ဧဇရမှတ်စာ ၄

 

chapter 4

အခန်း ၄

1 The adversaries, being not accepted in the building of the temple with the Jews, endeavour to hinder it. 7 Their letter to Artaxerxes. 17 The decree of Artaxerxes. 23 The building is hindered.

၁ ရန်သူတို့သည် ဂျူးလူမျိုးများနှင့်အတူ ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်ခြင်းလုပ်ငန်းတွင် လက်ခံခြင်းမခံရသဖြင့် ၎င်းကို နှောင့်ယှက်ရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။ ၇ အာတဇေရဇ်မင်းကြီးထံသို့ ၎င်းတို့ပေးပို့သောစာ။ ၁၇ အာတဇေရဇ်မင်းကြီး၏ အမိန့်တော်။ ၂၃ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း နှောင့်နှေးရပ်ဆိုင်းသွားရခြင်း။

1.    The adversaries. Concerning their identity, see v. 2. Although they apparently came in a friendly guise, the historian saw them for what they really were, “adversaries,” literally, “enemies,” like Haman (Esther 7:6) or Sanballat (Neh. 4:11).

 

၁။ ရန်သူများ။ ၎င်းတို့သည် မည်သူမည်ဝါဖြစ်သည်ကို အငယ် ၂ တွင် ကြည့်ပါ။ ၎င်းတို့သည် မိတ်ဆွေယောင်ဆောင်၍ ရောက်ရှိလာကြသော်လည်း၊ သမိုင်းဆရာက ၎င်းတို့၏ ဖြစ်တည်မှုအမှန်အတိုင်း “ရန်သူများ”၊ စာပေအရ “မဟာရန်သူများ” အဖြစ် ဟာမန် (ဧသတာ ရ:၆) သို့မဟုတ် သံဘာလတ် (နေဟမိ ၄:၁၁) ကဲ့သို့ မြင်ခဲ့သည်။

2.    We seek your God. It was true, in a sense, that they sought God, though not like the returned exiles. The Samaritans, inhabitants of the area formerly occupied by the kingdom of Israel, were mainly Aramaeans from Syria and Mesopotamia. They had a mixed religion of paganism and Jehovah worship (see 2 Kings 17:24–33).

 

၂။ ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်တို့၏ဘုရားသခင်ကို ရှာဖွေကြ၏။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသော ပြည်နှင်ဒဏ်သင့်သူများကဲ့သို့ မဟုတ်သော်လည်း၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်ကို ရှာဖွေကြသည်မှာ မှန်ပါသည်။ ယခင် အစ္စရေးနိုင်ငံတော် နေရာယူခဲ့သော ဒေသတွင် နေထိုင်ကြသော ရှမာရိလူတို့သည် ဆီးရီးယားနှင့် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားတို့မှ လာကြသော အာရမိတ်လူမျိုးများ အများဆုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် အယူမှားဝါဒနှင့် ယေဟောဝါကို ကိုးကွယ်ခြင်း ရောနှောနေသော ကိုးကွယ်မှုဘာသာ ရှိခဲ့ကြသည် (ဓမ္မရာဇဝင်စတုတ္ထစောင် ၁၇:၂၄-၃၃ ကိုကြည့်ပါ)။

Since the days of Esar-haddon. Of a transplantation of people into the region of Samaria by Esarhaddon, who reigned over Assyria from 681–699 b.c., no information is available aside from this statement. However, the prophecy of Isa. 7:8—a prediction made about a decade before Samaria’s fall—to the effect that Ephraim would be broken within 65 years so “that it be not a people,” may refer to this transplantation. The fulfillment should therefore have taken place before 665 b.c., during Esarhaddon’s reign. It seems that a new uprising against Assyrian power among the remnants of the former Israelite kingdom must have occurred at that time, with the result that the Assyrians moved them out of the country and replaced them by contingents of foreigners, as Sargon II had done after the destruction of Samaria in 723/2 b.c. (2 Kings 17:24). Another, and even later, transplantation of people under “Asnapper” (Ashurbanipal) is mentioned in Ezra 4:10.

 

ဧသာဟဒ္ဒုန်မင်းကြီး လက်ထက်ကတည်းက။ ဘီစီ ၆၈၁ မှ ၆၉၉ အထိ အဆီးရီးယားပြည်ကို စိုးစံခဲ့သော ဧသာဟဒ္ဒုန်မင်းကြီးက ရှမာရိဒေသသို့ လူမျိုးများကို ပြောင်းရွှေ့နေရာချထားခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဤဖော်ပြချက်မှတစ်ပါး အခြားအချက်အလက်များ မရှိပါ။ သို့သော်လည်း ရှမာရိမြို့ ပျက်စီးခြင်းမတိုင်မီ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုခန့်က ကြိုတင်ဟောကြားခဲ့သော ဟေရှာယ အနာဂတ္တိကျမ်း ၇:၈ ပါ တန်ခိုးတော်မြွက်ကြားချက်ဖြစ်သည့် ဧဖရိမ်သည် ၆၅ နှစ်အတွင်း ကျိုးပဲ့ပျက်စီး၍ “လူမျိုးတစ်မျိုး မဟုတ်စေရ” ဆိုသည့် အချက်သည် ဤလူမျိုးပြောင်းရွှေ့ခြင်းကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုအချက် ပြည့်စုံခြင်းသည် ဘီစီ ၆၆၅ မတိုင်မီ၊ ဧသာဟဒ္ဒုန်မင်းကြီး စိုးစံစဉ်ကာလအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်တန်ရာသည်။ ထိုအချိန်တွင် ယခင်အစ္စရေးနိုင်ငံတော်မှ ကျန်ရစ်သူများအကြား အဆီးရီးယားအာဏာစက်ကို တော်လှန်သော ပုန်ကန်မှုအသစ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့ဟန်တူပြီး၊ ထိုအကျိုးဆက်ကြောင့် ဘီစီ ၇၂၃ သို့မဟုတ် ၇၂၂ တွင် ရှမာရိမြို့ကို ဖျက်ဆီးပြီးနောက် သာဂုန်မင်းကြီး ဒုတိယမြောက် လုပ်ဆောင်ခဲ့သကဲ့သို့ (ဓမ္မရာဇဝင်စတုတ္ထစောင် ၁၇:၂၄)၊ အဆီးရီးယားတို့က ၎င်းတို့ကို တိုင်းပြည်ပြင်ပသို့ ရွှေ့ထုတ်ကာ နိုင်ငံခြားသား စစ်တပ်နှင့် လူစုများဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။ “အာသနပ္ပာရ” (အာရှုရဗနိပါလ) လက်ထက်တွင် နောက်ထပ်နှင့် ပို၍နောက်ကျသော လူမျိုးပြောင်းရွှေ့နေရာချထားမှုတစ်ခုကို ဧဇရမှတ်စာ ၄:၁၀ တွင် ဖော်ပြထားသည်။

3.    Ye have nothing to do. From the sad experience of Babylonian exile, the Jews had learned one thing well—to resist the temptation to join idolaters in any kind of enterprise. Unfaithfulness to God had resulted from the unoly connections the pre—exilic Jews had made with other nations, and the end of this course of action had been disgrace and disaster. The Jews had therefore determined not to fall into that error again, a vow that, with few exceptions, postexilic Jewry rigorously kept. If anything, they went to the opposite extreme. The break with the Samaritans at this time proved final. The result was hatred and mutual aversion and contempt, which continued through the centuries (see Luke 9:52–54; John 4:9).

 

၃။ သင်တို့သည် မည်သို့မျှ မသက်ဆိုင်။ ဗာဗုလုန်ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသည့် ဝမ်းနည်းဖွယ် အတွေ့အကြုံမှ ဂျူးလူမျိုးများသည် အချက်တစ်ချက်ကို ကောင်းစွာသင်ယူခဲ့ကြသည်၊ ၎င်းမှာ မည်သည့်လုပ်ငန်းမျိုးတွင်မဆို ရုပ်တုကိုးကွယ်သူများနှင့် ပူးပေါင်းလိုသော သွေးဆောင်မှုကို တွန်းလှန်ရန် ဖြစ်သည်။ ပြည်နှင်ဒဏ်မခံရမီက ဂျူးလူမျိုးများသည် အခြားသောလူမျိုးများနှင့် မသန့်ရှင်းသော ဆက်သွယ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဘုရားသခင်အပေါ် သစ္စာမဲ့မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရပြီး၊ ဤသို့လုပ်ဆောင်ခြင်း၏ အဆုံးသတ်သည် အရှက်ရခြင်းနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ဆိုးများသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဂျူးလူမျိုးများသည် ထိုအမှားမျိုး ထပ်မံမကျူးလွန်မိစေရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချခဲ့ကြပြီး၊ ခြွင်းချက်အနည်းငယ်မှလွဲ၍ ပြည်နှင်ဒဏ်မှ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသော ဂျူးလူမျိုးများသည် ဤကတိသစ္စာကို တင်းကျပ်စွာ စောင့်ထိန်းခဲ့ကြသည်။ တစ်ခုခုဆိုလျှင် ၎င်းတို့သည် ဆန့်ကျင်ဘက် အစွန်းတရားသို့ပင် ရောက်ရှိသွားကြသည်။ ယခုအချိန်တွင် ရှမာရိလူများနှင့် လမ်းခွဲလိုက်ခြင်းသည် နောက်ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အတည်ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် မုန်းတီးမှု၊ အပြန်အလှန် စက်ဆုပ်ရွံရှာမှုနှင့် အထင်သေးမှုတို့သည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့သည် (လုကာ ၉:၅၂-၅၄၊ ယောဟန် ၄:၉ ကိုကြည့်ပါ)။

4.    Weakened the hands. Or, “discouraged” (RSV). Encouragement is spoken of as “strengthening the hands” (Ezra 6:22; Isa. 35:3; Jer. 23:14; etc.). The expression “weakening the hands” (see Jer. 38:4) occurs also in the so-called Lachish Letters, inscribed potsherds from Jeremiah’s time (see Vol. I, p. 125; Vol. II, p. 97).

 

၄။ လက်ကို အားလျော့စေကြ၏။ သို့မဟုတ် “စိတ်ပျက်စေကြ၏” (RSV)။ အားပေးကူညီခြင်းကို “လက်ကိုခိုင်ခံ့စေခြင်း” ဟု ဖော်ပြလေ့ရှိသည် (ဧဇရ ၆:၂၂၊ ဟေရှာယ ၃၅:၃၊ ယေရမိ ၂၃:၁၄ စသည်)။ “လက်ကို အားလျော့စေခြင်း” ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို (ယေရမိ ၃၈:၄ ကိုကြည့်ပါ) ယေရမိလက်ထက်က စာရေးထွင်းထားသော အိုးခြမ်းပဲ့များဖြစ်သည့် လာခိရှ်စာချွန်လွှာများတွင်လည်း တွေ့ရသည် (အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၁၂၅၊ အတွဲ ၂၊ စာမျက်နှာ ၉၇ ကိုကြည့်ပါ)။

Troubled them. Since the “trouble” resulted in a cessation of work, it must have been fully effective. The hindering seems not to have been limited to threats, but was probably of a more serious nature. All the returned exiles lived in unfortified settlements, presumably in temporary houses or tents. The threats made against them, and occasional attacks on their property, may have been of such a nature that workmen not resident in Jerusalem found it necessary to remain at home to protect their families and property. Whatever course was followed by the enemies of the Jews, the later records make it clear that their actions were highly successful and that the work on the Temple ceased for many years.

၎င်းတို့ကို နှောင့်ယှက်ကြ၏။ ထို “နှောင့်ယှက်ခြင်း” ကြောင့် လုပ်ငန်းများ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသဖြင့် ၎င်းသည် လုံးဝထိရောက်မှု ရှိခဲ့ပေမည်။ နှောင့်ယှက်ဟန့်တားခြင်းသည် ခြိမ်းခြောက်မှုမျှသာ မဟုတ်ဘဲ ပိုမိုပြင်းထန်သော သဘောသဘာဝ ရှိနိုင်ပါသည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသော ပြည်နှင်ဒဏ်သင့်သူ အားလုံးသည် ခံတပ်မြို့ရိုးမရှိသော အခြေချနေထိုင်ရာနေရာများ၊ ယာယီအိမ်များ သို့မဟုတ် တဲများတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြဟန်တူသည်။ ၎င်းတို့အပေါ် ပြုလုပ်သော ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများအပေါ် ရံဖန်ရံခါ တိုက်ခိုက်မှုများသည် ဂျေရုဆလင်မြို့တွင် နေထိုင်ခြင်းမရှိသော အလုပ်သမားများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ မိသားစုနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ကာကွယ်ရန် အိမ်တွင်သာ နေထိုင်ရန် လိုအပ်လာသည့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်စေခဲ့ပုံရသည်။ ဂျူးတို့၏ ရန်သူများက မည်သည့်နည်းလမ်းကိုပင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်ဖြစ်စေ၊ နောက်ပိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် များစွာအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရကြောင်း ထင်ရှားသည်။

5.    Hired counsellors. Although v. 5 leaves a number of questions unanswered, it is clear that certain royal advisers were bribed by the Samaritans to influence the king against the Jews. Daniel had presumably died—his last vision is dated in the 3d year of Cyrus (Dan. 10:1)—and his enemies (see Dan. 6:4) may have had more success influencing Cyrus against the Jews following his death. However, Cyrus seems to have neither revoked his decree nor issued one prohibiting the building of the Temple, because if such a counterdecree had been issued, the enemies of the Jews would have used it in the time of Darius. Moreover, Persian kings had a strong aversion to revoking a decree (see Dan. 6:8; 12; 15; Esther 8:8).

 

၅။ တိုင်ပင်မှူးမတ်များကို ငှားရမ်းကြ၏။ အငယ် ၅ သည် မေးခွန်းများစွာကို အဖြေမပေးဘဲ ချန်လှပ်ထားသော်လည်း၊ ရှမာရိလူတို့သည် ဂျူးလူမျိုးများကို ဆန့်ကျင်ရန် မင်းကြီးအား လွှမ်းမိုးနိုင်ရေးအတွက် အချို့သော တော်ဝင်အတိုင်ပင်ခံများကို လာဘ်ထိုးခဲ့ကြသည်မှာ ရှင်းလင်းပါသည်။ ဒံယေလသည် ကွယ်လွန်သွားပြီဟု ယူဆရသည်—သူ၏ နောက်ဆုံးဗျာဒိတ်ရူပါရုံသည် ကုရုမင်းကြီး၏ ၃ နှစ်မြောက်တွင် ဖြစ်သည် (ဒံယေလ ၁၀:၁)—ထို့ပြင် သူ၏ရန်သူများသည် (ဒံယေလ ၆:၄ ကိုကြည့်ပါ) သူကွယ်လွန်ပြီးနောက် ကုရုမင်းကြီးအား ဂျူးတို့ကို ဆန့်ကျင်လာစေရန် ပိုမိုအောင်မြင်စွာ စည်းရုံးနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ကုရုမင်းကြီးသည် မိမိ၏ အမိန့်တော်ကို ပယ်ဖျက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်ခြင်းကို တားမြစ်သည့် အမိန့်သစ် ထုတ်ပြန်ခြင်းမျိုး မလုပ်ခဲ့ဟု ထင်ရသည်၊ အကြောင်းမှာ အကယ်၍ ထိုသို့သော ဆန့်ကျင်ဘက် အမိန့်တော် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါက၊ ဂျူးတို့၏ ရန်သူများသည် ဒါရိမင်းကြီးလက်ထက်တွင် ၎င်းကို အသုံးပြုကြမည် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ထို့အပြင်၊ ပါရှန်းဘုရင်များသည် ထုတ်ပြန်ပြီးသား အမိန့်တော်ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်ရန် အလွန်ဝန်လေးတတ်ကြသည် (ဒံယေလ ၆:၈၊ ၁၂၊ ၁၅၊ ဧသတာ ၈:၈ ကိုကြည့်ပါ)။

6.    Ahasuerus. Some commentators have identified the Ahasuerus of this verse with Cambyses, since his name appears in this chapter following events that took place in the time of Cyrus. Others have pointed out that the name “Ahasuerus” appears in ancient records only as that of the king known by the Greek name “Xerxes,” and have therefore placed the incompletely recorded event of this verse in the beginning of Xerxes’ reign. See Additional Note at the close of this chapter.

