ဗျာဒိတ်ကျမ်း- သတို့သမီး၊ သားရဲနှင့် ဗာဗုလုန်။

 

(လေတိုက်သံ) (လှိုင်းပုတ်သံ) (တေးဂီတ) (ဂါထာရွတ်ဆိုသံ)

"ထိုအခါ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ကြီးစွာသော နိမိတ်လက္ခဏာတစ်ခု ပေါ်လာ၏။ မိန်းမတစ်ဦးသည် နေကို ဝတ်ဆင်လျက်၊ ခြေဖဝါးအောက်၌ လကို နင်းလျက်၊ ဦးခေါင်းပေါ်၌ ကြယ် ၁၂ လုံးဖြင့် ဆင်ယင်ထားသော ပန်းဦးရစ်ကို ဆောင်းလျက်ရှိ၏။ ထိုမိန်းမသည် ပဋိသန္ဓေစွဲယူသဖြင့် သားဖွားခြင်း ဝေဒနာ ပြင်းထန်သောကြောင့် အော်ဟစ်လေ၏။ ကောင်းကင်ဘုံ၌ အခြားသော နိမိတ်လက္ခဏာတစ်ခု ပေါ်လာပြန်သည်မှာ၊ ကြည့်ရှုလော့၊ မီးကဲ့သို့ နီသော နဂါးကြီးတစ်ကောင် ရှိ၍... ထိုနဂါးသည် သားဖွားလုဆဲဖြစ်သော မိန်းမ၏ ရှေ့၌ ရပ်လျက်၊ ကလေးငယ်ကို ဖွားမြင်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ကိုက်စားခြင်းငှာ ချောင်းမြောင်းနေ၏။"

(တေးဂီတ) >>မိန်းမတစ်ဦး၊ ကလေးတစ်ဦးနှင့် နဂါးတစ်ကောင်။ ပထမတစ်ချက် ကြည့်လိုက်လျှင် ၎င်းသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်တစ်ခု၏ ပါဝင်ပစ္စည်းများကဲ့သို့ ထင်ရပေမည်။ အမှန်စင်စစ် သင် ယခုလေးတင် မြင်တွေ့ခဲ့ရသော ထိတ်လန့်ဖွယ်ရာ မြင်ကွင်းများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂,၀၀၀ နီးပါးက တမန်တော်ယောဟန်ထံ ပေးသနားခဲ့သော မှန်ကန်၍ တန်ခိုးကြီးမားသော ပရောဖက်ပြုချက်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၂ တွင် တွေ့ရသော ဤပရောဖက်ပြုချက်က ကျွန်ုပ်တို့ကို ဘာပြောနေသနည်း။ ၎င်းသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ထောင်ချီက ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော ဖြစ်ရပ်တစ်ခုခုကို ရည်ညွှန်းနေပါသလား။ သို့မဟုတ် နီးကပ်သော အနာဂတ်တွင် ဖြစ်ပျက်လာမည့် အရာများကို ဖော်ပြနေပါသလား။ ထို့ပြင် မိန်းမ၊ နဂါးနှင့် ကလေးငယ်တို့သည် မည်သူ့ကို ကိုယ်စားပြုသနည်း။ ယခုပင် ကျွန်ုပ်တို့နှင့်အတူ လူနည်းစုသာ မြင်တွေ့ဖူးသော်လည်း လူသားအားလုံး ပါဝင်ပတ်သက်နေသော ကမ္ဘာကြီးထဲသို့ နက်ရှိုင်းစွာ ခရီးလှည့်လည်ကြည့်ရှုလိုက်ပါ- ဗျာဒိတ်ကျမ်း- သတို့သမီး၊ သားရဲနှင့် ဗာဗုလုန်။

ကျမ်းစာ၏ နောက်ဆုံးကျမ်းဖြစ်သော ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် တမန်တော်ယောဟန်အား ကောင်းမှုနှင့် မကောင်းမှုကြားက ကြီးမားသော တိုက်ပွဲကြီးတစ်ခု၏ ဗျာဒိတ်ရူပါရုံကို ပြသခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာဦးအချိန်ကတည်းက ကွယ်ရာ၌ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားနေခဲ့သော တိုက်ပွဲတစ်ခု၏ ပရောဖက်ပြုချက် ဖြစ်သည်။ ဤပရောဖက်ပြုချက်နောက်ကွယ်က လျှို့ဝှက်ချက်များသည် ယခုအချိန်အထိ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှုများဖြင့် ဖုံးကွယ်ထားခဲ့သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ကျရှုံးခဲ့သော နိုင်ငံများနှင့် အုပ်ချုပ်သူများမှစ၍ မိမိတို့ယုံကြည်ရာအတွက် ထရပ်ကာ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြသော အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးများအထိ၊ ဤအရာသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ သမိုင်းကြောင်း၊ သမ္မာတရားကို ရှာဖွေခြင်းနှင့် လူပေါင်း ကုဋေကုဋာတို့၏ ယုံကြည်ခြင်း အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်သည်။

"ထိုအခါ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ကြီးစွာသော နိမိတ်လက္ခဏာတစ်ခု ပေါ်လာ၏။ မိန်းမတစ်ဦးသည် နေကို ဝတ်ဆင်လျက်၊ ခြေဖဝါးအောက်၌ လကို နင်းလျက်၊ ဦးခေါင်းပေါ်၌ ကြယ် ၁၂ လုံးဖြင့် ဆင်ယင်ထားသော ပန်းဦးရစ်ကို ဆောင်းလျက်ရှိ၏။ ထိုမိန်းမသည် ပဋိသန္ဓေစွဲယူသဖြင့် သားဖွားခြင်း ဝေဒနာ ပြင်းထန်သောကြောင့် အော်ဟစ်လေ၏။ ထိုနဂါးသည် သားဖွားလုဆဲဖြစ်သော မိန်းမ၏ ရှေ့၌ ရပ်လျက်၊ ကလေးငယ်ကို ဖွားမြင်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ကိုက်စားခြင်းငှာ ချောင်းမြောင်းနေ၏။"

ကျမ်းစာပညာရှင်များနှင့် သမိုင်းပညာရှင် အများအပြားသည် နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း ဤပရောဖက်ပြုချက်ကို လေ့လာခဲ့ကြပြီး ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၂ ပါ ပရောဖက်ပြုချက်သည် ပထမရာစု ယုဒပြည်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အပြစ်မဲ့သူများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်း ဟု လူသိများသည့် ဖြစ်ရပ်ကို ရည်ညွှန်းကြောင်း သဘောတူညီကြသည်။ ခရစ်တော် မွေးဖွားခြင်းမပြုမီ ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ရောမအင်ပါယာသည် ယုဒပြည်အပါအဝင် မြေထဲပင်လယ်ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ယေရှု မမွေးဖွားမီ အနှစ် ၂၀ အလိုတွင် ရောမနိုင်ငံ၏ လက်အောက်ခံ ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်သော ဟေရုဒ်မင်းကြီး ရှိခဲ့သည်။ သမ္မာကျမ်းစာပြင်ပရှိ သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် ၎င်းသည် အလွန်ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သူတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ကို ပြောပြထားသည်။ သူသည် မညှာမတာ တတ်သောကြောင့် သူနှင့် ရန်မဖြစ်လိုကြပေ။

အရှေ့ပြည်မှ ပညာရှိအဖွဲ့ငယ်လေးတစ်ခုက ယုဒလူတို့၏ ရှင်ဘုရင်အသစ်ကို ရှာဖွေရန် ယေရုရှလင်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာကြောင်း ကြေညာသောအခါ ဟေရုဒ်မင်းသည် အလွန်စိုးရိမ်ပူပန်သွားခဲ့သည်။ ဟေရုဒ်မင်းက ဘာကြောင့် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ရသနည်း။ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် ရောမအင်ပါယာမှ သူ့အား ပေးသနားထားသော ဘွဲ့အမည် ဖြစ်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည် - "ယုဒလူတို့၏ ရှင်ဘုရင်"။ သူသည် ဖာရိရှဲများနှင့် ကျမ်းတတ်ပုဂ္ဂိုလ်များထံမှ ဤကလေးငယ် မည်သည့်နေရာတွင် မွေးဖွားမည်ကို အတိအကျ စုံစမ်းသိရှိခဲ့ပြီး ၎င်းသည် ဗက်လင်မြို့ဖြစ်ကြောင်း သိရှိသွားသောအခါ၊ ထိုကလေးအပေါ် အလွန်အမင်း အမျက်ဒေါသထွက်ကာ ယေရှုကို သတ်ပစ်ရန် စစ်သားများကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ (စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် တေးဂီတ) (မြင်းဟီသံများ) (အော်ဟစ်သံများ)

ဤရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော လုပ်ရပ်သည် အိုမင်းနေသော ဘုရင်တစ်ပါး၏ အာဏာမက်မော၍ မနာလိုဝန်တိုမှုသက်သက်ထက်မက ပိုမိုနက်နဲသောအရာက လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သမ္မာကျမ်းစာက ကျွန်ုပ်တို့ကို ပြောပြသည်။ ကျမ်းစာပညာရှင် အများအပြားက ၎င်းသည် ခေတ်အဆက်ဆက် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်သော ပိုမိုကြီးမားသော တိုက်ပွဲကြီးတစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဤပရောဖက်ပြုချက်၏ လျှို့ဝှက်ချက်များကို ဖော်ထုတ်ရန်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့သည် ပထမဦးစွာ အဓိကဇာတ်ကောင်များဖြစ်သော မိန်းမ၊ ကလေးငယ်နှင့် နဂါးတို့ကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။

မိန်းမကို အနီးကပ် လေ့လာကြည့်ကြပါစို့။ သူမသည် တစ်ဦးတစ်ယောက် သို့မဟုတ် တစ်ခုခု၏ အထိမ်းအမှတ် သင်္ကေတဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိရသည်။ သမ္မာကျမ်းစာက ဤမိန်းမသည် ဘာကိုကိုယ်စားပြုသည်ကို ပြောပြပါသလား။

"လင်ယောက်ျားတို့၊ ခရစ်တော်သည် အသင်းတော်ကို ချစ်တော်မူ၍ အသင်းတော်အတွက် မိမိကိုယ်ကို စွန့်တော်မူသကဲ့သို့၊ မိမိမယားကို ချစ်ကြလော့။" အလွန်ထင်ရှားသည်မှာ၊ ကျမ်းစာထဲတွင် မိန်းမသည် အသင်းတော်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ သင်၌ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်ကို ကိုယ်စားပြုသော မိန်းမတစ်ဦး ရှိသည်။ ဤအရာကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် တွေ့ရသကဲ့သို့ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင်လည်း တွေ့ရသည်။ ယေရှုသည် ဣသရေလလူမျိုးများထဲမှ ပေါ်ထွန်းလာပြီးနောက် အသင်းတော်သည် ယေရှု ပျိုးထောင်ပေးသော အရာတစ်ခုအဖြစ် ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ အရေးကြီးဆုံးမှာ ဤမိန်းမသည် ထူးခြားသော သားယောက်ျားတစ်ဦးကို ဖွားမြင်လုဆဲဖြစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကလေးငယ်သည် မည်သူနည်း။

