နေဟမိ 13

 

အခန်းကြီး ၁၃ 

chapter 13

 1 Upon the reading of the law separation is made from the mixed multitude. 4 Nehemiah at his return causeth the chambers to be cleansed. 10 He reformeth the offices in the house of God. 15 The violation of the sabbath, 23 and the marriages with strange wives.

၁ ပညတ္တိကျမ်းစာကို ဖတ်ရွတ်သောအခါ ရောနှောနေသော လူအပေါင်းတို့ထံမှ သီးခြားခွဲထုတ်ခြင်းကို ပြုကြ၏။ ၄ နေဟမိသည် ပြန်လာသောအခါ အခန်းများကို သန့်စင်စေ၏။ ၁၀ သူသည် ဘုရားသခင်၏ အိမ်တော်၌ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲပေး၏။ ၁၅ ဥပုသ်နေ့ကို ဖောက်ဖျက်ခြင်း၊ ၂၃ နှင့် တိုင်းတပါး အမျိုးသမီးများနှင့် ထိမ်းမြားခြင်းတို့အကြောင်း။

 

1.    On that day. This phrase is probably equivalent to “about that time.” According to v. 6, events in ch. 13 occurred during the second term of Nehemiah’s governorship after a period of absence from Judea.

 

၁။ ထိုနေ့၌။ ဤစကားစုသည် “ထိုအချိန်ဝန်းကျင်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်နှင့် တူညီနိုင်ပါသည်။ အငယ် ၆ အရ အခန်းကြီး ၁၃ ပါ အဖြစ်အပျက်များသည် နေဟမိ ယုဒပြည်မှ ခေတ္တခွာပြောင်းသွားပြီးနောက် ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ဘုရင်ခံအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ကာလအတွင်း ဖြစ်ပျက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

 

They read. It is not clear whether this reading of the law was the one prescribed by law in connection with the Feast of Tabernacles (Deut. 31:10–13; see on Neh. 8:1, 8, 18), or whether Nehemiah ordered it because of the conditions he found in Judea, conditions that urgently needed correction.

 

၎င်းတို့သည် ဖတ်ကြ၏။ ဤကဲ့သို့ ပညတ္တိကျမ်းစာကို ဖတ်ရွတ်ခြင်းသည် သက္ကုနေပွဲတော် (တဲတော်ပွဲ) နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပညတ်တရားအရ ပြဋ္ဌာန်းထားသော ဖတ်ရွတ်ခြင်း (တရားဟောရာကျမ်း ၃၁း၁၀-၁၃၊ နေဟမိ ၈း၁၊ ၈၊ ၁၈ ကိုကြည့်ပါ) ဖြစ်မဖြစ် သို့မဟုတ် နေဟမိသည် ယုဒပြည်၌ တွေ့ရှိခဲ့သော၊ အရေးတကြီး ပြုပြင်ရန် လိုအပ်နေသော အခြေအနေများကြောင့် ဖတ်ရွတ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်မဖြစ်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရပါ။

 

Therein was found written. The content of this command, found in Deut. 23:3–5, is given in full, though slightly abbreviated in form.

 

ထိုကျမ်းစာ၌ ရေးထားသည်ကို တွေ့ရ၏။ တရားဟောရာကျမ်း ၂၃း၃-၅ တွင် တွေ့ရသော ဤပညတ်ချက်၏ အကြောင်းအရာကို ပုံစံအားဖြင့် အနည်းငယ် ချုံ့ထားသော်လည်း အပြည့်အစုံ ဖော်ပြထားသည်။

 

2.    God turned the curse. On Balaam see Num. 22 to 24. That his curses were turned into blessings is recorded in Num. 24:10.

 

၂။ ဘုရားသခင်သည် ကျိန်ခြင်းကို ပြောင်းလဲစေတော်မူ၏။ ဗာလမ်အကြောင်းကို တောလည်ရာကျမ်း ၂၂ မှ ၂၄ တွင် ကြည့်ပါ။ သူ၏ ကျိန်ဆိုခြင်းများသည် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားကြောင်းကို တောလည်ရာကျမ်း ၂၄း၁၀ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

 

3.    The mixed multitude. Heb. ‘ereb. This word is used in Ex. 12:38 of the “mixed multitude” of Egyptians who joined the Israelites. Here it is applied to non-Jews of various nationalities resident among the Israelites. A procedure similar to that carried out earlier under Ezra (Ezra 10:10–19) may have taken place. Since this action is referred to again in v. 30, and a severe rebuke for heathen marriages was administered (vs. 25–27), the process may not have been easy. Dealing with affairs people regard as their private business often lounges unpleasant feelings.

 

၃။ ရောနှောနေသော လူအပေါင်းတို့။ ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် အီရက်ဘ် ( ‘ereb ) ဖြစ်သည်။ ဤစကားလုံးကို ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၂း၃၈ တွင် ဣသရေလလူတို့နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ကြသော အီဂျစ်လူ “ရောနှောနေသော လူအစုအဝေး” အတွက် အသုံးပြုထားသည်။ ဤနေရာတွင်မူ ဣသရေလလူတို့အလယ်၌ နေထိုင်ကြသော လူမျိုးစုံ သော ဂျူးမဟုတ်သူများကို ရည်ညွှန်းထားသည်။ အစောပိုင်းက ဧဇရလက်ထက် (ဧဇရ ၁၀း၁၀-၁၉) တွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နည်းလမ်းမျိုးနှင့် ဆင်တူသော လုပ်ဆောင်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်ကို အငယ် ၃၀ တွင် ထပ်မံရည်ညွှန်းထားပြီး၊ တစ်ပါးအမျိုးသားများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခြင်းအတွက် ပြင်းထန်စွာ ဆုံးမပြစ်တင်ခြင်း (အငယ် ၂၅-၂၇) ပြုလုပ်ခဲ့သောကြောင့် ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် လွယ်ကူလှမည်မဟုတ်ပါ။ လူတို့က မိမိတို့၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ကိစ္စဟု သတ်မှတ်ထားသော အရေးကိစ္စများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရခြင်းသည် မကြာခဏဆိုသလို မနှစ်မြို့ဖွယ် ခံစားချက်များကို နှိုးဆွပေးတတ်သည်။

 

4.    Was allied unto Tobiah. Eliashib was high priest (see chs. 3:1; 12:10, 22; 13:28); Tobiah was the Ammonite enemy of Nehemiah who had sought to hinder the building of the wall during Nehemiah’s first governorship (ch. 2:10, 19; etc.). The alliance has usually been interpreted as referring to relationship established by marriage.

 

၄။ တောဘိနှင့် မဟာမိတ်ပြု၏။ ဧလျာရှိပ်သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၃း၁၊ ၁၂း၁၀၊ ၂၂၊ ၁၃း၂၈ ကိုကြည့်ပါ)။ တောဘိသည် နေဟမိ ပထမအကြိမ် ဘုရင်ခံအဖြစ် အုပ်ချုပ်စဉ်ကာလအတွင်း မြို့ရိုးတည်ဆောက်ခြင်းကို နှောင့်ယှက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော အမ္မုန်အမျိုးသား နေဟမိ၏ ရန်သူဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၂း၁၀၊ ၁၉ စသည်တို့ကိုကြည့်ပါ)။ ဤမဟာမိတ်ဖွဲ့ခြင်းကို များသောအားဖြင့် အိမ်ထောင်ရေးဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော တော်စပ်မှုကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကြသည်။

 

5.    A great chamber. As high priest Eliashib was in charge of the entire Temple area, and during Nehemiah’s absence assigned one of the best rooms of the Temple to Tobiah, who evidently used it as a place of residence (v. 8). During Nehemiah’s rule Tobiah kept up a correspondence with leaders in Jerusalem, but could not get into the city. Now that the governor was away he not only succeeded in entering the city, but actually took up residence in the Temple. Such a desecration was unheard of, the more so since this particular room, or “chamber,” had been set apart for the offerings and gifts of the people.

