ၁၀:၂၇–၂၈ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ မြို့တစ်မြို့သည် သူတို့ကို မလက်ခံလျှင် ခြေဖဝါးမှဖုန်ကို ခါထုတ်ပြီး တရားစီရင်ခြင်း၏အမှတ်အသားပြုရမည် (၁၀:၁၁၊ ၉:၅ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ မကောင်းမှုကြောင့် ကောင်းကင်မှမီးဖြင့် ဖျက်ဆီးခံရသော သောဒုံမြို့သည် ထိုမြို့ထက် ပို၍ပေါ့ပါးသော အပြစ်ဒဏ်ခံရမည် (၁၀:၁၂)။

Not surprisingly, the instructions given to this group were substantively the same as those given to the Twelve (cf. 9:1–5; Matt. 10:1–16). As apparently helpless lambs among wolves (Luke 10:3), they were to rely on their Shepherd for help and protection (cf. John 10:3–5, 12–15). They were to greet no one on the way (Luke 10:4) because that might prevent a timely arrival and thus hinder their mission. They were to pronounce a blessing of peace on homes that received them (v. 5). A person who was a huios eirēnēs (lit. “son of peace”) was one who had received and promoted the peace and rest offered by Jesus and His representatives (cf. Matt. 11:28–30). Those who received it would gladly provide the requisite hospitality for these laborers as the material wages for the spiritual blessings they received (Luke 10:7; cf. 1 Cor. 9:11). Furthermore, they were to eat what was offered, that is, they should not question its purity (Luke 10:8; cf. Acts 10:14; 1 Cor. 10:27–28). If a city did not receive them, they should wipe off the dust from their feet as a sign of judgment (Luke 10:11; see also 9:5). Sodom, which was destroyed by fire from heaven for its wickedness, would receive a lighter punishment than that city (10:12).

အလင်းပိုမိုရရှိခြင်းသည် ထိုအလင်းကို ငြင်းပယ်ပါက အကျိုးမရှိချေ။ ထို့ကြောင့် ယေရှုပြုတော်မူသော အံ့ဖွယ်နတန်ခိုးများကို မျက်မြင်တွေ့ခဲ့ကြသော ဂါလီလဲဒေသ၊ ခိုရာဇိန်နှင့် ဗက်ဇိုင်ဒမြို့တို့သည် ထိုအလင်းကို ငြင်းပယ်ခြင်းကြောင့် ပို၍ကြီးမားသော တာဝန်ရှိကြသည် (အပိုဒ် ၁၃၊ ယောဟန် ၉:၃၉-၄၁၊ ၁၉:၁၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ထိုနှစ်မြို့၌ ယေရှု၏ဓမ္မအမှုတော်နှင့်ပတ်သက်၍ သိပ်မသိရှိရခြင်းသည် ယေရှုသည် ဧဝံဂေလိတင်စာအုပ်များတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ထက် အများကြီးပိုမို၍ ဟောပြောတော်မူခဲ့ပြီး ပြုတော်မူခဲ့ကြောင်း သတိပေးချက်တစ်ခုဖြစ်သည် (ယောဟန် ၂၀:၃၀-၃၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ သူတို့၏သတင်းစကားကို အနုတ်လက္ခဏာဆန်စွာ တုံ့ပြန်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဣတ္ထိယမြင့်မားသော ဖိုနိကိမြို့များဖြစ်သည့် တုရုနှင့် ဇိဒုန်မြို့တို့ထက်ပင် ပို၍ပြင်းထန်သော တရားစီရင်ခြင်းခံကြရမည်ဖြစ်သည်။ ဂါလီလဲ၏အနောက်မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင်တည်ရှိသော ထိုမြို့များသည် ဣသရေလပရောဖက်များမှတစ်ဆင့် ပေးပို့ခဲ့သော သတိပေးချက်များကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည် (ဟေရှာယ ၂၃၊ ယေရမိ ၂၅:၁၇၊ ၂၂၊ ယင်းယှဉ်ကြည့်ပါ၊ ယေဇကျေလ ၂၆-၂၈)။ သို့ရာတွင် ထိုမြို့များတွင်ပင် အနည်းငယ်မျှ တုံ့ပြန်ခဲ့ကြသည် (လုကာ ၄:၂၆ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)၊ ယေရှုထံသို့လည်း အချို့တုံ့ပြန်ခဲ့ကြသည် (မာကု ၇:၂၄-၃၀)။ လျှော်ပိုးထည်နှင့် ပြာကို ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်း၏လက္ခဏာဖြစ်ပြီး ယေရှု၏သတင်းစကားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသင့်သည့် နောင်တရခြင်းအမျိုးအစားကို ညွှန်ပြသည် (၂ကိုရိန်သု ၇:၉-၁၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ပို၍အံ့သြဖွယ်ဖြစ်သည်မှာ ကပေရနောက်မြို့ကို ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည် (လုကာ ၁၀:၁၅)။ ထိုမြို့သည် ယေရှု၏ဓမ္မအမှုတော်ကာလအတွင်း အိမ်မြို့အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည် (မဿဲ ၄:၁၃)။ ကောင်းကင်သို့ မြှောက်စားခြင်းခံရသော်လည်း ယေရှုကို ငြင်းပယ်ခြင်းကြောင့် ပါတ်ဝိုင်းသို့ ချခံရမည်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ဘုရားသခင်၏အပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည် (ဟေရှာယ ၅:၁၄ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ထိုမြို့သည် ဖျက်ဆီးခံရပြီး စွန့်ပစ်ခံရမည်ဖြစ်သည်။ မြို့များ၏ ဆယ့်ခုနစ်ဆယ်ယောက်အပေါ် တုံ့ပြန်ပုံသည် ယေရှုအပေါ်တုံ့ပြန်ပုံကို ညွှန်ပြလိမ့်မည်။ သူ၏တမန်တော်များကို ငြင်းပယ်ခြင်းသည် သူ့ကိုငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် သူ့ကိုစေလွှတ်တော်မူသောအရှင်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည် (လုကာ ၉:၄၈ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