ကျွန်ုပ်တို့တွင် အညွှန်းအချို့ ရှိသည်။ ၁) သူသည် လူမျိုးတကာတို့ကို သံလှံတံနှင့် အုပ်စိုးလိမ့်မည်။ ၎င်းသည် ဘုရားသခင်ကိုယ်တော်တိုင် လူမျိုးတကာတို့ကို သံလှံတံနှင့် အုပ်စိုးတော်မူကြောင်း ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားသည့် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် သူသည် ဘုရားသခင်၏ ပလ္လင်တော်ထံသို့ ချီဆောင်ခြင်းခံရသည်ဟု ဆိုထားသဖြင့် ဤအညွှန်း နှစ်ခုက ဤသူသည် ယေရှုဖြစ်ကြောင်း အပြတ်အသတ် အတည်ပြုပေးနေပါသည်။

ယခု ဤအရေးကြီးသော ပရောဖက်ပြုချက်ထဲမှ အဓိကဗီလိန်ကြီး ဖြစ်သော နဂါးအကြောင်းကို သုံးသပ်ကြည့်ကြပါစို့။ "ကောင်းကင်ဘုံ၌ အခြားသော နိမိတ်လက္ခဏာတစ်ခု ပေါ်လာပြန်သည်မှာ၊ ကြည့်ရှုလော့၊ မီးကဲ့သို့ နီသော နဂါးကြီးတစ်ကောင် ရှိ၏။" ကျွန်ုပ်အနေဖြင့် သင့်အား စိတ်ကူးယဉ်ဆန်သော သီအိုရီတစ်ခု ပေးချင်သော်လည်း ကျမ်းစာက ထိုနဂါးသည် မည်သူဖြစ်ကြောင်း ပြောပြထားသည်။ နဂါးသည် မာရ်နတ် ဖြစ်သည်။ "လူလောကတစ်ခုလုံးကို လှည့်ဖြား၍ မာရ်နတ်နှင့် စာတန်ဟု ခေါ်ဝေါ်သော ရှေးမြွေဟောင်းတည်းဟူသော နဂါးကြီးကို မြေကြီးသို့ ချပစ်ကြ၏။ သူနှင့်အတူ သူ၏တမန်တို့ကိုလည်း ချပစ်ကြ၏။"

ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၂ ၏ ပထမပိုင်း၌ ကျွန်ုပ်တို့ တွေ့မြင်ရသောအရာမှာ ခရစ်တော်နှင့် စာတန်ကြားက ခေတ်အဆက်ဆက် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပဋိပက္ခကို ပုံဆောင်ဖော်ပြချက် ဖြစ်သည်။ ခရစ်တော်၏ သက်တော်စဉ်နှင့် အမှုတော်လုပ်ငန်းတစ်ခုလုံးတွင် စာတန်သည် လူသားမျိုးနွယ်အား ကယ်တင်ခြင်းပေးရန် ယေရှု၏ အစီအစဉ်များကို ဖျက်ဆီးရန် အစဉ်အမြဲ ကြိုးစားခဲ့သည်။ "သို့သော်လည်း သူသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ လွန်ကျူးခြင်းအပြစ်များကြောင့် ဒဏ်ရာရခဲ့၏။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဒုစရိုက်အပြစ်များကြောင့် နှိပ်စက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရ၏။ ကျွန်ုပ်တို့အား ငြိမ်သက်ခြင်းကို ပေးသော ဆုံးမခြင်းဒဏ်သည် သူ့အပေါ်သို့ ကျရောက်ခဲ့၍၊ သူခံရသော ဒဏ်ချက်ရာများအားဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် အနာရောဂါ ငြိမ်းလျက်ရှိကြ၏။" သူတို့သည် ယေရှု၏ နှုတ်ကို ပိတ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ယေရှုကို လူအများရှေ့တွင် သေသည်အထိ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခဲ့ကြသည်။ ကယ်တင်ခြင်း အစီအစဉ်ကို ဖျက်ဆီးရန် စာတန်၏ ပရိယာယ်သည် ယေရှု သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်သောအခါ လုံးဝ ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။ "ထိုကလေးငယ်သည် ဘုရားသခင်ထံတော်သို့၎င်း၊ ပလ္လင်တော်ထံသို့၎င်း ချီဆောင်ခြင်းကို ခံရ၏။"

ဘုရားသခင်၏ သားတော်သည် ယခုအခါ သူ၏လက်လှမ်းမမီသော နေရာသို့ ရောက်ရှိသွားပြီဖြစ်၍ မာရ်နတ်သည် သူ၏ အမျက်ဒေါသအားလုံးကို ယေရှု၏ နောက်လိုက်များဖြစ်သော ခရစ်ယာန်အသစ်များအပေါ်သို့ လှည့်လိုက်လေသည်။ သူသည် ရောမအင်ပါယာ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော အာဏာစက်ဖြင့် ဤအရာကို အများဆုံး လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ "နဂါးသည် မိမိကို မြေကြီးသို့ ချပစ်သည်ကို သိမြင်သောအခါ၊ သားယောက်ျားကို ဖွားမြင်သော မိန်းမကို ညှဉ်းဆဲလေ၏။" ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် ရောမအင်ပါယာတွင် တရားဝင်အဆင့်အတန်း မရှိဘဲ ရုန်းကန်နေရသော၊ သေးငယ်၍ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရသော လူနည်းစုဖြစ်ပြီး အလွန်ပြင်းထန်သော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု အဆက်ဆက် ရှိခဲ့သည်။

ရောမအင်ပါယာရှိ ဘာသာရေး၏ အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုမှာ နိုင်ငံတော်၏ အဆင်ပြေချောမွေ့မှုကို သေချာစေရန် ဖြစ်သည်။ အတွေးအခေါ်မှာ အကယ်၍ နတ်ဘုရားများကို စနစ်တကျ ကိုးကွယ်ပါက ၎င်းတို့သည် အင်ပါယာကို မျက်နှာသာပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ မလျော်ကန်စွာ ကိုးကွယ်ပါက ဘုရားသခင်၏ အမျက်တော်ကြောင့် အင်ပါယာတွင် မကောင်းသောအရာများ ဖြစ်ပျက်လာမည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် နတ်ဘုရားများကို ယဇ်ပူဇော်ရန် မလိုလားကြဘဲ ထိုအချိန်တွင် နတ်ဘုရားများထဲ၌ ဧကရာဇ်မင်းလည်း ပါဝင်နေသည်။ ထို့ကြောင့် ဤလူများကို ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အပြစ်ပုံချစရာ အသုံးချခံများအဖြစ် သတ်မှတ်ရန် လွယ်ကူသည်။ အခြေခံအားဖြင့် အကယ်၍ တစ်ခုခု မှားယွင်းနေပါက၊ ၎င်းသည် နတ်ဘုရားများကို ထိုက်တန်သလို ပူဇော်ရန် ငြင်းဆန်နေသော ခရစ်ယာန်များ ရှိနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။

ခရစ်ယာန်များသည် ၎င်းတို့၏ အရပ်ဘက် ရာထူးများ၊ စစ်ဘက် ရာထူးများမှ တဖြည်းဖြည်း ဖယ်ရှားခံရပြီး ၎င်းတို့၏ စာအုပ်များ အသိမ်းခံရကာ၊ ၎င်းတို့၏ အသင်းတော်များ ဖျက်ဆီးခံရကာ၊ အစုအဝေး လိုက်မတွေ့ရန် တားမြစ်ခံရခြင်း စသည်တို့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်၊ အကြောင်းမှာ ဤအရာသည် အင်ပါယာ၏ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို အမှန်တကယ် ထိခိုက်စေသည်ဟု စိုးရိမ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်း အသင်းတော်သည် ရောမ၏ ပြင်းထန်သော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုအောက်တွင် ခံစားခဲ့ရသော်လည်း ၎င်းတို့၏ အသက်တာသည် သမ္မာတရားအတွက် တန်ခိုးကြီးသော သက်သေခံချက်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အယူမှားသူများသည် စုန်းကဝေ အယူသည်းသော ကြောက်ရွံ့မှုများဖြင့် အမြဲနေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ ဤခရစ်ယာန်များသည် သဘာဝလွန် ငြိမ်သက်ခြင်းဖြင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနှင့် သေခြင်းတရားကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည်။

အခြေခံအားဖြင့် နေရိုမင်းကြီး လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်မှာ ၎င်းတို့ကို ခြင်္သေ့စာအဖြစ် ကျွေးမွေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို တိုင်များတွင် ချည်နှောင်ကာ ကတ္တရာစေးများ သုတ်လိမ်းပြီး ညဘက် ပွဲတော်များ ဆက်လက်ကျင်းပနိုင်ရန် လူသားမီးရှူးတိုင်များအဖြစ် မီးရှို့ခဲ့သည်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဆွဲဆန့်၍ နှစ်ပိုင်းခွဲခြင်း၊ ဂလက်ဒီယေတာ (Gladiators) စစ်သည်များ၏ သတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံရခြင်း စသည်ဖြင့် ခရစ်ယာန်များကို ဖျက်ဆီးနိုင်မည့် တီထွင်ဖန်တီးနိုင်သမျှ နည်းလမ်းတိုင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ နာကျင်ဖွယ်ရာ အသက်ဆုံးရှုံးခြင်းကို ရင်ဆိုင်ရချိန်တွင် ၎င်းတို့သည် မကြာခဏ သီချင်းဆိုကာ ဝမ်းမြောက်ခဲ့ကြသည်။ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ခရစ်ယာန်များသည် ၎င်းတို့၏ ယုံကြည်ခြင်းအတွက် အမြင့်မားဆုံးသော ပေးဆပ်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြစဉ်၊ ၎င်းတို့၏ သေလုဆဲဆဲ ဆုတောင်းချက်များနှင့် သွေးများသည် အသင်းတော်အသစ်အတွက် အနှစ်သာရအားဖြင့် မျိုးစေ့များ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

လူများသည် ဤခရစ်ယာန်များ သေဆုံးသွားပုံကို အလွန်ပင် စိတ်စွဲလန်းသွားကြသဖြင့် ချက်ချင်းဆိုသလို တုံ့ပြန်မှုမှာ "ကျွန်ုပ်ကိုပါ အသင်းသွင်းပေးပါ" ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ခရစ်ယာန်များသည် တောမီးကဲ့သို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကို သင် ပို၍ သတ်လေလေ၊ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ ယုံကြည်ခြင်းအတွက် ပို၍ ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လေလေ ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ အစောပိုင်း အသင်းတော်သည် ခရစ်ယာန်များကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသော အာဏာရှင်ဆန်၍ တန်ခိုးကြီးမားသော ဧကရာဇ်မင်းများ၏ နှိပ်ကွပ်ရန် အလွန်အမင်း ကြိုးပမ်းမှုများ ကြားထဲကပင် ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ပြီး အစောပိုင်း အသင်းတော်သည် ရှင်သန်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ကို အလေးအနက် ပြောကြားရမည်ဖြစ်သည်။ တာတူလျန် (Tertullian) က တစ်ခုခု မှားယွင်းသွားတိုင်း၊ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှု ဖြစ်ပွားတိုင်း သို့မဟုတ် ရောဂါဘယ ကပ်ဆိုးကြီး ပျံ့နှံ့သွားတိုင်း လူတိုင်းက "ခရစ်ယာန်တွေကို ခြင်္သေ့စာကျွေးပါ" ဟု ပြောလေ့ရှိကြကြောင်း ဆင်ခြေပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူက လှောင်ပြောင် သရော်လျက် "လူအများကြီးကို သတ္တဝါအနည်းငယ်နဲ့ ကျွေးမွေးနိုင်သလိုမျိုးပဲ" ဟု ဆိုခဲ့သည်။ သူ၏ ဆိုလိုရင်းမှာ သင်သည် ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံးကို မဖျက်ဆီးနိုင်ပါဟူ၍ ဖြစ်သည်။

