တမန်တော်ဝတ္ထု-တ-Acts – Acts.

 

မာတိကာ (Table of Contents)
အခန်းကြီး - ၁
အခန်းကြီး - ၂
အခန်းကြီး - ၃
အခန်းကြီး - ၄
အခန်းကြီး - ၅
အခန်းကြီး - ၆
အခန်းကြီး - ၇
အခန်းကြီး - ၈
အခန်းကြီး - ၉
အခန်းကြီး - ၁၀
အခန်းကြီး - ၁၁
အခန်းကြီး - ၁၂
အခန်းကြီး - ၁၃
အခန်းကြီး - ၁၄
အခန်းကြီး - ၁၅
အခန်းကြီး - ၁၆
အခန်းကြီး - ၁၇
အခန်းကြီး - ၁၈
အခန်းကြီး - ၁၉
အခန်းကြီး - ၂၀
အခန်းကြီး - ၂၁
အခန်းကြီး - ၂၂
အခန်းကြီး - ၂၃
အခန်းကြီး - ၂၄
အခန်းကြီး - ၂၅
အခန်းကြီး - ၂၆
အခန်းကြီး - ၂၇
အခန်းကြီး - ၂၈

တမန်တော်

ACTS

နိဒါန်း

INTRODUCTION

ခေါင်းစဉ်။ တမန်တော်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များစာအုပ်နှင့် ဆက်စပ်နေသော အစောဆုံး ရှိနေသော ခေါင်းစဉ်မှာ ရိုးရှင်းစွာ “တမန်တော်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ” ဖြစ်သည်။ ဤခေါင်းစဉ်သည် စတုတ္ထရာစုနှစ်မှ လက်ရေးမူ နှစ်ခု (ကုဒက်စ် ဆိုင်နေတိကပ်စ် နှင့် ကုဒက်စ် ဗတီကန်နပ်စ်) တို့၏ အဆုံးတွင် အတိုချုံး နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာသည်။ နောက်ပိုင်း ခေါင်းစဉ်များ၏ ကွဲပြားမှုများတွင် ရိုးရာ “တမန်တော်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ” သာမက ချဲ့ထွင်ထားသော ခေါင်းစဉ်များဖြစ်သည့် “သန့်ရှင်းသော တမန်တော်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ”၊ “ဧဝံဂေလိ လုကာ၏ သန့်ရှင်းသော တမန်တော်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ” နှင့် ပင် “ပညာရှင်တမန်တော်များ၏ ပညာရှင်လုပ်ဆောင်ချက်များ” ပါဝင်သည်။ ဤရှည်လျားသော ခေါင်းစဉ်များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ဒသမရာစုနှစ်မှ လက်ရေးမူ တစ်ခုကို ရိုးရှင်းစွာ “လုပ်ဆောင်ချက်များ” ဟု ခေါင်းစဉ်တပ်ထားသည်။

Title. The earliest extant title associated with the book of Acts is simply “Acts of Apostles.” This title appears as a short postscript at the end of two fourth-century manuscripts (Codex Sinaiticus and Codex Vaticanus). Later variations of the title include not only the traditional “Acts of the Apostles” but also expanded titles like “Acts of the Holy Apostles,” “Luke the Evangelist’s Acts of the Holy Apostles,” and even “The Wise Acts of the Wise Apostles.” In contrast to these lengthier titles, one manuscript from the tenth century is simply titled “Acts.”

 

ဧဝံဂေလိများနှင့် ကိစ္စတူညီမှုအရ ဤခေါင်းစဉ်တစ်ခုမျှ မူရင်းစာအုပ်တွင် ပါဝင်မည်မဟုတ်ပေ။ ရိုးရာ ခေါင်းစဉ်သည် ခေတ်သစ်စာဖတ်သူများအတွက် ရင်းနှီးနေသော်လည်း ဤစာအုပ်၏ အကြောင်းအရာများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ တွေးမိစေရန် “တမန်တော်” ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို အသုံးပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ လုကာ နှင့် တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များ နှစ်ခုစလုံးတွင် “တမန်တော်” ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို ယေရှုနှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ကောင်းကင်တက်ကြွမှုကို မျက်မြင်ခဲ့ကြသူများကို တိကျသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အမြဲလိုလို အသုံးပြုသည် (တမန်တော် ၁:၂၁–၂၂)။ သို့သော် ဤအမျိုးအစားမှ တမန်တော်များအနက် စာအုပ်တွင် ဖော်ပြထားသော တစ်ဦးတည်းသော တမန်တော်များမှာ ပေတရု၊ ယောဟန်၊ ယာကုပ် နှင့် မဿဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော် စာအုပ်၏ ထက်ဝက်ကျော်တွင် တမန်တော်အမျိုးအစားတွင် နည်းပညာအရ မပါဝင်သော ပေါလ်၏ အမှုတော်ကို အာရုံစိုက်ထားသည်။ သူသည် တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် နှစ်ကြိမ် တမန်တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသော်လည်း (၁၄:၄၊ ၁၄)၊ ထိုနေရာ၌ ခေါင်းစဉ်ကို စေလွှတ်ခံရသူ တစ်ဦးကို ရည်ညွှန်းရန် အသုံးပြုထားပြီး ဗားနဗပ်အတွက်လည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။ စာအုပ်၏ ရိုးရာ ခေါင်းစဉ်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသော ကျယ်ပြန့်သော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ဖြစ်သည်။ စာအုပ်နှင့် ဆက်စပ်နေသော ခေါင်းစဉ်များသည် ချာ့ခ်ျ၌ ပထမချက်မှ ဒုတိယ ချက်ရာစုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ပေတရု နှင့် ပေါလ်ကို ချာ့ခ်ျ၏ အဓိက တမန်တော် နှစ်ဦးအဖြစ် ခွဲခြားမှုနှင့် ဆက်စပ်ပြီး ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပေမည်။

As is the case with the Gospels, it is unlikely that any of these titles were originally part of the book. While the traditional title is familiar to modern readers, the use of the term “apostle” has caused some to wonder if this accurately fits with the contents of the book. Within both Luke and Acts, the term “apostle” almost always applies in a specific sense to those who lived with Jesus and witnessed His ascension (Acts 1:21–22). The only apostles of this category mentioned in the book, however, are Peter, John, James, and Matthias. However, more than half of the book focuses on the ministry of Paul, who does not technically fit into the category of an apostle. While he is designated as an apostle twice in Acts (14:4, 14), where the title is used to refer to one who was “sent,” it is also used of Barnabas. It is in this broad sense that the traditional title of the book is fitting. The titles associated with the book also may have arisen in the late first or early second century in connection with the identification of Peter and Paul as the two chief apostles in the church.

 

ရေးသားမှု။ လုကာ ဧဝံဂေလိနှင့် ကိစ္စတူညီမှုအရ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် နည်းပညာအရ အမည်မဲ့ ဖြစ်သည်။ စာအုပ် နှစ်ခုကို တူညီသော ရေးသားသူက ရေးသားခဲ့ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖြစ်သော်လည်း စာအုပ် နှစ်ခုစလုံးတွင် ရေးသားသူ၏ အမည်ကို မဖော်ပြထားချေ။ သို့သော် သူ၏ အထောက်အထားဆိုင်ရာ အညွှန်းများသည် အတွဲ နှစ်တွဲ တစ်လျှောက်လုံး အများအပြား ရှိနေသည်။ ဧဝံဂေလိ နှင့် တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များကို မိတ်ဆက်ပေးသော လုကာ ရှေ့ဆက်တွင် (လုကာ ၁:၁–၄၊ တမန်တော် ၁:၄–၅ ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ) ရေးသားသူသည် ယေရှု၏ အသက်တာ ဖြစ်ရပ်များ၏ မျက်မြင်မဟုတ်သော်လည်း မျက်မြင်အချို့နှင့် ဆက်သွယ်မှု ရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့အပြင် သူသည် ယေရှု၏ အသက်တာ အခြားရေးသားချက်များကို ဖတ်ရှုခဲ့သည့်အပြင် (မMatthew နှင့် မာကု ဟု ထင်ရှားသည်) ဖြစ်ရပ်များကို ကိုယ်တိုင် ဂရုတစိုက် စုံစမ်းခဲ့သော ပညာတတ် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် အချို့သော “ကျွန်ုပ်တို့” အပိုင်းများ ရှိနေခြင်းက ရေးသားသူသည် ပေါလ်၏ သာသနာပြုခရီး အဖွဲ့၏ မကြာခဏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း အကြံပြုသည် (တမန်တော် ၁၆:၈–၁၇၊ ၂၀:၅–၁၅၊ ၂၁:၁–၁၈၊ ၂၇:၁–၂၈:၁၆)။ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် ထိုအပိုင်းများအတွင်း ပေါလ်နှင့် ဆက်စပ်နေသော တစ်ဦးချင်း အမည်များကို ဖယ်ရှားပြီး ကျန်ရှိနေသော တစ်ဦးချင်းများကို ပေါလ်၏ စာစောင်များတွင် သူ၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များအဖြစ် ခွဲခြားနှိုင်းယှဉ်ခြင်းက လုကာသည် ရေးသားသူ ဖြစ်ကြောင်း အကြံပြုသည်။ ဒုတိယ ရာစုနှစ် အဆုံးတွင် အစောပိုင်း ချာ့ခ်ျ၏ တညီတညွတ်တည်း အမြင်မှာ ဤအချက် ဖြစ်သည်။

Authorship. As is the case with the Gospel of Luke, Acts is technically anonymous. While the two books were clearly written by the same author, nowhere in either book is the name of the author mentioned. Clues about his identity, however, are numerous throughout the two volumes. The preface to Luke, which introduces both the Gospel and Acts (cf. Luke 1:1–4; Acts 1:4–5), reveals that although the author was not an eyewitness of the events of Jesus’s life, he had contact with some who were eyewitnesses. In addition, he was a well-educated individual who had not only read other written accounts of the life of Jesus (apparently Matthew and Mark) but also personally and carefully investigated the events himself. The presence of several “we” passages in Acts even suggests the author had served as a frequent member of Paul’s missionary entourage (Acts 16:8–17; 20:5–15; 21:1–18; 27:1–28:16). Eliminating the names of the individuals associated by name with Paul during those “we” sections in Acts and comparing the remaining individuals Paul identifies as his colleagues in his Epistles suggest that Luke was the author. This was the unanimous viewpoint of the early church by the end of the second century.

 

နေ့စွဲ။ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များ ရေးသားမှုကို သတ်မှတ်ထားသော နေ့စွဲသည် လုကာ ဧဝံဂေလိကို သတ်မှတ်ထားသော နေ့စွဲပေါ် မူတည်သည် (လုကာ: နိဒါန်း ကိုကြည့်ပါ)။ လုကာသည် ကိုယ်ပိုင် ဧဝံဂေလိ ပြင်ဆင်ရန်အတွက် ယေရှု၏ အသက်တာ အခြားရေးသားချက်များကို တိုင်ပင်ခဲ့ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုသောကြောင့် သူ၏ ရေးသားချက် မရေးသားမီ အချိန်အချို့ ကုန်လွန်ခဲ့ရသည်။ လုကာ ဧဝံဂေလိကို ဂရိဘာသာဖြင့် ဂရုတစိုက် စစ်ဆေးခြင်းက မာကု ဧဝံဂေလိသည် ထိုအစောပိုင်း ရေးသားချက်များအနက် အနည်းဆုံး တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစေသည်။ မာကုကို ပီတာ သေဆုံးပြီးနောက် ယေရုရှလင် ကျဆုံးမှုမတိုင်မီ ခရစ်နှစ် ၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ နှောင်းပိုင်းတွင် ရေးသားခဲ့ဟု ယူဆပါက (မာကု: နိဒါန်း ကိုကြည့်ပါ) လုကာ၏ အတွဲ နှစ်တွဲ လုပ်ငန်းသည် ထိုနောက်မှ ဖြစ်လာမည်—ခရစ်နှစ် ၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ သို့မဟုတ် ၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဤအချက်သည် ဂေါလ်မှ ဒုတိယ ရာစုနှစ် ချာ့ခ်ျ ခမည်းတော် အိုင်ရနေးစ်၏ အမြင်နှင့် ကိုက်ညီသည်၊ သူက လုကာသည် ပီတာ နှင့် ပေါလ် အာဇာနည်ခံရပြီးနောက် သူ၏ ဧဝံဂေလိကို ရေးသားခဲ့ဟု ဆိုသည်။ ဤအချက်ကို ဒုတိယ ရာစုနှစ် နှောင်းပိုင်း ရက်စွဲ ဟု ယူဆရသော ခရစ်ယာန်စာအုပ်များ၏ အစောဆုံး လူသိများသော စာရင်း မူရေတိုးရီယန် ကနန် တွင်လည်း အတည်ပြုထားပြီး စတုတ္ထ နှင့် ပဉ္စမ ရာစုနှစ် ချာ့ခ်ျ ခမည်းတော် ဂျရုမ်၏ လုပ်ငန်းများတွင်လည်း အတည်ပြုထားသည်။ ဤနေ့စွဲ နောက်ပိုင်း နေ့စွဲသည် ချာ့ခ်ျများအကြား ပထမ ရာစုနှစ် အဆုံးတွင် ပေါလ်၏ အခွင့်အာဏာ စာစောင်များ စုဆောင်းမှု နှင့် ပျံ့နှံ့မှုကို ရည်ညွှန်း သို့မဟုတ် ရည်ညွှန်း မဖော်ပြထားသောကြောင့် မဖြစ်နိုင်ပေ။ ထို့အပြင် စရောမကို ရေးသားခဲ့ပါက ချာ့ခ်ျအပေါ် ရောမ၏ သဘောထားကို အပြုသဘော ရေးသားခဲ့မည်ကို စိတ်ကူးရခက်သည်၊ ခရစ်နှစ် ၈၁–၉၆ တွင် ဒိုမီရှန် အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ခရစ်ယာန်အချို့ ခံစားခဲ့ရသော ညှဉ်းဆဲမှု အတွင်း ဧကရာဇ်ကိုးကွယ်မှု တောင်းဆိုမှုများကို လိုက်နာရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။

Date. The date attributed to the writing of Acts is contingent on the dating assigned to the Gospel of Luke (see Luke: Introduction). Since Luke acknowledges having consulted other accounts of the life of Jesus in preparation for his own Gospel, some time had to have elapsed before his account could have been written. A careful examination of Luke’s Gospel in Greek makes it clear that the Gospel of Mark was at least one of those earlier accounts. Assuming Mark was written in the late A.D. 60s, sometime after Peter’s death but before the fall of Jerusalem (see Mark: Introduction), Luke’s two-volume work would have come after that—perhaps in the 70s or early 80s. This coheres with the viewpoint of Irenaeus, the second-century church father from Gaul, who said Luke wrote his Gospel after Peter and Paul were martyred. It is also affirmed in the Muratorian Canon, the oldest known Christian list of authoritative books that is thought to date to the late second century, and also in the works of the fourth- and fifth-century church father Jerome. A later date than this is not plausible because Acts does not make any reference or allusions to the collection and circulation of Paul’s authoritative letters among the churches at the end of the first century. Moreover, it is hard to imagine that the author would have written so positively about Rome’s attitude toward the church if it had been written during the persecution some Christians experienced under the reign of Domitian (A.D. 81–96) for refusing to comply with the demands for emperor worship.

 

သို့သော် တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ရောမတွင် တရားစီရင်ရန် စောင့်ဆိုင်းနေချိန်တွင် ပေါလ်၏ အခြေအနေ မဖြေရှင်းနိုင်ဘဲ အဆုံးသတ်သောကြောင့် ခရစ်နှစ် ၆၂ သို့မဟုတ် ၆၃ နောက်တွင် ရေးသားခဲ့မည်မဟုတ်ဟု ငြင်းဆိုနိုင်သည်။ ရေးသားသူက ပေါလ်၏ ဇာတ်လမ်း ရလဒ်ကို သိခဲ့ပါက စာအုပ်ကို ထိုနေရာ၌ အဆုံးသတ်နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များ ရေးသားမှုအတွက် အစောပိုင်း နေ့စွဲကို လိုက်လျောရန်အတွက် မာကုကို နောက်ပိုင်း ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု နီးပါး မဟုတ်ဘဲ ခရစ်နှစ် ၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ နှောင်းပိုင်းတွင် ရေးသားခဲ့ရမည်ဟု ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ပီတာ နှင့် ပေါလ်၏ အသက်တာ အတ္ထုပ္ပတ္တိ မဟုတ်ကြောင်း မှတ်သားရန် အရေးကြီးသည်။ ပီတာသည် စာအုပ်၏ ပထမ ထက်ဝက်တွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍ ရှိသော်လည်း အခန်း ၁၅ နောက်တွင် လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ပီတာ မရှိခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ ပီတာ နှင့်ပတ်သက်သော နောက်ထပ် အချက်အလက် မရှိသောကြောင့် မဟုတ်ချေ။ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များ၏ အာရုံစိုက်မှုမှာ ပီတာ မဟုတ်ဘဲ ဧဝံဂေလိ ပျံ့နှံ့မှု ယုဒ နှင့် တပါးအမျိုးသားများဆီသို့ ယေရုရှလင်မှ (၂:၁–၈:၁)၊ ယုဒဲ နှင့် ရှမာရိ (၉:၁–၁၂:၁၉) နှင့် နောက်ဆုံး ရောမအထိ (၁:၈ ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ) ဖြစ်သည်။ ပီတာသည် ထိုပိုကြီးသော ဇာတ်လမ်းတွင် သူ၏ အခန်းကဏ္ဍ ပြည့်စုံချိန်တွင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ပေါလ်နှင့် အတူ တူညီသည်။ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပေါလ်၏ ဇာတ်လမ်းကို ပြောရန် မဟုတ်ဘဲ ဧဝံဂေလိ ရောမသို့ ရောက်ရှိပုံ ဇာတ်လမ်းကို ပြောရန် ဖြစ်သည်။ နှင့် ထိုဇာတ်လမ်း၏ အထွတ်အထိပ်မှာ ရောမတွင် ဧဝံဂေလိ ဟောပြောသော ပေါလ် (၂၈:၂၈) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ခရစ်နှစ် ၆၂ ဝန်းကျင်တွင် အဆုံးသတ်ပြီး အခြား တမန်တော်များ၏ သေဆုံးမှုများကို ပါဝင်သော်လည်း ထိုအချိန်တွင် ရေးသားခဲ့ရန် မလိုအပ်ချေ။ သို့သော် မငြင်းဆိုနိုင်သော သက်သေ မရှိဘဲ အလွန်အမင်း အဆိုအမိန့်ပေးခြင်း မဖြစ်ရန် အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များ (လုကာ နှင့်အတူ) ခရစ်နှစ် ၆၀ နောက်တွင် တစ်ချိန်ချိန်တွင် ရေးသားခဲ့မည်ဖြစ်သော်လည်း ခရစ်နှစ် ၇၀ မတိုင်မီ တစ်ချိန်ချိန်တွင် ရေးသားခဲ့မည်။

However, since Acts ends with Paul’s situation unresolved as he awaited trial in Rome, it can be argued that Acts could not have been written after A.D. 62 or 63. If the author knew the outcome of Paul’s story, how could he have ended the book at that point? In order to accommodate an earlier date for the composition of Acts, it can be concluded that Mark must have been written in the late 50s, rather than nearly a decade later. It is important to remember that Acts is not a biography of the lives of Peter and Paul. Although Peter plays a significant role in the first half of the book, he completely disappears after chapter 15. The reason for Peter’s absence is almost certainly not that Luke had no further information about Peter. The focus of Acts is not Peter but the spread of the gospel to Jews and Gentiles from Jerusalem (2:1–8:1), to Judea and Samaria (9:1–12:19), and finally to Rome itself (cf. 1:8). Peter fades out of view when his role in that larger story has been fulfilled. It is the same with Paul. The purpose of Acts is not to tell Paul’s story but to tell the story of how the gospel reached Rome. And that is the climax of the story—Paul proclaiming the gospel in Rome (28:28). So, although Acts ends around the year 62 and does include the deaths of other apostles, it does not require that it was written at that time. However, without incontrovertible evidence, it is best not to be overly dogmatic. Acts (along with Luke) would have been written sometime after A.D. 60 but sometime before A.D. 70.

 

လက်ခံသူများ။ လုကာ ဧဝံဂေလိ ကဲ့သို့ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အချို့ သီအိုဖိလပ်စ်ထံ လိပ်မူထားသည်။ သီအိုဖိလပ်စ် အမည်သည် “ဘုရားသခင်ချစ်ခင်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော်လည်း ထိုအမည်သည် ခရစ်ယာန် ယုံကြည်သူများအတွက် အဓိပ္ပာယ်တူ မဟုတ်ဟု မဆိုလိုချေ။ သီအိုဖိလပ်စ် အမည်သည် ထိုအချိန်တွင် ယုဒ နှင့် ဂရိ နှစ်မျိုးစလုံးတွင် အသုံးများသော အမည် ဖြစ်သည်။ လုကာ လိပ်မူသော တစ်ဦးချင်းသည် သူ၏ နာယက ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိသည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ လုကာ ရှာဖွေ၊ ရေးသား နှင့် ထုတ်ဝေရန် လိုအပ်သော ရန်ပုံငွေ ပေးသော တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သီအိုဖိလပ်စ်ထံ လိပ်မူသော်လည်း လုကာသည် အစောပိုင်း ချာ့ခ်ျ အဖွဲ့ဝင်များကို ပိုကြီးသော ပရိသတ်ကို ရည်မှန်း ခဲ့သည်၊ သူတို့ ကြားခဲ့သော သွန်သင်ချက်များတွင် အားပေး အတည်ပြုရန် ရှာဖွေခဲ့သည် (လုကာ ၁:၄)။ သူ၏ အဓိက စာဖတ်သူများသည် တပါးအမျိုးသားများ ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိသည်—စာအုပ်သည် တပါးအမျိုးသားများဆီသို့ ဧဝံဂေလိ သွားရောက်မှုကို အဓိက အာရုံစိုက်ပြီး ဂရိ-ရောမ ကမ္ဘာကို အပြုသဘော ရှုမြင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Recipients. Like the Gospel of Luke, Acts is addressed to a certain Theophilus. While the name Theophilus means “loved by God,” that does not imply that the name was simply a synonym for Christian believers. The name Theophilus was a common name among both Jews and Greeks at that time. The individual Luke addresses was likely his patron, that is, the individual who provided the funding necessary for Luke to research, write, and publish his two-volume work. Although addressed to Theophilus, Luke certainly envisioned a larger audience—the members of the early church, whom he sought to encourage and confirm in the teachings they had already heard (Luke 1:4). His primary readers were most likely Gentiles—since the book largely focuses on the gospel going to Gentiles and takes a rather positive view on the Greco-Roman world.

 

လုကာ၏ ရေးသားချက်က အစောပိုင်း ချာ့ခ်ျသည် ယုဒ ခရစ်ယာန်များ နှင့် ဂရိ ဇာစ်မြစ်ရှိသူများကြား ပြင်းထန်သော တင်းမာမှုများဖြင့် သွင်ပြင်လက္ခဏာ ရှိကြောင်း ရှင်းလင်းစေသည်။ ယေရုရှလင် ကောင်စီ၌ မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သော ပြဿနာ (တမန်တော် ၁၅) နှင့် ယုဒ ပညတ်တော်အပေါ် သူ၏ သစ္စာရှိမှုကို အလေးပေး လိုအပ်ခဲ့သော ပေါလ် (တမန်တော် ၂၁:၁၇–၂၆) တို့က ဤတင်းမာမှုကို ဖော်ပြသည်။ ဤစိန်ခေါ်မှု အခြေအနေတွင် လုကာ၏ ရေးသားချက်သည် ဤနှစ်ဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော ပီတာ နှင့် ပေါလ်ကြား ဧဝံဂေလိ၏ မရှိမဖြစ် အချက်များတွင် ကွဲလွဲမှု မရှိကြောင်း ပြသရန် ရှာဖွေသည်။ နှင့် ပေါလ်၏ အမှုတော်ကို ယုဒ ယုံကြည်သူ အချို့၏ ဆန့်ကျင်မှုကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် လုကာသည် တပါးအမျိုးသားများဆီသို့ ဧဝံဂေလိ ဟောကြားရန် ပေါလ်၏ လုပ်ငန်းနှင့် သူ၏ ခေါ်ဆိုမှုကို ချီးကျူးရန် ဝိညာဉ်တော်မှ လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။

Luke’s account makes it clear that the early church was characterized by strong tensions between Jewish Christians and those of Greek origin. The problem raised at the Jerusalem Council (Acts 15) and Paul’s need to emphasize his loyalty to Jewish law (Acts 21:17–26) reveal this tension. Within this challenging context, Luke’s account seeks to demonstrate that there was no discord between Peter and Paul, the leaders of these two groups, on the essentials of the gospel. And in response to the opposition of some Jewish believers to Paul’s ministry, Luke was moved by the Spirit to praise Paul’s work and his calling to preach the gospel to the Gentiles.