Having greater light is no advantage if it is rejected. Thus, the Galilean cities of Chorazin and Bethsaida, who witnessed the powerful miracles done by Jesus, bore a greater responsibility for rejecting that light (v. 13; cf. John 9:39–41; 19:11). The fact that almost nothing is known of Jesus’s ministry in these two locales is a reminder that Jesus said and did much more than the Gospels record (cf. John 20:30–31). Their negative response to His message left them subject to a harsher judgment even than the proud Phoenician cities of Tyre and Sidon. Located on the coast northwest of Galilee, these cities rejected the warnings sent them through the prophets of Israel (see Is. 23; Jer. 25:17, 22; Ezek. 26–28). Even there, however, a few responded (cf. Luke 4:26) as some did also to Jesus (Mark 7:24–30). Clothing oneself in sackcloth and ashes was a sign of mourning and was indicative of the kind of repentance Jesus’s message was meant to produce (cf. 2 Cor. 7:9–11). Even more surprising is the mention of Capernaum (Luke 10:15), which served as Jesus’s home city during His ministry (Matt. 4:13). Having been thus exalted to heaven, by rejecting Jesus it would be brought down to Hades, a reference to divine punishment (cf. Is. 5:14). It would be destroyed and abandoned. The response of the cities to the seventy would be indicative of their response to Jesus. To reject His messengers would be to reject Him and the One who sent Him (cf. Luke 9:48).

ဆယ့်ခုနစ်ဆယ်ယောက်၏ပြန်လာခြင်းကို အခန်း ၁၀ တွင် ဗဟိုပြုဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ အပိုဒ် ၁၇ သည် အပိုဒ် ၂၀ နှင့် အပြိုင်ဖြစ်ပြီး အပိုဒ် ၁၈ နှင့် ၁၉ သည်လည်း အပြိုင်ဖြစ်၍ အချင်းချင်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကြသည်။ ဆယ့်ခုနစ်ဆယ်ယောက်သည် အောင်မြင်သောအမှုတော်မှ ဝမ်းမြောက်စွာပြန်လာကြပြီး ယေရှုကို သခင်ဟု ခေါ်ဆိုကာ နတ်ဆိုးများသည် သူတို့၌ နာမတော်အားဖြင့် နှီးနှောင်ခံရကြောင်း ပြောကြသည် (အပိုဒ် ၁၇)။ ထိုခေတ်က နတ်ဆိုးနှင်ထုတ်သူများသည် မန္တန်အမျိုးမျိုးနှင့် ညစ်ညမ်းသောအရာများကို အသုံးပြု၍ နှင်ထုတ်ကြသော်လည်း ယေရှု၏နာမတော်တစ်ပါးတည်းသာ ထိုအမှုကို ပြီးစီးစေနိုင်ခဲ့သည် (၉:၄၉၊ သို့သော် တမန်တော် ၁၉:၁၃-၁၆ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယေရှုသည် သူတို့၏အောင်မြင်မှုကို စာတန်၏ကျရှုံးခြင်းနှင့် ချိတ်ဆက်တော်မူသည် (လုကာ ၁၀:၁၈)။ ကောင်းကင်မှ လျှပ်စီးကျလာသောပုံသဏ္ဌာန်သည် အမြင်အာရုံကို အလေးပေးသည်၊ ကြာချိန်ကို မဟုတ်ပေ။ ဂရိစကားတွင် “မြင်” ကြိယာ၏ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားမှုသဘောသည် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုကို ညွှန်ပြသည်။ စာတန်သည် မူလပုန်ကန်မှုတွင် ကောင်းကင်မှ နှင်ထုတ်ခံရသည် (ဗျာဒိတ် ၁၂:၇-၉)၊ သို့သော် လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် သူ၏ဆိုးယုတ်မှု၏သဘောကို အပြည့်အဝထင်ရှားစေပြီး သူ၏လွှမ်းမိုးမှုကို ဖျက်ဆီးတော်မူမည် (ယောဟန် ၁၂:၃၁)။ ယေရှု၏နောက်လိုက်များသည် နတ်ဆိုးများမှတစ်ဆင့် စာတန်၏ထိခိုက်နစ်နာစေနိုင်သောတန်ခိုးကို ဖီလာနှင့်ကင်းမြီးကောက်များကို နင်းမိရန် အခွင့်အာဏာရရှိကြသည် (တရားဟောရာ ၈:၁၅)၊ ထိုတန်ခိုးသည် ကျိုးပဲ့သွားပြီဖြစ်သည် (မဿဲ ၁၆:၁၈၊ ရောမ ၁၆:၂၀)။ ထို့ကြောင့် သူတို့အား ဘာမျှထိခိုက်နစ်နာစေနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ကတိပေးတော်မူသည် (လုကာ ၁၀:၁၉)။ ဝမ်းမြောက်ရမည်မှာ ရန်သူအပေါ် တန်ခိုးရှိသောကြောင့်မဟုတ်၊ ရန်သူသည် သူတို့အပေါ် တန်ခိုးမရှိတော့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်၏နိုင်ငံသားများအဖြစ် သူတို့၏နာမည်များကို အသက်စာအုပ်၌ ကောင်းကင်တွင် ရေးမှတ်ထားပြီးဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၀၊ ထွက်မြောက်ရာ ၃၂:၃၂-၃၃၊ ဒံယေလ ၁၂:၁၊ ဖိလိပ္ပိ ၄:၃၊ ဗျာဒိတ် ၃:၅၊ ၂၀:၁၂၊ ၁၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ရန်သူ၏တန်ခိုးကို ကျိုးပဲ့စေခြင်းသည် သေခြင်းကို မကြောက်ရွံ့ရတော့သောကြောင့်ဖြစ်သည် (ဟေဗြဲ ၂:၁၄-၁၅)။