 

၆။ အဟာရွှေရု။ အချို့သော ကျမ်းစာဂန်ပြုစုသူများက ဤအငယ်ရှိ အဟာရွှေရုမင်းကြီးကို ကမ္ဗုဇ (Cambyses) ဟု သတ်မှတ်ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ကုရုမင်းကြီးလက်ထက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်ရပ်များနောက်ပိုင်း ဤအခန်းတွင် သူ၏နာမည် ပေါ်လာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အခြားသူများကမူ “အဟာရွှေရု” ဟူသော နာမည်သည် ရှေးဟောင်းမှတ်တမ်းများတွင် ဂရိနာမည် “ဇေရဇ်” (Xerxes) ဟု လူသိများသော ဘုရင်၏ နာမည်အဖြစ်သာ ပေါ်လာကြောင်း ထောက်ပြကြပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဤအငယ်၌ မပြည့်စုံစွာ မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်ရပ်ကို ဇေရဇ်မင်းကြီး နန်းစံစကာလတွင် ထည့်သွင်းထားကြသည်။ ဤအခန်း၏ အဆုံးရှိ ဖြည့်စွက်ချက်မှတ်စုကို ကြည့်ပါ။

An accusation. The enemies of the Jews, the Samaritans, made of the accession of a new king to the throne an opportunity to harm the Jews. Unfortunately, nothing is said as to the nature of these accusations or of their results (see above, on v. 5). That nothing is reported concerning an adverse decision of the king against the Jews may perhaps be interpreted to mean that the petition elicited an unfavorable reply, and that the Jews remained unmolested.

 

စွပ်စွဲချက်တစ်ရပ်။ ဂျူးတို့၏ရန်သူများဖြစ်သော ရှမာရိလူတို့သည် ဘုရင်သစ်တစ်ပါး နန်းတက်လာခြင်းကို ဂျူးလူမျိုးများကို ဒုက္ခပေးရန် အခွင့်အရေးတစ်ခုအဖြစ် အသုံးချခဲ့ကြသည်။ စိတ်မကောင်းစရာမှာ ဤစွပ်စွဲချက်များ၏ သဘောသဘာဝ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ရလဒ်များနှင့် ပတ်သက်၍ မည်သည့်အရာမျှ ဖော်ပြမထားခြင်းပင် ဖြစ်သည် (အထက်ပါ အငယ် ၅ ဆိုင်ရာ မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ ဂျူးလူမျိုးများကို ဆန့်ကျင်သည့် ဘုရင်၏ ဆုံးဖြတ်ချက် တစ်စုံတစ်ရာ ဓမ္မမှတ်တမ်းတင်မထားခြင်းသည် ထိုလျှောက်လဲချက်အပေါ် မင်းကြီးက သဘောမတူဘဲ ငြင်းပယ်ခဲ့ပြီး ဂျူးတို့သည်လည်း နှောင့်ယှက်ခြင်းမခံရဘဲ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ဟု အနက်ဖွင့်နိုင်ပါသည်။

7.    Artaxerxes. Commentators who have identified the Ahasuerus of v. 6 with Cambyses, have seen in this Artaxerxes the false Smerdis, who ruled for about half a year in 522 b.c. and was killed by Darius I, who then took the throne. Others have identified the Artaxerxes of vs. 7–23 as the king known in history as Artaxerxes I. See Additional Note at close of this chapter.

 

၇။ အာတဇေရဇ်။ အငယ် ၆ ရှိ အဟာရွှေရုကို ကမ္ဗုဇအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသော ကျမ်းစာဂန်ပြုစုသူများသည် ဤအာတဇေရဇ်မင်းကြီးကို ဘီစီ ၅၂၂ တွင် ခြောက်လခန့် စိုးစံခဲ့ပြီး ဒါရိမင်းကြီး ပထမမြောက်က သတ်ဖြတ်ကာ နန်းတက်ခဲ့သော စမာဒစ်အတု (false Smerdis) ဟု မြင်ကြသည်။ အခြားသူများကမူ အငယ် ၇ မှ ၂၃ အထိရှိ အာတဇေရဇ်ကို သမိုင်းတွင် ပထမမြောက် အာတဇေရဇ်မင်းကြီးဟု လူသိများသော ဘုရင်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ဤအခန်း၏ အဆုံးရှိ ဖြည့်စွက်ချက်မှတ်စုကို ကြည့်ပါ။

Bishlam. This name is not attested elsewhere; it is uncertain whether it is Persian or Semitic. Mithredath is a Persian name (see on ch. 1:8). Tabeel might be Semitic (cf. the Assyrian name Tâb–ilu; see also Isa. 7:6). The three men here named were probably Samaritan leaders. One at least, Mithredath, was a Persian, perhaps the governor, or possibly a Persian commissioner assisting a native governor by the name of Bishlam.

 

ဗိရှလံ။ ဤနာမည်ကို အခြားနေရာများတွင် သက်သေအထောက်အထား မတွေ့ရပါ၊ ၎င်းသည် ပါရှန်း သို့မဟုတ် ဆေမစ်တစ် နာမည်ဖြစ်သည်မှာ မရေရာပါ။ မိသြဒါတ်သည် ပါရှန်းနာမည်ဖြစ်သည် (အခန်း ၁:၈ ဆိုင်ရာ မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ)။ တဗေလသည် ဆေမစ်တစ် နာမည် ဖြစ်နိုင်သည် (အဆီးရီးယားနာမည် Tâb-ilu နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ၊ ဟေရှာယ ၇:၆ ကိုလည်း ကြည့်ပါ)။ ဤနေရာတွင် နာမည်ဖော်ပြထားသော လူသုံးယောက်သည် ရှမာရိခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ဟန်တူသည်။ အနည်းဆုံး တစ်ယောက်ဖြစ်သော မိသြဒါတ်သည် ပါရှန်းလူမျိုးဖြစ်ပြီး၊ မြို့ဝန် သို့မဟုတ် ဗိရှလံအမည်ရှိသော ဒေသခံမြို့ဝန်ကို ကူညီပေးနေသည့် ပါရှန်းမင်းကြီး ဖြစ်နိုင်သည်။

In the Syrian tongue. Literally, “in Aramaic.” The words translated “interpreted in the Syrian tongue” can be rendered either as “set forth [in] Aramaic,” or “translated [from] Aramaic.” The meaning would be that the letter was written in the Aramaic square script, used for official correspondence throughout the Persian Empire, and either composed in the Aramaic language, or translated from Aramaic into another language, perhaps Persian.

 

ဆီးရီးယားဘာသာစကားဖြင့်။ စာပေအရ “အာရမိတ်ဘာသာဖြင့်” ဖြစ်သည်။ “ဆီးရီးယားဘာသာစကားဖြင့် အနက်ပြန်ဆိုသည်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးများကို “အာရမိတ်ဘာသာဖြင့် ဖော်ပြသည်” သို့မဟုတ် “အာရမိတ်ဘာသာမှ ပြန်ဆိုသည်” ဟုလည်း ပြန်ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်မှာ ပါရှန်းအင်ပါယာတစ်ခုလုံးတွင် ရုံးသုံးစာပေးစာယူအတွက် အသုံးပြုသော အာရမိတ်စတုရန်းစာလုံးများဖြင့် ရေးသားထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အာရမိတ်ဘာသာစကားဖြင့် စီကုံးထားခြင်း သို့မဟုတ် အာရမိတ်ဘာသာမှ အခြားဘာသာစကား (ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ပါရှန်းဘာသာ) သို့ ပြန်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။

8.    Rehum the chancellor. With v. 8 the first Aramaic section of Ezra begins. The document which the compiler of the book—perhaps Ezra himself—used, was apparently written in Aramaic from this point on and taken over without change. Rehum is a Semitic name borne also by several Jews in the days of Zerubbabel (Ezra 2:2) and Nehemiah (Neh. 3:17; 10:25; etc.). This name occurs also in the Aramaic papyri of Elephantine. It is not strange to find this name borne by a Samaritan, since many Samaritans were of Aramaean (Semitic) stock. The Aramaic word translated “chancellor” is also found in Jewish documents from Elephantine, and seems to mean “private secretary,” or “accountant,” being perhaps the title of the assistant governor.

 

၈။ မြို့ဝန်ရေဟုံ။ အငယ် ၈ နှင့်အတူ ဧဇရမှတ်စာ၏ ပထမဆုံးသော အာရမိတ်အပိုင်း စတင်သည်။ ကျမ်းစာပြုစုသူ—ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ဧဇရကိုယ်တိုင်—အသုံးပြုခဲ့သော စာရွက်စာတမ်းသည် ဤနေရာမှစ၍ အာရမိတ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားပုံရပြီး မပြောင်းလဲဘဲ တိုက်ရိုက်ယူသုံးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ရေဟုံသည် ဆေမစ်တစ် နာမည်ဖြစ်ပြီး ဇေရုဗဗေလလက်ထက် (ဧဇရ ၂:၂) နှင့် နေဟမိလက်ထက် (နေဟမိ ၃:၁၇၊ ၁၀:၂၅ စသည်) ရှိ ဂျူးလူမျိုးအချို့လည်း ဤနာမည်ကို မှည့်ခေါ်ကြသည်။ ဤနာမည်ကို အီလက်ဖန်တိုင် (Elephantine) ၏ အာရမိတ် ပါပိရုစ်ကျူစာမူများတွင်လည်း တွေ့ရသည်။ ရှမာရိလူအများစုသည် အာရမိတ် (ဆေမစ်တစ်) မျိုးနွယ်များ ဖြစ်ကြသောကြောင့် ရှမာရိလူတစ်ဦးတွင် ဤနာမည်ရှိနေခြင်းမှာ မဆန်းပါ။ “မြို့ဝန်” သို့မဟုတ် “တရားသူကြီးချုပ်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော အာရမိတ်စကားလုံးကို အီလက်ဖန်တိုင်မှ ဂျူးစာရွက်စာတမ်းများတွင်လည်း တွေ့ရပြီး၊ ၎င်းသည် ဒုတိယမြို့ဝန်၏ ရာထူးအဆင့်ဖြစ်နိုင်ကာ “ကိုယ်ရေးအရာရှိ” သို့မဟုတ် “စာရင်းကိုင်ချုပ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပုံရှိသည်။

Shimshai. This name appears also in the Aramaic texts from Elephantine, as well as in Babylonian texts, in the form Shamshai, meaning “my sun.” His title, “scribe,” shows that the letter was actually written by him and that the previously mentioned Rehum had composed or dictated it.

 

ရှိမ်ရှဲ။ ဤနာမည်သည် အီလက်ဖန်တိုင်မှ အာရမိတ်ကျမ်းစာသားများတွင်လည်းကောင်း၊ ဗာဗုလုန်ကျမ်းစာသားများတွင်လည်းကောင်း ရှံရှဲ (Shamshai) ဟူသော ပုံစံဖြင့် ပေါ်လာပြီး “ငါ၏နေမင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သူ၏ “စာရေး” ဟူသော ရာထူးက ထိုစာကို သူကိုယ်တိုင် အမှန်တကယ် ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော ရေဟုံက ၎င်းကို စီကုံးခြင်း သို့မဟုတ် နှုတ်တိုက်ချပေးခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ပြသနေသည်။

9.    The Dinaites. The word thus translated, taken by the older translators as one representing a people, appears also in the Elephantine papyri, where its primary meaning is “judge” or “magistrate.” It is so translated in the RSV.

 

၉။ ဒိနတ်လူမျိုးများ။ ဤသို့ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးကို ရှေးဦးဘာသာပြန်သူများက လူမျိုးတစ်မျိုးကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသော်လည်း၊ ၎င်းသည် အီလက်ဖန်တိုင်ပါပိရုစ်တွင်လည်း ပေါ်လာပြီး ၎င်း၏ အဓိကအဓိပ္ပာယ်မှာ “တရားသူကြီး” သို့မဟုတ် “မဟာမင်းကြီး” ဖြစ်သည်။ RSV ကျမ်းတွင် ထိုသို့ပင် ဘာသာပြန်ထားသည်။

The Apharsathchites. This word, found again in ch. 6:6, is taken by most modern commentators as the Aramaic or Persian term designating a certain class of officers, although an exact equivalent aside from these two instances is unknown. The same is true of the “Tarpelites.”

 

အဖာသတ်လူမျိုးများ။ အခန်း ၆:၆ တွင် ထပ်မံတွေ့ရသော ဤစကားလုံးကို ခေတ်သစ်ကျမ်းစာဂန်ပြုစုသူ အများစုက အရာရှိအတန်းအစားတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းသော အာရမိတ် သို့မဟုတ် ပါရှန်း အသုံးအနှုန်းအဖြစ် ယူဆကြသည်၊ သို့သော် ဤဖြစ်ရပ်နှစ်ခုမှတစ်ပါး တိကျသော ထပ်တူဖြစ်သည့်အသုံးကို မသိရပါ။ “တာပလတ်လူမျိုးများ” ဆိုသည်မှာလည်း ထို့အတူပင် ဖြစ်သည်။

The Apharsites. This word either designates an unknown class of officers or should be vocalized (see Vol. I, pp. 25, 26) in Hebrew so as to read “Persians” (RSV).

 

အဖာရသတ်လူမျိုးများ။ ဤစကားလုံးသည် မသိရသေးသော အရာရှိအတန်းအစားတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် ဟီဗြူဘာသာတွင် သရသံထည့်သွင်းမှုအရ (အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၂၅၊ ၂၆ ကိုကြည့်ပါ) “ပါရှန်းလူမျိုးများ” (RSV) ဟု ဖတ်သင့်သည်။

Archevites. People from the city of Erech (see on Gen. Gen. 10:10), now Warka, in southern Mesopotamia.

 

ဧရက်လူမျိုးများ။ ယခုအခါ မက်ဆိုပိုတေးမီးယားတောင်ပိုင်းရှိ ဝါကာ (Warka) ဟု ခေါ်သော ဧရက်မြို့မှ လူများဖြစ်ကြသည် (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၀:၁၀ ဆိုင်ရာ မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။

Dehavites. The word thus translated, formerly thought to designate a people, should be vocalized so as to mean “that is” (see Vol. I, pp. 25, 26). The latter part of v. 9 then reads, “the men of Susa, that is, the Elamites” (RSV).