ဤကဲ့သို့ အဆမတန် ကြီးထွားလာသော အချိန်တွင် ရောမအင်ပါယာ တစ်ဝန်းလုံးရှိ ခရစ်ယာန်များသည် စာသားအတိုင်း မြေအောက်သို့ ဆင်းသွားခဲ့ကြသည်။ ရောမမြို့များအောက်ရှိ ဤဥမင်လိုဏ်ခေါင်းများနှင့် အခန်းများ၏ ကွန်ရက်ကို ကက်တာကွမ်း (The Catacombs) (မြေအောက်သင်္ချိုင်းများ) ဟု ခေါ်တွင်လာခဲ့သည်။ ယခု ကက်တာကွမ်းများအကြောင်းကို နားလည်ရန် အရေးကြီးသည်။ ပထမဦးစွာ၊ လူအများစုက ရောမမြို့အောက်တွင် သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်နေသော ဂူများရှိပြီး ခရစ်ယာန်များသည် ထိုနေရာသို့ ဝင်ရောက်သွားခဲ့ကြသည်ဟု စိတ်ကူးမိကြသည်။ ကက်တာကွမ်းများသည် ခြွင်းချက်မရှိသလောက် သဘာဝဂူများ မဟုတ်ကြဘဲ ခရစ်ယာန်များ ကိုယ်တိုင် တူးဖော်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် အာဇာနည်များ၏ ဂူဗိမာန်များထဲ၌ပင် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ပွဲများကို ကျင်းပလေ့ရှိသည်။

ဒုတိယအချက်မှာ မိမိတို့၏ လူသေကို မြှုပ်နှံခြင်း လုပ်ရပ်သည် အလွန်ပင် ထူးခြားအရေးပါလှသည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ခန္ဓာကိုယ် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ယုံကြည်ကြသည်။ ယခုအခါ ထိုယုံကြည်ချက်သည် ရာစုနှစ်များတစ်လျှောက် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သော်လည်း ကျွန်ုပ်တို့ နားလည်သမျှအရ အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်များသည် ၎င်းတို့၏ အမှန်တကယ် ခန္ဓာကိုယ် ပုံစံဖြင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်လိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြသောကြောင့် ၎င်းတို့၏ လူသေများကို မီးရှို့မည့်အစား မြှုပ်နှံရန် ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အထူးသဖြင့် ပြင်းထန်သော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု လှိုင်းတံပိုးများ ရှိနေသည့် အချိန်များတွင် သင်သည် လူသေကို မြှုပ်နှံနေသည်ကို တွေ့မြင်ရပါက၊ ရဲတပ်ဖွဲ့အား "ကျွန်ုပ်ကို လာရောက် စုံစမ်းစစ်ဆေးပါ၊ ကျွန်ုပ်သည် ခရစ်ယာန်တစ်ဦး ဖြစ်နိုင်ပါသည်" ဟု ပြောနေခြင်းနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။

ခရစ်သက္ကရာဇ် ၃၀၆ ခုနှစ်တွင် ရောမဧကရာဇ်အသစ်တစ်ပါး အာဏာရလာပြီး အရာအားလုံးသည် လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ကွန်စတန်တိုင်း သီဂရိတ် (Constantine the Great) သည် စွမ်းဆောင်ရည်ရှိသော စစ်ရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦးနှင့် ပါးနပ်သော နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကွန်စတန်တိုင်းသည် ဧကရာဇ်ဖြစ်လာရန် နိုင်ငံရေး ရည်မှန်းချက် အောင်မြင်ရန်အတွက် ပြည်တွင်းစစ် အဆက်ဆက်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည် - ၎င်းသည် သူ၏ ကိုယ်ပိုင်နှင့် နိုင်ငံရေး ရည်မှန်းချက်သက်သက်သာဖြစ်ပြီး ခရစ်ယာန်ဘာသာနှင့် ဘာမှမဆိုင်ပေ။ သူသည် မိမိ၏ အာဏာခြေကုပ်စခန်းရှိရာ ဂေါလ (Gaul) - ခေတ်သစ် ပြင်သစ်နိုင်ငံ - မှနေ၍ အီတလီရှိ သူ၏ပြိုင်ဘက် မက်ဆင်းရှပ် (Maxentius) ကို ရင်ဆိုင်ရန် ဆင်းလာခဲ့သည်။

သူသည် သူ၏စစ်တပ်နှင့်အတူ ချီတက်နေစဉ် တစ်ညတွင် အိပ်မက်တစ်ခု မက်ခဲ့ပြီး ဘုရားသခင်သည် သူ၏ထံသို့ ကြွလာကာ "မင်းဟာ ခရစ်ယာန်တစ်ယောက် ဖြစ်လာပြီး မင်းရဲ့ ဒိုင်းလွှားပေါ်မှာ ဤနိမိတ်လက္ခဏာကို တပ်ဆင်ပါ၊ မင်း အောင်နိုင်လိမ့်မယ်" ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ ထို့နောက် မကြာမီတွင် သူသည် အမှန်တကယ် ရူပါရုံတစ်ခုကို မြင်တွေ့ခဲ့ရပြီး ၎င်းကို ကွန်စတန်တိုင်းကိုယ်တိုင်သာမက သူ၏စစ်တပ်ပါ မြင်တွေ့ခဲ့ရကြောင်း သမိုင်းက ဆိုသည်။ သူသည် နေမင်းကို မော့ကြည့်လိုက်သောအခါ ၎င်း၏အပေါ်တွင် အလင်းတန်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လက်ဝါးကပ်တိုင်တစ်ခုကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။

သူ ဤကဲ့သို့ အိပ်မက်မက်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းသည် အစောပိုင်း ကာလကတည်းက ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းကို ယူဆီဗီးယပ်စ် (Eusebius) က ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကွဲပြားသော အရင်းအမြစ်များနှင့် ဗားရှင်းများ ရှိသော်လည်း ကွန်စတန်တိုင်းက "ကျွန်ုပ်သည် ဤဘုရားသခင်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်းကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးက လက်ဝါးကပ်တိုင် နိမိတ်လက္ခဏာဖြင့် သင် အောင်နိုင်လိမ့်မည်ဟု ပြောခဲ့သည်" ဟု ဆိုခဲ့သည်မှာ ထင်ရှားပုံရသည်။ ကွန်စတန်တိုင်းသည် သူ၏စစ်သည်များကို ၎င်းတို့၏ ဒိုင်းလွှားများပေါ်တွင် ခရစ်ယာန် အထိမ်းအမှတ် သင်္ကေတကို ဆင်ယင်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ သူ၏ပြိုင်ဘက်သည် မီလ်ဗီယန်တံတား (Milvian Bridge) ရှိ မြစ်ကို ဖြတ်ကျော်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ သူ၏ အရှေ့တွင် ကွန်စတန်တိုင်းနှင့် စစ်တပ်ရှိနေပြီး၊ သူ၏ အနောက်တွင် မြစ်နှင့် မြို့ရှိနေသဖြင့် ၎င်းသည် မကောင်းသော အခြေအနေ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အကယ်၍ သင်သည် ချဉ်းကပ်လာသော စစ်တပ်ကို မအောင်နိုင်ပါက ဆုတ်ခွာစရာ နေရာမရှိတော့ပေ။ ထို့ကြောင့် သူ ရှုံးနိမ့်သွားခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ထိုအချိန်တွင် ခရစ်ယာန်တစ်ဦး မဟုတ်သေးသော ကွန်စတန်တိုင်းအတွက် ဤအရာသည် ကြီးမားသော အခွင့်အလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ သူကိုယ်တိုင်က "ခရစ်ယာန် ဘုရားသခင်က ငါ့ကို အောင်ပွဲ ပေးသနားတော်မူပြီ" ဟု ယုံကြည်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အကယ်၍ သင်သည် အယူမှားသူတစ်ဦး ဖြစ်ပါက သို့မဟုတ် ဘာသာရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ဝေခွဲမရဖြစ်နေသူတစ်ဦး ဖြစ်ပါက၊ သင်သည် ဤနေရာတွင် နတ်ဘုရားများအကြား ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုကို မြင်တွေ့ခဲ့ရပြီး မည်သူက အထက်သို့ ရောက်ရှိလာသနည်း။ ခရစ်ယာန် ဘုရားသခင် ဖြစ်သည်။ သင်ကိုယ်တိုင် ကောက်ချက်ချနိုင်ပါသည်။

တဖြည်းဖြည်းနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာအပေါ် အမျိုးသားရေး သဘောထား ဆန့်ကျင်မှုများသည် ပြောင်းပြန်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကွန်စတန်တိုင်း၏ အုပ်စိုးမှုအတွင်း ခရစ်ယာန်များသည် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရသော ဂိုဏ်းငယ်တစ်ခုမှသည် ရှင်ဘုရင်များနှင့် ဘုရင်ခံများ၏ ရုံးတော်များနှင့် နန်းတော်များတွင် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသော ရာထူးနေရာများကို ပွင့်လင်းစွာ ရရှိလာခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကို ဦးဆောင်နေကြသော အထက်တန်းလွှာ အများစုသည် အလိုအလျောက်ပင် ဒေသခံ သင်းအုပ်ဆရာများ (Bishops) စသည်တို့ ဖြစ်လာခဲ့ကြပြီး ခရစ်ယာန်များ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည် - ၎င်းသည် ကြီးမားသော ခုန်ပျံကျော်လွှားမှု မဟုတ်ပေ၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့ထဲမှ အများစုသည် မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ကွဲပြားသော ပုံဖော်ချက်များရှိသည့် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် မြတ်စွာသော ဘုရားသခင် တစ်ပါးတည်းကို ယုံကြည်ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ သင်သည် စစ်တပ် သို့မဟုတ် အင်ပါယာ အရပ်ဘက် ဝန်ဆောင်မှု ကဏ္ဍတွင် ရာထူးတိုးလိုပါက အထက်ပိုင်းရှိ လူအားလုံးသည် ခရစ်ယာန်များ ဖြစ်ကြသောကြောင့် ခရစ်ယာန် ဖြစ်လာရန် တွန်းအားများစွာ ရှိနေသည်။ ၎င်းသည် အလွန်ဆွဲဆောင်မှု ရှိလာခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ ကွန်စတန်တိုင်း၏ သည်းခံခွင့်လွှတ်ခြင်း အမိန့်တော် (Edict of Toleration) ကြောင့် ဖြစ်သည်။ "ကွန်စတန်တိုင်းသည် ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို လမ်းကြောင်းသစ်တစ်ခုသို့ ပြောင်းလဲပေးခဲ့ပြီး ထိုအချိန်အထိ သွေးထွက်သံယို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု ခံခဲ့ရသော ခရစ်ယာန်ဘာသာကို နိုင်ငံတော်၏ ဘာသာရေး ဖြစ်လာအောင် ပြုလုပ်ခဲ့သောကြောင့် 'သီဂရိတ်' (ကြီးမြတ်သော) ဟူသော ဘွဲ့အမည်ကို ထိုက်ထိုက်တန်တန် ခံယူနိုင်သည်။"