The return of the seventy is described in a concentric structure in chapter 10, whereby v. 17 is paralleled by v. 20 and vv. 18 and 19 are likewise parallel and mutually interpretative. The seventy returned with joy from their successful mission and addressed Jesus as Lord, indicating the power of the name by which the demons were subject to them (v. 17). While exorcists of the time tried various incantations and foul concoctions to drive demons away, Jesus’s name alone was powerful enough to do the job (9:49; but cf. Acts 19:13–16). Jesus attributed their success to Satan’s fall (Luke 10:18). The image of lightning from heaven normally stresses visibility, not duration, while the ongoing action underlying the Greek tense of “saw” suggests a process. Satan was cast out of heaven in the original rebellion (Rev. 12:7–9), but at the cross the nature of his evil course would be fully revealed and his influence destroyed (John 12:31). Jesus’s followers were given authority to trample on serpents and scorpions—symbolic of Satan’s power to harm, exercised through his demonic underlings (Deut. 8:15), having been broken (Matt. 16:18; Rom. 16:20). Therefore, they were promised that nothing would injure them (Luke 10:19). This was the reason for rejoicing—not because they had power over the enemy but because the enemy no longer had power over them. As citizens of the kingdom, their names were written in heaven in the book of life (v. 20; cf. Ex. 32:32–33; Dan. 12:1; Phil. 4:3; Rev. 3:5; 20:12, 15), and the power of the enemy was broken because death was no longer feared (Heb. 2:14–15).

ဆယ့်ခုနစ်ဆယ်ယောက်၏ အောင်မြင်မှုနှင့် ဝမ်းမြောက်ခြင်းကိုမြင်၍ ယေရှုသည် ဆုတောင်းရာတွင် ဝမ်းမြောက်တော်မူပြီး ကိုယ်တော်မြင့်မားသည်ဟု ထင်မှတ်နေသူများထံမှ နိုင်ငံတော်၏အမှန်တရားများကို ဖုံးကွယ်ထားတော်မူမူကြောင်း၊ နားထောင်လိုသူများထံ ထင်ရှားစေတော်မူကြောင်း ခမည်းတော်အား ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းတော်မူသည် (လုကာ ၁၀:၂၁၊ ဟေရှာယ ၅:၂၁၊ ၂၉:၁၃-၁၄၊ မဿဲ ၁၃:၁၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ၊ ၁ကိုရိန်သု ၁:၁၈-၃၁၊ ၂:၇-၁၀ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်သည် ကောင်းကင်နှင့်မြေကြီး၏ သခင်ဖြစ်တော်မူသည် (လုကာ ၁၀:၂၁၊ ကမ္ဘာဦး ၁၄:၁၉၊ ၂၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ၊ တမန်တော် ၁၇:၂၄) အကြောင်းမှာ ထိုအရာများကို ဖန်ဆင်းတော်မူသောကြောင့်ဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၀:၁၁၊ ဆာလံ ၁၁၅:၁၅၊ ၁၂၁:၂၊ ဟေရှာယ ၃၇:၁၆၊ တမန်တော် ၄:၂၄ ကြည့်ပါ)။ ယေရှုသည် ခမည်းတော်နှင့် အထူးပိုင်ဆိုင်မှုရှိကြောင်း ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင် ဖော်ပြတော်မူပြီး ခမည်းတော်သည် အရာခပ်သိမ်းကို လက်တော်သို့ အပ်နှံထားတော်မူကြောင်း ဆိုသည် (လုကာ ၁၀:၂၂၊ ယောဟန် ၃:၃၅၊ ၅:၂၀ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ လုကာ၏ဖော်ပြချက်တွင် “သားတော်သည် အဘယ်သူနည်း” နှင့် “ခမည်းတော်သည် အဘယ်သူနည်း” ကို သူတို့၏ပုဂ္ဂိုလ်သဘောတွင် အလေးပေးထားသည်။ “သိခြင်း” ဟူသောစကားသည် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ အပြည့်အဝသိခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် ခမည်းတော်ကို ကိုယ်တိုင်လိုရာသူအား ထင်ရှားစေနိုင်တော်မူသည် (ယောဟန် ၁:၁၈ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယေရှု၏ဆုတောင်းချက်သည် လူအများ ရှေ့မှောက်တွင် ဖြစ်သော်လည်း ထို့နောက် တပည့်တော်ဆယ့်နှစ်ပါးအား သီးသန့်ပြောတော်မူသည်။ သူတို့သည် ယေရှုပြောတော်မူသမျှ၊ ပြုတော်မူသမျှကို ကြားနာမြင်တွေ့ခွင့်ရသူများဖြစ်သည် (လုကာ ၁၀:၂၃-၂၄)။ ဤထင်ရှားခြင်း၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ သူတို့မြင်ကြားခဲ့သမျှကို ထိရောက်စွာ သက်သေခံနိုင်ရန်ဖြစ်သည် (တမန်တော် ၄:၂၀၊ ၂၂:၁၅၊ ၁ယောဟန် ၁:၃)။ ပရောဖက်များနှင့် ရှင်ဘုရင်များသည် ခရစ်တော်၏နေ့ရက်များကို မျှော်လင့်ခဲ့ကြသော်လည်း ယေရှုကိုမြင်တွေ့ခွင့်မှာ သူတို့အား မပေးခဲ့ပေ (၁ပေတရု ၁:၁၀-၁၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