 

ဒေဟတ်လူမျိုးများ။ ယခင်က လူမျိုးတစ်မျိုးကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသော ဤသို့ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးသည် သရသံထည့်သွင်းမှုအရ “ဆိုလိုသည်မှာ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသင့်သည် (အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၂၅၊ ၂၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ထို့ကြောင့် အငယ် ၉ ၏ နောက်ဆုံးအပိုင်းသည် “ရှုရှန်မြို့သားများ၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဧလံလူမျိုးများ” (RSV) ဟု ဖတ်ရမည်ဖြစ်သည်။

10.                   Asnapper. A corrupt form of the name Ashurbanipal, king of Assyria, 669–627? b.c. Of his deportation of inhabitants from Erech, Babylon, and Susa nothing is known from any other source. However, the bloody wars of Ashurbanipal against Babylon (652–648 b.c.) and Elam (date uncertain) are well attested from Assyrian records. As a result of these wars people from the cities mentioned were apparently deported to Samaria.

 

၁၀။ အာသနပ္ပာရ။ ဘီစီ ၆၆۹ မှ ၆၂၇? အထိ အဆီးရီးယားပြည်ကို စိုးစံခဲ့သော အာရှုရဗနိပါလမင်းကြီး၏ နာမည် ပျက်ပြားနေသော ပုံစံဖြစ်သည်။ သူသည် ဧရက်၊ ဗာဗုလုန်နှင့် ရှုရှန်မြို့တို့မှ မြို့သူမြို့သားများကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အခြားမည်သည့်ရင်းမြစ်တွင်မျှ မသိရပါ။ သို့သော်လည်း အာရှုရဗနိပါလမင်းကြီးက ဗာဗုလုန် (ဘီစီ ၆၅၂-၆၄၈) နှင့် ဧလံ (ရက်စွဲမရေရာ) တို့အပေါ် ဆင်နွှဲခဲ့သော သွေးထွက်သံယိုစစ်ပွဲများကို အဆီးရီးယားမှတ်တမ်းများတွင် ကောင်းစွာ သက်သေပြထားသည်။ ဤစစ်ပွဲများ၏ ရလဒ်ကြောင့် ဖော်ပြပါမြို့ကြီးများမှ လူများသည် ရှမာရိပြည်သို့ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်း ခံခဲ့ရပုံရသည်။

This side the river. This is the first occurrence in the book of Ezra of the official name of the Persian satrapy inclusive of Syria and Palestine. Its Aramaic name ’Abar nahara’, “Beyond the River” (RSV), is found as Ebirnâri in the cuneiform inscriptions of that time. The name indicates its geographical location as comprising lands lying beyond the Euphrates, as thought of from the capitals of the Persian Empire.

 

မြစ်ဤဘက်ကမ်း။ ဤသည်မှာ ဆီးရီးယားနှင့် ပါလက်စတိုင်းတို့ အပါအဝင် ပါရှန်း ဘုရင်ခံစိုးစံရာနယ်မြေ (satrapy) ၏ တရားဝင်အမည်ကို ဧဇရမှတ်စာတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အာရမိတ်အမည်ဖြစ်သော ’Abar nahara’၊ “မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း” (RSV) ကို ထိုခေတ်က သပ်ပုံစာများတွင် အီဘီရ်နာရီ (Ebirnâri) အဖြစ် တွေ့ရသည်။ ထိုအမည်သည် ပါရှန်းအင်ပါယာ၏ မြို့တော်များမှ တွေးဆထားသည့်အတိုင်း ဥဖရတ်မြစ်၏ တစ်ဖက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသော နယ်မြေများကို လွှမ်းခြုံထားသည့် ပထဝီဝင်အနေအထားကို ညွှန်ပြသည်။

And at such a time. See on v. 17.

 

စသည်တို့တည်း။ အငယ် ၁၇ ဆိုင်ရာ မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ။

12.                   Came up from thee. That is, from the land of Babylonia.

 

၁၂။ ကိုယ်တော်ထံမှ လာကြသော။ ဆိုလိုသည်မှာ ဗာဗုလုန်ပြည်မှ လာကြသောသူများ ဖြစ်သည်။

Building the rebellious. The basis of this accusation lay in the various plots and revolts of the Jews against their Babylonian overlords, as described in 2 Kings 24 and 25. There had been other revolts against Assyria previously (2 Kings 18:7; 2 Chron. 33:11), but it is doubtful that the Samaritans knew of them. They would, however, be well informed concerning the repeated rebellions under the last three kings of Judah—Jehoiakim, Jehoiachin, and Zedekiah—which had ended in shame and disgrace, and resulted in the destruction of Judah and the slavery of its inhabitants. Thus they had a plausible reason for charging that Jerusalem was a rebellious and wicked city.

 

ပုန်ကန်တတ်သောမြို့ကို တည်ဆောက်ကြ၏။ ဤစွပ်စွဲချက်၏ အခြေခံသည် ဓမ္မရာဇဝင်စတုတ္ထစောင် ၂၄ နှင့် ၂၅ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ၎င်းတို့၏ ဗာဗုလုန်အရှင်သခင်များကို ဆန့်ကျင်သော ဂျူးတို့၏ အမျိုးမျိုးသော ပူးပေါင်းကြံစည်မှုများနှင့် ပုန်ကန်မှုများအပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ယခင်ကလည်း အဆီးရီးယားကို ဆန့်ကျင်သော အခြားပုန်ကန်မှုများ ရှိခဲ့ဖူးသော်လည်း (ဓမ္မရာဇဝင်စတုတ္ထစောင် ၁၈:၇၊ ရာဇဝင်ချုပ်ဒုတိယစောင် ၃၃:၁၁) ရှမာရိလူများ ၎င်းတို့ကို သိရှိခဲ့ခြင်းရှိမရှိမှာ သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် ယုဒနိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးဘုရင် သုံးပါးဖြစ်သော ယေဟောယကိမ်၊ ယေဟောယခိန်နှင့် ဇေဒကိမင်းတို့လက်ထက်တွင် အရှက်ရခြင်း၊ သိက္ခာကျခြင်းတို့ဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး၊ ယုဒပြည် ပျက်စီးခြင်းနှင့် ပြည်သူများ ကျွန်ပြုခံရခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် ထပ်ခါတလဲလဲ ပုန်ကန်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ကောင်းစွာ သိရှိကြလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့တွင် ဂျေရုဆလင်သည် ပုန်ကန်တတ်သော၊ ဆိုးညစ်သော မြို့ဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲရန် ခိုင်လုံသော အကြောင်းပြချက် ရှိခဲ့သည်။

Set up the walls. From these words it appears that the accusation was directed against the building of the city wall, as again, later, in the time of Nehemiah. The Aramaic word translated “set up” literally means “completed.” This accusation was certainly exaggerated, as the next phrase refers to the foundations, and even more so the following verse. Hence, the work cannot have been nearly as complete as the Samaritans claimed.

မြို့ရိုးကို တည်ကြ၏။ ဤစကားလုံးများအရ စွပ်စွဲချက်သည် နောက်ပိုင်းတွင် နေဟမိလက်ထက်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သကဲ့သို့ မြို့ရိုးတည်ဆောက်ခြင်းကို တိုက်ရိုက်ရည်ညွှန်းနေပုံရသည်။ “တည်ဆောက်သည်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော အာရမိတ်စကားလုံးသည် စာပေအရ “ပြီးစီးသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နောက်ဆက်တွဲ စကားစုတွင် အမြစ်မြှုပ်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းထားပြီး၊ နောက်အငယ်တွင် ပို၍ပင် ထင်ရှားသောကြောင့် ဤစွပ်စွဲချက်သည် အမှန်တကယ်ပင် ချဲ့ကားထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်၊ လုပ်ငန်းသည် ရှမာရိလူများ စွပ်စွဲပြောဆိုသကဲ့သို့ လုံးဝပြီးစီးလုနီးပါး အခြေအနေသို့ မရောက်ရှိနိုင်သေးပါ။

13.                   Then will they not pay. The conclusions drawn from the rebuilding of Jerusalem’s fortifications were plausible. History knows of many examples of a city refusing to pay tribute to its overlords, if it felt safe in doing so. Many times the mere repair of city walls aroused suspicion and was interpreted as a preparation for rebellion. That the accusation was entirely unfounded, however, is quite clear. The Jews had been grateful to Cyrus for allowing them to return to their former homeland. They had received royal favors, and were certainly far from revolting against the benevolent rulers of Persia, who had favored them in many ways. The history of Jewry under Persian rule reveals no real, organized revolt.

 

ထိုမြို့တည်ပြီးလျှင် အခွန်အတုတ်များကို ပေးကြလိမ့်မည်မဟုတ်။ ဂျေရုဆလင်မြို့၏ ခံတပ်များကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော ကောက်ချက်များသည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပုံပေါ်သည်။ မြို့တစ်မြို့သည် မိမိကိုယ်ကို ဘေးကင်းသည်ဟု ခံစားရပါက ၎င်း၏ အရှင်သခင်များကို အခွန်မပေးဘဲ ငြင်းဆန်သည့် သမိုင်းဝင် သာဓကများစွာ ရှိခဲ့သည်။ မြို့ရိုးများကို ပြုပြင်မွမ်းမံရုံမျှဖြင့် သံသယပွားစေပြီး ပုန်ကန်ရန် ပြင်ဆင်မှုအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခဲ့ကြသည့် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ထိုစွပ်စွဲချက်သည် လုံးဝအခြေအမြစ်မရှိကြောင်း အလွန်ရှင်းလင်းပါသည်။ ဂျူးလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ ဇာတိချက်ကြွေ မြေဟောင်းသို့ ပြန်ခွင့်ပေးခဲ့သည့်အတွက် ကုရုမင်းကြီးအပေါ် ကျေးဇူးတင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် တော်ဝင်မျက်နှာသာပေးမှုများကို ရရှိခဲ့ကြပြီး၊ နည်းလမ်းပေါင်းစုံဖြင့် မိမိတို့ကို မျက်နှာသာပေးခဲ့သော ကရုဏာရှင် ပါရှန်းအုပ်စိုးသူများကို တော်လှန်ပုန်ကန်ရန် စိတ်ကူးပင် ရှိကြမည်မဟုတ်ပါ။ ပါရှန်းအုပ်ချုပ်မှုအောက်ရှိ ဂျူးလူမျိုးများ၏ သမိုင်းတွင် အမှန်တကယ် စနစ်တကျ ပုန်ကန်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်မျိုး မရှိခဲ့ပါ။

Toll, tribute, and custom. The three expressions chosen by the translators of the KJV do not clearly convey the meaning of the three Aramaic words involved. The first, a loan word from the Akkadian, means revenues to be paid in money; the second, an old Persian word, means tribute to be paid in kind or produce; the third, also taken from Akkadian, represents feudal fees to be paid for certain grants.

 

အခွန်၊ အကောက်၊ အပိုဒ်။ KJV ဘာသာပြန်ဆိုသူများ ရွေးချယ်ထားသော ဤအသုံးအနှုန်း သုံးခုသည် သက်ဆိုင်ရာ အာရမိတ်စကားလုံး သုံးခု၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ဆောင်နိုင်ပါ။ ပထမစကားလုံးသည် အက္ကဒီယန်း (Akkadian) ဘာသာစကားမှ ငှားယူထားသော စကားလုံးဖြစ်ပြီး ငွေကြေးဖြင့် ပေးဆောင်ရသော အခွန်ဘဏ္ဍာကို ဆိုလိုသည်၊ ဒုတိယစကားလုံးသည် ပါရှန်းစကားလုံးဟောင်းဖြစ်ပြီး ပစ္စည်း သို့မဟုတ် ကောက်ပဲသီးနှံဖြင့် ပေးဆောင်ရသော အခွန်ကို ဆိုလိုသည်၊ တတိယစကားလုံးသည်လည်း အက္ကဒီယန်းဘာသာမှ ယူထားခြင်းဖြစ်ပြီး အချို့သော ခွင့်ပြုချက်များအတွက် ပေးဆောင်ရသည့် မြေရှင်ပဒေသရာဇ် အခကြေးငွေများကို ကိုယ်စားပြုသည်။

14.                   We have maintenance from the king’s palace. Literally, “Now because we eat the salt of the palace,” an idiomatic expression. Their interests were thus linked with those of the king, and the continued well-being of the throne and the financial health of the royal treasury were matters of personal concern to them.

 

၁၄။ ငါတို့သည် နန်းတော်က ကျွေးမွေးခြင်းကို ခံရသောကြောင့်။ စာပေအရ “ယခုမူကား ငါတို့သည် နန်းတော်၏ ဆားကို စားရသောကြောင့်” ဟူသော စကားပုံအသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားသည် ဘုရင်၏ အကျိုးစီးပွားနှင့် ဆက်နွှဲနေပြီး၊ ရာဇပလ္လင်၏ ဆက်လက်တိုးတက်ကောင်းမွန်ရေးနှင့် တော်ဝင်ဘဏ္ဍာတိုက်၏ ဘဏ္ဍာရေးကျန်းမာမှုတို့သည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အရေးကိစ္စများ ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။

15.                   Book of the records. The great nations of antiquity, such as the Assyrians, Babylonians, and Persians, kept political, economic, and historical records. Many such archives have come to light in recent years. Since the city of Babylon was not destroyed when it fell to Cyrus, the archives of Nebuchadnezzar probably fell into the hands of the Persians intact, and could thus be consulted by later Persian kings. Such a search, now proposed, would prove the correctness of the accusation made.

၁၅။ သမိုင်းစာစောင်။ အဆီးရီးယား၊ ဗာဗုလုန်နှင့် ပါရှန်းတို့ကဲ့သို့သော ရှေးခေတ် မဟာနိုင်ငံကြီးများသည် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ကြသည်။ ထိုကဲ့သို့သော မော်ကွန်းတိုက် အများအပြားကို မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဗာဗုလုန်မြို့သည် ကုရုမင်းကြီးလက်သို့ ကျရောက်စဉ်က ပျက်စီးခြင်းမရှိခဲ့သောကြောင့် နေဗုခဒ်နေဇာမင်းကြီး၏ မော်ကွန်းတိုက်များသည် ပါရှန်းတို့၏လက်သို့ အကောင်းအတိုင်း ရောက်ရှိသွားပုံရပြီး၊ ထို့ကြောင့် နောက်ပိုင်း ပါရှန်းဘုရင်များက ၎င်းတို့ကို ပြန်လည်ရှာဖွေ ဖတ်ရှုနိုင်ခဲ့သည်။ ယခု အဆိုပြုထားသည့်အတိုင်း ရှာဖွေခြင်းက စွပ်စွဲချက်များ၏ မှန်ကန်မှုကို သက်သေပြလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။

For which cause. Here was an undeniable fact on which the Samaritans relied. It was a historical fact, easily proved, that Nebuchadnezzar destroyed Jerusalem only after repeated rebellions. This line of argument, however, was no proof that the Jews would revolt against their Persian overlords, who had shown themselves true friends of the Jews and treated them so generously.

