ဧဇရမှတ်စာ ၅

 

chapter 5

အခန်း ၅

1 Zerubbabel and Jeshua, incited by Haggai and Zechariah, set forward the building of the temple. 3 Tatnai and Shethar-boznai could not hinder the Jews. 6 Their letter to Darius against the Jews.

 

၁။ ဇေရုဗဗေလနှင့် ယေရှုတို့သည် ဟဂ္ဂဲနှင့် ဇာခရိတို့၏ တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ချက်ကြောင့် ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်ခြင်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ၃။ တာတနဲနှင့် ရှေသာဗောဇဲတို့သည် ဂျူးလူမျိုးတို့ကို တားဆီးရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ကြပါ။ ၆။ ဂျူးလူမျိုးတို့အား ဆန့်ကျင်လျက် ဒါရိမင်းကြီးထံသို့ သူတို့၏စာကို ပေးပို့ကြသည်။

1.    Then the prophets. This is the first mention of the work of prophets among the Jews after their return from exile. Prophecy seems to have been silent for about 16 years, ever since the “third year of Cyrus,” Daniel uttered his last message (Dan. 10:1). Now it was revived. Since we have the actual writings of the two prophets here mentioned, Haggai and Zechariah, we are well informed as to what they contributed by way of encouragement and guidance in the resumption of work on the Temple. It is evident from their words that the long delay in realizing the ardent hopes in regard to the rebuilding of the Temple had had an adverse effect on the spirit of the people. Experiencing opposition to their pious efforts to please God and to re-establish the Temple and its services, they allowed their enthusiasm to fade away. A selfish desire for comfort had taken the place of zeal for the honor of God.

 

၁။ ထိုအခါ ပရောဖက်များ။ ဤသည်မှာ ပြည်တော်ပြန်ပြီးနောက် ဂျူးလူမျိုးတို့အကြား ပရောဖက်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ဒံယေလသည် သူ၏နောက်ဆုံးသတင်းစကားကို ဟောကြားခဲ့သည့် "ကုရုမင်းကြီး၏ တတိယနှစ်" (ဒံယေလ ၁၀:၁) မှစ၍ ၁၆ နှစ်ခန့်ကြာအောင် ပရောဖက်ပြုခြင်းသည် တိတ်ဆိတ်နေခဲ့ပုံရသည်။ ယခုတွင်မူ ပြန်လည်အသက်ဝင်လာသည်။ ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသော ဟဂ္ဂဲနှင့် ဇာခရိဟူသည့် ပရောဖက်နှစ်ပါး၏ အမှန်တကယ်ရေးသားချက်များ ရှိနေသည့်အတွက် ဗိမာန်တော်လုပ်ငန်း ပြန်လည်စတင်ရာတွင် သူတို့၏ အားပေးမှုနှင့် လမ်းညွှန်မှုတို့ဖြင့် မည်သို့ပါဝင်ခဲ့သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ ကောင်းစွာသိရှိရသည်။ ဗိမာန်တော်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် ပြင်းပြသောမျှော်လင့်ချက်များ အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြာမြင့်စွာကြန့်ကြာခဲ့ရခြင်းမှာ လူတို့၏စိတ်ဓာတ်အပေါ် ဆိုးကျိုးသက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း သူတို့၏စကားများမှ ထင်ရှားသည်။ ဘုရားသခင်ကို နှစ်သက်စေရန်နှင့် ဗိမာန်တော်နှင့် ဝတ်ပြုခြင်းလုပ်ငန်းများကို ပြန်လည်တည်ထောင်ရန် ၎င်းတို့၏ ရိုးသားသောကြိုးပမ်းမှုများကို အတိုက်အခံပြုခြင်းကြောင့်၊ သူတို့၏စိတ်အားထက်သန်မှုတို့ လျော့ပါးသွားခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ဂုဏ်တော်အတွက် စိတ်အားထက်သန်မှုနေရာတွင် ကိုယ်ကျိုးအတွက် သက်သာချောင်ချိလိုသော ဆန္ဒများ အစားထိုးဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။

Instead of watching for an opportunity to begin the work anew, and taking advantage of it, the people acquiesced in the indefinite postponement and said among themselves, “The time is not come, the time that the Lord’s house should be built” (Haggai 1:2). Laying aside the idea of pressing forward with the work, they had turned their energies to the practical object of establishing themselves in comfortable homes (Haggai 1:4, 9). The result of this complacency had been divine judgments, consisting of poor harvests, economic distress (Haggai 1:6, 1:9–11), and great political insecurity (Zech. 1:12 to 2:9). These conditions had not been recognized by the people as signs of God’s displeasure. Human agents were therefore raised up by God to interpret to the people the meaning of the circumstances in which they found themselves and to inspire them with new zeal.

 

လုပ်ငန်းကို ပြန်လည်စတင်ရန် အခွင့်အလမ်းကို စောင့်ကြည့်ပြီး အသုံးချမည့်အစား၊ လူတို့သည် မသတ်မှတ်နိုင်သော ကြန့်ကြာမှုမျိုးကိုသာ လက်ခံလိုက်ကြပြီး တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး "ထာဝရဘုရား၏အိမ်တော်ကို တည်ဆောက်ရမည့်အချိန်သည် မရောက်သေး" (ဟဂ္ဂဲ ၁:၂) ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ လုပ်ငန်းကို ရှေ့ဆက်တိုးမြှင့်ရန် အကြံအစည်ကို ဘေးဖယ်ထားပြီး၊ မိမိတို့ကိုယ်ကို သက်သာသောနေအိမ်များတွင် အခြေချရန် လက်တွေ့ကျသည့်အရာများဆီသို့ စွမ်းအင်များကို ပြောင်းလဲသုံးစွဲခဲ့ကြသည် (ဟဂ္ဂဲ ၁:၄၊ ၉)။ ဤကဲ့သို့ လျစ်လျူရှုမှု၏ရလဒ်မှာ စိုက်ပျိုးရေးအထွက်နှုန်း နည်းပါးခြင်း၊ စီးပွားရေးအခက်အခဲများ (ဟဂ္ဂဲ ၁:၆၊ ၁:၉-၁၁) နှင့် ကြီးမားသော နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုများ (ဇာခရိ ၁:၁၂ မှ ၂:၉) တို့ပါဝင်သည့် ဘုရားသခင်၏ စီရင်ချက်များပင် ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေများကို လူတို့က ဘုရားသခင်၏ မနှစ်သက်ခြင်းလက္ခဏာများအဖြစ် သတိမပြုမိခဲ့ကြပေ။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့ကြုံတွေ့နေရသော အခြေအနေများ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို လူတို့အား နားလည်စေရန်နှင့် စိတ်အားသစ်များဖြင့် လှုံ့ဆော်ပေးရန် ဘုရားသခင်သည် လူသားကိုယ်စားလှယ်များကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။

Haggai the prophet. Nothing is known of him except his name and his work during a very few months at this most critical time. The name, which occurs occasionally in early Israelite history, appears far more often in the postexilic period. Eleven different Jews mentioned in Aramaic documents of 5th-century Elephantine bore this name, which has also been found in excavated documents in Palestine. The name may have come into favor because of the fame the prophet Haggai attained as a result of his successful ministry.