 

ပေါလ်၏ အမည်ကို တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များ စာအုပ်တွင် ၁၂၈ ကြိမ် ဖော်ပြထားပြီး သူ၏ ခေါ်ဆိုမှုကို သုံးကြိမ် ဖော်ပြထားသည် (တမန်တော် ၉:၁–၁၉၊ ၂၂:၆–၂၁၊ ၂၆:၁၂–၁၈)။ လုကာသည် ပေါလ်ကို ယုဒ-ခရစ်ယာန်များအတွက် အစဉ်အလာ မဖောက်မပြန်မှုဖြင့် မှန်ကန်စွာ စွပ်စွဲနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း တည်ဆောက်ရန် အလှမ်းဝေး သွားခဲ့သည် (၂၃:၉၊ ၂၅:၈)။ သူသည် တမန်တော် တစ်ဦး ဖြစ်ရန် လိုအပ်ချက်များကို နည်းပညာ အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် မဖြည့်ဆည်းသော်လည်း—သူသည် ဆယ့်နှစ်ပါး တစ်ဦး မဟုတ်ချေ (၁:၂၁–၂၂)—လုကာသည် ထမြောက်တော်မူသော ခရစ်တော်က ပေါလ်ကို ဧဝံဂေလိ ဟောကြားရန် တာဝန်ပေးခဲ့ကြောင်း (၉:၁၅) နှင့် ချာ့ခ်ျက သူ၏ ခေါ်ဆိုမှုကို တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြောင်း (၁၃:၁–၃) ရှင်းလင်းစေသည်။ ဤသို့ ပြုလုပ်ရာတွင် လုကာသည် ချာ့ခ်ျထဲသို့ တပါးအမျိုးသားများ ပါဝင်မှုသည် ကမ္ဘာကို ကယ်တင်ခြင်း ယူဆောင်လာရန် ဘုရားသခင်၏ အလုံးစုံ အစီအစဉ်၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ကြောင်း နှင့် ယုဒ နှင့် တပါးအမျိုးသား ယုံကြည်သူများသည် တူညီသော ဧဝံဂေလိကို အတူ ဟောကြားရန် စည်းစည်းညီညီ ရှိသင့်ကြောင်း သူ၏ စာဖတ်သူများကို အာမခံသည်။

Paul’s name is mentioned 128 times in the book of Acts, and his calling is reported three times (Acts 9:1–19; 22:6–21; 26:12–18). Luke goes so far as to establish, for the sake of Judeo-Christians, that Paul could not rightly be accused of unfaithfulness to tradition (23:9; 25:8). Although he does not meet all the requirements to be an apostle in the technical sense of the word—he was not one of the Twelve (1:21–22)—Luke makes it clear that the risen Christ commissioned Paul to proclaim the gospel (9:15) and that the church officially recognized his calling (13:1–3). In doing so, Luke assures his readers that the inclusion of Gentiles into the church was part of God’s overall plan to bring salvation to the world and that Jewish and Gentiles believers should be united in together proclaiming that same gospel.

 

ဓမ္မပညာ။ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များ စာအုပ်သည် လုကာ ဧဝံဂေလိ၏ နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြခဲ့ပြီး ဖြစ်သည် (တမန်တော် ၁:၁)။ ပြီးပြည့်စုံသော လုပ်ငန်းသည် သစ်ကျမ်း၏ လေးပုံ တစ်ပုံ ဝန်းကျင် ပါဝင်သည်။ စာအုပ်သည် ယေရှု၏ လုပ်ငန်းသည် သူ၏ သေဆုံးမှု နှင့် ထမြောက်မှုဖြင့် အဆုံးမသတ်ခဲ့ကြောင်း အလေးပေး မီးမောင်းထိုးပြသည်။ ဧဝံဂေလိသည် ယေရှု စတင် ပြုလုပ်ခဲ့သော နှင့် သွန်သင်ခဲ့သော အရာ၏ ရေးသားချက် ပေးသည် (၁:၁)။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များ စာအုပ်သည် ချာ့ခ်ျ တည်ထောင်မှု နှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုတွင် ဝိညာဉ်တော်မှတစ်ဆင့် ယေရှု၏ ဆက်လက် ပြီးမြောက်ချက်များကို ပြန်ပြောင်း ရေတွက်သည်။ ကောင်းကင်တက်ကြွမှု နှင့် ဂုဏ်အသရေဖြင့် သူ၏ ပြန်လာ ချိန်ကြား “ကြားကာလ” အတွင်း ပြည့်စုံရမည့် မစ်ရှင်၏ အရေးပါမှုကို အာရုံစိုက်စေသည်။

Theology. As already indicated, the book of Acts is a sequel to the Gospel of Luke (Acts 1:1). The complete work comprises about one fourth of the NT. The book underlines the fact that the work of Jesus did not end with His death and resurrection. The Gospel gives an account of what Jesus began to do and teach (1:1). By contrast, the book of Acts recounts the continued accomplishments of Jesus through the Holy Spirit in the establishment and development of His church. It brings focus to the importance of the mission that must be fulfilled during the “intermediate” period spanning His ascension and His return in glory.

 

၁။ တမန်တော်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ။ စာအုပ်ကို “ပီတာ နှင့် ပေါလ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ” ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်၊ လုကာ၏ လုပ်ငန်း၏ ပထမ ဆယ့်နှစ်အခန်းများကို ပီတာ၏ ဧဝံဂေလိ ပျံ့နှံ့မှု ကြိုးပမ်းချက်များကို ရည်စူးထားသော်လည်း ယေရုရှလင် ကောင်စီ၌ တိုတိုတုတ်တုတ် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု မှလွဲ၍ အခန်း ၁၃ နောက်တွင် မဖော်ပြချေ (၁၅:၇–၁၁)။ စာအုပ်၏ ကျန်ရှိနေသော အပိုင်းသည် ဧဝံဂေလိ ပျံ့နှံ့မှုအတွက် ပေါလ်၏ ကြိုးပမ်းချက်များကို လုံးဝ အာရုံစိုက်ထားသည်။ ထိုအချိန်က ဟဲလင်နစ် ကမ္ဘာတွင် အလက်ဇန္ဒာ၊ ဟန်နီဘယ် နှင့် အခြားများကဲ့သို့ အဓိက ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ “လုပ်ဆောင်ချက်များ” ကို အမှတ်ရရန် အသုံးများခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ခရစ်ယာန်များသည် လုကာ၏ ဤလုပ်ငန်းနှင့် ခွဲခြားရန် အချို့ တမန်တော်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို (မကြာခဏ ရိုးရှင်းစွာ လုပ်ဆောင်ချက်များဟု ရည်ညွှန်း) နှင့် “အာဇာနည်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ” ကို အမှတ်ရ ရွေးချယ်ခဲ့သည်။

1. Acts of the Apostles. The book could have been called “Acts of Peter and Paul,” considering that the first twelve chapters of Luke’s work are dedicated to Peter’s efforts in spreading the gospel, though he is not mentioned beyond chapter 13, with the exception of a short intervention at the Jerusalem Council (15:7–11). The rest of the book is entirely focused on Paul’s efforts to spread the gospel. In the Hellenistic world of the time, commemorating the “acts” of major figures, such as Alexander, Hannibal, and others, was common practice. Christians chose to commemorate the “Acts of Martyrs” and the acts of some apostles (often referred to simply as Acts), probably to differentiate them from this work of Luke.

 

ကျွန်ုပ်တို့သည် လုကာ၏ ဤလုပ်ငန်းကို ပေါလ် အချိန်က နေထိုင်ခဲ့သော ယုဒ ဂျိုဆေးဖပ်စ်၏ လုပ်ငန်းများနှင့်လည်း ဆန့်ကျင်ဘက် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်၊ သူ၏ ရေးသားချက်များသည် ယုဒ ဘာသာကို အပြုသဘော ပုံဖော်ရန် ကြိုးပမ်းမှု ဖြစ်သည်။ တကယ်တော့ လုကာ၏ လုပ်ငန်းသည် ရောမများကို ကူညီရန် (၂၁:၃၁–၃၆) နှင့် ပေါလ်၏ ရောမ နိုင်ငံသားကို တန်ဖိုးထားရန် (အခန်း ၂၅) ပုံဖော်သည်။ တကယ်တော့ ပေါလ်၏ ပထမ ပြောင်းလဲလာသူမှာ ရောမ အုပ်ချုပ်ရေး အရာရှိ တစ်ဦး ဖြစ်သည် (၁၃:၁၂)။ စာအုပ်သည် ရောမ၏ အကျဉ်းသား ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း သူ၏ ဧဝံဂေလိ ဟောကြားမှု လုပ်ငန်းကို ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ခဲ့သော ပေါလ်၏ လွတ်လပ်စွာ ဆောင်ရွက်ခွင့်ကို အလေးပေး အဆုံးသတ်သည် (၂၈:၃၁)။ ဤ ဆန့်ကျင်ဘက် အခြေအနေများသည် အိုနေစီမပ်စ် အမည်ရှိ ကျွန်တစ်ဦး ပြောင်းလဲလာမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည် (ဖိလမုန် ၁၀)။

We might also contrast this work of Luke with those of Josephus, a Jew who lived at the time of Paul, whose writings were an attempt to portray Judaism in a favorable light. Indeed, Luke’s work portrays the Romans as helpful (21:31–36) and appreciative of Paul’s Roman citizenship (chap. 25). In fact, Paul’s first convert was a Roman administrator (13:12). The book concludes with an emphasis on the freedom of action Paul enjoyed in the pursuit of his work of evangelization despite being a prisoner of Rome (28:31). These adverse circumstances led to the conversion of a slave by the name of Onesimus (Philem. 10).

 

၂။ ဝိညာဉ်တော်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ။ ဤစာအုပ်ကို “သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ” ဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ တကယ်တော့ ဝိညာဉ်တော်ကို စာမျက်နှာများတွင် ခုနစ်ဆယ် ကြိမ် ဖော်ပြထားသည်။ ဝိညာဉ်တော်သည် ချာ့ခ်ျ၏ ပထဝီနှင့် လူမျိုး ဖြန့်ကျက်မှု နှင့် မစ်ရှင်ကို တစ်ဆင့်ချင်း ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် ယေရုရှလင်မှ ဧဝံဂေလိ ဟောကြားမှု ပျံ့နှံ့ရန် ယေရှု၏ အမိန့်ကို ပြည့်စုံရန် ချာ့ခ်ျကို အသုံးပြုခဲ့သည် (၁:၈) ယေရုရှလင်မှ (အခန်းများ ၁–၇)၊ ယုဒဲ (၅:၁၆)၊ နှင့် ရှမာရိ (အခန်းများ ၆–၁၂)၊ အာရှ မိုင်နာ၊ နှင့် နောက်ဆုံး ရောမ (အခန်းများ ၁၃–၂၈) အထိ ဖြစ်သည်။ ဝိညာဉ်တော်၏ လုပ်ငန်းမှတစ်ဆင့် ဧဝံဂေလိသည် တပါးအမျိုးသားများ ကမ္ဘာ အထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ စာအုပ်သည် ယုဒများ၏ ပြောင်းလဲမှု (၂:၄၁–၄၆)၊ ရှမာရိများ (၈:၁–၁၄)၊ ယုဒ ဘာသာသို့ ယခင် ပြောင်းလဲလာသော အီသီယိုးပီးယားလူ တစ်ဦး (၈:၂၆–၄၀)၊ နှင့် ကော်နီလိ (၁၀:၁–၂) တို့ကို ဖော်ပြသည်၊ သူသည် ယုဒ ဘာသာသို့ ပြောင်းလဲလာသော “ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့သူ” နှင့် ယုဒ ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ပြင်းထန်စွာ ကျင့်သုံးသူ ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံး စာအုပ်သည် တပါးအမျိုးသားများဆီသို့ သူတို့၏ ဘုရားသခင် မစ်ရှင် ဖြန့်ကျက်မှုတွင် ပေါလ် နှင့် ဗားနဗပ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပြန်ပြောင်း ဖော်ပြသည် (၁၃:၁၂၊ ၄၆–၄၇)။

2. Acts of the Spirit. This book might have also been called “Acts of the Holy Spirit.” Indeed, the Holy Spirit is mentioned seventy times in its pages. The Spirit presided step by step over the geographical and ethnic deployment of the church and its mission. He used the church to fulfill the command of Jesus (1:8) to spread the gospel message from Jerusalem (chaps. 1–7), to Judea (5:16), and beyond to Samaria (chaps. 6–12), Asia Minor, and finally Rome (chaps. 13–28). It was through the work of the Spirit that the gospel reached even the Gentile world. The book reports the conversion of Jews (2:41–46), Samaritans (8:1–14), an Ethiopian previously converted to Judaism (8:26–40), and Cornelius (10:1–2), a “God-fearer” who was a convert to Judaism and fervent in his practice of Jewish rituals. Lastly, the book narrates the activities of Paul and Barnabas in the deployment of their divine mission to the Gentiles (13:12, 46–47).

 

တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များအရ ချာ့ခ်ျ၏ မစ်ရှင်သည် အမျိုးအစားမျိုးစုံ တစ်ဦးချင်းများ၏ အသက်တာတွင် ထင်ရှားသော ဝိညာဉ်တော်၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှတစ်ဆင့် ပြည့်စုံသည်။ မစ်ရှင်သည် သူတို့ မည်သူ ဖြစ်ပါစေ လူတိုင်းကို ရောက်ရှိရန် ဖြစ်သည်။ ကယ်တင်ခြင်း၏ သတင်းကောင်းသည် လူသားမျိုးနွယ် အားလုံးအတွက် ဖြစ်သည်။

According to Acts, the mission of the church is fulfilled through the activity of the Holy Spirit manifest in the lives of all kinds of individuals. The mission is to reach all people no matter who they are. The good news of salvation is for all humanity.

 

၃။ မစ်ရှင် နှင့် မျှော်လင့်ချက်။ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ရှေးကျမ်းတွင် ဘုရားသခင်က သူ၏ လူမျိုးထံ ပေးခဲ့သော ကတိများပေါ် အခြေခံသော မျှော်လင့်ချက် ဖြစ်သည် နှင့် ခရစ်တော် ယေရှုတွင် သူတို့၏ ပြည့်စုံမှု ဖြစ်သည်။ ဤမျှော်လင့်ချက်သည် မီရှိယ လာရောက်မှု နှင့် သူ၏ သေဆုံးမှု နှင့် ထမြောက်မှု မျှော်လင့်ချက် ဖြစ်သည် (၂၆:၇–၈)။ ဒါဝိဒ်သည် အနာဂတ် မီရှိယတွင် သူ၏ မျှော်လင့်ချက်ကို ထားခဲ့သည် (၂:၂၅–၂၆)၊ နှင့် သူ လာရောက်ပြီးနောက် ပေါလ် နှင့် အခြား တမန်တော်များသည် သူ့ကို အမှုတော် ဆောင်ရွက်ခြင်း နှင့် ဟောကြားခြင်း ကြောင့် ခံစားခဲ့ရသည် (၂၈:၂၀)။ သို့သော် ခရစ်တော်၏ လုပ်ငန်းသည် သူ၏ လူမျိုးအတွက် ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နေသောကြောင့် သူ၏ ပြန်လာမှု ကတိသည် လူများကို မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် ပြည့်စေသည်။ တပည့်များက ကောင်းကင်သို့ တက်ကြွသွားသော ယေရှုသည် ပြန်လာ လိမ့်မည် (၁:၉–၁၁)။ ဤမျှော်လင့်ချက်သည် ဝိညာဉ်တော်မှ ခွန်အားပေးသော ချာ့ခ်ျကို ခရစ်တော်၏ ရွေးနုတ်ခြင်း လုပ်ငန်း နှင့် ဂုဏ်အသရေဖြင့် မကြာမီ ပြန်လာမှုကို လူမျိုးများဆီသို့ ဟောကြားရန် တွန်းအားပေးသည်။

3. Mission and Hope. Acts is about the hope based on the promises God made to His people in the OT and their fulfillment in Christ Jesus. This was the hope of the coming of the Messiah and His death and resurrection (26:7–8). David placed his hope in the future Messiah (2:25–26), and after He had come, Paul and the other apostles suffered on account of serving and preaching Him (28:20). But since the work of Christ continues on behalf of His people, the promise of His return fills the hearts of people with hope. The Jesus that the disciples saw ascending to heaven will return again (1:9–11). It is this hope that propels the church, empowered by the Spirit, to go to the nations to proclaim to them Christ’s redemptive work and His soon return in glory.

 

တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် မျှော်လင့်ချက်သည် သေခြင်းမှ ထမြောက်ခြင်း ပါဝင်သည် (၂၃:၆၊ ၂၄:၁၅)။ ဤမျှော်လင့်ချက် မရှိလျှင် စာအုပ်တွင် ထင်ရှားစွာ ရှင်းလင်းသော မစ်ရှင်အပေါ် အလေးပေး မရှိမဖြစ်လိုအပ်လိမ့်မည်။ မျှော်လင့်ချက်သည် မစ်ရှင်အတွက် ချာ့ခ်ျကို ခွန်အားပေးသည်။

Hope in Acts also includes the resurrection from the dead (23:6; 24:15). Without this hope the emphasis on mission that is patently clear in the book would be meaningless. Hope energizes the church for mission.

 

စာသား။ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များ၏ စာသား သမိုင်းသည် အစောပိုင်း ချာ့ခ်ျတွင် ကွဲပြားသော ပုံစံ နှစ်မျိုးဖြင့် ပျံ့နှံ့ခဲ့သောကြောင့် အထူး စိတ်ဝင်စားဖွယ် ရှိသည်။ ဤနှစ်မျိုးကို အလက်ဇန္ဒရိယန် စာသား နှင့် အနောက်တိုင်း စာသား ဟု မကြာခဏ ရည်ညွှန်းခဲ့သည်—သို့သော် “အနောက်တိုင်း” စာသားများကို အနောက်တိုင်း နှင့် “အလက်ဇန္ဒရိယန်” စာသားများကို အီဂျစ်တွင် နေရာချရန် အကြောင်းမရှိတော့ကြောင်း မှတ်သားသင့်သည်။ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များ၏ အလက်ဇန္ဒရိယန် စာသားသည် ခေတ်သစ် သမ္မာကျမ်းစာ ဘာသာပြန်များ အားလုံး၏ အခြေခံ ဖြစ်ပြီး အစောဆုံး ကိုယ်စားလှယ်များမှာ စတုတ္ထ ရာစုနှစ် ဂရိ လက်ရေးမူ ကြီး နှစ်ခု ဖြစ်သော ကုဒက်စ် ဆိုင်နေတိကပ်စ် နှင့် ကုဒက်စ် ဗတီကန်နပ်စ် အပြင် အရေးပါသော တတိယ ရာစုနှစ် ပါပီရပ်စ် နှစ်ခု (P45၊ P53) ဖြစ်သည်။ သို့သော် တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များ၏ အနောက်တိုင်း ပုံစံ ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သော ပုံစံတွင် နောက်ထပ် ဇာတ်ကြောင်း အသေးစိတ် နှင့် ရှင်းပြချက် မှတ်ချက်များ ပါဝင်ပြီး ထိုပုံစံကို ဆယ်ရာခိုင်နှုန်း ခန့် ပိုရှည်စေသည်။ တမန်တော်များ လုပ်ဆောင်ချက်များ၏ ဤချဲ့ထွင်ထားသော ပုံစံကို ပဉ္စမ ရာစုနှစ် ဂရိ နှင့် လက်တင် စာမျက်နှာ ဆိုင်ရာ လက်ရေးမူ ကုဒက်စ် ဘေဇဲ တွင် တွေ့ရှိရပြီး တတိယ ရာစုနှစ် နှောင်းပိုင်း ရက်စွဲ အချို့ လက်တင်၊ ဆီးရီးယန် နှင့် ဂရိ လက်ရေးမူများတွင်လည်း တွေ့ရှိရသည်။ အနောက်တိုင်း စာသား တစ်ခုလုံးသည် ပဲရေဖရေ့စ် နှစ်သက်မှု၊ ခက်ခဲသော စာသားများကို ညှိနှိုင်းမှု နှင့် အခြား ပစ္စည်းများကို အတော်လေး လွတ်လပ်စွာ ထည့်သွင်းမှု ရှိသောကြောင့် ပညာရှင် အများစုသည် အနောက်တိုင်း ပုံစံ၏ ကွဲပြားမှုများကို နောက်ပိုင်း နှင့် ဒုတိယ ထည့်သွင်းမှုများ ဟု ယူဆကြသည်၊ အချို့ နောက်ထပ် ပစ္စည်းများသည် အချိန်အခါအလိုက် အချက်အလက် မှန်ကန်သော အချက်အလက်များ ပါဝင်နိုင်သော်လည်း ဖြစ်သည်။ အနောက်တိုင်း ဖတ်ရှုမှုများကို ခေတ်သစ် ဘာသာပြန်များကြား ကွဲပြားမှု ဖော်ပြသော နေရာများတွင်သာ သို့မဟုတ် အခြား အရေးပါမှု ရှိနိုင်သော နေရာများတွင်သာ မှတ်ချက်တွင် မှတ်သားမည်။

Text. The textual history of Acts is of special interest since it circulated in the early church in two different forms. These two forms are often referred to as the Alexandrian text and the Western text—though it should be noted that there are no longer grounds for locating “Western” texts in the West and “Alexandrian” texts in Egypt. The Alexandrian text of Acts is the basis for all modern Bible translations, and the earliest representatives of it are the two great fourth-century Greek manuscripts, Codex Sinaiticus and Codex Vaticanus, as well as two significant third-century papyri (P45, P53). The so-called Western form of Acts, however, includes additional narrative details and explanatory comments that make it about 10 percent longer. This expanded form of Acts is found in Codex Bezae, a fifth-century bilingual manuscript, with Greek and Latin on facing pages, as well as in some Latin, Syriac, and Greek manuscripts that date to the late third century. Since the Western text as a whole has a fondness for paraphrase, harmonizing difficult texts, and the rather free addition of other material, most scholars tend to consider the differences in the Western form of Acts to be later and secondary additions, even though some of the additional material may include factually accurate information at times. Western readings will be noted in the commentary only in places where they reveal a difference between modern translations or may have some other significance.

 

အခန်းကြီး - ၁

မှတ်စာ ၁:၁–၅:၄၂

1:1–5:42

အသင်းတော်၏အစ၊ ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းနှင့် ပဋိပက္ခများ

BEGINNINGS OF THE CHURCH, ITS MISSION, AND CONFLICTS

ဤအပိုင်း၌ လုကာသည် တမန်တော်များအား အပ်နှံထားသော ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်း၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ချထားပြီး (၁:၁–၁၁) ထိုအခြေခံများမှာ ဘုရားသခင်၏အမိန့တော်၊ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏လက်ဆောင်၊ ခရစ်တော်ကို လူမျိုးတကာအရှင်အဖြစ် ကြေညာခြင်း၊ နှင့် အသင်းတော်၏စည်းလုံးညီညွတ်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် တမန်တော်များသည် ပဋိပက္ခများကို မည်သို့ဖြေါ်ဖြေခဲ့သည်ကို ဆွေးနွေးထားသည်။

In this section Luke lays down the foundations of the mission entrusted to the apostles (1:1–11) and identifies their basic elements: the divine mandate, the gift of the Holy Spirit, the proclamation of Christ as Lord of all, and the unity of the church. He then discusses how the apostles dealt with conflicts.

 

၁:၁–၁၁ နိဒါန်း သို့မဟုတ် က ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်း၏အခြေခံများ

တမန်တော်မှတ်စာ၏နိဒါန်းတွင် အသင်းတော်သည် အတွေးအခေါ်သစ်တစ်ခုကို ဖြန့်ဖြူးရန် သို့မဟုတ် ယူတိုပီယံစံနမူနာများ၊ အနားယူထားသော ထောင်စုနှစ်ဆိုင်ရာမျှော်လင့်ချက်များပေါ်တွင် တည်ထောင်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ပြသထားသည်။ ဘုရားသခင်၏လက်ျာတော်ဘက်၌ ချီးမြှောက်ခံထားရသော ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူသော သခင်ယေရှုသည်ပင် အသင်းတော်မှတစ်ဆင့် ကယ်တင်ခြင်းအမှုတော်ကို ဆက်လကျင့်တော်မူသူဖြစ်သည်။ သူသည် ရိတ်ဆွဲခြင်း၏သခင်ဖြစ်တော်မူသည် (မဿဲ ၉:၃၈)။

1:1–11

Prologue or the Foundations of the Mission

The prologue of the book of Acts shows that the church was not born to spread a new philosophy, nor was it founded on utopian ideals or an idle millenarian hope. It is the risen Lord Himself, exalted to the right hand of God, who continues His redemptive work through the auspices of His church. He is the Lord of the harvest (Matt. 9:38).

 

၁:၁–၃။ ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်း၏မူလဇစ်မြစ်။ အသင်းတော်၏ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းသည် ယေရှု၏အမှုတော်ာအတွင်း၌ အပြည့်အဝအမြစ်တွယ်နေပြီး လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်းနှင့် တမန်တော်မှတ်စာတို့ကြား နက်ရှိုင်းသောဆက်နွယ်မှုကို ပြသသည်။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းသည် ယေရှုစတင်ပြုတော်မူခဲ့သောအရာများကို ရေးမှတ်ထားပြီး၊ တမန်တော်မှတ်စာသည် ယေရှုဆက်လက်ပြုတော်မူခဲ့သောအရာများကို ရေးမှတ်ထားသည်။ ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းသည် သွန်သင်ခြင်းတစ်ခုတည်းသာမက ပြီးစီးခြင်း (မဿဲ ၂၈:၁၉–၂၀) ကိုပါ ရည်ရွယ်ပြီး ခွဲထားခြင်းခံရသူများ (တမန် ၁၃:၂)၊ စေလွှတ်ခြင်းခံရသူများ (ရောမ ၁၀:၁၅) မှတစ်ဆင့် ကျင့်မူသည် (ဝတ်ပြုခြင်း၊ တမန် ၁:၂၅)။ ယေရှု၏ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်း၏အနှစ်သာရဖြစ်သည်။ ထိုရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းမရှိလျှင် ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းလည်းမရှိ (ရောမ ၁၅:၁၅–၁၉)၊ ကြေညာစရာလည်းမရှိတော့ပေ။ ယေရှုသည် တပည့်တော်များအား မိမိအသက်ရှင်ကြောင်းကို ကိုယ်တိုင်သက်သေပြတော်မူခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အနှစ်လေးဆယ်ပတ်လုံး ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်နှင့်ပတ်သက်၍ သွန်သင်တော်မူခဲ့ခြင်းသည် အလွန်သင်ခန်းစာဖြစ်သည် (တမန် ၁:၃)။ ရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီးနောက် ဤသွန်သင်ချက်ကြောင့် တပည့်တော်များ၏မျက်စိဖွင့်လှစ်ခံရပြီး ယေရှု၏အမှုတော်နှင့် အလုပ်တော်၏အရေးပါမှုကို အရင်ကထက် ပိုမိုနားလည်ခဲ့ကြပြီး ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းအတွက် ပြင်ဆင်ခံရသည်။

1:1–3. Origin of the Mission. The mission of the church is entirely rooted within the ministry of Jesus, thus showing a deep continuity between the Gospel of Luke and Acts. The Gospel narrates what Jesus began to do, while the book of Acts narrates what Jesus continued to do. The mission is focused not only on teaching but also on accomplishment (see Matt. 28:19–20) through those set apart (Acts 13:2) and sent (Rom. 10:15) to serve (diakonia; Acts 1:25). The resurrection of Jesus is the substance of the mission. Without it there would be no mission (Rom. 15:15–19) because there would be nothing to announce. Jesus made Himself visible to His disciples and personally testified to them that He was alive. Particularly instructive is the fact that for forty days Christ also instructed them in regard to the kingdom of God (Acts 1:3). This post-resurrection instruction opened the eyes of the disciples to understand like never before the significance of the ministry and work of Jesus and prepared them for their mission.