ထို့ကြောင့် ရောမအင်ပါယာ တစ်ဝန်းလုံးရှိ လူများသည် ခရစ်ယာန် အသင်းတော်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာကြသောအခါ ၎င်းတို့နှင့်အတူ ၎င်းတို့၏ ယခင် အယူမှား ယုံကြည်ချက်များနှင့် ကျင့်ထုံး အများအပြားကို ယူဆောင်လာခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ ဤထိပ်တန်း ၁၀၊ ၁၅၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအတွင်း ခရစ်ယာန် ရာခိုင်နှုန်း တိုးပွားလာပြီး ထိပ်တန်း ၁ - ၂ ရာခိုင်နှုန်းအတွင်း အဆမတန် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အမှန်တကယ် ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် ယနေ့ခေတ် တွေ့မြင်ရသော ခရစ်ယာန်ဘာသာကဲ့သို့ အမှန်တကယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ယခုအခါ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကို ဦးဆောင်နေခဲ့ကြသော လူများသည် ခရစ်ယာန်များ ဖြစ်လာကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အသင်းတော် ခေါင်းဆောင်များသည် အယူမှားဘာသာတရားများ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော မင်းညီမင်းသား ဝတ်ရုံများနှင့် ခမ်းနားထည်ဝါသော အခမ်းအနားများကို စတင်လက်ခံလာကြပြီး ဘုရားသခင်၏ ရိုးရှင်းသော ပညတ်တော်များအစား အယူသည်းမှုများနှင့် လူတို့ပြုလုပ်သော ရိုးရာဓလေ့များကို စတင်သွန်သင်လာခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်က အယူမှားလောကကို ပြောင်းလဲပေးမည့်အစား အယူမှားသူများက အသင်းတော်ကို ပြောင်းလဲပစ်နေကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၌ ရှိသော ဓမ္မသစ်ကျမ်းပါ မှတ်တမ်းများအရ ပထမရာစုမှ ထွက်ပေါ်လာသော အသင်းတော်၏ ပုံစံသည် ဒုတိယရာစုမှ စတုတ္ထရာစုအထိ ရှည်လျားပြီး မှောင်မိုက်သော ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားပြီးနောက်၊ စတုတ္ထရာစုတွင် ဤရှည်လျားပြီး မှောင်မိုက်သော ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းထဲမှ ပြန်လည်ထွက်ပေါ်လာသောအခါ၊ ထွက်လာသော အသင်းတော်၏ ပုံစံသည် ဝင်သွားသော အသင်းတော်၏ ပုံစံနှင့် အလွန်ပင် ကွာခြားလွန်းသဖြင့် "ဘာတွေ ဖြစ်သွားတာလဲ?!" ဟု သင် ရေရွတ်မိလိမ့်မည်။

ခရစ်သက္ကရာဇ် ၃၉၁ ခုနှစ်တွင် ဧကရာဇ် သီအိုဒိုစီယပ်စ် ပထမ (Theodosius I) ၏ အမိန့်အရ ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် ရောမမြို့၏ တရားဝင် နိုင်ငံတော်ဘာသာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အယူမှား ဗိမာန်များတွင် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းကို ပိတ်ပင်ခဲ့ပြီး အခြားသော ဘာသာရေး ကျင့်ထုံးအားလုံး ရပ်စဲသွားခဲ့သည်။ သင်သည် အင်ပါယာတစ်ခုလုံးကို ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ပြောင်းလဲရန် ကြိုးစားနေသည်။ သင်သည် အယူမှား ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုကို ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ပြောင်းလဲရန် ကြိုးစားနေသည်။ ရှေးဟောင်း ဝတ်ပြုကျောင်းဆောင်ကြီးများ (Basilicas) သည် အခြေခံအားဖြင့် အယူမှား ဗိမာန်များ ဖြစ်ခဲ့ကြသည် - ၎င်းတို့အပေါ်တွင် လက်ဝါးကပ်တိုင်တစ်ခု တပ်ဆင်လိုက်ပြီး ကျမ်းစာလာ မြင်ကွင်းများ၊ ကျမ်းစာလာ သူရဲကောင်းများ၊ သူတော်စင်များနှင့် အာဇာနည်များ၏ ပန်းချီကားများကို ထည့်သွင်းလိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ခရစ်ယာန်များသည် အမှန်တကယ်ပင် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့်၊ မဟာဗျူဟာတစ်ခုအနေဖြင့် အယူမှား နေရာများကိုသာမက ဓလေ့ထုံးတမ်းများ သို့မဟုတ် အတွေးအခေါ်များကို ယူဆောင်ကာ ခရစ်ယာန်ဘာသာ ပြန့်ပွားရေးအတွက် အသုံးချခဲ့ကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ မသိရှိရသောအချက်မှာ ၎င်းတို့ ဤအရာကို မည်မျှအထိ နက်နက်နဲနဲ တွေးတောခဲ့ကြသနည်းနှင့် "မည်သည့်အဆင့်တွင် ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည် တရားဝင်သနည်း၊ သို့မဟုတ် မည်သည့်အဆင့်တွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် အခြားသော အတွေးအခေါ်များကို စတင်လက်ခံမိနေပြီလဲ" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်း အသင်းတော်သည် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အယူဝါဒထဲသို့ မည်မျှလျင်မြန်စွာ လျှောကျသွားခဲ့သည်ဟူသော အရှိန်အဟုန်က သင့်ကို အံ့ဩမှင်သက်သွားစေပါလိမ့်မည်။

သန်းပေါင်းများစွာသော အယူမှားသူများသည် အသင်းတော်သို့ အလျင်အစလို ဝင်ရောက်လာကြသောအခါ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ ရုပ်တုဆင်းတု ရတနာများကို စွန့်ပစ်ရန် သဘာဝအတိုင်း ဝန်လေးခဲ့ကြသည်။ ရောမလူမျိုးများနှင့် ဂရိလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ နတ်ဘုရား အထိမ်းအမှတ် သင်္ကေတများဖြင့် ဝန်းရံခြင်းခံရလေ့ရှိသဖြင့် ၎င်းတို့သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာတွင်လည်း ထိုနည်းအတိုင်း စတင်ပြုလုပ်လာကြပြီး၊ ဤဘာသာပြောင်းလာသူအသစ် အများအပြားသည် ၎င်းတို့၏ ရုပ်တုများကို ပေါလု၊ မာရိနှင့် ပေတရု ကဲ့သို့သော ခရစ်ယာန်အမည်များဖြင့် အမည်သစ် ပြောင်းလဲမှည့်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။

ဂျူပီတာ (Jupiter) နတ်ဘုရား၏ ရုပ်တုသည် ပေတရု၏ ရုပ်တု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ဤအရာကို သိရှိရခြင်းမှာ ၎င်း၏ ဦးခေါင်းပေါ်တွင် နေမင်းကွင်း (Sun disc) ရှိနေခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ပေတရု မဟုတ်ဘဲ အမည်ပြောင်းထားသော အယူမှား ရုပ်တုတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။ မူလက အီဂျစ်နတ်ဘုရားမ ဖြစ်သော်လည်း ဂရိဆန်နေပြီဖြစ်သော အိုက်စစ် (Isis) ၏ ပုံဖော်ချက်သည် အနှစ်သာရအားဖြင့် သူမ၏ ကလေးငယ်ကို ပွေ့ချီထားသော မာရိ၏ ပုံဖော်ချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သင်၌ သမိုင်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် မိခင်နှင့် ကလေးငယ် ဆိုင်ရာ ရိုးရာဓလေ့ ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းကို မီသရာဝါဒ (Mithraism) တွင် တွေ့ရသည်၊ ဗာဗုလုန်တွင် တွေ့ရသည်၊ ပါရှန်းခေတ်အထိ တွေ့ရသည်။ မာရိသည် ဤအခြားသော နတ်ဘုရားမများနှင့် ဆက်စပ်နေသော အင်္ဂါရပ်အချို့ကို ရရှိခဲ့ပုံရသည်။ သူမသည် အပြာရောင် ရင်ခွဲအင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး လခြမ်းပေါ်တွင် ရပ်နေသည်။ သူမသည် နတ်ဘုရားအားလုံး၏ မိခင်ဖြစ်သည် - အိုက်စစ်သည် သူမ၏သား ဟိုးရပ်စ် (Horace) ကို ပွေ့ချီထားခြင်း ဖြစ်သည် - ၎င်းသည် အမည်သစ် ရရှိသွားသော ရုပ်ပုံဖြစ်ပြီး ယခုအခါ အမည်မှာ ကလေးငယ် ယေရှုကို ပွေ့ချီထားသော မာရိ ဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ် ဟာမီးစ် (Hermes) နတ်ဘုရား၏ ပုံဖော်ချက်ကို ကောင်းသော သိုးထိန်း ခရစ်တော်အဖြစ် ပြသထားသည်။

မကြာမီ သူတော်စင်များ၏ ရုပ်တုများ - နှင့် ယေရှုပင်လျှင် - အသင်းတော်များကို ဆင်ယင်မွမ်းမံလာခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်က ပညတ်တော် ၁၀ ပါးတွင် ဤကျင့်ထုံးကို အထင်အရှား တားမြစ်ထားသော်လည်း လူများသည် ဤအမည်ပြောင်းထားသော ရုပ်တုများကို ဆက်လက်ရိုသေကိုးကွယ်ကာ ဆုတောင်းခဲ့ကြသည်။ "အထက်ကောင်းကင်၌၎င်း၊ အောက်မြေကြီး၌၎င်း၊ မြေကြီးအောက်ရေထဲ၌၎င်း ရှိသောအရာစုံတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ကိုယ်အဖို့ မလုပ်ရ။ ထိုရုပ်တုတို့အား မကိုးကွယ်ရ၊ ဝတ်မပြုရ..."