 

ပရောဖက်ဟဂ္ဂဲ။ ဤအရေးကြီးဆုံးအချိန်ကာလအတွင်း လအနည်းငယ်မျှသာ သူ၏အမည်နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်မှလွဲ၍ သူနှင့်ပတ်သက်၍ မည်သည်ကိုမျှ မသိရှိရပေ။ ရှေးအစ္စရေးသမိုင်းတွင် ရံဖန်ရံခါသာ တွေ့ရတတ်သော ဤအမည်သည် ပြည်တော်ပြန်ကာလတွင် ပို၍အကြိမ်ကြိမ် ပေါ်လာသည်။ ၅ ရာစုနှစ် Elephantine ၏ အာရမိတ်စာတမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသော ဂျူး ၁၁ ဦးသည် ဤအမည်ကို ခံယူကြပြီး၊ ပါလက်စတိုင်းတွင် တူးဖော်ရရှိသော စာတမ်းများတွင်လည်း တွေ့ရှိရသည်။ ပရောဖက်ဟဂ္ဂဲ၏ အောင်မြင်သော အမှုတော်ကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သည့်အတွက် ဤအမည်သည် လူကြိုက်များလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

Zechariah the son of Iddo. Since, in Hebrew usage, the word “son” is also used in the sense of grandson, it is no mistake to call Zechariah the son of Iddo, although he was actually Iddo’s grandson (Zech. 1:1; see on 1 Chron. 6:13, 14). Zechariah’s father had either been less important than his grandfather, or had died early, with the result that Zechariah was probably brought up in his grandfather’s house.

 

အဒ္ဒုန်၏သား ဇာခရိ။ ဟေဗြဲဘာသာစကားအသုံးပြုမှုတွင် "သား" ဟူသောစကားလုံးကို မြေးအဖြစ်လည်း သုံးနှုန်းလေ့ရှိသည့်အတွက် ဇာခရိသည် အဒ္ဒုန်၏ မြေးဖြစ်သော်လည်း အဒ္ဒုန်၏သားဟု ခေါ်ဆိုခြင်းသည် အမှားမဟုတ်ပေ (ဇာခရိ ၁:၁; ၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၆:၁၃၊ ၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။ ဇာခရိ၏ဖခင်မှာ သူ၏အဘိုးထက် အရေးပါမှုနည်းပါးခြင်း သို့မဟုတ် စောစီးစွာ ကွယ်လွန်သွားခြင်းတို့ကြောင့် ဇာခရိသည် သူ၏အဘိုး၏အိမ်တွင်သာ ကြီးပြင်းလာခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

Prophesied. Prophecy does not consist primarily in making predictions—as the word is commonly but inaccurately understood. Most prophetic messages were exhortation and instruction. Those who gave these messages were called prophets because they spoke in response to divine direction, and whatever they uttered as a result of this divine illumination was called prophesying.

 

ပရောဖက်ပြုခဲ့သည်။ ပရောဖက်ပြုခြင်းသည် အနာဂတ်ဟောကိန်းထုတ်ခြင်းသက်သက် မဟုတ်ပါ (ဤစကားလုံးကို အများအားဖြင့် မမှန်ကန်စွာ နားလည်ထားကြသကဲ့သို့)။ ပရောဖက်ပြုချက်အများစုသည် သွန်သင်ခြင်းနှင့် တိုက်တွန်းခြင်းများဖြစ်သည်။ ဤသတင်းစကားများကို ပေးပို့သူများသည် ဘုရားသခင်၏ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း ပြောဆိုသောကြောင့် ပရောဖက်များဟု ခေါ်တွင်ကြပြီး၊ ဤဘုရားသခင်၏ ထွန်းလင်းပေးချက်အရ သူတို့ပြောဆိုသမျှကို ပရောဖက်ပြုခြင်းဟု ခေါ်သည်။

2.    Zerubbabel. The political and spiritual leaders of the people were still the same as in the time of Cyrus (see ch. 2:2). Haggai’s first message was especially directed to these leaders, and other messages of Haggai and Zechariah, given upon various occasions, aided and encouraged them in their work (Haggai 1:1; 2:21–23; Zech. 3:1–10; 4:6–10).

 

၂။ ဇေရုဗဗေလ။ လူတို့၏ နိုင်ငံရေးနှင့် ဝိညာဉ်ရေးခေါင်းဆောင်များသည် ကုရုမင်းကြီးခေတ်ကအတိုင်းပင် ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ (အခန်း ၂:၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဟဂ္ဂဲ၏ ပထမဆုံးသတင်းစကားကို ဤခေါင်းဆောင်များထံ အထူးဦးတည်၍ ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ အခြားအချိန်အခါအမျိုးမျိုးတွင် ဟဂ္ဂဲနှင့် ဇာခရိတို့၏ သတင်းစကားများက သူတို့၏လုပ်ငန်းတွင် အားပေးကူညီခဲ့ကြသည် (ဟဂ္ဂဲ ၁:၁; ၂:၂၁-၂၃၊ ဇာခရိ ၃:၁-၁၀၊ ၄:၆-၁၀)။

Began to build. The data given by Haggai reveal the successive stages that marked the resumption of building activity. The first call for action was sounded Aug. 29, 520 b.c. (Haggai 1:1). This appeal proved successful, for the leaders apparently began laying plans immediately, and actually set to work about three weeks later, Sept. 21, 520 b.c. (Haggai 1:15). When the site was cleared and the trenches were being dug for the new foundation, it again became apparent that the new Temple would not compare well in size and beauty with that of Solomon’s, and some expressions of disappointment were heard (Haggai 2:3, 9; cf. Ezra 3:12, 13). For this reason Haggai addressed another message of encouragement, this time to the people, on October 17 (Haggai 2:1). Two months later everything was ready for the laying of the foundation, and that great occasion, Dec. 18, 520 b.c. (Haggai 2:10, 18), was celebrated, in keeping with Oriental custom. On that day Haggai delivered two speeches, the last of which we have any record. In the meantime, two months after Haggai delivered his first recorded message, Zechariah joined him (Zech. 1:1). A study of the books of Haggai and Zechariah emphasizes the accuracy of the statement of Ezra 5:2, that “the prophets of God” were “helping them” in rebuilding the Temple. Their stirring messages of exhortation, instruction, and encouragement contributed much to the task; in fact, except for their inspired ministry, the Temple might have continued to lie desolate.

 