 

၁:၄–၈။ ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်း၏တန်ခိုးနှင့်အတိုင်းအတာ။ တမန်တော်မှတ်စာအရ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏တန်ခိုးမရှိလျှင် ဘာမျှပြီးမြောက်နိုင်မည်မဟုတ်။ ဝိညာဉ်တော်ကို တမန်တော်မှတ်စာ၌ ငါးဆယ့်ခြောက်ကြိမ်ဖော်ပြထားသည်။ ဝိညာဉ်တော်သည် လက်ဆောင်အဖြစ်လာတော်မူပြီး လူတို့၏နှလုံးသားတွင် အမှုပြုတော်မူခြင်းသည် မရှိမဖြစ်ဖြစ်သည် (၈:၁၆–၁၇၊ ၁၉:၂၊ ဂလာတိ ၅:၂၂)။ ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းသည် အချိန်နှင့်နယ်ပယ်အားဖြင့် အကန့်အသတ်မရှိ။ အသင်းတော်သည် သခင်ဘယ်တော့ပြန်ကြွလာမည်နှင့်ပတ်သက်၍ အချိန်ကို စိတ်ပူစရာမလို (တမန် ၁:၆–၇)။ ထိုအရာသည် ခမည်းတော်၏လက်တော်၌ရှိပြီး ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုသခင်ကိုယုံကြည်ရန်သာလိုသည်။ အသင်းတော်၏အဓိကစိတ်ပူပန်မှုမှာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းသို့ ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းဖြစ်သည် (အခန်း ၁:၈)။ အသင်းတော်သည် ရွေ့လျားနေသောအသိုင်းအဝိုင်းဖြစ်သည်။ ယေရုရှလင်မှ (၁:၁၂–၇:၆၀)၊ ယုဒဲနှင့်ရှမာရိယသို့ (၈:၁–၁၂:၂၅)၊ ကမ္ဘာ့နောက်ဆုံးအထိ (၁၃:၁–၂၈:၃၁)။

1:4–8. Power and Extent of the Mission. According to Acts, nothing can be accomplished without the power of the Holy Spirit. The Spirit is mentioned fifty-six times in Acts. He comes to us as a gift, and His work in the hearts of people is essential (8:16–17; 19:2; Gal. 5:22). The mission is unlimited in time and scope. The church is not to be obsessed with the question of the timing of the return of the Lord. This is a matter that is in the hands of the Father, and we are called to trust Him (Acts 1:6–7). The main concern of the church should be its mission to the whole world (v. 8). It is a community on the move: from Jerusalem (1:12–7:60), to Judea, Samaria (8:1–12:25), and the rest of the world (13:1–28:31).

 

၁:၉–၁၁။ ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းနှင့်မျှော်လင့်ချက်။ ယေရှု၏ခရစ်တော်ချီးမြှောက်ခြင်းကြောင့် တပည့်တော်များသည် ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းကိုဆောင်ရွက်ရန် မျှော်လင့်ချက်ရရှိခဲ့သည်။ ချီးမြှောက်ခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်ဖြင့်ဖြစ်သောကြောင့် မြင်နိုင်သည်။ လူဖြစ်လာတော်မူသောဘုရားသခင်သည် ဂုဏ်တော်ရရှိသောလူ့ခန္ဓာဖြင့် ခမည်းတော်ထံချီးမြှောက်ခံရပြီး ပြန်ကြွလာတော်မူချိန်၌လည်း မြင်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ချီးမြှောက်သွားသည့်နည်းအတိုင်း ဆင်းသက်လာမည် (အခန်း ၁:၁၁)။ ထိုအချိန်မှစ၍ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်သည် ဘုရားသခင်၏ဘုန်းတော်နှင့်ကောင်းကင်မှ ကြွလာတော်မူမည့်သခင်ကို စောင့်မျှော်နေသည်။ ထိုအချိန်အတွင်း သူသည် ဘုရားသခင်၏လက်ျာတော်ဘက်၌ထိုင်နေတော်မူပြီး (၂:၃၃) အသင်းတော်၏ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းအတွက် မိမိ၏အနန္တတန်ခိုးကို အပ်နှံထားတော်မူသည် (မဿဲ ၂၈:၁၈–၂၀ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

1:9–11. Mission and Hope. The ascension of Jesus imbued the disciples with hope as they got ready to fulfill the mission. The ascension was bodily and therefore visible. The incarnate God ascended with a glorified human body to the Father, His return will also be visible, and He will descend analogously to how He left ascending (v. 11). Since then, the Christian church has been looking forward to seeing the Lord coming in glory from heaven. Meanwhile He is sitting at the right hand of God (2:33) and has placed His own omnipotence at the service of the mission of His church (cf. Matt. 28:18–20).

 

၁:၁၂–၂:၄ စည်းလုံးညီညွတ်ပြီး တပ်ဆင်ပေးခြင်းခံရသောအသင်းတော်

ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းသည် ယေရုရှလင်တွင်စတင်ခဲ့ပြီး အသင်းတော်သည် ထိုအမှုကိုဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရန် တပ်ဆင်ပေးခြင်းခံရသည်။ အဓိကအဓိပ္ပာယ်မှာ ဂျူးလူမျိုးများအား အလိုတော်ရှိခဲ့သောမယ်ရှိယသည် ယေရှုပုဂ္ဂိုလ်ဖြင့် ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာရန်ဖြစ်သည်။ အသစ်သောအသိုင်းအဝိုင်းသည် ဣသရေလအပြင်ဘက် သို့မဟုတ် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းမဟုတ်ဘဲ ယုံကြည်ခြင်းရှိသောဣသရေလအတွင်းမှ သမိုင်းနှင့်ဆက်နွယ်မှုဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

1:12–2:4

The Church United and Equipped

The mission started in Jerusalem, and the church was to be equipped to continue it. Its primary purpose was to announce to the Jews that the long-awaited Messiah had come in the Person of Jesus. The new community was not formed outside of Israel or adjacent to it but from within the Israel of faith and in continuity with its history.

 

၁:၁၂–၁၄။ ဆုတောင်းသခြင်းအသိုင်းအဝိုင်း။ ယေရှုသည် ကောင်းကင်သို့ချီးမြှောက်ခံရပြီး ထိုနေရာမှ အုပ်ချုပ်မှုအားလုံး၊ အာဏာ၊ တန်ခိုး၊ အခွင့်အာဏာတို့အထက်၌ အုပ်စိုးတော်မူသည် (ဧဖက် ၁:၂၀–၂၁)၊ မြင်နိုင်သော သို့မဟုတ် မမြင်နိုင်သောအရာများအားလုံး (ကောလောသဲ ၁:၁၆)။ သူ၏ကယ်တင်ခြင်းတန်ခိုးသည် ဝိညာဉ်တော်၏တန်ခိုးဖြင့် လှုံ့ဆော်ပြီး ရွေ့လျားသောအသင်းတော်မှတစ်ဆင့် ထင်ရှားရမည်။ အာဗြဟံ၏သားစဉ်မြေးဆက်မှတစ်ဆင့် လူမျိုးတကာမင်္ဂလာရရှိမည်ဟူသော ကတိတော်သည် ယုံကြည်ခြင်းရှိသော ဣသရေလဖြစ်သော အသင်းတော်၏ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းမှတစ်ဆင့် ပြည့်စုံတော့မည် (ကမ္ဘာဦး ၁၂:၂–၃၊ ၁၈:၁၈၊ ဗျာဒိတ် ၇:၉)။

1:12–14. A Community of Prayer. Jesus ascended to heaven, and from there He reigns above all rule and authority, power and dominion (Eph. 1:20–21), whether visible or invisible (Col. 1:16). His redemptive power is to be manifested through the church, which is motivated and moved by the power of His Spirit. The promise that in the seed of Abraham all nations of the earth would be blessed was about to be fulfilled through the mission of the church, the Israel of faith (Gen. 12:2–3; 18:18; Rev. 7:9).

 

တမန်တော်များသည် ယေရုရှလင်သို့ ပြန်သွားပြီး အထပ်ခန်းထဲတွင် ဝိညာဉ်တော်ကြွလာခြင်းကို ဆုတောင်းစောင့်ဆိုင်းခဲ့ကြသည်။ ယေရှုထွက်ခွာသွားပြီး ဝိညာဉ်တော်ကြွလာတော့မည်။ တမန်တော်ဆယ့်တစ်ပါး၊ အမျိုးသမီးများ၊ ယေရှု၏မိသားစုဝင်များပါဝင်သည်။ ထိုအမျိုးသမီးများမှာ ယေရှုကိုလိုက်ခဲ့သောသူများဖြစ်နိုင်သည် (မဿဲ ၂၇:၅၅၊ မာကု ၁၅:၄၀–၄၁၊ လု ၈:၂–၃၊ ၂၃:၅၅) နှင့် တမန်တော်များ၏ဇနီးများဖြစ်နိုင်သည်။ သူတို့သည် ယေရုရှလင်အသင်းတော်၏ပထမဆုံးအသိုင်းအဝိုင်း၊ အဓိကအူတိုင်ဖြစ်လာသည်။ လုကာသည် အသိုင်းအဝိုင်းသည် ဂျူးဖြစ်ပြီး ဥပုသ်နေ့ဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းများကို လေးစားကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြသည် (ဥပမာ ၁:၁၂၊ ၁၆၊ ၂၀၊ ၂:၁၊ ၁၆–၂၁၊ ၂၅–၂၈၊ ၃၄–၃၅)။ ဆုတောင်းခြင်းမှတစ်ဆင့် အသင်းတော်သည် ဝိညာဉ်တော်၏သွန်းလောင်းခြင်းကို လက်ခံရန် ဖွင့်လှစ်ထားပြီး မူလအသိုင်းအဝိုင်း၏ အဓိကလက္ခဏာဖြစ်သည် (တမန် ၁:၁၄၊ ၂၄၊ ၂:၄၂၊ ၃:၁၊ ၄:၃၁၊ ၆:၄၊ ၁၂:၅၊ ၁၂၊ ၁၃:၃)။

The apostles returned to Jerusalem, to the upper room, to pray and wait for the coming of the Spirit. Jesus left, but the Spirit was coming to be with them. There were eleven apostles, plus a number of women and members of Jesus’s family. These women may well have been those who followed Jesus (Matt. 27:55; Mark 15:40–41; Luke 8:2–3; 23:55) and the spouses of the apostles. Together they formed the first community of believers, the core of the church in Jerusalem. Luke emphasizes the fact that the community was Jewish and that they respected the rules related to Sabbath observance (e.g., 1:12, 16, 20; 2:1, 16–21, 25–28, 34–35). Through prayer the church makes itself open to the outpouring of the Spirit, and it was a primary feature of the original community (Acts 1:14, 24; 2:42; 3:1; 4:31; 6:4; 12:5, 12; 13:3).

 

၁:၁၅–၂၆။ ဝတ်ပြုခြင်းအသိုင်းအဝိုင်း။ ပေတရုသည် ပထမဆုံးရပ်တည်ခဲ့သူဖြစ်သည် (၁:၁၅)။ ယေရှုကိုငြင်းပယ်ပြီးနောက် ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းခံရသော ပေတရု (ယောဟန် ၂၁:၁၅–၁၇) သည် ငယ်ရွယ်သောယုံကြည်ခြင်းအသိုင်းအဝိုင်းသို့ ဟောပြောခဲ့သည်။ ကရုဏာတော်ရှင်ယေရှုနှင့်ကိုယ်တွေ့အတွေ့အကြုံကြောင့် ယုဒအကြောင်း မထီမဲ့မြင်စကားမသုံးခဲ့ပေ (လုကာ ၆:၁၆)။ ယုဒ၏အပြုအမူကိုသာ ရိုးရိုးရှင်းရှင်းဖော်ပြခဲ့သည်။ ဣသရေလ၏အလိုတော်ခေါ်တော်မူခြင်းကို အသင်းတော်မှတစ်ဆင့် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းရန် လုကာသည် ယုဒလစ်ခဲ့သောနေရာကို ဖြည့်ရန် ပေတရု၏အစပျိုးမှုကို ရေးမှတ်ထားသည်။ မူလဣသရေလ၏အူတိုင်ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရမည် (ဗျာဒိတ် ၇:၁–၈) ဘုရားသခင်၏ကယ်တင်ခြင်းအစီအစဉ်သည် မပျက်စီးနိုင်ပေ။ အစားထိုးခြင်းကို အဆင့်နှစ်ဆင့်ဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ ယုဒ၏ဆုံးရှုံးခြင်း (၁:၁၅–၁၉) နှင့် မဿီယာအားဖြင့် အစားထိုးခြင်း (အခန်း ၂၀–၂၆)။ ဤအပိုင်းနှစ်ခုလုံးကို သေချာသောစကားလုံးများဖြင့် မိတ်ဆက်ထားသည်။ “ကျမ်းစာပြည့်စုံရမည်” (၁:၁၆) နှင့် “ထို့ကြောင့် တစ်ဦးဦးကို ရွေးရမည်” (၁:၂၁)။ ဤစကားကို ကံကြမ္မာအရ နားလည်ခြင်းမဟုတ်။ ကျမ်းစာသည် အဖြစ်အပျက်များကို ပြည့်စုံမှုကို ရှင်းလင်းစေသည် (ယောဟန် ၁၄:၂၉)။ ဘုရားသခင်သည် ယုဒ၏အပြုအမူကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ခြင်းမဟုတ်၊ ကြိုသိတော်မူသည် (တမန် ၂:၂၃၊ ၄:၂၇–၂၈၊ နှိုင်းယှဉ် ၂:၃၁)။

1:15–26. A Community of Service. Peter was the first to take a stand (1:15). Rehabilitated after his denial of Jesus (John 21:15–17), Peter spoke to the young community of faith. His own experience with the merciful Jesus led him to avoid any derogatory terminology when referring to Judas (Luke 6:16). He simply reported on the behavior of Judas. In order to emphasize the fact that the vocation of Israel was to be perpetuated through the church, Luke recounts Peter’s initiative to fill the void left by the absence of Judas. The original core of Israel was to be reconstituted (Rev. 7:1–8) to fulfill the divine plan of salvation that could not fail. The replacement was conducted in two phases: the loss of Judas (Acts 1:15–19) and his replacement by Matthias (vv. 20–26). Both segments of this section are introduced with expressions of certainty: edei plērōthēnai tēn graphēn—“it was necessary for the Scripture to be fulfilled” (v. 16)—and dei oun—“therefore one must” (v. 21). This wording should not be understood in terms of predestination. Scripture facilitates the understanding of events by bringing clarity on their fulfillment (John 14:29). God did not predestine the actions of Judas, but He foreknew them (Acts 2:23; 4:27–28; cf. 2:31).

 

ယုဒ၏သေဆုံးခြင်းကို တမန်တော်ဝတ်ပြုခြင်း (diakonia) တွင် နေရာလွတ်ကျန်ခဲ့ကြောင်းပြရန်သာ ဖော်ပြထားသည် (၁:၁၇)။ ယုဒသည် ဝတ်ပြုခြင်း၌ နေရာ (topos) တစ်ခုကို စွန့်ခဲ့ပြီး အဆိုးဆုံးနေရာသို့သွားခဲ့သည် (၁:၂၅)။ ဧဝံဂေလိတရားနှင့်အသင်းတော်၏ဝတ်ပြုခြင်းသည် ဘုရားသခင်ခန့်အပ်ထားသောနေရာ (topos) တွင်နေပြီး ခေါ်တော်မူထားသောကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းကို ဆောင်ရွက်နေသရွေ့ စာတန်၏တိုက်ခိုက်မှုမှ ကင်းလွတ်သည် (ဗျာဒိတ် ၁၂:၁၄)။ ဤဝတ်ပြုနေရာသည် နှစ်မျိုးရှိသည်။ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် တရားဟောခြင်း (တမန် ၆:၄)။

The death of Judas is mentioned only to show that Judas left a void that had to be filled in the ministry (diakonia, “service”) of the apostles (v. 17). Judas left a topos—“a place” or “part” in the ministry—and went to another topos that was fatal to him (v. 25). The ministry of the gospel and the church are safely protected from the assaults of Satan as long as it remains in its God-appointed place (topos) conducting the mission to which it has been called (Rev. 12:14). This place of ministry is twofold: it involves prayer and preaching (Acts 6:4).

 

တမန်တော်အသစ်ရွေးချယ်ရာတွင် စံနှုန်းသုံးခုရှိသည်။ ယေရှု၏အမှုတော်အစမှစ၍ တက်ကြွစွာဝတ်ပြုသူ၊ ဝတ်ုပြုခြင်းကိုမြဲမြံသူ၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၏မျက်မြင်သက်သေ ဖြစ်ရမည် (၁:၂၂)။ ထီပေါက်ခြင်းဖြင့် မဿီယာကို ဆယ့်တစ်ပါးအဖွဲ့ထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထီပေါက်ခြင်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အသင်္ဂလိပ်မှ ဘုရားသခင်၏လက်သို့ လွှဲအပ်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်သောတမန်တော်ဆက်ခံမှုဟူ၍ မရှိတော့ပေ။ ဟေရုဒ်လက်ထဲတွင် အသေသတ်ခံရသော ယာကုပ်ကို (၁၂:၂) တမန်တော်အဖြစ် အစားထိုးခြင်းမပြုခဲ့ပေ။ နောက်ပိုင်းတွင် ဧဝံဂေလိဆရာ (၆:၅–၆)၊ လူကြီးများ (၁၄:၂၃)၊ သင်းအုပ်ဆရာများ (၁တီမောသေ ၄:၁၄)၊ ကျမ်းစာချီးမွမ်းသမားများ (တမန် ၁၃:၃) စသည်တို့ကို ဝိညာဉ်တော်၏လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် ဆုတောင်းခြင်းနှင့်လက်တင်ခြင်းဖြင့် ရွေးချယ်ကြသည်။ ပေါလုကိုယ်တိုင်က မိမိကိုတမန်တော်ဟုဆိုနိုင်လျှင် မူလအဓိပ္ပာယ်အရ စေလွှတ်ခြင်းခံရသူဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည် (၂၂:၂၁၊ ၂၆:၁၇)၊ ဆယ့်နှစ်ပါးထဲမှပါ (၁ကော ၁၅:၉) သို့မဟုတ် ထိုဆယ့်နှစ်ပါး၏အခွင့်အာဏာကို အသိအမှတ်ပြုသူဖြစ်သည် (တမန် ၁၃:၄၊ ဂလာတိ ၁:၁၈–၁၉၊ ၂:၂၊ ၉)။ သေချာစွာပေါလုသည် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူသောယေရှုကို တွေ့မြင်ခဲ့သည် (၁ကော ၁၅:၈)။

Three criteria determined the choice of a new apostle. It had to be a disciple who was active in the ministry of Jesus since the beginning, devoted to service, and an eye-witness of the resurrection (v. 22). Drawing lots made possible the integration of Matthias into the group of eleven. By using lots, the decision was removed from the hands of the congregation and left to God. This did not mean that there was going to be some sort of ongoing apostolic succession. James, who was killed by Herod (12:2), was never replaced as an apostle. Subsequently, those selected by the church to further the cause in any fashion, whether as evangelists (6:5–6), elders (14:23), pastors (1 Tim. 4:14), or missionaries (Acts 13:3), were to be chosen under the guidance of the Spirit and commissioned with prayer and by the laying on of hands. If Paul could rightly say of himself that he was an apostle, it was only because he used the term in its original sense: as one who was sent (22:21; 26:17), not as one of the Twelve (1 Cor. 15:9), whose mandate he affirms (Acts 13:4; Gal. 1:18–19; 2:2, 9). Of course, we should also keep in mind that Paul witnessed the resurrected Jesus (1 Cor. 15:8).

 

အခန်းကြီး - ၂

၂:၁–၄။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ကြွလာခြင်း။ ပင်တကုတ်ပွဲတော်တွင် ဖန်ဆင်းခြင်းကိုအုပ်စိုးခဲ့သော ဘုရားသခင်၏အသက်ရှူသံ (ကမ္ဘာဦး ၁:၂)၊ ပရောဖက်များကို လှုံ့ဆော်ခဲ့သော (၂ပေ ၁:၁၉–၂၁)၊ ယေရှု၏အမှုတော်အတွက် ဘိသိက်ပေးခဲ့သော (ဟေရှာယ ၁၁:၁–၂၊ လုကာ ၃:၂၂) ဝိညာဉ်တော်သည် အသင်းတော်ကို ကျမ်းစာချီးမွမ်းခြင်းအတွက် တန်ခိုးပေးတော်မူသည်။ ယုံကြည်သူများသည် ဝိညာဉ်တော်၏လက်ဆောင်ကို စောင့်ဆိုင်းနေကြသည်။ လုကာသည် တွေ့ဆုံရာနေရာ သို့မဟုတ် ရှိနေသူဦးရေကို တိကျစွာမဖော်ပြထားပေ။ တပည့်တော်များသည် အမြဲတစ်နေရာတည်းတွင် မတွေ့ဆုံဘဲ ဗိမာန်တော်သို့လည်း ကိုးကွယ်ရန်သွားလေ့ရှိသည် (တမန် ၂:၄၆၊ လုကာ ၂၄:၅၃)။ လုကာသည် တမန်တော်များသာရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသော်လည်း (တမန် ၂:၁၄) ဝိညာဉ်တော်၏လက်ဆောင်သည် တမန်တော်များအတွက်သာမဟုတ် (၂:၃၈) ကြောင့် အခြားသူများလည်းရှိမည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ ရှိသမျှ ၁၂၀ ဦးလုံံး (၁:၁၅) ပါဝင်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ လုကာသည် အသိုင်းအဝိုင်းသည် တင်းကမာစွာစည်းလုံးညီညွတ်ကြောင်း (၁:၁၄၊ ၂:၁) နှင့် ထိုင်နေကြောင်း (၂:၂) ဆုတောင်းတရားထိုင်ရန် အလေးပေးသည်။ ဤစည်းစည်းညီညွတ်မှုသည် လုကာအတွက် အစောပိုင်းအသင်းတော်၏မရှိမဖြစ်လက္ခဏာဖြစ်သည် (၂:၄၂၊ ၄၆၊ ၃:၁၊ ၄:၂၄၊ ၅:၁၂)။ နောက်ပိုင်းတွင် တစ်ပါးအမျိုးသားများနှင့်အတူစားသောက်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပေတရုကိုဆန့်ကင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ပေါလုသည် အသင်းတော်၏စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းခဲ့သည် (ဂလာတိ ၂:၁၁–၁၄)။ စည်းလုံးညီညွတ်မှုသည် အသင်းတော်၏ရှင်သန်မှုအတွက် မရှိမဖြစ်အခြေအနေဖြစ်သည် (ယောဟန် ၁၇:၂၀–၂၁)။

2:1–4. Coming of the Holy Spirit. At Pentecost the breath of God that presided over Creation (Gen. 1:2), inspired the prophets (2 Pet. 1:19–21), and anointed Jesus for His ministry (Is. 11:1–2; Luke 3:22), acted to empower the church for mission. The community of believers gathered in anticipation of the gift of the Spirit. Luke does not specify the location or the number of those present. The disciples did not always meet in the same place and often went to the temple to worship (Acts 2:46; Luke 24:53). Although Luke mentions the presence of only apostles (Acts 2:14), we can assume that others were present because the gift of the Spirit was not reserved for the apostles alone (2:38). All 120 present were probably included in the bestowment (1:15). Luke insists on the facts that the community was tightly united (1:14; 2:1) and that they were seated (2:2) to pray and meditate (see AA 36–37). This type of unity was for Luke an essential feature of the church in its infancy (2:42, 46; 3:1; 4:24; 5:12). Later it was to safeguard the unity of the church that Paul opposed Peter at Antioch concerning eating with Gentiles (Gal. 2:11–14). Unity is indeed an essential precondition for the survival of the church (John 17:20–21).

 

ဝိညာဉ်တော်၏လက်ဆောင်ကို ခရစ်တော်ရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီး ငါးဆယ်ရက်နှင့် ချီးမြှောက်ပြီး ဆယ်ရက်မြောက်သော ပင်တကုတ်ပွဲတော်တွင် ပေးတော်မူသည် (တမန် ၁:၃)။ ပင်တကုတ်သည် ပထမဆုံးအသီးအနှံပွဲတော် (ဝတ်ပြုဟောင်း ၂၃:၁၅–၁၇) ဖြစ်ပြီး ဝိညာဉ်တော်၏လက်ဆောင်ဖြင့် စတင်သော ယုံကြည်ခြင်း၏ကြီးမားသောရိတ်ဆွဲခြင်းကို လှပစွာသင်္ကေတပေးသည် (တမန် ၂:၄၁)။ ကတိတော်ရှိသော ဝိညာဉ်တော်ကို သွန်းလောင်းခြင်းနှင့် အသင်းတော်၏ကျမ်းစာချီးမွမ်းကတိကဝတ်ကို အမှတ်အသားပြုရန် လုကာသည် ထူးခြားသောကြိယာကို သုံးသည်။ ပင်တကုတ်နေ့ကို symplēroō (“ပြည့်စုံသည်”၊ ၂:၁) ဟုခေါ်သည်။ အလားတူစကားကို ယေရှု၏ချီးမြှောက်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ လုကာ ၉:၅၁ တွင်လည်း သုံးသည်။

gift of the Spirit was given at Pentecost, fifty days after Christ’s resurrection and ten days after His ascension (Acts 1:3). Pentecost was the Feast of First Fruits (Lev. 23:15–17). It symbolized beautifully the beginning of the great harvest of faith that was brought about by the gift of the Spirit (Acts 2:41). To mark the solemn moment when the promised Spirit was bestowed along with the commitment of the church to the mission, Luke uses an unusual verb. For him the day of Pentecost was symplēroō (“accomplished”; 2:1). He uses the same form of speech in Luke 9:51 in reference to the ascension of Jesus.

