မဟာတိုက်လှန်ပွဲ (GC) အခန်း ၂၀

 

Chapter 20—A Great Religious Awakening [355]

အခန်း ၂၀ - ကြီးမားသော ဘာသာရေးနိုးထမှု [၃၅၅]

A Great religious awakening under the proclamation of Christ’s soon coming is foretold in the prophecy of the first angel’s message of Revelation 14. An angel is seen flying “in the midst of heaven, having the everlasting gospel to preach unto them that dwell on the earth, and to every nation, and kindred, and tongue, and people.” “With a loud voice” he proclaims the message: “Fear God, and give glory to Him; for the hour of His judgment is come: and worship Him that made heaven, and earth, and the sea, and the fountains of waters.” Verses 6, 7.

ခရစ်တော် အမြန်ဆုံးကြွလာတော့မည်ဟု ကြေညာခြင်းအောက်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ကြီးမားသော ဘာသာရေးနိုးထမှုတစ်ခုကို ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၄ ရှိ ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား ပရောဖက်ပြုချက်၌ ကြိုတင်ဟောကြားထားသည်။ ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးသည် “ကောင်းကင်အလယ်၌ ပျံဝဲလျက်၊ မြေကြီးပေါ်မှာ နေသောသူ၊ ခပ်သိမ်းသော လူမျိုး၊ အနွယ်၊ ဘာသာစကား၊ လူအပေါင်းတို့အား ဟောပြောရန် ထာဝရဧဝံဂေလိတရားကို ဆောင်လျက်” ရှိသည်ကို မြင်ရသည်။ သူက “အသံကျယ်လောင်စွာဖြင့်” ဤသို့ကြေညာ၏ - “ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့၍ ဘုန်းတော်ကို ထင်ရှားစေကြလော့။ အကြောင်းမူကား၊ ကိုယ်တော်၏ တရားစီရင်ချိန် ရောက်ပြီ။ ကောင်းကင်၊ မြေကြီး၊ ပင်လယ်နှင့် ရေထွက်စမ်းတို့ကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော အရှင်ကို ဝတ်ပြုကြလော့။” အခန်းငယ် ၆၊ ၇။

The fact that an angel is said to be the herald of this warning is significant. By the purity, the glory, and the power of the heavenly messenger, divine wisdom has been pleased to represent the exalted character of the work to be accomplished by the message and the power and glory that were to attend it. And the angel’s flight “in the midst of heaven,” the “loud voice” with which the warning is uttered, and its promulgation to all “that dwell on the earth,”—“to every nation, and kindred, and tongue, and people,”—give evidence of the rapidity and world-wide extent of the movement.

ဤသတိပေးချက်၏ ကြေညာသူမှာ ကောင်းကင်တမန်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခြင်းသည် အရေးကြီးသည်။ ကောင်းကင်တမန်၏ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်း၊ ဘုန်းအသရေနှင့် တန်ခိုးတော်အားဖြင့်၊ ဤသတင်းစကားမှတစ်ဆင့် ပြီးမြောက်ရမည့် အလုပ်၏ မြင့်မြတ်သော သဘောသဘာဝနှင့် ၎င်းနှင့်အတူ လိုက်ပါလာမည့် တန်ခိုးတော်နှင့် ဘုန်းတော်ကို ကိုယ်စားပြုရန် ဘုရားသခင်၏ ပညာတော်သည် နှစ်သက်တော်မူသည်။ ထို့ပြင် ကောင်းကင်တမန်၏ “ကောင်းကင်အလယ်တွင်” ပျံသန်းခြင်း၊ သတိပေးချက်ကို ဟောပြောသော “အသံကျယ်လောင်ခြင်း” နှင့် “မြေကြီးပေါ်တွင် နေထိုင်သူ” အားလုံး— “ခပ်သိမ်းသော လူမျိုး၊ အနွယ်၊ ဘာသာစကား၊ လူအပေါင်းတို့” ထံသို့ ၎င်းကို ပြန့်နှံ့စေခြင်းတို့သည် ဤလှုပ်ရှားမှု၏ လျင်မြန်မှုနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာကို သက်သေပြနေသည်။

The message itself sheds light as to the time when this movement is to take place. It is declared to be a part of the “everlasting gospel;” and it announces the opening of the judgment. [356] The message of salvation has been preached in all ages; but this message is a part of the gospel which could be proclaimed only in the last days, for only then would it be true that the hour of judgment had come. The prophecies present a succession of events leading down to the opening of the judgment. This is especially true of the book of Daniel. But that part of his prophecy which related to the last days, Daniel was bidden to close up and seal “to the time of the end.” Not till we reach this time could a message concerning the judgment be proclaimed, based on the fulfillment of these prophecies. But at the time of the end, says the prophet, “many shall run to and fro, and knowledge shall be increased.” Daniel 12:4.

ဤသတင်းစကားသည် ဤလှုပ်ရှားမှု ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အချိန်နှင့်ပတ်သက်၍ အလင်းရောင်ပေးသည်။ ၎င်းသည် “ထာဝရဧဝံဂေလိတရား” ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားပြီး တရားစီရင်ခြင်း စတင်တော့မည်ကိုလည်း ကြေညာထားသည်။ [၃၅၆] ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ သတင်းစကားကို ခေတ်အဆက်ဆက် ဟောပြောခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဤသတင်းစကားသည် နောက်ဆုံးသောကာလ၌သာ ဟောပြောနိုင်သည့် ဧဝံဂေလိတရား၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုအချိန်၌သာလျှင် တရားစီရင်ချိန် ရောက်ပြီဟူသော စကားသည် မှန်ကန်လိမ့်မည်ဖြစ်သည်။ ပရောဖက်ပြုချက်များသည် တရားစီရင်ခြင်း စတင်ချိန်အထိ ဦးတည်သွားမည့် အဖြစ်အပျက်များ၏ အစဉ်အဆက်ကို ပြသထားသည်။ ၎င်းသည် ဒံယေလကျမ်း၌ အထူးသဖြင့် မှန်ကန်သည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးသောကာလနှင့် သက်ဆိုင်သည့် သူ၏ ပရောဖက်ပြုချက်အပိုင်းကို “အဆုံးကာလတိုင်အောင်” ပိတ်၍ တံဆိပ်ခတ်ထားရန် ဒံယေလအား မိန့်မှာခဲ့သည်။ ဤအချိန်သို့ ကျွန်ုပ်တို့ မရောက်မချင်း ဤပရောဖက်ပြုချက်များ ပြည့်စုံခြင်းအပေါ် အခြေခံ၍ တရားစီရင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော သတင်းစကားကို ဟောပြောနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ သို့သော် အဆုံးကာလ၌ ပရောဖက်က “လူအများတို့သည် အရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည်သွားလာကြလိမ့်မည်။ အသိပညာလည်း တိုးပွားလိမ့်မည်” ဟုဆိုသည်။ ဒံယေလ ၁၂:၄။

The apostle Paul warned the church not to look for the coming of Christ in his day. “That day shall not come,” he says, “except there come a falling away first, and that man of sin be revealed.” 2 Thessalonians 2:3. Not till after the great apostasy, and the long period of the reign of the “man of sin,” can we look for the advent of our Lord. The “man of sin,” which is also styled “the mystery of iniquity,” “the son of perdition,” and “that wicked,” represents the papacy, which, as foretold in prophecy, was to maintain its supremacy for 1260 years. This period ended in 1798. The coming of Christ could not take place before that time. Paul covers with his caution the whole of the Christian dispensation down to the year 1798. It is this side of that time that the message of Christ’s second coming is to be proclaimed.

တမန်တော်ပေါလုသည် ခရစ်တော်၏ ကြွလာခြင်းကို သူ၏ခေတ်၌ မမျှော်လင့်ရန် အသင်းတော်ကို သတိပေးခဲ့သည်။ “အကြောင်းမူကား၊ ရှေ့ဦးစွာ သာသနာပယ်ခြင်းမရှိ၊ အပြစ်တရား၏ သားဖြစ်သောသူ (ဒုစရိုက်ကို ပြုသောသူ) မပေါ်မလာမီ ထိုနေ့ရက်မရောက်” ဟု သူကဆိုသည်။ ၂ သက်သာလောနိတ် ၂:၃။ ကြီးမားသော သာသနာပယ်ခြင်းနှင့် “ဒုစရိုက်ကို ပြုသောသူ” ၏ အုပ်စိုးသည့် ကာလရှည်ပြီးမှသာလျှင် ကျွန်ုပ်တို့သည် သခင်ဘုရား၏ ကြွလာခြင်းကို မျှော်လင့်နိုင်ကြသည်။ “ဒုစရိုက်ကို ပြုသောသူ”၊ သို့မဟုတ် “ဒုစရိုက်၏ နက်နဲသော အရာ”၊ “ပျက်စီးခြင်း၏ သား” နှင့် “ထိုသူဆိုး” ဟု ခေါ်ဝေါ်သောသူသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ၎င်းသည် ပရောဖက်ပြုချက်၌ ကြိုတင်ဟောထားသည့်အတိုင်း ၁၂၆၀ နှစ်တိုင်အောင် အာဏာစက်ကို ထိန်းသိမ်းထားရမည်ဖြစ်သည်။ ဤကာလသည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ကုန်ဆုံးခဲ့သည်။ ခရစ်တော်၏ ကြွလာခြင်းသည် ထိုအချိန်မတိုင်မီ မဖြစ်နိုင်ပေ။ ပေါလုသည် သူ၏သတိပေးချက်ဖြင့် ၁၇၉၈ ခုနှစ်အထိ ခရစ်ယာန်ခေတ်ကာလ တစ်ခုလုံးကို အကျုံးဝင်စေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်လွန်မှသာလျှင် ခရစ်တော်၏ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်း သတင်းစကားကို ဟောပြောရမည်ဖြစ်သည်။

No such message has ever been given in past ages. Paul, as we have seen, did not preach it; he pointed his brethren into the then far-distant future for the coming of the Lord. The Reformers did not proclaim it. Martin Luther placed the judgment about three hundred years in the future from his day. But since 1798 the book of Daniel has been unsealed, knowledge of the prophecies has increased, and many have proclaimed the solemn message of the judgment near.

အတိတ်ကာလတွင် ထိုကဲ့သို့သော သတင်းစကားမျိုးကို မည်သည့်အခါမျှ မပေးခဲ့ဖူးပေ။ ကျွန်ုပ်တို့ မြင်ခဲ့ရသည့်အတိုင်း ပေါလုသည် ၎င်းကို မဟောခဲ့ပေ။ သူသည် သခင်ဘုရားကြွလာမည့်အချိန်အတွက် ထိုစဉ်က အလွန်ဝေးကွာသော အနာဂတ်ကိုသာ သူ့ညီအစ်ကိုများအား ညွှန်ပြခဲ့သည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများလည်း ၎င်းကို မကြေညာခဲ့ကြပေ။ မာတင်လူသာသည် တရားစီရင်ခြင်းကို သူ၏ခေတ်မှ သုံးရာနှစ်ခန့် အနာဂတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၇၉၈ ခုနှစ်မှစ၍ ဒံယေလကျမ်းသည် တံဆိပ်ခတ်ခြင်းမှ လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီး ပရောဖက်ပြုချက်များဆိုင်ရာ အသိပညာ တိုးပွားလာကာ လူအများတို့သည် တရားစီရင်ခြင်း နီးကပ်နေပြီဟူသော လေးနက်သည့် သတင်းစကားကို ကြေညာခဲ့ကြသည်။

[357] Like the great Reformation of the sixteenth century, the advent

movement appeared in different countries of Christendom at the same time. In both Europe and America men of faith and prayer were led to the study of the prophecies, and, tracing down the inspired record, they saw convincing evidence that the end of all things was at hand. In different lands there were isolated bodies of Christians who, solely by the study of the Scriptures, arrived at the belief that the Saviour’s advent was near.

In 1821, three years after Miller had arrived at his exposition of the prophecies pointing to the time of the judgment, Dr. Joseph Wolff, “the missionary to the world,” began to proclaim the Lord’s soon coming.

၁၈၂၁ ခုနှစ်တွင် မီလာသည် တရားစီရင်မည့်အချိန်ကို ညွှန်ပြသော ပရောဖက်ပြုချက်များအား ရှင်းလင်းဖော်ပြနိုင်ခဲ့ပြီးနောက် သုံးနှစ်အကြာတွင် “ကမ္ဘာ့သာသနာပြု” ဒေါက်တာ ဂျိုးဇက်ဝုလ်ဖ်သည် သခင်ဘုရား၏ ကြွလာခြင်းနီးကပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ဟောပြောစတင်ခဲ့သည်။

Wolff was born in Germany, of Hebrew parentage, his father being a Jewish rabbi. While very young he was convinced of the truth of the Christian religion. Of an active, inquiring mind, he had been an eager listener to the conversations that took place in his father’s house as devout Hebrews daily assembled to recount the hopes and anticipations of their people, the glory of the coming Messiah, and the restoration of Israel.

 ဝုလ်ဖ်သည် ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ဟီဘရူးလူမျိုး မိဘတို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူ၏ဖခင်မှာ ဂျူးဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင် သူသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ အမှန်တရားကို ယုံကြည်လက်ခံခဲ့သည်။ သူသည် တက်ကြွပြီး စူးစမ်းတတ်သော စိတ်ရှိသူဖြစ်ရာ သူ၏ဖခင်အိမ်၌ နေ့စဉ်စုရုံးရောက်ရှိလာကြသော သဒ္ဓါတရားထက်သန်သည့် ဟီဘရူးလူမျိုးတို့က မိမိတို့လူမျိုး၏ မျှော်လင့်ချက်များ၊ ကြွလာမည့် မေရှိယ၏ ဘုန်းအသရေနှင့် အစ္စရေးတို့ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းအကြောင်းတို့ကို ဆွေးနွေးပြောဆိုကြသည်ကို စိတ်အားထက်သန်စွာ နားထောင်လေ့ရှိသည်။

One day hearing Jesus of Nazareth mentioned, the boy inquired who He was. “A Jew of the greatest talent,” was the answer; “but as He pretended to be the Messiah, the Jewish tribunal sentenced Him to death.” “Why,” rejoined the questioner, “is Jerusalem destroyed, and why are we in captivity?” “Alas, alas!” answered his father, “because the Jews murdered the prophets.” The thought was at once suggested to the child: “Perhaps Jesus was also a prophet, and the Jews killed Him when He was innocent.”—Travels and Adventures of the Rev. Joseph Wolff, vol. 1, p. 6. So strong was this feeling that, though forbidden to enter a Christian church, he would often linger outside to listen to the preaching.

တစ်နေ့တွင် နာဇရက်မြို့သား ယေရှုအကြောင်းကို ကြားသိရသောအခါ ထိုကလေးငယ်က သူသည် မည်သူဖြစ်ကြောင်း မေးမြန်းခဲ့သည်။ “ထူးချွန်ထက်မြက်ဆုံးသော ဂျူးလူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်တယ်၊ ဒါပေမဲ့ သူက မေရှိယဖြစ်ယောင်ဆောင်တဲ့အတွက် ဂျူးတရားရုံးက သူ့ကို သေဒဏ်ပေးခဲ့တယ်” ဟု အဖြေရခဲ့သည်။ ထိုကလေးက “ဒါဆိုရင် ဂျေရုဆလင်မြို့က ဘာကြောင့် ပျက်စီးသွားရတာလဲ၊ ကျွန်တော်တို့က ဘာကြောင့် ကျွန်ခံနေရတာလဲ” ဟု ပြန်မေးခဲ့သည်။ “အို... အို... ဂျူးတွေက ပရောဖက်တွေကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြလို့ပဲ” ဟု ဖခင်က ပြန်ဖြေခဲ့သည်။ ထိုစဉ် ကလေးငယ်၏စိတ်တွင် “ယေရှုလည်း ပရောဖက်တစ်ပါး ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပြီး ဂျူးတွေက အပြစ်ကင်းစင်နေစဉ်မှာပဲ သူ့ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြတာဖြစ်မယ်” ဟူသော အတွေးဝင်လာခဲ့သည်။—Travels and Adventures of the Rev. Joseph Wolff, အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၆။ ဤခံစားချက်သည် အလွန်ပြင်းထန်သဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်မရှိသော်လည်း သူသည် မကြာခဏ အပြင်ဘက်တွင် ရပ်စောင့်ပြီး တရားဟောသံကို နားထောင်လေ့ရှိခဲ့သည်။

When only seven years old he was boasting to an aged Christian neighbor of the future triumph of Israel at the advent of the Messiah, when the old man said kindly: “Dear boy, I will tell you who the real Messiah was: He was Jesus of Nazareth, ... whom your ancestors have crucified, as they did the prophets of old. Go home and read the fifty-third chapter of Isaiah, and you will be convinced that Jesus Christ is the Son of God.”—Ibid., vol. 1, p. 7. Conviction at once fastened upon him. He went home and read the scripture, wondering to see how perfectly it had been fulfilled in Jesus of Nazareth.