တည်ဆောက်ရန် စတင်ကြသည်။ ဟဂ္ဂဲပေးခဲ့သော အချက်အလက်များက ဗိမာန်တော်လုပ်ငန်း ပြန်လည်စတင်ခြင်းကို မှတ်သားနိုင်သည့် အဆင့်ဆင့်ကို ဖော်ပြနေသည်။ လုပ်ဆောင်ရန် ပထမဆုံး တိုက်တွန်းချက်ကို ဘီစီ ၅၂၀ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၂၉ ရက်တွင် ကြေညာခဲ့သည် (ဟဂ္ဂဲ ၁:၁)။ ဤတောင်းဆိုချက်သည် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး၊ ခေါင်းဆောင်များသည် အစီအစဉ်များကို ချက်ချင်းစတင်ဆွဲကြကာ၊ သုံးပတ်ခန့်အကြာ ဘီစီ ၅၂၀ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်တွင် အမှန်တကယ် စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည် (ဟဂ္ဂဲ ၁:၁၅)။ ဗိမာန်တော်နေရာကို ရှင်းလင်းပြီး အုတ်မြစ်အသစ်အတွက် မြောင်းများကို တူးဖော်သောအခါ၊ ဗိမာန်တော်အသစ်သည် ရှောလမုန်၏ ဗိမာန်တော်လောက် အရွယ်အစားနှင့် အလှအပတွင် မယှဉ်နိုင်ကြောင်း ထင်ရှားလာပြီး စိတ်ပျက်စရာ အချို့စကားသံများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည် (ဟဂ္ဂဲ ၂:၃၊ ၉၊ ဧဇရ ၃:၁၂၊ ၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ဟဂ္ဂဲသည် အောက်တိုဘာ ၁၇ ရက်တွင် လူတို့ထံ အားပေးမှုဆိုင်ရာ နောက်ထပ်သတင်းစကားတစ်ခုကို ပြောကြားခဲ့သည် (ဟဂ္ဂဲ ၂:၁)။ နှစ်လအကြာတွင် အုတ်မြစ်ချရန် အရာအားလုံး အဆင်သင့်ဖြစ်နေပြီး၊ ဘီစီ ၅၂၀ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက် ထိုကြီးကျယ်သောနေ့ကို အရှေ့တိုင်းထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း ကျင်းပခဲ့ကြသည် (ဟဂ္ဂဲ ၂:၁၀၊ ၁၈)။ ထိုနေ့တွင် ဟဂ္ဂဲသည် မိန့်ခွန်းနှစ်ခု ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့မှာ ကျွန်ုပ်တို့ မှတ်တမ်းရှိသမျှထဲမှ နောက်ဆုံးမိန့်ခွန်းများ ဖြစ်သည်။ ထိုအတောအတွင်း ဟဂ္ဂဲ၏ ပထမဆုံးမှတ်တမ်းတင်ထားသော သတင်းစကားအပြီး နှစ်လအကြာတွင် ဇာခရိက သူနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည် (ဇာခရိ ၁:၁)။ ဟဂ္ဂဲနှင့် ဇာခရိကျမ်းများကို လေ့လာခြင်းက "ဘုရားသခင်၏ ပရောဖက်များ" သည် ဗိမာန်တော်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာတွင် "သူတို့ကို ကူညီပေးနေကြသည်" ဟူသော ဧဇရ ၅:၂ ၏ ဖော်ပြချက်သည် တိကျမှန်ကန်ကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြသည်။ သူတို့၏ တိုက်တွန်းခြင်း၊ သွန်သင်ခြင်းနှင့် အားပေးခြင်းဆိုင်ရာ စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် သတင်းစကားများသည် ထိုလုပ်ငန်းအတွက် အများကြီး အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ အမှန်တကယ်တွင် သူတို့၏ ဘုရားသခင်ပေးသော အမှုတော်မရှိခဲ့လျှင် ဗိမာန်တော်သည် ဆက်လက်၍ ပျက်စီးယိုယွင်းနေခဲ့မည် ဖြစ်နိုင်သည်။

3.    Tatnai. The satrap of “Beyond the River” was Ushtani, in Greek, Hystanes. He had been appointed in the spring of 520 by Darius, and resided in Babylon, inasmuch as he was concurrently satrap of Babylonia. Until recently it was thought that Ushtani was only another name for Tatnai, but a recently published cuneiform document mentions “Tattanni, governor of Ebir-nâri.” We know now that Tatnai was the deputy of Ushtani for the satrapy “Beyond the River.” Being in charge of two satrapies, Ushtani could not devote sufficient time to both; the satrapy of Babylonia required most of his attention. It is noteworthy that the Biblical report calls Tatnai a pachath, “governor,” exactly the same word (pahat) the cuneiform inscription uses to designate Tatnai.

 

၃။ တာတနဲ။ "မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း" ၏ ဆတ်ထရပ် (ပြည်နယ်စား) မှာ Ushtani (ဂရိဘာသာဖြင့် Hystanes) ဖြစ်သည်။ သူသည် ဘီစီ ၅၂၀ နွေဦးပေါက်တွင် ဒါရိမင်းကြီးက ခန့်အပ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ သူသည် ဗာဗုလုန်ပြည်နယ်စားလည်းဖြစ်သည့်အတွက် ဗာဗုလုန်တွင် နေထိုင်သည်။ မကြာသေးမီကအထိ Ushtani သည် တာတနဲ၏ အခြားနာမည်တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသော်လည်း မကြာသေးမီက ထုတ်ဝေလိုက်သော Cuneiform စာတမ်းတစ်ခုတွင် "Ebir-nâri ၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Tattanni" ဟု ဖော်ပြထားသည်။ တာတနဲသည် "မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း" ပြည်နယ်အတွက် Ushtani ၏ လက်ထောက်ဖြစ်ကြောင်း ယခု ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိရသည်။ ပြည်နယ်နှစ်ခုကို တာဝန်ယူရသည့်အတွက် Ushtani သည် နှစ်ခုလုံးကို အချိန်အလုံအလောက် မပေးနိုင်ခဲ့ပေ၊ ဗာဗုလုန်ပြည်နယ်က သူ၏အချိန်အများစုကို လိုအပ်ခဲ့သည်။ ကျမ်းစာအစီရင်ခံစာက တာတနဲကို pachath သို့မဟုတ် "အုပ်ချုပ်ရေးမှူး" ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းမှာ Cuneiform ကျောက်စာတွင် တာတနဲကို သတ်မှတ်ရန် သုံးနှုန်းထားသည့် စကားလုံး (pahat) နှင့် အတိအကျတူညီနေခြင်းသည် ထူးခြားသည်။

Shethar-boznai. According to Herodotus (iii. 128), every satrap had a royal secretary, and this was probably the office held by Shethar-boznai. The name is attested in Old Iranian as Shêthrabûzana, and in cuneiform documents in the form of Shatabarzana, Ushtabuzana.

 

ရှေသာဗောဇဲ။ ဟီရိုဒိုးတပ်စ် (iii. 128) ၏အဆိုအရ ပြည်နယ်စားတိုင်းတွင် တော်ဝင်အတွင်းရေးမှူးတစ်ဦးစီ ရှိကြပြီး၊ ဤသည်မှာ ရှေသာဗောဇဲ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ရာထူးဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ ဤအမည်ကို ရှေးဟောင်းအီရန်ဘာသာတွင် Shêthrabûzana ဟု အတည်ပြုထားပြီး Cuneiform စာတမ်းများတွင် Shatabarzana သို့မဟုတ် Ushtabuzana ပုံစံဖြင့် တွေ့ရှိရသည်။

Their companions. The complement of assistants and servants that formed the regular retinue of a satrap.

 

သူတို့၏အပေါင်းအပါများ။ ပြည်နယ်စားတစ်ဦး၏ ပုံမှန်လိုက်ပါရသော လက်ထောက်များနှင့် အစေခံများအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။

Who hath commanded you? The reason for this visit seems to have been another complaint made by the enemies of the Jews. Tatnai, apparently a conscientious Persian official, had decided to make a personal investigation before passing on the complaint. It is also possible, however, that Tatnai came to Jerusalem, not as the result of a complaint concerning the renewed building activities at the site of the Temple, but on a routine tour of inspection, perhaps his first, following appointment to the office of deputy satrap of “Beyond the River.” Arriving in Jerusalem and observing the building program in progress, he demanded to know the authority for it. It may seem strange today that he asked for the “command” for rebuilding the Temple rather than the “permit,” but in the official language of the times a “permit” was a “command.”