 

လေပြင်းတိုက်သံ၊ ဆူညံသံ၊ မီးလျှာများသည် ဘုရားသခင်၏ရှေ့တော်ထင်ရှားခြင်း (theophany) ကို မြင်သာသောလက္ခဏာများဖြစ်သည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင်လည်း မိုးကြိုး၊ တံပိုး၊ မီး၊ လျှပ်စီးလက်ခြင်းများဖြင့် ဆိုင်နိုင်တောင်ပေါ်တွင် ဘုရားသခင်ဆင်းသက်လာခဲ့သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၉:၁၆–၁၈၊ ဗျာဒိတ် ၁၁:၁၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ပင်တကုတ်တွင် လေပြင်းသံနှင့် မီးလျှာများသည် ဝိညာဉ်တော်ကြွလာခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ထင်ရှားခြင်းပင်ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည် (တမန် ၂:၂–၃)။

The wind, noise, and fire associated here with the outpouring of the Spirit were visible manifestations of the presence of God—a theophany. When God came down on Mount Sinai to give the Law, there were thunders and trumpets, fire and lightning (Ex. 19:16–18; see also Rev. 11:19). In the same way, the sound of a mighty wind and the tongues of fire at Pentecost indicated that the coming of the Spirit was indeed a manifestation of God (Acts 2:2–3).

 

ပင်တကုတ်တွင် ဘုရားသခင်သည် ဧဝံဂေလိတရားကို ဘာသာစကားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအားလုံးထံ ရောက်ရှိအောင်ပြုတော်မူသည်။ ကျမ်းစာကို ပုံမှန်ပြည်သူ့ဘာသာစကားများသို့ ဘာသာပြန်ခဲ့သော ပရိုတက်စတင့်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးခေတ်တွင် “ဒုတိယပင်တကုတ်” တစ်ခုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အလယ်ခေတ်တွင် ကျမ်းစာကို လက်တင်ဘာသာသို့သာ ဘာသာပြန်ခဲ့ပြီး ပုံမှန်လူများမဖတ်နိုင်သောကြောင့် ပညာတတ်ဘုန်းကြီးများ၏ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ပင်တကုတ်ဝိညာဉ်တော်အရ ကျမ်းစာကို ဘာသာစကားနှင့်ဒေသိယစကားများအများဆုံးသို့ ဆက်လက်ဘာသာပြန်နေသည်။

On Pentecost God brought the gospel within the reach of all languages and cultures. A kind of “second Pentecost” occurred during the Protestant Reformation, when the Scriptures were translated into the languages of the common people. Up until that time, the Bible had been translated only into Latin during the Middle Ages. Since the common people could not read Latin, the Bible had become the exclusive property of the educated clergy. In the spirit of Pentecost, the Bible continues to be translated into as many languages and dialects as possible.

 

၂:၅–၃:၂၆ တန်ခိုးနှင့်တကွ ဧဝံဂေလိတရားကြေညာခြင်း

လှုံ့ဆော်ခြင်းခံရသော တရားဟောခြင်းဖြင့် ပေတရုသည် လူများ၏နှလုံးသားသို့ ဟောကြားခဲ့ပြီး ဧဝံဂေလိတရားသည် များစွာသောသူများက လက်ခံကြသည်။ နောက်ထပ်အံ့ဖွယ်တစ်ခုက ပေတရုအား ယေရုရှလင်ဒေသခံများသို့ ထပ်မံဟောကြားခွင့်ပေးခဲ့သည်။

2:5–3:26

The Gospel Announced with Power

Through an inspired sermon Peter spoke to the hearts of the people, the good news was received by many, and a miracle provided Peter with the opportunity to speak again to the inhabitants of Jerusalem.

 

၂:၅–၁၃ လူအုပ်၏တုံ့ပြန်မှု ပံတေကုတ်ပွဲတော်ကို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအားလုံးမှ လူများ ယေရုရှလင်မြို့တွင် စုဝေးရာ ရာသီတွင် ကျင်းပခဲ့သည် (အပိုဒ် ၅)။ အပိုဒ် ၉–၁၁ တွင် ဖော်ပြထားသော လူမျိုးပေါင်း ဆယ့်ငါးမျိုးစာရင်းသည် ရှေးခေတ်ကမ္ဘာတစ်ဝိုက်တွင် ဂျူးလူမျိုးများ များစွာနေထိုင်ရာ ဒေသအသီးသီးကို ဖော်ပြထားသည်။ လူမျိုးများစာရင်းကို လေးထောင့်လေးချက်အတိုင်း စီစဉ်ထားပုံရသည်။ ပါးသိယန်၊ မဒီ၊ ဧလံလူမျိုးနှင့် မေသိုပိုတေးမိယဒေသသားများသည် ယေရုရှလင်အရှေ့ဘက်၊ ကပ္ပဒေါကိ၊ ပုန္တု၊ အာရှမိုင်နာ၊ ဖရူဂိနှင့် ပန်ဖုလိယဒေသများသည် မြောက်ဘက်၊ အဲဂုတ္တုနှင့် လိဗျဒေသများသို့ တောင်ဘက်သွားရုံမျှဖြင့်ရောက်၍၊ ရောမမြို့သည် အနောက်ဘက်တွင်ရှိသည်။ စာရင်းကို ပြီးဆုံးစေရန် ဧဝံဂေလိတကို အဦးစွာဟောပြောရမည့်သူများ ဖြစ်သော ဂျူးလူမျိုးများနှင့် ဂျူးဘာသာဝင်အသစ်များကို ထည့်သွင်းထားသည်။ ထို့နောက် ဧဝံဂေလိတဟောပြောရမည့်အတိုင်းအတာကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စေရန် ပင်လယ်ပေါ်တွင် သွားလာရးကုန်သွယ်သော ခရီတေလူမျိုးများနှင့် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အာရပ်လူမျိုးများကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ ဤဖော်ပြချက်သည် ဧဝံဂေလိတကို ဟောပြောရမည့်လူမျိုးအားလုံးကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ခြုံငုံပြသထားခြင်းဖြစ်သည်။

2:5–13. Crowd’s Response. Pentecost was celebrated during a season when people “from every nation under heaven” (v. 5) gathered together in Jerusalem. The list of fifteen nations in vv. 9–11 describes the different regions around the ancient world where there were large numbers of Jewish inhabitants. The list of the nations appears to be organized on the basis of the four cardinal points of the compass: Parthian, Medes, Elamites, and the dwellers of Mesopotamia were east of Jerusalem; Cappadocia, Pontus, Asia Minor, Phrygia, and Pamphylia were to the north; Egypt and Libya could be reached only by traveling south; and Rome was to the west. Completing the list are those people to whom the gospel was to be addressed first: the Jews and their proselytes. The scope then broadens to include the nomadic shopkeepers of the sea, the people of Crete, and those of the earth, the Arabs. This description provides a universal synthesis of all the people to whom the gospel was to be proclaimed.

 

ပံတေကုတ်အခြေအနေတစ်ခုလုံးက ဘာသာစကားဖြင့်ပြောခြင်းဆုကျေးဇူးသည် လူသိများပြီးသား နိုင်ငံခြားဘာသာစကားများဖြင့် ပြောနိုင်ခြင်း ဆုကျေးဇူးဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည် (AA ၄၀)။ (၁) တမန်တော်များသည် heterais glōssais (အခြားဘာသာစကားများ) ဖြင့် ပြောကြသည် (အပိုဒ် ၄)။ (၂) နသူတို့နားထောင်သူများက မိမိတို့၏ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကားဖြင့် ကြားခဲ့ကြရသည် (အပိုဒ် ၆၊ ၈)။ (၃) သို့ရာတွင် တမန်တော်များကို ဂလိလဲလူမျိုးများအဖြစ် မှတ်မိကြသည် (အပိုဒ် ၇)။ ဆိုလိုသည်မှာ သူတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော ဒေသတစ်ခုနှင့် ဘာသာစကားတစ်ခုသို့ ချိတ်ဆက်ခံရသူများဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့ဤသို့ပြောဆိုနိုင်ခြင်းသည် အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်သည်။ (၄) တမန်တော်များသည် ဘာသာစကားဖြင့်ပြောခြင်း (glossolalia) တွင်ဖြစ်ပွားတတ်သော စိတ်လှုပ်ရှားမှုအခြေအနေတွင် မရှိခဲ့ကြပါ။ ဘာသာစကားဖြင့်ပြောခြင်းနှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် (၁ ကော်ရိန်သု ၁၄:၂၇–၃၃) တမန်တော်များသည် ပေတရုက လူအုပ်ကို ဟောပြောနေစဉ် တိတ်ဆိတ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ (၅) ပေတရုက ဤဖြစ်ရပ်ကိုရှင်းပြရန် ကိုးကားသော ကျမ်းချက်သည် ပရောဖက်ပြုချက်မက်ဆေ့ခ်ျကို ကြေညာခြင်းအကြောင်းကို ပြောထားသည် (အပိုဒ် ၁၇–၂၁ ကိုကြည့်၍၊ ယောလ ၂:၂၈–၃၂)။ ပေတရုသည် ဟောပြောနေခြင်းဖြစ်ပြီး ယောလ၏ ပရောဖက်ပြုချက်တွင် မပါဝင်သော စကားစုများကို ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၈)။ (၆) တမန်တော်များကို အရက်မူးနေသည်ဟု စွပ်စွွဲခြင်းသည် ကဲ့ရဲ့သူများက ပြောဆိုခြင်းဖြစ်ပြီး ယုံကြည် reliability မရှိပါ (အပိုဒ် ၁၃)။ အကြောင်းမှာ ဘုရားသခင်၏ ကြီးမြတ်မှုအကြောင်းကို ကြားရသောသူတို့၏ နှလုံးသားများ ထိမိခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၁)။ ထိုသူများသည် ပေတရု၏ မက်ဆေ့ခ်ျကို ရှင်းလင်းစွာ နားလည်ခဲ့ကြသည်။

The whole context of Pentecost suggests that speaking in tongues was the gift of speaking known foreign languages (AA 40): (1) The apostles spoke in heterais glōssais—“different/other tongues” (Acts 2:4). (2) The listeners heard them in their own language (2:6, 8). (3) Yet the apostles were recognized as Galileans (2:7), implying that they were assigned to a particular geographical location and language. It is therefore surprising that they spoke as they did. (4) Clearly, the apostles were not in a state of ecstasy. Contrary to what happens with glossolalia (speaking in tongues; 1 Cor. 14:27–33), the apostles were able to keep silent while Peter addressed the crowd. (5) The text quoted by Peter to explain the event speaks about proclaiming a prophetic message (cf. Acts 2:17–21; Joel 2:28–32). Peter was teaching, as indicated by his emphasis on the prophetic nature of the message and by adding phrases not found in Joel’s prophecy (Acts 2:18). (6) The charge of drunkenness against the apostles was made by scoffers (v. 13) who were not credible because the hearts of those who heard the message about the greatness of God were touched (v. 11). Those people understood Peter’s message with clarity.

Speaking in Tongues

ရှေးခေတ်ယဉ်ကျေးမှုများသည် ဘုန်းကြီးသောဘာသာစကားဖြင့် စကားပြောခြင်းကို သိရှိခဲ့ကြသည်။ ပလက်တိုက အာရုံခံစားမှုပျောက်ဆုံးသွားပြီး ထိုင်းမှိုင်းနေသော ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့်ဆိုင်သော ဖြစ်ရပ်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ တမန်တော်များ၏ အတွေ့အကြုံနှင့် လုံးဝကွဲပြားခြားနားသည်။ တမန်တော်များသည် ရှင်းလင်းစွာ ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ ဟေရှာယသည် တိုးတိုးညည်းညူသော ကြားခံများနှင့် နာမ်ဝိညာဉ်ပညာရှင်များကို ဆန့်ကျင်ပြောဆိုခဲ့သည် (ဟေရှာ ၈:၁၉)။ သူသည် လူများကို ကျမ်းစာထဲက နားလည်လွယ်ကူပြီး ရှင်းလင်းသော ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ထံ ပြန်လှည့်လာရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည် (ဟေရှာ ၈:၂၀)။ ဟောရှေအနာဂတ္တိကျမ်းစာသည် ယုံကြည်ခြင်းမရှိသူများကို ခွဲခြားမရနိုင်သော၊ အဓိပ္ပါယ်မရှိသော အသံများထုတ်သော သူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည် (ဟောရှေ ၉:၇)။ ရှင်ပေါလုသည်လည်း အလားတူပင် ကောရိန်သုတ်ချဲ့သူများကို နားလည်လွယ်ကူသော စကားလုံးများကို သုံးရန် အားပေးခဲ့သည် (၁ကောရိန် ၁၄:၇-၁၂)၊ အနာဂတ္တိပြောဆိုသူများသည် လူများကို တည်ဆောက်မှု၊ အားပေးမှုနှင့် နှစ်သိမ့်မှုတို့ကို ယူဆောင်လာသည်ဟု ဆိုခဲ့သည် (အခန်း ၃)။ Ancient civilizations were familiar with ecstatic speaking in tongues. Plato described the phenomenon involving individuals who had lost their senses while in a trance. This is totally different from the experience of the apostles, who spoke with clarity. Isaiah spoke out against whispering and muttering mediums and spiritists (Is. 8:19). He implored the people to return to the understandable clarity of the word in Scripture (Is. 8:20). Hosea the prophet compares infidels to those who utter indistinguishable and foolish sounds (Hos. 9:7). Paul emphasized the same thing when he encouraged the Corinthians to use intelligible words (1 Cor. 14:7–12), going as far as to say that those who prophesy bring edification, encouragement, and comfort to people (v. 3).

 

၂:၁၄-၃၉။ ရှင်ပေတရု၏ တရားဟောခြင်း။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လက်ဆောင်သည် လက်ခံရရှိသူများအား ကယ်တင်ခြင်း၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းလင်းစွာ နားလည်စေပြီး ထိုအကြောင်းကို သက်သေခံရန် သတ္တိကို ပေးသည် (တမန်တော် ၄:၃၁)။ ရှင်ပေတရုသည် ထလုပ်ကာ ယေရှုခရစ်၏ လက်ဝါးကပ်တိုင်နှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းပြခဲ့သည်။ သူတို့လက်ခံရရှိခဲ့သော သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လက်ဆောင်သည် ခမည်းတော်၏ ညာဘက်၌ ချီးမြှောက်ခံရသော သခင်ယေရှုခရစ်၏ ကြားဝင်ဆောင်ရွက်ပေးမှုကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ပြောခဲ့သည် (အခန်း ၃၃)။ ချာ့ချ်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံး မှတ်တမ်းတင်ထားသော တရားဟောချက်ဖြစ်သော သူ၏တရားဟောချက်သည် အရေးကြီးသော အချက်နှစ်ချက်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ချာ့ချ်သည် နောက်ဆုံးကာလအတွက် မျှော်လင့်ထားသည်များကို ကြိုတင်ခံစားခဲ့သည် (၂:၁၄-၂၁)၊ ယေရှုသည် ကတိတော်အတိုင်း မယ်ရှိယဖြစ်တော်မူသည် (၂:၂၂-၃၆)။ တရားဟောချက်၏ အပိုင်းတစ်ခုစီသည် “နားထောင်ကြလော့” သို့မဟုတ် “ကြားကြလော့” ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသော akousate ဟူသော ခေါ်ဆိုမှုဖြင့် စတင်ခဲ့သည် (အခန်း ၂၂)၊ အခန်း ၁၄ တွင်မူ enōtisasthe ကို သုံးခဲ့ပြီး စကားလုံးအတိုင်း “နားထဲထည့်ပါ” ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။

2:14–39. Peter’s Sermon. The gift of the Spirit gives to those who receive a clear understanding of salvation along with the courage needed to testify about it (Acts 4:31). Peter stood up and explained the meaning of the cross and resurrection of Jesus. He stated that the gift of the Spirit that they had received was the result of the mediation of Christ at the right hand of the Father as the exalted Lord (v. 33). His sermon, the very first recorded in the history of the church, brought up two important points: the church anticipated what was expected for the end time (2:14–21), and Jesus was the promised Messiah (2:22–36). Each segment of the sermon began with a call to akousate—“listen” or “hear” (v. 22)—and in v. 14 the verb enōtisasthe is used, which literally means “to put it in your ears.”

 

ယောလအနာဂတ္တိကျမ်းစာမှ ကိုးကားပြီး သူတို့၏အတွေ့အကြုံကို ရှင်းပြရာတွင် ရှင်ပေတရုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လက်ဆောင်သည် အသက်အရွယ်၊ ကျား/မ (အခန်း ၁၇)၊ လူမှုအဆင့်အတန်း (အခန်း ၁၈) မခွဲခြားဘဲ လူတိုင်းအတွက် ဖြစ်သည်ဟု အလေးပေးခဲ့သည်။ ရှင်ပေတရုသည် နောင်တရခြင်းနှင့် နှစ်ခြင်းခံခြင်းကိုသာ အခြေအနေအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည် (အခန်း ၃၈)။ အခန်း ၁၉ နှင့် ၂၀ တွင် ဖော်ပြထားသော နောက်ဆုံးကာလ နိမိတ်လက္ခဏာများသည် ယေရှုပြန်ကြွလာခြင်းမတိုင်မီ ကာလ၏ ကြီးကျယ်ခမ်းနားမှုကို အလေးပေးသည်။ ထိုအချိန်တွင် သခင်ဘုရားထံ လှည့်လာလိုသူတိုင်းအတွက် ကယ်တင်ခြင်းကို ပေးအပ်သည် (အခန်း ၂၁; “သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ သွန်းလောင်းခြင်း” ကို စာမျက်နှာ ၁၀၈၄ တွင် ကြည့်ပါ)။ တရားဟောချက်၏ ဒုတိယအပိုင်းသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ ဗဟိုအယူဝါဒဖြစ်သော ရှင်ပြန်ထမြောက်သော ခရစ်တော်ကို ဖော်ထုတ်သည်။ ယေရှုကို ပထမဦးစွာ လူ့သဘာဝအနေဖြင့် — “လူ” တစ်ဦးအဖြစ် မိတ်ဆက်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၂:၂၂-၂၃)။ ဤပုံစံတရားဟောခြင်းသည် ဧဝံဂေလိတရားတစ်ခုလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်ကို အနှစ်ချုပ်ထားသော အလွန်အရေးကြီးသော ဓမ္မသတ်အချက်များကို ဖော်ထုတ်သည်။ ယေရှုသည် လူ့ဇာတိခံယူခဲ့သော နှုတ်ကပတ်တော်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ ခမည်းတော်၏ဘေးတော်၌ ရှိတော်မူကာ ထိုနေရာမှ ကိုယ်တော်၏ကျေးဇူးတော်ဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို ပြည့်စေတော်မူသည် (ယောဟန် ၁:၁-၁၈; ဖိလိပ္ပိ ၂:၅-၁၁; ကောလောသီ ၁:၁၄-၂၀; ဟေဗြဲ ၁:၁-၄ ကိုလည်း ကြည့်ပါ)။

Quoting from the prophet Joel to explain their experience, Peter emphasized the universality of the gift of the Spirit, regardless of age, gender (v. 17), or social condition (v. 18). Peter stated only conditions of repentance and baptism (v. 38). The eschatological signs mentioned in vv. 19 and 20 emphasize the grandiosity of the events that would mark the time just before the return of Jesus with His offer of salvation to anyone willing to turn to the Lord (v. 21; see “Outpouring of the Spirit,” p. 1084). The second part of the sermon develops a central dogma of Christianity, the risen Christ. Jesus is first introduced in terms of His human condition—Jesus was a “man” (Acts 2:22–23). This type of preaching develops extremely important theological themes that summarize the entire gospel message. Jesus must be proclaimed as the Word that became flesh who is now at the Father’s side, from where He fills us with His grace (John 1:1–18; see also Phil. 2:5–11; Col. 1:14–20; Heb. 1:1–4).

 

ရှင်ပေတရု၏ တရားဟောချက်သည် ယခုဧဝံဂေလိတရားကို ဟောပြောနေသူများကို လွှမ်းမိုးသင့်သော တရားဟောခြင်း၏ ပုံသက်သေဖြစ်သည်။ ထိုတရားဟောချက်သည် နားထောင်သူကို ခရစ်ယာန်ဓမ္မသတ်၏ ဗဟိုချက်၌ နေရာချပေးသော အထွတ်အထိပ်သို့ တိုးတက်သွားခဲ့သည်။ သူတို့လက်ဝါးကပ်တိုင်မှတ်ခဲ့သော ယေရှုကို ဘုရားသခင်သည် သခင်နှင့် မယ်ရှိယ (ခရစ်တော်) နှစ်ဖြာစလုံးဖြစ်စေတော်မူသည်ဟူသော နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၂:၃၆)။ ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်ကို ပေးအပ်ပြီး ကိုယ်တော်ကို လိုက်ရန် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

Peter’s sermon is a model of preaching that should influence those who now proclaim the gospel. It progressed toward a highpoint that placed the listener at the heart of Christian theology with the conclusion that God made Jesus, whom they had crucified, to be both Lord and Messiah (or Christ) (Acts 2:36). It offered God’s grace along with a call to follow Him.

 

ရှင်ပေတရုသည် လူများကို စူးစမ်းလာစေသော မကြာသေးမီက ထင်ရှားသော ဖြစ်ရပ်ကို ဖော်ပြခြင်းဖြင့် တရားဟောချက်ကို စတင်ခဲ့သည် (၂:၁၂)။ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်မှာ သူတို့ထင်ထားသည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောဆိုခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည် (အခန်း ၁၄-၁၅)။ မေးခွန်းကို ဖြေဆိုရာတွင် ရှင်ပေတရုသည် ယောလ၏ အနာဂတ္တိကျမ်းစကားကို ပြန်လည်သတိရခဲ့သည်။ သူသိသည်မှာ သူ၏ ယုဒလူနားထောင်သူများအတွက် ကျမ်းစကားတစ်ခွန်းသည် စကားထောင်ချီထက် ပိုတန်ဖိုးရှိသည်ဟု သိသည်။

Peter introduced his sermon by bringing up the notable recent event that brought the people together with curiosity (2:12). He began by telling them that what had just happened was not what they thought (vv. 14–15). Answering the implied question, Peter recalled Joel’s prophecy. He knew that for his Jewish listeners a statement from Scripture would be of greater value than a thousand words.

 

ပထမဦးစွာ ရှင်ပေတရုသည် ထိုစကားကို အကြောင်းအရာထဲ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဖြစ်ပျက်နေသည်မှာ နောက်ဆုံးကာလ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်သည် (အခန်း ၁၇က)။ “နောက်ဆုံးနေ့ရက်များ” ဟူသော စကားစုသည် ယောလကျမ်းစာတွင် မပါသော်လည်း အခန်း ၁၉-၂၀ တွင် ဆိုလိုသည်။ ဤသည်မှာ ကြီးမားသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး လူများသည် သခင်ဘုရား၏ ကြီးမြတ်ပြီး ထင်ရှားသော နေ့ရက်မရောက်မီ အရေးကြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ချရမည်ဖြစ်သည်။ ယောလမှ ကိုးကားချက် (အခန်း ၁၇ခ-၁၈) သည် ဖြစ်ရပ်ကို ရှင်းပြသည်။ ဘုရားသခင်သည် ကိုယ်တော်၏ ဝိညာဉ်တော်ကို သွန်းလောင်းပြီး ကိုယ်တော်၏ ကျေးကျွန်များအား အနာဂတ္တိပြောဆိုခြင်း လက်ဆောင်ကို ပေးမည်။ ယောလသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ အနာဂတ္တိပြောဆိုခြင်း လက်ဆောင်ကို နောက်ဆုံးကာလ ဖြစ်ရပ်များနှင့် ဆက်စပ်ခဲ့သည်။ အခန်း ၂၁ သည် ဤတိုက်တွန်းချက်ကို အတည်ပြုသည်။ အကြောင်းမှာ သခင်ဘုရား၏ နေ့ရက်မတိုင်မီ ကာလကို ကျေးဇူးတော်၏ အချိန်အခါဟု သတ်မှတ်ထားပြီး အပြစ်သားများအား ကယ်တင်ခြင်းကို အထူးအခွင့်အရေးပေးထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

First, Peter placed the statement within its context. What was taking place was an eschatological event (v. 17a). Although the phrase referring to the “last days” is not in the text of Joel, it is implied in vv. 19–20. This was about a momentous event, and people had to make a vital decision before the great and magnificent Day of the Lord would arrive. The quotation from Joel (vv. 17b–18) explains the event in question. God was to pour out His Spirit and bestow the gift of prophecy to His servants. Joel associated the Holy Spirit’s gift of prophecy with endtime events. Verse 21 justifies this exhortation because the period before the Day of the Lord was identified as a time of grace—giving sinners a special opportunity to find salvation.

 

နားထောင်သူတစ်ဦးသည် အဘယ်ကြောင့် သူသည် အပြစ်သားဟု ယူဆခံရသနည်းဟု တွေးတောမိပေမည်။ ယုဒလူများအနေဖြင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းအတိုင်း သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ရန် ယေရုရှလင်သို့ လာခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် သန့်ရှင်းရေး စည်းမျဉ်းတစ်ခုခုကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည် သို့မဟုတ် ပညတ်တစ်ခုခုကို ချန်လှပ်ခဲ့သည်ဟု ထင်မည်လော။ မဟုတ်ပါ။ ပိုဆိုးသည်မှာ သူတို့သည် ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူများကဲ့သို့ ပြုမူခဲ့ကြသည် (အခန်း ၂၂-၂၃)။ နာဇရက်ယေရှုသည် ကောင်းစွာသိရှိခံရသူဖြစ်သည်။ ကိုယ်တော်သည် မရေမတွက်နိုင်သော နိမိတ်လက္ခဏာများ ပြုခဲ့ပြီး ထိုနိမိတ်များသည် ဘုရားသခင်သည် ကိုယ်တော်အားဖြင့် လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ထင်ရှားသော နိမိတ်များဖြစ်သည် (အခန်း ၂၂)။ ရှင်ပေတရုသည် စကားကို လျှော့မပြောခဲ့ပါ။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် ယေရှုကို သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်စေခြင်းအားဖြင့် တရားမျှတကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည် (အခန်း ၂၄)။

A listener might have wondered why he or she was considered a sinner. As Jews, they had come to Jerusalem for ritual cleansing. Had they perhaps violated one of the cleansing rules or omitted a precept? No, worse than that: they had behaved like criminals (vv. 22–23). Jesus of Nazareth was well known. He had performed countless miracles, and these miracles were obvious signs that God was acting through Him (v. 22). Peter did not mince his words. Consequently, God vindicated Jesus by raising Him from the dead (v. 24).