နောက်ဆုံးအချက်နှင့် ဆက်စပ်နေသည်မှာ ယေရှု၏ မယ်တော် မာရိအား အလွန်အမင်း ရိုသေကိုးကွယ်ခြင်း (Veneration of Mary) ဖြစ်သည်။ မာရိသည် သစ္စာရှိသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကိုယ်တော်၏ မယ်တော်ဖြစ်ခွင့်ရသည့်အတွက် ကြီးစွာသော ဂုဏ်ယူဖွယ်ဖြစ်သည်မှာ မှန်သော်လည်း၊ ကျမ်းစာထဲတွင် သူမအား ဘုရားအဖြစ် သတ်မှတ်ရန် သို့မဟုတ် ကိုးကွယ်ရန် မည်သည့်နေရာတွင်မျှ သွန်သင်ထားခြင်း မရှိပေ။ မာရိသည် ရှေးခရစ်ယာန်သမိုင်းတွင် အမြဲတမ်း အရေးပါခဲ့သော်လည်း အလယ်ခေတ်အတွင်း သူမသည် သီးခြားကြည့်ရှုပါက နတ်ဘုရားအဆင့်နီးပါးအထိ မြှင့်တင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ကညာစင် မာရိသည် ပြစ်မှုရှိသော လူသားများအတွက် သူမ၏ အလွန်အမင်း သီလရှိပြီး ဝေဖန်တတ်ကာ အပြစ်ရှာတတ်သော သားတော်ထံတွင် ကြားဝင်ပြောဆိုပေးမည့်သူအဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။ ၎င်းသည် အလွန်ထူးဆန်းသော ပုံရိပ်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ထိုခေတ်က ဘာသာရေး အနုပညာများတွင် ဤကဲ့သို့ ပြသထားသည်။ သမ္မာကျမ်းစာက မာရိအား ထူးခြားသော သူတော်စင်အဖြစ် ရိုသေကိုးကွယ်ခြင်း မပြုပါ။ ၎င်းသည် မေရှိယကို ဖွားမြင်ရန် ဘုရားသခင် အသုံးပြုခဲ့သော စင်ကြယ်၍ အံ့ဖွယ်ကောင်းသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးအဖြစ်သာ မြှင့်တင်ထားသည်။

သို့သော်လည်း ခရစ်သက္ကရာဇ် ၃၂၅ ခုနှစ် နိက領導အစည်းအဝေး (Council of Nicea) တွင် အသင်းတော်က မာရိအား နတ်ဘုရားမအဆင့်နှင့် ခရစ်တော်နှင့်အတူ ကြားခံဖျန်ဖြေသူအဖြစ် မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ စတုတ္ထရာစုနှောင်းပိုင်းကတည်းက အသင်းတော်များကို ကညာစင် မာရိထံ အပ်နှံပူဇော်ခဲ့ကြသည်။

သို့သော် ဝမ်းနည်းစရာကောင်းသည်မှာ ဤအချိန်အတွင်း စိမ့်ဝင်လာခဲ့သော အမှားများသည် ဤမျှသာ မဟုတ်ပေ။ တမန်တော်များခေတ်တွင် ဗတ္တိဇံမင်္ဂလာ (BAPTISM) သည် ခရစ်တော်အတွက် ဆင်ခြင်တုံတရားဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်လောက်အောင် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူများအတွက်သာ သီးသန့်ထားရှိသော သန့်ရှင်းသော အခမ်းအနားတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ခရစ်တော်နှင့် ကိုယ်တော်၏ ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို လက်ခံခြင်း၏ လူထုရှေ့ သက်သေခံချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗတ္တိဇံသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အသက်တာဟောင်းအတွက် သေဆုံး၍ သင်္ဂြိုဟ်ခြင်းခံရပြီး၊ ခရစ်တော်၌ အသက်တာသစ်ဖြင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဒုတိယအကြိမ် မွေးဖွားခြင်းကို စာသားအတိုင်း ကိုယ်စားပြုသည်။ ဗတ္တိဇံအခမ်းအနားကို လူတစ်ဦးအား အပြစ်များမှ လုံးဝဆေးကြောပြီးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြရန်အတွက် လူကို ရေထဲသို့ လုံးဝမြုပ်နှံနိုင်သော ရေကန် သို့မဟုတ် မြစ်ထဲတွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။

ဗတ္တိဇံကျင့်ထုံးကို အသင်းတော်က တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ခရစ်တော်နောက်ပိုင်း နှစ်ပေါင်းရာစုချီအကြာတွင် ပိုမိုအဆင်ပြေသော ဗတ္တိဇံပုံစံအဖြစ် ရေဖျန်းခြင်းနှင့် ရေလောင်းခြင်းတို့ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဤအရာသည် အမှန်တကယ်ပင် ထိုမင်္ဂလာ၏ တန်ခိုးကြီးသော ပုံဆောင်မှုကို ပျက်ပြားစေခဲ့ပြီး၊ ရေမြုပ်ဗတ္တိဇံကို ခံယူခဲ့သော ယေရှု၏ စံနမူနာကို ဆန့်ကျင်နေပါသည်။

ကလေးငယ်တစ်ဦးသည် ချက်ချင်း အပြစ်ပြုနိုင်သည်ဟူသော ကျမ်းစာနှင့်မညီသည့် အတွေးအခေါ်တစ်ခု ရှိခဲ့ပြီး ထို့ကြောင့် အကယ်၍ သူ အပြစ်ပြုမိပါက ငရဲသို့သွား၍ ငရဲမီးထဲတွင် ထာဝရလောင်ကျွမ်းမည့် အန္တရာယ်ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် သူ့ကို ကယ်တင်နိုင်မည့် တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်းမှာ သူ့ကို ဗတ္တိဇံပေးရန်ဖြစ်ပြီး သူသည် အသင်းတော်ထဲသို့ ဗတ္တိဇံခံဝင်ရမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ သင်သည် အသင်းတော်၏ အသင်းဝင်မဟုတ်ပါက သင့်အတွက် အဆုံးသတ်သွားပြီဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မပညာရှင်များက "ငါတို့ ကလေးတွေကို မွေးပြီးပြီးချင်း ချက်ချင်း ဗတ္တိဇံပေးဖို့ လိုတယ်" ဟု ဆိုကြသည် - အကယ်၍ ၎င်းတို့ သေဆုံးသွားပါက (ဤကာလသည် ကလေးသေဆုံးမှုနှုန်း မြင့်မားပြီး ကလေးငယ် အများအပြား သေဆုံးကြသော ကာလဖြစ်သည်) ၎င်းတို့ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ရှိနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။

အယူမှားလွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သော အခြားသော ခရစ်ယာန် သစ္စာတရားတစ်ခုမှာ ပွဲတော်မင်္ဂလာ (THE LORD'S SUPPER) ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် နောက်လိုက်များက တဆေးမဲ့မုန့်ကို စားပြီး အချဉ်မပေါက်သော စပျစ်ရည်ကို သောက်သုံးရမည့် လှပသော်လည်း ရိုးရှင်းသော အခမ်းအနားတစ်ခုအဖြစ် ပွဲတော်မင်္ဂလာ (ယူခရစ် - Eucharist ဟုလည်း အချို့က သိကြသည်) ကို စတင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ အပြစ်မဲ့သော ခန္ဓာကိုယ်နှင့် သွေးတော်၏ ဤအထိမ်းအမှတ် သင်္ကေတများသည် ယုံကြည်သူများအား ခရစ်တော်၏ စနစ်ကျသော စွန့်လွှတ်မှုနှင့် သွန်သင်ချက်များကို သတိရစေရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အလယ်ခေတ်နှောင်းပိုင်း ခရစ်ယာန်များအတွက် အရေးအကြီးဆုံးသော ထုံးတမ်းစဉ်လာမှာ ယူခရစ် သို့မဟုတ် ပွဲတော်မင်္ဂလာ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့ အများဆုံး ခေါ်ဆိုကြသည့် မာ့စ် (The Mass) (ဝတ်ပြုပွဲ) ဖြစ်သည်။ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး အားလုံး အတူတကွ လာရောက်၍ ထိုမင်္ဂလာကို ခံယူကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ကျွန်ုပ်တို့ ပွဲတော်မင်္ဂလာဟု ခေါ်ဆိုသောအရာကို ကျင်းပကြသည် - ယေရှုခရစ်၏ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် သွေးတော်ကို ခံယူခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထပ်မံ၍ အယူမှား ထုံးတမ်းစဉ်လာများ၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် သန့်ရှင်းသော ပွဲတော်မင်္ဂလာကို အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်များက တဖြည်းဖြည်းနှင့် ဆန်းကြယ်သော အခမ်းအနားတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဤထုံးတမ်းသစ်တွင် အချဉ်ဖောက်ထားသော စပျစ်ရည်ကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး ဘုန်းကြီး (Priest) သည် မုန့်နှင့် စပျစ်ရည်ကို ယေရှု၏ အမှန်တကယ် ခန္ဓာကိုယ်နှင့် သွေးတော်အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သော တန်ခိုးရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤအရာသည် ဒြပ်ပြောင်းလဲခြင်း (Transubstantiation) ဖြစ်သည် - ဘုန်းကြီးက "Hoc est enim corpus meum" - "ဤအရာသည် ငါ၏ခန္ဓာကိုယ်ဖြစ်၏" ဟူသော ဖော်မြူလာ ရွတ်ဆိုခြင်းအားဖြင့် ပွဲတော်မင်္ဂလာကို ခရစ်တော်၏ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် သွေးတော်အဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်သည်ဟူသော အတွေးအခေါ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ထိုစကားလုံးများကို ရွတ်ဆိုလိုက်သောအခါ ဘုရားသခင်က မုန့်နှင့် စပျစ်ရည်၏ သဘာဝကို ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူသော ယေရှုခရစ်၏ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် သွေးတော်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသည်ဟု ယုံကြည်ရသော တန်ခိုးရှိသည့် စကားလုံးများ ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းတို့က "ငါတို့ဟာ ဆန်းကြယ်တဲ့ စကားလုံးတွေကို ပြောဆိုခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်ကို ဖန်ဆင်းနေတာဖြစ်တယ်" ဟု ဆိုသည်အထိပင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အခြေခံအားဖြင့် ယဇ်ပလ္လင်ပေါ်တွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်မှာ မုန့်သည် ခန္ဓာကိုယ်ဖြစ်လာပြီး၊ စပျစ်ရည်သည် သွေးဖြစ်လာခဲ့သည်၊ သို့သော် ၎င်းတို့သည် မုန့်နှင့် စပျစ်ရည်ကဲ့သို့ပင် ဆက်လက် မြင်တွေ့နေရဆဲ ဖြစ်သည်။ ပွဲတော်မင်္ဂလာတွင် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို တင်ဆက်ခြင်း - ဤချီးမွမ်းခြင်းယဇ် - ဤအစုအဖွဲ့လိုက် စားပွဲသည် ယခုအခါ စွန့်လွှတ်ပူဇော်ခြင်းကို အောက်မေ့ခြင်း မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ၎င်းကိုယ်တိုင်က ယဇ်ပူဇော်ခြင်းတစ်ခု ဖြစ်လာပြီး ကယ်တင်ခြင်းကို ပေးနေသည်။ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၄၁၅ ခုနှစ် ကွန်စတန့်စ် အစည်းအဝေး (Council of Constance) တွင် အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်များက ဘုန်းကြီးများသာ စပျစ်ရည်ကို သောက်သုံးနိုင်ပြီး သာမန်လူဝတ်ကြောင်များသည် မုန့်ကိုသာ ခံယူရမည်ဟု ထပ်မံ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ကြသည်၊ သို့သော် ယေရှု ပွဲတော်မင်္ဂလာကို စတင်တည်ထောင်စဉ်က ၎င်းတို့အားလုံး ထိုစပျစ်ရည်မှ သောက်ခဲ့ကြကြောင်း ကျမ်းစာတွင် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။

ခရစ်တော်နောက်ပိုင်း နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ ခန့်တွင် အသင်းတော်သည် ပညတ်တော် ၁၀ ပါးထဲမှ အခြားသော ပညတ်တစ်ခုကို စတင် သွေဖည်ခဲ့သည်၊ အထူးသဖြင့် ယုံကြည်သူများအား သတ္တမမြောက်နေ့ကို ဥပုသ်နေ့အဖြစ် သတိရ စောင့်ထိန်းရန် တောင်းဆိုထားသည့် စတုတ္ထမြောက် ပညတ်တော် ဖြစ်သည်။