 

သင်တို့ကို မည်သူက အမိန့်ပေးသနည်း။ ဤခရီးစဉ်၏ အကြောင်းရင်းမှာ ဂျူးလူမျိုးတို့၏ ရန်သူများက တိုင်ကြားထားသော တိုင်ကြားချက်တစ်ခုကြောင့် ဖြစ်ပုံရသည်။ တာတနဲသည် သိက္ခာရှိသော ပါရှန်းအရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ တိုင်ကြားချက်ကို မဖြေရှင်းမီ ကိုယ်တိုင်စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် တာတနဲသည် ဗိမာန်တော်ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ တိုင်ကြားချက်ကြောင့် ဂျေရုဆလင်သို့ ရောက်လာခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ "မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း" ၏ ဒုတိယပြည်နယ်စားအဖြစ် ခန့်အပ်ပြီးနောက် ပုံမှန်စစ်ဆေးရေးခရီးစဉ်အဖြစ် ပထမဆုံးအကြိမ် ရောက်ရှိလာခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဂျေရုဆလင်သို့ ရောက်ရှိလာပြီး တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်နေသည်ကို မြင်တွေ့ရသောအခါ သူသည် ထိုလုပ်ငန်းအတွက် အာဏာပိုင်အထောက်အထားကို မေးမြန်းခဲ့သည်။ သူသည် ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်ရန် "ခွင့်ပြုချက်" ထက် "အမိန့်" ကို တောင်းဆိုခဲ့ခြင်းမှာ ယနေ့ခေတ်တွင် ထူးဆန်းသယောင် ထင်ရသော်လည်း ထိုခေတ်က အစိုးရဘာသာစကားအရ "ခွင့်ပြုချက်" သည် "အမိန့်" ဖြစ်သည်။

This house. See on ch. 1:2.

 

ဤအိမ်တော်။ အခန်း ၁:၂ ကို ကြည့်ပါ။

This wall. The Aramaic word translated here and in v. 9 as “wall” is also used repeatedly in Aramaic documents from Elephantine (see pp. 79–83), but its meaning is nevertheless obscure. In those documents it can have the meaning “outfit,” “decoration,” “detail,” in three instances, but in another document seems to mean “specification.” It is certain, however, that it does not mean “wall,” a translation derived from the LXX and the Vulgate. In the light of the Elephantine texts the question of Tatnai should probably be translated, “Who has commanded you to build this temple, and to design these details [or, decorations]?”

 

ဤနံရံ။ ဤနေရာနှင့် အခန်းငယ် ၉ တွင် "နံရံ" ဟု ဘာသာပြန်ထားသော အာရမိတ်စကားလုံးကို Elephantine မှ အာရမိတ်စာတမ်းများတွင် (စာမျက်နှာ ၇၉-၈၃ ကိုကြည့်ပါ) အကြိမ်ကြိမ် သုံးနှုန်းထားသော်လည်း ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်မှာ မရှင်းလင်းပေ။ ထိုစာတမ်းများတွင် အဓိပ္ပာယ်မှာ "အသုံးအဆောင်"၊ "အလှဆင်ခြင်း"၊ "အသေးစိတ်အချက်အလက်များ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရနိုင်သော်လည်း၊ အခြားစာတမ်းတစ်ခုတွင် "သတ်မှတ်ချက်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သို့သော် ၎င်းသည် "နံရံ" ဟု မဆိုလိုကြောင်းမှာ သေချာသည်။ LXX နှင့် Vulgate မှ ဆင်းသက်လာသော ဘာသာပြန်တစ်ခုဖြစ်သည်။ Elephantine ကျမ်းစာများအရ တာတနဲ၏ မေးခွန်းကို "ဤဗိမာန်တော်ကို တည်ဆောက်ရန်နှင့် ဤအသေးစိတ်အချက်အလက်များကို [သို့မဟုတ်၊ အလှဆင်ခြင်းများ] ဒီဇိုင်းဆွဲရန် သင်တို့ကို မည်သူက အမိန့်ပေးသနည်း" ဟု ဘာသာပြန်သင့်သည်။

4.    Then said we unto them. The LXX reads, “Then said they [Tatnai and Shetharb-boznai] to them [the Jews].” The Aramaic clearly reads “we” rather than “they,” but such a reading cannot be harmonized with the context. It seems preferable to read “they,” thus making the first part of v. 4 a statement introducing the question of the latter part of the verse as one asked by Tatnai and Shethar-boznai (see vs. 6, 10).

 

၄။ ထိုအခါ ငါတို့က သူတို့အား ပြောဆိုကြသည်။ LXX တွင် "ထိုအခါ သူတို့ [တာတနဲနှင့် ရှေသာဗောဇဲ] က သူတို့ [ဂျူးလူမျိုး] အား ပြောဆိုကြသည်" ဟု ဖတ်ရသည်။ အာရမိတ်ဘာသာစကားအရ "သူတို့" ထက် "ငါတို့" ဟု အတိအလင်းဖတ်ရသော်လည်း ထိုသို့ဖတ်ခြင်းကို အကြောင်းအရာနှင့် ညှိ၍မရနိုင်ပေ။ "သူတို့" ဟုသာ ဖတ်ခြင်းက ပို၍သင့်လျော်ပြီး၊ အခန်းငယ် ၄ ၏ ပထမပိုင်းကို တာတနဲနှင့် ရှေသာဗောဇဲတို့ မေးမြန်းသည့် မေးခွန်းတစ်ခုအဖြစ် မိတ်ဆက်ပေးခြင်းက ပို၍သင့်လျော်သည် (အခန်းငယ် ၆၊ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။

5.    The eye of their God. “The eyes of the Lord are upon the righteous” (Ps. 34:15). “He withdraweth not his eyes from the righteous” (Job 36:7). The elders had acted in response to a direct command of God through His prophets (see on Ezra 5:1, 2), and God saw to it that they remained unmolested while carrying out His will.

 

၅။ သူတို့၏ ဘုရားသခင်၏ မျက်စိတော်။ "ထာဝရဘုရား၏ မျက်စိတော်သည် ဖြောင့်မတ်သောသူတို့အပေါ်မှာ ရှိ၏" (ဆာလံ ၃၄:၁၅)။ "ဖြောင့်မတ်သောသူတို့အပေါ်မှ မျက်စိတော်ကို မရွှေ့ပြောင်း" (ယောဘ ၃၆:၇)။ အသက်ကြီးသူများသည် ပရောဖက်များမှတစ်ဆင့် ဘုရားသခင်၏ တိုက်ရိုက်အမိန့်ကို ခံယူ၍ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ပြီး (ဧဇရ ၅:၁၊ ၂ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဘုရားသခင်သည် သူတို့၏အလိုတော်ကို လုပ်ဆောင်နေချိန်တွင် သူတို့အား မည်သူမျှ မထိခိုက်စေရန် စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။

While the author of Ezra gave all glory to God for the outcome of Tatnai’s visit, one cannot help admiring the impartiality of this important official, who acted according to the highest traditions of integrity of a Persian officer.