 

ယေရှုရှင်ပြန်ထမြောက်သည်ဟု သက်သေအဘယ်နည်း။ ပထမဦးစွာ ဒါဝိဒ်၏ အနာဂတ္တိကျမ်းစကား (အခန်း ၂၅-၃၁)။ သန့်ရှင်သူသည် ပျက်စီးခြင်းကို မမြင်ရကြောင်း (အခန်း ၂၇) သည် ဒါဝိဒ်မဖြစ်နိုင်ပါ။ ဒါဝိဒ်သည် ယခုတိုင် သချၤုင်းထဲ၌ ရှိနေသေးသည် (အခန်း ၂၉)။ ဒါဝိဒ်သည် သူကိုယ်တိုင်မဟုတ်ဘဲ အခြားသူတစ်ဦးအကြောင်း ပြောနေခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုသူသည် ယေရှုဖြစ်သည်ဟု ရှင်ပေတရုဆိုသည် (အခန်း ၃၂)။ ဒုတိယအချက်မှာ သူတို့မြင်တွေ့ခဲ့သော သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လက်ဆောင်သည် ကိုယ်တော်ရှင်ပြန်ထမြောက်ကြောင်း သက်သေပြသည် (အခန်း ၃၃)။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ကျမ်းစာသည် ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏ ညာဘက်၌ ထိုင်တော်မူသည်ဟု ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြသည် (အခန်း ၃၄-၃၅)။ ဘုရားသခင်သည် ယေရှုကို တရားမျှတကြောင်း သက်သေပြပြီး သခင်ဖြစ်စေတော်မူသည် (အခန်း ၃၆က)၊ ကိုယ်တော်ကို လက်ဝါးကပ်တိုင်မှတ်သူများသည် နောင်တရရန် လိုအပ်သည် (အခန်း ၃၆ခ)။

What proof do we have that Jesus was resurrected? First, we have the prophecy of David (vv. 25–31). Obviously, the Holy One of God (v. 27) who would not see corruption could not be David, who was still in his grave (v. 29). David, says Peter, was talking about someone other than himself, and that other was Jesus (v. 32). Second, the gift of the Holy Spirit they had witnessed demonstrated that He was resurrected (v. 33). Finally, Scripture makes it clear that Jesus is seated at the right hand of God (vv. 34–35). Since God vindicated Jesus and made Him Lord (v. 36a), those who crucified Him need repentance (v. 36b).

 

လူထုသည် ဘုရားသခင်ရှေ့၌ သူတို့၏အခြေအနေကို ပြောင်းလဲရန် ဘာလုပ်နိုင်မည်နည်းဟု တုံ့ပြန်မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြသည် (အခန်း ၃၇)။ နားထောင်သူများသည် ဘုရားသခင်၏ ဒေါသပြေပျောက်စေရန် ယဇ်ပူဇော်ခြင်း သို့မဟုတ် ပဏ္ဍကာပေးခြင်းကဲ့သို့ ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းမှုတစ်ခုခုကို လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ခံစားရနိုင်သည်။ ရှင်ပေတရု၏ ချဉ်းကပ်ပုံသည် ရိုးရှင်းပြီး ရှင်းလင်းသည်။ ခရစ်တော်တွင် ဘုရားသခင်ပေးထားသော ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် ကျေးဇူးတော်ကို အခမဲ့ လက်ခံကြလော့ (အခန်း ၃၈)။ ဧဝံဂေလိတရားဟောသူ ရှင်ပေတရုသည် ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းကို ဟောခဲ့သည်။ စျေးမရှိသော ကျေးဇူးတော်မဟုတ်ပါ။ နှလုံးသားထဲမှ နောင်တရခြင်း၊ နှစ်ခြင်းခံခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသော အဓိကပြောင်းလဲမှုနှင့် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းပြမှုအောက်တွင် ဘဝသစ်ကို ပါဝင်စေသော ကျေးဇူးတော်ဖြစ်သည်။ ရှင်ပေတရုသည် ကြီးစွာသော စိတ်အားထက်သန်မှုဖြင့် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်၏ လက်ဆောင်ကို သူ၏နားထောင်သူများအပါအဝင် သူတို့၏သားသမီးများအတွက်ပင် တိုးချဲ့ပေးခဲ့သည်။ ခေါ်ဆိုမှုကိုယ်တိုင်သည် ဘုရားသခင်ထံမှ လာမည်ဖြစ်သည် (အခန်း ၃၉)။

The public was moved to ask what it was that they could do to change their status before God (v. 37). The listeners may have felt that an act of piety might be in order, such as a sacrifice or an offering that would appease the wrath of God. Peter’s approach was simple and clear: receive freely the forgiveness and grace God has given you in Christ (v. 38). Indeed, Peter preached salvation by grace. Not cheap grace, but a grace that involves a heartfelt repentance, resulting in a radical change expressed through the acceptance of baptism and a new life under the guidance of the Spirit. With great fervor Peter extended the gift of God’s grace to his audience, including even their children. The call itself would come from God (v. 39).

 

နိဂုံးတွင် ရှင်ပေတရုသည် ဣသရေလလူအပေါင်းတို့ကို (အခန်း ၃၆) နှင့် ယေရုရှလင်သို့ လာရောက်လည်ပတ်သူအားလုံးကို (အခန်း ၃၈) လိပ်မူခဲ့သည်။ နားထောင်သူများသည် ယေရုရှလင်မှသာမဟုတ်ဘဲ ရှfခေတ်ကမ္ဘာအနှံ့မှ ဖြစ်ကြသည် (အခန်း ၈-၁၁)။ လူသားအားလုံး၏ အပြစ်ဒဏ်ခံရနိုင်သော အခြေအနေ (ရောမ ၃:၉) နှင့် ကျေးဇူးတော်နှင့် ခွင့်လွှတ်ခြင်း၏ ကတိနှင့် ပေးကမ်းခြင်းသည် လူတိုင်းနှင့် သက်ဆိုင်ပြီး တစ်ဦးချင်းအတွက်လည်း ဖြစ်သည် (ရောမ ၃:၉)။

In his conclusion, Peter addressed all of the people of Israel (v. 36) as well as all the rest of the visitors to Jerusalem (v. 38). The listeners were not just from Jerusalem but also from all across the ancient world (vv. 8–11). The plight of all human beings as condemned sinners (Rom. 3:9) as well as the promise and offer of grace and forgiveness are both universal and personal (Rom. 3:9).

 

၂:၄၀-၄၇။ အသင်းတော်တိုးတက်မှု၏ အရေးကြီးမှု။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လုပ်ဆောင်ချက်သည် နားထောင်သူများ၏ နှလုံးသားကို ထိခိုက်စေခဲ့သည် (တမန်တော် ၂:၃၇)။ ရှင်ပေတရုသည် ဤ skolios — “ကောက်ကျစ်”၊ “ပျက်စီးယိုယွင်း” သို့မဟုတ် “မတော်မတရား” ဖြစ်သော “မျိုးဆက်” မှ ကိုယ်ကိုကိုယ်ခွဲထုတ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဂရိစကား genea (“မျိုးဆက်”) သည် ရှင်ပေတရု၏ ခေတ်တွင် အထူးအဓိပ္ပါယ်ရှိခဲ့သည်။ ဤစကားသည် ယုဒလူမျိုးကို သို့မဟုတ် အသက်အရွယ်အုပ်စုတစ်ခုကို တိကျစွာမဆိုလိုဘဲ ကယ်တင်ခြင်းတရားကို ဆီးတားသူအားလုံးကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဤအယူအဆကို ကုမရန်ရှိ ဧဿဲန်အသိုင်းအဝိုင်းက ဖွံ့ဖြိုးစေခဲ့သည်။ သူတို့သည် ကမ္ဘာဦးကတည်းက ကမ္ဘာကို နှစ်မျိုးခွဲထားသည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ကာယိန်၏ မယုံကြည်သော မျိုးဆက် (ကမ္ဘာဦး ၄:၁၇-၂၄) နှင့် ယုံကြည်ခြင်းရှိသော ရှေ့မျိုးဆက် (ကမ္ဘာဦး ၄:၂၆)။

2:40–47. A Vital Church Growth. The action of the Spirit appealed to the hearts of the listeners (Acts 2:37). Peter exhorted them to set themselves apart from this skolios—“crooked,” “corrupt,” or “perverse”—“generation.” The Greek word genea (“generation”) had a particular meaning at the time of Peter. The term applies not specifically to the Jewish people or a certain age group but to all people responsible for resisting the message of salvation. This concept was developed by the Essene community at Qumran, who felt that ever since the beginning, the world was divided in two “generations”: the unfaithful generation of Cain (Gen. 4:17–24) and the generation of Seth, the faithful one (Gen. 4:26).

 

ဘုရားသခင်သည် နှစ်ခြင်းခံပြီး ကတိသစ္စာပြုသူများအား သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လက်ဆောင်ဖြင့် ဘဝသစ်ကို ပေးသည် (ဂလာတိ ၅:၂၂-၂၃)။ ဘုရားသခင်၏ ခေါ်ဆိုမှု (တမန်တော် ၂:၃၉) ကို ရည်ညွှန်းခြင်းသည် လူ့တုံ့ပြန်မှုက ကယ်တင်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ကယ်တင်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ လက်ထဲတွင် ရှိနေသော တစ်ဦးချင်းကိစ္စဖြစ်သည်။ ရှင်ပေတရု၏ တရားဟောချက်တွင် ယုဒလူများနှင့် သူတို့၏သားမြေးများအတွက်သာမက ဝေးကွာသူအားလုံးအတွက် — လူတိုင်းအတွက် ကယ်တင်ခြင်းကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ ကိုယ်ကျင့်တရားလိုအပ်ချက်များသည် လူနည်းစုအတွက်သာ မဟုတ်ပါ။

God responds to the commitment of those who receive baptism and gives them a new life through the gift of the Spirit (Gal. 5:22–23). The reference to God’s calling (Acts 2:39) reminds us that it is not the human response that saves. Salvation is an individual matter that remains in God’s hands. Peter’s sermon included the offer of salvation to the Jews and their posterity, as well as to all who are far away—that is to say, to all people. The ethical requirements of the Holy Spirit were not earmarked just for a few people.

 

တမန်တော်များ၏ ဟောပြောခြင်းသည် အသီးသီးထွက်ခဲ့ပြီး ရလဒ်အနေဖြင့် ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းသည် ဆက်လက်တိုးပွားလာခဲ့သည်။ အခန်း ၄၂ တွင် ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်း၏ ဘဝကို ဖော်ပြထားသည်။ ထိုအသိုင်းအဝိုင်းတွင် တမန်တော်များ၏ အဆုံးအမများ — ခရစ်တော်၏ လက်ဝါးကပ်တိုင်၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းပြသော ဧဝံဂေလိတရား (၃:၁၅) နှင့် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းမှ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက် (၃:၂၂-၂၆) ပါဝင်သည်။ ဤတရားသည် ယေရှု၏ အဆုံးအမများနှင့် ကိုက်ညီပြီး ကျမ်းစာတွင် ရေးထားသမျှသည် ကိုယ်တော်ကို ညွှန်ပြသည်ဟု ဆိုခဲ့သည် (လုကာ ၂၄:၂၇၊ ၄၄-၄၅)။ လုကာသည် အသင်းတော်၏ koinōnia — “အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ခြင်း” သို့မဟုတ် “အသိုင်းအဝိုင်း” ကိုလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ခရစ်ယာန်မစ်ရှင်၏ မရှိမဖြစ်အရည်အသွေးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ယုံကြည်သူများအကြား စည်းလုံးညီညွတ်မှု (တမန်တော် ၂:၄၄၊ ၄၆)၊ မျှဝေပေးခြင်း (အခန်း ၄၅) နှင့် ချွင်းချန်မှုမရှိဘဲ လူတိုင်းအတွက် ပွင့်လင်းမှုကို ဆိုလိုသည်။ ယေရုရှလင်ကောင်စီက ဤအတူယှဉ်တွဲနေထိုင်မှုကို တပါးအမျိုးသားယုံကြည်သူအားလုံးထံ တိုးချဲ့ခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၅)။ (၃) “မုန့်ချိုးခြင်း” ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ဤသည်မှာ ခရစ်တော်တွင် စည်းလုံးညီညွတ်သော အသိုင်းအဝိုင်း၏ ထူးခြားသော အမှတ်အသားဖြစ်ပြီး ကိုယ်တော်ပြန်ကြွလာခြင်းကို မျှော်လင့်စွာ နေထိုင်သည် (လုကာ ၂၂:၁၉; ၁ကောရိန် ၁၁:၂၆)။ (၄) လုကာသည် အသင်းတော်၏ ဆုတောင်းခြင်းများကိုလည်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ဤဆုတောင်းများသည် တမန်ကျောင်းများနှင့် ဗိမာန်တော်၌ ပြုလုပ်သော ဆုတောင်းချက်များ (တမန်တော် ၂:၄၆) သို့မဟုတ် ချက်ချင်းဆုတောင်းခြင်း (၄:၂၄-၃၀) ဖြစ်သည်။ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ဆုတောင်းပေးခြင်းသည် အသင်းတော်၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ခိုင်ခံ့စေသည်။

The apostolic preaching bore fruit, and as a result the early church community continued to grow. Verse 42 provides a description of the life of the community of believers, which included the proclamation of the apostles’ teachings, that is, the message of the gospel explaining the meaning of the cross of Christ (3:15) with an interpretation drawn from the OT (3:22–26). This message was in line with the teachings of Jesus that everything written in Scripture pointed to Him (Luke 24:27, 44–45). Luke also mentions the church’s koinōnia—“fellowship” or “community.” This is an essential attribute of the Christian mission. It implies unity among believers (Acts 2:44, 46), their willingness to share (v. 45), as well as their openness toward all people without exception. The Council of Jerusalem extended this level of communion to all believers of Gentile background (Acts 15). (3) The “breaking of bread” is also mentioned. This was the expression of the unique identity of a community united in Christ (Luke 22:19) and living with the expectation of His return (1 Cor. 11:26). (4) Also noted by Luke are prayers of the church; these were petitions offered in the synagogues and the temple (Acts 2:46) or extemporaneously (4:24–30). Prayers addressed for one another strengthened the unity of the church.

 

အခန်းကြီး - ၃

၃:၁-၁၀။ ခြေမထောက်မစွမ်းသူ ပျောက်ကင်းခြင်း။ ရှင်ပေတရုနှင့် ရှင်ယောဟန်တို့သည် ခြေမထောက်မစွမ်းသူကို ပျောက်ကင်းစေပြီး ရှမာရိယကောင်စီရှေ့တွင် သက်သေခံခြင်းသည် လုကာအား သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောခြင်းကို အားဖြည့်ပုံ၊ အထူးသဖြင့် နိမိတ်လက္ခဏာများဖြင့် သက်သေခံခြင်းကို ဆွေးနွေးခွင့်ပေးသည် (၄:၃၀-၃၁; မာကု ၁၆:၁၅-၁၈ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ လုကာသည် အတားအဆီးများကို သတ္တိနှင့် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ကျော်လွှားနိုင်ပုံကို ပြသည်။

3:1–10. A Lame Man Healed. The account of Peter and John healing the lame man, followed by their testimony before the Sanhedrin, provides the opportunity for Luke to discuss the work of the Holy Spirit and how it strengthens the preaching of the gospel, especially when the testimony is bolstered by miracles (4:30–31; cf. Mark 16:15–18). Luke also shows how obstacles can be overcome with courage and faith.

 

ရှင်ပေတရုနှင့် ရှင်ယောဟန်တို့သည် ဗိမာန်တော်သို့ အတူတက်ခဲ့ကြသည်။ တမန်တော်စွမ်းပုံတွင် ရှင်ယောဟန်ကို ပထမဆုံး ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ဤနှစ်ဦးကို တမန်တော်စွမ်းပုံတွင် အကြိမ်များစွာ တွဲဖက်ဖော်ပြထားသည် (တမန်တော် ၄:၁၃၊ ၁၉; ၈:၁၄)။ ရှင်ပေတရုနှင့် ရှင်ယောဟန်တို့ကို တွဲဖက်ခြင်းသည် ယေရှုသည် တပည့်များကို အမှုတော်ဆောင်ရန် စုံတွဲစေလွှတ်ပုံကို သတိတရစေနိုင်သည် (လုကာ ၁၀:၁; ၂၂:၈)။ သူ၏ဧဝံဂေလိတရားတွင် ယောဟန်သည် ဤနှစ်ဦး၏ ဆက်နွယ်မှုကို အလေးပေးခဲ့သည် (ယောဟန် ၁၈:၁၅-၁၆; ၂၀:၂-၃; ၂၁:၇၊ ၂၀-၂၁)။

Peter and John went together to the temple. This is the first explicit mention of John in Acts. The two are paired together in Acts several times (Acts 4:13, 19; 8:14), and this pairing of Peter and John may harken back to the way Jesus arranged the disciples for ministry (Luke 10:1; 22:8). In his gospel, John underlined the connection between these two men (John 18:15–16; 20:2–3; 21:7, 20–21).

 

တမန်တော်များသည် ဆုတောင်းချိန်ကို လေးစားခဲ့ကြသည်။ ရှင်ပေတရုနှင့် ရှင်ယောဟန်တို့သည် ဗိမာန်တော်သို့ ဆုတောင်းရုံသာမက သက်သေခံရန်လည်း သွားခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ ယေရှုကဲ့သို့ပင် သူတို့သည် အမှုနှင့် စကားဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်များကို ပြီးမြောက်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၂:၂၂; ၃:၂၂)။ စစ်မှန်သော တပည့်အဖြစ်ကို အမှုနှင့် ဟောပြောသော တရားတို့ သဟဇာတဖြစ်မှသာ အသိအမှတ်ပြုနိုင်သည် (မဿဲ ၅:၁၆၊ ၁၉-၂၀)။ တမန်တော်များသည် ဆုတောင်းချိန်တွင် ဗိမာန်တော်သို့ ဆက်လက်သွားရောက်ခဲ့သည်။ လုကာသည် ဤအချက်ကို ဖော်ပြခြင်းဖြင့် ယုံကြည်ခြင်းသစ်သည် ဣသရေလ၏ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်မဟုတ်ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ ခြေမထောက်မစွမ်းသူသည် သူ့ကို သယ်ဆောင်ရသည်အထိ လေဖြတ်သမားဖြစ်သည် (တမန်တော် ၃:၂)။ သူ၏အခြေအနေကြောင့် ဗိမာန်တော်ထဲ ဝတ်ပြုခွင့်မရှိဘဲ အလုပ်အများဆုံး တံခါးဝတွင် ထိုင်ကာ ဆွမ်းခံနေသည်။ ထိုသူသည် မြင်နိုင်စွမ်းရှိသော်လည်း (အခန်း ၃) ရှင်ပေတရုသည် သူ့ကို စိုက်ကြည့်ပြီး သူ့ကို ကြည့်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည် (အခန်း ၄)။ ရှင်ပေတရုသည် ထိုသူ၏ ခြေမထောက်မစွမ်းမှုထက် ပိုအရေးကြီးသောအရာကို မြင်ခဲ့သည်။ သက်သေခံရန် ထူးခြားသော အခွင့်အရေးကို မြင်ခဲ့သည်။ ငွေနှင့် ရွှေကို ရည်ညွှန်းခြင်းသည် ငွေကြေးများစွာကို ဆိုလိုသော ဘုံနည်းလမ်းဖြစ်သည် (၁ပေ ၁:၁၈)။ သူတို့ပစ္စည်းများကို မျှဝေနေထိုင်သော အသိုင်းအဝိုင်းတွင် နေထိုင်သဖြင့် တမန်တော်များသည် ငွေကြေးအကန့်အသတ်ဖြင့် ရိုးရှင်းစွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရှင်ပေတရုသည် ထိုသူအား ပေးနိုင်သော အဖိုးတန်ဆုံးအရာကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည် — နာဇရက်ယေရှုခရစ်၏ နာမတော်၌ ဘဝသစ် (တမန်တော် ၃:၆)။

The apostles were respectful of the ceremonial time for prayer. We can assume that Peter and John were going to the temple not just to pray but also to testify. Like Jesus, they accomplished their purposes through deeds and words (Acts 2:22; 3:22). True discipleship is recognizable when deeds harmonize with the message proclaimed (Matt. 5:16, 19–20). The apostles continued to visit the temple at the time designated for prayer. Luke reminds us of this fact to show that the new faith was not in opposition to the faith of Israel. The crippled man appears to have been a paraplegic because he had to be carried to the temple (Acts 3:2). Excluded from worship in the temple because of his condition, he sat at the busiest gate begging for alms. Though the lame man was able to see (v. 3), Peter stared at him and asked the man to look at him (v. 4). Peter perceived something more important than this man’s lameness; he saw a unique opportunity to testify. The reference to silver and gold was a common way of referring to a large amount of money (1 Pet. 1:18). Living in a community that shared their belongings (Acts 2:44–45), the apostles would have lived modestly with limited financial resources. Peter recognized that he had something far more valuable to give to the lame man—new life in Jesus Christ of Nazareth (Acts 3:6).

 

ခရစ်တော်၏ နာမတော်ကို သုံးခြင်းသည် မှော်ဆန်သော ပုံသေနည်းမဟုတ်ပါ (အခန်း ၆)။ ရှင်ပေတရုသည် သူ့တွင် ဘာမျှမရှိကြောင်း၊ သူကိုယ်တိုင် အထူးစွမ်းအားမရှိကြောင်း ပြောရန် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည် (အခန်း ၁၂)။ လေဖြတ်သမားသည် ယေရှု၌ ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ပျောက်ကင်းခဲ့သည် (အခန်း ၁၆)။ သူသည် ယေရှု၏ အဆုံးအမများကို ကြားခဲ့ပြီး ကိုယ်တော်အားဖြင့် ပျောက်ကင်းချင်ခဲ့သည် (AA ၅၇-၅၈)။ ရှင်ပေတရုသည် ထိုသူကို ခြေထောက်ပေါ် ထူမတ်စေခြင်းဖြင့် (egeirō) သေသူကို ရှင်ပြန်ထမြောက်စေတော်မူသော (egeirō၊ “ရှင်ပြန်ထမြောက်စေခြင်း”) ခရစ်တော်၏ တန်ခိုးကို သက်သေခံခဲ့သည်။ ထိုသူသည် ယခုအခါ ဗိမာန်တော်တွင် ဘုရားသခင်၏ ရှေ့တော်၌ ရပ်တည်ခွင့်နှင့် အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည် (တမန်တော် ၃:၈)။ ဗိမာန်တော်ထဲတွင် ခုန်ပေါက်ခြင်းသည် ဟေရှာယ ၃၅:၆ ရှိ နောက်ဆုံးကာလ သီချင်းကို သတိတရစေပြီး အခန်း ၁၀ တွင် လိုက်ပါလာသော ချီးမွမ်းခြင်းများလည်း ဖြစ်သည်။ ယခုမှစ၍ ဖျားနာသူ၊ ငြင်းပယ်ခံရသူ သို့မဟုတ် နယ်နိမိတ်ခံရသူအားလုံးသည် ယေရှု၌ ကိုယ်တော်ပေးသနားတော်မူသော ကောင်းကြီးမင်္ဂလာအားလုံးကို ရရှိနိုင်သည်။

The use of the name of Christ (v. 6) was not a magic formula. It was another way for Peter to say that he had nothing to offer and no special power of his own (v. 12). The paralytic was healed by his faith in Jesus (v. 16). He had heard about the teachings of Jesus and wished to be healed by him (AA 57–58). By helping the paralyzed man to stand (egeirō) on his feet, Peter testified of the power of Christ, who raises (egeirō, “to resurrect”) the dead. The man now had access to God’s presence in the temple along with the privileges of fellowship (Acts 3:8). The fact that he leapt in the temple is reminiscent of the eschatological song in Isaiah 35:6 along with the praises following in v. 10 of that passage. From now on it is clear that all the sick, rejected, or marginalized have access in Jesus to all the blessings He bestowed to His church.

 

အချို့အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် ခြေမထောက်မစွမ်းသူ၏ ပျောက်ကင်းခြင်းသည် ဣသရေလ၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ ပျောက်ကင်းခြင်းကို ညွှန်ပြနိုင်သည်။ ဧဝံဂေလိတော်နှင့် တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ယာကုပ်သည် ဣသရေလဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။ တင်ပဆုံတွင် ဒဏ်ရာရရှိပြီး ခြေဆွံ့ခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၃၂:၃၁)။ ထိုခြေဆွံ့ခြင်းသည် သူ၏သားမြေးများ၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ အခြေအနေကို သင်္ကေတဖြစ်သည် (၁ရာဇဝင်ချုပ် ၁၈:၂၁ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယခုမူ ယေရှု၌ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ရှင်ပေတရုပျောက်ကင်းစေသော ခြေမထောက်မစွမ်းသူကဲ့သို့ ဣသရေလကို ထူမတ်စေပြီး ဗိမာန်တော်တွင် ဘုရားသခင်နှင့် အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ခွင့် ရရှိနိုင်သည် (တမန်တော် ၃:၂၅-၂၆)။ ဇာတ်လမ်းကို ဘောင်ခတ်ထားသော အဓိပ္ပါယ်ရှိသော သင်္ကေတနှစ်ခုရှိသည်။ တမန်တော်များ ဗိမာန်တော်သို့ သွားချိန်ဖြစ်သော နဝမနာရီသည် ယေရှု၏ အသေချိန်နှင့် အတူတူဖြစ်သည် (လုကာ ၂၃:၄၄)။ ထိုသူသည် လွန်ခဲ့သော လေးဆယ်နှစ်ကျော်ရှိပြီဖြစ်သည် (တမန်တော် ၄:၂၂)။ ဤသည်မှာ ဣသရေလ၏ တောတွင်း နှစ်လွန်ခရီးအလျားဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှု၏ နာမတော်၌ ခြေမထောက်မစွမ်းသူ ပျောက်ကင်းခြင်းကို အချို့မှတ်ချက်ပေးသူများက ဣသရေလအား ကယ်တင်ခြင်းဝမ်းမြောက်မှုထဲ ဝင်ရောက်ခြင်းအားဖြင့် ရရှိနိုင်သော ပျောက်ကင်းခြင်း၏ ပုံစံအဖြစ် မြင်ခဲ့ကြသည်။

In a sense the healing of the lame man could be spiritually pointing to the healing of Israel. Indeed, it was after his fight with the angel that Jacob was named Israel. Having received a blow in the hip, he became lame (Gen. 32:31), and the limp he sustained was symbolic of the spiritual condition of his descendants (cf. 1 Kin. 18:21). Now, however, their faith in Jesus made it possible for Israel to be raised, as was the lame man Peter healed, to enjoy communion with God in His temple (Acts 3:25–26). Two additional meaningful symbols frame the story: the ninth hour, when the apostles went to the temple (v. 1), was the exact time of Jesus’s death (Luke 23:44), and the man was over forty years old (Acts 4:22), which was the length of Israel’s sojourn in the desert. Thus, the healing of the lame man in the name of Jesus has been seen by some commentators as a type of the healing still made available to Israel by entering into the joy of salvation.