"ဥပုသ်နေ့ကို သန့်ရှင်းစေခြင်းငှာ ထိုနေ့ရက်ကို အောက်မေ့လော့။ ၆ ရက်ပတ်လုံး အလုပ်မျိုးစုံကို လုပ်ရမည်။ သတ္တမမြောက်နေ့သည် သင်၏ ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရား၏ ဥပုသ်နေ့ ဖြစ်၏။" ယုဒလူမျိုးများသည် ရောမကို ဆက်လက် တိုက်ခိုက်နေကြသောအခါ၊ ယုဒဘာသာအောက်တွင် ဘေးကင်းလုံခြုံရေး ထီးရိပ်ဖြစ်ခဲ့သောအရာသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာအတွက် မိုးကြိုးလွှဲသဖွယ် (အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောအရာ) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ယုဒလူမျိုးများနှင့် ကင်းကွာလာခဲ့ကြသည်။ ယုဒလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခဲ့ကြသဖြင့် ၎င်းတို့သည် ယုဒလူမျိုးများနှင့် အလှမ်းဝေးအောင် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်များသည် ပိုမိုရေပန်းစားသော ရောမ တနင်္ဂနွေနေ့ကို ပိုမိုနှစ်သက်ကြသဖြင့် ပညတ်တော် ၁၀ ပါးပါ သတ္တမနေ့ ဥပုသ်နေ့၏ တန်ဖိုးကို စတင် လျှော့ချခဲ့ကြသည်။ အချို့သော ခရစ်ယာန်များသည် ဥပုသ်နေ့ (စနေနေ့) တွင် အစာရှောင်ရမည်ဖြစ်ပြီး တနင်္ဂနွေနေ့တွင်မူ ပွဲတော်ကျင်းပနိုင်သည်ဟု မှားယွင်းစွာ တွေးထင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် အယူမှားသူများ ပြုလုပ်ခဲ့သောအရာ ဖြစ်သည်၊ ၎င်းတို့သည် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပွဲခံပြီး စနေနေ့တွင် အစာရှောင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ယုဒလူမျိုးတို့၏ အတွေးအခေါ် မဟုတ်ပေ - ယုဒလူမျိုးများသည် သောကြာနေ့တွင် အစာရှောင်ပြီး ဥပုသ်နေ့ (စနေနေ့) တွင် ပွဲခံကြသည် - သို့သော် အချို့သော ခရစ်ယာန်များသည် ဤသို့ တွေးထင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သင်သည် တစ်ရက်တွင် အစာရှောင်ပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် ပွဲခံနေပါက မည်သည့်နေ့က ပိုမို ရေပန်းစားလာမည်ကို သင် ခန့်မှန်းနိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် ခရစ်တော်သည် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခဲ့သဖြင့် ၎င်းကို မှတ်သား ကျင်းပရန် သဘာဝကျသော လက္ခဏာတစ်ခု ရှိနေသည်။ တတိယမြောက် အကြောင်းရင်းတစ်ခု ရှိသေးပြီး ၎င်းမှာ အသင်းတော်ထဲသို့ စိမ့်ဝင်လာသော နေမင်းကို ကိုးကွယ်ခြင်း (Sun worship) ၏ လွှမ်းမိုးမှု ဖြစ်သည်။ နေမင်းကို ကိုးကွယ်ခြင်းသည် အသင်းတော်ထဲသို့ စိမ့်ဝင်လာသောအခါ၊ ကွန်စတန်တိုင်းသည် လူများ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ရမည့်နေ့အဖြစ် နေမင်း၏နေ့ဖြစ်သော တနင်္ဂနွေနေ့ကို မြှင့်တင်ရန် ၎င်းကို အသုံးချနိုင်ခဲ့သည်။

ရာစုနှစ်များတစ်လျှောက် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တရားမှ ဤကဲ့သို့ တဖြည်းဖြည်း သွေဖည်သွားခြင်းသည် လူအများစုက တနင်္ဂနွေနေ့ စောင့်ထိန်းခြင်းတွင် ကျမ်းစာအခြေခံ လုံးဝမရှိကြောင်း သိရှိရသောအခါ အံ့အားသင့်သွားရလောက်အောင် ကျယ်ပြန့်စွာ လက်ခံလာခဲ့ကြသည်။ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၃၁၃ ခုနှစ်တွင် ကွန်စတန်တိုင်းသည် တနင်္ဂနွေနေ့ကို အနားယူရာနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည့် မီလန်အမိန့်တော် (Edict of Milan) ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဧကရာဇ်၏ တနင်္ဂနွေနေ့ ဥပဒေသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာနှင့် ဘာမှမဆိုင်ဘဲ၊ အမှန်စင်စစ် ဂရိ-ရောမတို့၏ အဓိက နေနတ်ဘုရား ဖြစ်သော ဟီလီယော့စ် (Helios) သို့မဟုတ် အပိုလို (Apollo) ကို ဂုဏ်ပြုရန် ဖြစ်သည်။

ဧကရာဇ် ကွန်စတန်တိုင်းသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းလာသူတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ သူသည် နေနတ်ဘုရားကို ဆက်လက် နှစ်သက်နေသေးသောကြောင့်၊ ဧကရာဇ် ကွန်စတန်တိုင်းသည် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ရမည့်နေ့ကို ယုဒဘာသာတွင် ရိုးရာအရ ရှိခဲ့သော စနေနေ့ ဥပုသ်နေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့ ဟူသော နေနတ်ဘုရား၏နေ့သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ခရစ်ယာန်အများစုသည် စနေနေ့အစား တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ၎င်းတို့၏ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ကြသည်။

ဤအရာသည် ခရစ်သက္ကရာဇ် ၃၂၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ကွန်စတန်တိုင်း၏ အခြားသော အမိန့်တော်တစ်ခုတွင် ထင်ရှားလှသည်၊ ထိုအမိန့်တော်တွင် ဧကရာဇ်က ဤသို့ အမိန့်ပေးခဲ့သည်- "မြင့်မြတ်သော နေမင်း၏နေ့တွင် မြို့ကြီးများ၌ နေထိုင်ကြသော တရားသူကြီးများနှင့် လူထုသည် အနားယူကြပါစေ၊ အလုပ်ရုံအားလုံးကိုလည်း ပိတ်ထားပါစေ။" သတိပြုပါ- အမိန့်တော်တွင် "နေ" (SUN) ဟူသော စကားလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။ ကွန်စတန်တိုင်း သီဂရိတ်သည် အင်ပါယာတစ်ခုလုံးအတွက် တနင်္ဂနွေနေ့ကို အနားယူရမည့်နေ့အဖြစ် စောင့်ထိန်းရန် ဥပဒေတစ်ခု ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြောင်းလည်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ သိသာထင်ရှားသည်မှာ ဤပြောင်းလဲမှုသည် အသင်းတော်ထဲသို့ တစ်ညတည်းနှင့် စိမ့်ဝင်သွားခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပေ။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် သတ္တမနေ့ ဥပုသ်နေ့နှင့် တနင်္ဂနွေနေ့ နှစ်ခုစလုံးကို သန့်ရှင်းသောနေ့ရက်များအဖြစ် စောင့်ထိန်းခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။

အလွန်စောစီးသော အသင်းတော်သည် တမန်တော်များခေတ်တွင် ယုဒလူတို့၏ စနေနေ့၌ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်နေဆဲဖြစ်သည်မှာ ရှင်းလင်းသော်လည်း၊ တတိယရာစု အလယ်မှ နှောင်းပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ ၎င်းသည် အကြီးအကျယ် စွန့်ပစ်ခံခဲ့ရသည် သို့မဟုတ် စွန့်ပစ်ခြင်းခံရမည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေခဲ့သည်။ စတုတ္ထရာစု အစောပိုင်းတွင် ရောမကမ္ဘာ၏ နေရာအများအပြား၌ ခရစ်ယာန်များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်နေကြပြီ ဖြစ်သည်။ ကွန်စတန်တိုင်းခေတ်အတွင်း၌ ဥပုသ်နေ့၏ မြင့်မြတ်မှုကို တနင်္ဂနွေနေ့သို့ ပြောင်းလဲရန် အတွေးအခေါ်ကို ပထမဦးဆုံး ဖော်ပြခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက ပရောဖက် ဒံယေလသည် အချိန်ကာလများနှင့် ပညတ်တရားများကို ပြောင်းလဲရန် ကြံစည်မည့် ဘာသာရေး အာဏာစက်တစ်ခု ပေါ်ထွက်လာလိမ့်မည်ဟု ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ်ခဲ့သည်။ ပညတ်တော် ၁၀ ပါးအတွင်း၌ အချိန်ကာလတစ်ခုလည်း ဖြစ်သော တစ်ခုတည်းသော ပညတ်တရားမှာ ဥပုသ်နေ့ ဖြစ်သည်။

ငရဲမီး (HELLFIRE) အယူဝါဒသည်လည်း အယူမှား ဒဏ္ဍာရီများကြောင့် ပုံပျက်ပန်းပျက် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် သမ္မာကျမ်းစာက ကြီးမားသော တရားစီရင်ရာနေ့ ပြီးနောက် ပျောက်ဆုံးသောသူများသည် မီးအိုင်ထဲသို့ ချပစ်ခြင်းခံရမည်ဟု သွန်သင်ထားသည်။ ထိုအချိန်တွင် လူတစ်ဦးစီသည် ၎င်းတို့ ထိုက်တန်သလောက် အပြစ်ပေးခြင်းခံရပြီးနောက် ၎င်းတို့သည် လုံးဝ လောင်ကျွမ်းပျက်စီးကာ ထာဝရ ပျောက်ပျက်သွားမည် ဖြစ်သည်။ "ခန္ဓာကိုယ်ကို သတ်နိုင်သော်လည်း ဝိညာဉ်ကို မသတ်နိုင်သောသူတို့ကို မကြောက်ကြနှင့်။ ငရဲ၌ ဝိညာဉ်နှင့် ခန္ဓာကိုယ် နှစ်ခုစလုံးကို ဖျက်ဆီးနိုင်သောသူကိုသာ သာ၍ ကြောက်ကြလော့။" "အသက်ရှင်သောသူတို့သည် မိမိတို့ သေရမည်ကို သိကြ၏။ သေသောသူတို့မူကား တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ မသိကြ..." ဘုန်းကြီးများသည် ငရဲသည် မာရ်နတ် အုပ်ချုပ်သော ထာဝရ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ရာ နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် သေဆုံးသည့် အချိန်မှစ၍ စတင်သည်ဟု သွန်သင်လာခဲ့ကြသည်။ ကျရှုံးနေသောအသင်းတော်သည် ရှင်ဘုရင်နှင့် သာမန်လူတန်းစား နှစ်ခုစလုံးကို ခြောက်လှန့်ရန်နှင့် ကြိုးကိုင်ရန်အတွက် ဤဘယ်သောအခါမျှ မဆုံးနိုင်သော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထိတ်လန့်ဖွယ် အတွေးအခေါ်ကို အသုံးချနိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုးရွားဆုံးမှာ ဤမှားယွင်းသော သွန်သင်ချက်သည် ယေရှုအား ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော သတ္တဝါတစ်ဦးကဲ့သို့ ပုံဖော်ထားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