သူ ခုနစ်နှစ်အရွယ်သာ ရှိသေးစဉ်က အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သော ခရစ်ယာန်အိမ်နီးချင်းတစ်ဦးအား မေရှိယကြွလာသည့်အခါ အစ္စရေးတို့၏ အောင်ပွဲခံမည့်အကြောင်း ကြွားဝါပြောဆိုနေစဉ် ထိုလူကြီးက ကြင်နာစွာဖြင့် “သားငယ်၊ အစစ်အမှန်ဖြစ်တဲ့ မေရှိယဟာ ဘယ်သူလဲဆိုတာ ငါပြောပြမယ်၊ သူက နာဇရက်မြို့သား ယေရှုပဲ။... မင်းရဲ့ဘိုးဘေးတွေက ရှေးပရောဖက်တွေကို လုပ်ခဲ့သလိုမျိုး သူ့ကိုလည်း လက်ဝါးကပ်တိုင်မှာ ရိုက်ထားခဲ့ကြတယ်။ အိမ်ပြန်ပြီး ဟေရှာယအခန်းကြီး ၅၃ ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ ယေရှုခရစ်တော်ဟာ ဘုရားသခင်ရဲ့သားတော် ဖြစ်မှန်း မင်းယုံကြည်လာလိမ့်မယ်” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။—Ibid., အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၇။ ထိုစကားသည် သူ့စိတ်ထဲတွင် ချက်ချင်းစွဲမှတ်သွားခဲ့သည်။ သူအိမ်ပြန်ရောက်ပြီး ကျမ်းစာကိုဖတ်ရှုသောအခါ နာဇရက်မြို့သားယေရှု၌ ထိုပရောဖက်ပြုချက်များ မည်မျှပြည့်စုံစွာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်ကို အံ့အားသင့်စွာ တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။

Were the words of the Christian true? The boy asked of his father an explanation of the prophecy, but was met with a silence so stern that he never again dared to refer to the subject. This, however, only increased his desire to know more of the Christian religion.

ထိုခရစ်ယာန်၏စကားများသည် အမှန်ဖြစ်ပါသလော။ ကလေးငယ်သည် ဖခင်အား ပရောဖက်ပြုချက်အကြောင်း ရှင်းပြပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ဖခင်၏ပြင်းထန်သော တိတ်ဆိတ်ခြင်းကိုသာ တုံ့ပြန်ခံခဲ့ရသဖြင့် ထိုအကြောင်းအရာကို နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံမေးမြန်းရန် မဝံ့ရဲတော့ပေ။ သို့သော် ၎င်းက သူ၏ ခရစ်ယာန်ဘာသာအကြောင်း ပိုမိုသိရှိလိုစိတ်ကိုသာ ပိုမိုတိုးပွားစေခဲ့သည်။

The knowledge he sought was studiously kept from him in his Jewish home; but, when only eleven years old, he left his father’s house and went out into the world to gain for himself an education, to choose his religion and his lifework.

သူရှာဖွေနေသော အသိပညာကို သူ၏ဂျူးမိသားစုအိမ်တွင် ရရှိခြင်းမရှိဘဲ တမင်တကာ ဖုံးကွယ်ထားခဲ့ကြသည်။ သို့သော် သူ ၁၁ နှစ်အရွယ်ရောက်သောအခါ ဖခင်၏အိမ်မှ ထွက်ခွာပြီး ပညာသင်ယူရန်၊ ကိုယ်ပိုင်ဘာသာတရားနှင့် ဘဝရည်မှန်းချက်ကို ရွေးချယ်ရန်အတွက် လောကကြီးထဲသို့ ထွက်လာခဲ့သည်။

He found a home for a time with kinsmen, but was soon driven from them as an apostate, and alone and penniless he had to make his own way among strangers. He went from place to place, studying diligently and maintaining himself by teaching Hebrew. Through the influence of a Catholic instructor he was led to accept the Romish faith and formed the purpose of becoming a missionary to his own people. With this object he went, a few years later, to pursue his studies in the College of the Propaganda at Rome.

 သူသည် ဆွေမျိုးများထံတွင် ခေတ္တခိုလှုံခဲ့သော်လည်း ဘာသာရေးပြောင်းလဲသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး မကြာမီပင် သူတို့ထံမှ နှင်ထုတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ တစ်ဦးတည်း၊ ငွေကြေးမရှိဘဲ သူစိမ်းများကြားတွင် ကိုယ့်လမ်းကိုယ် ဖောက်ခဲ့ရသည်။ သူသည် နေရာအနှံ့သို့ သွားရောက်ကာ ကြိုးစားပမ်းစား ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး ဟီဘရူးဘာသာစကားကို သင်ကြားပေးခြင်းဖြင့် အသက်မွေးခဲ့သည်။ ကက်သလစ်ဆရာတစ်ဦး၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ရောမကက်သလစ်ဘာသာကို လက်ခံခဲ့ပြီး မိမိ၏လူမျိုးတို့အတွက် သာသနာပြုတစ်ဦးဖြစ်လာရန် ရည်ရွယ်ချက်ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထိုရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ရောမမြို့ရှိ College of the Propaganda ၌ ပညာဆက်လက်သင်ယူခဲ့သည်။

Here his habit of independent thought and candid speech brought upon him the imputation of heresy. He openly attacked the abuses of the church and urged the necessity of reform. Though at first treated with special favor by the papal dignitaries, he was after a time removed from Rome. Under the surveillance of the church he went from place to place, until it became evident that he could never be brought to submit to the bondage of Romanism.

ဤနေရာတွင် သူ၏ လွတ်လပ်စွာတွေးခေါ်တတ်သည့်အကျင့်နှင့် ပွင့်လင်းစွာပြောဆိုတတ်သည့်အကျင့်တို့ကြောင့် အယူဝါဒဖောက်ပြန်သူအဖြစ် စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ဘုရားကျောင်း၏ အလွဲသုံးစားမှုများကို ပွင့်လင်းစွာ ဝေဖန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု လိုအပ်ကြောင်း တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ လူကြီးပိုင်းများက အစပိုင်းတွင် အထူးမျက်နှာသာပေးခဲ့သော်လည်း အချိန်အတန်ကြာပြီးနောက် ရောမမြို့မှ ဖယ်ရှားခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ဘုရားကျောင်း၏ စောင့်ကြည့်မှုအောက်တွင် နေရာအနှံ့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ရောမကက်သလစ်အသင်းတော်၏ ချုပ်နှောင်မှုကို သူဘယ်တော့မှ လက်ခံနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း ထင်ရှားလာခဲ့သည်။

He was declared to be incorrigible and was left at liberty to go where he pleased. He now made his way to England and, professing the Protestant faith, united with the English Church. After two years’ study he set out, in 1821, upon his mission.

သူသည် ပြုပြင်၍မရသူအဖြစ် ကြေညာခံရပြီး မိမိသွားလိုရာသို့ လွတ်လပ်စွာ သွားခွင့်ပြုလိုက်သည်။ သူသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ပြီး ပရိုတက်စတင့်ဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကာ အင်္ဂလန်အသင်းတော်နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ နှစ်နှစ်ကြာ ပညာသင်ယူပြီးနောက် ၁၈၂၁ ခုနှစ်တွင် သူ၏ သာသနာပြုခရီးကို စတင်ခဲ့သည်။

While Wolff accepted the great truth of Christ’s first advent as “a Man of Sorrows, and acquainted with grief,” he saw that the prophecies bring to view with equal clearness His second advent with power and glory. And while he sought to lead his people to Jesus of Nazareth as the Promised One, and to point them to His first coming in humiliation as a sacrifice for the sins of men, he taught them also of His second coming as a king and deliverer.

 ဝုလ်ဖ်သည် ခရစ်တော်၏ ပထမအကြိမ်ကြွလာခြင်းသည် “ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းနှင့် ရင်းနှီးသောသူ” ဖြစ်သည့်အတွက် လက်ခံခဲ့သကဲ့သို့ ပရောဖက်ပြုချက်များသည် ခရစ်တော်၏ ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်းကို တန်ခိုးနှင့် ဘုန်းအသရေဖြင့် ပြည့်စုံစွာ ဖော်ပြနေကြောင်းကိုလည်း သူနားလည်ခဲ့သည်။ သူသည် မိမိ၏လူမျိုးတို့အား ကတိထားတော်မူသော မေရှိယအဖြစ် နာဇရက်မြို့သားယေရှုထံသို့ လမ်းပြပေးရန်နှင့် လူတို့၏အပြစ်များအတွက် ပူဇော်ရာယဇ်အဖြစ် နှိမ့်ချစွာ ပထမအကြိမ် ကြွလာခြင်းကို ညွှန်ပြပေးရန် ကြိုးစားခဲ့သကဲ့သို့ ခရစ်တော်၏ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်းမှာ ဘုရင်နှင့် ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် ကြွလာမည်ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သွန်သင်ပေးခဲ့သည်။

“Jesus of Nazareth, the true Messiah,” he said, “whose hands and feet were pierced, who was brought like a lamb to the slaughter, who was the Man of Sorrows and acquainted with grief, who after the scepter was taken from Judah, and the legislative power from between his feet, came the first time; shall come the second time in the clouds of heaven, and with the trump of the Archangel (Joseph Wolff, Researches and Missionary Labors, page 62) “and shall stand upon the Mount of Olives; and that dominion, once consigned to Adam over the creation, and forfeited by him (Genesis 1:26; 3:17), shall be given to Jesus. He shall be king over all the earth. The groanings and lamentations of the creation shall cease, but songs of praises and thanksgivings shall be heard. ... When Jesus comes in the glory of His Father, with the holy angels,... the dead believers shall rise first. 1 Thessalonians 4:16; 1 Corinthians 15:23. This is what we Christians call the first resurrection. Then the animal kingdom shall change its nature (Isaiah 11:6-9), and be subdued unto Jesus. Psalm 8. Universal peace shall prevail.”—Journal of the Rev. Joseph Wolff, pages 378, 379. “The Lord again shall look down upon the earth, and say, ‘Behold, it is very good.’”—Ibid., page 294.

 “စစ်မှန်သော မေရှိယ နာဇရက်မြို့သား ယေရှုသည်၊ လက်နှင့်ခြေထောက်ကို စူးဖောက်ခံခဲ့ရပြီး၊ သတ်ဖြတ်ရန် ဆောင်ယူလာသော သိုးသငယ်ကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့ရသူ၊ ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းကို ခံစားရသူ၊ ယုဒမျိုးနွယ်မှ တောင်ဝှေးကို သိမ်းယူပြီး ဥပဒေပြုအာဏာကို သူ၏ခြေရင်းမှ ရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီးနောက် ပထမအကြိမ် ကြွလာခဲ့သူသည်၊ ဒုတိယအကြိမ်၌ ကောင်းကင်တမန်မင်း၏ တံပိုးမှုတ်သံနှင့်အတူ ကောင်းကင်တိမ်တိုက်များပေါ်တွင် ကြွလာလိမ့်မည်” (ဂျိုးဇက်ဝုလ်ဖ်၊ Researches and Missionary Labors၊ စာမျက်နှာ ၆၂) “ပြီးလျှင် သံလွင်တောင်ပေါ်တွင် ရပ်တည်တော်မူလိမ့်မည်။ အာဒံအား ဖန်ဆင်းခြင်းအပေါ် တစ်ချိန်က ပေးအပ်ခဲ့ပြီး သူဆုံးရှုံးခဲ့ရသော အချုပ်အခြာအာဏာ (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁:၂၆၊ ၃:၁၇) သည် ယေရှုအား ပေးအပ်ခြင်းခံရလိမ့်မည်။ သူသည် မြေကြီးတစ်ပြင်လုံး၏ ဘုရင်ဖြစ်လိမ့်မည်။ ဖန်ဆင်းခြင်းတို့၏ ညည်းညူမြည်တမ်းသံများ ရပ်တန့်သွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ ချီးမွမ်းခြင်းနှင့် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်း သီချင်းများကို ကြားရလိမ့်မည်။... ယေရှုသည် ခမည်းတော်၏ ဘုန်းအသရေနှင့်အတူ သန့်ရှင်းသော ကောင်းကင်တမန်များခြံရံလျက် ကြွလာသောအခါ... သေလွန်သူ ယုံကြည်သူတို့သည် ဦးစွာ ထမြောက်ကြလိမ့်မည်။ ၁ သက်သာလောနိတ် ၄:၁၆၊ ၁ ကောရိန္သု ၁၅:၂၃။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ ခရစ်ယာန်တို့ခေါ်ဆိုသော ပထမအကြိမ် ထမြောက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် တိရစ္ဆာန်လောကသည်လည်း သူ၏သဘာဝကို ပြောင်းလဲစေမည်ဖြစ်ပြီး (ဟေရှာယ ၁၁:၆-၉)၊ ယေရှု၏အုပ်စိုးမှုအောက်သို့ ရောက်ရှိလိမ့်မည်။ ဆာလံ ၈။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေး လွှမ်းမိုးလိမ့်မည်။”—Journal of the Rev. Joseph Wolff၊ စာမျက်နှာ ၃၇၈၊ ၃၇၉။ “ထိုအခါ သခင်ဘုရားသည် မြေကြီးကို ပြန်လည်ကြည့်ရှု၍ ‘ကြည့်ရှုလော့၊ အလွန်ကောင်းမွန်ပေစွ’ ဟု မိန့်တော်မူလိမ့်မည်။”—Ibid.၊ စာမျက်နှာ ၂၉၄။

Wolff believed the coming of the Lord to be at hand, his interpretation of the prophetic periods placing the great consummation within a very few years of the time pointed out by Miller. To those who urged from the scripture, “Of that day and hour knoweth no man,” that men are to know nothing concerning the nearness of the advent, Wolff replied: “Did our Lord say that that day and hour should never be known? Did He not give us signs of the times, in order that we may know at least the approach of His coming, as one knows the approach of the summer by the fig tree putting forth its leaves? Matthew 24:32.

 ဝုလ်ဖ်သည် သခင်ဘုရား၏ ကြွလာခြင်းမှာ နီးကပ်နေပြီဟု ယုံကြည်ပြီး ပရောဖက်ပြုချက်ကာလအပိုင်းအခြားကို သူตีပြန်ချက်အရ ထိုကြီးမားသော အဆုံးသတ်ခြင်းမှာ မီလာညွှန်ပြခဲ့သော အချိန်ကာလအတွင်း နှစ်အနည်းငယ်မျှအတွင်းတွင် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်သည်။ “ထိုနေ့ရက်နှင့် အချိန်နာရီကို အဘယ်သူမျှ မသိနိုင်” ဟူသော ကျမ်းချက်ကို ကိုးကား၍ ကြွလာခြင်း၏ နီးကပ်မှုကို လူတို့ ဘာမျှမသိသင့်ဟု ငြင်းဆိုသူများအား ဝုလ်ဖ်က ဤသို့ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည် - “ကျွန်ုပ်တို့၏ သခင်က ထိုနေ့ရက်နှင့် အချိန်နာရီကို ဘယ်တော့မှ မသိနိုင်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သလော။ သဖန်းပင် အသီးမသီးမီ အရွက်များ ဝေလာခြင်းဖြင့် နွေရာသီရောက်တော့မည်ကို သိနိုင်သကဲ့သို့၊ ကိုယ်တော်၏ ကြွလာခြင်းကို အနည်းဆုံး သိနိုင်စေရန်အတွက် ကာလနိမိတ်များကို သူပေးခဲ့သည် မဟုတ်လော။ မဿဲ ၂၄:၃၂။

Are we never to know that period, whilst He Himself exhorteth us not only to read Daniel the prophet, but to understand it? and in that very Daniel, where it is said that the words were shut up to the time of the end (which was the case in his time), and that ‘many shall run to and fro’ (a Hebrew expression for observing and thinking upon the time), ‘and knowledge’ (regarding that time) ‘shall be increased.’ Daniel 12:4. Besides this, our Lord does not intend to say by this, that the approach of the time shall not be known, but that the exact ‘day and hour knoweth no man.’ Enough, He does say, shall be known by the signs of the times, to induce us to prepare for His coming, as Noah premiered the ark.”—Wolff, Researches and Missionary Labors, pages 404, 405.

ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင်က ဒံယေလပရောဖက်ပြုချက်ကို ဖတ်ရုံမျှမက နားလည်သဘောပေါက်ရန် တိုက်တွန်းထားလျက်နှင့် ထိုအချိန်ကာလကို ကျွန်ုပ်တို့ ဘယ်တော့မှ မသိနိုင်တော့မည်လော။ ဒံယေလကျမ်း၌ ထိုစကားများသည် နောက်ဆုံးကာလတိုင်အောင် ပိတ်ထားသည်ဟု (သူ့ခေတ်အခါကဖြစ်ခဲ့သည်)၊ ‘များစွာသောသူတို့သည် လှည့်လည်သွားလာကြလိမ့်မည်’ (အချိန်ကာလကို စောင့်ကြည့်ဆင်ခြင်ခြင်းအတွက် ဟီဘရူးအသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်)၊ ‘ထိုအချိန်နှင့် ပတ်သက်သည့် အသိပညာတို့သည် တိုးပွားလာလိမ့်မည်’ ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဒံယေလ ၁၂:၄။ ထို့အပြင် ကျွန်ုပ်တို့၏သခင်က ထိုအချိန် နီးကပ်လာသည်ကို မသိရဟု ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ အတိအကျဖြစ်သော ‘နေ့ရက်နှင့်အချိန်ကို အဘယ်သူမျှ မသိနိုင်’ ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ နောဧသည် သင်္ဘောကို ပြင်ဆင်ခဲ့သကဲ့သို့ ကိုယ်တော်၏ကြွလာခြင်းအတွက် ပြင်ဆင်နိုင်စေရန် ကာလနိမိတ်များဖြင့် သိရှိနိုင်ရန် လုံလောက်သည်ဟု ကိုယ်တော်မိန့်တော်မူခဲ့သည်။”—ဝုလ်ဖ်၊ Researches and Missionary Labors၊ စာမျက်နှာ ၄၀၄၊ ၄၀၅။

Concerning the popular system of interpreting, or misinterpreting, the Scriptures, Wolff wrote: “The greater part of the Christian church have swerved from the plain sense of Scripture, and have turned to the phantomizing system of the Buddhists, who believe that the future happiness of mankind will consist in moving about in the air, and suppose that when they are reading Jews they must understand Gentiles; and when they read Jerusalem, they must understand the church; and if it is said earth, it means sky; and for coming of the Lord they must understand the progress of the missionary societies; and going up to the mountain of the Lord’s house, signifies a grand class meeting of Methodists.”—Journal of the Rev. Joseph Wolff, page 96.

 ကျမ်းစာကို အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်း သို့မဟုတ် မှားယွင်းစွာ အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဝုလ်ဖ်က ဤသို့ရေးသားခဲ့သည် - “ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် ကျမ်းစာ၏ ရှင်းလင်းသော အဓိပ္ပာယ်မှ လမ်းလွဲသွားကြပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ စိတ်ကူးယဉ်စနစ်ဆီသို့ ပြောင်းလဲသွားကြသည်။ ထိုသူတို့သည် လူသားတို့၏ အနာဂတ်ပျော်ရွှင်မှုသည် လေထဲတွင် လွင့်ပျံသွားလာခြင်းဟု ယုံကြည်ကြပြီး၊ ဂျူးဟု ဖတ်ရလျှင် တစ်ပါးအမျိုးသားဟု နားလည်ရမည်၊ ဂျေရုဆလင်ဟု ဖတ်ရလျှင် အသင်းတော်ဟု နားလည်ရမည်၊ မြေကြီးဟုဆိုလျှင် ကောင်းကင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရမည်၊ သခင်ဘုရားကြွလာခြင်းအတွက် သာသနာပြုအသင်းအဖွဲ့များ၏ တိုးတက်မှုဟု နားလည်ရမည်၊ သခင်ဘုရား၏ အိမ်တော်တောင်သို့ တက်သွားခြင်းမှာ မက်သဒစ်တို့၏ လူတန်းစားအစည်းအဝေးကြီးတစ်ခုဟု ဆိုလိုသည်ဟု ယူဆကြသည်။”—Journal of the Rev. Joseph Wolff၊ စာမျက်နှာ ၉၆။

During the twenty-four years from 1821 to 1845, Wolff traveled extensively: in Africa, visiting Egypt and Abyssinia; in Asia, traversing Palestine, Syria, Persia, Bokhara, and India. He also visited the United States, on the journey thither preaching on the island of Saint Helena. He arrived in New York in August, 1837; and, after speaking in that city, he preached in Philadelphia and Baltimore, and finally proceeded to Washington.

၁၈၂၁ ခုနှစ်မှ ၁၈၄၅ ခုနှစ်အထိ ၂၄ နှစ်တာကာလအတွင်း ဝုလ်ဖ်သည် အာဖရိကရှိ အီဂျစ်နှင့် အဘီစစီးနီးယား၊ အာရှရှိ ပါလက်စတိုင်း၊ ဆီးရီးယား၊ ပါရှား၊ ဘိုခါရာနှင့် အိန္ဒိယတို့ကို အကျယ်တဝင့် ခရီးလှည့်လည်ခဲ့သည်။ သူသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့လည်း သွားရောက်ခဲ့ပြီး ခရီးစဉ်အတွင်း စိန့်ဟယ်လီနာကျွန်း၌ တရားဟောကြားခဲ့သည်။ ၁၈၃၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် နယူးယောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ထိုမြို့တွင် ပြောကြားပြီးနောက် ဖီလာဒယ်လ်ဖီးယားနှင့် ဘော်လ်တီမိုးတို့တွင် တရားဟောခဲ့ကာ နောက်ဆုံးတွင် ဝါရှင်တန်သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။

Here, he says, “on a motion brought forward by the ex-President, John Quincy Adams, in one of the houses of Congress, the House unanimously granted to me the use of the Congress Hall for a lecture, which I delivered on a Saturday, honored with the presence of all the members of Congress, and also of the bishop of Virginia, and of the clergy and citizens of Washington. The same honor was granted to me by the members of the government of New Jersey and Pennsylvania, in whose presence I delivered lectures on my researches in Asia, and also on the personal reign of Jesus Christ.”—Ibid., pages 398, 399.

ဤနေရာတွင် သူက “လွှတ်တော်တစ်ခုတွင် သမ္မတဟောင်း ဂျွန်ကွင်းစီအဒမ်၏ တင်ပြချက်အရ လွှတ်တော်က ကျွန်တော့်အား ဟောပြောပွဲအတွက် ကွန်ဂရက်ခန်းမကို အသုံးပြုခွင့်ကို တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။ ကျွန်တော်သည် စနေနေ့တွင် ဟောပြောခဲ့ပြီး ကွန်ဂရက်အမတ်များအားလုံး၊ ဗာဂျီးနီးယားမှ ဘုန်းတော်ကြီးနှင့် ဝါရှင်တန်မြို့မှ ဘုန်းတော်ကြီးများ၊ နိုင်ငံသားများက ဂုဏ်ပြုတက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ နယူးဂျာစီနှင့် ပင်ဆယ်ဗေးနီးယား အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များကလည်း ထိုနည်းတူပင် ဂုဏ်ပြုခွင့်ပြုခဲ့ကြရာ သူတို့၏ရှေ့မှောက်တွင် အာရှ၌ ကျွန်ုပ်ပြုလုပ်ခဲ့သော သုတေသနများအကြောင်းနှင့် ယေရှုခရစ်တော်၏ ကိုယ်တော်တိုင် အုပ်စိုးခြင်းအကြောင်းကို ဟောပြောခဲ့ပါသည်” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။—Ibid.၊ စာမျက်နှာ ၃၉၈၊ ၃၉၉။

Dr. Wolff traveled in the most barbarous countries without the protection of any European authority, enduring many hardships and surrounded with countless perils. He was bastinadoed and starved, sold as a slave, and three times condemned to death. He was beset by robbers, and sometimes nearly perished from thirst. Once he was stripped of all that he possessed and left to travel hundreds of miles on foot through the mountains, the snow beating in his face and his naked feet benumbed by contact with the frozen ground.

 ဒေါက်တာဝုလ်ဖ်သည် ဥရောပအာဏာပိုင်တို့၏ ကာကွယ်မှုမပါဘဲ အလွန်ရိုင်းစိုင်းသော နိုင်ငံများသို့ ခရီးလှည့်လည်ခဲ့ပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခများစွာကို ခံစားခဲ့ရကာ အန္တရာယ်ပေါင်းများစွာဖြင့် ဝန်းရံခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ကြိမ်ဒဏ်ခံခဲ့ရပြီး အငတ်ထားခြင်းခံခဲ့ရကာ ကျွန်အဖြစ် ရောင်းစားခံခဲ့ရပြီး သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် သေဒဏ်ပေးခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ဓားပြများ ဝိုင်းရံခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး အချို့အချိန်များတွင် ရေငတ်၍ သေလုမြောပါး ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ တစ်ကြိမ်တွင် သူပိုင်ဆိုင်သမျှ အားလုံးကို အလုခံခဲ့ရပြီး မိုင်ရာနှင့်ချီသော တောင်တန်းများကို ခြေလျင်လျှောက်ခဲ့ရကာ နှင်းများက သူ၏မျက်နှာပေါ်သို့ ရိုက်ခတ်နေပြီး အေးခဲနေသော မြေပြင်နှင့် ထိတွေ့သဖြင့် သူ၏ဗလာခြေထောက်များမှာ ထုံကျဉ်နေခဲ့သည်။

When warned against going unarmed among savage and hostile tribes, he declared himself “provided with arms”—“prayer, zeal for Christ, and confidence in His help.” “I am also,” he said, “provided with the love of God and my neighbor in my heart, and the Bible is in my hand.”—W.H.D. Adams, In Perils Oft, page 192. The Bible in Hebrew and English he carried with him wherever he went. Of one of his later journeys he says: “I ... kept the Bible open in my hand. I felt my power was in the Book, and that its might would sustain me.”—Ibid., page 201.

ရိုင်းစိုင်းပြီး ရန်လိုသော လူမျိုးစုများကြားတွင် လက်နက်မပါဘဲ မသွားရန် သတိပေးခံရသောအခါ သူသည် “လက်နက်တပ်ဆင်ထားပြီး ဖြစ်သည်” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ “ထိုလက်နက်မှာ ဆုတောင်းခြင်း၊ ခရစ်တော်အတွက် စိတ်အားထက်သန်ခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်၏ကူညီမှုကို ယုံကြည်ကိုးစားခြင်း ဖြစ်သည်။” “ကျွန်ုပ်၏နှလုံးသားတွင် ဘုရားသခင်နှင့် အိမ်နီးချင်းကို ချစ်သောမေတ္တာရှိပြီး လက်တွင် ကျမ်းစာကို ကိုင်ဆောင်ထားပါသည်” ဟု သူက ပြောခဲ့သည်။—W.H.D. Adams, In Perils Oft, စာမျက်နှာ ၁၉၂။ သူသည် ဟီဘရူးနှင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော ကျမ်းစာကို သွားလေရာရာ၌ ဆောင်သွားခဲ့သည်။ သူ၏ နောက်ပိုင်းခရီးစဉ်တစ်ခုအကြောင်းကို သူက “ကျွန်ုပ်သည် ကျမ်းစာကို လက်တွင် အမြဲဖွင့်ထားခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်၏အစွမ်းအစမှာ ကျမ်းစာထဲတွင် ရှိနေသည်ဟု ခံစားရပြီး ၎င်း၏တန်ခိုးတော်က ကျွန်ုပ်ကို ထောက်မလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်” ဟု ဆိုသည်။—Ibid.၊ စာမျက်နှာ ၂၀၁။

Thus he persevered in his labors until the message of the judgment had been carried to a large part of the habitable globe. Among Jews, Turks, Parsees, Hindus, and many other nationalities and races he distributed the word of God in these various tongues and everywhere heralded the approaching reign of the Messiah.

ဤသို့ဖြင့် သူသည် တရားစီရင်ခြင်းသတင်းစကားကို လူနေထိုင်ရာ ကမ္ဘာ့နေရာအများစုသို့ ရောက်ရှိစေသည်အထိ သူ၏လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဇွဲရှိရှိ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဂျူး၊ တူရကီ၊ ပါစီ၊ ဟိန္ဒူနှင့် အခြားသော လူမျိုးစုများကြားတွင် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးဖြင့် ဖြန့်ဝေခဲ့ပြီး နေရာတိုင်းတွင် မေရှိယ၏ အုပ်စိုးခြင်း နီးကပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။

In his travels in Bokhara he found the doctrine of the Lord’s soon coming held by a remote and isolated people. The Arabs of Yemen, he says, “are in possession of a book called Seera, which gives notice of the second coming of Christ and His reign in glory; and they expect great events to take place in the year 1840.”—Journal of the Rev. Joseph Wolff, page 377. “In Yemen ... I spent six days with the children of Rechab. They drink no wine, plant no vineyard, sow no seed, and live in tents, and remember good old Jonadab, the son of Rechab; and I found in their company children of Israel, of the tribe of Dan, ... who expect, with the children of Rechab, the speedy arrival of the Messiah in the clouds of heaven.”—Ibid., page 389.

သူ၏ ဘိုခါရာခရီးစဉ်တွင် သခင်ဘုရား၏ ကြွလာခြင်းနီးကပ်ပြီဟူသော အယူဝါဒကို ဝေးလံခေါင်သီသော လူမျိုးတစ်မျိုးက လက်ခံထားသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယီမင်ရှိ အာရပ်လူမျိုးတို့သည် “ခရစ်တော်၏ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်းနှင့် ဘုန်းအသရေဖြင့် အုပ်စိုးခြင်းအကြောင်းကို အသိပေးထားသော Seera ဟုခေါ်သည့် ကျမ်းတစ်အုပ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြပြီး ၁၈၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကြီးမားသော ဖြစ်ရပ်များ ဖြစ်ပေါ်လာလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်နေကြသည်” ဟု သူက ဆိုသည်။—Journal of the Rev. Joseph Wolff၊ စာမျက်နှာ ၃၇၇။ “ယီမင်တွင်... ရေခပ်သားများနှင့်အတူ ခြောက်ရက်တာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် ဝိုင်မသောက်ကြ၊ စပျစ်ဥယျာဉ် မစိုက်ပျိုးကြ၊ မျိုးစေ့မကြဲကြ၊ တဲများတွင် နေထိုင်ကြပြီး ရေခပ်၏သား ယောနဒပ်ဟူသော ကောင်းမြတ်သည့် လူကြီးကို အမှတ်ရနေကြသည်။ သူတို့နှင့်အတူ ဒန်အနွယ်ဝင် အစ္စရေးကလေးများကိုလည်း တွေ့ခဲ့ရပြီး... သူတို့သည် ရေခပ်သားများနှင့်အတူ မေရှိယသည် ကောင်းကင်တိမ်တိုက်များပေါ်တွင် အလျင်အမြန် ကြွလာလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်နေကြသည်။”—Ibid.၊ စာမျက်နှာ ၃၈၉။

A similar belief was found by another missionary to exist in Tatary. A Tatar priest put the question to the missionary as to when Christ would come the second time. When the missionary answered that he knew nothing about it, the priest seemed greatly surprised at such ignorance in one who professed to be a Bible teacher, and stated his own belief, founded on prophecy, that Christ would come about 1844.

အလားတူ ယုံကြည်ချက်မျိုးကို အခြားသာသနာပြုတစ်ဦးက တာတာရီပြည်တွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။ တာတာဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးက ခရစ်တော်သည် ဒုတိယအကြိမ် အဘယ်အခါတွင် ကြွလာမည်နည်းဟု သာသနာပြုအား မေးမြန်းခဲ့သည်။ သာသနာပြုက သူဘာမျှမသိကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားသောအခါ ကျမ်းစာဆရာဟု ဆိုသူ၏ မသိနားမလည်မှုအတွက် ဘုန်းတော်ကြီးက အလွန်အံ့အားသင့်သွားခဲ့ပြီး သူ၏ကိုယ်ပိုင်ယုံကြည်ချက်ဖြစ်သော ပရောဖက်ပြုချက်အရ ခရစ်တော်သည် ၁၈၄၄ ခုနှစ်ခန့်တွင် ကြွလာလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

As early as 1826 the advent message began to be preached in England. The movement here did not take so definite a form as in America; the exact time of the advent was not so generally taught, but the great truth of Christ’s soon coming in power and glory was extensively proclaimed. And this not among the dissenters and nonconformists only. Mourant Brock, an English writer, states that about seven hundred ministers of the Church of England were engaged in preaching “this gospel of the kingdom.” The message pointing to 1844 as the time of the Lord’s coming was also given in Great Britain. Advent publications from the United States were widely circulated. Books and journals were republished in England. And in 1842 Robert Winter, an Englishman by birth, who had received the advent faith in America, returned to his native country to herald the coming of the Lord. Many united with him in the work, and the message of the judgment was proclaimed in various parts of England.