 

၅။ ကြီးမားသော အခန်း။ ဧလျာရှိပ်သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းအနေဖြင့် ဗိမာန်တော်နယ်မြေတစ်ခုလုံးကို တာဝန်ယူထားသူဖြစ်ပြီး နေဟမိ မရှိခိုက်တွင် ဗိမာန်တော်၏ အကောင်းဆုံးအခန်းများထဲမှ တစ်ခန်းကို တောဘိအား ပေးအပ်ခဲ့ကာ တောဘိသည် ထိုအခန်းကို နေအိမ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်မှာ ထင်ရှားပါသည် (အငယ် ၈)။ နေဟမိ အုပ်ချုပ်စဉ်ကာလအတွင်း တောဘိသည် ယေရုရှလင်မြို့ရှိ ခေါင်းဆောင်များနှင့် စာပေးစာယူ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း မြို့ထဲသို့ မဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့ပါ။ ယခုအခါ ဘုရင်ခံ မရှိတော့သဖြင့် သူသည် မြို့ထဲသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရုံသာမက ဗိမာန်တော်အတွင်း၌ပင် အမှန်တကယ် လာရောက်နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့သော သန့်ရှင်းရာဌာနကို ညစ်ညူးစေခြင်းမျိုးသည် မကြားစဖူး ထူးဆန်းလှသည်၊ ထိုထက်မက ဤသတ်မှတ်ထားသော အခန်း သို့မဟုတ် “အခန်းငယ်” သည် လူတို့၏ ပူဇော်သက္ကာများနှင့် အလှူဒါနများအတွက် သီးသန့်ဖယ်ထားသော အခန်းဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

 

6.    In all this time. Literally, “And during all this,” that is, the affairs of Eliashib and Tobiah.

 

၆။ ထိုကာလပတ်လုံး။ စာသားအတိုင်းဆိုလျှင် “ဤအရာအားလုံး ဖြစ်ပျက်နေစဉ်အတွင်း” ဟု ဆိုလိုပြီး ၎င်းမှာ ဧလျာရှိပ်နှင့် တောဘိတို့၏ အရေးကိစ္စများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။

 

The two and thirtieth year. See on ch. 5:14.

 

သုံးဆယ့်နှစ်နှစ်မြောက်သောနှစ်။ အခန်းကြီး ၅း၁၄ ကို ကြည့်ပါ။

 

King of Babylon. This title had been borne by Cyrus, Cambyses, Darius I, and by Xerxes during the early years of his reign. It had been officially abolished by the latter after the two rebellions that occurred during his reign. Nehemiah probably uses the title by which he had been so long accustomed to call the king of Persia.

 

ဗာဗုလုန်ရှင်ဘုရင်။ ဤဘွဲ့အမည်ကို ကုရု၊ ကမ္ဗေဇ၊ ဒါရိမင်း ပထမ နှင့် ဇေရဇ်မင်း၏ နန်းသက် အစောပိုင်းကာလများတွင် ခံယူခဲ့ကြသည်။ ဇေရဇ်မင်း၏ နန်းသက်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပုန်ကန်မှု နှစ်ကြိမ်ပြီးနောက်တွင် ၎င်းဘွဲ့အမည်ကို တရားဝင် ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ နေဟမိသည် ပါရှန်းဘုရင်ကို ခေါ်ဝေါ်ရန် ကာလကြာရှည်စွာ ကျွမ်းဝင်ခဲ့သော ဘွဲ့အမည်ကိုပင် အသုံးပြုနေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

 

After certain days. Literally “at the end of days,” denoting a definite interval of time (see on Gen. 4:3). The view of some commentators that it means a year lacks evidence. The stay of Nehemiah at the court of Persia must have continued longer than a year, for it seems unlikely that so many illegal acts on the part of the Jewish community as Nehemiah discovered upon his return could have occurred in so short a time.

 

အချို့သောရက်များ ကုန်လွန်ပြီးနောက်။ စာသားအတိုင်းဆိုလျှင် “ရက်များ၏ အဆုံး၌” ဖြစ်ပြီး အတိအကျ သတ်မှတ်ထားသော အချိန်ကာလတစ်ခုကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၄း၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းသည် တစ်နှစ်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်ဟူသော အချို့သော ကျမ်းစာအဖွင့်အကျဉ်းဆရာများ၏ အမြင်မှာ သက်သေအထောက်အထား မရှိပါ။ နေဟမိ ပါရှန်းနန်းတော်တွင် နေထိုင်ခဲ့ခြင်းသည် တစ်နှစ်ထက် ပိုမိုကြာမြင့်ရမည်ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ သူပြန်လာချိန်တွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသော ဂျူးလူထုဘက်မှ တရားမဝင်သော လုပ်ရပ်များစွာသည် ဤမျှတိုတောင်းသော အချိန်ကာလအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့ရန် မဖြစ်နိုင်သလောက် ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

 

Leave. It is from this passage only that we know of Nehemiah’s two terms as governor. His first term was for 12 years (ch. 5:14), but no indication is given of the length of his second term. It must have ended before 407 b.c., when, we know from an Elephantine letter, the governor of Judea was Bigvai (see on ch. 12:11).

 

ခွင့်။ နေဟမိ ဘုရင်ခံအဖြစ် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြောင်းကို ဤကျမ်းပိုဒ်မှသာ ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိရခြင်းဖြစ်သည်။ သူ၏ ပထမသက်တမ်းမှာ တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ် ကြာမြင့်ခဲ့သော်လည်း (အခန်းကြီး ၅း၁၄)၊ သူ၏ ဒုတိယသက်တမ်း မည်မျှကြာမြင့်သည်ကိုမူ မဖော်ပြထားပါ။ အယ်လီဖန်တိုင် (Elephantine) ပေးစာတစ်စောင်အရ ယုဒပြည်၏ ဘုရင်ခံမှာ ဘိဂဝဲ (Bigvai) ဖြစ်နေသည့်အချိန်ဖြစ်သော ခရစ်တော်မပေါ်မီ လေးရာခုနစ်နှစ် မတိုင်မီတွင် ၎င်းသက်တမ်း ကုန်ဆုံးခဲ့ရမည်ဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၁၂း၁၁ ကိုကြည့်ပါ)။

 

7.    In the courts. The room Eliashib placed at Tobiah’s disposal was not in the main building of the Temple, but in one of the buildings adjacent to it, within the sacred precincts of the Temple area. This, no doubt, made the desecration less flagrant than it otherwise would have been, but far from justified the act.

8.     

၇။ တန်တိုင်းတော်တို့၌။ ဧလျာရှိပ်က တောဘိအား အသုံးပြုခွင့်ပေးခဲ့သော အခန်းသည် ဗိမာန်တော်၏ ပင်မအဆောက်အအုံတွင် မဟုတ်ဘဲ၊ ဗိမာန်တော်နယ်မြေ၏ သန့်ရှင်းသော ဝင်းအတွင်းရှိ ၎င်းနှင့် ကပ်လျက်ရှိသော အဆောက်အအုံတစ်ခုတွင် ဖြစ်သည်။ ဤအချက်သည် သန့်ရှင်းရာဌာနကို ညစ်ညူးစေခြင်းကို အခြားနည်းလမ်းများထက် ပိုမိုဆိုးရွားမှု နည်းပါးစေသည်မှာ သေချာသော်လည်း၊ ဤလုပ်ရပ်ကို တရားမျှတသည်ဟု ဆိုရန် လုံးဝမလုံလောက်ပါ။

 

8.    Household stuff. It appears that Tobiah used the chamber as a dwelling when he visited Jerusalem from time to time.

 

၈။ အိမ်ထောင်ပရိဘောဂ။ တောဘိသည် ယေရုရှလင်မြို့သို့ အခါအားလျော်စွာ လာရောက်လည်ပတ်သည့်အခါ ထိုအခန်းကို နေအိမ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပုံရသည်။

 

9.    Cleansed the chambers. Previously only one “chamber” has been mentioned as being used by Tobiah (vs. 5, 7, 8), but the plural here seems to indicate that others in addition to the large room, or hall, of v. 5 were also involved. These other “chambers” may have been smaller, and were perhaps used by Tobiah for the members of his household or his retinue. These rooms had been polluted by their conversion into secular use, and a ceremonial cleansing was necessary. This might be performed in various ways, though usually by the symbolic ritual of blood or water (see Lev. 12; 14:4–32; 17:15, 16; etc.).