 

ထိုအကြောင်းကြောင့်။ ဤသည်မှာ ရှမာရိလူတို့ အမှီပြုခဲ့သော ငြင်းပယ်၍မရသည့် အချက် ဖြစ်သည်။ နေဗုခဒ်နေဇာမင်းကြီးသည် ထပ်ခါတလဲလဲ ပုန်ကန်မှုများ ရှိခဲ့ပြီးနောက်မှသာ ဂျေရုဆလင်မြို့ကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည်ဟူသော အချက်မှာ လွယ်ကူစွာ သက်သေပြနိုင်သည့် သမိုင်းဝင်အချက် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဤဆင်ခြေပေးမှုသည် ဂျူးလူမျိုးများအား စစ်မှန်သော မိတ်ဆွေများအဖြစ် သဘောထားပြီး ၎င်းတို့အပေါ် ရက်ရောစွာ ဆက်ဆံခဲ့သော ပါရှန်းအရှင်သခင်များကို ဂျူးတို့က ပြန်လည်ပုန်ကန်ကြလိမ့်မည်ဟူသော သက်သေအထောက်အထား မဟုတ်ပေ။

16.                   Have no portion. The danger of a possible rebellion was so exaggerated that the accusation appears almost ridiculous. The Samaritans claimed that a revolt of the Jews would result in the loss to Persia of the entire satrapy “Beyond the River” (see on v. 10) which compromised all the lands lying between Babylonia and Egypt, and of which Judea was one of the smallest.

 

၁၆။ အပိုင်ရလိမ့်မည်မဟုတ်။ ဖြစ်ပွားနိုင်သော ပုန်ကန်မှု၏ အန္တရာယ်ကို အလွန်အကျွံ ချဲ့ကားထားသဖြင့် စွပ်စွဲချက်သည် ရယ်စရာပင် ကောင်းနေတော့သည်။ ဂျူးတို့၏ ပုန်ကန်မှုသည် ဗာဗုလုန်နှင့် အီဂျစ်နိုင်ငံတို့အကြား တည်ရှိသော နယ်မြေအားလုံး ပါဝင်ပြီး ယုဒပြည်သည် အသေးငယ်ဆုံးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမျှသာ ဖြစ်သည့် “မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း” (အငယ် ၁၀ ဆိုင်ရာ မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ) ဘုရင်ခံစိုးစံရာနယ်မြေတစ်ခုလုံးကို ပါရှန်းတို့ ဆုံးရှုံးရလိမ့်မည်ဟု ရှမာရိလူတို့က အခိုင်အမာ ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။

17.                   An answer. The fact that the king corresponded directly with provincial officials, by-passing the satrap, points to a most unusual political situation. Under ordinary circumstances the king would never have written directly to lower state officials in a distant province. Such a message would have been transmitted through regular diplomatic channels, in this instance the office of the satrap.

၁၇။ ပြန်စာ။ မင်းကြီးသည် ဘုရင်ခံ (satrap) ကို ကျော်လွန်၍ ပြည်နယ်အရာရှိများနှင့် တိုက်ရိုက် စာပေးစာယူ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟူသော အချက်သည် အလွန်ထူးခြားသော နိုင်ငံရေး အခြေအနေကို ညွှန်ပြနေသည်။ သာမန်အခြေအနေမျိုးတွင် ဘုရင်သည် ဝေးလံသော ပြည်နယ်တစ်ခုရှိ အောက်ခြေအရာရှိများထံ တိုက်ရိုက် စာရေးသားမည်မဟုတ်ပါ။ ထိုသို့သော သဝဏ်လွှာကို ပုံမှန်သံတမန်ရေးရာ လမ်းကြောင်းများမှတစ်ဆင့် ပေးပို့ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဤဖြစ်ရပ်တွင် ဘုရင်ခံ၏ရုံးမှတစ်ဆင့် ပေးပို့ရမည်ဖြစ်သည်။

Rehum. On Rehum and Shimshai and their titles, see on v. 8.

 

ရေဟုံ။ ရေဟုံနှင့် ရှိမ်ရှဲတို့နှင့် ၎င်းတို့၏ ရာထူးများအကြောင်းကို အခန်းငယ် ၈ တွင် ကြည့်ပါ။

Peace, and at such a time. The Aramaic word shelam, translated “peace,” is the universal greeting used in most parts of the Near East to the present day, whether it be pronounced “salam,” “shalam,” or some other way. The Aramaic word translated “and at such a time” has been found in short Aramaic letters written on potsherds (ostraca) from the 5th century b.c., and apparently was part of a common formula of greeting. It should be translated “And now” (RSV), and introduces the message of the letter.

 

ငြိမ်သက်ခြင်းရှိပါစေ၊ ဤအချိန်အခါ၌လည်း ထိုနည်းတူဖြစ်ပါစေ။ “ငြိမ်သက်ခြင်း” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသည့် အာရမ်စကားလုံး “ရှလမ်” သည် ယနေ့ခေတ်တိုင်အောင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအများစုတွင် သုံးနှုန်းနေကြသည့် အသုံးအနှုန်းဖြစ်ပြီး “ဆလာမ်”၊ “ရှလမ်” သို့မဟုတ် အခြားနည်းဖြင့်ပင် အသံထွက်သည်ဖြစ်စေ အားလုံးအသုံးပြုကြသည်။ “ဤအချိန်အခါ၌လည်း” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသည့် အာရမ်စကားလုံးကို ခရစ်တော်မပေါ်မီ ရာစုနှစ် ၅ ခုမြောက်က မြေအိုးကွဲများ (ostraca) ပေါ်တွင် ရေးသားထားသည့် အာရမ်စာတိုများ၌ တွေ့ရှိရပြီး၊ ၎င်းသည် အများသုံး နှုတ်ခွန်းဆက်စကား၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပုံရသည်။ ၎င်းကို “ယခုမူကား” (RSV) ဟု ဘာသာပြန်ဆိုသင့်ပြီး၊ စာ၏အကြောင်းအရာကို စတင်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။

18.                   Plainly. Some commentators have suggested translating the Aramaic word meparash as “ထင်ရှားစွာ” (Plainly), which would make good sense here. Since the same word, however, occurs in another Aramaic document where only the meaning “plainly” fits the context, the translation of the KJV must be accepted as correct.

 

၁၈။ ထင်ရှားစွာ။ ကျမ်းစာပညာရှင်အချို့က အာရမ်စကားလုံး “မီပါရပ်ရှ်” ကို “ပါရှားဘာသာဖြင့်” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုရန် အကြံပြုကြပြီး၊ ထိုသို့ဆိုလျှင် ဤနေရာတွင် အဓိပ္ပာယ်ရှိနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ထိုစကားလုံးသည် “ထင်ရှားစွာ” ဟူသည့် အဓိပ္ပာယ်တစ်ခုတည်းသာ အကြောင်းအရာနှင့် ကိုက်ညီသည့် အခြားအာရမ်စာတမ်းတစ်ခုတွင် ပါရှိနေသဖြင့် KJV ကျမ်း၏ ဘာသာပြန်ဆိုချက်ကို မှန်ကန်ကြောင်း လက်ခံရမည်ဖြစ်သည်။

19.                   Search hath been made. The Samaritans’ suggestion of checking on the history of the Jews in the archives of the Babylonians was carried out. The records of Nebuchadnezzar were still available for official investigation.

 

၁၉။ စစ်ဆေးရှာဖွေခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယုဒလူမျိုးတို့၏ သမိုင်းကြောင်းကို ဗာဗုလုန်တို့၏ မှတ်တမ်းများတွင် စစ်ဆေးရန် ရှမာရိလူမျိုးတို့၏ အကြံပြုချက်ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ နေဗုခဒ်နေဇာ၏ မှတ်တမ်းများသည် တရားဝင်စစ်ဆေးနိုင်ရန်အတွက် ထိုအချိန်ထိ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

20.                   Mighty kings. If the king’s words mean what they seem to say, they can refer only to David and Solomon, to whom alone such a description applies. Israel then ruled from the border of Egypt to the Euphrates (1 Kings 4:21, 24), and expected tribute from various princes and rulers (2 Sam. 8:6–12; 1 Kings 10:14, 25). If indeed David and Solomon are meant, the records of Babylon must have been exceptionally complete and accurate. The only other ruler that might have been considered a “mighty king” of Jerusalem was Josiah, who felt himself strong enough to risk battle with the armies of Egypt (2 Kings 23:29). Toll, tribute, and custom. See on v. 13.

 

 ၂၀။ တန်ခိုးကြီးသော ဘုရင်များ။ ဘုရင်၏ စကားသည် ဆိုလိုပုံအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ရပါက ၎င်းသည် ဒါဝိဒ်နှင့် ရှောလမုန်တို့ကိုသာ ရည်ညွှန်းနိုင်ပြီး၊ ၎င်းတို့နှင့်သာ ထိုဖော်ပြချက်မျိုး ကိုက်ညီသည်။ ထိုအချိန်က အစ္စရေးသည် အီဂျစ်နယ်စပ်မှသည် ဥဖရတ်မြစ်အထိ အုပ်စိုးခဲ့ပြီး (၄ရာ ၄:၂၁၊ ၂၄)၊ အမျိုးမျိုးသော မင်းသားနှင့် အုပ်စိုးသူတို့ထံမှ အခွန်ဆက်ကို မျှော်လင့်ခဲ့သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၈:၆-၁၂၊ ၃ရာ ၁၀:၁၄၊ ၂၅)။ အကယ်၍ ဒါဝိဒ်နှင့် ရှောလမုန်ကို ရည်ရွယ်သည်ဆိုပါက၊ ဗာဗုလုန်၏ မှတ်တမ်းများသည် အလွန်ပြည့်စုံပြီး တိကျမှုရှိရမည်ဖြစ်သည်။ ယေရုရှလင်၏ “တန်ခိုးကြီးသောဘုရင်” အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည့် နောက်ထပ်အုပ်စိုးသူတစ်ဦးမှာ ယောရှိသာဖြစ်ပြီး၊ သူသည် အီဂျစ်တပ်မတော်နှင့် စစ်တိုက်ရန်ပင် အားထုတ်နိုင်လောက်အောင် တန်ခိုးကြီးသည်ဟု မိမိကိုယ်ကို ခံယူခဲ့သည် (၄ ရာ ၂၃:၂၉)။ အခွန်၊ လက်ဆောင်၊ အကောက်ခွန်။ အခန်းငယ် ၁၃ တွင် ကြည့်ပါ။

21.                   Give ye now commandment. The commission is indeed a strange one. The emperor writes to a distant province and orders its officials to issue a decree. Why did not the king act in his own name and effect his will through agents who were responsible to him, and who customarily acted on his behalf? It seems that this royal letter fits only into the time when the king’s authority in the satrapy “Beyond the River” was tenuous at best, and was dependent on any officials who might choose to be loyal to him. It should be noted, furthermore, that the royal concession to the Samaritans was limited in scope and time. The letter permitted them to order the work of rebuilding Jerusalem to halt, but did not give them permission to destroy what had already been built. The king also reserved the right to countermand his present decision by another to be made later.

 

 ၂၁။ သင်တို့သည် ယခုပင် အမိန့်ထုတ်ပြန်ကြလော့။ ဤတာဝန်ပေးချက်သည် အမှန်ပင် ထူးဆန်းလှသည်။ ဧကရာဇ်မင်းက ဝေးလံသော ပြည်နယ်တစ်ခုသို့ စာရေးပြီး ၎င်း၏ အရာရှိများကို အမိန့်ထုတ်ပြန်စေသည်။ ဘုရင်သည် မိမိနာမည်ဖြင့် အဘယ်ကြောင့် မဆောင်ရွက်သနည်း။ မိမိအတွက် တာဝန်ယူပေးနေပြီး ယခင်က သူကိုယ်စား လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည့် ကိုယ်စားလှယ်များမှတစ်ဆင့် အဘယ်ကြောင့် သူ၏ဆန္ဒကို မဖြည့်ဆည်းသနည်း။ ဤဘုရင်၏စာသည် “မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း” ရှိ ပြည်နယ်တွင် ဘုရင့်အာဏာသည် အလွန်အားနည်းနေသည့်အချိန်နှင့်သာ ကိုက်ညီပြီး၊ သူ၏အပေါ် သစ္စာရှိရန် ရွေးချယ်သည့် မည်သည့်အရာရှိမဆိုအပေါ်တွင် မှီခိုနေရပုံရသည်။ ထို့ပြင် ရှမာရိလူမျိုးတို့အား ဘုရင့်ခွင့်ပြုချက်သည် နယ်ပယ်နှင့် အချိန်ကာလအပိုင်းအခြားသာရှိကြောင်း မှတ်သားသင့်သည်။ ထိုစာသည် ယေရုရှလင်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းလုပ်ငန်းကို ရပ်တန့်ရန် အမိန့်ပေးခွင့်ပြုထားသော်လည်း၊ တည်ဆောက်ပြီးသားကို ဖျက်ဆီးရန် ခွင့်ပြုချက်ပေးမထားပေ။ ဘုရင်သည်လည်း သူ၏လက်ရှိဆုံးဖြတ်ချက်ကို နောင်တွင် အခြားဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုဖြင့် ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းရန် အခွင့်အရေးကို သိမ်းဆည်းထားခဲ့သည်။

Until another commandment. Apparently the king intended to invite the Jews to present their case, to affirm their loyalty to him, as the Samaritans had apparently done, and thereupon to be in a position to receive new royal favors. The letter thus constituted a temporary royal injunction, or restraining order.

 

နောက်ထပ်အမိန့်တစ်ခုမရမီတိုင်အောင်။ ဘုရင်သည် ယုဒလူမျိုးတို့အား ရှမာရိလူမျိုးများ ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ သူတို့၏အကြောင်းပြချက်ကို တင်ပြရန်နှင့် သူ၏အပေါ် သစ္စာရှိကြောင်း အတည်ပြုရန် ဖိတ်ခေါ်လိုပုံရပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ဘုရင့်ကျေးဇူးတော်အသစ်များကို ရရှိနိုင်မည့် အနေအထားမျိုးဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ပုံရသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစာသည် ယာယီဘုရင့်အမိန့် သို့မဟုတ် တားမြစ်မိန့်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

23.                   Rehum. On Rehum and Shimshai and their titles, see on v. 8.

24.                    

၂၃။ ရေဟုံ။ ရေဟုံနှင့် ရှိမ်ရှဲတို့နှင့် ၎င်းတို့၏ ရာထူးများအကြောင်းကို အခန်းငယ် ၈ တွင် ကြည့်ပါ။

By force and power. Upon receipt of the king’s letter the enemies of the Jews lost no time in acting on its authority. They proceeded immediately to Jerusalem, and, by a display of force, compelled the Jews to comply with its provisions.

အင်အားနှင့် တန်ခိုးဖြင့်။ ဘုရင့်စာကို လက်ခံရရှိပြီးနောက် ယုဒလူမျိုးတို့၏ ရန်သူများသည် ချက်ချင်းလက်ငင်း ထိုအာဏာအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် ချက်ချင်းပင် ယေရုရှလင်သို့ သွားရောက်ပြီး အင်အားပြသခြင်းဖြင့် ယုဒလူမျိုးတို့ကို ထိုအမိန့်ပါအချက်များကို လိုက်နာရန် အတင်းအကျပ်ပြုခဲ့သည်။

24.                   Then ceased the work. That very little progress had been made at the time when work ceased can be seen from the fact that it was necessary to lay a new foundation stone in the second year of Darius, when the work of rebuilding the Temple was resumed (Haggai 2:18).

 

၂၄။ ထိုအခါ လုပ်ငန်းသည် ရပ်တန့်သွားသည်။ အလုပ်ရပ်တန့်သွားသည့်အချိန်တွင် တိုးတက်မှု အလွန်နည်းပါးနေကြောင်းကို ဒါရိမင်း၏ ဒုတိယနှစ်တွင် ဗိမာန်တော် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းကို ပြန်လည်စတင်သည့်အခါ အုတ်မြစ်အသစ်ချရန် လိုအပ်ခဲ့သည့်အချက်မှ မြင်နိုင်သည်။ (ဟဂ္ဂဲ ၂:၁၈)။

It was not God’s will that the work of reconstruction should cease. Active faith on the part of the people would have been met by divine power exercised to hold the enemies of His people in His care.