In view of the success and joy of the seventy, Jesus rejoiced in prayer, thanking His Father for keeping hidden the truths of the kingdom from those who were wise in their own eyes (Luke 10:21; Is. 5:21; 29:13–14; Matt. 13:15), while revealing them to those who would listen (cf. 1 Cor. 1:18–31; 2:7–10). God is “Lord of heaven and earth” (Luke 10:21; Gen. 14:19, 22; cf. Acts 17:24) because He made them (e.g., Ex. 20:11; Pss. 115:15; 121:2; Is. 37:16; Acts 4:24). Jesus then identified Himself as having a special relation to the Father, who had given all things into His hands (Luke 10:22; cf. John 3:35; 5:20). Luke’s version of the saying emphasizes “who the Son is” and “who the Father is” in their personhood. The word “know” means to know personally and fully, which was why Jesus was able to “reveal” Him (cf. John 1:18) to whomever He willed. The prayer of Jesus was public, but He then spoke privately to the Twelve, who were privileged to hear and see everything Jesus said and did (Luke 10:23–24). The purpose of this revelation was for them to be effective witnesses of all that they had seen and heard (Acts 4:20; 22:15; 1 John 1:3). Prophets and kings had looked forward to the days of the Messiah, but the privilege of seeing Jesus was not granted to them (cf. 1 Pet. 1:10–12).

²⁵တရံရောအခါ ကျမ်းတတ်တယောက်သည်ထ၍၊ အရှင်ဘုရား၊ ထာဝရအသက်ကို အမွေခံရအံ့သောငှါ အကျွန်ုပ်သည် အဘယ်အမှုကို ပြုရပါမည်နည်းဟု ကိုယ်တော်ကို စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းငှါ မေးလျှောက်သော်၊
²⁶ကိုယ်တော်က၊ ပညတ္တိကျမ်း၌ အဘယ်သို့လာသနည်း။ သင်သည်အဘယ်သို့ ဘတ်သနည်းဟု မေး တော်မူလျှင်၊
²⁷ထိုသူက၊ သင်၏ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားကို စိတ်နှလုံးအကြွင်းမဲ့၊ အစွမ်းသတ္တိရှိသမျှ၊ ဥာဏ်ရှိ သမျှနှင့် ချစ်လော့။ ကိုယ်နှင့်စပ်ဆိုင်သောသူကို ကိုယ်နှင့်အမျှ ချစ်လော့ဟု ပြန်လျှောက်လေ၏။
²⁸ကိုယ်တော်ကလည်၊ သင်၏စကားသည် မှန်ပေ၏။ ထိုသို့ပြုလျှင် အသက်ကိုရမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²⁹ထိုသူကလည်၊ အဘယ်သူသည် အကျွန်ုပ်နှင့် စပ်ဆိုင်သောသူဖြစ်ပါသနည်းဟု မိမိအပြစ်မရှိဟန် လိုသောစိတ်နှင့် ယေရှုကိုလျှောက်ပြန်သော်။
³⁰ယေရှုက၊ လူတယောက်သည် ယေရုရှလင်မြို့မှ ယေရိခေါမြို့သို့သွားရာတွင် ထားပြနှင့်တွေ့ကြုံလေ ၏။ ထားပြတို့သည် ထိုသူ၏အဝတ်ကိုချွတ်၍ နာကျင်စွာ ရိုက်နက်ပြီးမှ သေလုမတတ်ရှိသောအခါ ပစ်ထား၍ သွားကြ၏။
³¹ထိုလမ်းသို့ ယဇ်ပုရောဟိတ်တယောက်သည် အမှတ်တမဲ့သွား၍ ထိုလူနာကိုမြင်လျှင် လွှဲရှောင်၍ သွား လေ၏။
³²ထိုနည်းတူ လေဝိလူတယောက်သည် ထိုအရပ်သို့ရောက်သောအခါ၊ လာ၍ကြည့်မြင်လျှင် လွဲရှောင်၍ သွားလေ၏။
³³ရှမာရိ လူတယောက်သည် ခရီးသွားရာတွင် ထိုလူနာရှိရာသို့ရောက်၍ မြင်သောအခါ၊ ကရုဏာစိတ် ရှိသည်နှင့်၊
³⁴ချဉ်းကပ်၍ သူ၏အနာများကို ဆီနှင့်စပျစ်ရည်ထည့်လျက် အဝတ်နှင့်စည်းပြီးလျှင်၊ မိမိတိရစ္ဆာန် ပေါ်မှာ တင်၍ စရပ်တခုသို့ ဆောင်သွားပြုစုလေ၏။
³⁵နက်ဖြန်နေ့၌ ထွက်သွားသောအခါ၊ ဒေနာရိနှစ်ပြားကိုထုတ်၍ စရပ်ရှင်အား ပေးလျက်၊ ဤသူကို ကြည့်ရှုပြုစုပါ။ ကုန်သမျှကိုငါပြန်လာသောအခါ ဆပ်ပေးမည်ဟုဆို၏။ သင်သည်အဘယ်သို့ထင်သနည်း။
³⁶ထိုသူသုံးယောက်တို့တွင် အဘယ်သူသည် ထားပြလက်သို့ရောက်သောသူနှင့် စပ်ဆိုင်သောသူဖြစ် သနည်းဟု ပြန်၍မေးတော်မူလျှင်၊