 

၉။ အခန်းများကို သန့်စင်စေ၏။ အစောပိုင်းတွင် တောဘိအသုံးပြုသော အခန်းကို “အခန်းငယ်” တစ်ခုတည်းအဖြစ်သာ ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း (အငယ် ၅၊ ၇၊ ၈)၊ ဤနေရာတွင် အများကိန်းသုံးထားခြင်းက အငယ် ၅ ပါ အခန်းကြီး သို့မဟုတ် ခန်းမဆောင်အပြင် အခြားအခန်းများလည်း ပါဝင်ပတ်သက်နေကြောင်း ညွှန်ပြနေပုံရသည်။ ဤအခြားသော “အခန်းများ” သည် ပိုမိုသေးငယ်နိုင်ပြီး၊ တောဘိက သူ၏ အိမ်သူအိမ်သားများ သို့မဟုတ် နောက်လိုက်အခြံအရံများအတွက် အသုံးပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဤအခန်းများသည် လောကီရေးရာ အသုံးပြုမှုအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းခံရသဖြင့် ညစ်ညူးသွားခဲ့ပြီး၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ သန့်စင်ခြင်း အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်သော်လည်း များသောအားဖြင့် သွေး သို့မဟုတ် ရေဖြင့် အမှတ်လက္ခဏာပြုသော စနစ်တကျ သန့်စင်ခြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည် (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၂၊ ၁၄း၄-၃၂၊ ၁၇း၁၅၊ ၁၆ စသည်တို့ကိုကြည့်ပါ)။

 

10.                   I perceived. What Nehemiah saw was that the Levites were absent, and that the Temple service was neglected. On inquiry, he ascertained the reason for their absence—tithe had not been paid. Since the Levites lived from the tithe and the first fruits, and these were held back, they had to earn a living from the fields surrounding the towns and the villages where they lived.

 

၁၀။ ငါသိမြင်သည်ကား။ နေဟမိ မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်မှာ လေဝိလူများ မရှိကြတော့ဘဲ ဗိမာန်တော်၏ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ပစ်ပယ်ခြင်းခံထားရသည်ကို ဖြစ်သည်။ သူက စုံစမ်းမေးမြန်းသောအခါ ၎င်းတို့ မရှိရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို သိရှိခဲ့ရသည်—၎င်းမှာ ဆယ်ဖို့တစ်ဖို့ကို မပေးဆောင်ကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ လေဝိလူများသည် ဆယ်ဖို့တစ်ဖို့နှင့် အဦးသီးသော အသီးအနှံများအပေါ် မှီခိုနေထိုင်ကြရသော်လည်း ၎င်းတို့ကို ပိတ်ပင်ထားသောကြောင့် ၎င်းတို့သည် မိမိတို့နေထိုင်ရာ မြို့ရွာများဝန်းကျင်ရှိ လယ်ကွင်းများတွင် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ရှာဖွေခဲ့ကြရသည်။

 

11.                   Then contended I. While the guilt of profaning the Temple lay especially with the priestly class, that of withholding the tithes was mainly chargeable to the rulers and nobles. As the leaders they had apparently set a bad example to the people, and were especially to be blamed for the deplorable conditions Nehemiah found upon his return to Jerusalem.

 

၁၁။ ထိုအခါ ငါသည် ရန်တွေ့၏။ ဗိမာန်တော်ကို ညစ်ညူးစေသော အပြစ်သည် အထူးသဖြင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်အသိုင်းအဝိုင်းတွင် ရှိနေသော်လည်း၊ ဆယ်ဖို့တစ်ဖို့ကို ဆိုင်းငံ့ထားသော အပြစ်မှာမူ အဓိကအားဖြင့် အုပ်စိုးသူများနှင့် မှူးမတ်များတွင် တာဝန်ရှိသည်။ ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် ၎င်းတို့သည် လူထုအား ပုံစံမကောင်း ပြသခဲ့ကြပြီး နေဟမိ ယေရုရှလင်မြို့သို့ ပြန်လာချိန်တွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသော စိတ်ပျက်ဖွယ် အခြေအနေများအတွက် အထူးသဖြင့် အပြစ်တင်ခြင်း ခံရသင့်သူများ ဖြစ်သည်။

 

13.                   I made treasurers. Once more the tithes began flowing into the Temple treasury (v. 12) for the support of the ministry. The problem that confronted Nehemiah was to make sure of an equitable distribution, so that each would have his just share, and none would be neglected (see Acts 6:1–5).

 

၁၃။ ဘဏ္ဍာစိုးတို့ကို ငါခန့်ထား၏။ အမှုတော်ဆောင်လုပ်ငန်းကို ထောက်ပံ့ရန်အတွက် ဗိမာန်တော်ဘဏ္ဍာတိုက်အတွင်းသို့ ဆယ်ဖို့တစ်ဖို့များ တစ်ဖန်ပြန်လည် စီးဝင်လာခဲ့ပြန်သည် (အငယ် ၁၂)။ နေဟမိ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော ပြဿနာမှာ လူတိုင်း မိမိတို့၏ တရားမျှတသော ဝေစုကို ရရှိစေရန်နှင့် မည်သူမျှ လျစ်လျူရှုခြင်းမခံရစေရန် မျှတစွာ ခွဲဝေပေးမှုကို သေချာစေရန် ဖြစ်သည် (တမန်တော်ဝတ္ထု ၆း၁-၅ ကိုကြည့်ပါ)။

 

Shelemiah. Of the four treasurers, one was a priest, one a Levite, one a secretary, and one a layman of rank. In this way the main classes of the population were represented. The individuals mentioned cannot be identified, though several of the names occur elsewhere in Nehemiah. Shelemiahs are mentioned in Ezra 10:39, 41; Neh. 3:30, but probably none of them is the Shelemiah here mentioned. Pedaiah may have been the man mentioned in ch. 8:4, who explained the law with Ezra. Hanan was a common name (see Neh. 8:7; Neh. 10:10, 22), but the person here designated seems to be mentioned nowhere else. Three Zadoks are listed in Nehemiah (chs. 3:4, 29; 10:21), but it is uncertain that any of them can be identified with this “scribe.”

 

ရှေလေမိ။ ဘဏ္ဍာစိုး လေးယောက်အနက် တစ်ယောက်မှာ ယဇ်ပုရောဟိတ်၊ တစ်ယောက်မှာ လေဝိလူ၊ တစ်ယောက်မှာ စာရေးတော် နှင့် တစ်ယောက်မှာ အဆင့်အတန်းရှိသော လူဝတ်ကြောင် ဖြစ်သည်။ ဤနည်းအားဖြင့် လူထု၏ အဓိက အလွှာအသီးသီးကို ကိုယ်စားပြုစေခဲ့သည်။ အမည်အချို့သည် နေဟမိကျမ်း၏ အခြားနေရာများတွင် ပါရှိသော်လည်း ဖော်ပြပါ ပုဂ္ဂိုလ်များကို အတိအကျ ခွဲခြားသတ်မှတ်၍ မရနိုင်ပါ။ ရှေလေမိ အမည်ရှိသူများကို ဧဇရ ၁၀း၃၉၊ ၄၁၊ နေဟမိ ၃း၃၀ တို့တွင် ဖော်ပြထားသော်လည်း ၎င်းတို့အနက် မည်သူမျှ ယခုဖော်ပြထားသော ရှေလေမိ မဟုတ်တန်ရာပါ။ ပေဒါယသည် အခန်းကြီး ၈း၄ တွင် ဖော်ပြထားသော၊ ဧဇရနှင့်အတူ ပညတ်တရားကို ရှင်းလင်းပြသခဲ့သူ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဟာနန်သည် အသုံးများသော အမည်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း (နေဟမိ ၈း၇၊ နေဟမိ ၁၀း၁၀၊ ၂၂ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဤနေရာတွင် ရည်ညွှန်းထားသော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ အခြားမည်သည့်နေရာတွင်မျှ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပုံရသည်။ ဇာဒုတ် အမည်ရှိသူ သုံးယောက်ကို နေဟမိကျမ်း (အခန်းကြီး ၃း၄၊ ၂၉၊ ၁၀း၂၁) တွင် စာရင်းပြုစုထားသော်လည်း ၎င်းတို့အနက် မည်သူ့ကိုမဆို ဤ “စာရေးတော်” အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ရန် မသေချာပါ။

 

The scribe. Heb. sopher, a “writer” or “secretary.”