ခရစ်ယာန် အတွေးအခေါ်ထဲသို့ စိမ့်ဝင်လာသော အခြားသော အယူမှား အတွေးအခေါ်တစ်ခုမှာ တမလွန်ဘဝနှင့် ပတ်သက်သောအရာ ဖြစ်သည်။

ပန်ဂေထရီ (Purgatory) (အလယ်ငရဲ/သန့်စင်ရာနေရာ) ဆိုသည်မှာ လူအချို့ သေဆုံးသောအခါ ကောင်းကင်ဘုံအတွက် သန့်စင်ခြင်းခံရမည့် ယာယီငရဲမီးထဲသို့ ဝင်ရောက်ရမည်ဟု သွန်သင်သော အတွေးအခေါ် ဖြစ်သည်။ ပန်ဂေထရီသည် ကောင်းကင်ဘုံနှင့် ငရဲဘုံကြားက တစ်ဝက်တစ်ပျက် စခန်းတစ်ခုကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး ပန်ဂေထရီ၏ ထူးခြားချက်မှာ သင်သည် ထိုနေရာမှ လွတ်မြောက်နိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အသင်းတော်သည် တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်လာခဲ့ပြီး၊ အပြစ်ဖြေလွှတ်ခြင်း အလုပ်များ မပြည့်စုံဘဲ သေဆုံးသွားသော မည်သူမဆို သေလွန်ပြီးနောက် ခံစားရသော နေရာတစ်ခုခုတွင် ပေးဆပ်ရမည်ဟူသော အတွေးအခေါ်သည် အသင်းတော်အပေါ် တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့ အသက်ရှင်စဉ်က ကျူးလွန်ခဲ့သော အပြစ်များနှင့် လွန်ကျူးမှုများမှ သန့်စင်ခြင်း ခံရရန်အတွက် ခံစားနေကြရခြင်း ဖြစ်သည်။ လူအများစုက ပန်ဂေထရီနှင့် ငရဲကို မှားယွင်းစွာ နားလည်ကြသည် - ငရဲမှ လွတ်မြောက်နိုင်သည်ဟူသော အတွေးအခေါ် ရှိသော်လည်း မလွတ်မြောက်နိုင်ပါ။ အကယ်၍ သင်သည် ငရဲသို့ ရောက်သွားပါက ထိုမျှသာ ဖြစ်သည်။ လွတ်မြောက်ခွင့် မရှိပေ။ သင်သည် အလွန်အမင်း ဆိုးသွမ်းသူဖြစ်ပြီး ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ရမည်။ သို့သော် လူအများစုတွင်မူ ကျွန်ုပ်တို့အတွင်း၌ အလွန်ဆိုးရွားသော အရာအများအပြား ရှိနေသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ကောင်းကင်ဘုံအတွက် မည်သို့ ကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်နိုင်မည်နည်း။ သင်သည် ၎င်းကို ကျွန်ုပ်တို့အတွင်းမှ သန့်စင်ထုတ်ပစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် "ပန်ဂေထရီ" ဟူသော စကားလုံးကို ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ခရစ်ယာန်အများစုက ၎င်းတို့၏ ဆွေမျိုးများသည် ပန်ဂေထရီတွင် ခံစားနေရသည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး ပန်ဂေထရီသည် ကောင်းသောနေရာ မဟုတ်ပေ။

ပန်ဂေထရီ အတွေးအခေါ်သည် ယေရှုခရစ်ခေတ်မတိုင်မီ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက ရှိခဲ့သည်။ ခရစ်မပေါ်မီ နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ က ပလေတို (Plato) ၏ ရေးသားချက်များသည် ဤသန့်စင်ခြင်းနှင့် အပြစ်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ် မည်သည့်နေရာမှ လာသည်ကို သိမြင်ရန် ကူညီပေးသည်၊ သို့သော်လည်း ပန်ဂေထရီသည် နောက်ထပ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာသည့်တိုင်အောင် အမှန်တကယ် နေရာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း မခံခဲ့ရပေ။ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၁၆၀ နှင့် ၁၁၈၀ ကြားတွင် ဓမ္မပညာရှင်များသည် ပန်ဂေထရီ အယူဝါဒကို တီထွင်ခဲ့ကြပြီး၊ ၁၂၇٤ ခုနှစ် ဒုတိယအကြိမ်မြောက် လိုင်ယွန်စ်အစည်းအဝေး (Second Council of Lyons) တွင် ၎င်းကို တရားဝင် လက်ခံခဲ့ကြသည်။

ထို့နောက် အသင်းတော်သည် ပန်ဂေထရီရှိ သေလွန်သူများကို ၎င်း၏ ဆုတောင်းချက်များဖြင့်၎င်း၊ လူများထံသို့ ထိုမင်္ဂလာများ၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို လွှဲပြောင်းပေးခြင်းဖြင့်၎င်း (အထူးသဖြင့် ပွဲတော်မင်္ဂလာ) ကူညီပေးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည် - ဤအရာအားလုံးသည် လုံးဝ စနစ်တကျ ဖြစ်သည်။ အသင်းတော်က ဤအရာသည် ကောင်းမှုပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ပြီး သာမန်လူပြည့်သူများသည် ၎င်းထဲသို့ ငွေအမြောက်အမြား ထည့်ဝင်ရန် လိုလားပုံရသည်၊ ထို့ကြောင့် အထူးသဖြင့် ၁၄ နှင့် ၁၅ ရာစုနှစ်များတွင် သေလွန်သူများ၏ ဝိညာဉ်များအတွက် ဘုန်းကြီးများက ဝတ်ပြုပွဲများ (Masses) ရွတ်ဆိုပေးရန် အဓိက တည်ထောင်ထားသော အဖွဲ့အစည်းများ အဆမတန် တိုးပွားလာခဲ့သည်။

ဤအယူဝါဒသည် ဘဏ္ဍာရေး အမြတ်အစွန်းအတွက် လူထုကို ကြိုးကိုင်ရန် လုပ်ကြံဖန်တီးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ လူများသည် မိမိတို့ ချစ်ရသူအား ပန်ဂေထရီ၏ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများမှ လွတ်မြောက်စေရန် ငွေအမြောက်အမြား ပေးဆောင်ရန် လိုလားခဲ့ကြသည်။ သိသာထင်ရှားသည်မှာ ယုံကြည်သူများသည် မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်က ပန်ဂေထရီမှ မည်သည့်အချိန်တွင် ထွက်ခွာသွားသည်ကို ဘယ်သောအခါမျှ အသေအချာ မသိနိုင်ကြသဖြင့် အကျင့်ပျက်ခြစားသော ဘုန်းကြီးများ၏ အိတ်ကပ်ထဲသို့ ငွေများ ဆက်လက် စီးဝင်နေခဲ့သည်။ အသင်းတော်၏ အကြီးအကဲသည် ငွေကြေးရှာဖွေရန်နှင့် လူများကို အသင်းတော်သို့ ငွေလှူဒါန်းရန် တိုက်တွန်းရန်အတွက် လူများကို စေလွှတ်လေ့ရှိသည် - လူများကို ပန်ဂေထရီမှ ငွေပေး၍ ကယ်ထုတ်ရန် - သို့မှသာ ၎င်းတို့သည် ဤခမ်းနားထည်ဝါသော အဆောက်အအုံများကို ရန်ပုံငွေ ထောက်ပံ့နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ဤပန်ဂေထရီအပေါ် ယုံကြည်မှုသည် အသက်ရှင်နေသူများ၏ အလုပ်များနှင့် ဆုတောင်းချက်များသည် သေလွန်သူများ၏ ကံကြမ္မာကို တစ်နည်းနည်းဖြင့် ပြောင်းလဲနိုင်သည်ဟူသော အန္တရာယ်ရှိသော အတွေးအခေါ်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယေရှုက လင်ဘို (Limbo) သို့မဟုတ် ပန်ဂေထရီ မရှိကြောင်း အလွန် ရှင်းလင်းစွာ မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ သေဆုံးပြီးနောက် လူတစ်ဦး၏ နောက်ထပ် သိစိတ်အတွေးမှာ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ ထာဝရ ဆုလာဘ် ဖြစ်သည်။ "ဤအမှုကို အံ့ဩခြင်းမရှိကြနှင့်။ သင်္ချိုင်းဂူများ၌ ရှိသောသူအပေါင်းတို့သည် သားတော်၏ အသံကို ကြား၍ ထွက်ရမည့် အချိန်နာရီ ရောက်လာလတ္တံ့။ ကောင်းသောအမှုကို ပြုသောသူတို့သည် အသက်ရှင်ရာ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသို့၎င်း၊ မကောင်းသောအမှုကို ပြုသောသူတို့သည် အပြစ်စီရင်ရာ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသို့၎င်း ထွက်ရကြလတံ့။"

ဧဝံဂေလိ သတင်းစကား၏ ဗဟိုချက်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ မည်သို့ အပြစ်လွှတ်ခြင်းကို ရရှိသနည်းဟူသော သွန်သင်ချက် ဖြစ်သည်။ ဤအရာသည် ဤအပေးအယူလုပ်ကျင့်သုံးသော ခေတ်အတွင်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသော အခြားသော အဓိက ကျမ်းစာသစ္စာတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ လူတစ်ဦးသည် အပြစ်လွှတ်ခြင်းကို ခံချင်ပါက၊ သူ သို့မဟုတ် သူမသည် ပထမဦးစွာ ဘုန်းကြီးတစ်ပါးမှတစ်ဆင့် အာပတ်ဖြေခြင်း မင်္ဂလာ (Sacrament of Penance) ဟု ခေါ်သော ထုံးတမ်းတစ်ခုဖြင့် မိမိ၏ အပြစ်များကို ဝန်ခံရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို အများအားဖြင့် အပြစ်ဝန်ခံခြင်း (Confession) ဟု လူသိများသည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ မလုံလောက်သော ကောင်းမြတ်မှုနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ အမှန်တကယ် မှားယွင်းသော လုပ်ရပ်များကို အစားထိုးရန်အတွက်၊ လူဝတ်ကြောင်များရော ဘုန်းကြီးများပါ အားလုံးစလုံးသည် အနည်းဆုံး တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ်၊ သို့မဟုတ် ဖြစ်နိုင်လျှင် ထို့ထက်မက ပို၍ မကြာခဏ ဘုန်းကြီးတစ်ပါးထံတွင် မိမိတို့၏ အပြစ်များကို ဝန်ခံရမည် ဖြစ်သည်။ ဘုန်းကြီးသည် အပြစ်များ ပြေပျောက်သွားပြီ - ပျောက်ကွယ်သွားပြီ - ဟူသော စိတ်ချရသည့် စကားလုံးများကို ပေးသနားသော်လည်း၊ ထိုလူသည် အသင်းတော်၏ ဥပဒေများနှင့် ခရစ်တော်၏ သွန်သင်ချက်များကို ချိုးဖောက်ခဲ့သောကြောင့် မိမိအပြစ်ပြုခဲ့သည့် အချက်အတွက် အစားထိုးရန် ကျေနပ်လောက်သော အလုပ်တစ်ခု (Work of satisfaction) ကို လုပ်ဆောင်ရမည် ဖြစ်သည်။ ဤအရာသည် အချက်အပြတ်အသတ်များစွာအရ ဆိုးရွားသော တိုးတက်ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပထမဦးစွာ၊ ၎င်းကို ကျမ်းစာထဲတွင် မည်သည့်နေရာ၌မျှ သွန်သင်ထားခြင်း မရှိပေ။ ဒုတိယအနေဖြင့်၊ ၎င်းသည် သေမျိုးဖြစ်သော လူသားတစ်ဦးကို ခရစ်တော်၏ နေရာတွင် အစားထိုးလိုက်ပြီး ဘုရားသခင်အား သာမန်လူတစ်ဦးနှင့် ကင်းကွာနေသကဲ့သို့ ထင်ရစေသည်။ သိသာထင်ရှားသည်မှာ ထိုအချိန်တွင် ၎င်းသည် ဘုန်းကြီးအား သူ၏ အသင်းသားများ၏ ဆိုးသွမ်းသော လုပ်ရပ်များအားလုံးကို ကြားသိရသည့် စိတ်မသက်မသာဖြစ်စရာ အခြေအနေသို့လည်း ရောက်ရှိစေသည်။