 

လူထုသည် ရှင်ပေတရု၏ သက်သေခံချက်ကို အားဖြည့်ခဲ့သည် (၄:၁၆၊ ၂၁)။ သူတို့သိသည်မှာ ထိုသူသည် ခြေဆွံ့ခဲ့သော်လည်း ယခုပျောက်ကင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယေရှုသည် လောကီအမှုတော်ကာလတွင် ထိုသူကို မပျောက်ကင်းစေခဲ့ခြင်းသည် ဧဝံဂေလိတရား၏ အကျိုးကို ဆောင်ခဲ့သည်။ ရှင်ပေတရု၏ နားထောင်သူများကို ဂရိစကားသုံးခွန်းဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ အခန်း ၁၀ တွင် thambos (“အံ့ဩခြင်း”၊ “ကြောက်ရွံ့ခြင်း”) နှင့် ekstasis (“ကိုယ်တိုင်မဟုတ်တော့ခြင်း”၊ “ဘာတွေးရမှန်းမသိခြင်း”) နှင့် အခန်း ၁၂ တွင် thaumazō (“အံ့ဩခြင်း”၊ “လေးစားခြင်း”၊ “အံ့အားသင့်ခြင်း”)။ ဤစူးစမ်းလိုစိတ်နှင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှု ရောနှောမှုသည် ရှင်ပေတရုကို မှော်ဆရာဟု အထင်မှားခဲ့ကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ပထမမျက်မြင်တွင် သူ့တွင် အံ့ဖွယ်စွမ်းအားရှိသည်ဟု ထင်ခဲ့ကြသည်။

The crowd reinforced Peter’s testimony (4:16, 21). They knew that the man had been paralyzed but that now he was cured. Ultimately, the fact that Jesus did not heal the man during His earthly ministry served the cause of the gospel. Peter’s listeners are characterized by three Greek terms: thambos (“wonder,” “amazement,” or “fright”) and ekstasis (“beside oneself,” “amazement,” or “not knowing what to think”) in v. 10 and thaumazō (“marveling,” “admiration,” and “astonishment”) in v. 12. This mixture of inquisitiveness and anxiety was probably due to the fact that Peter was mistaken for a magician. At first glance he appeared to have supernatural powers.

 

၃:၁၁–၂၆။ ရှောလမုန်၏မဏ္ဍပ်တွင် တရားဟောခြင်း။ ဤကျမ်းချက်သည် ပင်တေကုတ္တေနေ့အတွေ့အကြုံနှင့် ဆင်တူစွာ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လူအစုလိုက်အပြုံလိုက်သည် ထူးဆန်းသောအမှုတစ်ခုဖြစ်ပွားခဲ့သည်ကို မြင်သောကြောင့် ပေတရုနှင့်အပေါင်းအသင်းထံ ပြေးလာကြပြီး၊ ပေတရုက ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို ရှင်းပြခဲ့သည်။ သူ၏တရားဟောချက်သည် ယုဒလူမျိုးများအား ဧဝံဂေလိတရားကို မည်သို့တင်ပြရမည်နည်း (အပိုဒ်ငယ် ၁၂၊ ၂၆) ဆိုသည့်နမူနာဖြစ်သည်။ ထိုတရားဟောချက်တွင် ပသခါပွဲကို ဣသရေလလူမျိုး၏သမိုင်းအခြေအနေအတိုင်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည် (အပိုဒ်ငယ် ၁၃)၊ နာဇရက်မြို့သား ယေရှုသည် မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း မှန်ကန်သော ခရစ်တော်ဆိုင်ရာအဆုံးအမကို ကြေညာထားသည် (အပိုဒ်ငယ် ၁၃–၁၅)၊ ကျမ်းစာကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည် (အပိုဒ်ငယ် ၁၈၊ ၂၂–၂၄)၊ နောင်တရပြီး ဘုရားဆီပြန်လှည့်ရန် တိုက်တွန်းထားသည် (အပိုဒ်ငယ် ၁၉)၊ ယေရှု၌သာ ကယ်တင်ခြင်းရှိကြောင်း (အပိုဒ်ငယ် ၂၆) နှင့် သူ၏ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်းကို (အပိုဒ်ငယ် ၂၀–၂၁) ကြေညာထားသည်။ ဤတရားဟောချက်သည် ဓမ္မသစ်ဆိုင်ရာအဆုံးအမများနှင့် ခရစ်တော်ဆိုင်ရာအဆုံးအမများဖြင့် ကြွယ်ဝပြီး၊ အောက်ပါအချက်များပါဝင်သည်-

3:11–26. Preaching in Solomon’s Portico. This passage is structured similarly to the experience of Pentecost. The crowd rushed to them because something extraordinary had taken place, and Peter explained what had happened. His message serves as a model for how to present the gospel to the Jews (vv. 12, 26): it placed the Passover within the historical context of Israel (v. 13); it provided a true Christology by proclaiming the real identity of Jesus of Nazareth (vv. 13–15); it interpreted Scripture (vv. 18, 22–24); it included a call to conversion (v. 19); and it proclaimed salvation in Jesus (v. 26) and His Second Coming (vv. 20–21). The sermon is rich in theology and Christology, and it includes the following points:

 

၁. ဘုရားသခင်သည် ကယ်တင်ခြင်းအစီအစဉ်၏ အဓိကစီမံသူဖြစ်တော်မူသည်။ ထိုသူသည် အာဘရာဟံနှင့် ဘိုးဘေးများနှင့် ပဋိညာဉ်တည်ထားတော်မူသည် (အပိုဒ်ငယ် ၂၅)၊ ကမ္ဘာဦးမှစ၍ ခပ်သိမ်းသောအရာတို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်မည်ဟု ကြေညာတော်မူခဲ့သည် (အပိုဒ်ငယ် ၂၁)၊ ထိုအရာကို ပညတ်တော်ရှိသမျှသောပရောဖက်များအားဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ကြေညာတော်မူခဲ့သည် (အပိုဒ်ငယ် ၂၁)၊ ပရောဖက်များအားဖြင့်ပင် မဿီယသည် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရမည် (အပိုဒ်ငယ် ၁၈)၊ အသေမှ ထမြောက်စေခြင်းခံရမည် (အပိုဒ်ငယ် ၁၅) နှင့် ဘုန်းအထွတ်အထိပ်ရရှိမည် (အပိုဒ်ငယ် ၁၃) ဟုလည်း ကြိုတင်ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ ပေတရုသည် ယေရှု၏ဘုန်းတန်ခိုးရရှိခြင်းကို အဦးစွာဖော်ပြရခြင်းမှာ ထိုဘုန်းတန်ခိုးမရှိလျှင် ယေရှု၏သဘာဝနှင့် အမှုတော်ကို နားလည်နိုင်မည်မဟုတ်သောကြောင့်ဖြစ်သည် (ဖိလိပ္ပိ ၂:၉–၁၁)။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဘုရားသခင်နှင့် ယေရှုကို ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် ဘယ်တော့မျှ မဖော်ပြပါ။ ယေရှုသည် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ဘုရားသခင်၏သဘောထားကို ပြောင်းလဲရန် လာခဲ့ခြင်းမဟုတ်ပါ။ ဘုရားသခင်သည် ဤလောကကို ချစ်တော်မူသောကြောင့် မိမိ၏တစ်ပါးတည်းသောသားတော်ကို စွန့်ကြဲပေးတော်မူခြင်းဖြစ်သည် (ယောဟန် ၃:၁၆)။ ယေရှုသည် ဘုရားသခင်နှင့်လူသားတို့ကြားတွင် အလယ်အထူးဖျန်ဖြေသူဖြစ်တော်မူသည် (၁တီမောသေ ၂:၅)။ မာရီယာသည် လူသားများအတွက် ဖျန်ဖြေပေးနိုင်သည်ဟူသော မှားယွင်းသောယုံကြည်ချက်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ခမည်းတော်အား ကျွန်ုပ်တို့ကို ချစ်ရန် တိုက်တွန်းစရာမလိုပါ။ ခမည်းတော်သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ချစ်တော်မူပြီးသားဖြစ်သည် (ယောဟန် ၁၆:၂၆–၂၇)။

1. God Is the Mastermind of the Plan of Salvation. He made a covenant with Abraham and the patriarchs (v. 25); from the Creation of the world He announced that He would restore all things (v. 21); He repeated it continually through His prophets (v. 21); through them God also announced that the Messiah would suffer (v. 18) and that He would raise Him from the dead (v. 15) and glorify Him (v. 13). We should note that Peter mentions the glorification of Jesus first because without it we would not understand His nature or His work (Phil. 2:9–11). The NT never presents God in opposition to Jesus. Jesus did not come to change God’s attitude toward humanity. It is because God loved the world that He gave His only son (John 3:16). Jesus is the mediator between God and humanity (1 Tim. 2:5), in contrast to the false belief that Mary can mediate on behalf of humans. Jesus does not need to persuade the Father to love us because the Father already loves us (John 16:26–27).

 

၂. ယေရှု၏ဘုန်းတန်ခိုးရရှိခြင်းသည် သူ၏စစ်မှန်သောအမှတ်အသားကို ဖော်ပြသည်။ ပေတရုသည် ယေရှုကို မဿီယ/ခရစ်တော် (တမန်တော် ၃:၁၈)၊ ဘုရားသခင်၏ကျွန်တော် (အပိုဒ်ငယ် ၁၃၊ ၂၆)၊ သန့်ရှင်းသူ၊ တရားမျှတသူ သို့မဟုတ် ဖြောင့်မတ်သူ (အပိုဒ်ငယ် ၁၄)၊ အသက်ပေးသူ၊ အသက်ရှင်ခြင်း၏အရင်းအမြစ် (အပိုဒ်ငယ် ၁၅) ဟု ဟောပြောခဲ့သည်။ ဤဘွဲ့နာမတိုင်းသည် သူ၏ကယ်တင်ခြင်းအမှုတော်ကို ပိုမိုပြည့်စုံစွာ နားလည်စေသည်။ “ကျွန်တော်” ဟူသောဘွဲ့နာမကို ဟေရှာယ ၅၂:၁၃–၅၃:၁၂ ပရောဖက်ပြုချက်အားဖြင့် နားလည်ရသည်။ ယေရှုသည် ဆင်းရဲဒုက္ခခံသောကျွန်ဖြစ်တော်မူပြီး၊ သူ၏အသေခံခြင်းအတွက် လူသားအားလုံးသည် တာဝန်ရှိသည် (တမန်တော် ၄:၂၇)။ ပေတရုသည် ဤပရောဖက်ပြုချက်ကို တိကျစွာကိုးကားပြီး ကျွန်ခံခြင်းဒုက္ခထဲတွင် ရှိနေသူအားလုံးကို ယေရှုကို နမူနာယူရန် အားပေးခဲ့သည် (၁ပေ ၂:၂၁–၂၄)။

2. The Glorification of Jesus Reveals His True Identity. Peter spoke of Jesus as the Messiah/Christ (Acts 3:18), the servant of God (vv. 13, 26), the holy and just or righteous One (v. 14), the Prince, the Author of life (v. 15). Each title contributes to a fuller understanding of His redemptive work. The title “servant” is understood through the prophecy of Isaiah 52:13–53:12. Jesus was the Suffering Servant for whose death all humanity is responsible (Acts 4:27). Peter quoted this prophecy explicitly to encourage all those suffering from bondage to recognize Jesus as their example (1 Pet. 2:21–24).

 

၃. ဘုရားသခင်သည် “သန့်ရှင်းသူ” (ဟေရှာယ ၄၀:၂၅၊ ဟဗက္ကုတ် ၃:၃)၊ “ဣသရေလ၏သန့်ရှင်းသူ” (၂ဓမ္မရာဇဝင် ၁၉:၂၂၊ ဆာလံ ၇၈:၄၁) ဖြစ်တော်မူသည်။ ယေရှုကို သန့်ရှင်းသူဟုခေါ်ဆိုခြင်းအားဖြင့် ပေတရုသည် သူ၏ဘုရားသခင်၏သားတော်ဖြစ်ခြင်းကို ကြေညာခဲ့သည် (ကိုယ်တိုင်ကြည့်ပါ၊ မဿဲ ၁၆:၁၆၊ ယောဟန် ၆:၆၉)။ သူသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် ဗိုက်ခံရ၍ ဖြစ်တော်မူသည် (လု ၁:၃၅)၊ နှစ်ခြင်းခံချိန်တွင် ထိုအမှုကို အတည်ပြုခဲ့သည် (လု ၃:၂၂)။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် “ထာဝရဘုရား” နှင့် “သန့်ရှင်းသူ” ဟူသောအသုံးအနှုန်းများသည် အတူတူပင်ဖြစ်သည် (ဆာလံ ၇၁:၂၂၊ ဟေရှာယ ၅:၂၄)။ ဘုရားသခင်၏လက်ျာတော်ဘက်၌ တက်ထားခြင်းခံရသော (မာ ၁၆:၁၉) ယေရှုသည် ခပ်သိမ်းသောနာမတော်ထက် အထွတ်အထိပ်နာမတော်ကို ရရှိခဲ့သည် (ဖိ ၂:၉)၊ ထို့ကြောင့် သူသည် သန့်ရှင်းသူ၊ သစ္စာရှိသူအဖြစ် ကိုယ်တော်ကိုယ်ကို ထင်ရှားစေနိုင်တော်မူသည် (ဗျာ ၃:၇)။

3. God Is “the Holy One” (Is. 40:25; Hab. 3:3), “the Holy One of Israel” (2 Kin. 19:22; Ps. 78:41). By calling Jesus holy, Peter proclaimed His divine sonship (cf. Matt. 16:16; John 6:69). He was conceived by the Holy Spirit (Luke 1:35), as confirmed in His baptism (Luke 3:22). In the OT the terms “Yahweh” and “the Holy One” are equivalent (Ps. 71:22; Is. 5:24). Raised to the right hand of God (Mark 16:19), Jesus was exalted and given the name “above every name” (Phil. 2:9), making it possible for Him to present Himself as holy and true (Rev. 3:7).

 

၄. ယေရှုသည် ဟေရှာယ ၅၃:၁၀–၁၁ ၏ပရောဖက်ပြုချက်ကို ဖြောင့်မတ်သောကျွန်တော်အဖြစ် ပြည့်စုံစေတော်မူသည်။ သူ၏ယဇ်ပူဇော်ခြင်းအားဖြင့် ယုံကြည်သူများစွားကို သူတို့၏အပြစ်များကို ထမ်းပိုးပြီး ဖြောင့်မတ်စေသည်။ “ဖြောင့်မတ်သူ” ဟူသောအယူအဆသည် ကယ်လဗရီတောင်နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ လက်ဝါးကပ်တိုင်အောက်ခြေတွင်ပင် ရာထူးတပ်သားတစ်ဦးက ယေရှုကို “ဖြောင့်မတ်သောလူ” ဟု အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည် (လု ၂၃:၄၇)။ လူသတ်သမားများ၏ သားကောင်ဖြစ်ခဲ့ရသော (တမန်တော် ၇:၅၂) ယေရှုသည် လူသတ်သမားတစ်ဦးနေရာ၌ လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခြင်းခံရသည် (၃:၁၄၊ မဿဲ ၂၇:၁၉)။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ ဉာဏ်အလင်းပေးခြင်းအားဖြင့် တမန်တော်များသည် လူသတ်သမားများသည် ဘုရားသခင်၏ရည်ရွယ်ချက်ကို လျှို့ဝှက်စွာ ပြည့်စုံစေခဲ့ကြသည်ကို နားလည်ခဲ့ကြသည် (တမန်တော် ၂:၃၁၊ ရောမ ၈:၃၂ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ကျွန်ုပ်တို့၏အပြစ်များကို ခွင့်လွှတ်တော်မူနိုင်ရန်အတွက်ဖြစ်သည် (ရောမ ၄:၂၅)။ လက်ဝါးကပ်တိုင်အထိ နှိမ့်ချခြင်းခံရခြင်း (ဖိ ၂:၈) သည်လည်း ယေရှု၏ဘုရားဖြစ်ခြင်းကို ထင်ရှားစေခဲ့သည် (မဿဲ ၂၇:၅၄)။

4. Jesus Fulfilled the Prophecy of Isaiah 53:10–11 as the Righteous Servant. By His sacrifice, Jesus justifies many believers by bearing their iniquities. The concept of “the Righteous One” is linked to Calvary. It was at the foot of the cross that a centurion recognized Jesus as “a righteous man” (Luke 23:47). Himself the victim of murderers (Acts 7:52), Jesus was crucified in the place of a murderer (3:14; Matt. 27:19). Enlightened by the Spirit, the apostles understood that the murderers mysteriously fulfilled the purpose of God (Acts 2:31; cf. Rom. 8:32) that He might forgive our trespasses (Rom. 4:25). His humiliation all the way to the cross (Phil. 2:8) also revealed the divinity of Jesus (Matt. 27:54).

 

၅. အသက်တော်၏ အစအဦး (ဗျာ၃:၁၅) ဆိုသော ဘွဲ့တံဆိပ်သည် တစ်ခုတည်းသော ထူးခြားသည်။ ဂရိဘာသာတွင် နာမ်စား archēgos သည် ပေါင်းစပ်စကားလုံးဖြစ်သည်။ ထိုစကားလုံးတွင် archē ဆိုသည်မှာ “ပဌမ”၊ “မူလရင်းမြစ်”၊ “ဖန်ဆင်းရှင်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ကြိယာ agō ဆိုသည်မှာ “သွား” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် archēgos တွင် တက်ကြွသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ယေရှုသည် အသက်၏ မူလရင်းမြစ် (တမန်၃:၁၅)၊ ကယ်တင်ခြင်း (ဟေဗြဲ၂:၁၀) နှင့် ယုံကြည်ခြင်း (ဟေဗြဲ၁၂:၂) တို့၏ အစအဦးဖြစ်တော်မူသည်။ အသက်တော်၏ ဖန်ဆင်းရှင်နှင့် ကယ်တင်ရှင်ဖြစ်တော်မူသောအရှင်အနေဖြင့် ဣသရေလလူမျိုးတို့အား နောင်တရခြင်းနှင့် အပြစ်လွှတ်ခြင်းကို ပေးအပ်ရန် ကြွလာတော်မူသူပင် ဖြစ်တော်မူသည် (တမန်၅:၃၁)။ ကိုယ်တော်၏ ဆင်းရဲခြင်းနှင့် အသေခံခြင်းကို ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ဤကိုးကားချက်လေးခုသည် ယေရှုခရစ်တော်၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းနှင့် ဘုန်းအသရေတော် ခံယူခြင်း၏ တက်ကြွသော အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ချီးမွမ်းထောမနာပြုထားသည်။

5. The Title archēgon tēs zōēs (3:15) Is Unique. In Greek the noun archēgos is a compound word. It includes archē, which means “first,” “source,” and “author,” and the verb agō, which means “to go.” Thus, archēgos has a dynamic meaning: Jesus is the source of life (Acts 3:15), salvation (Heb. 2:10), and faith (Heb. 12:2). As the Author of life and our Savior, He is the One who came to offer Israel repentance and forgiveness for their sins (Acts 5:31). In contrast to His suffering and death, these four references extol the dynamic impact of the resurrection and glorification of Jesus.

 

ပေတရုသည် မိမိတရားဟောခြင်းကို ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော် (တမန်၃:၁၇-၁၈) နှင့် ကတိတော်များ၏ မပြောင်းမလဲခိုင်ခံ့ခြင်း (အပိုဒ်၂၅-၂၆) ကို ရည်ညွှန်းချက်ဖြင့် စတင်၍ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ သူသည် နားထောင်သူများကို တရားသူကြီးအဖြစ် စွပ်စွဲခြင်းမပြုဘဲ၊ ဣသရေလအမျိုးသားညီအစ်ကိုတို့ဟု ခေါ်ဆို၍ သူတို့နှင့်အတူ တန်းတူအဆင့်မှ ဟောပြောခဲ့သည် (အပိုဒ်၁၇; နှိုင်းယှဉ်၂:၂၉)။ သူတို့သည် မသိနားမလည်ခြင်းကြောင့် ပြုမူခဲ့ကြသည် (အပိုဒ်၁၇) ဖြစ်၍ သူတို့၏အခြေအနေသည် မျှော်လင့်ချက်မရှိသည်မဟုတ်။ သို့ရာတွင် သူတို့မှတစ်ဆင့် ဘုရားသခင်သည် ကိုယ်တော်၏ရည်ရွယ်ချက်တော်ကို အောင်မြင်စွာ ဆက်လက်ပြီးစီးစေတော်မူခဲ့သည် (အပိုဒ်၁၈)။

Peter concluded his sermon with a call beginning and ending with a reference to the grace of God (Acts 3:17–18) and the steadfastness of His promises (vv. 25–26). He did not place himself as a judge accusing his listeners but spoke on their level, calling them fellow Israelite brothers and sisters (v. 17; cf. 2:29). Their condition was not hopeless because they acted out of ignorance (v. 17), but through them God succeeded in carrying on His purpose (v. 18).

 

မသိခြင်း (အ၊ အခြေ၁၇) သည် အပြစ်ရှိသူ၏ အပြစ်ကို လွတ်မြောက်စေသည် မဟုတ်ချေ။ ထိုမသိခြင်းသည် နားထောင်ခြင်းနှင့် သင်ယူခြင်းတို့ပါဝင်သည့် ခရီးတစ်ခု၏ အစပြုရာနေရာသာ ဖြစ်သည်။ နားထောင်သူများသည် ယေရှု၏ အပြစ်ကင်းစင်ခြင်းကို သိရှိခဲ့ကြပြီး ဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုအချိန်တွင် အသေခံပြီးမှ ထင်ရှားလာသည့် မယ်ရှိယ၏ အမှန်တကယ် အမှတ်အသားကို မျက်ဝါးထင်ထင် မမြင်ရသေးချေ။ သို့ရာတွင် ထိုသူတို့သည် ယေရှုပြုတော်မူခဲ့သော အံ့ဖွယ်အမှုများအားဖြင့် ထိုသခင်ကို မှတ်မိနိုင်ခဲ့ကြသည် (၂:၂၂)။ ထို့ကြောင့် မသိခြင်းကို ဖော်ပြခြင်းသည် နားထောင်သူများအား အသိပညာတွင် တိုးတက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရှင်ပေါလုသည်လည်း ယုဒလူမျိုးတို့ကို (၁၃:၂၇) နှင့် တပါးအမျိုးသားတို့ကို (၁၇:၃၀) ဟောပြောရာတွင် အလားတူ နည်းလမ်းကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ မသိခြင်းကို ဝန်ချတောင်းပန်ခြင်းသည် နောင်တရခြင်းသို့ ဦးတည်စေနိုင်သည် (၃:၁၉)။

Ignorance (v. 17) does not absolve the sinner’s fault. It is only the starting point of a journey that involves listening and learning. The listeners were aware of the innocence of Jesus, but they had not yet identified Him as the Messiah, whose full identity had been revealed through His resurrection. They could, however, recognize Him through the miracles He performed (2:22). The reference to ignorance, therefore, calls the listeners to grow in knowledge. Paul would later employ the same procedure to address Jews (13:27) and Gentiles (17:30). Acknowledging ignorance could lead to repentance (3:19).

 

ခရစ်တော်သည် ခံစားတော်မူခဲ့သည် (အခြေ၁၈) မှာ ကယ်တင်ခြင်းအတွက် မယ်ရှိယ၏ အသေခံရခြင်း လိုအပ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပညတ်တရားသမားတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ထိုသခင်ကို ယုံကြည်သူတိုင်းအဖို့ ရရှိစေမည့် ကယ်တင်ခြင်းအစီအစဉ် (၃:၂၄-၂၅) ကို ကြိုတင်ဟောကြားခဲ့ကြသည် (၁၀:၄၃)။ ထို့ပြင် ပညတ်တရားသမားတို့သည် တစ်နည်းနည်းဖြင့် ခရစ်တော်ခံစားရမည့် ဆင်းရဲဒုက္ခများကို ဟောကြားခဲ့ကြသည်။ ထိုအသေခံရခြင်းသည် ထာဝရအချိန်မတိုင်မီကပင် ဘုရားသခင်က ကြိုတင်သိတော်မူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမူကား၊ ကမ္ဘာအခြေခံမချမီကပင် ဘုရားသခင်သည် ဤလောကကို ချစ်တော်မူခဲ့သည် (မဿဲ ၂၅:၃၄; ယောဟန် ၁၇:၂၄; ဧဖက် ၁:၄; ၁ ပေတရု ၁:၂၀)။ ထိုချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် အလွန်ကြီးမားသောကြောင့် အစအဦးကပင် မိမိသားတော်ကို အပ်နှံရန် အသင့်ရှိတော်မူခဲ့သည် (ယောဟန် ၃:၁၆-၁၇; ၁ ယောဟန် ၄:၉၊ ၁၄) ဆိုးယုတ်သူတို့၏လက်သို့ (တမန် ၂:၂၃)။ ပညတ်တရားသမားတို့သည် ကမ္ဘာဦးကပင် ဤအစီအစဉ်ကို ဟောကြားခဲ့ကြသည် (၃:၂၁; ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၃:၁၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

Christ had suffered (v. 18) because salvation required the Messiah’s death. The prophets had announced that the plan of salvation (3:24–25) includes God’s forgiveness for whoever places faith in Him (10:43). And in one way or another, they all announced the sufferings Christ would endure. His death was foreknown from eternity because God loved the world before its foundation (Matt. 25:34; John 17:24; Eph. 1:4; 1 Pet. 1:20). His love is so great that He was prepared all along to hand His Son over (John 3:16–17; 1 John 4:9, 14) to the depraved (Acts 2:23). The prophets had been announcing this plan since the beginning of the world (3:21; cf. Gen. 3:15).