 

ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း ရပ်တန့်သွားခြင်းမှာ ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်မဟုတ်ပါ။ လူတို့၏ဘက်မှ တက်ကြွသောယုံကြည်ခြင်း ရှိခဲ့ပါက ကိုယ်တော်၏လူတို့ကို ရန်သူတို့မှ ကာကွယ်ရန် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်သည် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့ပေလိမ့်မည်။

Darius. Darius is the Greek form of the name, which in the Hebrew is written Dareyawesh. The Old Persian form is Darayavaush, while the name is spelled Darijâwush in Babylonian texts. In Egyptian hieroglyphs, where the vowels are not expressed, the king’s name is written Drjwsh, and in the Aramaic vowelless inscriptions Dryhwsh, Drywhsh or Drywsh. There can be no question that Darius I, who reigned from 522–486 b.c., is meant. According to Persian reckoning, the second regnal year of Darius began on Nisan 1 (April 3), 520 b.c., and ended on the last day of the month Adar (March 22), 519 b.c. (see pp. 98, 99).

 

ဒါရိ။ ဒါရိသည် ဂရိအမည်ပုံစံဖြစ်ပြီး ဟေဗြဲဘာသာစကားတွင် ဒါရေယဝေရှ် ဟု ရေးသားသည်။ ရှေးပါရှန်းပုံစံမှာ ဒါရာယာဗောက်ရှ် ဖြစ်ပြီး ဗာဗုလုန်စာသားများတွင် ဒါရီဂျာဝူရှ် ဟု စာလုံးပေါင်းသည်။ သရသံမပါသည့် အီဂျစ်ပုံသဏ္ဌာန်စာ (hieroglyphs) တွင် ဘုရင့်အမည်ကို ဒရဂျ်ဝူရှ် ဟု ရေးသားပြီး၊ သရမပါသော အာရမ်ကျောက်စာများတွင် ဒရယ်ဟဝူရှ်၊ ဒရယ်ဝဟူရှ် သို့မဟုတ် ဒရယ်ဝူရှ် ဟု ရေးသားသည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၅၂၂-၄၈၆ ခုနှစ်ထိ အုပ်စိုးခဲ့သည့် ဒါရိ ပထမမင်း ကိုသာ ရည်ညွှန်းကြောင်း မေးခွန်းထုတ်စရာမလိုပါ။ ပါရှန်းတွက်ချက်မှုအရ ဒါရိ၏ ဒုတိယနန်းစံနှစ်သည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၅၂၀ ခုနှစ်၊ နိသန်လ ၁ ရက် (ဧပြီလ ၃ ရက်) တွင် စတင်ပြီး၊ အာဒါလ၏ နောက်ဆုံးနေ့ (မတ်လ ၂၂ ရက်)၊ ၅၁၉ ခုနှစ်တွင် ပြီးဆုံးသည်။ (စာမျက်နှာ ၉၈၊ ၉၉ ကိုကြည့်ပါ)။

Additional note on chapter 4

 

အခန်း ၄ နှင့် ပတ်သက်သော နောက်ဆက်တွဲမှတ်စု

Ezra 4:6–23 speaks of the opposition of the enemies of the Jews “in the reign of Ahasuerus,” and of a letter of complaint “in the days of Artaxerxes” that brought a royal order to force the Jews to stop building. Verse 24 closes the chapter with this statement: “Then ceased the work of the house of God which is at Jerusalem. So it ceased unto the second year of the reign of Darius king of Persia.”

 

ဧဇရ ၄:၆-၂၃ တွင် “အာဟသွေရုမင်းလက်ထက်၌” ယုဒလူမျိုးတို့၏ ရန်သူများ၏ ဆန့်ကျင်မှုနှင့် “အာတဇေရဇ်မင်းလက်ထက်၌” ယုဒလူမျိုးတို့အား တည်ဆောက်ခြင်းကို ရပ်တန့်စေရန် အတင်းအကျပ်ပြုသည့် ဘုရင့်အမိန့်ကို သယ်ဆောင်လာသော တိုင်ကြားစာအကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အခန်းငယ် ၂၄ တွင် အခန်းကို ဤသို့အဆုံးသတ်ထားသည်- “ယေရုရှလင်မြို့၌ရှိသော ဘုရားသခင်၏ အိမ်တော်လုပ်ငန်းသည် ရပ်တန့်သွား၏။ ပါရှန်းဘုရင် ဒါရိမင်း၏ နန်းစံနှစ်နှစ်မြောက်အထိ ရပ်တန့်နေလေ၏။”

On the face of it this reference to Darius in v. 24 seems to be a continuation of the preceding passage (vs. 5–23), and if so, “Ahasuerus” and “Artaxerxes” were kings reigning between Cyrus and Darius I. Accordingly, v. 24, which speaks of the “second year of the reign of Darius,” would mark the end of a consecutive narrative, with the reference to Darius in v. 5 merely stating in advance the duration of the hindrances to be narrated in vs. 6–23. Hence the sequence of kings in ch. 4 would be: Cyrus (v. 5), Ahasuerus (v. 6), Artaxerxes (v. 7), Darius (vs. 5, 24). Those who thus understand ch. 4 point to the fact that ancient history reveals that two kings bridge the gap between Cyrus and Darius I, namely, Cambyses and the false Smerdis (see pp. 56, 57). They also point out that Smerdis apparently was known under various names, the Babylonians calling him Bardiya, while Greek authors seem to have known him not only under the name Smerdis but also as Merdis, Mardois, and Tanuoxarkes or Tanaoxares. They therefore conclude that the Ahasuerus of v. 6 is Cambyses, and the Artaxerxes of v. 7 is the false Smerdis.

 

မျက်မြင်အားဖြင့် အခန်းငယ် ၂၄ တွင် ဒါရိကို ရည်ညွှန်းချက်သည် ရှေ့ပိုဒ် (အခန်းငယ် ၅-၂၃) ၏ အဆက်ဖြစ်ပုံရပြီး၊ ထိုသို့ဆိုလျှင် “အာဟသွေရု” နှင့် “အာတဇေရဇ်” တို့သည် ကုရုမင်းနှင့် ဒါရိ ပထမမင်းအကြား စိုးစံသော ဘုရင်များ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် “ဒါရိမင်း၏ နန်းစံနှစ်နှစ်မြောက်” ဟုဆိုသော အခန်းငယ် ၂၄ သည် ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်နေသော ဇာတ်ကြောင်း၏ အဆုံးသတ်ကို မှတ်သားနေပြီး၊ အခန်းငယ် ၅ တွင် ဒါရိကို ရည်ညွှန်းချက်မှာ အခန်းငယ် ၆-၂၃ တွင် ဖော်ပြမည့် အတားအဆီးများ၏ ကြာချိန်ကို ကြိုတင်ဖော်ပြခြင်းသာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အခန်း ၄ ရှိ ဘုရင်များ၏ အစဉ်လိုက်မှာ ကုရု (အခန်းငယ် ၅)၊ အာဟသွေရု (အခန်းငယ် ၆)၊ အာတဇေရဇ် (အခန်းငယ် ၇)၊ ဒါရိ (အခန်းငယ် ၅၊ ၂၄) ဖြစ်သည်။ အခန်း ၄ ကို ဤသို့နားလည်သူတို့က ရှေးဟောင်းသမိုင်းအရ ကုရုနှင့် ဒါရိ ပထမမင်းအကြား ဘုရင်နှစ်ပါးရှိကြောင်း၊ ၎င်းတို့မှာ ကမ်ဘီစီနှင့် အတုအယောင် စမေဒိစ်တို့ ဖြစ်ကြောင်း (စာမျက်နှာ ၅၆၊ ၅၇ ကိုကြည့်ပါ) ထောက်ပြကြသည်။ သူတို့က စမေဒိစ်ကို အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် သိရှိကြပြီး ဗာဗုလုန်တို့က ဘာဒီယာ ဟုခေါ်ကာ ဂရိစာရေးဆရာတို့က စမေဒိစ် အမည်အပြင် မာဒိစ်၊ မာဒွိုက်စ် နှင့် တာနူအောက်ဆာခီးစ် သို့မဟုတ် တာနာအောက်ဆာရီးစ် ဟုလည်း ခေါ်ကြကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ထို့ကြောင့် အခန်းငယ် ၆ ပါ အာဟသွေရုသည် ကမ်ဘီစီဖြစ်ပြီး အခန်းငယ် ၇ ပါ အာတဇေရဇ်မှာ အတုအယောင် စမေဒိစ် ဖြစ်သည်ဟု ကောက်ချက်ချကြသည်။

However, it is generally held today that the incidents described in ch. 4 are not given in their chronological order; specifically, that the events of vs. 6–23 took place at a later time than those of vs. 1–5, 24. Accordingly, v. 24 and the narrative in ch. 5 about the work of Haggai and Zechariah, who were active in the 2d year of Darius I, are held to be a continuation of the order of events that was interrupted at ch. 4:5. Those who take this position insist that it does not cast a shadow on inspiration; Biblical writers often depart from strict time order in their narratives.

သို့သော်လည်း ယနေ့ခေတ်တွင် အခန်း ၄ ၌ ဖော်ပြထားသော ဖြစ်ရပ်များသည် အချိန်ကာလ အစဉ်လိုက်အတိုင်း မဟုတ်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ခံထားကြသည်။ အထူးသဖြင့် အခန်းငယ် ၆-၂၃ ပါ ဖြစ်ရပ်များသည် အခန်းငယ် ၁-၅၊ ၂၄ ပါ ဖြစ်ရပ်များထက် နောက်ကျမှ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အခန်းငယ် ၂၄ နှင့် ဒါရိ ပထမမင်း၏ ဒုတိယနှစ်တွင် တက်ကြွစွာဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဟဂ္ဂဲနှင့် ဇာခရိတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များအကြောင်း အခန်း ၅ ရှိ ဇာတ်ကြောင်းသည် အခန်း ၄:၅ တွင် ပြတ်တောက်သွားသော ဖြစ်ရပ်စဉ်၏ အဆက်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဤသဘောထားကို ကိုင်စွဲသူတို့က ဤအချက်သည် ဘုရားသခင်၏ မှုတ်သွင်းခြင်းကို မထိခိုက်စေကြောင်း၊ ကျမ်းစာရေးသားသူတို့သည် ၎င်းတို့၏ ဇာတ်ကြောင်းများတွင် အချိန်ကာလကို တိကျစွာ အစဉ်လိုက်ရေးသားခြင်း မရှိသည့်အခါများစွာ ရှိကြောင်း အခိုင်အမာဆိုကြသည်။

Those who hold that the events of ch. 4 are not set forth in chronological order stress the fact that the actual sequence of names in vs. 5–7 is Cyrus, Darius, Ahasuerus, Artaxerxes. They also stress the corollary fact of history that the two kings that followed Darius I were Xerxes (authoritatively identified with the Ahasuerus of Esther) and Artaxerxes I. Therefore they affirm that the “accusation” of v. 6 was made in the beginning of the reign of Xerxes, probably when he passed through Palestine on his way to Egypt; and that the “letter” of v. 7 produced an unfavorable edict from Artaxerxes I, the same king who had sent Ezra to Jerusalem under a most generous decree.

 

အခန်း ၄ ပါ ဖြစ်ရပ်များသည် အချိန်ကာလ အစဉ်လိုက် မဟုတ်ဟု ယူဆသူတို့က အခန်းငယ် ၅-၇ တွင် အမည်များ၏ အစဉ်လိုက်မှာ ကုရု၊ ဒါရိ၊ အာဟသွေရု၊ အာတဇေရဇ် ဖြစ်သည့်အချက်ကို အလေးပေးကြသည်။ သူတို့သည် ဒါရိ ပထမမင်းကို ဆက်ခံသည့် ဘုရင်နှစ်ပါးမှာ ဇေရဇ် (ဧသတာကျမ်းပါ အာဟသွေရုနှင့် အတိအကျ သတ်မှတ်ထားသူ) နှင့် အာတဇေရဇ် ပထမမင်း ဖြစ်သည်ဟူသော သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်ကိုလည်း အလေးပေးကြသည်။ ထို့ကြောင့် အခန်းငယ် ၆ ပါ “တိုင်ကြားချက်” သည် ဇေရဇ်မင်း၏ နန်းစံအစောပိုင်းတွင်၊ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ သူအီဂျစ်သို့သွားစဉ် ပါလက်စတိုင်းကို ဖြတ်သန်းသွားသည့်အချိန်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အခန်းငယ် ၇ ပါ “စာ” သည် အာတဇေရဇ် ပထမမင်းထံမှ မနှစ်မြို့ဖွယ် အမိန့်ကို ထွက်ပေါ်စေခဲ့ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုကြသည်။ ထိုဘုရင်သည်ပင် ဧဇရကို အလွန်ကျယ်ဝန်းလှသော အမိန့်ဖြင့် ယေရုရှလင်သို့ စေလွှတ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

It is the letter to Artaxerxes (v. 7) that creates a problem on both sides of this question of the identification of the kings named in vs. 6 and 7. Those who hold that Ahasuerus and Artaxerxes are, respectively, Cambyses and Smerdis find themselves confronted with the problem of accounting for the names of the kings, and for the fact that the complaining letter deals only with the building of the city and walls, and makes no reference to the rearing of the Temple. In the days of Smerdis the Temple was being built, but there is no Biblical evidence that the walls were being built, unless it is found in Ezra 4:7–23. On the other hand, those who regard this incident of the complaining letter as occurring during the reign of Artaxerxes I are required to account for a complete reversal of the king’s attitude toward the Jews—from that of favorable in his 7th year to disfavor in an unknown year, and back to favor in his 20th year.

 

 အခန်းငယ် ၆ နှင့် ၇ တွင် အမည်ဖော်ပြထားသော ဘုရင်များကို သတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် ပြဿနာဖြစ်စေသည်မှာ အာတဇေရဇ်ထံသို့ ရေးသားသော စာ (အခန်းငယ် ၇) ဖြစ်သည်။ အာဟသွေရုနှင့် အာတဇေရဇ်တို့မှာ အစဉ်အတိုင်း ကမ်ဘီစီနှင့် စမေဒိစ် ဖြစ်သည်ဟု ယူဆသူတို့သည် ဘုရင်များ၏ အမည်များကို ရှင်းပြရမည့် ပြဿနာနှင့် ရင်ဆိုင်ရပြီး၊ တိုင်ကြားစာတွင် မြို့နှင့်မြို့ရိုး တည်ဆောက်ခြင်းအကြောင်းသာ ပါရှိပြီး ဗိမာန်တော် ဆောက်လုပ်ခြင်းအကြောင်းကို ရည်ညွှန်းခြင်းမရှိသည့်အချက်ကိုလည်း ရှင်းပြရမည့် ပြဿနာရှိသည်။ စမေဒိစ် လက်ထက်တွင် ဗိမာန်တော်ကို ဆောက်လုပ်နေဆဲဖြစ်သော်လည်း၊ ဧဇရ ၄:၇-၂၃ တွင် မတွေ့ရပါက မြို့ရိုးများကို ဆောက်လုပ်နေကြောင်း ကျမ်းစာအထောက်အထား မရှိပေ။ တစ်ဖက်တွင်မူ တိုင်ကြားစာ ဖြစ်ရပ်သည် အာတဇေရဇ် ပထမမင်း လက်ထက်တွင် ဖြစ်ပျက်သည်ဟု ယူဆသူတို့သည် ယုဒလူမျိုးတို့အပေါ် ထိုဘုရင်၏ သဘောထား လုံးဝပြောင်းလဲသွားပုံကို ရှင်းပြရမည်ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ သူ၏ ၇ နှစ်မြောက်တွင် ကောင်းမွန်သော သဘောထားမှ မသိရသောနှစ်တစ်ခုတွင် မနှစ်မြို့ခြင်းသို့ ပြောင်းလဲပြီး၊ သူ၏ ၂၀ နှစ်မြောက်တွင် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခြင်းဖြစ်သည်။

Inasmuch as many Biblical scholars today hold that Ahasuerus (v. 6) is Xerxes, and Artaxerxes (v. 7) is Artaxerxes I, the reasons they offer for this view are here summarized for the benefit of those readers who may wish to examine this problem more exhaustively.