 

ဧဇရ၏စာရေးသားသူသည် တာတနဲ၏ခရီးစဉ်၏ ရလဒ်အတွက် ဘုရားသခင်အား အပြည့်အဝ ချီးမွမ်းခဲ့သော်လည်း၊ ပါရှန်းအရာရှိတစ်ဦး၏ အမြင့်ဆုံးသမာဓိ ထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဤအရေးကြီးသည့် အရာရှိ၏ ဘက်လိုက်မှုကင်းမဲ့မှုကို ချီးကျူးရမည်ဖြစ်သည်။

6.    Tatnai. Concerning Tatnai and Shethar-boznai, see on v. 3.

 

၆။ တာတနဲ။ တာတနဲနှင့် ရှေသာဗောဇဲတို့နှင့် ပတ်သက်၍ အခန်းငယ် ၃ ကို ကြည့်ပါ။

The Apharsachites. Some of the older commentators took the word thus translated to mean “Persians,” but it was discovered to be an Old Iranian word designating an inferior class of officials.

 

Apharsachites လူမျိုးများ။ ဤသို့ ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးကို အချို့သော ရှေးဟောင်းပညာရှင်များက "ပါရှန်းလူမျိုးများ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသော်လည်း ၎င်းသည် အောက်ခြေအဆင့် အရာရှိများကို ရည်ညွှန်းသော ရှေးဟောင်းအီရန်စကားလုံးဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။

7.    The house of the great God. This is a remarkable expression in the mouth of a heathen. The Persians were Zoroastrians, and the monotheism of the Jews no doubt appealed to them as a religion similar to their own. This may partially explain why Persian kings and officials were, for the most part, sympathetically disposed toward the Jews in general and toward their desires and aspirations.

 

၈။ ဘုန်းကြီးသော ဘုရားသခင်၏ အိမ်တော်။ ဤသည်မှာ လူမျိုးခြားတစ်ဦး၏ ပါးစပ်မှ ထွက်လာသည့် ထူးခြားသော အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။ ပါရှန်းလူမျိုးများသည် ဇိုရိုအက်စထရီယံဘာသာဝင်များဖြစ်ကြပြီး၊ ဂျူးလူမျိုးတို့၏ တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်ခြင်းသည် သူတို့၏ကိုယ်ပိုင်ဘာသာနှင့် ဆင်တူသည်ဟု ယူဆဖွယ်ရှိသည်။ ဤအချက်က ပါရှန်းဘုရင်များနှင့် အရာရှိများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဂျူးလူမျိုးများ၏ ဆန္ဒနှင့် မျှော်လင့်ချက်များအပေါ် အဘယ်ကြောင့် စာနာစိတ်ရှိခဲ့ကြသည်ကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ရှင်းပြနိုင်သည်။

Great stones. Literally, “stones of rolling,” indicating stones of such a size as to require rollers in order to be moved. In ancient times stones of tremendous size were used for temples and public buildings. Some of these stones can be seen in Egyptian temples, such as the one in Karnak, or in a later buildings, such as the Roman temple at Baalbek or the superstructure of Abraham’s tomb in Hebron.

 

ကြီးမားသော ကျောက်တုံးများ။ စာသားအတိုင်းဆိုရလျှင် "လိမ့်ရသော ကျောက်တုံးများ" ဖြစ်ပြီး၊ ရွှေ့ရန်အတွက် လိမ့်စက်များ လိုအပ်သည့် အရွယ်အစားရှိ ကျောက်တုံးများကို ဆိုလိုသည်။ ရှေးခေတ်က ဗိမာန်တော်များနှင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများအတွက် ကြီးမားလှသော ကျောက်တုံးများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဤကျောက်တုံးအချို့ကို ကာနတ်ရှိ အီဂျစ်ဗိမာန်တော်များတွင် သို့မဟုတ် ဘာလ်ဘတ်ရှိ ရောမဗိမာန်တော် သို့မဟုတ် ဟေဗြုန်ရှိ အာဗြဟံ၏ သင်္ချိုင်းဂူ ကဲ့သို့သော နောက်ပိုင်း အဆောက်အအုံများတွင် တွေ့နိုင်ပါသည်။

Timber is laid in the walls. A reference to the ancient architectural method of laying a row of timber in the walls for each three rows of stones. The decree of Cyrus expressly made mention of this procedure (ch. 6:4), and the Jews were meticulously following the order. The method of building walls by alternating one row of timber and three rows of stone is first mentioned in connection with Solomon’s Temple (1 Kings 7:12). During the excavation of Megiddo a public building of the time of Solomon was uncovered which showed this architectural feature, the timber used being cedar. Other places where this practice has been observed are Carchemish, a Hittite city, and ancient Alalakh in northern Syria. The older Jews, who had seen Solomon’s Temple with the rows of timber in the walls, may be have desired to see the new Temple built in the same fashion, and made request to Cyrus accordingly. This seems to be the only plausible explanation for this provision in the official decree, because it was not the custom of the Persians to build walls in this way, or of any other nation of that time, so far as our knowledge goes.

 

သစ်သားကို နံရံများတွင် ခင်းထားသည်။ ကျောက်တုံး သုံးတန်းတိုင်းအတွက် သစ်သားတစ်တန်းစီကို နံရံတွင် ခင်းသည့် ရှေးခေတ်ဗိသုကာနည်းလမ်းကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။ ကုရုမင်းကြီး၏ အမိန့်တော်တွင် ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို အတိအလင်း ဖော်ပြထားပြီး (အခန်း ၆:၄)၊ ဂျူးလူမျိုးတို့သည် အမိန့်ကို အသေးစိတ် လိုက်နာခဲ့ကြသည်။ ကျောက်တုံး သုံးတန်းနှင့် သစ်သားတစ်တန်းကို အလှည့်ကျစီ၍ နံရံတည်ဆောက်သည့်နည်းကို ရှောလမုန်၏ ဗိမာန်တော်နှင့် ပတ်သက်၍ ပထမဆုံးအကြိမ် ဖော်ပြထားသည် (၃ ဓမ္မရာဇဝင် ၇:၁၂)။ မေဂိဒ္ဒေါမြို့ကို တူးဖော်စဉ်က ရှောလမုန်ခေတ်က အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတစ်ခုကို တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး ၎င်းတွင် စံပယ်သစ်သားကို အသုံးပြုထားသည့် ဤဗိသုကာလက်ရာကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ဤနည်းလမ်းကို တွေ့ရှိရသည့် အခြားနေရာများမှာ ဟစ်တိုက်မြို့ ကာခေမိရှနှင့် မြောက်ပိုင်း ဆီးရီးယားရှိ ရှေးဟောင်း အလာလက်မြို့တို့ဖြစ်သည်။ ရှောလမုန်၏ ဗိမာန်တော်တွင် နံရံ၌ သစ်သားတန်းများရှိသည်ကို မြင်ဖူးသည့် သက်ကြီးရွယ်အို ဂျူးလူမျိုးတို့သည် ဗိမာန်တော်အသစ်ကိုလည်း ထိုအတိုင်း တည်ဆောက်လိုကြပြီး ကုရုမင်းကြီးထံ တောင်းဆိုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဤသည်မှာ တရားဝင်အမိန့်တော်တွင် ဤပြဋ္ဌာန်းချက်ပါဝင်ရခြင်း၏ တစ်ခုတည်းသော ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ရှင်းပြချက်ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုအချိန်က ပါရှန်းလူမျိုးများ သို့မဟုတ် အခြားမည်သည့်နိုင်ငံမျှ ဤနည်းဖြင့် နံရံတည်ဆောက်လေ့မရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

8.    Then asked we those elders. Zerubbabel, as governor of Judea, was the appointed representative of the Persian Government and probably received Tatnai and his staff in his own official mansion. Zerubbabel seems not to have revealed to Tatnai his own part in the rebuilding of the Temple, and to have referred Tatnai with all his questions to the “elders” of the people (see ch. 2:2, 68). That Zerubbabel is not the spokesman of the elders in the investigation is evident from their references to him as governor (vs. 14–16) by the name under which he was known to the Persian administration in Cyrus’ time (see on ch. 1:8). When Tatnai came none of the Jews knew what his attitude might prove to be, and the elders may have felt it the part of wisdom that Zerubbabel should remain in the background if an investigation were to be conducted. They may have reasoned that if Tatnai should stop the work, and perhaps send the responsible leaders to Persia to give an account of their doings, the state would thus not be deprived of Zerubbabel, whose leadership apparently meant much to them at this time.