 

ဘုရားသခင်သည် ကြိုတင်ဟောကြားထားတော်မူခဲ့သမျှကို ပြည့်စုံစေတော်မူပြီ (တမန်တော် ၃:၁၈)။ လူတို့၏ မဆင်မခြင် ပြုမူချက်များကြားမှပင် ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏အမှုတော်ကို ပြီးစီးစေတော်မူခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူစွာ ဧမက်ပါတော် ကဇတ်အောဂုတ်စတပ်စ်မင်းကြီးက အခွန်ပိုမိုကောက်ခံရန် ရည်ရွယ်၍ ထုတ်ကြေညာခဲ့သော လူဦးရေစာရင်းကောက်ယူခြင်း (လုကာ ၂:၁) သည် ဗက်လင်မြို့၌ မွေးဖွားရမည့်အကြောင်း ပရောဖက်ပြုထားသော ကယ်တင်ရှင်အကြောင်း ပရောဖက်ပြုချက်ကို ပြည့်စုံစေခဲ့သည် (မဿဲ ၂:၅-၆)။ ဤ ရိုးဇာတ်လမ်းတွင် ဘုရား၏အစီအမံသည် လူသားတို့၏လုပ်ရပ်များနှင့် ဆက်စပ်ယှက်နွယ်၍ ကယ်တင်ခြင်းအစီအမံကို ပြည့်စုံစေခဲ့သည်။

God fulfilled what He had foretold (Acts 3:18). Despite the reckless actions of humans, God had accomplished His work. Likewise, the census ordered by Caesar Augustus (Luke 2:1), which was intended to collect more taxes, allowed the fulfillment of the prophecy concerning the Messiah’s birth in Bethlehem (Matt. 2:5–6). In the course of the story, the divine web was intertwined with human strands to fulfill God’s plan of salvation.

 

ထိုအခါ ပေတရုသည် လူများကို နောင်တရပြီး ဘုရားသခင်ထံ ပြန်လှည့်လာကြဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့သည် (တမန်တော် ၃:၁၉)။ ဘုရားသခင်သည် ကတိတော်ကို ပြည့်စုံစေခဲ့ပြီး လူသားတို့ဘက်မှ တုံ့ပြန်မှုကို လိုအပ်ခဲ့သည်။ ပေတရုသည် ယခင်ပြောခဲ့သမျှနှင့် ဤတိုက်တွန်းချက်ကို “ထိုကြောင့်” ဟူသော ဂရိစကား “အုန်” (oun) ဖြင့် ဆက်စပ်ခဲ့သည်။ ရှင်ပေါလု၏ ကျမ်းစာများတွင်လည်း “ထိုကြောင့်” ဟူသော စကားဖြင့် အပိုင်းများ ခွဲခြားထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ရောမ ၁-၁၁ တွင် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို ရှင်းပြပြီးနောက် အခန်း ၁၂ တွင် ကြီးကျယ်သော “ထိုကြောင့်” ဖြင့် ယုံကြည်ခြင်းကို မည်သို့အတိုင်း အတာနှင့် နေထိုင်ရမည်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည် (ဧဖက် ၄:၁၊ ကောလောသဲ ၃:၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ခရစ်ယာန်ဘဝမရှိဘဲ ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်း ဆိုသည်မျိုး မရှိပါ။ ယေရှုသည် အပြစ်လွှတ်ခြင်းကိုသာ ပေးရန် လာခဲ့ခြင်းမဟုတ် (တမန်တော် ၂:၃၈၊ ၃:၁၉) လူတို့၏ အပြုအမူကို ပြောင်းလဲရန်လည်း လာခဲ့သည် (၃:၂၆)။

Peter then called on the people to repent (Acts 3:19). God fulfilled His promise, requiring a response. Peter connected this call to what he had previously said by using the word oun—“therefore” or “so then.” Some of Paul’s Epistles are also segmented by the word “therefore.” Having highlighted justification by faith in Romans 1–11, Paul introduced in chapter 12 a resounding “therefore” to indicate how we should live our faith (cf. Eph. 4:1; Col. 3:1). There is no such thing as a Christian faith without a Christian life. Jesus did not come for the sole purpose of providing forgiveness of sins (Acts 2:38; 3:19) but also to change behavior (3:26).

 

ပေတရုသည် ယေရှုပြန်ကြွလာမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည် (တမန်တော် ၃:၂၀-၂၁)။ ယေရှုခရစ်မကြာမီ ပြန်ကြွလာတော်မူမည်ဟူသော ယုံကြည်ခြင်းသည် အစောပိုင်း ဧဝံဂေလိတရားဟောခြင်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယေရှုကိုယ်တော်သည် မိမိပြန်ကြွလာခြင်းကို ပရောဖက်ပြုခဲ့သည် (မဿဲ ၂၄:၃၀-၃၁၊ မာကု ၁၃:၂၆-၂၇၊ လု ၂၁:၂၇) နှင့် အတိအလင်း ကတိပြုခဲ့သည် (ယောဟန် ၁၄:၁-၃)။ ဣသရေလတရားရုံးချုပ် သန်ဟေဒြိန်အထဲတွင် ကိုယ်တော်သည် ပြန်ကြွလာမည်ဟု ကျိန်ဆိုခဲ့သည် (မဿဲ ၂၆:၆၄)။ ကောင်းကင်တမန်များပင်လျှင် ထိုကတိကို အတည်ပြုခဲ့ကြသည် (တမန်တော် ၁:၁၁)။ ထိုအချိန်မှစ၍ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် ယေရှုသည် ခမည်းတော်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ တက်ရောက်တော်မူကြောင်း (၂:၃၃၊ ၃:၂၁) နှင့် ထိုနေရာမှ ပြန်ကြွလာမည်ဖြစ်ကြောင်း (၃:၂၀) သက်သေခံခဲ့သည်။ ပေတရုသည် ဤမျှော်လင့်ခြင်း၏ အံ့ဖွယ်တက်ကြွမှုကို ဆယ်စုနှစ်များစွာအကြာ ပေတရု၂ ၃:၁-၁၃ တွင် ထပ်မံပြသခဲ့သည်။

Peter promised that Jesus would return (Acts 3:20–21). Faith in the soon coming of Jesus was part of the early missionary preaching. Jesus had prophesied His return (Matt. 24:30–31; Mark 13:26–27; Luke 21:27) and emphatically promised it (John 14:1–3). He took an oath before the supreme court of Israel, the Sanhedrin, that He would return (Matt. 26:64). Even angels corroborated His declaration (Acts 1:11). From this point forward the gift of the Holy Spirit was to testify that Jesus was indeed elevated to the Father’s right hand (2:33; 3:21), from where He would return (3:20). Peter demonstrated the remarkable dynamism of this hope decades later (2 Pet. 3:1–13).

 

ပေတရုသည် အာဗြဟံနှင့်ပြုခဲ့သော ပဋိညာဉ်ကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့သည် (တမန်တော် ၃:၂၂-၂၆)။ မောရှေနှင့် အခြားပရောဖက်အားလုံးသည် အာဗြဟံနှင့်ပြုခဲ့သော ပဋိညာဉ်နှင့် ထိုပဋိညာဉ်ပါဝင်သော ကတိတော်အပေါ်အခြေခံ၍ မယ်ရှိယ၏ လာရောက်ခြင်းကို ကြေညာခဲ့ကြသည် (အဆို ၂၅)။ မောရှေနောက် ရှမွေလကို အဦးပထမ ဖော်ပြရခြင်းမှာ နာသန်၏ ပရောဖက်ပြုချက် (၂ဓမ္မရာဇဝင် ၇:၁၆) ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုပရောဖက်ပြုချက်သည် ဒါဝိဒ်၏ နန်းထိုင်ခြင်းနှင့် ဆိုင်ပြီး ယေရှုသည် ထိုနန်းထိုင်ခြင်း၏ အမွေခံဖြစ်တော်မူသည် (တမန်တော် ၁၃:၂၃၊ မဿဲ ၁:၁၊ ၁၂:၂၃၊ ၂၁:၉၊ ၂၂:၄၂၊ လု ၁:၃၂၊ ယောဟန် ၇:၄၂၊ ဗျာဒိတ် ၅:၅၊ ၂၂:၁၆)။ သားသမီးများနှင့် အမွေခံများအနေဖြင့် ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် ပထမဆုံး အကျိုးခံစားခွင့်ရှိသူများ ဖြစ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၃:၂၆)။ အချိန်အစဉ်အလာအရ သာမက သားတော်၏ ကယ်တင်ခြင်းအရ လည်း ပထမဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂရိဘာသာပြန် ရှေးကျမ်းတွင် အနွယ်အနွယ်အားလုံး (phylē; ကမ္ဘာဦး ၁၂:၃၊ ၂၈:၁၄)၊ လူမျိုးများ (ethnos; ကမ္ဘာဦး ၁၈:၁၈၊ ၂၂:၁၈၊ ၂၆:၄) ဟူ၍ ဖော်ပြထားပြီး ပေတရုက မိသားစုအားလုံး (patria) ပါဝင်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။ နောင်တရခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်ထံ ပြန်လှည့်ခြင်းသို့ ခေါ်ဆိုခြင်းသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ရှည်ကြာစွာ တည်ရှိခဲ့သော ဓလေ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိသားသမီးများကို ပြန်လှည့်လာရန် ခေါ်ဆိုသည် (မာလခိ ၃:၇၊ ၂ဓမ္မရာဇဝင် ၁၇:၁၃၊ ၂ရာဇဝင် ၃၀:၉၊ နေဟမိ ၁:၉၊ ယေရမိ ၃:၂၂၊ ဟောရှေယ ၁၄:၂၊ ဇာခရိ ၁:၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အစပျိုးမှုသည် ဘုရားသခင်ထံမှသာ လုံးဝလာသည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိဘက်မှ လှည့်ထွက်သွားသူအားလုံးကို ပြန်လည်စုဝေးစေရန် ပေးဆောင်သည်။ ပေတရုသည် မောရှေ၏ သတိပေးချက် (တမန်တော် ၃:၂၃) ကို လေဝိ ၂၃:၂၉ ၏ စကားဖြင့် ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ယေရှုသည် ရှုတ်ချရန်မဟုတ်ဘဲ ကောင်းချီးပေးရန် လာခဲ့သည်ဆိုသော အချက်ကို မမေ့မလျော့ အလေးပေးခဲ့သည် (တမန်တော် ၃:၂၆၊ ယောဟန် ၁၂:၄၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Peter also discussed the covenant with Abraham (Acts 3:22–26). Moses and all other prophets announced the coming of the Messiah based on the covenant made with Abraham and the promise it involves (v. 25). It is possible that Samuel was mentioned first after Moses because of the prophecy of Nathan (2 Sam. 7:16) regarding the throne of David, of which Jesus is the heir (Acts 13:23; Matt. 1:1; 12:23; 21:9; 22:42; Luke 1:32; John 7:42; Rev. 5:5; 22:16). As children and heirs, the Israelites were to be the first beneficiaries (Acts 3:26) not only in terms of the temporal order but also in terms of their right to the Son’s salvation. The Septuagint expresses the concept as a promise made to all the tribes (phylē; Gen. 12:3; 28:14), peoples, or nations (ethnos; Gen. 18:18; 22:18; 26:4), and Peter added that it is being offered to all families (patria), including the Jews. The call to repentance and conversion belongs to a long tradition found in the OT. God calls His children to conversion, calling them to return to Him (Mal. 3:7; cf. 2 Kin. 17:13; 2 Chr. 30:9; Neh. 1:9; Jer. 3:22; Hos. 14:2; Zech. 1:3). The initiative comes entirely from God. He offers to convene all those who have turned away from Him. Though Peter emphasized the warning of Moses (Acts 3:23) by inserting the word of Leviticus 23:29, he did not fail to emphasize the fact that Jesus came not to condemn but to bless (Acts 3:26; cf. John 12:47).

 

အခန်းကြီး - ၄

၄:၁-၃၇ ပေတရုနှင့် ယောဟန်ကို သန်ဟေဒြိန်တရားရုံးသို့ ခေါ်ဆောင်ခြင်း

4:1–37

Peter and John before the Sanhedrin

 

ဓမ္မအမှုတော်သည် အတားအဆီးမရှိဘဲ တိုးတက်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ရဲရင့်ခြင်းအားဖြင့် ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့သည် ယုဒအာဏာပိုင်များကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည်။ ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းသို့ ပြန်ရောက်သောအခါ သူတို့သည် ဒုက္ခမှ ကယ်နှုတ်ခြင်းအတွက် မဟုတ်ဘဲ ဒုက္ခများကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် ဆုတောင်းခဲ့ကြသည်။

The mission did not progress without obstacles. With faith and courage, Peter and John confronted the Jewish authorities. On returning to the community of believers, they prayed, not for deliverance from difficulties but for the ability to overcome them.

 

၄:၁-၄။ ပေတရုနှင့် ယောဟန်ကို ဖမ်းဆီးခြင်း။ ဗိမာန်တော်တွင် ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့သည် ယေရှု၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို သုံးနာရီကြာ ဟောပြောဆုံးမခဲ့ကြသည်။ နဝမနာရီ (နေ့လယ် ၃ နာရီ) တွင် ခြေဆွံ့သူ ပျောက်ကင်းသွားပြီး နေဝင်ချိန် နီးကပ်လာခဲ့သည်။ ပထမဆုံး တုံ့ပြန်မှုမှာ ယဇ်ပုရောဟိတ်များထံမှ ဖြစ်သည်။ သူတို့ခေါင်းဆောင်များသည် ယေရှု၏ တရားစစ်ဆေးခြင်းအတွင်း အလွန်ရန်လိုခဲ့ကြသည်။ ယေရှု၏ သေခြင်းဇာတ်လမ်းတိုင်းတွင် သူတို့ကို ဖော်ပြထားသည် (ဥပမာ၊ မဿဲ ၂၆:၄၇၊ ၂၇:၁၊ ၁၂၊ ၄၁)။ ယေရှု၏ သွန်သင်ချက်နှင့် ဗိမာန်တော်သန့်ရှင်းရေးသည် ဗိမာန်တော်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ အမှန်မှာ ဗိမာန်တော်နှင့်ပတ်သက်၍ ပြောဆိုခဲ့သောကြောင့် ယေရှုကို ပထမဆုံး သန်ဟေဒြိန်တရားရုံးသို့ စွဲချက်တင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည် (မဿဲ ၂၆:၆၁)။ ဗိမာန်တော်စောင့်တပ်မှူးသည်လည်း ယဇ်ပုရောဟိတ်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ယေရှုဖမ်းဆီးချိန်တွင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ခဲ့သည် (လု ၂၂:၂၊ ၅၂)။ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို မယုံကြည်သော သာဒုကဲများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည် (လု ၂၀:၂၇)။ ယဇ်ပုရောဟိတ်အများစုမှာ သာဒုကဲများ ဖြစ်သည် (တမန်တော် ၅:၁၇)။ ထူးဆန်းစွာပင် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ယုံကြည်သော ဖာရိရှဲများကို ဤနေရာတွင် မဖော်ပြထားပါ။

4:1–4. Peter and John Arrested. In the temple, Peter and John had been preaching and teaching the resurrection of Jesus for three hours. At the ninth hour (3:00 p.m.), a disabled person was cured, and dusk was falling rapidly. The first reaction came from the priests. Their leaders had been very aggressive against Jesus during His trial. They are mentioned in every narrative of His death (e.g., Matt. 26:47; 27:1, 12, 41). Jesus’s message and cleansing of the temple were viewed as assaults against the sanctuary and the priesthood. In fact, it was because of statements made about the sanctuary that Jesus was first charged before the Sanhedrin (Matt. 26:61). The captain of the temple was also a priest. He was personally involved with the arrest of Jesus (Luke 22:2, 52). The Sadducees, who did not believe in the resurrection (Luke 20:27), were also involved. Most of the priests were Sadducees (Acts 5:17). Strangely, the Pharisees, who believed in resurrection (23:8; Matt. 27:63), are not mentioned.

 

သန်ဟေဒြိန်တွင် အမှုထမ်းရန် ခေါ်ဆောင်ခံရသော အထက်တန်းလွှာတို့သည် တမန်တော်များကို အဘယ်ကြောင့် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆန့်ကျင်ရသနည်း။ ဖာရိရှဲများအတွက်မူ သေသူများ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် ခေတ်အဆုံး၌သာ ဖြစ်ပေါ်မည့် နောက်ဆုံးကာလ အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယခု ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့သည် ယေရှု၏ နာမတော်အားဖြင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ဟောပြောနေကြသည် (တမန်တော် ၄:၁၀၊ ၁၈)။ လာဇရု သို့မဟုတ် နိန်မြို့သားမုဆိုးမ၏ သားရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းနှင့် မတူဘဲ ယေရှု၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် နောက်ဆုံးရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယေရှု၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် အချိန်ကာလ၏ အဆုံးကို ကြိုတင်ပြသခြင်း ဖြစ်သည် (ဟေဗြဲ ၁၀:၁၁)။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ ပေးသနားခြင်းသည် အဆုံးသည် နီးကပ်လာပြီဟု ကြေညာခြင်း ဖြစ်ပြီး ယခုအချိန်သည် နောင်တရရန် အချိန်ဖြစ်သည် (တမန်တော် ၂:၃၈-၄၀)။ ယေရှု၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းနှင့် ခမည်းတော်ထံ တက်ရောက်ခြင်းကို ယုံကြည်ခြင်းသည် “ယခု” မျှော်လင့်ခြင်းကို အားပေးသည်။ သို့သော် အပြည့်အဝ ဖော်ပြခြင်း မရှိသေးပါ (ယောဟန် ၁၂:၃၁၊ ဧဖက် ၂:၆၊ ၂တိ ၁:၁၀-၁၂၊ ဟေဗြဲ ၉:၂၆၊ ၁ယောဟန် ၃:၂)။ တမန်တော်များကို နားထောင်နေသော လူအုပ်ကြီး၏ အတွေးတွင် ကမ္ဘာအဆုံးသည် ဗိမာန်တော်အမှုတော်များ ရပ်ဆိုင်းခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည် (မဿဲ ၂၄:၁-၃)။ ယဇ်ပုရောဟိတ်များ စိတ်ဆိုးရခြင်းမှာ အံ့ဖွယ်မဟုတ်ပါ။

One wonders why the elite called to serve in the Sanhedrin were so opposed to the apostles. It should be kept in mind that as far as the Pharisees were concerned, the resurrection from the dead was an eschatological event. It was to occur only at the end of the world, along with the restoration of all things. Yet Peter and John were now preaching about a resurrection by the name of Jesus (Acts 4:10, 18). Unlike the resurrection of Lazarus or the son of the widow of Nain, the resurrection of Jesus was that of the last resurrection. His resurrection was to anticipate the end of time (Heb. 10:11). The gift of the Holy Spirit was the announcement that the end was on its way (Acts 2:16–17) and the present was the time to be converted (2:38–40). One’s faith in the resurrection and exaltation of Jesus energizes hope “now,” though it is “not yet” fully manifested (John 12:31; Eph. 2:6; 2 Tim. 1:10–12; Heb. 9:26; 1 John 3:2). In the mind of the crowd listening to the apostles, the end of the world was associated with the termination of the sanctuary services (Matt. 24:1–3)—no wonder the priests were offended.

 

ညနေရောက်လာသောအခါ (တမန်တော် ၄:၃) သန်ဟေဒြိန်၏ အလုပ်ရပ်သွားပြီး ပေတရုနှင့် ယောဟန်ကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ ဆန့်ကျင်မှုရှိနေသော်လည်း သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် လူများ၏ နှလုံးသားတွင် အမှုတော်ကို ပြီးစီးစေခဲ့ပြီး ယုံကြည်သူဦးရေသည် သုံးထောင်မှ ငါးထောင်သို့ တိုးပွားလာခဲ့သည် (အဆို ၄၊ တမန်တော် ၂:၄၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ လုကာသည် ဤအချက်ကို ဂရုတစိုက် ဖော်ပြခဲ့သည်မှာ သန်ဟေဒြိန်သည် လျင်မြန်စွာ တိုးပွားလာသော ယုံကြည်သူဦးရေကို ထည့်တွက်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (၄:၁၆-၁၇)။

With the arrival of the evening (Acts 4:3), the work of the Sanhedrin stopped, and Peter and John were placed in custody. In spite of the opposition, the Holy Spirit accomplished His work in the hearts of the people, and the number of believers increased from three thousand to five thousand (v. 4; cf. 2:41). Luke was careful to mention this fact because in its deliberations the Sanhedrin was compelled to take the fast-growing number of believers into account (4:16–17).

 

၄:၅-၁၂။ သန်ဟေဒြိန်တရားရုံးကို ပြောဆိုခြင်း။ ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့သည် ဣသရေလ၏ အမြင့်ဆုံးတရားရုံး သန်ဟေဒြိန်ကို ရင်ဆိုင်ရသည်။ ထိုတွင် နိုင်ငံရေးအာဏာပိုင်များ (အုပ်ချုပ်သူများ၊ လူကြီးများ)၊ ဥပဒေပညာရှင်များ (ကျမ်းပြုဆရာများ) နှင့် အမြင့်ဆုံးဘာသာရေးအာဏာပိုင်များ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများ စုဝေးကြသည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းချုပ်သည် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည် (အဆို ၅)။ ထိုကာလတွင် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းချုပ်နှစ်ဦး ရှိခဲ့သည်။ အန္နသည် အဒီ ၁၅ ခုနှစ်တွင် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရသော တရားဝင် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းချုပ် ဖြစ်ပြီး သူ၏ ယောက္ခမ ကယာဖသည် ထိုစဉ်က တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းချုပ် ဖြစ်သည် (အဆို ၆)။ သူတို့နာမည်များ ဖော်ပြရခြင်းသည် ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့သည် ယေရှုနှင့် အလားတူလမ်းကို လိုက်ရမည်ကို ညွှန်ပြသည် (ယောဟန် ၁၈:၁၃၊ ၁၉)။ အမှန်မှာ တူညီသော အကြောင်းပြချက်၊ တရားဝင် အာဏာပိုင်ဆိုင်ရာ မေးခွန်းကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရခြင်း ဖြစ်သည် (တမန်တော် ၄:၇၊ မဿဲ ၂၁:၂၃)။

4:5–12. Addressing the Sanhedrin. Peter and John had to face the Sanhedrin, the highest court in Israel. It was a gathering of the political authorities (rulers, elders), lawyers (scribes), as well as the highest religious authorities—the priests, the presidency of which belonged to the high priest (v. 5). During the period in question two high priests presided: Annas, the rightful high priest deposed in A.D. 15, and his son-in-law, the well-known sitting high priest, Caiaphas (v. 6). The mention of their names suggests that Peter and John were to follow a path similar to that of Jesus (John 18:13, 19). In fact, they were arrested on the same grounds as Jesus—the sensitive question of legitimate authority (Acts 4:7; Matt. 21:23).

 

ယဇ်ပုရောဟိတ်များသည် ဝိညာဉ်ရေးအာဏာကို ကိုင်စွဲထားသည် (၂ရာဇဝင် ၁၅:၃၊ ယေဇကျေလ ၇:၂၆)။ ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့သည် ဗိမာန်တော်တွင် ဆုံးမသြဝါဒပေးနေသောကြောင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်များ အာဏာသက်ရောက်ရာ နေရာတွင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အာဏာပိုင်များ၏ အမြင်တွင် သူတို့သည် ဗိမာန်တော်အတွင်း သြဝါဒပေးပိုင်ခွင့် မရှိပါ။ သို့သော် အာဏာမေးခွန်းကို ကြီးကြီးမားမား လုပ်ခြင်းဖြင့် သန်ဟေဒြိန်သည် သူတို့ကိုယ်တိုင် ထောင်ချောက်ထဲ ကျရောက်သွားခဲ့သည်။ တမန်တော်များသည် သူတို့ယူဆသည့် လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် ကွပ်မျက်ခံရသော ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူ ယေရှု၏ နာမတော်ဖြင့် ဟောပြောနေကြောင်း သူတို့သိသည်။ ယေရှု၏ တပည့်များဟု ကိုယ်တိုင်ကြေညာခြင်းဖြင့် ရာဇဝတ်သားနှင့် ပူးပေါင်းသူများအဖြစ် တရားဝင် ကြေညာခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် တမန်တော်များသည် ယေရှု၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ဟောပြောနေကြသည်။ သန်ဟေဒြိန်အတွက် ပြဿနာမှာ တမန်တော်များ၏ လုပ်ရပ်များကို မေးခွန်းထုတ်ရုံသာ ဖြစ်ပြီး သူတို့ပြောနေသည်များကို မဟုတ်ပါ (တမန်တော် ၄:၇)။ ယဉ်ကျေးစွာ (အဆို ၈) ပေတရုသည် အချက်အလက်များကို ရှင်းပြပြီးမှ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။ သူတို့သည် မည်သည့်မှားယွင်းမှုအတွက်မျှ မဟုတ်ဘဲ ကောင်းမှုပြုသောကြောင့် ရှုတ်ချခံနေရခြင်း၏ မဆီလျော်မှုကို အလေးပေးခဲ့သည် (အဆို ၉)။ ပျောက်ကင်းသွားသော လူသည် ထိုနေရာတွင် ရှိနေသည် (အဆို ၁၄)။ သူတို့ကို စွဲချက်တင်ရန် သက်သေသည် ကာကွယ်ရေးအတွက် အဓိကသက်သေ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။

The priests held the reins of spiritual authority (2 Chr. 15:3; Ezek. 7:26). Considering that Peter and John were teaching in the temple, they were doing so in the very place where priests exercised their power. Thus, in the eyes of those in charge, Peter and John had no legitimate right to teach on the temple’s premises. However, by making a fuss over the question of authority, the Sanhedrin fell into its own trap. Its members knew that the apostles were preaching in the name of Jesus, whom they regarded a crucified criminal. By declaring themselves disciples of Jesus, the apostles were aligning themselves with the offender, thus they were legally declaring themselves His accomplices. Yet Peter and John were proclaiming the resurrection of Jesus. The problem for the Sanhedrin was that they decided to question the actions of the apostles and not so much what they were saying (Acts 4:7). Respectfully (v. 8), Peter handled the facts of the matter before giving his interpretation. He stressed the absurdity of the situation: they were being condemned not for any wrong they might have committed but for having done something good (v. 9). The man who was healed was present (v. 14). The witness responsible for supporting the charges against them became a star witness for their defense.