 

ယနေ့ခေတ် ကျမ်းစာပညာရှင် အများစုက အာဟသွေရု (အခန်းငယ် ၆) သည် ဇေရဇ်ဖြစ်ပြီး အာတဇေရဇ် (အခန်းငယ် ၇) သည် အာတဇေရဇ် ပထမမင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည့်အတွက်၊ ဤပြဿနာကို ပိုမိုပြည့်စုံစွာ လေ့လာလိုသော စာဖတ်သူတို့အတွက် သူတို့ပေးသော အကြောင်းပြချက်များကို ဤနေရာတွင် အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားသည်။

1.    The identification of Ahasuerus. The name Ahasuerus is found in three OT books—Daniel, Esther, and Ezra. Daniel’s reference to Ahasuerus as the father of Darius the Mede (ch. 9:1) can be left undiscussed here, since the identity of Daniel’s Darius has not yet been established by contemporary records. Hence, the identification of his father is also obscure. The Ahasuerus of Esther (ch. 1:1; etc.) is generally identified with the king whom the Greeks called Xerxes. The Hebrew Achashwerosh is a much closer transliteration of the Persian Khshayârshâ or the Babylonian from Achshiyarshu than is the Greek Xerxes. It should not be forgotten that the vowels did not come into the Hebrew Bible manuscripts until about the 7th century a.d. Hence, the Hebrew author of Esther reproduced only the consonants of Khshayârshâ and wrote ’Chshwrwsh. The Jews of Elephantine in Egypt spelled the name Chshy’rsh or Chshyrsh in their vowelles Aramaic script.

 

 ၁။ အာဟသွေရုကို သတ်မှတ်ခြင်း။ အာဟသွေရု အမည်ကို ဟောင်းသောပဋိညာဉ်ကျမ်း (OT) သုံးအုပ်တွင် တွေ့ရသည်- ဒံယေလ၊ ဧသတာနှင့် ဧဇရ။ ဒါရိ မေဒဲမင်း၏ ခမည်းတော်အဖြစ် အာဟသွေရုကို ရည်ညွှန်းသော ဒံယေလ (အခန်း ၉:၁) သည် လက်ရှိအချိန်ထိ ဒါရိမင်း၏ အထောက်အထားကို သမိုင်းမှတ်တမ်းများဖြင့် မသတ်မှတ်ရသေးသဖြင့် ဤနေရာတွင် မဆွေးနွေးဘဲ ထားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏ ခမည်းတော်ကို သတ်မှတ်ခြင်းမှာလည်း မရေရာပါ။ ဧသတာကျမ်း (အခန်း ၁:၁ စသည်) ပါ အာဟသွေရုကို ဂရိတို့က ဇေရဇ်ဟု ခေါ်သော ဘုရင်နှင့် ယေဘုယျအားဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ ဟေဗြဲစကားလုံး “အာခက်ရှ်ဝေရောရှ်” သည် ဂရိအမည် “ဇေရဇ်” ထက် ပါရှန်းစကား “ခရှာယားရှာ” သို့မဟုတ် ဗာဗုလုန်စကား “အာခ်ရှီယားရှူ” နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သော အသံဖလှယ်မှုဖြစ်သည်။ သရသံများသည် ခရစ်တော်ပေါ်ပြီးနောက် ၇ ရာစုနှစ်ခန့်အထိ ဟေဗြဲကျမ်းစာမူများတွင် မပါဝင်ခဲ့ကြောင်းကို မေ့မထားသင့်ပါ။ ထို့ကြောင့် ဧသတာကျမ်းကို ရေးသားသူသည် “ခရှာယားရှာ” ၏ ဗျည်းများကိုသာ ပြန်လည်ရေးသားပြီး “ချ်ရှ်ဝရွရှ်” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံ အယ်လ်ဖန်တိုင်းရှိ ယုဒလူမျိုးတို့သည် ၎င်းတို့၏ သရမဲ့အာရမ်စာရေးနည်းတွင် ထိုအမည်ကို ချ်ရှီယားရှ် သို့မဟုတ် ချ်ရှီးရရှ် ဟု ပေါင်းခဲ့ကြသည်။

The spelling of the name Ahasuerus in Ezra 4:6 is the same as in Esther, and linguistically fits, of all known Persian kings, only the name of Xerxes. there is no linguistic basis whatsoever for identifying the name Ahasuerus with Cambyses. Cambyses’ name appears as Kambujiya or Kabujiya in Old Persian, Kambusiya in Elamite Kambuziya in Akkadian, Kmbyt in hieroglyphic Egyptian, and Kambyses in Greek. The Jews of Elephantine spelled the name in their vowelless Aramaic script Knbwzy. It is therefore impossible to equate the Hebrew form ’Chshwrwsh with any of the known transliterations of Cambyses. It is also unwarranted to assume that he was known under another name among the Palestinian Jews. His name appears on numerous Babylonian cuneiform tablets, on Persian stone inscriptions, Egyptian hieroglyphic monuments, in Aramaic papyri, and in the historical works of the Greeks, but always as Cambyses.

 

ဧဇရ ၄:၆ တွင် အာဟသွေရု အမည်ပေါင်းပုံသည် ဧသတာကျမ်းတွင်ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်ပြီး၊ ဘာသာဗေဒအရ သိရှိထားသော ပါရှန်းဘုရင်အားလုံးတွင် ဇေရဇ်၏ အမည်နှင့်သာ ကိုက်ညီသည်။ အာဟသွေရု အမည်ကို ကမ်ဘီစီနှင့် တူညီသည်ဟု သတ်မှတ်ရန် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ အခြေခံမရှိပါ။ ကမ်ဘီစီ၏ အမည်သည် ရှေးပါရှန်းတွင် “ကမ်ဘူဂျီယာ” သို့မဟုတ် “ကာဘူဂျီယာ”၊ အီလမ်တွင် “ကမ်ဘူစီယာ”၊ အက်ကဒ်တွင် “ကမ်ဘူဇီယာ”၊ အီဂျစ်ပုံသဏ္ဌာန်စာတွင် “ကမ်ဘီ” နှင့် ဂရိတွင် “ကမ်ဘီစီ” ဟု ပေါ်လာသည်။ အယ်လ်ဖန်တိုင်းရှိ ယုဒလူမျိုးတို့သည် ၎င်းတို့၏ သရမဲ့အာရမ်စာရေးနည်းဖြင့် “ကန်ဘူဇီ” ဟု ပေါင်းခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဟေဗြဲပုံစံ “ချ်ရှ်ဝရွရှ်” ကို ကမ်ဘီစီ၏ အမည်ဖလှယ်ပုံ တစ်မျိုးမျိုးနှင့် ညီမျှစေရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ ပါလက်စတိုင်းယုဒလူမျိုးတို့ကြားတွင် သူသည် အခြားအမည်ဖြင့် သိရှိသည်ဟု ယူဆခြင်းမှာလည်း အကြောင်းမဲ့ဖြစ်သည်။ သူ၏အမည်သည် ဗာဗုလုန်မြေစာပြားများ၊ ပါရှန်းကျောက်စာများ၊ အီဂျစ်ပုံသဏ္ဌာန်ကျောက်တိုင်များ၊ အာရမ်ပါပီးရပ်စ် စာရွက်စာတမ်းများနှင့် ဂရိသမိုင်းစာအုပ်များတွင် အမြဲတမ်း “ကမ်ဘီစီ” ဟုသာ ပါရှိသည်။

2.    The identification of Artaxerxes. The name “Artaxerxes” occurs in the Bible only in the books of Ezra and Nehemiah. History knows three Persian kings of this name, called Artaxerxes I, II, and III. That the Artaxerxes of Ezra 7 (vs. 1, 7, 11, 21), Ezra 8:1, and Nehemiah (chs. 2:1; 5:14; 13:6) must be identified with Artaxerxes I is shown in the Additional Notes on Ezra 7 and Nehemiah 2. Thus this present discussion deals only with the identity of the Artaxerxes of Ezra 4:7, 8, 11, 23, and 6:14.

 

 ၂။ အာတဇေရဇ်ကို သတ်မှတ်ခြင်း။ “အာတဇေရဇ်” အမည်သည် ကျမ်းစာတွင် ဧဇရနှင့် နေဟမိကျမ်းများ၌သာ ပါရှိသည်။ သမိုင်းတွင် ဤအမည်ဖြင့် ပါရှန်းဘုရင် သုံးပါးရှိကြောင်း သိရှိရပြီး ၎င်းတို့မှာ အာတဇေရဇ် ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယမင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဧဇရ ၇ (အခန်းငယ် ၁၊ ၇၊ ၁၁၊ ၂၁)၊ ဧဇရ ၈:၁ နှင့် နေဟမိ (အခန်း ၂:၁၊ ၅:၁၄၊ ၁၃:၆) ပါ အာတဇေရဇ်သည် အာတဇေရဇ် ပထမမင်းသာ ဖြစ်ရမည်ဆိုသည့်အချက်ကို ဧဇရ ၇ နှင့် နေဟမိ ၂ ၏ နောက်ဆက်တွဲမှတ်စုများတွင် ပြသထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဤဆွေးနွေးချက်သည် ဧဇရ ၄:၇၊ ၈၊ ၁၁၊ ၂၃ နှင့် ၆:၁၄ ပါ အာတဇေရဇ်၏ အထောက်အထားကိုသာ ဆွေးနွေးသည်။

The Hebrew spells the name Artaxerxes as ’Artachshast’, ’Artachshaśt’, and ’Artachshaśta’; the Old Persian, Ardakhcashaca or Artakhshatrâ; the Babylonian, Artakshatsu and Artahshassu; the Elamite, Irtakshasha; the Egyptian hieroglyphs, ’Rtchshssh; and frequently in the Jewish Aramaic papyri of Elephantine the spelling is ’Rtchshssh. These transliterations in different languages refer only to the three kings known as Artaxerxes I, II, and III. The reader should note that the consonants in the various transliterations are basically the same, and that only the vowels change, a change of secondary importance in most languages.

 

ဟေဗြဲတွင် အာတဇေရဇ် အမည်ကို “အာတာခ်ရှာရှတ်”၊ “အာတာခ်ရှာရှ်တ်” နှင့် “အာတာခ်ရှာရှ်တာ” ဟု ပေါင်းသည်။ ရှေးပါရှန်းတွင် “အာဒါခ်ခက်ရှာချာ” သို့မဟုတ် “အာတာခ်ရှာထရာ”၊ ဗာဗုလုန်တွင် “အာတာခ်ရှာဆူ” နှင့် “အာတာရှာဆူ”၊ အီလမ်တွင် “အီတာခ်ရှာရှာ”၊ အီဂျစ်ပုံသဏ္ဌာန်စာတွင် “အာတာခ်ရှာရှ်” နှင့် အယ်လ်ဖန်တိုင်းရှိ ယုဒအာရမ် ပါပီးရပ်စ် စာရွက်စာတမ်းများတွင် အမြဲလိုလို “အာတာခ်ရှာရှ်” ဟု ပေါင်းသည်။ မတူညီသော ဘာသာစကားများတွင် ဤအမည်ဖလှယ်မှုများသည် အာတဇေရဇ် ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယမင်းတို့သာ ဖြစ်သည်။ စာဖတ်သူအနေဖြင့် အမျိုးမျိုးသော အမည်ဖလှယ်မှုများတွင် ဗျည်းများသည် အခြေခံအားဖြင့် တူညီနေပြီး သရများသာ ပြောင်းလဲနေကြောင်း၊ ထိုပြောင်းလဲမှုသည် ဘာသာစကားအများစုတွင် ဒုတိယအရေးသာ ရှိကြောင်း သတိပြုသင့်သည်။

It has been claimed by those who identify the false Smerdis with Artaxerxes that Smerdis was known under widely different names. But a close study of his known names in the light of linguistic rules shows that this is not the case. His original name, according to Darius I, was Gaumata, but he claimed to be Bardiya, the brother of Cambyses, and is called only by this name in known contemporary records. This name appears as Birtiya in Elamite, Barziya in Akkadian, and in the Jewish Elephantine papyri, Brzy (without vowels).

 

အတုအယောင် စမေဒိစ်ကို အာတဇေရဇ်ဟု သတ်မှတ်သူတို့က စမေဒိစ်ကို အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် သိရှိကြောင်း ဆိုကြသည်။ သို့သော် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများအရ သူ၏အမည်များကို စေ့စပ်သေချာစွာ လေ့လာကြည့်လျှင် ၎င်းမှာ အမှန်မဟုတ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ဒါရိ ပထမမင်း၏ အဆိုအရ သူ၏မူလအမည်မှာ “ဂေါမာတာ” ဖြစ်သော်လည်း၊ သူက ကမ်ဘီစီ၏ ညီ “ဘာဒီယာ” ဟု ဆိုခဲ့ပြီး ခေတ်ပြိုင်မှတ်တမ်းများတွင် ဤအမည်ဖြင့်သာ ခေါ်ဝေါ်သည်။ ဤအမည်သည် အီလမ်တွင် “ဘီရ်တီယာ”၊ အက်ကဒ်တွင် “ဘာဇီယာ” နှင့် ယုဒအယ်လ်ဖန်တိုင်း ပါပီးရပ်စ်တွင် “ဘရ်ဇီ” (သရမဲ့) ဟု ပေါ်လာသည်။

The Greeks called this false Bardiya “Smerdis.” Now “Bardiya” looks altogether different from “Smerdis,” but the difference is more apparent than real. The initial S of Smerdis remains unaccounted for. The B of Bardiya expressed by an m in Smerdis follows a common linguistic phenomenon, according to which b, v and m frequently interchange in different languages. The r and d of Bardiya are retained unchanged in the Greek form Smerdis, which contains the Greek ending is instead of the Persian iya. It is clear, then, that the name Smerdis, and its variants Merdis and Mardois, are only variant transliterations of Bardiya, not different names. It is furthermore pointed out that the Tanuoxarkes of Ctesias and the Tanaoxares of Xenophon are not to be identified with the false Smerdis, but with the real son of Cyrus whom Cambyses killed, and who according to Darius was the true Bardiya. The two apparently various names, Tanuoxarkes and Tanoxares, have the same meaning, “The one with the giant’s body,” and are Greek designations, which were given to Bardiya, since their legends ascribed to him the body of a giant. It is therefore maintained by those who oppose an identification of the Artaxerxes of Ezra 4 with Smerdis that there is no evidence for the assumption that the false Bardiya, or Smerdis, was known as Artaxerxes during his short reign, or thereafter.