လူသားသည် မိမိကိုယ်ကို ကယ်တင်ရန် အကူအညီမဲ့နေကြောင်း သမ္မာကျမ်းစာက သွန်သင်ထားသည်၊ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် ဤလောကသို့ ကြွလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကယ်တင်ခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့ မထိုက်တန်သော ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာတော်နှင့် ကျေးဇူးတော်အပေါ်တွင် လုံးဝ တည်မှီနေကြောင်း သမ္မာကျမ်းစာက သွန်သင်သည်။ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကြိုးစားအားထုတ်မှု သို့မဟုတ် ကောင်းသောအမှုများဖြင့် ဘယ်သောအခါမျှ မရရှိနိုင်သော ခမ်းနားထည်ဝါသော လက်ဆောင်မွန် ဖြစ်သည်။ နာခံခြင်းပင်လျှင် ကျေးဇူးတော်၏ လက်ဆောင်မှတစ်ဆင့် လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်း ခံရသည်ဟူသော ဓမ္မသစ်ကျမ်း အယူဝါဒကို ယနေ့ခေတ်တွင် ကျယ်ပြန့်စွာ သွန်သင်နားလည်ကြသော်လည်း၊ အလယ်ခေတ်၏ မှောင်မိုက်သော ကာလအတွင်း၌မူ စာမတတ်သော လူထုကြီးအား ဘုရားသခင်၏ မျက်နှာသာကို ရရှိရန်အတွက် ကောင်းသောအမှုများကို လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ယုံကြည်စေရန် ပိုမိုလွယ်ကူခဲ့သည်။

ဗျာဒိတ်ကျမ်း- သတို့သမီး၊ သားရဲနှင့် ဗာဗုလုန် (အပိုင်း ၂)

သို့သော်လည်း ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ သမ္မာတရားကို မှောင်မိုက်ထဲတွင် လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားခွင့် မပြုခဲ့ပါ။ ဤကြီးမားသော သွေဖည်မှု ကာလတစ်လျှောက်လုံးတွင် အသင်းတော်၏ တရားဝင် သွန်သင်ချက်များကို လက်ခံရန် ငြင်းဆန်ပြီး သမ္မာကျမ်းစာပါ ရိုးရှင်းသော သစ္စာတရားများကိုသာ စွဲကိုင်ခဲ့ကြသော သစ္စာရှိသည့် ကြွင်းကြန်သော လူနည်းစု အမြဲတမ်း ရှိနေခဲ့သည်။

ဝေါဒန်းဆီးလ်စ်လူမျိုးများ (THE WALDENSES) ဤသစ္စာရှိသူများထဲတွင် အထင်ရှားဆုံး အုပ်စုတစ်စုမှာ ဝေါဒန်းဆီးလ်စ် (Waldenses) လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် အီတလီမြောက်ပိုင်းနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့၏ ဝေးလံခေါင်ဖျားသော အယ်လ်ပ်စ်တောင်တန်း (Alps) ချိုင့်ဝှမ်းဒေသများတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် အသင်းတော်၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများနှင့် လူတို့ပြုလုပ်သော ရိုးရာဓလေ့များကို ဆန့်ကျင်ကာ သမ္မာကျမ်းစာကိုသာ မိမိတို့၏ တစ်ခုတည်းသော လမ်းညွှန်အဖြစ် ကြေညာခဲ့ကြသည်။

ဝေါဒန်းဆီးလ်စ်လူမျိုးများသည် သမ္မာကျမ်းစာ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို မိမိတို့ဘာသာစကားဖြင့် လက်ရေးဖြင့် ကူးယူခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဤကျမ်းစာစောင်များကို မိမိတို့၏ အဝတ်အစားများထဲတွင် ဝှက်ယူသွားကြပြီး ဥရောပတစ်ခွင်လုံးရှိ မြို့ရွာများသို့ ကုန်သည်များ၊ စျေးသည်များအသွင်ဖြင့် လှည့်လည်ကာ သမ္မာတရား မျိုးစေ့များကို တိတ်တဆိတ် ပျိုးထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ပညတ်တော် ၁၀ ပါးလုံးကို စောင့်ထိန်းခဲ့ကြပြီး၊ ရောမအသင်းတော်က ပြောင်းလဲခဲ့သော တနင်္ဂနွေနေ့အစား ဘုရားသခင်၏ သတ္တမမြောက်နေ့ ဥပုသ်နေ့ (စနေနေ့) ကို ဆက်လက် သစ္စာရှိစွာ စောင့်ထိန်းခဲ့ကြသည်။

ဘာသာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကြီး (THE GREAT REFORMATION) ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၄ ရာစုမှ ၁၆ ရာစုအတွင်း ကမ္ဘာကြီးကို လှုပ်ခါစေခဲ့သော ဘာသာရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကြီး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဂျွန်ဝိကလစ်ဖ် (John Wycliffe)၊ ဂျွန်ဟပ်စ် (John Huss)၊ မာတင်လူသာ (Martin Luther)၊ ဂျွန်ကယ်လ်ဗင် (John Calvin) နှင့် အခြားသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမား အမြောက်အမြားကို ဘုရားသခင်က တရားဟောပလ္လင်ပေါ်သို့ နှိုးဆော် ခေါ်ယူခဲ့သည်။

မာတင်လူသာသည် ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၅၁၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဝစ်တင်ဘတ် (Wittenberg) မြို့ရှိ ရာဇဝင်အသင်းတော် တံခါးဝ၌ သူ၏ နာမည်ကျော် အချက် ၉၅ ချက် (Ninety-Five Theses) ကို ရိုက်နှိပ် ကပ်ထားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကရုဏာတော်ကို ငွေကြေးဖြင့် ဝယ်ယူနိုင်သည်ဟူသော အပြစ်ဖြေလွှတ်လွှာ (Indulgences) ရောင်းချခြင်း ကျင့်ထုံးကို အဓိက စိန်ခေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများ၏ အဓိက ကြွေးကြော်သံမှာ "သမ္မာကျမ်းစာသာလျှင်" (Sola Scriptura) နှင့် "ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့်သာ သုစရိုက်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်" (Justification by Faith Alone) ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများက တရားဟောကြားကြပြီး ပုံနှိပ်စက်များက တဒုန်းဒုန်း မြည်ကာ လည်ပတ်နေစဉ်၊ များပြားလှစွာသော လူထုကြီးသည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို စတင် လေ့လာခွင့် ရရှိခဲ့ကြသည်။ လတ်ဆတ်သော နွေဦးလေပြေကဲ့သို့ပင် ဥရောပတိုက်သည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပြန်လည်ဆန်းသစ်ခြင်း (Renaissance) ကို ခံစားခဲ့ရသည်။

"သင်တို့သည် သမ္မာတရားကို သိကြလိမ့်မည်။ သမ္မာတရားသည်လည်း သင်တို့ကို လွတ်လပ်ခြင်းသို့ ရောက်စေလိမ့်မည်။"

နောက်ဆုံးသောကာလ လှည့်ဖြားခြင်း (THE FINAL DECEPTION) ဗျာဒိတ်ကျမ်းသည် နောက်ဆုံးသောကာလတွင် ကျမ်းစာ၏ သမ္မာတရားကို အလျှော့ပေး ညှိနှိုင်းပြီး ဘုရားသခင်၏ စစ်မှန်သော အသင်းတော်နှင့် အလွန်တူအောင် အတုလုပ်ထားသည့် အလွန်ဆွဲဆောင်မှုရှိသော အတုအယောင် အသင်းတော်တစ်ခု ပေါ်ထွက်လာလိမ့်မည်ဟုလည်း ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ်ထားသည်။ ၎င်းသည် လောကတစ်ခုလုံးနီးပါးကို လှည့်ဖြားလိမ့်မည်ဟု ယေရှုက သတိပေးတော်မူခဲ့သည်။

"အကြောင်းမူကား၊ မိစ္ဆာခရစ်တော်နှင့် မိစ္ဆာပရောဖက်တို့သည် ပေါ်လာ၍၊ ဖြစ်နိုင်လျှင် ရွေးကောက်ထားသောသူတို့ကိုပင် လှည့်ဖြားနိုင်လောက်အောင် ကြီးစွာသော နိမိတ်လက္ခဏာများနှင့် အံ့ဖွယ်သောအမှုတို့ကို ပြကြလိမ့်မည်။"

ဤနောက်ဆုံး လှည့်ဖြားခြင်းပြီးနောက် မကြာမီတွင် ခရစ်တော်သည် ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ကြွလာမည် ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်တော်သည် မှားယွင်းသော ရိုးရာဓလေ့များနှင့် အယူမှားဝါဒ အားလုံးမှ စင်ကြယ်သန့်ရှင်းအောင် ပြုလုပ်ထားသော အသင်းတော်ကို လာရောက် သိမ်းဆည်းမည် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိတို့ ကိုင်စွဲထားသော အယူဝါဒ တိုင်းအတွက် "ထာဝရဘုရား မိန့်တော်မူသည်ကား" ဟူသော ကျမ်းစာအခြေခံကိုသာ တောင်းဆိုမည့် အသင်းတော် ဖြစ်လိမ့်မည်။

ဤဝိညာဉ်ရေးရာ တိုက်ပွဲသည် ခေတ်အဆက်ဆက် ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားနေခဲ့ပြီး ဤပရောဖက်ပြုချက်သည် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပြည့်စုံလာနေကြောင်း ထင်ရှားလှသည်။ တိုက်ပွဲက ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်နှင့်အမျှ ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံးသည် ရွေးချယ်မှုတစ်ခုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။

"သင်တို့ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မည့်သူကို ယနေ့ပင် ကိုယ်အဖို့ ရွေးချယ်ကြလော့။"

မိတ်ဆွေတို့၊ အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်များသည် ကျမ်းစာလာ သမ္မာတရားများအစား အယူမှား ထုံးတမ်းစဉ်လာများနှင့် ရိုးရာဓလေ့များကို လက်ခံရန် မည်သို့ တဖြည်းဖြည်း သွေးဆောင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ မြင်တွေ့ခဲ့ရပြီး ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် သစ္စာရှိသောသူများကို ပြန်လည် နှိုးဆော်ခဲ့ပါသည်။

 

မူရင်းလင့်

https://youtu.be/vDKG_WFLUi4?si=xXNUHrCgCP9HXm9v