 

စာရေးတော်။ ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် ဆိုဖာ ( sopher ) ဖြစ်ပြီး “စာရေးသူ” သို့မဟုတ် “အတွင်းရေးမှူး” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

 

14.                   Remember me. Similar requests by Nehemiah are recorded in chs. 5:19; 13:31; etc.

 

၁၄။ အကျွန်ုပ်ကို အောက်မေ့တော်မူပါ။ နေဟမိ၏ ဆင်တူသော တောင်းဆိုချက်များကို အခန်းကြီး ၅း၁၉၊ ၁၃း၃၁ စသည်တို့တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

 

Offices. Rather, “observations,” as in the margin, or “service” (RSV).

တာဝန်ဝတ္တရားများ။ ဘေးနားကွက်ပါ စာသားအတိုင်း “စောင့်ထိန်းခြင်းများ” သို့မဟုတ် (RSV ကျမ်းမူအရ) “အမှုတော်ထမ်းခြင်း” ဟု ပို၍ဆိုလိုသည်။

 

15.                   In those days. An indefinite time notation, as in chs. 12:44; 13:1. It probably points to a time which lay somewhat later than the events just described. Nehemiah may have made a tour of the country to observe how the Sabbath was being kept.

 

၁၅။ ထိုနေ့ရက်ကာလတို့၌။ အခန်းကြီး ၁၂း၄၄၊ ၁၃း၁ တွင်ကဲ့သို့ပင် မရေရာသော အချိန်ကာလ ပြသမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ခုနက ဖော်ပြခဲ့သော အဖြစ်အပျက်များထက် အနည်းငယ် နောက်ကျသော အချိန်ကာလတစ်ခုကို ညွှန်ပြနေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ နေဟမိသည် ဥပုသ်နေ့ကို မည်သို့ စောင့်ထိန်းနေကြသည်ကို စောင့်ကြည့်ရန် ပြည်နယ်အနှံ့ လှည့်လည်ကြည့်ရှုခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

 

I testified against them. The treading of grapes in the wine press was the first step in the production of wine, and therefore a flagrant violation of the fourth commandment. The same was true of those who transported agricultural produce to the capital for sale. Some commentators have thought that the transport of grain was a necessity, so that it might be in the city early enough for the market on the next day. But the law made no provision for such an activity. That there was actual selling on the Sabbath is reported in v. 16. The last clause of v. 15 should therefore be understood to mean that Nehemiah warned them on the day, namely the Sabbath, on which they had transported the goods to Jerusalem and were actually selling them.

 

ငါသည် သူတို့တစ်ဖက်၌ သက်သေခံ၏။ စပျစ်သီးနယ်ရာကျင်း၌ စပျစ်သီးကို နင်းခြေခြင်းသည် စပျစ်ဝိုင်ထုတ်လုပ်ခြင်း၏ ပထမဆုံးသော အဆင့်ဖြစ်သောကြောင့် စတုတ္ထမြောက် ပညတ်တော်ကို ပြင်းထန်စွာ ဖောက်ဖျက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ လယ်ယာထွက်ကုန်များကို ရောင်းချရန်အတွက် မြို့တော်သို့ သယ်ယူပို့ဆောင်သူများနှင့် ပတ်သက်၍လည်း အလားတူပင် ဖြစ်သည်။ အချို့သော ကျမ်းစာအဖွင့်အကျဉ်းဆရာများက ကောက်ပဲသီးနှံများကို သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်းသည် နောက်တစ်နေ့ ဈေးကွက်အတွက် မြို့ထဲသို့ အချိန်မီရောက်ရှိရန် လိုအပ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ပညတ်တရားတွင် ထိုကဲ့သို့သော လုပ်ဆောင်မှုမျိုးအတွက် ပြဋ္ဌာန်းချက်မရှိပါ။ ဥပုသ်နေ့၌ အမှန်တကယ် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုများ ရှိခဲ့ကြောင်းကို အငယ် ၁၆ တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် အငယ် ၁၅ ၏ နောက်ဆုံးစာပိုဒ်ခွဲကို နေဟမိသည် ၎င်းတို့ ကုန်ပစ္စည်းများကို ယေရုရှလင်မြို့သို့ သယ်ယူလာပြီး အမှန်တကယ် ရောင်းချနေကြသော နေ့ရက်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဥပုသ်နေ့၌ ၎င်းတို့အား သတိပေးခဲ့သည်ဟု နားလည်ရမည်ဖြစ်သည်။

 

16.                   Men of Tyre. The law did not prohibit foreigners from residing in Jerusalem, and Nehemiah does not object to the Tyrians as residents of the city.

 

၁၆။ တုရုမြို့သားတို့။ ပညတ်တရားသည် တစ်ပါးအမျိုးသားများ ယေရုရှလင်မြို့၌ နေထိုင်ခြင်းကို တားမြစ်ထားခြင်းမရှိပါ၊ နေဟမိသည်လည်း တုရုမြို့သားများ မြို့တွင် နေထိုင်သူများအဖြစ် ရှိနေခြင်းကို ကန့်ကွက်ခြင်းမပြုပါ။

 

Which brought fish. Fish was always a favorite article of food with the Israelites (Lev. 11:9; Num. 11:5; Deut. 14:9; Isa. 19:10; Matt. 15:34; Luke 24:42; etc.). Fish came chiefly from the Lake of Galilee and the Mediterranean.

 

ငါးကို ယူဆောင်လာခဲ့ကြ၏။ ငါးသည် ဣသရေလလူတို့ အမြဲတစေ နှစ်သက်သော အစားအစာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည် (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၁း၉၊ တောလည်ရာကျမ်း ၁၁း၅၊ တရားဟောရာကျမ်း ၁၄း၉၊ ဟေရှာယကျမ်း ၁၉း၁၀၊ မဿဲကျမ်း ၁၅း၃၄၊ လုကာကျမ်း ၂၄း၄၂ စသည်တို့ကိုကြည့်ပါ)။ ငါးများကို အဓိကအားဖြင့် ဂါလိလဲအိုင်နှင့် မြေထဲပင်လယ်တို့မှ ရရှိကြသည်။

 

17.                   I contended. As in the matter of the tithes, so in the matter of the Sabbath, the nobility seem to have been guilty, either because they had made no attempts to stop this trade or because they were engaged in it themselves.

 

၁၁။ ငါသည် ရန်တွေ့၏။ ဆယ်ဖို့တစ်ဖို့ ကိစ္စတွင်ကဲ့သို့ပင်၊ ဥပုသ်နေ့ ကိစ္စတွင်လည်း မှူးမတ်မျိုးနွယ်များသည် ဤကုန်သွယ်မှုကို တားဆီးရန် မည်သည့်ကြိုးပမ်းမှုမျှ မလုပ်ဆောင်ခဲ့ကြခြင်းကြောင့် သို့မဟုတ် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ပတ်သက်နေကြခြင်းကြောင့် အပြစ်ရှိနေကြပုံရသည်။

 

18.                   Did not your fathers? The desecration of the Sabbath is among the sins most strongly denounced by Jeremiah (ch. 17:21–27) and Ezekiel (chs. 20:13; 22:8, 26; 23:38). According to Amos (ch. 8:5) the Sabbath had been kept more in the letter than in the spirit. Nehemiah also reminds the Jews that the great catastrophes under Nebuchadnezzar had come as a result of the violation of the fourth commandment by their ancestors, as Jeremiah had predicted (ch. 17:27)a prophecy Nehemiah may have had in mind.

 

၁၈။ သင်တို့၏ ဘိုးဘေးများသည် ပြုခဲ့ကြသည်မဟုတ်လော။ ဥပုသ်နေ့ကို ညစ်ညူးစေခြင်းသည် ယေရမိ (အခန်းကြီး ၁၇း၂၁-၂၇) နှင့် ယေဇကျေလ (အခန်းကြီး ၂၀း၁၃၊ ၂၂း၈၊ ၂၆၊ ၂၃း၃၈) တို့က အပြင်းထန်ဆုံး ရှုတ်ချခဲ့သော အပြစ်များထဲတွင် ပါဝင်သည်။ အာမုတ် (အခန်းကြီး ၈း၅) အရ ဥပုသ်နေ့ကို ဝိညာဉ်ရေးရာထက် စာသားအရသာ ပိုမိုစောင့်ထိန်းခဲ့ကြသည်။ နေဟမိသည် ယေရမိ ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ်ခဲ့သည့်အတိုင်း (အခန်းကြီး ၁၇း၂၇) ဘုရင်နေဗုခဒ်နေဇာ လက်ထက်၌ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော ကြီးစွာသော ဘေးအန္တရာယ်များသည် ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘေးများက စတုတ္ထမြောက် ပညတ်တော်ကို ဖောက်ဖျက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဂျူးလူမျိုးများအား သတိပေးခဲ့သည်၊ ၎င်းသည် နေဟမိ စိတ်ထဲတွင် ရှိနေနိုင်သော ပရောဖက်ပြုချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

 

19.                   Began to be dark. Heb. salal, “grow shadowy.” Since creation the Bible day has begun at sunset (see on Gen. 1:5). The special feasts were kept “from even to even” (Lev. 23:32), and the weekly Sabbath likewise (see on Mark 1:32). Hence Nehemiah ruled that the gates of the city were to be shut some time before the actual beginning of the Sabbath. In so doing he purposed to protect the “fringes” of the sacred hours of God’s holy Sabbath. It is a desecration of the spirit of the Sabbath to carry on secular pursuits to the last permissible moment.