 

ဂရိတို့က ဤအတုအယောင် ဘာဒီယာကို “စမေဒိစ်” ဟု ခေါ်သည်။ “ဘာဒီယာ” သည် “စမေဒိစ်” နှင့် လုံးဝကွဲပြားပုံရသော်လည်း ထိုကွဲပြားမှုမှာ အပေါ်ယံသာဖြစ်သည်။ စမေဒိစ်၏ ရှေ့ဆုံး “S” သည် ရှင်းပြရန်မလိုဘဲ တည်ရှိနေသည်။ ဘာဒီယာ၏ “B” ကို စမေဒိစ်တွင် “m” အဖြစ် ဖော်ပြခြင်းသည် မတူညီသော ဘာသာစကားများတွင် b, v နှင့် m တို့ မကြာခဏ အစားထိုးလေ့ရှိသည့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဘာဒီယာ၏ r နှင့် d တို့သည် ဂရိပုံစံ စမေဒိစ်တွင် မူလအတိုင်းရှိနေပြီး၊ ပါရှန်း “iya” နေရာတွင် ဂရိ “is” ကိုသာ ထည့်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် စမေဒိစ် အမည်နှင့် ၎င်း၏ အခြားပုံစံ မာဒိစ်၊ မာဒွိုက်စ် တို့သည် ဘာဒီယာ၏ အမည်ဖလှယ်ပုံများသာ ဖြစ်ပြီး အမည်သစ်များမဟုတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ သိနိုင်သည်။ ထို့ပြင် ကတီးရှားစ်၏ “တာနူအောက်ဆာခီးစ်” နှင့် ဇီနိုဖွန်၏ “တာနာအောက်ဆာရီးစ်” တို့ကို အတုအယောင် စမေဒိစ်ဟု မသတ်မှတ်ရဘဲ ကမ်ဘီစီ သတ်လိုက်သည့် ကုရုမင်း၏သားအရင်းနှင့် သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဒါရိ၏အဆိုအရ သူသည် အမှန်တကယ် ဘာဒီယာဖြစ်သည်။ အမည်နှစ်မျိုးစလုံးမှာ “ဧရာမကိုယ်ခန္ဓာရှိသူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်တူပြီး ဘာဒီယာ၏ ဒဏ္ဍာရီများက သူကို ဧရာမကိုယ်ခန္ဓာရှိသူဟု ဖော်ပြထားခြင်းကြောင့် ဂရိတို့ပေးထားသော အမည်များဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဧဇရ ၄ ပါ အာတဇေရဇ်ကို စမေဒိစ်ဟု သတ်မှတ်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သူတို့က အတုအယောင် ဘာဒီယာ သို့မဟုတ် စမေဒိစ်သည် သူ၏တိုတောင်းသော နန်းစံကာလအတွင်း သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်းတွင် အာတဇေရဇ်ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်ဟူသော ယူဆချက်အတွက် အထောက်အထားမရှိကြောင်း အခိုင်အမာဆိုကြသည်။

3.    Reason for apparently strange sequences in narrative. The author of Ezra would undoubtedly have had a good reason for presenting the narrative of ch. 4 in the sequence in which it is found. The chapter in this form deals with the work of opposition to the returned Jews that was carried on by their “adversaries.” The writer, living in the time of Artaxerxes I, did not limit his record of antagonistic actions to the time of Zerubbabel, but added similar experiences of much more recent dates to show to his readers that the Samaritans, the principal enemies of the Jews, had worked against them intermittently ever since the end of the Exile. First, they had “weakened the hands of the people of Judah, and troubled them in building” the Temple during the reign of Cyrus and his successors “until the reign of Darius” I (Ezra 4:1–5) Later, “in the reign of Ahasuerus,” Darius I’s son and successor, a further undisclosed attempt was made to harass the Jews (v. 6). Finally, a letter of accusation was sent to Artaxerxes, the king under whom Ezra lived, with the result that the work of restoring Jerusalem’s wall was halted temporarily by a royal decree (vs. 7–23).

 

 ၃။ ဇာတ်ကြောင်း၏ ထူးဆန်းသော အစဉ်လိုက်ဖြစ်ပေါ်မှုအတွက် အကြောင်းရင်း။ ဧဇရကျမ်းကို ရေးသားသူသည် အခန်း ၄ ပါ ဇာတ်ကြောင်းကို ယခုတွေ့ရသည့် အစဉ်လိုက်အတိုင်း ဖော်ပြရသည့် ကောင်းမွန်သော အကြောင်းပြချက် ရှိရမည်ဖြစ်သည်။ ဤပုံစံဖြင့်ရှိသော အခန်းသည် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသော ယုဒလူမျိုးတို့အား သူတို့၏ “ရန်သူများ” ဆန့်ကျင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သော အလုပ်များကို ဖော်ပြသည်။ အာတဇေရဇ် ပထမမင်း လက်ထက်တွင် နေထိုင်သော ကျမ်းစာရေးသားသူသည် ဆန့်ကျင်သောလုပ်ရပ်များကို ဇေရုဗဗေလ လက်ထက်တွင်သာ ကန့်သတ်မထားဘဲ၊ ယုဒလူမျိုးတို့၏ အဓိကရန်သူ ရှမာရိလူမျိုးတို့သည် ဖမ်းဆီးခြင်းမှ ပြန်လည်ရောက်ရှိချိန်မှစ၍ ယုဒလူမျိုးတို့အား အခါအားလျော်စွာ ဆန့်ကျင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း စာဖတ်သူတို့အား ပြသရန် နောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များကိုပါ ထည့်သွင်းထားသည်။ ပထမဦးစွာ၊ ကုရုမင်းနှင့် သူ၏ဆက်ခံသူတို့ လက်ထက်မှစ၍ “ဒါရိ ပထမမင်း လက်ထက်တိုင်အောင်” ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်ရာတွင် “ယုဒပြည်သူတို့၏ လက်ကိုအားနည်းစေပြီး ဒုက္ခပေးခဲ့ကြသည်” (ဧဇရ ၄:၁-၅)။ နောက်ပိုင်းတွင် ဒါရိ ပထမမင်း၏သားနှင့် ဆက်ခံသူ “အာဟသွေရုမင်း လက်ထက်၌” ယုဒလူမျိုးတို့အား ဒုက္ခပေးရန် မဖော်ပြထားသော အခြားကြိုးပမ်းမှုတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၆)။ နောက်ဆုံးတွင် ဧဇရနေထိုင်သော အာတဇေရဇ်မင်းထံသို့ တိုင်ကြားစာ ပေးပို့ခဲ့ရာ ယေရုရှလင်မြို့ရိုးကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းလုပ်ငန်းမှာ ဘုရင့်အမိန့်ဖြင့် ယာယီရပ်တန့်သွားခဲ့ရသည် (အခန်းငယ် ၇-၂၃)။

Only after Ezra had related these different hostile acts carried out by the enemies of his people during a period of about 90 years, did he continue his narrative of the Temple building under the leadership of Zerubbabel and Jeshua. Hence, v. 24 resumes the story where it was left in v. 5 and repeats some of the thoughts already previously expressed, in order to lead the reader back to the story which had been interrupted by vs. 6–23.

 

ဧဇရသည် သူ၏လူမျိုးတို့အား ရန်သူတို့က ၉၀ နှစ်ခန့်အတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့သော ထိုကွဲပြားခြားနားသည့် ရန်လိုသောလုပ်ရပ်များကို ဖော်ပြပြီးမှသာလျှင်၊ ဇေရုဗဗေလနှင့် ယေရှုတို့၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ဗိမာန်တော် တည်ဆောက်ခြင်း ဇာတ်ကြောင်းကို ဆက်လက်ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အခန်းငယ် ၂၄ သည် အခန်းငယ် ၅ တွင် ရပ်တန့်ခဲ့သော ဇာတ်ကြောင်းကို ပြန်လည်ဆက်လက်ဖော်ပြပြီး၊ အခန်းငယ် ၆-၂၃ ကြောင့် ပြတ်တောက်သွားသော ဇာတ်ကြောင်းကို ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန် ယခင်က ဖော်ပြခဲ့သော အတွေးအခေါ်အချို့ကို ပြန်လည်ထပ်ဆင့် ဖော်ပြထားသည်။

It may be worth while to notice, in passing, that Ezra presents documentary evidence for only one of the three hostile incidents related in ch. 4. The nature of the hostile acts carried out from the time of Cyrus until Darius is indicated only in general terms, of which the hiring of “counsellors against them” is the only specific indictment mentioned. About the nature and result of the “accusation against the inhabitants of Judah and Jerusalem” under Ahasuerus (v. 6) the reader is left entirely in the dark. These incidents had occurred before Ezra’s time, and documents concerning them were probably no longer available. However, the fact that detailed and documentary evidence is presented concerning the events which had taken place in Artaxerxes’ time lends weight to the view that Ezra had been involved in it.

 

ဧဇရသည် အခန်း ၄ တွင် ဖော်ပြထားသော ရန်လိုသောဖြစ်ရပ် သုံးခုအနက် တစ်ခုအတွက်သာ မှတ်တမ်းအထောက်အထားကို တင်ပြထားကြောင်းကိုလည်း မှတ်သားထားသင့်သည်။ ကုရုမင်းလက်ထက်မှသည် ဒါရိမင်းလက်ထက်အထိ ရန်လိုသောလုပ်ရပ်များ၏ သဘောသဘာဝကို ယေဘုယျအားဖြင့်သာ ဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် “သူတို့ကို ဆန့်ကျင်စေရန် အကြံပေးများငှားရမ်းခြင်း” မှာသာ တိကျသော စွပ်စွဲချက်ဖြစ်သည်။ အာဟသွေရု (အခန်းငယ် ၆) လက်ထက်တွင် “ယုဒနှင့် ယေရုရှလင်မြို့သားတို့အား တိုင်ကြားခြင်း” ၏ သဘောသဘာဝနှင့် ရလဒ်အကြောင်းကို စာဖတ်သူတို့ သိရှိနိုင်ခြင်းမရှိပါ။ ဤဖြစ်ရပ်များသည် ဧဇရ၏ခေတ်မတိုင်မီက ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့နှင့်ဆိုင်သော စာရွက်စာတမ်းများသည်လည်း ရှိတော့မည်မဟုတ်ပေ။ သို့သော်လည်း အာတဇေရဇ်မင်း လက်ထက်တွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော ဖြစ်ရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ အသေးစိတ်နှင့် မှတ်တမ်းအထောက်အထားများကို တင်ပြထားခြင်းသည် ဧဇရကိုယ်တိုင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည်ဟူသော အမြင်ကို ပိုမိုခိုင်မာစေသည်။

4.    Explanation of Artaxerxes’ changed policies toward the Jews. One of the reasons offered for identifying the Artaxerxes of Ezra 4:7–23 with Smerdis, is this: Artaxerxes I of history is known from Ezra 7 and Nehemiah 2 as a king who twice showed favors to the Jews, which makes his conduct toward them compare favorably with that of previous Persian kings. Therefore it seems difficult to understand that he should have acted in an unfavorable way toward the Jews, which he must have done if he is the Artaxerxes of Ezra 4. On the other hand, it is a fact of history that Smerdis destroyed temples that had been supported by his predecessors on the Persian throne. Although Darius’ statement that Smerdis, the former Magian, had destroyed temples, probably refers primarily to Zoroastrian sanctuaries, it may include others. Hence, it is held that it is not unreasonable to conclude that Smerdis issued a decree adversely affecting the building program of the Jews in the days of Zerubbabel, although no Biblical or contemporary secular proof exists for this plausible view.

 

 ၄။ ယုဒလူမျိုးတို့အပေါ် အာတဇေရဇ်၏ သဘောထား ပြောင်းလဲခြင်းဆိုင်ရာ ရှင်းလင်းချက်။ ဧဇရ ၄:၇-၂၃ ပါ အာတဇေရဇ်ကို စမေဒိစ်ဟု သတ်မှတ်ရသည့် အကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ- သမိုင်းတွင် အာတဇေရဇ် ပထမမင်းသည် ဧဇရ ၇ နှင့် နေဟမိ ၂ တို့အရ ယုဒလူမျိုးတို့အား နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ကျေးဇူးပြုခဲ့သည့် ဘုရင်အဖြစ် သိရှိရပြီး၊ ယင်းကြောင့် သူ၏လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ယခင်ပါရှန်းဘုရင်တို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ဧဇရ ၄ ပါ အာတဇေရဇ် ဖြစ်ပါက ယုဒလူမျိုးတို့အပေါ် မနှစ်မြို့ဖွယ် လုပ်ဆောင်ခဲ့လိမ့်မည်ဟု နားလည်ရန် ခက်ခဲသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင် စမေဒိစ်သည် သူ၏ရှေ့တော်ဆက် ပါရှန်းပလ္လင်ပိုင်ရှင်များ ထောက်ပံ့ခဲ့သော ဗိမာန်တော်များကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည်မှာ သမိုင်းအချက်အလက်ဖြစ်သည်။ ယခင် မာဂျီလူ စမေဒိစ်သည် ဗိမာန်တော်များကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည်ဟု ဒါရိ၏ပြောဆိုချက်သည် အဓိကအားဖြင့် ဇိုရိုအက်စထရီယန် ဝတ်ကျောင်းများကို ရည်ညွှန်းသော်လည်း အခြားဗိမာန်တော်များလည်း ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် စမေဒိစ်သည် ဇေရုဗဗေလ လက်ထက်တွင် ယုဒလူမျိုးတို့၏ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းကို ထိခိုက်စေသည့် အမိန့်တစ်ခု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်ဟု ကောက်ချက်ချခြင်းမှာ မသင့်လျော်ဟု မဆိုနိုင်သော်လည်း၊ ဤလက်ခံနိုင်ဖွယ်ရှိသော အမြင်အတွက် ကျမ်းစာ သို့မဟုတ် ခေတ်ပြိုင်လောကီ အထောက်အထားမရှိပေ။

However, the reasons just given for identifying the Artaxerxes of Ezra 4 with Smerdis are not as weighty as might appear. The historical Artaxerxes I is known as a moody and unreliable character, from whom one could always expect a day-to-dayChanged attitude. A study of his life history makes it easy to understand how he reversed his favors to disfavors. Of the various stories that reveal his unreliable and unpredictable character the following are typical:

 

သို့သော်လည်း ဧဇရ ၄ ပါ အာတဇေရဇ်ကို စမေဒိစ်ဟု သတ်မှတ်ရသည့် အကြောင်းရင်းများသည် ထင်သလောက် အလေးအနက်မရှိပါ။ သမိုင်းဝင် အာတဇေရဇ် ပထမမင်းသည် စိတ်ဓာတ်မတည်ငြိမ်ပြီး ယုံကြည်အားထား၍မရသော ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် သိရှိကြပြီး၊ သူ၏သဘောထားမှာ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲနိုင်သည့်အရာဖြစ်သည်။ သူ၏ဘဝသမိုင်းကို လေ့လာခြင်းဖြင့် သူသည် ကျေးဇူးပြုရာမှ မနှစ်မြို့ခြင်းသို့ မည်သို့ပြောင်းလဲခဲ့သည်ကို နားလည်ရန် လွယ်ကူသည်။ သူ၏ ယုံကြည်အားထား၍မရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသော အမျိုးမျိုးသော ဇာတ်လမ်းများအနက် အောက်ပါတို့သည် ပုံမှန်ဥပမာများဖြစ်သည်-

The Egyptian rebel Inarus had been given a solemn assurance that his life would be spared if he would surrender. Receiving this pledge, Inarus gave himself up, but was nevertheless murdered by Artaxerxes I some time later on. This act of royal perfidy, unworthy of a Persian ruler, made Megabyzos, his brother-in-law, so angry that he rebelled against the crown, with the result that the empire was nearly wrecked.