 

၉။ ထိုအခါ ငါတို့သည် ထိုအသက်ကြီးသူတို့ကို မေးမြန်းကြ၏။ ဇေရုဗဗေလသည် ယုဒပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ပါရှန်းအစိုးရ၏ ခန့်အပ်ထားသော ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်ပြီး၊ တာတနဲနှင့် သူ၏အဖွဲ့ကို သူ၏တရားဝင်အိမ်တော်တွင် လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဇေရုဗဗေလသည် ဗိမာန်တော်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာတွင် သူ၏ကိုယ်ပိုင်ပါဝင်မှုကို တာတနဲအား မဖော်ပြခဲ့ဘဲ၊ သူ၏မေးခွန်းအားလုံးကို လူတို့၏ "အသက်ကြီးသူများ" ထံသို့သာ ညွှန်းဆိုခဲ့ပုံရသည် (အခန်း ၂:၂၊ ၆၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွင် ဇေရုဗဗေလသည် အသက်ကြီးသူတို့၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မဟုတ်ကြောင်းမှာ သူတို့က သူ့ကို အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ရည်ညွှန်းခြင်းမှ ထင်ရှားသည် (အခန်းငယ် ၁၄-၁၆)။ တာတနဲ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဂျူးလူမျိုးတို့သည် သူ၏သဘောထားကို မည်သို့ဖြစ်လာမည်ကို မသိရှိကြဘဲ၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်မည်ဆိုပါက ဇေရုဗဗေလကို နောက်ကွယ်တွင်သာ ထားရှိခြင်းက ပို၍ဉာဏ်ပညာရှိသည်ဟု အသက်ကြီးသူတို့ ယူဆခဲ့ကြပေမည်။ တာတနဲသည် လုပ်ငန်းကို ရပ်တန့်စေပြီး တာဝန်ရှိသည့်ခေါင်းဆောင်များကို ၎င်းတို့၏လုပ်ရပ်အတွက် ရှင်းပြရန် ပါရှန်းသို့ ပေးပို့လိုက်လျှင်ပင် ဇေရုဗဗေလကို ဆုံးရှုံးရမည်မဟုတ်ဘဲ သူ၏ဦးဆောင်မှုသည် ထိုအချိန်တွင် သူတို့အတွက် အလွန်အရေးပါနေသောကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။

9.    Their names. See on v. 4. Tatnai deemed it important to send with his letter a list of the names of the leading men in charge of the new building program. Officials in the Persian capital could ascertain whether any of the men named had engaged in subversive activities, and whether they were the recognized leaders of the Jews. The list of names is unfortunately not included in the book of Ezra, and we do not know whose names Tatnai included. The name of the high priest, Jeshua, probably headed the list, but Zerubbabel’s name may not have been included (see on v. 9).

 

၁၀။ သူတို့၏အမည်များ။ အခန်းငယ် ၄ ကိုကြည့်ပါ။ တာတနဲသည် သူ၏စာနှင့်အတူ ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို တာဝန်ယူထားသည့် ထိပ်တန်းပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အမည်စာရင်းကို ပေးပို့ရန် အရေးကြီးသည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ ပါရှန်းမြို့တော်ရှိ အရာရှိများသည် အမည်ဖော်ပြထားသူများထဲတွင် အဖျက်အမှောင့်လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်သူရှိမရှိနှင့် သူတို့သည် ဂျူးလူမျိုးတို့၏ အသိအမှတ်ပြု ခေါင်းဆောင်များ ဟုတ်မဟုတ် စစ်ဆေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ကံမကောင်းစွာဖြင့် အမည်စာရင်းကို ဧဇရကျမ်းတွင် မပါဝင်ခဲ့ဘဲ တာတနဲက မည်သူ့အမည်များကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ မသိရှိရပေ။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း ယေရှု၏အမည်သည် စာရင်း၏ ထိပ်ဆုံးတွင် ရှိနိုင်သော်လည်း ဇေရုဗဗေလ၏အမည်မှာ ပါဝင်ခြင်းမရှိနိုင်ပေ (အခန်းငယ် ၉ ကိုကြည့်ပါ)။

10.                   Servants. Humbly, the elders claimed to be no more than servants of God and to be following His directions. Thus they were bound to obey when God should speak.

 

၁၁။ အစေခံများ။ အသက်ကြီးသူများသည် ဘုရားသခင်၏ အစေခံများသာဖြစ်ပြီး ကိုယ်တော်၏ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း လိုက်နာနေကြသူများဖြစ်ကြောင်း နှိမ့်ချစွာ ပြောဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင် မိန့်တော်မူသည့်အခါ သူတို့သည် နာခံရန် တာဝန်ရှိသည်။

God of heaven. This name of God was the one Jews customarily used in speaking about Him to their Persian overlords, as we know from the Elephantine papyri (see pp. 79–83).

 

ကောင်းကင်ဘုံရှင် ဘုရားသခင်။ ဤဘုရားသခင်၏ဘွဲ့တော်သည် Elephantine ပါပီးရပ်စ်စာတမ်းများမှ ကျွန်ုပ်တို့သိရသည့်အတိုင်း ပါရှန်းအုပ်စိုးရှင်များအား ပြောဆိုရာတွင် ဂျူးလူမျိုးတို့ ထုံးစံအတိုင်း အသုံးပြုလေ့ရှိသော အမည်ဖြစ်သည် (စာမျက်နှာ ၇၉-၈၃ ကိုကြည့်ပါ)။

Great king of Israel. That is, Solomon, greatest of all Jewish monarchs, so far as the extent and prosperity of his kingdom are concerned and the position it occupied among other kingdoms of his time.

 

အစ္စရေးတို့၏ ဘုရင်ကြီး။ ဆိုလိုသည်မှာ နိုင်ငံတော်၏ ကျယ်ပြန့်မှုနှင့် ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု၊ ထိုအချိန်က နိုင်ငံအသီးသီးအကြား ရရှိထားသော အနေအထားအရ ဂျူးဘုရင်များထဲတွင် အကြီးမြတ်ဆုံးဖြစ်သူ ရှောလမုန်ကို ဆိုလိုသည်။

11.                   Our fathers had provoked. Chiefly, by their flagrant idolatry and the moral abominations it involved—the sacrifice of children, and licentious rites belonging to the worship of Baal. For centuries, with only short and rare intervals, “the chief of the priests, and the people, transgressed very much after all the abominations of the heathen,” and even “polluted the house of the Lord which he had hallowed in Jerusalem” (2 Chron. 36:14).