³⁷ကျမ်းတတ်ကလည်၊ လူနာကိုသနားသောသူသည် စပ်ဆိုင်သောသူဖြစ်ပါ၏ဟုလျှောက်သော် ယေရှု က၊ သင်သည်သွား၍ ထိုနည်းတူပြုလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၁၀:၂၅-၃၇။ ကောင်းသောဆမာရိတူသူ၏ ဉပမာတော်။ တရားဟောရာ ပညာရှိတစ်ဦးသည် ယေရှုအား စမ်းသပ်ရန် မေးခွန်းမေးခဲ့ပြီး ဆွေးနွေးမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ မဿဲနှင့် မာကုတွင် ဆင်တူသော်လည်း မတူညီသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို တင်ပြထားသည်။ ထိုဖြစ်ရပ်နှင့် မရောထွေးသင့်ပေ (မဿဲ ၂၂:၃၄-၄၀၊ မာကု ၁၂:၂၈-၃၄)။ ဤနေရာတွင် မေးခွန်းများ၊ အဖြေနှင့် ဉပမာတော်သည် လုကာတွင်သာ ထူးခြားစွာ ရှိသည်။ မောရှေ၏ပညတ်တရားတွင် ကျွမ်းကျင်သော ထိုတရားဟောရာပညာရှိသည် အသက်ဝင်ခြင်းကို မည်သို့ရရှိနိုင်မည်နည်း ဟူသော အရေးကြီးမေးခွန်းကို ယေရှုမည်သို့ဖြေမည်ကို စမ်းသပ်ခဲ့သည် (လုကာ ၁၀:၂၅)။ ပြီးပြည့်စုံသော ဆရာတော်သည် အခြေအနေကို ပြောင်းပြန်လှန်ပြီး ထိုသူ၏ ပညတ်တရားဆိုင်ရာ အသိပညာနှင့် နားလည်မှုကို စမ်းသပ်တော်မူသည်။ ထိုသူက ဘုရားသခင်ကို ချစ်ရန်နှင့် အိမ်နီးချင်းကို ချစ်ရန် မောရှေ၏ပညတ်တို့ကို ကိုးကားဖြေသည် (အပိုဒ် ၂၆-၂၇၊ တရားဟောရာ ၆:၅၊ ဝတ်ပြုရာ ၁၉:၁၈)။ ထိုအဖြေကို ယေရှုက မှန်ကန်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်တော်မူသည် (လုကာ ၁၀:၂၈)။ ထိုအဖြေသည် ပညတ်တော်ဆယ်ပါးကို အနှစ်ချုပ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး ဘုရားသခင်ကို ချစ်ပုံကို ပထမလေးပါး၊ လူသားတို့ကို ချစ်ပုံကို နောက်ဆယ့်ခြောက်ပါးတို့က အထူးသဖြင့် ဖော်ပြသည် (ရောမ ၁၃:၉-၁၀ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ မေးခွန်းသည် ပြုလုပ်ခြင်းနှင့်ဆိုင်သောကြောင့် ယေရှုသည် ပညတ်တရားကို ကြားနာရုံမျှမက ကျင့်သုံးခြင်း၏ အရေးကြီးမှုကို အတည်ပြုတော်မူသည် (လုကာ ၆:၄၇၊ ၄၉၊ ၈:၂၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤသည်မှာ တရားအားကိုးခြင်းမဟုတ်၊ ဘုရားသခင်၏ချစ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် နာခံခြင်းဖြစ်သည် (ဂလာတိ ၅:၁၄၊ ယာကုပ် ၂:၈၊ ၁ယောဟန် ၄:၁၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤပညတ်တို့၏ ကျယ်ပြန့်မှုနှင့် နက်နဲမှုကို အသိအမှတ်ပြုပြီး ချစ်ခြင်းတွင် ကန့်သတ်ချက်မရှိကြောင်း တရားဟောရာပညာရှိက သူ့ကိုယ်သူ တရားမျှတကြောင်း ပြရန်ကြိုးစားသည်။ သူသည် သူ၏ချို့တဲ့မှုကို သဘောပေါက်ပြီး ချစ်ခြင်း၏ အနည်းဆုံး အကြောင်းအရာကို ကန့်သတ်ချက်ရှာသည်။ ထို့ကြောင့် “ကျွန်ုပ်၏အိမ်နီးချင်းကား မည်သူနည်း” ဟု မေးသည် (လုကာ ၁၀:၂၉)။ ယေရှုသည် ဉပမာတော်ဖြင့် ဖြေတော်မူပြီး “အိမ်နီးချင်း” ကို လူမျိုးအရ မဟုတ်၊ လုပ်ရပ်အရ သတ်မှတ်တော်မူသည်။

10:25–37. Parable of the Good Samaritan. A lawyer with expertise in the Scriptures asked Jesus a question and a discussion ensued. Matthew and Mark present a similar but different episode that should not be confused with this one (Matt. 22:34–40; Mark 12:28–34). Here the questions, as well as the answer and parable in reply, are unique to Luke. As an expert in the law of Moses, the lawyer tested Jesus as to how He would answer the vital question of how eternal life is to be obtained (Luke 10:25). The perfect Teacher reversed the situation and tested the lawyer’s own knowledge and understanding of the law, and in response he quoted the commands of Moses to love God and one’s neighbor (vv. 26–27; Deut. 6:5; Lev. 19:18). The answer, which Jesus judged to be correct (Luke 10:28), sums up the Ten Commandments, which show specifically how we are to love God (first through fourth) and our fellow human beings (fifth through tenth; cf. Rom. 13:9–10). As the question concerned doing, Jesus affirmed the importance of hearing and doing the law (cf. Luke 6:47, 49; 8:21), not a legalistic obedience but an obedience of love (cf. Gal. 5:14; James 2:8) born out of divine love for us (1 John 4:19). Recognizing something of the breadth and depth of these commandments, that the requirement to love has no limits, the lawyer sought to justify himself. He clearly recognized his lack and desired a clear boundary, if not of love itself, at least in terms of its object. So he asked Jesus, “Who is my neighbor?” (Luke 10:29). Jesus answered his question with a parable, defining “neighbor” in terms of action rather than ethnicity.