 

အီဂျစ်ပုန်ကန်သူ အီနာရပ်စ်အား လက်နက်ချပါက အသက်ချမ်းသာပေးမည်ဟု ဘုရင်က တရားဝင် ကတိပေးခဲ့သည်။ ထိုကတိကို လက်ခံရရှိပြီးနောက် အီနာရပ်စ်သည် လက်နက်ချခဲ့သော်လည်း၊ အာတဇေရဇ် ပထမမင်းက နောက်ပိုင်းတွင် သူ့အား သတ်ဖြတ်ပစ်ခဲ့သည်။ ပါရှန်းဘုရင်တစ်ပါးနှင့် မထိုက်တန်သော ဤယုံကြည်ဖောက်ပြန်သည့်လုပ်ရပ်ကြောင့် သူ၏ယောက်ဖ မီဂါဘီဇော့စ်မှာ အလွန်ဒေါသထွက်ပြီး နန်းတော်ကို ပုန်ကန်ခဲ့ရာ၊ အင်ပါယာမှာ ပျက်စီးလုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့သည်။

On one occasion, when the king was unexpectedly attacked by a lion, Megabyzos came between them and saved the king’s life by killing the lion. Yet, Artaxerxes, who apparently did not like the idea that he had needed the help of another when in a precarious situation, lost his temper and demanded that Megabyzos should be killed. He finally reversed his order and banished him instead.

 

တစ်ကြိမ်တွင် ဘုရင်သည် ခြင်္သေ့တစ်ကောင်၏ မမျှော်လင့်ဘဲ တိုက်ခိုက်ခြင်းခံရစဉ် မီဂါဘီဇော့စ်သည် ကြားဝင်၍ ခြင်္သေ့ကိုသတ်ကာ ဘုရင့်အသက်ကို ကယ်တင်ခဲ့သည်။ သို့သော် အာတဇေရဇ်မှာ အခက်အခဲကြုံတွေ့ချိန်တွင် အခြားသူ၏အကူအညီကို လိုအပ်ခဲ့ခြင်းကို မကြိုက်နှစ်သက်ပုံရပြီး ဒေါသထွက်ကာ မီဂါဘီဇော့စ်ကို သတ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် သူသည် အမိန့်ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပြီး ၎င်းကို နယ်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့သည်။

Although Artaxerxes was not a bad man by the standards of his day, he was untrustworthy, since he acted on moody impulses and momentary feelings and impressions. Hence, Artaxerxes would simply be running true to form, if after showing favors to the Jews, he reversed himself completely on another occasion.

 

အာတဇေရဇ်သည် သူ၏ခေတ်စံနှုန်းအရ လူဆိုးမဟုတ်သော်လည်း၊ စိတ်အလိုလိုက်ကာ ခဏတာခံစားချက်များဖြင့် လုပ်ဆောင်တတ်သူဖြစ်သဖြင့် ယုံကြည်အားထား၍မရပေ။ ထို့ကြောင့် သူသည် ယုဒလူမျိုးတို့အား ကျေးဇူးပြုပြီးနောက် အခြားတစ်ကြိမ်တွင် အပြီးအပိုင် ပြောင်းလဲလုပ်ဆောင်လိုက်ခြင်းမှာ သူ၏ပုံစံအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။

The events related in Ezra 4:7–23 fit the political conditions that existed during the revolt of Megabyzos, governor of the province of “Beyond the River,” to which Samaria and Judea both belonged. This rebellion probably began about 488 b.c. and lasted some years. Those who hold that the narrative related in this Scripture passage took place in the time of Artaxerxes I point out that it seems likely that only during this time would the Persian king have dealt directly with local officials, accepted letters from them, and sent them his decisions without passing them through the regular channels of the satrap’s office, as appears to be the case in these letters. The Samaritans would have used the opportunity of Megabyzos’ rebellion to assure the king of their continued loyalty and at the same time accuse the Jews of treacherously rebuilding their fortifications with the definite purpose of revolting against the king. In that case Artaxerxes, who grasped at every means that offered itsel to help him in his dilemma, especially if he could at the same time create unrest and difficulties in Megabyzos’ territory, would have granted the request of the Samaritans to stop the work of the Jews in rebuilding Jerusalem. Accordingly, these enemies of the Jews, not satisfied with this permission, would go to Jerusalem and use “force and power” against their hated neighbors. If the foregoing is an accurate reconstruction of history, then this was probably the time when portions of the partly rebuilt wall were broken down and some of the completed gates burned with fire (Neh. 1:3).

 

 ဧဇရ ၄:၇-၂၃ တွင် ဖော်ပြထားသော ဖြစ်ရပ်များသည် ရှမာရိနှင့် ယုဒတို့ပါဝင်သည့် “မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း” ပြည်နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး မီဂါဘီဇော့စ် ပုန်ကန်စဉ်က ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးအခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီသည်။ ဤပုန်ကန်မှုမှာ ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၄၈၈ ခုနှစ်ခန့်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး နှစ်အနည်းငယ်ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ဤကျမ်းပိုဒ်တွင် ဖော်ပြထားသော ဇာတ်ကြောင်းသည် အာတဇေရဇ် ပထမမင်း လက်ထက်တွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်ဟု ယူဆသူတို့က ဤစာများတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ပါရှန်းဘုရင်သည် ဒေသခံအရာရှိများနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ပြီး စာများကို လက်ခံကာ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးမှတစ်ဆင့် မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို တိုက်ရိုက်ပေးပို့ခြင်းမှာ ဤအချိန်ကာလတွင်သာ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ရှမာရိလူမျိုးတို့သည် မီဂါဘီဇော့စ် ပုန်ကန်မှုကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ ဘုရင်အား သူတို့၏ သစ္စာရှိမှုကို အာမခံကာ တစ်ချိန်တည်းတွင် ယုဒလူမျိုးတို့က ဘုရင်ကိုပုန်ကန်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် သူတို့၏ခံတပ်ကို လှည့်ဖြားပြီး ပြန်လည်တည်ဆောက်နေကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ဆိုလျှင် မိမိ၏ အခက်အခဲကို ကူညီနိုင်မည့် မည်သည့်နည်းလမ်းကိုမဆို၊ အထူးသဖြင့် မီဂါဘီဇော့စ်၏ နယ်မြေတွင် မငြိမ်မသက်မှုနှင့် အခက်အခဲများ ဖန်တီးနိုင်မည့် အခွင့်အရေးကို လိုလားသော အာတဇေရဇ်သည် ယေရုရှလင် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းကို ရပ်တန့်ပေးရန် ရှမာရိတို့၏ တောင်းဆိုချက်ကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့ပေမည်။ ထို့ကြောင့် ယုဒတို့၏ ရန်သူများသည် ဤခွင့်ပြုချက်ဖြင့် မကျေနပ်ဘဲ ယေရုရှလင်သို့ သွားရောက်ကာ သူတို့မုန်းတီးသော အိမ်နီးချင်းများအပေါ် “အင်အားနှင့် တန်ခိုး” ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အထက်ပါအချက်များသည် သမိုင်းကြောင်း၏ တိကျသော ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုဖြစ်ပါက၊ ယင်းသည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း တည်ဆောက်ပြီးသော မြို့ရိုးအစိတ်အပိုင်းများ ပြိုကျပြီး ပြီးစီးနေသော တံခါးအချို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည့်အချိန် ဖြစ်နိုင်သည် (နေဟမိ ၁:၃)။

5.    Hostile acts of chapter 4 deal with different subjects. The nature of the “accusation” in Ahasuerus’ reign is unknown. In the days of Cyrus (vs. 1–5) the opposition to the building activity of the Jews evidently sprang from the fact that they were rebuilding the Temple (see vs. 1 and 3). The reason mentioned for the enmity of the Samaritans in Artaxerxes’ time was that the Jews were rebuilding the city and the wall (see vs. 12, 13, 16, 21).

 

၅။ အခန်း ၄ ရှိ ရန်လိုသောလုပ်ရပ်များသည် မတူညီသော အကြောင်းအရာများဖြစ်ကြသည်။ အာဟသွေရုမင်း လက်ထက်ရှိ “တိုင်ကြားချက်” ၏ သဘောသဘာဝကို မသိရှိရပါ။ ကုရုမင်း လက်ထက်တွင် (အခန်းငယ် ၁-၅) ယုဒလူမျိုးတို့၏ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှာ သူတို့သည် ဗိမာန်တော်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်နေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားသည်။ အာတဇေရဇ်မင်း လက်ထက်တွင် ရှမာရိတို့၏ ရန်ငြိုးထားရသည့် အကြောင်းရင်းမှာ ယုဒလူမျိုးတို့သည် မြို့နှင့်မြို့ရိုးကို ပြန်လည်တည်ဆောက်နေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၂၊ ၁၃၊ ၁၆၊ ၂၁ ကိုကြည့်ပါ)။

Some commentators who have identified the Artaxerxes of ch. 4 with Smerdis hold that the “wall” of vs. 12, 13, and 16 refers simply to the protective outside walls of the Temple area. However, this is an interpretation based, not on facts, but on conjecture.

 

အခန်း ၄ ပါ အာတဇေရဇ်ကို စမေဒိစ်ဟု သတ်မှတ်သည့် ကျမ်းစာပညာရှင်အချို့က အခန်းငယ် ၁၂၊ ၁၃ နှင့် ၁၆ ပါ “မြို့ရိုး” သည် ဗိမာန်တော်နယ်မြေ၏ အကာအကွယ် ပြင်ပမြို့ရိုးကိုသာ ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယူဆကြသည်။ သို့သော် ဤအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ အချက်အလက်အပေါ် အခြေမခံဘဲ မှန်းဆချက်အပေါ် အခြေခံထားသည်။

6.    The Artaxerxes of chapter 6:14. In ch. 6:14 an Artaxerxes is mentioned as one of three Persian kings whose “commandment” enabled the Jews to build and finish the Temple. To identify this Artaxerxes also with Smerdis seems out of the question, since Smerdis ruled less than seven months. If in reply to a letter of complaint, he issued a decree that halted the Temple building, he must also have issued another “commandment,” favorable to the Jews, all within his seven months’ reign—something highly improbable. For this reason many of the commentators who have declared that the Artaxerxes of ch. 4 is Smerdis, have nevertheless declared that the Artaxerxes of ch. 6:14 is Artaxerxes I. But if the Artaxerxes of ch. 6 is the same as the Artaxerxes ch. 7—and there is general agreement that he is—there is no valid Biblical or historical reason to identify the Artaxerxes of ch. 4 as any other than Artaxerxes I.

 

7.     

၆။ အခန်း ၆:၁၄ ပါ အာတဇေရဇ်။ အခန်း ၆:၁၄ တွင် အာတဇေရဇ်ကို ယုဒလူမျိုးတို့အား ဗိမာန်တော်ကို တည်ဆောက်ပြီးစီးစေရန် “အမိန့်” ပေးခဲ့သော ပါရှန်းဘုရင် သုံးပါးအနက် တစ်ပါးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ဤအာတဇေရဇ်ကိုလည်း စမေဒိစ်ဟု သတ်မှတ်ခြင်းမှာ မဖြစ်နိုင်ပါ၊ အကြောင်းမှာ စမေဒိစ်သည် ၇ လပင် မပြည့်ဘဲ စိုးစံခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ တိုင်ကြားစာအတွက် သူသည် ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်မှုကို ရပ်တန့်စေသည့် အမိန့်တစ်ခုထုတ်ပြန်ခဲ့ပါက၊ သူ၏ ၇ လတာ နန်းစံအတွင်းတွင် ယုဒတို့အတွက် အကျိုးရှိစေမည့် အခြား “အမိန့်” တစ်ခုကိုလည်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ရမည် ဖြစ်ရာ ၎င်းမှာ မဖြစ်နိုင်လောက်အောင်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အခန်း ၄ ပါ အာတဇေရဇ်သည် စမေဒိစ်ဟု ဆိုသူ ကျမ်းစာပညာရှင် အများစုသည်ပင် အခန်း ၆:၁၄ ပါ အာတဇေရဇ်မှာ အာတဇေရဇ် ပထမမင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အကယ်၍ အခန်း ၆ ပါ အာတဇေရဇ်သည် အခန်း ၇ ပါ အာတဇေရဇ်နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်ပါက—ထိုအချက်ကို အားလုံးက သဘောတူထားကြပြီးဖြစ်ရာ—အခန်း ၄ ပါ အာတဇေရဇ်ကို အာတဇေရဇ် ပထမမင်းမှလွဲ၍ အခြားသူဟု သတ်မှတ်ရန် ကျမ်းစာဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် သမိုင်းဆိုင်ရာ ခိုင်လုံသော အကြောင်းရင်းမရှိပေ။

These six points summarize the reasons offered by those who hold that the Ahasuerus of Ezra 4:6 is Xerxes and that the Artaxerxes of vs. 7–23 is Artaxerxes I.

 

ဤအချက် ၆ ချက်သည် ဧဇရ ၄:၆ ပါ အာဟသွေရုသည် ဇေရဇ်ဖြစ်ပြီး အခန်းငယ် ၇-၂၃ ပါ အာတဇေရဇ်သည် အာတဇေရဇ် ပထမမင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆသူတို့၏ အကြောင်းပြချက်များကို အကျဉ်းချုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

The facts of history and the sacred record are always in harmony, each with the other. Any seeming discrepancy between the two is due to our limited knowledge and understanding of one or both.

 

 သမိုင်းအချက်အလက်များနှင့် သန့်ရှင်းသောမှတ်တမ်းများသည် အမြဲတမ်း တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သဟဇာတဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့နှစ်ခုအကြား ကွဲလွဲနေပုံပေါက်သော မည်သည့်အချက်မဆိုသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အကန့်အသတ်ရှိသော ဗဟုသုတနှင့် နားလည်မှု သို့မဟုတ် တစ်ခုခုကို နားလည်မှု လွဲမှားခြင်းကြောင့်သာ ဖြစ်သည်။

ellen g. white comments

 အယ်လင် ဂျီ ဝှိုက်၏ မှတ်ချက်များ

1–24 PK 567-573

၁-၂၄ ပီကေ ၅၆၇-၅၇၃

1, 2 PK 567

 ၁၊ ၂ ပီကေ ၅၆၇

3 PK 568

၃ ပီကေ ၅၆၈

1–5 1T 281

 ၁-၅ ၁တီ ၂၈၁

4 PK 594

 ၄ ပီကေ ၅၉၄

4, 5 PK 571

 ၄၊ ၅ ပီကေ ၅၇၁

7 PK 572

၇ ပီကေ ၅၇၂

21–24 PK 573

 ၂၁-၂၄ ပီကေ ၅၇၃

23 PK 594

၂၃ ပီကေ ၅၉၄