 

၁၂။ ငါတို့ဘိုးဘေးတို့သည် အမျက်ထွက်စေကြ၏။ အဓိကအားဖြင့် သူတို့၏ သိသာထင်ရှားသော ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုနှင့် ယင်းတွင်ပါဝင်သည့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်ရာများဖြစ်သော ကလေးများကို ယဇ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဗာလဘုရားကို ကိုးကွယ်ခြင်းဆိုင်ရာ မတရားသောထုံးတမ်းများကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ၊ အချိန်တိုတောင်းသော အခိုက်အတန့်များမှလွဲ၍ "ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးအကဲများနှင့် လူတို့သည် လူမျိုးခြားတို့၏ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်အမှုအရာတို့နောက်သို့ လိုက်၍ အလွန်အမင်း ပြစ်မှားခဲ့ကြပြီး၊ ယေရုရှလင်မြို့တွင် သန့်ရှင်းစေတော်မူသော ထာဝရဘုရား၏ အိမ်တော်ကိုပင် ညစ်ညူးစေခဲ့ကြသည်" (၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၃၆:၁၄)။

Nebuchadnezzar. For the final siege of Jerusalem see 2 Kings 24 and 25.

 

နေဗုခဒ်နေဇာ။ ယေရုရှလင်မြို့ကို နောက်ဆုံးဝိုင်းရံခြင်းအတွက် ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၄ နှင့် ၂၅ ကို ကြည့်ပါ။

12.                   Cyrus the king of Babylon. On the date of the decree referred to, see on ch. 1:1. To call Cyrus “king of Babylon” is as correct as to give him the title “king of Persia” (ch. 1:1), Cyrus took Babylon in October, 539 b.c. The next spring, in his absence, his son Cambyses attended the New Year festival, at which each king of Babylon received his kingship by taking the hands of Bel Marduk, the chief god. Later that year, and thereafter, we find Babylonian documents prefixing “King of Babylon” to Cyrus’ title “King of Lands.”

 

၁၃။ ဗာဗုလုန်ဘုရင် ကုရု။ ရည်ညွှန်းထားသော အမိန့်တော်၏ ရက်စွဲအတွက် အခန်း ၁:၁ ကို ကြည့်ပါ။ ကုရုကို "ဗာဗုလုန်ဘုရင်" ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းသည် သူ့ကို "ပါရှန်းဘုရင်" (အခန်း ၁:၁) ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းကဲ့သို့ပင် မှန်ကန်သည်။ ကုရုသည် ဘီစီ ၅၃၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ဗာဗုလုန်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ နောက်နှစ်နွေဦးတွင် သူမရှိသည့်အချိန်၌ သူ၏သား ကမ်ဘီဆီးစ် (Cambyses) သည် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ဗာဗုလုန်ဘုရင်တိုင်းသည် အဓိကဘုရား Bel Marduk ၏ လက်ကိုကိုင်တွယ်ခြင်းဖြင့် ဘုရင်အဖြစ် လက်ခံရရှိသည်။ ထိုနှစ်နှောင်းပိုင်းနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဗာဗုလုန်စာတမ်းများက ကုရု၏ဘွဲ့ဖြစ်သော "နိုင်ငံပေါင်းစုံ၏ ဘုရင်" ရှေ့တွင် "ဗာဗုလုန်ဘုရင်" ဟူ၍ ရှေ့ဆက်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

King Cyrus. The repetition of the name Cyrus in this verse is significant, and was apparently used to emphasize the fact that the building activities did not represent a rebellious spirit, but were in accordance with a royal decree.

 

ဘုရင်ကုရု။ ဤအခန်းငယ်တွင် ကုရုဟူသော အမည်ကို ထပ်ခါတလဲလဲ သုံးနှုန်းထားခြင်းမှာ အရေးပါပြီး၊ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများသည် သူပုန်စိတ်ဓာတ်ကြောင့် မဟုတ်ဘဲ တော်ဝင်အမိန့်တော်အတိုင်း ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြရန် အသုံးပြုထားပုံရသည်။

13.                   The vessels. See on ch. 1:7–11.

 

၁၄။ အသုံးအဆောင်များ။ အခန်း ၁:၇-၁၁ ကို ကြည့်ပါ။

Nebuchadnezzar took. See on 2 Kings 24:13.

 

နေဗုခဒ်နေဇာ သိမ်းယူခဲ့။ ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၄:၁၃ ကို ကြည့်ပါ။

Sheshbazzar. See on chs. 1:8; 5:9. From the additional information here given we learn that Sheshbazzar, or Zerubbabel, as he was more commonly called, had been made governor of Judea, a fact not mentioned in the earlier account of Cyrus’ commission.

 

ရှေရှဗဇာ။ အခန်း ၁:၈၊ ၅:၉ ကို ကြည့်ပါ။ ဤနေရာတွင် ပေးထားသော ထပ်ဆင့်အချက်အလက်များအရ ရှေရှဗဇာ သို့မဟုတ် ဇေရုဗဗေလ (ပို၍ခေါ်လေ့ရှိသည့်အတိုင်း) သည် ယုဒပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရကြောင်း သိရသည်။ ဤအချက်ကို ကုရု၏ တာဝန်ပေးအပ်မှုဆိုင်ရာ အစောပိုင်းမှတ်တမ်းတွင် မဖော်ပြထားပေ။

14.                   Let the house. The Temple place was an ancient, holy site, chosen by God Himself. It was the place to which God directed Abraham when he went forth to sacrifice his son (Gen. 22:2), where the angel stood and stayed the pestilence in David’s time (2 Sam. 24:16, 17), and where “the glory of the Lord filled the house” in Solomon’s day (2 Chron. 7:1).

 

၁၅။ အိမ်တော်ကို။ ဗိမာန်တော်နေရာသည် ဘုရားသခင်ကိုယ်တော်တိုင် ရွေးချယ်ထားသော ရှေးဟောင်းသန့်ရှင်းရာဌာန ဖြစ်သည်။ အာဗြဟံသည် သူ၏သားကို ယဇ်ပူဇော်ရန် သွားသောအခါ ဘုရားသခင် ညွှန်ပြခဲ့သောနေရာ (ကမ္ဘာဦး ၂၂:၂)၊ ဒါဝိဒ်၏အချိန်တွင် ကောင်းကင်တမန်ရပ်၍ ကပ်ရောဂါကို တားဆီးခဲ့သည့်နေရာ (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၄:၁၆၊ ၁၇) နှင့် ရှောလမုန်၏နေ့ရက်တွင် "ထာဝရဘုရား၏ ဘုန်းတော်သည် အိမ်တော်ကို ပြည့်စေခဲ့သည့်" နေရာ (၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၇:၁) ဖြစ်သည်။

15.                   Since that time. It is not clear whether the latter half of v. 16 is part of the answer given by the elders to Tatnai, which he reports to Darius (see v. 11), or Tatnai’s own opinion relative to the facts. Perhaps the latter is the more probable. Tatnai was possibly not aware that for a number of years previous to the second year of Darius the work had been suspended. It would seem that the work must have progressed rapidly, or Tatnai would not have concluded that the present state of progress might conceivably represent more than 15 years of work. It is also possible that a considerable time had elapsed since the renewal of building activity in the second year of Darius.