၁၈၂၆ ခုနှစ်ကတည်းက အင်္ဂလန်တွင် ကြွလာခြင်းသတင်းစကားကို စတင်ဟောပြောခဲ့ကြသည်။ ဤနေရာရှိ လှုပ်ရှားမှုသည် အမေရိကတွင်ကဲ့သို့ တိကျသောပုံစံမျိုး မရရှိခဲ့ပေ။ ကြွလာမည့်အချိန်အတိအကျကို အများအားဖြင့် မသွန်သင်ခဲ့သော်လည်း ခရစ်တော်သည် တန်ခိုးနှင့် ဘုန်းအသရေဖြင့် ကြွလာမည်ဟူသော ကြီးမားသည့် အမှန်တရားကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဟောပြောခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ခွဲထွက်သူများနှင့် အသင်းတော်ဝင်မဟုတ်သူများကြားတွင်သာ မဟုတ်ပေ။ အင်္ဂလိပ်စာရေးဆရာ Mourant Brock က အင်္ဂလန်အသင်းတော်၏ ဘုန်းတော်ကြီးပေါင်း ခုနစ်ရာခန့်သည် “ဤနိုင်ငံတော်၏ ဧဝံဂေလိတရား” ကို ဟောပြောရာတွင် ပါဝင်နေကြကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ၁၈၄၄ ခုနှစ်သည် သခင်ဘုရား ကြွလာမည့်အချိန်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းစကားကို ဂရိတ်ဗြိတိန်တွင်လည်း ဟောပြောခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ကြွလာခြင်းဆိုင်ရာ စာပေများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ စာအုပ်များနှင့် ဂျာနယ်များကို အင်္ဂလန်တွင် ပြန်လည်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၈၄၂ ခုနှစ်တွင် အမေရိက၌ ကြွလာခြင်းယုံကြည်ချက်ကို လက်ခံခဲ့သော အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရောဘတ်ဝင်းတားသည် သခင်ဘုရား၏ ကြွလာခြင်းကို ကြွေးကြော်ရန် မိမိ၏မွေးရပ်မြေသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ လူအများတို့သည် သူနှင့်အတူ ထိုလုပ်ငန်းတွင် ပူးပေါင်းခဲ့ကြပြီး တရားစီရင်ခြင်းသတင်းစကားကို အင်္ဂလန်၏ နေရာအသီးသီးတွင် ဟောပြောခဲ့ကြသည်။

In South America, in the midst of barbarism and priest-craft, Lacunza, a Spaniard and a Jesuit, found his way to the Scriptures and thus received the truth of Christ’s speedy return. Impelled to give the warning, yet desiring to escape the censures of Rome, he published his views under the assumed name of “Rabbi BenEzra,” representing himself as a converted Jew. Lacunza lived in the eighteenth century, but it was about 1825 that his book, having found its way to London, was translated into the English language. Its publication served to deepen the interest already awakening in England in the subject of the second advent.

 တောင်အမေရိကတွင် ရိုင်းစိုင်းမှုနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးတို့၏ လှည့်စားမှုများကြား၌ စပိန်လူမျိုးနှင့် ယေဇူးအသင်းဝင်တစ်ဦးဖြစ်သူ လာကွန်ဇာသည် ကျမ်းစာကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ခရစ်တော်၏ အလျင်အမြန် ပြန်လည်ကြွလာခြင်း အမှန်တရားကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ သတိပေးချက်ကို ပေးရန် တွန်းအားပေးခံရသော်လည်း ရောမ၏ ဝေဖန်ပြစ်တင်မှုမှ လွတ်မြောက်လိုသောကြောင့် သူ၏အမြင်များကို “ရဗ္ဗိ ဘင်အက်ဇရာ” ဟူသော အမည်ဝှက်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဘာသာပြောင်းဂျူးလူမျိုးတစ်ဦးအဖြစ် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တင်စားဖော်ပြခဲ့သည်။ လာကွန်ဇာသည် ၁၈ ရာစုတွင် နေထိုင်ခဲ့သူဖြစ်သော်လည်း သူ၏စာအုပ်သည် လန်ဒန်သို့ ရောက်ရှိပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ရသည့်အချိန်မှာ ၁၈၂၅ ခုနှစ်ခန့်တွင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ထုတ်ဝေခြင်းသည် အင်္ဂလန်တွင် ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်းအကြောင်းအရာနှင့် ပတ်သက်၍ နိုးကြားလာသော စိတ်ဝင်စားမှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေခဲ့သည်။

In Germany the doctrine had been taught in the eighteenth century by Bengel, a minister in the Lutheran Church and a celebrated Biblical scholar and critic. Upon completing his education, Bengel had “devoted himself to the study of theology, to which the grave and religious tone of his mind, deepened by his early training and discipline, naturally inclined him. Like other young men of thoughtful character, before and since, he had to struggle with doubts and difficulties of a religious nature, and he alludes, with much feeling, to the ‘many arrows which pierced his poor heart, and made his youth hard to bear.’” Becoming a member of the consistory of Wurttemberg, he advocated the cause of religious liberty. “While maintaining the rights and privileges of the church, he was an advocate for all reasonable freedom being accorded to those who felt themselves bound, on grounds of conscience, to withdraw from her communion.”—Encyclopaedia Britannica, 9th ed., art. “Bengel.” The good effects of this policy are still felt in his native province.

ဂျာမနီတွင် ထိုအယူဝါဒကို ၁၈ ရာစု၌ လူသာရင်အသင်းတော်၏ ဘုန်းတော်ကြီးနှင့် ကျော်ကြားသော ကျမ်းစာပညာရှင်၊ ဝေဖန်ရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်သူ ဘန်ဂယ်လ်က သွန်သင်ခဲ့သည်။ ပညာသင်ယူမှုပြီးဆုံးသောအခါ ဘန်ဂယ်လ်သည် “ဘာသာရေးဆိုင်ရာလေ့လာမှုများတွင် သူ့ကိုယ်သူ မြှုပ်နှံခဲ့ပြီး၊ သူ၏ငယ်စဉ်က လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်မှုနှင့် စည်းကမ်းများကြောင့် နက်ရှိုင်းလာသော သူ၏တည်ငြိမ်သည့် စိတ်နေစိတ်ထားက သဘာဝအတိုင်းပင် ထိုလမ်းသို့ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ ရှေးယခင်နှင့် ယခုခေတ် လူငယ်များနည်းတူ သူသည်လည်း ဘာသာရေးဆိုင်ရာ သံသယများနှင့် အခက်အခဲများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး၊ သူ၏နှလုံးသားကို ထိုးဖောက်ခဲ့သော မြှားပေါင်းများစွာတို့က သူ၏လူငယ်ဘဝကို ခက်ခဲစွာ ဖြတ်သန်းစေခဲ့ကြောင်း အလွန်ခံစားချက်ပြင်းပြစွာဖြင့် ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။” ဝူးတမ်ဘာ့ဂ်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာသောအခါ သူသည် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်အတွက် ထောက်ခံအားပေးခဲ့သည်။ “အသင်းတော်၏ အခွင့်အရေးများနှင့် အထူးအခွင့်အရေးများကို ထိန်းသိမ်းထားစဉ်မှာပင်၊ မိမိ၏သိစိတ်အရ အသင်းတော်နှင့် ခွဲခွာရန်လိုအပ်သည်ဟု ခံစားရသူများအတွက် အကျိုးရှိသော လွတ်လပ်ခွင့်ကို ပေးအပ်ရန် ထောက်ခံသူဖြစ်ခဲ့သည်။”—Encyclopaedia Britannica၊ ၉ ကြိမ်မြောက်ထုတ်၊ “ဘန်ဂယ်လ်” အကြောင်းအရာ။ ဤမူဝါဒ၏ ကောင်းမွန်သောရလဒ်များကို သူ၏မွေးရပ်မြေပြည်နယ်တွင် ယနေ့တိုင် ခံစားနေရဆဲဖြစ်သည်။

It was while preparing a sermon from Revelation 21 for advent Sunday that the light of Christ’s second coming broke in upon Bengel’s mind. The prophecies of the Revelation unfolded to his understanding as never before. Overwhelmed with a sense of the stupendous importance and surpassing glory of the W scenes presented by the prophet, he was forced to turn for a time from the contemplation of the subject. In the pulpit it again presented itself to him with all its vividness and power. From that time he devoted himself to the study of the prophecies, especially those of the Apocalypse, and soon arrived at the belief that they pointed to the coming of Christ as near. The date which he fixed upon as the time of the second advent was within a very few years of that afterward held by Miller.

ကြွလာခြင်းတနင်္ဂနွေနေ့အတွက် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၂၁ မှ တရားဟောချက်ကို ပြင်ဆင်နေစဉ်တွင် ခရစ်တော်၏ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်း၏ အလင်းရောင်သည် ဘန်ဂယ်လ်၏ စိတ်ထဲသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ ပရောဖက်ပြုချက်များသည် သူ့အတွက် ယခင်ကထက် ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ ပွင့်လင်းလာခဲ့သည်။ ပရောဖက်တို့၏ ဖော်ပြချက်တွင် ပါရှိသော အရေးပါမှုနှင့် ထူးခြားသောဘုန်းအသရေတို့ကို ခံစားရပြီးနောက် သူသည် ထိုအကြောင်းအရာကို ဆင်ခြင်ခြင်းမှ အချိန်အတန်ကြာ ရှောင်ရှားခဲ့ရသည်။ တရားပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုအကြောင်းအရာသည် သူ၏စိတ်ထဲတွင် ထင်ရှားမှုနှင့် တန်ခိုးပါဝါ အပြည့်အဝဖြင့် ပြန်လည်ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ သူသည် ပရောဖက်ပြုချက်များကို၊ အထူးသဖြင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းပါ အကြောင်းအရာများကို လေ့လာရာတွင် အချိန်ပေးခဲ့ပြီး ခရစ်တော်ကြွလာခြင်းသည် နီးကပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ယုံကြည်မှုသို့ အလျင်အမြန် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်းအတွက် သူသတ်မှတ်ခဲ့သော နေ့စွဲမှာ နောက်ပိုင်းတွင် မီလာလက်ခံခဲ့သော အချိန်နှင့် နှစ်အနည်းငယ်မျှသာ ကွာခြားသည်။

Bengel’s writings have been spread throughout Christendom. His views of prophecy were quite generally received in his own state of Wurttemberg, and to some extent in other parts of Germany. The movement continued after his death, and the advent message was heard in Germany at the same time that it was attracting attention in other lands. At an early date some of the believers went to Russia and there formed colonies, and the faith of Christ’s soon coming is still held by the German churches of that country.

ဘန်ဂယ်လ်၏ စာပေများသည် ခရစ်ယာန်လောကတစ်ဝန်းလုံးတွင် ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ သူ၏ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ အမြင်များကို သူ၏ဝူးတမ်ဘာ့ဂ်ပြည်နယ်တွင် ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ခံခဲ့ကြပြီး ဂျာမနီ၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများတွင်လည်း အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ လက်ခံခဲ့ကြသည်။ သူကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင်လည်း လှုပ်ရှားမှုသည် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့ပြီး အခြားနိုင်ငံများတွင် အာရုံစိုက်ခြင်းခံနေရချိန်တွင် ဂျာမနီ၌လည်း ကြွလာခြင်းသတင်းစကားကို ကြားသိခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်းကာလတွင် ယုံကြည်သူအချို့သည် ရုရှားသို့သွားရောက်ပြီး အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြရာ ခရစ်တော်အမြန်ကြွလာတော့မည်ဟူသော ယုံကြည်ချက်ကို ထိုနိုင်ငံရှိ ဂျာမန်အသင်းတော်များက ယနေ့တိုင် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားကြသည်။

The light shone also in France and Switzerland. At Geneva where Farel and Calvin had spread the truth of the Reformation, Gaussen preached the message of the second advent. While a student at school, Gaussen had encountered that spirit of rationalism which pervaded all Europe during the latter part of the eighteenth century and the opening of the nineteenth century; and when he entered the ministry he was not only ignorant of true faith, but inclined to skepticism. In his youth he had become interested in the study of prophecy. After reading Rollin’s Ancient History, his attention was called to the second chapter of Daniel, and he was struck with the wonderful exactness with which the prophecy had been fulfilled, as seen in the historian’s record. Here was a testimony to the inspiration of the Scriptures, which served as an anchor to him amid the perils of later years. He could not rest satisfied with the teachings of rationalism, and in studying the Bible and searching for clearer light he was, after a time, led to a period, he was, after a time, led to a positive faith.

အလင်းရောင်သည် ပြင်သစ်နှင့် ဆွစ်ဇာလန်တို့တွင်လည်း ထွန်းလင်းခဲ့သည်။ ဖာရယ်နှင့် ကယ်ဗင်တို့က ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၏ အမှန်တရားကို ဖြန့်ဝေခဲ့သည့် ဂျီနီဗာတွင် ဂေါဆင်သည် ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်း သတင်းစကားကို ဟောပြောခဲ့သည်။ ကျောင်းသားဘဝတွင် ဂေါဆင်သည် ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းကာလတွင် ဥရောပတစ်ဝန်းလုံး လွှမ်းမိုးခဲ့သော ဆင်ခြင်တုံတရားဝါဒ၏ စိတ်ဓာတ်နှင့် ထိတွေ့ခဲ့ရသည်။ သူသည် အမှုတော်ဆောင်ရာသို့ ဝင်ရောက်လာသောအခါ စစ်မှန်သောယုံကြည်ခြင်းကို မသိနားမလည်ရုံမျှမက သံသယဝါဒဘက်သို့ ယိမ်းယိုင်ခဲ့သည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင် ပရောဖက်ပြုချက် လေ့လာခြင်း၌ စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။ ရော်လင်၏ “ရှေးခေတ်သမိုင်း” ကို ဖတ်ရှုပြီးနောက် ဒံယေလအခန်းကြီး ၂ ကို အာရုံစိုက်မိခဲ့ပြီး သမိုင်းပညာရှင်၏ မှတ်တမ်းတွင် တွေ့ရသည့်အတိုင်း ပရောဖက်ပြုချက်များ မည်မျှအံ့ဩဖွယ်ရာ တိကျစွာ ပြည့်စုံခဲ့သည်ကို သူသတိပြုမိခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ကျမ်းစာ၏ ဘုရားသခင်မှုတ်သွင်းခြင်းကို သက်သေပြချက်ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် သူ၏အန္တရာယ်များကြား၌ ကျောက်ဆူးတစ်ခုအဖြစ် အစေခံခဲ့သည်။ သူသည် ဆင်ခြင်တုံတရားဝါဒ၏ သွန်သင်ချက်များဖြင့် မကျေနပ်နိုင်တော့ဘဲ ကျမ်းစာကို လေ့လာပြီး ပိုမိုရှင်းလင်းသော အလင်းရောင်ကို ရှာဖွေရင်း အချိန်အတန်ကြာပြီးနောက် ခိုင်မာသော ယုံကြည်ခြင်းသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။

As he pursued his investigation of the prophecies he arrived at the belief that the coming of the Lord was at hand. Impressed with the solemnity and importance of this great truth, he desired to bring it before the people; but the popular belief that the prophecies of Daniel are mysteries and cannot be understood was a serious obstacle in his way. He finally determined—as Farel had done before him in evangelizing Geneva—to begin with the children, through whom he hoped to interest the parents.

 သူသည် ပရောဖက်ပြုချက်များကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရင်း သခင်ဘုရား၏ ကြွလာခြင်း နီးကပ်နေပြီဟူသော ယုံကြည်ချက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဤကြီးမားသော အမှန်တရား၏ လေးနက်မှုနှင့် အရေးပါမှုကို ခံစားရပြီး လူတို့အား ၎င်းကို သိရှိစေလိုခဲ့သည်။ သို့သော် ဒံယေလ၏ ပရောဖက်ပြုချက်များသည် နက်နဲသောအရာများဖြစ်ပြီး နားမလည်နိုင်ဟူသော လူအများ၏ ယုံကြည်ချက်မှာ သူ၏လမ်းကြောင်းတွင် ကြီးမားသော အတားအဆီးတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖာရယ်က ဂျီနီဗာတွင် သာသနာပြုခဲ့သကဲ့သို့ သူသည်လည်း ကလေးများမှစတင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး သူတို့မှတစ်ဆင့် မိဘများကို စိတ်ဝင်စားစေရန် မျှော်လင့်ခဲ့သည်။

“I desire this to be understood,” he afterward said, speaking of his object in this undertaking, “it is not because of its small importance, but on the contrary because of its great value, that I wished to present it in this familiar form, and that I addressed it to the children. I desired to be heard, and I feared that I would not be if I addressed myself to the grown people first.” “I determined therefore to go to the youngest. I gather an audience of children; if the group enlarges, if it is seen that they listen, are pleased, interested, that they understand and explain the subject, I am sure to have a second circle soon, and in their turn, grown people will see that it is worth their while to sit down and study. When this is done, the cause is gained.”—L. Gaussen, Daniel the Prophet, vol. 2, Preface.