 

၁၉။ မှောင်စပြုသောအခါ။ ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် ဆာလာ ( salal ) ဖြစ်ပြီး “ရိပ်မှောင်လာသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဖန်ဆင်းခြင်း ကာလကတည်းက သမ္မာကျမ်းစာလာ နေ့ရက်သည် နေဝင်ချိန်မှ စတင်ခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁း၅ ကိုကြည့်ပါ)။ အထူးပွဲတော်များကို “ညဦးအချိန်မှသည် ညဦးအချိန်တိုင်အောင်” (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၂၃း၃၂) စောင့်ထိန်းကြပြီး၊ အပတ်စဉ် ဥပုသ်နေ့ကိုလည်း ထို့အတူပင် စောင့်ထိန်းကြသည် (မာကုကျမ်း ၁း၃၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ထို့ကြောင့် နေဟမိသည် ဥပုသ်နေ့ အမှန်တကယ် မစတင်မီ အချိန်အတန်ကြာကတည်းက မြို့တံခါးများကို ပိတ်ထားရမည်ဟု အမိန့်ထုတ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် သူသည် ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသော ဥပုသ်နေ့၏ သန့်ရှင်းသော အချိန်နာရီများ၏ “အစွန်းအဖျားအပိုင်း” ကို ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ခွင့်ပြုနိုင်သော နောက်ဆုံးအချိန်အထိ လောကီရေးရာ လုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေခြင်းသည် ဥပုသ်နေ့၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ သဘောသဘာဝကို ညစ်ညူးစေခြင်း ဖြစ်သည်။

 

Some of my servants. See chs. 4:16; 5:16.

 

ငါ့ကျွန်အချို့ကို။ အခန်းကြီး ၄း၁၆၊ ၅း၁၆ ကို ကြည့်ပါ။

 

No burden. It was probably permissible for people to come and go on legitimate Sabbath errands, but guards were set to prevent the transport of merchandise on the Sabbath.

 

ဝန်ကို မဆောင်သွင်းရ။ လူများအနေဖြင့် တရားဝင်သော ဥပုသ်နေ့ ကိစ္စရပ်များအတွက် သွားလာခွင့် ရှိနိုင်သော်လည်း၊ ဥပုသ်နေ့တွင် ကုန်ပစ္စည်းများ သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်းကို တားဆီးရန် အစောင့်များကို ချထားခဲ့သည်။

 

20.                   Lodged without Jerusalem. Arriving on the Sabbath and finding the gates shut, the merchants waited outside and there probably carried on the trade they would otherwise have carried on within the city. The shutting of the gates therefore resulted simply in the transfer of trading from the market place inside the city to the outside of the gate. For two Sabbaths this practice was carried on. Then Nehemiah took notice of it, and halted it by threatening to arrest merchants again found near the city with their wares on the Sabbath (v. 21).

 

၂၀။ ယေရုရှလင်မြို့ပြင်၌ အိပ်ကြ၏။ ဥပုသ်နေ့တွင် ရောက်ရှိလာပြီး တံခါးများ ပိတ်ထားသည်ကို တွေ့သောအခါ ကုန်သည်များသည် မြို့ပြင်၌ စောင့်ဆိုင်းခဲ့ကြပြီး မြို့ထဲတွင် လုပ်ဆောင်မည့် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုများကို ထိုနေရာ၌ပင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပုံရသည်။ ထို့ကြောင့် တံခါးများကို ပိတ်လိုက်ခြင်းသည် မြို့တွင်းရှိ ဈေးကွက်မှ ရောင်းဝယ်မှုကို တံခါးပြင်ပသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားစေရုံသာ သက်ရောက်မှုရှိခဲ့သည်။ ဥပုသ်နေ့ နှစ်ရက်တိုင်တိုင် ဤသို့ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် နေဟမိသည် ယင်းကို သတိပြုမိပြီး ဥပုသ်နေ့၌ မြို့အနီးတွင် ၎င်းတို့၏ ကုန်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ ထပ်မံတွေ့ရှိပါက ကုန်သည်များကို ဖမ်းဆီးမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ကာ ယင်းလုပ်ရပ်ကို ရပ်တန့်စေခဲ့သည် (အငယ် ၂၁)။

 

22.                   Keep the gates. The assignment of his own servants to watch the gates (v. 19) on the Sabbath was probably temporary, while the more permanent charge was committed to those Levites whom Nehemiah had recently brought back to the city (v. 11). This duty had been entrusted to them when the gates were first set up (ch. 7:1), but had been neglected when the Levites, deprived of financial support, had left their duties in Jerusalem to make a living from the soil. After having engaged for some time in secular work, the Levites had to cleanse themselves before again attending to sacred duties.

 

၂၂။ တံခါးများကို စောင့်ကြလော့။ ဥပုသ်နေ့တွင် တံခါးများကို စောင့်ကြည့်ရန် သူ၏ ကိုယ်ပိုင်ကျွန်များကို တာဝန်ပေးခြင်း (အငယ် ၁၉) သည် ယာယီသာ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ပိုမိုအမြဲတမ်းဖြစ်သော တာဝန်ကိုမူ နေဟမိ မြို့ထဲသို့ မကြာသေးမီက ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သော လေဝိလူများထံ အပ်နှံခဲ့သည် (အငယ် ၁၁)။ တံခါးများကို ပထမဆုံး စတင်တည်ဆောက်စဉ်ကတည်းက ဤတာဝန်ကို ၎င်းတို့ထံ အပ်နှံခဲ့သော်လည်း (အခန်းကြီး ၇း၁)၊ လေဝိလူများသည် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု ဆုံးရှုံးခဲ့ရသဖြင့် လယ်ယာလုပ်ကိုင်ကာ အသက်မွေးရန် ယေရုရှလင်မြို့ရှိ မိမိတို့၏ တာဝန်များကို စွန့်ခွာသွားကြသောအခါ လျစ်လျူရှုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ကာလအတန်ကြာ လောကီအလုပ်များကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးနောက်၊ လေဝိလူများသည် သန့်ရှင်းသော တာဝန်များကို ထပ်မံမထမ်းဆောင်မီ မိမိတို့ကိုယ်ကို သန့်စင်စေခဲ့ရသည်။

 

Remember me. See on vs. 14, 31.

 

အကျွန်ုပ်ကို အောက်မေ့တော်မူပါ။ အငယ် ၁၄၊ ၃၁ ကို ကြည့်ပါ။

 

23.                   In those days. Compare on v. 15. Nehemiah here records in detail what he had done in the matter of mixed marriages, as recorded in vs. 1–3. Upon his return to Jerusalem his watchful eye observed that many Jews had again fallen into the same sin with which Ezra had had to deal on his arrival at Jerusalem in 457 b.c. (Ezra 9 and 10), and which was especially mentioned in the covenant entered into soon after the beginning of his first term as governor (Neh. 9:38; 10:1, 30). As long as Nehemiah had remained in Judea there was probably no serious violation of the covenant, but as soon as he left Judea foreign wives were apparently once more taken into the families of the Jews.