ကောင်းသောဆာမာရီတန်သူ၏ ဉပမာတော်သည် ယေရုရှလင်မြို့မှ ဂျေရီကိုမြို့သို့ ဆင်းသက်သွားသူတစ်ဦးဖြင့် စတင်သည်။ အကွာအဝေးမှာ မိုင် ၁၈ (ကီလိုမီတာ ၂၉) ခန့်ရှိပြီး ပေပေ ၃၃၀၀ (မီတာ ၁၀၀၆) ခန့် ဆင်းသက်ရသည်။ ထိုလမ်းသည် ယေရုရှလင်မှ ဂါလီလဲသို့ ယော်ဒန်မြစ်ဝှမ်းလမ်းကြောင်းအတိုင်း သွားရောက်သော ယုဒလူများ၏ ဘုံလမ်းပင်ဖြစ်သည်။ မောရှေ၏ပညတ်အရ ယဇ်ပုရောဟိတ်များသည် သန့်ရှင်းသောတာဝန်ကြောင့် ချွေးချင်းမဟုတ်လျှင် လူသေထိရန် တားမြစ်ခံရသည် ((ဝတ်ပြုရာ ၂၁:၁-၄)။ ထို့ကြောင့် ထိုလူထံ မချဉ်းကပ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ သူတို့၏အမှားမှာ ထိုလူသေသလား အသက်ရှင်နေသေးသလားကို စစ်ဆေးရန်ပင် ဂရုမစိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ လေဝိလူသည် အနီးကပ်လာပြီး ကြည့်ရှုသော်လည်း လမ်းဟောဘက်သို့ ဖြတ်သွားခဲ့သည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်သည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို မြင့်မားသည်ဟု ထင်မှတ်၍ မျက်ကလွဲချထားသော်လည်း လေဝိလူသည် စုံစမ်းကြည့်ပြီး အသက်ရှင်နေမှန်း သိသော်လည်း ထွက်သွားခဲ့သည်။ ထိုလူနှစ်ဦးစလုံးသည် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော်လည်း ချစ်ခြင်း၏ အခြေခံကို ကင်းမဲ့ကြသည်။

The parable of the good Samaritan begins with a man who went down from Jerusalem to Jericho, which was a distance of about eighteen miles (29 km) and a descent of some 3,300 feet (1,006 m). The road was a common Jewish thoroughfare from Jerusalem all the way to Galilee via the Jordan River valley. According to the law of Moses, priests, because of their holy responsibilities, were prohibited from coming in contact with a dead person and thereby incurring ritual impurity unless it was an immediate family member (Lev. 21:1–4), which probably explains why they did not approach the man. Their error was that they did not even care enough to check to see if the man was dead or alive. The Levite came close enough to look at the man, but he too chose the other side of the road. While the priest, perhaps out of an inflated sense of personal importance, simply ignored the situation (turned a blind eye), the Levite demonstrated a complete lack of compassion in that he investigated, saw that the man was alive, and still walked away. Both of these men were religious leaders and yet lacked the basics of love.

ဆာမာရီတန်တူသူတစ်ဦးလည်း လာရောက်ပြီး ကြည့်ရှုသော်လည်း ဘာသာရေးအမှုထမ်းများနှင့်မတူဘဲ ကရုဏာသက်သည် (လုကာ ၁၀:၃၃)၊ ယေရှုသည် လိုအပ်သူများအား ကရုဏာပြသည်နှင့်အတူတူပင်ဖြစ်သည် (၇:၁၃၊ မဿဲ ၉:၃၆၊ ၁၄:၁၄၊ မာကု ၁:၄၁)။ သူသည် ဒဏ်ရာများကို ပတ်တီးစည်းပေးပြီး ဆီနှင့်စပျစ်ရည်လောင်းသည် (လုကာ ၁၀:၃၄)။ စပျစ်ရည်သည် ပိုးဆေးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီး သံလွင်ဆီသည် ဒဏ်ရာပျောက်ကင်းစေသည်။ သူ့ကို တည်းခိုဆောင်သို့ ပို့ဆောင်ပြီး ညဉ့်နေခဲ့သည်။ နက်ဖြန်နေ့မှသာ ထွက်ခွာပြီး တည်းခိုဆောင်သူအား ဒေနာရိယံနှစ်ပေါက် (နှစ်ရက်လုပ်ခလစာ) ပေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၅)။ သူ၏ကရုဏာသည် ထပ်ဆင့်ပိုမိုသွားပြီး အပိုကုန်ကျစရိတ်များကို ပြန်ပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်း၏အသေးစိတ်များအရ ထိုသူသည် ခရီးသွားကုန်သည်ဖြစ်ပြီး တည်းခိုဆောင်ကို ယခင်က အကြိမ်ကြိမ်လာရောက်ဖူးသောကြောင့် အကောင်အထည်ပြန်လာမည်ကို ယုံကြည်နိုင်သည်။

A Samaritan also came and looked, but unlike the religious functionaries, he displayed compassion (Luke 10:33)—just as Jesus did to those in need (e.g., 7:13; Matt. 9:36; 14:14; Mark 1:41). He bandaged his wounds and poured oil and wine on them (Luke 10:34), which were known medicaments. Fermented wine acted as an antiseptic, while the olive oil aided in healing the wound. After transporting him to an inn, the Samaritan stayed the night with him, not departing until the next day (v. 35), and only after he paid the innkeeper two denarii, worth wages for two full days. His compassion went even further in that he promised to repay the innkeeper for whatever other expenses might be incurred in caring for the man. Details of the story suggest a traveling merchant who had perhaps patronized the inn before so that the innkeeper could be confident of the man’s return to settle his account.