 “ကျွန်တော် ဒီအလုပ်ကို လုပ်ရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ဒါဟာ အရေးမကြီးလို့မဟုတ်ဘဲ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် အလွန်တန်ဖိုးကြီးမားလို့ ဒီလိုပုံစံမျိုးနဲ့ တင်ပြချင်ခဲ့တာပါ၊ ဒါကြောင့်လည်း ကလေးတွေကို ဦးတည်ပြီး ဟောပြောတာပါ” ဟု နောက်ပိုင်းတွင် သူပြောခဲ့သည်။ “ကျွန်တော် အပြောခံချင်ခဲ့တယ်၊ လူကြီးတွေကို အရင်ပြောရင် အပြောခံရမှာမဟုတ်ဘူးလို့ စိုးရိမ်ခဲ့တယ်။ ဒါကြောင့် ကလေးငယ်တွေဆီသွားဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်။ ကလေးတွေကို စုရုံးစေတယ်။ အဲဒီအဖွဲ့က ကြီးမားလာမယ်၊ သူတို့က နားထောင်ပြီး ပျော်ရွှင်နေမယ်၊ စိတ်ဝင်စားနေမယ်၊ သူတို့ နားလည်ပြီး ရှင်းပြနိုင်မယ်ဆိုရင် နောက်ထပ်အဖွဲ့တစ်ခု ရလာမယ်ဆိုတာ သေချာတယ်။ လူကြီးတွေကလည်း သူတို့ကိုယ်တိုင် ထိုင်ပြီး လေ့လာဖို့ ထိုက်တန်တယ်ဆိုတာကို မြင်လာလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါ အကြောင်းတရားကို အောင်နိုင်ပြီပေါ့။”—L. Gaussen, Daniel the Prophet, အတွဲ ၂၊ အမှာစာ။

The effort was successful. As he addressed the children, older persons came to listen. The galleries of his church were filled with attentive hearers. Among them were men of rank and learning, and strangers and foreigners visiting Geneva; and thus the message was caught to other parts.

ထိုကြိုးပမ်းမှုသည် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သူကလေးများကို ဟောပြောစဉ် လူကြီးများက လာရောက်နားထောင်ကြသည်။ သူ၏ဘုရားကျောင်းခန်းမများတွင် ဂရုတစိုက် နားထောင်သူများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ သူတို့ထဲတွင် ရာထူးကြီးမားသူများနှင့် ပညာတတ်များ၊ ဂျီနီဗာသို့ လာရောက်လည်ပတ်သော ဧည့်သည်များနှင့် နိုင်ငံခြားသားများ ပါဝင်ကြပြီး ဤသို့ဖြင့် သတင်းစကားမှာ အခြားနေရာများသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။

Encouraged by this success, Gaussen published his lessons, with the hope of promoting the study of the prophetic books in the churches of the French-speaking people. “To publish instruction given to the children,” says Gaussen, “is to say to adults, who too often neglect such books under the false pretense that they are obscure, ‘How can they be obscure, since your children understand them?’” “I had a great desire,” he adds, “to render a knowledge of the prophecies popular in our flocks, if possible.” “There is no study, indeed, which it seems to me answers the needs of the time better.” “It is by this that we are to prepare for the tribulation near at hand, and watch and wait for Jesus Christ.”

ဤအောင်မြင်မှုကြောင့် အားတက်ကာ ဂေါဆင်သည် ပြင်သစ်စကားပြောသူများ၏ အသင်းတော်များတွင် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ စာအုပ်များကို လေ့လာခြင်း မြှင့်တင်ရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် သူ၏သင်ခန်းစာများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ “ကလေးတွေကို ပေးတဲ့ သင်ခန်းစာကို ထုတ်ဝေတယ်ဆိုတာက၊ ဒီလိုစာအုပ်တွေကို နားမလည်နိုင်ဘူးလို့ အကြောင်းပြပြီး လျစ်လျူရှုတတ်တဲ့ လူကြီးတွေကို ‘သင့်ကလေးတွေတောင် နားလည်နိုင်တာကို ဘယ်လိုလုပ်ပြီး နားမလည်နိုင်ရမှာလဲ’ လို့ ပြောလိုက်တာပါပဲ” ဟု ဂေါဆင်က ဆိုသည်။ “ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ အသိပညာကို ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အသင်းတော်ဝင်တွေကြားမှာ လူကြိုက်များစေချင်တဲ့ ဆန္ဒအကြီးကြီး ရှိပါတယ်” ဟု သူက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ “ဒီခေတ်ရဲ့ လိုအပ်ချက်တွေကို အကောင်းဆုံး ဖြေရှင်းပေးနိုင်တဲ့ လေ့လာမှုမျိုး မရှိပါဘူး။ ဒီအရာတွေအားဖြင့်ပဲ ကျွန်တော်တို့ဟာ နီးကပ်နေတဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခအတွက် ပြင်ဆင်နိုင်မှာဖြစ်ပြီး ယေရှုခရစ်တော်ကို စောင့်မျှော်နေနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။”

ဤသည်မှာ သင်တောင်းဆိုထားသည့်အတိုင်း အင်္ဂလိပ်စာပိုဒ်နှင့် မြန်မာဘာသာပြန်ကို တစ်ပိုဒ်ချင်းစီ တွဲလျက်၊ ဂဏန်းများကိုလည်း စာသားဖြင့် ဖော်ပြ၍ စနစ်တကျ ပြုစုပေးထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

[366] Though one of the most distinguished and beloved of preachers in the French language, Gaussen was after a time suspended from the ministry, his principal offense being that instead of the church’s catechism, a tame and rationalistic manual, almost destitute of positive faith, he had used the Bible in giving instruction to the youth.

[၃၆၆] ပြင်သစ်ဘာသာစကားဖြင့် ဟောပြောသူများတွင် အထူးချွန်ဆုံးနှင့် အချစ်ခင်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း၊ ဂေါဆန် (Gaussen) သည် အချိန်အတန်ကြာပြီးနောက် သင်းအုပ်ဆရာအဖြစ်မှ ဆိုင်းငံ့ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ အဓိကပြစ်မှုမှာ အသင်းတော်၏ ဝါဒဖြန့်စာအုပ်ဖြစ်သည့် သက်ဝင်ယုံကြည်မှု အားနည်းပြီး ရိုးစင်းလှသည့် ကျမ်းစာကို အသုံးမပြုဘဲ လူငယ်များကို သွန်သင်ရာ၌ သမ္မာကျမ်းစာကိုသာ အသုံးပြုခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

He afterward became teacher in a theological school, while on Sunday he continued his work as catechist, addressing the children and instructing them in the Scriptures. His works on prophecy also excited much interest. From the professor’s chair, through the press, and in his favorite occupation as teacher of children he continued for many years to exert an extensive influence and was instrumental in calling the attention of many to the study of the prophecies which showed that the coming of the Lord was near.

နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် ဘာသာရေးကျောင်းတစ်ခု၌ ဆရာဖြစ်လာခဲ့ပြီး တနင်္ဂနွေနေ့များတွင်မူ ကလေးသူငယ်များအား ကျမ်းစာအကြောင်း သွန်သင်ပေးသည့် သင်းအုပ်ဆရာအလုပ်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ပရောဖက်ပြုချက်များနှင့်ပတ်သက်၍ သူရေးသားသော စာပေများသည်လည်း စိတ်ဝင်စားမှု များစွာဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ပါမောက္ခခုံတန်းမှတစ်ဆင့်လည်းကောင်း၊ သတင်းစာမီဒီယာမှတစ်ဆင့်လည်းကောင်း၊ သူအနှစ်သက်ဆုံးဖြစ်သည့် ကလေးများကို သွန်သင်ပေးခြင်းမှတစ်ဆင့်လည်းကောင်း၊ သူသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဩဇာညောင်းခဲ့ပြီး သခင်ဘုရား၏ ကြွလာခြင်းသည် နီးကပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည့် ပရောဖက်ပြုချက်များကို လူများစွာ လေ့လာရန်အတွက် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။

In Scandinavia also the advent message was proclaimed, and a widespread interest was kindled. Many were roused from their careless security to confess and forsake their sins, and seek pardon in the name of Christ. But the clergy of the state church opposed the movement, and through their influence some who preached the message were thrown into prison. In many places where the preachers of the Lord’s soon coming were thus silenced, God was pleased to send the message, in a miraculous manner, through little children. As they were under age, the law of the state could not restrain them, and they were permitted to speak unmolested.

စကင်ဒီနေးဗီးယားတွင်လည်း သခင်ဘုရား၏ ကြွလာခြင်းသတင်းစကားကို ဟောပြောခဲ့ကြပြီး ကျယ်ပြန့်သော စိတ်ဝင်စားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ လူအများစုမှာ ပေါ့ဆစွာ နေထိုင်နေရာမှ နိုးကြားလာပြီး မိမိတို့၏ အပြစ်များကို ဝန်ချတောင်းပန်၍ စွန့်လွှတ်ကာ ခရစ်တော်၏ နာမတော်၌ ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်အသင်းတော်မှ ဘုန်းတော်ကြီးများသည် ထိုလှုပ်ရှားမှုကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြပြီး သူတို့၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ထိုသတင်းစကားကို ဟောပြောသူအချို့ ထောင်ကျခဲ့ရသည်။ သခင်ဘုရား အမြန်ဆုံးကြွလာတော့မည်ဟု ဟောပြောသူများ အသံတိတ်သွားရသည့် နေရာအများအပြား၌ ဘုရားသခင်သည် ကလေးငယ်များမှတစ်ဆင့် အံ့ဖွယ်နည်းလမ်းဖြင့် သတင်းစကားကို ပေးပို့တော်မူခဲ့သည်။ သူတို့မှာ အရွယ်မရောက်သေးသူများ ဖြစ်ကြသည့်အတွက် နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေက သူတို့ကို မတားဆီးနိုင်ခဲ့ဘဲ နှောင့်ယှက်ခြင်းမရှိဘဲ ပြောဆိုခွင့်ရခဲ့ကြသည်။

The movement was chiefly among the lower class, and it was in the humble dwellings of the laborers that the people assembled to hear the warning. The child-preachers themselves were mostly poor cottagers. Some of them were not more than six or eight years of age; and while their lives testified that they loved the Saviour, and were trying to live in obedience to God’s holy requirements, they ordinarily manifested only the intelligence and ability usually seen in children of that age.

ဤလှုပ်ရှားမှုမှာ အဓိကအားဖြင့် လူတန်းစားနိမ့်သူများကြားတွင် ဖြစ်ပြီး အလုပ်သမားများ၏ ရိုးရှင်းသော နေအိမ်များ၌သာ လူများသည် ထိုသတိပေးချက်ကို နားထောင်ရန် စုဝေးခဲ့ကြသည်။ ကလေးသူငယ် ဟောပြောသူများသည်လည်း အများအားဖြင့် ဆင်းရဲသည့် တဲအိမ်တွင် နေထိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့အထဲမှ အချို့မှာ အသက် ခြောက်နှစ် သို့မဟုတ် ရှစ်နှစ်ထက် မကြီးသေးသော်လည်း၊ သူတို့၏ ဘဝသက်တာများက သခင်ဘုရားကို ချစ်ကြောင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသော ပညတ်တော်များကို နာခံရန် ကြိုးစားနေကြောင်း သက်သေခံနေချိန်တွင်၊ သူတို့သည် ထိုအရွယ်ရှိ ကလေးများတွင် တွေ့မြင်ရလေ့ရှိသည့် ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်ကိုသာ ပုံမှန်အားဖြင့် ပြသကြသည်။

[367] When standing before the people, however, it was evident that they were moved by an influence beyond their own natural gifts. Tone and manner changed, and with solemn power they gave the warning of the judgment, employing the very words of Scripture: “Fear God, and give glory to Him; for the hour of His judgment is come.” They reproved the sins of the people, not only condemning immorality and vice, but rebuking worldliness and backsliding, and warning their hearers to make haste to flee from the wrath to come.

[၃၆၇] သို့သော် လူများရှေ့တွင် ရပ်တည်သောအခါ သူတို့သည် မိမိတို့၏ သဘာဝအလျောက် ရရှိထားသော အရည်အချင်းထက် ကျော်လွန်သည့် လွှမ်းမိုးမှုတစ်ခုဖြင့် လှုပ်ရှားနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိသာထင်ရှားသည်။ သူတို့၏ အသံနေအသံထားနှင့် အမူအရာများ ပြောင်းလဲသွားပြီး၊ “ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့၍ ဘုန်းအသရေကို ချီးမွမ်းကြလော့။ အကြောင်းမူကား၊ ကိုယ်တော်စီရင်သောအချိန် နီးလာပြီ” ဟူသည့် ကျမ်းစာစကားများကိုပင် အသုံးပြု၍ တရားစီရင်ခြင်းဆိုင်ရာ သတိပေးချက်ကို လေးနက်သော အာဏာဖြင့် ဟောပြောခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် လူများ၏ အပြစ်များကို ဆုံးမခဲ့ကြပြီး၊ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုနှင့် ဒုစရိုက်များကို ရှုတ်ချရုံသာမက လောကီဆန်ခြင်းနှင့် ဘုရားတရားမှ လွှဲဖယ်ခြင်းကိုလည်း ပြစ်တင်ဝေဖန်ကာ လာလတ္တံ့သော အမျက်တော်ဘေးမှ အမြန်ဆုံးထွက်ပြေးကြရန် နားထောင်သူများကို သတိပေးခဲ့ကြသည်။

The people heard with trembling. The convicting Spirit of God spoke to their hearts. Many were led to search the Scriptures with new and deeper interest, the intemperate and immoral were reformed, others abandoned their dishonest practices, and a work was done so marked that even ministers of the state church were forced to acknowledge that the hand of God was in the movement.

လူများသည် တုန်လှုပ်ချောက်ချားစွာဖြင့် ကြားနာခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်၏ အပြစ်ကို ဖော်ပြသော ဝိညာဉ်တော်သည် သူတို့၏ နှလုံးသားကို ပြောဆိုခဲ့သည်။ လူအများမှာ သမ္မာကျမ်းစာကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော စိတ်ဝင်စားမှုအသစ်ဖြင့် ရှာဖွေလေ့လာရန် ဦးဆောင်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး၊ မူးယစ်သောက်စားသူများနှင့် အကျင့်ပျက်သူများမှာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲလာကြကာ အခြားသူများမှာလည်း မိမိတို့၏ မရိုးသားသော အကျင့်များကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်မှာ အလွန်ပင် ထင်ရှားလှသဖြင့် နိုင်ငံတော်အသင်းတော်၏ သင်းအုပ်ဆရာများပင်လျှင် ဤလှုပ်ရှားမှု၌ ဘုရားသခင်၏ လက်တော်ပါရှိကြောင်း ဝန်ခံခဲ့ကြရသည်။

It was God’s will that the tidings of the Saviour’s coming should be given in the Scandinavian countries; and when the voices of His servants were silenced, He put His Spirit upon the children, that the work might be accomplished. When Jesus drew near to Jerusalem attended by the rejoicing multitudes that, with shouts of triumph and the waving of palm branches, heralded Him as the Son of David, the jealous Pharisees called upon Him to silence them; but Jesus answered that all this was in fulfillment of prophecy, and if these should hold their peace, the very stones would cry out.

စကင်ဒီနေးဗီးယားနိုင်ငံများတွင် သခင်ဘုရား ကြွလာတော့မည့် သတင်းကို ပေးရန်မှာ ဘုရားသခင်၏ အလိုတော် ဖြစ်သည်။ ထိုသတင်းကို ဟောပြောသည့် ကိုယ်တော်၏ အစေခံများ၏ အသံကို တိတ်ဆိတ်သွားစေသောအခါ၊ ထိုအလုပ်ပြီးမြောက်စေရန်အတွက် ကိုယ်တော်သည် ကလေးငယ်များအပေါ်တွင် ကိုယ်တော်၏ ဝိညာဉ်တော်ကို သွန်းလောင်းခဲ့သည်။ ယေရှုသည် ဂျေရုဆလင်မြို့သို့ ချဉ်းကပ်တော်မူစဉ် အောင်ပွဲခံသည့် အော်ဟစ်သံများနှင့် စွန်ပလွံကိုင်းများကို ဝှေ့ယမ်းကာ ဒေးဗစ်၏ သားတော်အဖြစ် ကြိုဆိုကြသော ဝမ်းမြောက်သည့် လူအုပ်ကြီးက နောက်ယောင်ခံလိုက်ကြသည်။ မနာလိုသော ဖာရိရှဲတို့က သူတို့ကို တိတ်ဆိတ်သွားစေရန် ယေရှုအား တောင်းဆိုသော်လည်း၊ ဤအရာအားလုံးမှာ ပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ သူတို့သာ တိတ်ဆိတ်နေမည်ဆိုလျှင် ကျောက်ခဲများပင် ဟစ်အော်ကြလိမ့်မည်ဟု ယေရှုက ပြန်လည်ဖြေကြားတော်မူခဲ့သည်။

The people, intimidated by the threats of the priests and rulers, ceased their joyful proclamation as they entered the gates of Jerusalem; but the children in the temple courts afterward took up the refrain, and, waving their branches of palm, they cried: “Hosanna to the Son of David!” Matthew 21:8-16. When the Pharisees, sorely displeased, said unto Him, “Hearest Thou what these say?” Jesus answered, “Yea; have ye never read, Out of the mouth of babes and sucklings Thou hast perfected praise?” As God wrought through children at the time of Christ’s first advent, so He wrought through them in giving the message of His second advent. God’s word must be fulfilled, that the proclamation of the Saviour’s coming should be given to all peoples, tongues, and nations.

ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် အုပ်စိုးသူတို့၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် ကြောက်ရွံ့သွားသည့် လူများသည် ဂျေရုဆလင်မြို့တံခါးဝသို့ ရောက်သောအခါ ဝမ်းမြောက်သော ကြွေးကြော်သံများကို ရပ်တန့်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဗိမာန်တော်ရင်ပြင်ရှိ ကလေးငယ်များက ထိုဓမ္မသီချင်းကို ဆက်လက်သီဆိုကြပြီး စွန်ပလွံကိုင်းများကို ဝှေ့ယမ်းကာ “ဒေးဗစ်၏ သားတော်အား ဟိုဆန္ဒ (ကယ်တင်တော်မူပါ)” ဟု ဟစ်အော်ခဲ့ကြသည်။ မဿဲ ၂၁:၈-၁၆။ ဖာရိရှဲတို့က အလွန်မကျေမနပ်ဖြစ်ကာ ကိုယ်တော်အား “သူတို့ပြောသည်ကို ကြားသလော” ဟု မေးမြန်းသောအခါ၊ ယေရှုက “ကြား၏။ သူငယ်တို့နှင့် နို့စို့သူငယ်တို့၏ ပါးစပ်ဖြင့် ချီးမွမ်းခြင်းစကားကို ပြည့်စုံစေတော်မူပြီဟု ကျမ်းစာ၌ ရေးထားသည်ကို သင်တို့ မဖတ်ဖူးသလော” ဟု ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။ ခရစ်တော်၏ ပထမအကြိမ် ကြွလာတော်မူချိန်၌ ဘုရားသခင်သည် ကလေးငယ်များမှတစ်ဆင့် အလုပ်လုပ်တော်မူခဲ့သကဲ့သို့၊ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာတော်မူမည့် သတင်းစကားကို ပေးရာ၌လည်း သူတို့မှတစ်ဆင့် အလုပ်လုပ်တော်မူခဲ့သည်။ ကယ်တင်ရှင်ကြွလာမည့်အကြောင်း ကြေညာချက်ကို လူမျိုး၊ ဘာသာစကားနှင့် တိုင်းနိုင်ငံတိုင်းသို့ ပေးအပ်ရမည်ဟူသော ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်သည် ပြည့်စုံရမည် ဖြစ်သည်။

[368] To William Miller and his colaborers it was given to preach the warning in America. This country became the center of the great advent movement. It was here that the prophecy of the first angel’s message had its most direct fulfillment. The writings of Miller and his associates were carried to distant lands. Wherever missionaries had penetrated in all the world, were sent the glad tidings of Christ’s speedy return. Far and wide spread the message of the everlasting gospel: “Fear God, and give glory to Him; for the hour of His judgment is come.”

[၃၆၈] ဝီလျံ မီလာ (William Miller) နှင့် သူ၏ လုပ်ဖော်ဆောင်ဖက်တို့အား အမေရိကတွင် သတိပေးချက်ကို ဟောပြောရန် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဤနိုင်ငံသည် ထိုကြီးမားသော ကြွလာခြင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှု၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား ပရောဖက်ပြုချက်သည် အတိုက်ရိုက်ဆုံး ပြည့်စုံခြင်းကို ရရှိခဲ့သည်။ မီလာနှင့် သူ၏ လုပ်ဖော်ဆောင်ဖက်တို့၏ စာပေများသည် ဝေးလံသော တိုင်းနိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင်သာသနာပြုများ ရောက်ရှိသမျှ အရပ်တိုင်း၌ ခရစ်တော် အမြန်ဆုံး ပြန်လည်ကြွလာမည့် ဝမ်းမြောက်ဖွယ်သတင်းကို ပေးပို့ခဲ့ကြသည်။ “ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့၍ ဘုန်းအသရေကို ချီးမွမ်းကြလော့။ အကြောင်းမူကား၊ ကိုယ်တော်စီရင်သောအချိန် နီးလာပြီ” ဟူသော ထာဝရသတင်းကောင်းကို အရပ်ရပ်သို့ ကျယ်ပြန့်စွာ ပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။

The testimony of the prophecies which seemed to point to the coming of Christ in the spring of 1844 took deep hold of the minds of the people. As the message went from state to state, there was everywhere awakened widespread interest. Many were convinced that the arguments from the prophetic periods were correct, and, sacrificing their pride of opinion, they joyfully received the truth. Some ministers laid aside their sectarian views and feelings, left their salaries and their churches, and united in proclaiming the coming of Jesus.

၁၈၄၄ ခုနှစ် နွေဦးရာသီတွင် ခရစ်တော် ကြွလာမည်ဟု ညွှန်ပြနေသည့် ပရောဖက်ပြုချက်များ၏ သက်သေခံချက်သည် လူတို့၏ စိတ်နှလုံးထဲတွင် နက်ရှိုင်းစွာ စွဲမှတ်သွားခဲ့သည်။ ထိုသတင်းစကားသည် ပြည်နယ်တစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်နှင့်အမျှ နေရာတိုင်း၌ ကျယ်ပြန့်သော စိတ်ဝင်စားမှုများ နိုးကြားလာခဲ့သည်။ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ကာလအပိုင်းအခြားများမှ အထောက်အထားများသည် မှန်ကန်ကြောင်း လူအများစု ယုံကြည်လာကြပြီး မိမိတို့၏ အယူအဆအပေါ် ဂုဏ်ယူမှုကို စွန့်လွှတ်၍ ထိုသမ္မာတရားကို ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံခဲ့ကြသည်။ သင်းအုပ်ဆရာအချို့မှာ မိမိတို့၏ ဂိုဏ်းဂဏဆိုင်ရာ အမြင်များနှင့် ခံစားချက်များကို ဘေးဖယ်ထားကာ လစာများနှင့် အသင်းတော်များကို စွန့်လွှတ်ပြီး ယေရှုကြွလာမည့်အကြောင်းကို ဟောပြောရာ၌ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ကြသည်။

There were comparatively few ministers, however, who would accept this message; therefore it was largely committed to humble laymen. Farmers left their fields, mechanics their tools, traders their merchandise, professional men their positions; and yet the number of workers was small in comparison with the work to be accomplished. The condition of an ungodly church and a world lying in wickedness, burdened the souls of the true watchmen, and they willingly endured toil, privation, and suffering, that they might call men to repentances unto salvation. Though opposed by Satan, the work went steadily forward, and the advent truth was accepted by many thousands.

သို့သော်လည်း ဤသတင်းစကားကို လက်ခံမည့် သင်းအုပ်ဆရာမှာ အတော်လေး နည်းပါးနေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဤလုပ်ငန်းကို ရိုးရှင်းသော အသင်းသားများထံသို့ အဓိက အပ်နှံခဲ့သည်။ လယ်သမားများသည် လယ်ကွင်းကို စွန့်ခွာ၊ စက်ပြင်သမားများသည် ကိရိယာများကို စွန့်ခွာ၊ ကုန်သည်များသည် ကုန်ပစ္စည်းများကို စွန့်ခွာ၊ ပညာရှင်များသည် မိမိတို့၏ ရာထူးများကို စွန့်ခွာခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း လုပ်ဆောင်ရမည့် လုပ်ငန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလုပ်သမားဦးရေမှာ နည်းပါးလှသည်။ ဘုရားမဲ့ အသင်းတော်များနှင့် ဒုစရိုက်ထဲတွင် နစ်မွန်းနေသည့် လောက၏ အခြေအနေမှာ စစ်မှန်သော စောင့်ကြည့်သူများ၏ ဝိညာဉ်ကို ဝန်လေးစေခဲ့ပြီး၊ လူသားများကို ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်စေရန် နောင်တရစေလိုသောကြောင့် သူတို့သည် ပင်ပန်းဆင်းရဲမှုနှင့် ဆာလောင်မှုကို စေတနာအလျောက် သည်းခံခဲ့ကြသည်။ စာတန်၏ ဆန့်ကျင်မှုရှိသော်လည်း လုပ်ငန်းမှာ တည်ငြိမ်စွာ ရှေ့ဆက်တိုးတက်ခဲ့ပြီး ကြွလာခြင်းဆိုင်ရာ သမ္မာတရားကို လူပေါင်း ထောင်ပေါင်းများစွာ လက်ခံခဲ့ကြသည်။

[369] Everywhere the searching testimony was heard, warning sinners, both worldlings and church members, to flee from the wrath to come. Like John the Baptist, the forerunner of Christ, the preachers laid the ax at the root of the tree and urged all to bring forth fruit meet for repentance. Their stirring appeals were in marked contrast to the assurances of peace and safety that were heard from popular pulpits; and wherever the message was given, it moved the people. The simple, direct testimony of the Scriptures, set home by the power of the Holy Spirit, brought a weight of conviction which few were able wholly to resist.

[၃၆၉] နေရာတိုင်းတွင် အပြစ်သားများ၊ လောကီသားများနှင့် အသင်းတော်အဖွဲ့ဝင်များအားလုံးကို လာလတ္တံ့သော အမျက်တော်ဘေးမှ ထွက်ပြေးကြရန် သတိပေးသည့် စူးစမ်းရှာဖွေသော သက်သေခံချက်များကို ကြားခဲ့ရသည်။ ခရစ်တော်၏ ရှေ့ပြေးဖြစ်သော နှစ်ခြင်းဆရာယောဟန်ကဲ့သို့ပင် တရားဟောဆရာများသည် ပုဆိန်ကို သစ်ပင်၏ အမြစ်တွင် ထားရှိကာ နောင်တနှင့် လျော်ညီသော အသီးကို သီးစေရန် အားလုံးကို တိုက်တွန်းခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် တောင်းဆိုချက်များသည် လူကြိုက်များသော တရားဟောစင်များမှ ကြားနေရသည့် ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် လုံခြုံခြင်းဆိုင်ရာ အာမခံချက်များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေပြီး၊ ထိုသတင်းစကားကို ဟောပြောသည့်နေရာတိုင်း၌ လူများ၏ စိတ်နှလုံးကို လှုပ်ခတ်စေခဲ့သည်။ သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်၏ တန်ခိုးတော်ဖြင့် ပေးအပ်သော သမ္မာကျမ်းစာ၏ ရိုးရှင်း၍ တိုက်ရိုက်ကျသော သက်သေခံချက်သည် အနည်းငယ်သာ ခုခံနိုင်စွမ်းရှိသည့် အပြစ်ကို နားလည်သဘောပေါက်ခြင်း ဟူသော ဝန်ကို သယ်ဆောင်လာခဲ့သည်။

Professors of religion were roused from their false security. They saw their backslidings, their worldliness and unbelief, their pride and selfishness. Many sought the Lord with repentance and humiliation. The affections that had so long clung to earthly things they now fixed upon heaven. The Spirit of God rested upon them, and with hearts softened and subdued they joined to sound the cry: “Fear God, and give glory to Him; for the hour of His judgment is come.”

ဘာသာရေးသမားများသည် သူတို့၏ မှားယွင်းသော လုံခြုံစိတ်မှ နိုးကြားလာခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ ဘုရားတရားမှ လွှဲဖယ်ခြင်း၊ လောကီဆန်ခြင်း၊ မယုံကြည်ခြင်း၊ ထောင်လွှားခြင်းနှင့် တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်ခြင်းတို့ကို မြင်တွေ့လာခဲ့ကြသည်။ လူအများမှာ နောင်တနှင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် နှိမ့်ချခြင်းဖြင့် သခင်ဘုရားကို ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။ ကာလကြာရှည်စွာ လောကီအရာများ၌ တွယ်ငြိနေခဲ့သည့် စိတ်နှလုံးကို ယခုအခါ ကောင်းကင်ဘုံ၌ စွဲမြဲစေခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်သည် သူတို့အပေါ်တွင် ကျရောက်ခဲ့ပြီး နူးညံ့သိမ်မွေ့သော နှလုံးသားများဖြင့် “ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့၍ ဘုန်းအသရေကို ချီးမွမ်းကြလော့။ အကြောင်းမူကား၊ ကိုယ်တော်စီရင်သောအချိန် နီးလာပြီ” ဟူသည့် ကြွေးကြော်သံတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ကြသည်။

Sinners inquired with weeping: “What must I do to be saved?” Those whose lives had been marked with dishonesty were anxious to make restitution. All who found peace in Christ longed to see others share the blessing. The hearts of parents were turned to their children, and the hearts of children to their parents. The barriers of pride and reserve were swept away. Heartfelt confessions were made, and the members of the household labored for the salvation of those who were nearest and dearest. Often was heard the sound of earnest intercession. Everywhere were souls in deep anguish pleading with God. Many wrestled all night in prayer for the assurance that their own sins were pardoned, or for the conversion of their relatives or neighbors.

အပြစ်သားများက ငိုကြွေးလျက် “ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်ရန် အကျွန်ုပ် အဘယ်သို့ ပြုရမည်နည်း” ဟု မေးမြန်းခဲ့ကြသည်။ မရိုးသားမှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့သည့် ဘဝများကို ပိုင်ဆိုင်သူများမှာ ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန် စိတ်အားထက်သန်ခဲ့ကြသည်။ ခရစ်တော်၌ ငြိမ်သက်ခြင်းကို တွေ့ရှိသူအားလုံးသည် အခြားသူများကိုလည်း ထိုကောင်းချီးမင်္ဂလာကို ခံစားစေချင်ခဲ့ကြသည်။ မိဘများ၏ နှလုံးသားသည် သားသမီးများဆီသို့ လှည့်လာပြီး သားသမီးများ၏ နှလုံးသားသည်လည်း မိဘများဆီသို့ လှည့်လာခဲ့ကြသည်။ ထောင်လွှားခြင်းနှင့် အတားအဆီးများမှာ လွင့်စင်သွားခဲ့သည်။ နှလုံးသားထဲမှ ဝန်ချတောင်းပန်ခြင်းများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး အိမ်ထောင်စုဝင်များသည် မိမိတို့နှင့် အနီးစပ်ဆုံးနှင့် အချစ်ဆုံးသူများ ကယ်တင်ခြင်းရရှိရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ စိတ်အားထက်သန်သော ဆုတောင်းသံများကို မကြာခဏ ကြားခဲ့ရသည်။ နေရာတိုင်းတွင် ဘုရားသခင်ထံ အသနားခံလျက် နက်ရှိုင်းစွာ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေသော ဝိညာဉ်များ ရှိနေခဲ့သည်။ မိမိတို့၏ အပြစ်များ ခွင့်လွှတ်ခြင်းရကြောင်း အာမခံချက်အတွက်သော်လည်းကောင်း၊ ဆွေမျိုးများ သို့မဟုတ် အိမ်နီးချင်းများ ပြောင်းလဲခြင်းအတွက်သော်လည်းကောင်း လူအများစုမှာ တစ်ညလုံး ဆုတောင်းခြင်း၌ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြသည်။

[370] All classes flocked to the Adventist meetings. Rich and poor, high and low, were, from various causes, anxious to hear for themselves the doctrine of the second advent. The Lord held the spirit of opposition in check while His servants explained the reasons of their faith. Sometimes the instrument was feeble; but the Spirit of God gave power to His truth. The presence of holy angels was felt in these assemblies, and many were daily added to the believers.

[၃၇၀] လူတန်းစားပေါင်းစုံတို့သည် ကြွလာခြင်းဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးများသို့ စုရုံးရောက်ရှိလာကြသည်။ သူဌေးနှင့် ဆင်းရဲသား၊ အဆင့်မြင့်သူနှင့် အဆင့်နိမ့်သူတို့သည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်းဆိုင်ရာ ဝါဒကို ကိုယ်တိုင်နားထောင်ရန် စိတ်အားထက်သန်နေကြသည်။ ကိုယ်တော်၏ အစေခံများက သူတို့၏ ယုံကြည်ခြင်း အကြောင်းပြချက်များကို ရှင်းပြနေစဉ်တွင် သခင်ဘုရားသည် ဆန့်ကျင်သော စိတ်ဓာတ်များကို ထိန်းချုပ်ထားတော်မူခဲ့သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဟောပြောသူများမှာ အားနည်းသော်လည်း ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်က သူ၏ သမ္မာတရားကို တန်ခိုးပေးခဲ့သည်။ ဤစုဝေးပွဲများ၌ သန့်ရှင်းသော ကောင်းကင်တမန်များ ရှိနေခြင်းကို ခံစားရပြီး ယုံကြည်သူများထဲသို့ နေ့စဉ် လူအများ တိုးပွားလာခဲ့သည်။

As the evidences of Christ’s soon coming were repeated, vast crowds listened in breathless silence to the solemn words. Heaven and earth seemed to approach each other. The power of God was felt upon old and young and middle-aged. Men sought their homes with praises upon their lips, and the glad sound rang out upon the still night air. None who attended those meetings can ever forget those scenes of deep interest.