 

၂၃။ ထိုနေ့ရက်ကာလတို့၌။ အငယ် ၁၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။ အငယ် ၁-၃ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့်အတိုင်း ရောနှောကာ အိမ်ထောင်ပြုခြင်း ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ သူလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်များကို နေဟမိသည် ဤနေရာ၌ အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ သူ ယေရုရှလင်မြို့သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ၊ စောင့်ကြည့်တတ်သော သူ၏ မျက်လုံးသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ လေးရာငါးဆယ့်ခုနစ်နှစ် တွင် ဧဇရ ယေရုရှလင်သို့ ရောက်ရှိလာစဉ်က ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခဲ့ရသော အပြစ်မျိုး (ဧဇရ ၉ နှင့် ၁၀) သို့လည်းကောင်း၊ သူ၏ ပထမဆုံး ဘုရင်ခံ သက်တမ်းစတင်ပြီး မကြာမီ ပြုလုပ်ခဲ့သော ပဋိညာဉ်တွင် အထူးတလည် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသော အပြစ်မျိုး (နေဟမိ ၉း၃၈၊ ၁၀း၁၊ ၃၀) သို့လည်းကောင်း ဂျူးလူမျိုးများစွာတို့သည် တစ်ဖန် ပြန်လည်ကျဆင်းသွားကြသည်ကို တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။ နေဟမိ ယုဒပြည်၌ ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ပဋိညာဉ်ကို ပြင်းထန်စွာ ဖောက်ဖျက်ခြင်းမျိုး မရှိခဲ့သော်လည်း၊ သူ ယုဒပြည်မှ ထွက်ခွာသွားသည်နှင့် တပြိုင်နက် တစ်ပါးအမျိုးသမီးများကို ဂျူးမိသားစုများအတွင်းသို့ ထပ်မံ၍ သိမ်းပိုက်ခေါ်ဆောင်ခဲ့ကြပုံရသည်။

 

Wives of Ashdod. Philistine wives, of a race always hostile to Israel, and natives of a city that had recently been allied with Nehemiah’s bitter enemies (ch. 4:7).

 

အာရှဒုတ်အမျိုးသမီးများ။ ဣသရေလလူတို့အပေါ် အမြဲတစေ ရန်လိုသော လူမျိုးဖြစ်သည့် ဖိလိတ္တိအမျိုးသမီးများ ဖြစ်ကြပြီး၊ မကြာသေးမီက နေဟမိ၏ ခါးသီးသော ရန်သူများနှင့် မဟာမိတ်ပြုခဲ့သော မြို့မှ မြို့သူများ ဖြစ်ကြသည် (အခန်းကြီး ၄း၇)။

 

Ammon, and of Moab. Compare Ezra 9:1 and Neh. 13:1.

 

အမ္မုန်နှင့် မောဘအမျိုးသမီးများ။ ဧဇရ ၉း၁ နှင့် နေဟမိ ၁၃း၁ ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။

 

24.                   Their children. If the marriages were contracted after Nehemiah’s departure, and he found born from those unions children who were able to talk, he must have been absent from Jerusalem for several years.

 

၂၄။ သူတို့၏ သားသမီးများ။ အကယ်၍ ဤအိမ်ထောင်ရေးများသည် နေဟမိ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက်မှ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ သူပြန်လာချိန်တွင် ထိုအိမ်ထောင်များမှ စကားပြောတတ်သော ကလေးများကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါက၊ သူသည် ယေရုရှလင်မြို့မှ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကွာဝေးနေခဲ့ရမည်ဖြစ်သည်။

 

Half in the speech of Ashdod. Some expositors have thought that the children spoke a jargon half Hebrew and half foreign. It is more likely that the word “half” refers to the children born of these foreign women, who may in many instances have been second wives. Thus in some families half the children would not speak Hebrew correctly. “The speech of Ashdod” may have been, not the original Philistine language, but Aramaic, now widely spoken throughout the Persian Empire. Nehemiah, who, as a Persian official certainly knew Aramaic, was probably not opposed to a knowledge of that language, but was indignant at finding that some of the youth were not able to speak Hebrew properly. The Moabite and Ammonite languages were dialects closely related to Hebrew, but the difference was nevertheless noticeable, and Nehemiah was distressed to find these foreign dialects gaining a foothold in Judea.

 

တစ်ဝက်သည် အာရှဒုတ်စကားကို ပြောကြ၏။ အချို့သော ကျမ်းစာဖွင့်ဆိုသူများက ထိုကလေးများသည် ဟေဗြဲစကားတစ်ဝက် တစ်ပါးအမျိုးသားစကားတစ်ဝက် ရောနှောနေသော ကပြားစကားကို ပြောဆိုကြသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ “တစ်ဝက်” ဟူသော စကားလုံးသည် ဤတစ်ပါးအမျိုးသမီးများမှ မွေးဖွားလာသော ကလေးများကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပြီး၊ ထိုအမျိုးသမီးများသည် ကိစ္စရပ်များစွာတွင် ဒုတိယမြောက် ဇနီးများ ဖြစ်နိုင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အချို့သော မိသားစုများတွင် ကလေးများ၏ တစ်ဝက်သည် ဟေဗြဲစကားကို မှန်ကန်စွာ ပြောဆိုနိုင်ကြမည်မဟုတ်ပါ။ “အာရှဒုတ်စကား” သည် မူရင်း ဖိလိတ္တိဘာသာစကား မဟုတ်ဘဲ၊ ထိုခေတ်က ပါရှန်းအင်ပါယာတစ်ခုလုံးတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပြောဆိုနေကြသော အာရမိတ် (Aramaic) ဘာသာစကား ဖြစ်နိုင်သည်။ ပါရှန်းအရာရှိတစ်ဦးအနေဖြင့် အာရမိတ်ဘာသာစကားကို သေချာပေါက် တတ်ကျွမ်းသော နေဟမိသည် ထိုဘာသာစကားကို သိရှိနားလည်ခြင်းအပေါ် ကန့်ကွက်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ လူငယ်အချို့ ဟေဗြဲစကားကို စနစ်တကျ မပြောဆိုနိုင်ကြသည်ကို တွေ့ရသဖြင့် စိတ်ဆိုးဒေါသထွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ မောဘနှင့် အမ္မုန်ဘာသာစကားများသည် ဟေဗြဲဘာသာစကားနှင့် နီးကပ်စွာ တော်စပ်သော ဒေသန္တရစကားများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ကွဲပြားမှုကို သိသာထင်ရှားစွာ တွေ့မြင်နိုင်ဆဲဖြစ်ပြီး နေဟမိသည် ဤတစ်ပါးအမျိုးသား ဒေသန္တရစကားများ ယုဒပြည်၌ အခြေစိုက်လာသည်ကို တွေ့ရသဖြင့် စိတ်မကောင်းဖြစ်ခဲ့ရသည်။

 

25.                   Cursed them. The seriousness of the cases, and the dangerous trend which they represented, weighed heavily upon Nehemiah, and led him to take the actions here described.

 

၂၅။ ငါသည် ကျိန်ဆဲ၏။ အမှုကိစ္စများ၏ ပြင်းထန်မှုနှင့် ၎င်းတို့ ကိုယ်စားပြုသော အန္တရာယ်ရှိသော လမ်းကြောင်းသည် နေဟမိအပေါ် များစွာ ဖိစီးစေခဲ့ပြီး၊ ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသော လုပ်ဆောင်ချက်များကို လုပ်ဆောင်ရန် သူ့အား လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။

 

Plucked off their hair. Ezra had plucked off his own hair and beard as a sign of utter distress (Ezra 9:3). Plucking the hair of someone else seems to have been a recognized form of punishment (Isa. 50:6). The loss of the beard was in itself considered a great disgrace (2 Sam. 10:4).

 

သူတို့ဆံပင်ကို နှုတ်၏။ ဧဇရသည် လွန်စွာ စိတ်သောကရောက်ရခြင်း၏ အမှတ်လက္ခဏာအဖြစ် မိမိ၏ ဆံပင်နှင့် မုတ်ဆိတ်မွေးကို မိမိဘာသာ နှုတ်ပစ်ခဲ့သည် (ဧဇရ ၉း၃)။ သူတစ်ပါး၏ ဆံပင်ကို နှုတ်ပစ်ခြင်းမှာမူ အသိအမှတ်ပြုထားသော အပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်း ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်ပုံရသည် (ဟေရှာယကျမ်း ၅၀း၆)။ မုတ်ဆိတ်မွေး ဆုံးရှုံးရခြင်းသည် ၎င်းကိုယ်တိုင်ပင်လျှင် ကြီးစွာသော အရှက်သိက္ခာကျခြင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည် (ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၀း၄)။

 

26.                   Did not Solomon? The example was more likely than any other to move the Jews. What the author of 1 Kings 11:3 had euphemistically referred to as turning aside of the heart, Nehemiah bluntly and openly call “sins.”