ယဇ်ပုရောဟိတ်နှင့် လေဝိလူ၏ အေးစက်မှုနှင့် ဆမာရိတူသူ၏ ကြင်နာကရုဏာတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်သည် ယုဒလူများအား အံ့အားသင့်စေမည်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် ဆမာရိလူမျိုးကို သန့်ရှင်းသော တပါးအမျိုးသားထက် ပို၍ရွံရှာကြသောကြောင့်ဖြစ်သည် (ယောဟန် ၄:၉၊ ၈:၄၈ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ထို့အပြင် ယာကုပ်နှင့် ယောဟန်တို့သည် ဆမာရိရွာတစ်ရွာလုံးကို ကောင်းကင်မှမီးဖြင့် ဖျက်ဆီးလိုခဲ့ခြင်းကို သင်ခန်းစာပေးသည် (လုကာ ၉:၅၁-၅၆)။ နောက်ပိုင်းတွင် ရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီးနောက် ယေရှုသည် တမန်တော်များအား “ယုဒဲယာနှင့် ဆမာရိယာတွင်” သက်သေခံရန် အထူးပညတ်တော်မူမည် (တမန်တော် ၁:၈)။

The contrast between the indifference of the priest and the Levite and the kind and compassionate actions of the Samaritan would have stunned any Jewish audience because they despised Samaritans as worse even than pure pagans (cf. John 4:9; 8:48). It also served as a lesson for James and John, who had only a little earlier hoped to destroy an entire Samaritan village with fire from heaven (Luke 9:51–56). Later, after the resurrection, Jesus would specifically command the apostles to be His witnesses in “all of Judea and Samaria” (Acts 1:8).

ယေရှုသည် ဒဏ်ရာရသူအား အိမ်နီးချင်းအဖြစ် ပြုသူကား မည်သူသူနည်း ဟု တရားဟောရာပညာရှိကို မေးတော်မူသည်။ ထိုတရားဟောရာပညာရှိသည် မှားသောမေးခွန်းမေးခဲ့သည်ကို ရှင်းလင်းပြတော်မူသည်။ ထို့နောက်မှစ၍ သူ“ကျွန်ုပ်သည် မည်သူ့အား အိမ်နီးချင်းဖြစ်သင့်သနည်း” ဟု မေးသင့်သည်။ အကူအညီလိုအပ်သူတိုင်းသည် ကျွန်ုပ်၏အိမ်နီးချင်းဖြစ်သည်။ သိသည်ဖြစ်စေ မသိသည်ဖြစ်စေ၊ ဘာသာရေးနှင့် လူမှုစီးပွားအဆင့်အတန်းမသက်ဆိုင်ပေ။ ဆမာရိတူသူနှင့် ယေရှုကိုယ်တိုင် ပြသသော ကရုဏာသည် ကျွန်ုပ်တို့ လိုက်နာရန် ဥပမာဖြစ်ပြီး “သွားပြီး ထိုနည်းတူပြုလော့” ဟု ပညတ်တော်မူသည် (လုကာ ၁၀:၃၇)။

Jesus concluded by asking the lawyer which of the men acted as a neighbor to the wounded man. Clearly the lawyer had asked the wrong question! From that time onward he should ask, “Who needs me to be neighbor to them?” Every person in need of help is our neighbor, regardless of whether we know him or her and irrespective of religious affiliation or socioeconomic status. The compassion shown by the Samaritan and by Jesus Himself is left as an example for us to reflect on and then to “go and do likewise” (Luke 10:37).

³⁸ယေရှုသည် တပည့်တော်တို့နှင့် ခရီးသွားကြစဉ် ရွာတရွာသို့ဝင်သော်၊ မာသအမည်ရှိသော မိန်းမတဦး သည် မိမိအိမ်၌ ကိုယ်တော်ကိုဧည့်ခံလေ၏။

³⁹ထိုမိန်းမ၌ မာရိအမည်ရှိသော ညီမတယောက်ရှိ၏။ ထိုမာရိသည် ယေရှု၏ခြေတော်ရင်း၌ ထိုင်၍ စကားတော်ကို နားထောင်လျက်နေ၏။
⁴⁰မာသမူကား၊ လုပ်ကျွေးခြင်းအမှုများ၌ စိတ်ပူပန်ခြင်းရှိသဖြင့် အထံတော်သို့ချဉ်းကပ်၍၊ သခင်၊ အကျွန်မ၏ညီမသည်၊ ကျွန်မတယောက်တည်း လုပ်ကျွေးစေခြင်းငှါ ကျွန်မပစ်ထားသည်အရာကို လျစ်လျူသော စိတ်ရှိတော်မူသလော။ သူသည် ကျွန်မကို ကူညီမည့်အကြောင်း အမိန့်တော်မူပါဟု လျှောက်သော်၊
⁴¹ယေရှုက၊ မာသ၊ မာသ၊ သင်သည် များစွာသောအမှုတို့၌ စိုးရိမ်၍နှောင့်ရှက်ခြင်းကို ခံရ၏။ လိုသော အရာတခုတည်းရှိ၏။
⁴²မာရိမူကား၊ ကောင်းသောအဘို့ကို ရွေးယူပြီ။ ထိုအဘို့ကို အဘယ်သူမျှ မနှုတ်မယူရာဟု မိန့်တော်မူ ၏။