ခရစ်တော် အမြန်ဆုံး ကြွလာတော့မည့် အထောက်အထားများကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဖော်ပြသောအခါ လူအုပ်ကြီးသည် အသက်ရှူမှားလောက်အောင် တိတ်ဆိတ်စွာဖြင့် ထိုလေးနက်သော စကားများကို နားထောင်ခဲ့ကြသည်။ ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု နီးကပ်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်ကို အသက်ကြီးသူ၊ ကလေးငယ်နှင့် အရွယ်ရောက်ပြီးသူများအားလုံး ခံစားခဲ့ကြရသည်။ လူများသည် ချီးမွမ်းခြင်းစကားများဖြင့် မိမိတို့၏ အိမ်များသို့ ပြန်သွားကြပြီး ဝမ်းမြောက်ဖွယ် အသံများမှာ တိတ်ဆိတ်သော ညဉ့်လေထုထဲတွင် ပဲ့တင်ထပ်သွားခဲ့သည်။ ထိုအစည်းအဝေးများသို့ တက်ရောက်သူမည်သူမဆို ထိုစိတ်ဝင်စားဖွယ်မြင်ကွင်းများကို ဘယ်သောအခါမျှ မေ့နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။

The proclamation of a definite time for Christ’s coming called forth great opposition from many of all classes, from the minister in the pulpit down to the most reckless, Heaven-daring Simpson. The words of prophecy were fulfilled: “There shall come in the last days scoffers, walking after their own lusts, and saying, Where is the promise of His coming? for since the fathers fell asleep, all things continue as they were from the beginning of the creation.” 2 Peter 3:3, 4.

ခရစ်တော် ကြွလာမည့် တိကျသောအချိန်ကို ကြေညာခြင်းသည် တရားဟောစင်ပေါ်ရှိ သင်းအုပ်ဆရာမှသည် အလွန်ရိုင်းစိုင်းပြီး ဘုရားသခင်ကို ပုန်ကန်သော အပြစ်သားအထိ လူတန်းစားပေါင်းစုံထံမှ ကြီးမားသော ဆန့်ကျင်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ပရောဖက်ပြုချက်စကားများ ပြည့်စုံလာခဲ့သည်မှာ- “နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်ကာလ၌ မိမိတို့၏ တပ်မက်ခြင်းအတိုင်း လိုက်၍၊ ကိုယ်တော်ကြွလာမည်ဟု ကတိထားသည်ကား အဘယ်မှာရှိသနည်း။ ဘိုးဘေးတို့သည် သေလွန်သည်မှစ၍ ဖန်ဆင်းခြင်းအစအဦးအတိုင်း အရာရာတို့သည် တည်ရှိမြဲဖြစ်သည်ဟု ဆိုလျက် ပြက်ရယ်ပြုသူတို့သည် ပေါ်လာကြလိမ့်မည်” ၂ ပေတရု ၃:၃၊ ၄။

Many who professed to love the Saviour, declared that they had no opposition to the doctrine of the second advent; they merely objected to the definite time. But God’s all-seeing eye read their hearts. They did not wish to hear of Christ’s coming to judge the world in righteousness. They had been unfaithful servants, their works would not bear the inspection of the heart-searching God, and they feared to meet their Lord. Like the Jews at the time of Christ’s first advent they were not prepared to welcome Jesus. They not only refused to listen to the plain arguments from the Bible, but ridiculed those who were looking for the Lord. Satan and his angels exulted, and flung the taunt in the face of Christ and holy angels that His professed people had so little love for Him that they did not desire His appearing.

သခင်ဘုရားကို ချစ်ကြောင်း ပြောဆိုသူအများစုက ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်းဆိုင်ရာ ဝါဒကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမရှိကြောင်း၊ တိကျသောအချိန်ကိုသာ ကန့်ကွက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အရာအားလုံးကို မြင်တော်မူသော ဘုရားသခင်၏ မျက်စိတော်သည် သူတို့၏ နှလုံးသားကို ဖတ်ရှုတော်မူသည်။ သူတို့သည် ခရစ်တော်က လောကကို ဖြောင့်မတ်ခြင်းဖြင့် စီရင်ရန် ကြွလာမည်ကို ကြားလိုခြင်းမရှိကြပေ။ သူတို့သည် သစ္စာမဲ့သော အစေခံများဖြစ်ကြပြီး သူတို့၏ အကျင့်များသည် နှလုံးသားကို စစ်ဆေးတော်မူသော ဘုရားသခင်၏ စစ်ဆေးမှုကို ခံနိုင်ရည်မရှိသည့်အတွက် သူတို့၏ သခင်နှင့် တွေ့ဆုံရန် ကြောက်ရွံ့ခဲ့ကြသည်။ ခရစ်တော်၏ ပထမအကြိမ် ကြွလာချိန်က ယုဒလူမျိုးများကဲ့သို့ပင် သူတို့သည် ယေရှုကို ကြိုဆိုရန် အသင့်မဖြစ်ခဲ့ကြပေ။ သူတို့သည် ကျမ်းစာမှ ရှင်းလင်းသော အချက်အလက်များကို နားထောင်ရန် ငြင်းပယ်ရုံသာမက သခင်ဘုရားကို စောင့်မျှော်နေသူများကိုလည်း ပြက်ရယ်ပြုခဲ့ကြသည်။ စာတန်နှင့် သူ၏ ကောင်းကင်တမန်များသည် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်ကြပြီး၊ ကိုယ်တော်၏ လူဟု ဆိုသူများမှာ ကိုယ်တော်ကို အလွန်နည်းပါးစွာသာ ချစ်ကြသဖြင့် ကိုယ်တော် ကြွလာသည်ကိုပင် မလိုလားကြဟူ၍ ခရစ်တော်နှင့် သန့်ရှင်းသော ကောင်းကင်တမန်များ၏ မျက်နှာကို ထိခိုက်စေမည့် စကားများကို ပစ်သွင်းခဲ့ကြသည်။

[371] “No man knoweth the day nor the hour” was the argument most often brought forward by rejecters of the advent faith. The scripture [371] is: “Of that day and hour knoweth no man, no not the angels of heaven, but My Father only.” Matthew 24:36. A clear and harmonious explanation of this text was given by those who were looking for the Lord, and the wrong use made of it by their opponents was clearly shown. The words were spoken by Christ in that memorable conversation with His disciples upon Olivet after He had for the last time departed from the temple.

[၃၇၁] “ထိုနေ့ရက်၊ ထိုအချိန်ကို အဘယ်သူမျှ မသိ” ဟူသည့် စကားမှာ ကြွလာခြင်းဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုကို ငြင်းပယ်သူများက အမြဲတမ်းလိုလို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလေ့ရှိသည့် အချက်ဖြစ်သည်။ ကျမ်းစာ၌ - “ထိုနေ့ရက်၊ ထိုအချိန်ကိုကား၊ ကောင်းကင်တမန်တို့မှစ၍ သားတော်မသိ၊ ခမည်းတော်တစ်ပါးတည်းသာ သိတော်မူ၏” ဟု ပါရှိသည်။ မဿဲ ၂၄:၃၆။ သခင်ဘုရားကို စောင့်မျှော်နေသူများက ဤကျမ်းပိုဒ်၏ ရှင်းလင်းပြီး ကိုက်ညီသော အဓိပ္ပာယ်ကို ပေးခဲ့ကြပြီး သူတို့၏ ဆန့်ကျင်သူများက ဤကျမ်းပိုဒ်ကို မှားယွင်းစွာ အသုံးပြုနေခြင်းမှာ ထင်ရှားသွားခဲ့သည်။ ဤစကားကို ခရစ်တော်သည် ဗိမာန်တော်မှ နောက်ဆုံးအကြိမ် ထွက်ခွာပြီးနောက် သံလွင်တောင်ပေါ်တွင် တပည့်တော်များနှင့် အမှတ်တရ စကားပြောဆိုစဉ်က မိန့်တော်မူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

The disciples had asked the question: “What shall be the sign of Thy coming, and of the end of the world?” Jesus gave them signs, and said: “When ye shall see all these things, know that it is near, even at the doors.” Verses 3, 33. One saying of the Saviour must not be made to destroy another. Though no man knoweth the day nor the hour of His coming, we are instructed and required to know when it is near. We are further taught that to disregard His warning, and refuse or neglect to know when His advent is near, will be as fatal for us as it was for those who lived in the days of Noah not to know when the flood was coming.

တပည့်တော်တို့က “ကိုယ်တော် ကြွလာတော်မူခြင်းနှင့် ကမ္ဘာကုန်ခြင်း၏ နိမိတ်လက္ခဏာသည် အဘယ်သို့ ဖြစ်မည်နည်း” ဟု မေးမြန်းခဲ့ကြသည်။ ယေရှုက နိမိတ်လက္ခဏာများကို ပေးတော်မူပြီး - “ထိုအကြောင်းအရာတို့ကို မြင်ရသောအခါ၊ ကြွလာလုနီးပြီ၊ တံခါးဝ၌ ရှိပြီဟု သိမှတ်ကြလော့” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ အပိုဒ် ၃၊ ၃၃။ သခင်ဘုရား၏ စကားတစ်ခွန်းကို အခြားတစ်ခွန်း ပျက်စီးစေရန် အသုံးပြု၍ မရပေ။ ကိုယ်တော် ကြွလာမည့် နေ့ရက်၊ အချိန်ကို အဘယ်သူမျှ မသိသော်လည်း၊ နီးကပ်လာသောအခါ သိရှိရန် ငါတို့ကို သွန်သင်ထားပြီး တောင်းဆိုထားသည်။ ကိုယ်တော်၏ သတိပေးချက်ကို လျစ်လျူရှုခြင်း၊ ကိုယ်တော် ကြွလာမည့်အချိန်ကို သိရှိရန် ငြင်းပယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပေါ့ဆခြင်းသည် နောဧခေတ်က လူများ ရေလွှမ်းမိုးမည့်အချိန်ကို မသိခဲ့ကြသကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အသက်အန္တရာယ် ဖြစ်စေလိမ့်မည်ဟု ထပ်မံ သွန်သင်ထားသည်။

And the parable in the same chapter, contrasting the faithful and the unfaithful servant, and giving the doom of him who said in his heart, “My Lord delayeth His coming,” shows in what light Christ will regard and reward those whom He finds watching, and teaching His coming, and those denying it. “Watch therefore,” He says. “Blessed is that servant, whom his Lord when He cometh shall find so doing.” Verses 42, 46. “If therefore thou shalt not watch, I will come on thee as a thief, and thou shalt not know what hour I will come upon thee.” Revelation 3:3.

ထို့ပြင် အခန်းကြီးထဲတွင်ပင် သစ္စာရှိသော အစေခံနှင့် သစ္စာမဲ့သော အစေခံကို နှိုင်းယှဉ်ထားသည့် ပုံဥပမာသည် “ငါ၏သခင် ကြာရှည်နေသေးသည်” ဟု စိတ်ထဲတွင် ပြောသူ၏ ကံကြမ္မာကို ဖော်ပြထားခြင်းဖြင့်၊ ကိုယ်တော် ကြွလာသည်ကို စောင့်မျှော်နေသူများ၊ သွန်သင်နေသူများနှင့် ထိုအကြောင်းကို ငြင်းပယ်နေသူများကို ခရစ်တော်က မည်သို့ ရှုမြင်ပြီး မည်သို့ ဆုချီးမြှင့်မည်ကို ပြသထားသည်။ “ထိုကြောင့် စောင့်နေကြလော့။ သခင်ပြန်လာသောအခါ ထိုသို့ပြုလျက်နေသည်ကို တွေ့ရသော အစေခံသည် မင်္ဂလာရှိ၏” ဟု ကိုယ်တော် မိန့်တော်မူသည်။ အပိုဒ် ၄၂၊ ၄၆။ “သင်သည် မစောင့်မရှောက်ဘဲနေလျှင်၊ သူခိုးကဲ့သို့ ငါလာမည်။ ငါလာမည့်အချိန်ကို သင်သည် လုံးဝမသိရ” ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၃:၃။

Paul speaks of a class to whom the Lord’s appearing will come unawares. “The day of the Lord so cometh as a thief in the night. For when they shall say, Peace and safety; then sudden destruction cometh upon them, ... and they shall not escape.” But he adds, to those who have given heed to the Saviour’s warning: “Ye, brethren, are not in darkness, that that day should overtake you as a thief. Ye are all the children of light, and the children of the day: we are not of the night, nor of darkness.” 1 Thessalonians 5:2-5.

ပေါလုသည် သခင်ဘုရား၏ ကိုယ်ထင်ပြခြင်းသည် မထင်မှတ်ဘဲ ကြုံတွေ့ရမည့် လူတစ်စုအကြောင်းကို ပြောကြားခဲ့သည်။ “သခင်ဘုရား၏ နေ့ရက်သည် ညဉ့်အခါ သူခိုးလာသကဲ့သို့ လာလိမ့်မည်။ သူတို့သည် ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် လုံခြုံခြင်းရှိသည်ဟု ပြောဆိုသောအခါ၊ ရုတ်တရက် ပျက်စီးခြင်းသည် သူတို့အပေါ်သို့ ကျရောက်လိမ့်မည်... သူတို့သည် လွတ်မြောက်လိမ့်မည်မဟုတ်” ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် သူက ကယ်တင်ရှင်၏ သတိပေးချက်ကို ဂရုစိုက်သူများအတွက် - “ညီအစ်ကိုတို့၊ ထိုနေ့ရက်သည် သင်တို့အပေါ်သို့ သူခိုးကဲ့သို့ ရောက်လာမည်မဟုတ်၊ အကြောင်းမူကား သင်တို့သည် မှောင်မိုက်၌ ရှိကြသည်မဟုတ်။ သင်တို့သည် အလင်း၏သား၊ နေ့၏သားဖြစ်ကြ၏။ ငါတို့သည် ညဉ့်နှင့် မှောင်မိုက်၏သားမဟုတ်” ဟု ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ၁ သက်သာလောနိတ် ၅:၂-၅။

[372] Thus it was shown that Scripture gives no warrant for men to remain in ignorance concerning the nearness of Christ’s coming. But those who desired only an excuse to reject the truth closed their ears to this explanation, and the words “No man knoweth the day nor the hour” continued to be echoed by the bold scoffer and even by the professed minister of Christ. As the people were roused, and began to inquire the way of salvation, religious teachers stepped in between them and the truth, seeking to quiet their fears by falsely interpreting the word of God.

[၃၇၂] ဤသို့ဖြင့် ခရစ်တော် ကြွလာမည့်အကြောင်း နီးကပ်နေမှုနှင့်ပတ်သက်၍ လူတို့သည် မသိဘဲ နေရန် ကျမ်းစာက ခွင့်ပြုချက်မပေးကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ သို့သော် သမ္မာတရားကို ငြင်းပယ်ရန် အကြောင်းပြချက်သာ လိုချင်သူများသည် ဤရှင်းပြချက်ကို နားမထောင်ဘဲ ပိတ်ထားခဲ့ကြပြီး “ထိုနေ့ရက်၊ ထိုအချိန်ကို အဘယ်သူမျှ မသိ” ဟူသော စကားကို ရဲရင့်သော ပြက်ရယ်ပြုသူများနှင့် ခရစ်တော်၏ အစေခံဟု ဆိုသူများကပင် ဆက်လက် ဟစ်အော်နေခဲ့ကြသည်။ လူများ နိုးကြားလာပြီး ကယ်တင်ခြင်းလမ်းကို စတင်မေးမြန်းလာသောအခါ ဘာသာရေးဆရာများသည် သူတို့နှင့် သမ္မာတရားကြားတွင် ဝင်ရောက်လာပြီး ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို မှားယွင်းစွာ အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်းဖြင့် သူတို့၏ ကြောက်ရွံ့မှုကို ငြိမ်သက်စေရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။

Unfaithful watchmen united in the work of the great deceiver, crying, Peace, peace, when God had not spoken peace. Like the Pharisees in Christ’s day, many refused to enter the kingdom of heaven themselves, and those who were entering in they hindered. The blood of these souls will be required at their hand.