 

၁၆။ ထိုအချိန်မှစ၍။ အခန်းငယ် ၁၆ ၏ နောက်ဆုံးတစ်ဝက်သည် တာတနဲအား အသက်ကြီးသူတို့၏ အဖြေစကား၏ အစိတ်အပိုင်းဟုတ်မဟုတ် (သူက ဒါရိမင်းကြီးထံ အစီရင်ခံသည်)၊ သို့မဟုတ် အချက်အလက်များနှင့် ပတ်သက်၍ တာတနဲ၏ ကိုယ်ပိုင်အမြင် ဟုတ်မဟုတ် မရှင်းလင်းပေ။ နောက်ဆုံးတစ်ခုမှာ ပို၍ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။ ဒါရိမင်းကြီး၏ ဒုတိယနှစ်မတိုင်မီ နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း လုပ်ငန်းရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့သည်ကို တာတနဲ သိရှိပုံမရပေ။ အကယ်၍ လုပ်ငန်းသာ အလျှင်အမြန် တိုးတက်နေခဲ့ပါက လက်ရှိလုပ်ငန်းအခြေအနေသည် ၁၅ နှစ်ကျော် လုပ်ဆောင်ထားသည့်အရာဟု တာတနဲ ကောက်ချက်ချမည် မဟုတ်ပေ။ ဒါရိမင်းကြီး၏ ဒုတိယနှစ်တွင် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ ပြန်လည်စတင်ပြီးနောက် အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခု ကြာမြင့်ခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

16.                   The king’s treasure house. Excavations have shown that documents of religious or literary nature were preserved in temple archives or in palaces, and economic and political documents in palace libraries. Numerous large archives consisting of many thousands of cuneiform tablets have been found in the ruined sites of the ancient world. The most famous of these archives is the so-called library of Ashurbanipal, found in one of his palaces at Nineveh. Other state libraries or archives have been found in the royal palaces at Mari on the central Euphrates, in the Hittite capital city of Khattushash (Boghazköy), in the palace of Ugarit (Ras Shamrah), the palace of Ikhnaton at Amarna, and elsewhere. Whether royal treasures were kept in the same places is not yet certain, but this may easily have been the case. Hence, it was probably on the basis of good information that Tatnai proposed a search of the royal treasury for the decree of Cyrus, to determine whether the claim of the Jews was true.

 

၁၇။ ဘုရင်၏ ဘဏ္ဍာတိုက်။ တူးဖော်မှုများအရ ဘာသာရေး သို့မဟုတ် စာပေဆိုင်ရာ စာတမ်းများကို ဗိမာန်တော်မော်ကွန်းတိုက်များတွင် သို့မဟုတ် နန်းတော်များတွင် သိမ်းဆည်းထားပြီး၊ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ စာတမ်းများကို နန်းတော်စာကြည့်တိုက်များတွင် သိမ်းဆည်းထားကြောင်း ပြသနေသည်။ ရှေးဟောင်းကမ္ဘာ၏ ပျက်စီးနေသောနေရာများတွင် Cuneiform ပြားပေါင်း ထောင်ပေါင်းများစွာ ပါဝင်သော ကြီးမားသည့် မော်ကွန်းတိုက်များစွာကို တွေ့ရှိထားသည်။ ဤမော်ကွန်းတိုက်များထဲတွင် အကျော်ကြားဆုံးမှာ နီနဝေမြို့ရှိ သူ၏နန်းတော်တစ်ခုတွင် တွေ့ရှိရသော အာရှုရဗနိပလ၏ စာကြည့်တိုက်ဟု ခေါ်သော စာကြည့်တိုက်ဖြစ်သည်။ အခြားသော ပြည်နယ်စာကြည့်တိုက် သို့မဟုတ် မော်ကွန်းတိုက်များကို ဗဟိုယူဖရက်မြစ်ရှိ မာရီနန်းတော်၊ ဟစ်တိုက်မြို့တော် Khattushash (Boghazköy)၊ Ugarit (Ras Shamrah) နန်းတော်၊ အမာနာရှိ Ikhnaton နန်းတော်နှင့် အခြားနေရာများတွင် တွေ့ရှိထားသည်။ တော်ဝင်ဘဏ္ဍာများကို ထိုနေရာများတွင် သိမ်းဆည်းထားခြင်း ဟုတ်မဟုတ် မသေချာသေးသော်လည်း၊ အလွယ်တကူပင် ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် တာတနဲသည် ဂျူးလူမျိုးတို့၏ တောင်းဆိုချက် မှန်ကန်ခြင်း ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်ရန် ကုရုမင်းကြီး၏ အမိန့်တော်ကို တော်ဝင်ဘဏ္ဍာတိုက်တွင် ရှာဖွေရန် အကြံပြုခဲ့ခြင်းမှာ ခိုင်လုံသောအချက်အလက်အပေါ် အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

At Babylon. Thinking that the decree had been issued at Babylon, Tatnai suggested an investigation of the files kept there. It is probable that neither the Jews, who suggested the search, nor Tatnai himself knew that the decree actually had been made at Ecbatana, the former capital of Media. It seems strange that the Jews were not able to produce a copy of the document to establish the truth of their claims. It is possible that their enemies, in a surprise attack, had stolen and destroyed their official files. This would have left the Jews without any legal evidence by which they could prove their right to rebuild the Temple.

 

ဗာဗုလုန်၌။ အမိန့်တော်ကို ဗာဗုလုန်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်ဟု ယူဆ၍ တာတနဲသည် ထိုနေရာတွင် သိမ်းဆည်းထားသော ဖိုင်များကို စုံစမ်းရန် အကြံပြုခဲ့သည်။ ရှာဖွေရန် အကြံပြုသော ဂျူးလူမျိုးတို့ သို့မဟုတ် တာတနဲကိုယ်တိုင်ပင် အမိန့်တော်ကို မီဒီယာ၏ ရှေးဟောင်းမြို့တော်ဖြစ်သော အက်ဘာတာနာ (Ecbatana) တွင် အမှန်တကယ် ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြောင်း မသိရှိခဲ့ခြင်းမှာ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဂျူးလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏တောင်းဆိုချက် မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြရန် စာရွက်စာတမ်းမိတ္တူကို မထုတ်ပြနိုင်ခြင်းမှာ ထူးဆန်းသည်။ ၎င်းတို့၏ရန်သူများက ရုတ်တရက်တိုက်ခိုက်၍ သူတို့၏ တရားဝင်ဖိုင်များကို ခိုးယူဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဤသည်မှာ ဂျူးလူမျိုးတို့ကို ဗိမာန်တော်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် သူတို့၏အခွင့်အရေးကို သက်သေပြနိုင်မည့် တရားဝင်အထောက်အထား မရှိတော့စေရန် ဖြစ်သည်။

It should be noted in this connection that Tatnai must have gained a favorable impression of the sincerity and good faith of the Jews. He did not stop the work, but allowed them to continue to build until a thorough investigation would determine the validity of their claims and the present king had had an opportunity to render a decision.

 

ဤအချက်နှင့် ပတ်သက်၍ တာတနဲသည် ဂျူးလူမျိုးတို့၏ ရိုးသားမှုနှင့် စိတ်ရင်းမှန်အပေါ် အပြုသဘောဆောင်သော အမြင်ကို ရရှိခဲ့ရမည်ဖြစ်ကြောင်း မှတ်သားသင့်သည်။ သူသည် လုပ်ငန်းကို မရပ်တန့်ခဲ့ဘဲ၊ သူတို့၏တောင်းဆိုချက်များ၏ တရားဝင်မှုကို စေ့စေ့စပ်စပ် စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီး လက်ရှိဘုရင်မင်းကြီးက ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်သည့် အချိန်အထိ ဆက်လက်တည်ဆောက်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။