၁၀:၃၈-၄၂။ မာရိနှင့် မာသ။ ဤမမေ့နိုင်သော ဉပမာတော်နောက် လုကာသည် ယေရုရှလင်အရှေ့ဘက် ဗသနိရွာ (လုကာ ၁၉:၂၉) အနီးတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ဆက်စပ်တင်ပြထားသည်။ ထိုဖြစ်ရပ်သည် ခရစ်တော်၏ဓမ္မအမှုတော်နောက်ပိုင်းကာလတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ဖွင့်ဖြစ်သည် (ယောဟန် ၁၁:၁၊ ၁၂:၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ မာသက ဧည့်ဝတ်ပြုရန် အကုန်လုပ်နေသော်လည်း ယေရှုထံမှ နူးညံ့စွာ ဆုံးမခြင်းခံရသည် (လုကာ ၁၀:၄၁)။ ဧည့်ဝတ်ကျေပြမှုသည် အလွန်လေးစားခံရသော ဂုဏ်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၄၀)။ မာရိသည် သူ၏ညီမဖြစ်သူဖြစ်ပြီး ဧည့်ခံမည့်အစား လက်ခံရယူရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ သူမကို ချီးမွမ်းခြင်းခံရသည် (အပိုဒ် ၄၂)။ သူမသည် ယေရှု၏ခြေတော်ရင်း၌ ထိုင်ပြီး တပည့်တစ်ဦးနှင့်အတူ နားထောင်နေသည် (အပိုဒ် ၃၉)။ ထိုခေတ် ယုဒ�cultureတွင် အမျိုးသမီးများအတွက် ထိုနေရာမှာ မသင့်လျော်ပေ။ မာသသည် ထိုခေတ်အမျိုးသမီးများ၏ မျှော်လင့်ချက်ကို ပြည့်စုံစွာ ပြည့်စုံစေခဲ့သည်။

10:38–42. Mary and Martha. Following this memorable parable, Luke juxtaposes an incident that happened nearby, in Bethany, just east of Jerusalem (Luke 19:29), which may have happened somewhat later, near the end of Christ’s ministry (cf. John 11:1; 12:1). Martha, who did all the serving, was gently rebuked by Jesus (Luke 10:41), even though she was concerned to provide Him hospitality (v. 40), a highly respected virtue. Mary, her sister, who chose to receive rather than to serve, was commended (v. 42), even though she seemed completely oblivious to the need of helping prepare food for their special guest. She sat at Jesus’s feet (v. 39), listening to His words as a disciple would, despite the fact that in Jewish culture this was not a woman’s place. Martha, on the other hand, perfectly fulfilled womanly expectations of the time in her preparations and serving (diakonia).

မာသ၏ အမှုတော်ဆောင်လိုစိတ်သည် ပြဿနာမဟုတ်ပေ။ အမှုတော်ဆိုသော စကားလုံးကို လုကာတွင် အမြဲအပြုသဘောဖြင့်သာ ဖော်ပြသည် (၄:၃၉၊ ၈:၃၊ ၂၂:၂၆၊ ၂၇)။ နောက်ပိုင်းတွင် အသင်းတော်အတွင်း အရေးကြီးသောအမှုများကို ရည်ညွှန်းရာတွင် အသုံးပြုသည် (တမန်တော် ၆:၁၊ ၄၊ ၂တိမော ၄:၅ ကြည့်ပါ)။ သို့သော် မာသသည် စိတ်မရှည်ခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း၊ ဒုက္ခရောက်ခြင်းတို့ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ သူမသည် မာရိက တစ်ယောက်တည်း အမှုတော်ဆောင်ထားရကြောင်း စွပ်စွဲပြီး ယေရှုသည် သူမအခက်အခဲကို ဂရုမစိုက်ဟု ဆိုသည် (လုကာ ၁၀:၄၀)။ တကယ်တော့ မာသသည် ယေရှုထံမှ နားထောင်ပြီး သင်ယူရန် ရွှေ့အခွင့်အရေးကို လွဲချော်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုတစ်ခုတည်းသော အရေးကြီးဆုံးအရာကို မာရိရွေးချယ်ခဲ့ပြီး ယေရှုသည် ထိုအရာကို သူမထံမှ ယူခွင့်မပေးတော့ပေ (အပိုဒ် ၄၂)။ ကျွန်ုပ်တို့၏အခြေအနေတွင် ဧည့်သည်များကို နားထောင်ခြင်းသည်လည်း ဧည့်ဝတ်ကျေပြမှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြေကြီးပေါ်ရှိ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများသည် အမြဲရှိနေသော်လည်း ဦးစားပေးအရာကို ဦးစားပေးရမည်။ ယေရှုနှင့်အတူရှိသောအချိန်သည် ကျန်အချိန်များကို ပညာရှိစွာ အသုံးပြုနည်းကို သင်ပေးသည်။

Martha’s desire to serve was not the issue. The concept of service elsewhere in Luke is only positively described (e.g., 4:39; 8:3; 22:26, 27). Later the same word is used to refer to many important functions within the church (see, e.g., Acts 6:1, 4; 2 Tim. 4:5). But Martha is also described as distracted, worried, and troubled. She charged Mary with leaving her to serve alone and even insinuated that Jesus was indifferent to her plight (Luke 10:40). In fact, Martha was missing a golden opportunity to listen to and learn from Jesus. This was the one thing most needful that Mary chose and that Jesus would not allow to be taken away from her (v. 42). In our own context, listening to guests can be as much a part of hospitality as serving. There will always be earthly cares that absorb our attention, but we must put first things first. Time with Jesus teaches us how to spend the rest of our time wisely.

Monday, December 8, 2025

ရှင်လုကာခရစ်ဝင်-လု-Luke – Luke

COMMENTARY

၁:၁–၄ နိဒါန်း

1:1–4 PROLOGUE

No comments:

Post a Comment

Blog Archive

Wikipedia

Monday, December 8, 2025

ရှင်လုကာခရစ်ဝင်-လု-Luke – Luke

COMMENTARY ၁:၁–၄ နိဒါန်း 1:1–4 PROLOGUE

No comments:

Post a Comment

Blog Archive

Wikipedia

COMMENTARY

၁:၁–၄ နိဒါန်း

1:1–4 PROLOGUE