 

၂၆။ ရှောလမုန်သည် ပြုခဲ့သည်မဟုတ်လော။ ဤဥပမာသည် ဂျူးလူမျိုးများကို လှုပ်နှိုးရန် အခြားမည်သည့်ဥပမာထက်မဆို ပို၍ ထိရောက်မှုရှိနိုင်သည်။ ဓမ္မရာဇဝင်ပထမစောင် ၁၁း၃ ၏ စာရေးသူက စိတ်နှလုံး လွှဲပြောင်းသွားခြင်းဟု သွယ်ဝိုက်၍ သိမ်မွေ့စွာ ရည်ညွှန်းခဲ့သောအရာကို နေဟမိက “အပြစ်များ” ဟု ပြတ်ပြတ်သားသားနှင့် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

 

No king like him. Compare 1 Kings 3:12, 13; 2 Chron. 1:12.

 

သူနှင့်တူသော ရှင်ဘုရင်တစ်ပါးမျှမရှိ။ ဓမ္မရာဇဝင်ပထမစောင် ၃း၁၂၊ ၁၃၊ ရာဇဝင်ချုပ်ဒုတိယစောင် ၁း၁၂ တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။

 

Beloved of his God. An allusion to 2 Sam. 12:24.

 

မိမိ၏ ဘုရားသခင် ချစ်တော်မူသောသူ။ ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၂း၂၄ ကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။

 

God made him king. See 1 Kings 4:1.

 

ဘုရားသခင်သည် သူ့ကို ရှင်ဘုရင်အဖြစ် ခန့်အပ်တော်မူ၏။ ဓမ္မရာဇဝင်ပထမစောင် ၄း၁ ကို ကြည့်ပါ။

 

27.                   Shall we then hearken? With this question Nehemiah tells the transgressors that he and those of like sentiments would neither adopt the practice these men recommend nor permit them to do so. The example of Solomon was a sufficient warning of the results of such a course.

 

၂၇။ သို့ဖြစ်လျှင် ငါတို့သည် နားထောင်ရမည်လော။ ဤမေးခွန်းဖြင့် နေဟမိသည် ပြစ်မှားသောသူတို့အား သူနှင့် သူ၏ သဘောထားချင်း တူညီသောသူများသည် ထိုလူများ အကြံပြုသော အလေ့အထကို လက်ခံမည်မဟုတ်သလို၊ ၎င်းတို့ကိုလည်း ထိုသို့ပြုလုပ်ခွင့် ပေးမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခြင်းဖြစ်သည်။ ရှောလမုန်၏ ဥပမာသည် ထိုကဲ့သို့သော လမ်းစဉ်၏ ရလဒ်များအတွက် လုံလောက်သော သတိပေးချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။

 

28.                   The sons of Joiada. The offender could hardly be Johanan, or Jonathan (ch. 12:10, 11), the successor of Joiada, but must have been another son whose name is not given. Eliashib, the high priest, must have been an old man by this time to have a grandson old enough to marry. That a member of the high priestly family had made such an alliance with the archenemy of Nehemiah was most annoying and humiliating to Nehemiah.

 

၂၈။ ယောယဒ၏ သားများ။ ပြစ်မှားသူသည် ယောယဒ၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသူ ယောဟနန် သို့မဟုတ် ယောနသန် (အခန်းကြီး ၁၂း၁၀၊ ၁၁) ဖြစ်ရန် ခဲယဉ်းပြီး၊ အမည်မဖော်ပြထားသော အခြားသားတစ်ဦး ဖြစ်ရပါမည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း ဧလျာရှိပ်သည် အိမ်ထောင်ပြုနိုင်လောက်အောင် အသက်ကြီးရင့်နေသော မြေးတစ်ဦး ရှိနေပြီဖြစ်သဖြင့် ယခုအချိန်တွင် အသက်ကြီးရင့်သော အဘိုးအိုတစ်ဦး ဖြစ်နေရမည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း မိသားစုဝင်တစ်ဦးက နေဟမိ၏ အဓိကရန်သူနှင့် ဤကဲ့သို့ မဟာမိတ်ပြုခဲ့ခြင်းသည် နေဟမိအတွက် အလွန်ပင် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ရပြီး အရှက်ရစေသောအရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။

 

Sanballat. See on ch. 2:10. On Eliashib’s contemptible connections with the other enemy of Nehemiah, Tobiah, see ch. 13:4–9.

 

သံဘာလတ်။ အခန်းကြီး ၂း၁၀ ကို ကြည့်ပါ။ နေဟမိ၏ အခြားရန်သူဖြစ်သော တောဘိနှင့် ဧလျာရှိပ်၏ စက်ဆုပ်ဖွယ် ပတ်သက်မှုများအကြောင်းကို အခန်းကြီး ၁၃း၄-၉ တွင် ကြည့်ပါ။

 

Chased him from me. This probably means that Nehemiah forced the offender to leave the country and become an exile. We may suppose that he refused to repudiate his foreign wife, and preferred to take refuge with Sanballat in Samaria.

 

ငါ့ထံမှ မောင်းထုတ်၏။ ဤအချက်သည် နေဟမိသည် ပြစ်မှားသူအား ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးကာ တိုင်းပြည်မှ ထွက်ခွာသွားစေရန် ဖိအားပေးခဲ့ခြင်းကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သူသည် မိမိ၏ တစ်ပါးအမျိုးသမီး ဇနီးကို စွန့်ပယ်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး၊ ရှမာရိမြို့ရှိ သံဘာလတ်ထံတွင် ခိုလှုံရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ယူဆနိုင်ပါသည်။

 

29.                   Defiled the priesthood. Nehemiah considered such a marriage of a member of the high priest’s family a pollution of the priesthood, being opposed in principle, as it was, to the sacredness of the priestly office (see Lev. 21:7, 14).

 

၂၉။ ယဇ်ပုရောဟိတ်အရာကို ညစ်ညူးစေကြ၏။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း မိသားစုဝင်တစ်ဦး၏ ဤကဲ့သို့သော အိမ်ထောင်ရေးသည် ယဇ်ပုရောဟိတ် ရာထူး၏ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်မှုဆိုင်ရာ မူဝါဒကို ဆန့်ကျင်နေသောကြောင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်အရာကို ညစ်ညူးစေခြင်းဖြစ်သည်ဟု နေဟမိက သတ်မှတ်ခဲ့သည် (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၂၁း၇၊ ၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။

 

The covenant of the priesthood. Not the covenant of the everlasting priesthood which God had granted to Phinehas (Num. 25:13), but the covenant God had concluded with the tribe of Levi and with Aaron and his descendants (Ex. 28:1). This covenant required the priests to be “holy unto their God” (Lev. 21:6, 8), who had chosen them to be ministers of His sanctuary and stewards of His grace.

 

ယဇ်ပုရောဟိတ်အရာ၏ ပဋိညာဉ်။ ဘုရားသခင်က ဖိနဟတ်အား ပေးသနားတော်မူခဲ့သော ထာဝရယဇ်ပုရောဟိတ်အရာ၏ ပဋိညာဉ် (တောလည်ရာကျမ်း ၂၅း၁၃) ကို ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရားသခင်က လေဝိအနွယ်၊ အာရုန်နှင့် သူ၏ သားမြေးမြန်မာတို့နှင့် ဖွဲ့ဆိုခဲ့သော ပဋိညာဉ်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၂၈း၁)။ ဤပဋိညာဉ်သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်များအား မိမိတို့အား သန့်ရှင်းရာဌာနတော်၏ အမှုတော်ဆောင်များနှင့် ကျေးဇူးတော်၏ ဘဏ္ဍာစိုးများအဖြစ် ရွေးကောက်တော်မူသော “မိမိတို့၏ ဘုရားသခင်ရှေ့၌ သန့်ရှင်းသောသူ” ဖြစ်ရန် တောင်းဆိုထားသည် (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၂၁း၆၊ ၈)။

 

With the expulsion of Sanballat’s son-in-law from Jerusalem may be connected the building of the schismatic temple of the Samaritans on Mt. Gerizim. Josephus relates (Antiquities xi. 7. 2) that Manasseh, a brother of the high priest Jaddua, married Nikaso, a daughter of the satrap Sanballat, a Cuthite. When on that account the Jewish authorities excluded him from the priesthood, he established the temple and worship on Mt. Gerizim with the assistance of his father-in-law. Many other priests, presumably, made common cause with him. Josephus, however, places the story in the time of Alexander, about a century after Nehemiah. It is entirely possible that the story itself is true and that Josephus simply made a mistake in the time. We know that he places Sanballat 100 years too late (see p. 373). That Josephus calls the schismatic leader a brother of Jaddua, hence a grandson of Joiada, while the Bible calls him a son of Joiada, can easily be explained by assuming either that Josephus made a mistake, or that, as so often in the Bible, “one of the sons of Joiada” (v. 28) stands for “one of the grandsons of Joiada.”