သစ္စာမဲ့သော စောင့်ကြည့်သူများသည် လှည့်ဖြားသူကြီး၏ အလုပ်တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ကြပြီး ဘုရားသခင်က ငြိမ်သက်ခြင်းမပေးဘဲနှင့် ငြိမ်သက်ခြင်း၊ ငြိမ်သက်ခြင်းဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြသည်။ ခရစ်တော်၏ ခေတ်အခါက ဖာရိရှဲတို့ကဲ့သို့ပင် လူအများစုသည် ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ထဲသို့ ကိုယ်တိုင်မဝင်ကြရုံသာမက ဝင်ရောက်လာသူများကိုလည်း တားဆီးခဲ့ကြသည်။ ဤဝိညာဉ်များ၏ အသွေးအတွက် သူတို့၏ လက်မှ တောင်းဆိုခြင်း ခံရလိမ့်မည်။

The most humble and devoted in the churches were usually the first to receive the message. Those who studied the Bible for themselves could not but see the unscriptural character of the popular views of prophecy; and wherever the people were not controlled by the influence of the clergy, wherever they would search the word of God for themselves, the advent doctrine needed only to be compared with the Scriptures to establish its divine authority.

အသင်းတော်များရှိ အနှိမ့်ချဆုံးနှင့် အပ်နှံထားသူများသည် ထိုသတင်းစကားကို အဦးဆုံး လက်ခံသူများ ဖြစ်ကြသည်။ သမ္မာကျမ်းစာကို ကိုယ်တိုင် လေ့လာသူများသည် ပရောဖက်ပြုချက်နှင့်ပတ်သက်သည့် လူကြိုက်များသော အမြင်များ၏ ကျမ်းစာနှင့် မညီညွတ်မှုကို မြင်တွေ့ခဲ့ကြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးများ၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် မရှိသည့်နေရာတိုင်း၊ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ကိုယ်တိုင် ရှာဖွေသူများရှိသည့် နေရာတိုင်းတွင် ထိုကြွလာခြင်းဆိုင်ရာ ဝါဒသည် ကျမ်းစာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ရုံမျှဖြင့် သူ၏ ဘုရားသခင်ပေးသော အာဏာကို အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။

Many were persecuted by their unbelieving brethren. In order to retain their position in the church, some consented to be silent in regard to their hope; but others felt that loyalty to God forbade them thus to hide the truths which He had committed to their trust. Not a few were cut off from the fellowship of the church for no other reason than expressing their belief in the coming of Christ.

လူအများမှာ သူတို့၏ မယုံကြည်သော ညီအစ်ကိုများ၏ နှိပ်စက်ခြင်းကို ခံခဲ့ကြရသည်။ အသင်းတော်အတွင်း မိမိတို့၏ ရာထူးကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန် အချို့မှာ မိမိတို့၏ မျှော်လင့်ချက်နှင့်ပတ်သက်၍ တိတ်ဆိတ်နေရန် သဘောတူခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အချို့မှာ ဘုရားသခင်အပေါ် သစ္စာရှိခြင်းက ကိုယ်တော် အပ်နှံထားသည့် သမ္မာတရားကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်းမှ တားဆီးထားသည်ဟု ခံစားခဲ့ကြသည်။ ခရစ်တော် ကြွလာခြင်းကို ယုံကြည်ကြောင်း ဖော်ပြခြင်းမှလွဲ၍ အခြားအကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ အသင်းတော်၏ မိဿဟာယမှ ဖယ်ရှားခြင်းခံရသူများလည်း အနည်းငယ်မဟုတ်ပေ။

Very precious to those who bore this trial of their faith were the words of the prophet: “Your brethren that hated you, that cast you out for My name’s sake, said, Let the Lord be glorified: but He shall appear to your joy, and they shall be ashamed.” Isaiah 66:5.

ဤယုံကြည်ခြင်း စမ်းသပ်မှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိသူတို့အတွက် ပရောဖက်၏ စကားများမှာ အလွန်တန်ဖိုးရှိခဲ့သည် - “ငါ၏နာမတော်ကြောင့် သင်တို့ကို မုန်း၍ ပယ်ထုတ်သော သင်တို့၏ ညီအစ်ကိုတို့က၊ ထာဝရဘုရားသည် ဘုန်းတော်ထင်ရှားပါစေသော၊ ငါတို့သည် သင်တို့ ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို မြင်ရပါစေသောဟု ပြောဆိုကြ၏။ သို့ရာတွင် သူတို့သည် ရှက်ကြောက်ခြင်းသို့ ရောက်ကြလိမ့်မည်။” ဟေရှာယ ၆၆:၅။

[373] Angels of God were watching with the deepest interest the result of the warning. When there was a general rejection of the message by the churches, angels turned away in sadness. But there were many who had not yet been tested in regard to the advent truth. Many were misled by husbands, wives, parents, or children, and were made to believe it a sin even to listen to such heresy as were taught by the Adventists. Angels were bidden to keep faithful watch over these souls, for another light was yet to shine upon them from the throne of God.

[၃၇၃] ဘုရားသခင်၏ ကောင်းကင်တမန်များသည် ထိုသတိပေးချက်၏ ရလဒ်ကို အလွန်နက်ရှိုင်းသော စိတ်ဝင်စားမှုဖြင့် စောင့်ကြည့်နေခဲ့ကြသည်။ အသင်းတော်များက ထိုသတင်းစကားကို အများစုက ငြင်းပယ်လိုက်သောအခါ ကောင်းကင်တမန်များသည် ဝမ်းနည်းစွာဖြင့် လှည့်ထွက်သွားခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ကြွလာခြင်းဆိုင်ရာ သမ္မာတရားနှင့်ပတ်သက်၍ စမ်းသပ်ခြင်းမခံရသေးသူများစွာ ရှိနေသေးသည်။ လူအများမှာ ခင်ပွန်း၊ ဇနီး၊ မိဘ သို့မဟုတ် သားသမီးတို့၏ လမ်းမှားသို့ ပို့ဆောင်ခြင်းကို ခံခဲ့ကြရပြီး၊ ထိုကြွလာခြင်းကို စောင့်မျှော်သူများ (Adventists) သင်ကြားသည့် အယူမှားကို နားထောင်ခြင်းသည်ပင် အပြစ်တစ်ခုဟု ယုံကြည်လာခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်၏ ပလ္လင်တော်မှ အလင်းအသစ်တစ်ခု သူတို့အပေါ် ထွန်းလင်းလာဦးမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဤဝိညာဉ်များကို သစ္စာရှိစွာ စောင့်ရှောက်ရန် ကောင်းကင်တမန်များကို အမိန့်ပေးထားခဲ့သည်။

With unspeakable desire those who had received the message watched for the coming of their Saviour. The time when they expected to meet Him was at hand. They approached this hour with a calm solemnity. They rested in sweet communion with God, and earnest of the peace that was to be theirs in the bright hereafter. None who experienced this hope and trust can forget those scenes of deep interest.

ထိုသတင်းစကားကို လက်ခံရရှိသူများသည် မိမိတို့၏ ကယ်တင်ရှင် ကြွလာမည့်အကြောင်းကို ပြောပြ၍မရနိုင်သော ဆန္ဒဖြင့် စောင့်မျှော်ခဲ့ကြသည်။ ကိုယ်တော်နှင့် တွေ့ဆုံရန် မျှော်လင့်ထားသည့်အချိန်မှာ နီးကပ်နေပြီဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ဤအချိန်နာရီကို တည်ငြိမ်၍ လေးနက်သော သဘောထားဖြင့် ချဉ်းကပ်ခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်နှင့် ချိုမြိန်သော မိဿဟာယတွင် နားခိုခဲ့ကြပြီး၊ တောက်ပသော နောင်အနာဂတ်တွင် သူတို့ ပိုင်ဆိုင်မည့် ငြိမ်သက်ခြင်းကို စိတ်အားထက်သန်စွာ စောင့်မျှော်ခဲ့ကြသည်။ ဤမျှော်လင့်ခြင်းနှင့် ယုံကြည်ခြင်းကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသူ မည်သူမျှ ထိုစိတ်ဝင်စားဖွယ် မြင်ကွင်းများကို မေ့နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။

For some weeks preceding the time, worldly business was for the most part laid aside. The sincere believers carefully examined every thought and emotion of their hearts as if upon their deathbeds and in a few hours to close their eyes upon earthly scenes. There was no making of “ascension robes” (see Appendix); but all felt the need of internal evidence that they were prepared to meet the Saviour; their white robes were purity of soul—characters cleansed from sin by the atoning blood of Christ.

ထိုအချိန်မတိုင်မီ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ကတည်းက လောကီအလုပ်ကိစ္စများကို အများအားဖြင့် ဘေးဖယ်ထားခဲ့ကြသည်။ စစ်မှန်သော ယုံကြည်သူများသည် မိမိတို့၏ စိတ်ကူးနှင့် ခံစားချက်တိုင်းကို အသေအချာ စစ်ဆေးခဲ့ကြပြီး သေမင်း၏ အိပ်ရာပေါ်တွင် ရှိနေသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ နာရီအနည်းငယ်အတွင်း လောကီမြင်ကွင်းများကို မျက်လုံးမှိတ်ရတော့မည့်သူများကဲ့သို့လည်းကောင်း ပြုမူခဲ့ကြသည်။ “ကောင်းကင်သို့တက်ရန် ဝတ်ရုံများ” (နောက်ဆက်တွဲကို ကြည့်ပါ) ကို ပြုလုပ်ခြင်း မရှိခဲ့ကြပါ။ သို့သော် လူတိုင်းသည် ကယ်တင်ရှင်နှင့် တွေ့ဆုံရန် အသင့်ဖြစ်နေပြီဟူသော အတွင်းစိတ်၏ သက်သေအထောက်အထား လိုအပ်ကြောင်း ခံစားခဲ့ကြရသည်။ သူတို့၏ အဖြူရောင် ဝတ်ရုံများမှာ စိတ်ဝိညာဉ်၏ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ခရစ်တော်၏ အပြစ်ဖြေသော အသွေးတော်ဖြင့် သန့်စင်ထားသော စရိုက်လက္ခဏာများ ဖြစ်ကြသည်။

Would that there were still with the professed people of God the same spirit of heart searching, the same earnest, determined faith. Had they continued thus to humble themselves before the Lord and press their petitions at the mercy seat they would be in possession of a far richer experience than they now have. There is too little prayer, too little real conviction of sin, and the lack of living faith leaves many destitute of the grace so richly provided by our Redeemer.

ဘုရားသခင်၏ လူများဟု ဆိုသူတို့ကြားတွင် ထိုကဲ့သို့သော နှလုံးသားကို စစ်ဆေးသည့် စိတ်ဓာတ်၊ ထိုကဲ့သို့သော စိတ်အားထက်သန်ပြီး ပြတ်သားသော ယုံကြည်ခြင်းမျိုး ရှိစေချင်သည်။ သူတို့သာ ဘုရားသခင်ရှေ့တော်မှောက်တွင် မိမိကိုယ်ကိုယ် နှိမ့်ချခြင်းကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ပြီး ကရုဏာပလ္လင်တော်ရှေ့တွင် ဆုတောင်းချက်များကို ဆက်လက် တင်ပြခဲ့ကြမည်ဆိုလျှင် သူတို့သည် ယခုရရှိထားသည်ထက် များစွာပိုမိုကြွယ်ဝသော အတွေ့အကြုံကို ရရှိထားကြလိမ့်မည်။ ဆုတောင်းခြင်း အလွန်နည်းပါးနေပြီး၊ အပြစ်ကို စစ်မှန်စွာ နားလည်သဘောပေါက်မှု နည်းပါးကာ အသက်ရှင်သော ယုံကြည်ခြင်း ကင်းမဲ့နေခြင်းကြောင့် လူအများမှာ ငါတို့၏ ကယ်တင်ရှင် ပေးအပ်ထားသော ကြွယ်ဝသည့် ကျေးဇူးတော်မှ ဆိတ်သုဉ်းနေကြသည်။

[374] God designed to prove His people. His hand covered a mistake [374] in the reckoning of the prophetic periods. Adventists did not discover the error, nor was it discovered by the most learned of their Great Religious Awakening 319 opponents. The latter said: “Your reckoning of the prophetic periods is correct. Some great event is about to take place; but it is not what Mr. Miller predicts; it is the conversion of the world, and not the second advent of Christ.” (See Appendix.)

[၃၇၄] ဘုရားသခင်သည် မိမိလူမျိုးကို စမ်းသပ်ရန် ရည်ရွယ်တော်မူခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်၏ လက်တော်သည် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ကာလအပိုင်းအခြားများကို တွက်ချက်ရာတွင် အမှားတစ်ခုကို ဖုံးကွယ်ထားခဲ့သည်။ ကြွလာခြင်းကို စောင့်မျှော်သူများ (Adventists) သည် ထိုအမှားကို ရှာမတွေ့ခဲ့ကြသကဲ့သို့ သူတို့၏ ဆန့်ကျင်သူများထဲတွင် အလိမ္မာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်များကလည်း ရှာမတွေ့ခဲ့ကြပေ။ ထိုသူတို့က “သင်တို့၏ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ကာလအပိုင်းအခြား တွက်ချက်မှုမှာ မှန်ကန်သည်။ ကြီးမားသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်တော့မည်။ သို့သော် မစ္စတာမီလာ ဟောကိန်းထုတ်သကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ၊ ၎င်းသည် လောကကြီး ပြောင်းလဲခြင်းဖြစ်ပြီး ခရစ်တော် ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်း မဟုတ်ပေ” ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ (နောက်ဆက်တွဲကို ကြည့်ပါ။)

The time of expectation passed, and Christ did not appear for the deliverance of His people. Those who with sincere faith and love had looked for their Saviour, experienced a bitter disappointment. Yet the purposes of God were being accomplished; He was testing the hearts of those who professed to be waiting for His appearing. There were among them many who had been actuated by no higher motive than fear. Their profession of faith had not affected their hearts or their lives. When the expected event failed to take place, these persons declared that they were not disappointed; they had never believed that Christ would come. They were among the first to ridicule the sorrow of the true believers.

မျှော်လင့်ထားသည့်အချိန် ကုန်လွန်သွားခဲ့ပြီး ခရစ်တော်သည် မိမိလူမျိုးကို ကယ်တင်ရန် ကြွလာတော်မမူခဲ့ပေ။ စစ်မှန်သော ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် မိမိတို့၏ ကယ်တင်ရှင်ကို စောင့်မျှော်ခဲ့ကြသူများသည် ခါးသီးသော စိတ်ပျက်မှုကို ခံစားခဲ့ကြရသည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ ပြည့်စုံလာခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်သည် ကိုယ်တော်၏ ကိုယ်ထင်ပြခြင်းကို စောင့်မျှော်နေသည်ဟု ဆိုသူများ၏ နှလုံးသားကို စမ်းသပ်တော်မူနေခြင်း ဖြစ်သည်။ သူတို့ကြားထဲတွင် ကြောက်ရွံ့ခြင်းထက် ပိုမိုမြင့်မြတ်သော ရည်ရွယ်ချက်မရှိဘဲ လှုံ့ဆော်ခံခဲ့ရသူများစွာ ရှိသည်။ သူတို့၏ ယုံကြည်ခြင်း အဆိုပြုချက်မှာ သူတို့၏ နှလုံးသား သို့မဟုတ် ဘဝကို မထိခိုက်ခဲ့ပေ။ မျှော်လင့်ထားသည့် ဖြစ်ရပ် မဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ ဤသူတို့က သူတို့ စိတ်မပျက်ကြောင်း၊ ခရစ်တော် ကြွလာမည်ဟု ဘယ်သောအခါမျှ မယုံကြည်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် စစ်မှန်သော ယုံကြည်သူများ၏ ဝမ်းနည်းမှုကို အဦးဆုံး ပြက်ရယ်ပြုသူများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။

But Jesus and all the heavenly host looked with love and sympathy upon the tried and faithful yet disappointed ones. Could the veil separating the visible world have been swept back, angels would have been seen drawing near to these steadfast souls and shielding them from the shafts of Satan.

သို့သော် ယေရှုနှင့် ကောင်းကင်တမန်အပေါင်းတို့သည် စမ်းသပ်ခြင်းခံရပြီး သစ္စာရှိသော်လည်း စိတ်ပျက်နေရသူများကို ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် ကရုဏာတော်ဖြင့် ကြည့်ရှုတော်မူခဲ့သည်။ မြင်နိုင်သော ကမ္ဘာကို ပိုင်းခြားထားသည့် ကုလားကာကိုသာ ဖယ်ရှားလိုက်နိုင်မည်ဆိုလျှင် ကောင်းကင်တမန်များသည် ဤတည်ကြည်သော ဝိညာဉ်များထံ ချဉ်းကပ်လာပြီး စာတန်၏ မြှားများမှ ကာကွယ်ပေးနေသည်ကို မြင်တွေ့ရလိမ့်မည်။