 

သံဘာလတ်၏ သမက်ကို ယေရုရှလင်မြို့မှ နှင်ထုတ်ခြင်းနှင့်အတူ ဂေရဇိမ်တောင်ပေါ်တွင် ဂိုဏ်းခွဲရှမာရိလူတို့၏ ဗိမာန်တော် တည်ဆောက်ခြင်းသည် ဆက်စပ်မှု ရှိနိုင်ပါသည်။ ဂျိုဆက်ဖတ်စ် (Josephus) ၏ မှတ်တမ်း (Antiquities xi. 7. 2) အရ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း ယာဒွါ၏ ညီဖြစ်သူ မနာရှေသည် ကူသအမျိုးသား ဘုရင်ခံ သံဘာလတ်၏ သမီး နိကသောနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ဂျူးအာဏာပိုင်များက သူ့ကို ယဇ်ပုရောဟိတ်အရာမှ ထုတ်ပယ်လိုက်သောအခါ၊ သူသည် သူ၏ ယောက္ခမ၏ အကူအညီဖြင့် ဂေရဇိမ်တောင်ပေါ်တွင် ဗိမာန်တော်နှင့် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အခြားသော ယဇ်ပုရောဟိတ်အများအပြားသည်လည်း သူနှင့်အတူ ပူးပေါင်းခဲ့ကြပုံရသည်။ သို့သော်လည်း ဂျိုဆက်ဖတ်စ်သည် ဤဇာတ်လမ်းကို နေဟမိခေတ်နောက်ပိုင်း ရာစုနှစ်တစ်ခုခန့်အကြာ အလက်ဇန္ဒားခေတ်တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ ဇာတ်လမ်းကိုယ်တိုင်မှာ မှန်ကန်နိုင်ပြီး ဂျိုဆက်ဖတ်စ်က အချိန်ကာလကို လွဲမှားစွာ ဖော်ပြခဲ့ခြင်းလည်း လုံးဝ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သူသည် သံဘာလတ်ကို အနှစ် တစ်ရာ ခန့် နောက်ကျ၍ ဖော်ပြခဲ့ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိရသည် (စာမျက်နှာ ၃၇၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ဂျိုဆက်ဖတ်စ်က ဂိုဏ်းခွဲခေါင်းဆောင်ကို ယာဒွါ၏ ညီ၊ ထို့ကြောင့် ယောယဒ၏ မြေးဟု ခေါ်ဆိုသော်လည်း၊ သမ္မာကျမ်းစာက သူ့ကို ယောယဒ၏ သားဟု ခေါ်ဆိုခြင်းကိုမူ ဂျိုဆက်ဖတ်စ် မှားယွင်းသွားခြင်း ဖြစ်သည် သို့မဟုတ် သမ္မာကျမ်းစာတွင် မကြာခဏ တွေ့ရလေ့ရှိသည့်အတိုင်း “ယောယဒ၏ သားတို့တွင် တစ်ယောက်” (အငယ် ၂၈) ဟူသည်မှာ “ယောယဒ၏ မြေးတို့တွင် တစ်ယောက်” ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆခြင်းဖြင့် လွယ်ကူစွာ ရှင်းလင်းနိုင်သည်။

 

30.                   Thus cleansed I them. This refers to the measures described in vs. 1–3 and 23–29.

 

၃၀။ ဤသို့လျှင် ငါသည် သူတို့ကို သန့်စင်စေ၏။ ဤအချက်သည် အငယ် ၁-၃ နှင့် ၂၃-၂၉ တို့တွင် ဖော်ပြထားသော အစီအမံများကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။

 

Appointed the wards. That is, assigned duties to the various priests and Levites (see chs. 10:38, 39; 12:44–46; 13:13).

 

တာဝန်များကို ခန့်ထား၏။ ဆိုလိုသည်မှာ အမျိုးမျိုးသော ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် လေဝိလူများထံ တာဝန်များကို အသီးသီး ခွဲဝေပေးခြင်း ဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၁၀း၃၈၊ ၃၉၊ ၁၂း၄၄-၄၆၊ ၁၃း၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။

 

31.                   The wood offering. Persons were appointed to oversee the collection of the wood offering (ch. 10:34), and of the first fruits (ch. 10:35–37).

 

၃၁။ ထင်းပူဇော်သက္ကာ။ ထင်းပူဇော်သက္ကာ သိမ်းဆည်းခြင်း (အခန်းကြီး ၁၀း၃၄) နှင့် အဦးသီးသော အသီးအနှံများ သိမ်းဆည်းခြင်း (အခန်းကြီး ၁၀း၃ canvas-၃၇) တို့ကို ကြီးကြပ်ရန် လူများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

 

Remember me. Nehemiah closes his book with an expression characteristic of his personality (see chs. 5:19; 13:14, 22, 29). One of the main features of Nehemiah’s life and work is his constant and intimate fellowship with the Source of all strength and wisdom. His prayers were the secret of his success (see chs. 1:4–11; 2:4; 4:4, 5, 9; 5:19; 6:9, 14; 13:14, 22, 29).

 

အကျွန်ုပ်ကို အောက်မေ့တော်မူပါ။ နေဟမိသည် သူ၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးကို ထင်ဟပ်စေသော စကားစုဖြင့် သူ၏ ကျမ်းစာစောင်ကို နိဂုံးချုပ်ထားသည် (အခန်းကြီး ၅း၁၉၊ ၁၃း၁၄၊ ၂၂၊ ၂၉ ကိုကြည့်ပါ)။ နေဟမိ၏ အသက်တာနှင့် အမှုတော်လုပ်ငန်း၏ အဓိက ထူးခြားချက်တစ်ခုမှာ ခွန်အားနှင့် ဉာဏ်ပညာအပေါင်းတို့၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်တော်မူသော အရှင်မြတ်နှင့် အစဉ်မပြတ် ရင်းနှီးစွာ မိထ္တဟာယဖွဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဆုတောင်းချက်များသည် သူ၏ အောင်မြင်မှု၏ လျှို့ဝှက်ချက် ဖြစ်ခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၁း၄-၁၁၊ ၂း၄၊ ၄း၄၊ ၅၊ ၉၊ ၅း၁၉၊ ၆း၉၊ ၁၄၊ ၁၃း၁၄၊ ၂၂၊ ၂၉ တို့ကိုကြည့်ပါ)။

 

ellen g. white comments 1–31 PK 669-678 4–7 PK 669 8–13 PK 670 14 GC 481 15–19 PK 671 18 PK 182 19 PK 667 20, 21 PK 672 22–25, 27 PK 673 28, 29 PK 674

 

အယ်လင် ဂျီ ဝှိုက် ၏ မှတ်ချက်များ ၁–၃၁ ပရောဖက်များနှင့် ရှင်ဘုရင်များ ၆၆၉-၆၇၈ ၄–၇ ပရောဖက်များနှင့် ရှင်ဘုရင်များ ၆၆၉ ၈–၁၃ ပရောဖက်များနှင့် ရှင်ဘုရင်များ ၆၇၀ ၁၄ မဟာအငြင်းပွားမှု ၄၈၁ ၁၅–၁၉ ပရောဖက်များနှင့် ရှင်ဘုရင်များ ၆၇၁ ၁၈ ပရောဖက်များနှင့် ရှင်ဘုရင်များ ၁၈၂ ၁၉ ပရောဖက်များနှင့် ရှင်ဘုရင်များ ၆၆၇ ၂၀၊ ၂၁ ပရောဖက်များနှင့် ရှင်ဘုရင်များ ၆၇၂ ၂၂–၂၅၊ ၂၇ ပရောဖက်များနှင့် ရှင်ဘုရင်များ ၆၇၃ ၂၈၊ ၂၉ ပရောဖက်များနှင့် ရှင်ဘုရင်များ ၆၇၄