 

ဝိညာဉ်တော်၏ လှုံ့ဆော်မှုအောက်တွင် (အဆို ၈) ပေတရုသည် ယေရှုနာဇရက်ကို ရဲဝံ့စွာ ဝန်ခံပြီး စွပ်စွဲသူ ဖြစ်သွားသည်။ ကုသနာကျန်းမာရေး၏ အဓိကသခင်ကို အဘယ်ကြောင့် လက်ဝါးကပ်တိုင်မှာ ကွပ်မျက်ခဲ့သနည်း။ ထိုသို့ပြုခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်၏ ရန်သူများ ဖြစ်သွားခဲ့သည် (၂:၂၃-၂၄)။ ပေတရုသည် ယေရှုကိုယ်တော်ပင် အသုံးပြုခဲ့သော ဆာလံ ၁၁၈:၂၂ ကို ကိုးကားခဲ့သည် (တမန်တော် ၄:၁၁၊ မဿဲ ၂၁:၄၂၊ လု ၂၀:၁၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ နားထောင်သူများသည် ထိုကျမ်းချက်ကို မယ်ရှိယနှင့် ဆိုင်သည်ဟု အမှန်ပင် အသိအမှတ်ပြုကြမည် (DA 597)။ သူတို့သည် လမ်းဆုံတွင် ရှိနေကြသည် (မဿဲ ၂၁:၂၃-၄၁)။ သူတို့၏ ရွေးချယ်မှုသည် အနာဂတ်ကို ဆုံးဖြတ်မည်။ စပျစ်ဥယျာဉ်ကို သူတို့လက်တွင် ထားမည်လော သို့မဟုတ် အခြားသူများလက်သို့ အပ်မည်လော (မဿဲ ၂၁:၄၃)။ ပေတရု၏ ဟောပြောချက်သည် ယေရှုတွင် ကယ်တင်ခြင်းကို လက်ခံရန် တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၄:၁၂)။ သူ၏ ဟောပြောချက်တစ်ခုလုံးသည် ကယ်တင်ခြင်းကိစ္စကို ဗဟိုပြုထားသည်။ ခြေဆွံ့သူသည် ကယ်တင်ခြင်း/ပျောက်ကင်းခြင်း ရရှိခဲ့ပြီး (အဆို ၉) ယေရှုသည် ကယ်တင်ရှင်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ကယ်တင်ခြင်းကို ဗိမာန်တော်ထုံးတမ်းများ သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်ကြိုးစားအားထုတ်မှုဖြင့် မရရှိနိုင်ဘဲ ယေရှုပုဂ္ဂိုလ်အားဖြင့်သာ ရရှိနိုင်သည်။ ပေတရုအတွက် လူတိုင်းသည် ကယ်တင်ခြင်းလိုအပ်ပြီး ကောင်းသော တရားဟောဆရာတစ်ဦးပမာ ကယ်တင်ခြင်းသို့ ခေါ်ဆောင်ခံရသူများတွင် ကိုယ်ကိုပါ ထည့်သွင်းခဲ့သည် (“ကျွန်ုပ်တို့”၊ အဆို ၁၂)။

Under the inspiration of the Spirit (v. 8), Peter boldly confessed his faith in Jesus of Nazareth and became an accuser. Why did you crucify Him, the Author of healing? By so doing you became adversaries of God (2:23–24). Peter quoted Psalm 118:22, as Jesus had done before (Acts 4:11; cf. Matt. 21:42; Luke 20:17). His listeners would have certainly recognized the passage as messianic (DA 597). They were at a crossroad (Matt. 21:23–41). Their choice would determine their future. Either the vineyard would be left in their keep or it would be entrusted to others (Matt. 21:43). Peter’s speech ended with a call to accept salvation in Jesus (Acts 4:12). His entire speech revolved around a matter of salvation. The paralytic was saved/healed (v. 9), and this confirms that Jesus was indeed the Savior. Salvation could be obtained not through the performance of temple rituals or through personal works but only through the Person of Jesus. For Peter, all are in need of salvation, and as any good preacher would, he included himself among those called to salvation (“we”; v. 12).

 

၄:၁၃-၂၂။ ယေရှု၏ နာမတော်ကို တားမြစ်ခြင်း။ သန်ဟေဒြိန်အဖွဲ့ဝင်များ စိတ်ရှုပ်ထွေးခဲ့ကြသည်။ ပထမဦးစွာ တမန်တော်များ၏ ပညာမတတ်မှုနှင့် ကျမ်းစာကို မှန်ကန်စွာ ကိုးကားနိုင်စွမ်းကို အံ့သြခဲ့ကြသည် (အဆို ၁၃)။ တမန်တော်များသည် ပညာမဲ့သည်ဟု အထင်အမြင်ခံရပြီး ဥပဒေကို မသိဟု ကျိန်ဆဲခံရသူများ ဖြစ်သည် (ယောဟန် ၇:၄၉၊ ယောဟန် ၇:၁၅ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် ဝိညာဉ်တော်၏ ကူညီမှုဖြင့် ပေတရုသည် ဥပဒေကို ကောင်းစွာ ကျွမ်းကျင်ခဲ့သည် (လု ၁၂:၁၁-၁၂၊ ၂၁:၁၂-၁၅)။ ပေတရုကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်တို့လည်း ထာဝရဘုရားအတွက် သက်သေခံခွင့်ရသောအခါ ယေရှု၏ ကတိတော်နှင့် ဝိညာဉ်တော်၏ ကူညီမှုကို ယုံကြည်ရမည်။

4:13–22. The Name of Jesus Forbidden. The members of the Sanhedrin were perplexed. First, they were amazed at the ability of the apostles to quote Scripture judiciously in spite of their lack of formal education (v. 13). The apostles were among those despised and even cursed for their alleged lack of the knowledge of the law (John 7:49; see John 7:15). Yet Peter, with the assistance of the Spirit, had mastered the law well (Luke 12:11–12; 21:12–15). Like Peter, we must trust in the promises of Jesus and the assistance of the Spirit when given the chance to testify for the Lord.

 

သန်ဟေဒြိန်သည် အံ့ဖွယ်အမှုခံရသူ ခြေဆွံ့သူနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ခဲ့ပြီး သူ့ကို မဆက်ဆံလိုခဲ့ပါ။ ထိုအံ့ဖွယ်အမှုသည် ဘုရားသခင်၏ အမှုသာဖြစ်နိုင်သည် (ယောဟန် ၃:၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သို့သော် ထိုအချက်ကို အသိအမှတ်မပြုလိုကြပါ။ ရှင်းလင်းစွာ ယေရှုသည် တမန်တော်များမှတစ်ဆင့် အမှုပြုနေလျှင် ရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီး ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ ထိုင်နေတော်မူပြီ ဖြစ်ရမည်။

The Sanhedrin was also concerned about the beneficiary of the miracle—the lame man—and preferred not to deal with him. The miracle was so powerful that it could have been only the work of God (cf. John 3:2). But they were unwilling to recognize this fact. Clearly, if Jesus was the One acting through the apostles, it must have been that He was resurrected and seated at the right hand of God.

 

သန်ဟေဒြိန်သည် ဆွေးနွေးရန် ခွဲခွာသွားခဲ့သည်။ အံ့ဖွယ်အမှု ပြီးစီးကြောင်း အတည်ပြုရန်သာ ရွေးချယ်စရာ ရှိသည် (တမန်တော် ၄:၁၆) နှင့် ယေရှု၏ နာမတော်အားဖြင့် ပြုခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံရမည် (အဆို ၁၇)။ သို့သော် ထိုအရာကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။ အံ့ဖွယ်အမှုကို ယေရှုနှင့် မဆက်စပ်လိုသောကြောင့် ယေရှု၏ နာမတော်ကို ရှောင်ရှားပြီး “ထိုနာမတော်” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည် (အဆို ၁၇)။ ဤခက်ခဲသော အခြေအနေမှ လွတ်မြောက်ရန် တမန်တော်များကို ရှုတ်ချခြင်းလည်း မဟုတ်၊ လွှတ်ပေးခြင်းလည်း မဟုတ်ဘဲ ခြိမ်းခြောက်ပြီး ဧဝံဂေလိအမှုတော်ကို ထပ်မံမလုပ်ရန် တားမြစ်ခဲ့ကြသည်။ သန်ဟေဒြိန်သည် အခြေအနေကို ကြောက်ရွံ့ပြီး တမန်တော်များ၏ လှုပ်ရှားမှုများ ထပ်မံပျံ့နှံ့မသွားစေရန် အကောင်းဆုံး ကြိုးစားခဲ့သည် (အဆို ၁၇)။

The Sanhedrin adjourned to deliberate. It had no option but to acknowledge that a miracle had been accomplished (Acts 4:16) and to concede that it was done in the name of Jesus (v. 17). Yet this was the one thing they refused to do. To emphasize their refusal to link the miracle to Jesus, they avoided mentioning the name of Jesus in their speech—choosing instead to refer to “this name” (v. 17). And in an attempt to extract themselves from this difficult situation, they decided neither to convict nor to acquit Peter and John but simply to threaten them and to place a ban on any further evangelistic activity. The Sanhedrin feared the situation and wanted to do everything they could to contain the activities of the apostles so that it would not spread any further (v. 17).

ယေရှု ကျောက်ဆောင် ယေရှုသည် ပေတရု၏ “အသက်ရှင်တော်မူသော ဘုရားသခင်၏ သားတော်” ဟူသော ဝန်ခံချက်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဤယုံကြည်ခြင်း၏ ဝန်ခံချက်ကို ကျောက်ဆောင်အဖြစ် ယူ၍ မိမိ၏ အသင်းတော်ကို တည်ဆောက်မည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည် (မဿဲ ၁၆:၁၆၊ ၁၈)။ ပေတရုသည် နောက်ပိုင်းတွင် ယေရှုသည် အသင်းတော်တည်ဆောက်ရမည့် အသက်ရှင်သော ကျောက်ဆောင်ဖြစ်ကြောင်း နားလည်ကြောင်း ပြသခဲ့သည် (၁ပေ ၂:၄-၇)။ သို့သော် ယေရှုကို မည်သည့်နားလည်မှုမဆို လုံလောက်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ တမန်တော်များမှတစ်ဆင့် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ထိန်းသိမ်းပေးထားသော ယေရှုနှင့်ပတ်သက်သော အမြင်သာ လုံလောက်သည် (၁ကော ၃:၁၀)။ အသင်းတော်၏ ထာဝရဘုရားဟု ဝန်ခံခြင်း (ရော ၁၄:၉)၊ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်မြွက်တော် (ယောဟန် ၁:၁) နှင့် စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းသူ (ကော ၁:၁၅-၁၆) အားဖြင့် ခပ်သိမ်းသောအရာတို့ကို ထောက်မထားတော်မူသူ (ကော ၁:၁၇၊ ဟေဗြဲ ၁:၃) ဖြစ်တော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆာလံ ၁၁၈ ကို ကိုးကားပြီးနောက် ယေရှုသည် ကျောက်ဆောင်ပေါ် လဲသူသည် ကျိုးပဲ့မည်၊ ကျောက်ဆောင်သည် လဲစေသောသူအား ချေမှုန်းမည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည် (မဿဲ ၂၁:၄၄-၄၅၊ လု ၂၀:၁၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤသည်မှာ ဒံယေလ ၂:၄၄-၄၅ တွင် တောင်မှ ဖြတ်ထုတ်သော ကျောက်ဆောင်၏ အောင်ပွဲကို ကြေညာထားသည်ကို တိုက်ရိုက်ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်ဆောင်သည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများသာမက မယုံကြည်သူများ၏ ခိုင်မာသော နှလုံးသားများကိုပါ ချိုးဖျက်မည်။ ယေရှုသည် အသင်းတော်၏ အခြေတည်ရာသာမက နိဂုံးကျောက်ဆောင်၊ အာလ်ဖာ နှင့် အိုမီဂါ၊ ပဌမ နှင့် နောက်ဆုံး (ဗျာဒိတ် ၂၂:၁၃)၊ အစ နှင့် အဆုံး (ဗျာဒိတ် ၂၁:၆၊ ၁၃၊ ကော ၁:၁၈ ကိုကြည့်ပါ) ဖြစ်တော်မူသည်။ Jesus the Stone

As a response to Peter’s confession that Jesus was “the Son of the living God” (Matt. 16:16), Jesus stated that He would build His church on the rock represented by this confession of faith (v. 18). Peter later demonstrated his understanding that Jesus was the living Stone on which the church must be built (1 Pet. 2:4–7). But not just any understanding of Jesus was adequate; it needed to be the perception of Jesus preserved for us by His apostles (1 Cor. 3:10), the church’s confession of Him as Lord (Rom. 14:9) and as the Word of God (John 1:1) and Creator of the universe (Col. 1:15–16), by whom all things are upheld (Col. 1:17; Heb. 1:3). After quoting from Psalm 118, Jesus declared that those who fall on the stone will be broken, but those on whom it falls will be crushed (Matt. 21:44–45; cf. Luke 20:18). This is a direct reference to Daniel 2:44–45, where the victory of the stone cut out of the mountain is announced. It will break not only the kingdoms of the world but also the hardened hearts of unbelievers. Jesus is not only the Foundation of the church but also its Cornerstone, the Alpha and the Omega, the First and the Last (Rev. 22:13), the Beginning and the End (Rev. 21:6, 13; see Col. 1:18).

 

နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်ချက်ကို သိရှိပြီးနောက် ပေတရုသည် သန်ဟေဒြိန်အဖွဲ့ဝင်များ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်ကို နာခံခြင်းသည် သူတို့အတွက် အဓိက ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ သို့သော် တမန်တော်များကို ရှုတ်ချခြင်းဖြင့် သူတို့၏ မညံ့ဖျင်းမှုကို ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့သည် ဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်း မရှိပါ။ ပေတရုသည် အံ့ဖွယ်ရဲဝံ့ခြင်း ပြသခဲ့သော်လည်း (အဆို ၁၃) သန်ဟေဒြိန်က သူရဲဘောနဲ့မှု ပြသခဲ့သည်။ သူတို့သည် အံ့ဖွယ်အမှုကို မြင်ပြီး ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းရန် လှုံ့ဆော်ခံရသော လူများကို ကြောက်ရွံ့ခဲ့ကြသည် (အဆို ၂၁)။ သန်ဟေဒြိန်သည် တမန်တော်များအား ယုံကြည်ခြင်းကို စွန့်လွှတ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် သူတို့၏ ခြိမ်းခြောက်မှုများသည် အချည်းနှီးဖြစ်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ တမန်တော်များသည် ကိုယ့်ယုံကြည်မှုကို ထိန်းသိမ်းရုံသာမက ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့သည် (အဆို ၃၁)။ ယေရှုဖမ်းဆီးခံရစဉ် သန်ဟေဒြိန်သည် လူများကို သူတို့ဘက် လှည့်စေနိုင်ခဲ့သည် (မဿဲ ၂၇:၂၀)။ ယခုတစ်ခါတွင်မူ လူများသည် တမန်တော်များဘက် ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။ ယုံကြည်ခြင်းသည် ရလဒ်များကို ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်ပြီး ကြောက်ရွံ့ခြင်းကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်။

After being informed about the final decision, Peter appealed to the conscience of the members of the Sanhedrin. It is clear that for them obedience to God was paramount. But in condemning the apostles they revealed their inconsistency because Peter and John had not violated the law. While Peter revealed surprising courage (v. 13), the Sanhedrin demonstrated cowardice—they feared the people who were impelled to glorify God in the face of this undeniable miracle (v. 21). The Sanhedrin demanded that the apostles recant. But their threats were empty because the apostles had managed to not only maintain their self-confidence (v. 13) but also strengthened their position (v. 31). When Jesus was arrested, the Sanhedrin had managed to sway the people to their side (Matt. 27:20). This time the people were siding with the apostles. Faith can reverse outcomes and discard fear.

 

၄:၂၃-၃၁။ ရဲရင့်ခြင်းအတွက် ဆုတောင်းခြင်း။ တမန်တော်များသည် သန်ဟေဒြိန်ရှေ့တွင် ရဲရင့်စွာ ပြီးဆုံးခဲ့သော အောင်မြင်မှုကို ကြွားဝါခြင်း မပြုခဲ့ပါ (အဆို ၂၃)။ သူတို့သည် ယုံကြည်သူများအား သန်ဟေဒြိန်၏ ဆန့်ကျင်မှုကို ရိုးရှင်းစွာ အစီရင်ခံခဲ့သည်။ ယုံကြည်သူများသည် သူတို့၏ လုံခြုံရေးအတွက် ဆုတောင်းနေကြပြီး သန်ဟေဒြိန်သည် ယေရှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်နှင့်အမျှ သူတို့ကိုပါ ရှုတ်ချမည်ဟု ကြောက်ရွံ့နေကြမည် (AA 67)။ သန်ဟေဒြိန်၏ ဆန့်ကျင်မှုရှိသော်လည်း တမန်တော်များ လွတ်မြောက်လာသောအခါ ဝမ်းမြောက်ဝန်းရံခံရမည် ဖြစ်သည်။

4:23–31. Prayer for Boldness. The apostles did not flaunt their courageous achievement before the Sanhedrin (v. 23); there was no boasting. They merely gave an account to the believers of the Sanhedrin’s position against them. The believers must have been praying for their safety, fearing that the Sanhedrin would condemn them as they had condemned Jesus (AA 67). They must have been overwhelmed with joy when the apostles were released despite the Sanhedrin’s opposition.

 

ဆုတောင်းချက်များ၏ ဖော်ပြချက်များသည် ရှားပါသည်။ ဤနေရာတွင် လုကာသည် အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းများ၏ ပုံမှန်ဆုတောင်းချက်တစ်ခုကို ပေးထားသည်။ ဆုတောင်းချက်သည် ဖန်ဆင်းရှင်ဘုရားသခင်ကို ရည်ညွှန်းပြီး ဆယ်ပညတ်တော်နှင့် ဆင်တူသော စကားလုံးများဖြင့် ဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၀:၂၄)။ အသင်းတော်၏ အတွေ့အကြုံတွင် ပရောဖက်များက ကြိုတင်ဟောကြားခဲ့သော အဖြစ်အပျက်များ ပြည့်စုံခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုပြီး (တမန်တော် ၄:၂၅-၂၈) တောင်းဆိုချက်ပါဝင်သည် (အဆို ၂၉-၃၀)။ ဆုတောင်းခြင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းရန် ဖြစ်သည်။ ပေတရုသည် ခရစ်ယာန်များ မကြာခါး ကိုးကားခဲ့သော မယ်ရှိယဆာလံ ဆာလံ ၂ ကို ကိုးကားခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၃:၂၇-၄၁၊ မဿဲ ၂၁:၃၇-၄၅၊ ဖိလိပ္ပိ ၂:၉-၁၁)။ ဆာလံဆရာ့စကားကို ဘုရားသခင်၏ နှုတ်မြွက်တော်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် ဒါဝိဒ်အား ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဖော်ဆောင်ပေးသူဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ စကြဝဠာ့သခင်သည် လူသားများ၏ ပုန်ကန်မှုကို အံ့သြခြင်း မရှိပါ။ ယင်းကို မိမိ၏ ရွေးနုတ်ခြင်းအစီအစဉ် ပြီးမြောက်ရန် ကိရိယာအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ဟေရုဒ်နှင့် ပုန္တဲပိလတ်တို့သည် အသင်းတော်နှင့် နိုင်ငံတော် ပေါင်းစည်းမှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ယောဟန်သည် နောက်ပိုင်းတွင် မိမိ၏ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် သားရဲပေါ်တွင် ထိုင်နေသော ဖိငယ်မ၏ ဖော်ပြချက်ဖြင့် ဤပေါင်းစည်းမှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည် (ဗျာဒိတ် ၁၇:၃)။ ဤနှစ်ခုသော အာဏာများကို ခွဲခြားထားမှသာ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် ထိန်းသိမ်းနိုင်မည်။

Descriptive accounts of prayers are rare. Here, Luke provides for us a typical prayer from the early Christian communities. The prayer is addressed to the Creator God in terms reminiscent of the Decalogue (Ex. 20:24). It recognizes in the experience of the church the fulfillment of events foretold by prophets (Acts 4:25–28) and includes a request (vv. 29–30). The main purpose of prayer is to glorify God. Peter quoted Psalm 2, a messianic Psalm often quoted by Christians (Acts 13:27–41; Matt. 21:37–45; Phil. 2:9–11). The psalmist’s words were regarded as the utterance of God. The Holy Spirit was viewed as having mediated God’s word to David. The Master of the universe is not surprised by the revolt of humans; instead this becomes an instrument in His hands to accomplish His redemptive plan. Together, Herod and Pontius Pilate represent the union of church and state. John later denounced this union in his description of the prostitute sitting on the beast (Rev. 17:3). The separation of these two powers is necessary for religious freedom to be preserved.

 

တမန်တော် ၄:၂၉-၃၁ တို့၏ ဆုတောင်းချက်သည် အံ့ဩဖွယ်ရာဖြစ်၏။ ထိုဆုတောင်းသည် ကယ်တင်ခြင်းကို တောင်းခံခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ခြင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော ခွန်အားကို တောင်းခံခဲ့၏။ နိမိတ်လက္ခဏာများ ပြုလုပ်နိုင်ရန် တန်ခိုးကို တောင်းခံခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရားသခင်သည် ထိုနိမိတ်လက္ခဏာများကို ပြုလုပ်ပေးရန် တောင်းခံခဲ့၏။ ဤတောင်းဆိုချက်များသည် ယုံကြည်သူများကို အကျိုးပြုရန်မဟုတ်ဘဲ၊ ထိုဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသော ကျွန်တော် ယေရှု၏ နာမတော်အားဖြင့် ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းခြင်း၊ ချီးမြှောက်ခြင်းကို ရည်ရွယ်၍ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်၏ (အပိုဒ် ၃၀)။ ဤကိုယ်ကျိုးမဖက်သော ယုံကြည်ခြင်း၏ ဆုတောင်းချက်ကို သူတို့တောင်းဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း တန်ခိုးနှင့်တကွ ဖြေကြားခြင်းခံရ၏ (အပိုဒ် ၃၁)။

The prayer of Acts 4:29–31 is surprising. It does not request deliverance but instead asks for the strength that emanates from trusting in God. It does not request power to work miracles but asks God to accomplish them. These requests were intended not to serve the believers but to glorify and exalt God through the name of His holy Servant Jesus (v. 30). This selfless prayer of faith was answered with power in accordance with their request (v. 31).

 

၄:၃၂-၃၇။ အရာအားလုံးကို အတူတကွ မျှဝေခြင်း။ ဤအပိုဒ်တွင် အပိုဒ် ၃၂-၃၅ တို့၌ ကိုက်ညီမှုပုံစံ (chiasm) တစ်ခုပါဝင်၍ အလယ်ဗဟိုသည် အပိုဒ် ၃၃ တွင် ရှိ၏။ အပိုဒ် ၃၄ နှင့် ၃၅ တို့သည် အပိုဒ် ၃၂ တွင် မိတ်ဆက်ထားသော အကြောင်းအရာကို ဖွံ့ဖြိုးစေရုံသာဖြစ်၏။ အသင်းတော်အတွင်း ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ ရှိနေခြင်းအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စည်းလုံးညီညွတ်ခြင်း။ ယောဟန် ၁၇:၂ တွင် ယေရှုပြုတော်မူသော ဆုတောင်းချက်သည် ပြည့်စုံလာနေပြီဖြစ်၏။ ယုံကြည်သူများ၏ အချင်းချင်း ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် တမန်တော်များ၏ သက်သေခံချက်ကို သန်မာစေခဲ့၏ (တမန်တော် ၄:၃၃; ယောဟန် ၁၃:၃၄-၃၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ သို့ရာတွင် သူတို့ကို စည်းလုံးညီညွတ်စေခဲ့သော အရာမှာ တရားဟောချက်၏ အကြောင်းအရာဖြစ်၏။ ထာဝရဘုရား ယေရှု၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း (တမန်တော် ၄:၃၃)။ ဤသတင်းစကားသည် ဤကျမ်းပိုဒ်၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်၏။ ၎င်းသည် ဟေရှာယ ၂၅:၈ ၏ ပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံခြင်း၏ အစပြုခြင်းလည်း ဖြစ်၏။ ယုဒလူမျိုးများအတွက် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် နှိုင်းယှဉ်မရနိုင်သော နောက်ဆုံးကာလ အဖြစ်အပျက်ဖြစ်၏။ ခရစ်ယာန်များအတွက်မူ ယေရှု၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတို့၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းခြင်းနှင့် ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သော အရင်းအမြစ်ဖြစ်၏ (၁ကိုရိန်သု ၁၅:၅၄; ဗျာဒိတ် ၇:၁၇; ၂၁:၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယေရှု၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် နှလုံးသားထဲတွင် မျှော်လင့်ခြင်းနှင့် မကြာမီ ကြွလာတော်မူမည်ဟူသော အာမခံချက်ကို သွင်းပေးနှင့်၏။ ထို့ကြောင့် ဤလောက၏ ဥစ္စာပစ္စည်းများသည် တောက်ပမှုကို ဆုံးရှုံးလာပြီး တန်ဖိုးများ ဆက်စပ်မှုမရှိလာ၏။

4:32–37. Sharing in All Things. This section includes a chaism in vv. 32–35 with its center in v. 33. Verses 34 and 35 merely develop the topic introduced in v. 32: unity made possible through the presence of love in the community. The prayer of Jesus in John 17:2 was being fulfilled. The mutual love of believers strengthened the testimony of the apostles (Acts 4:33; cf. John 13:34–35). But it was the content of the message that unified them: the resurrection of the Lord Jesus (Acts 4:33). This message is the centerpiece of the passage. It also initiated the fulfillment of the prophecy of Isaiah 25:8. For Jews the resurrection is an eschatological event without parallel. For Christians the resurrection of Jesus is an anticipation of and what makes possible the resurrection of God’s people (cf. 1 Cor. 15:54; Rev. 7:17; 21:4). The resurrection of Jesus instills in the heart hope and the assurance that He is “coming soon.” Consequently, the possessions of this world begin to lose their luster, and their value is relativized.

 

လုကာသည် မြေယာပိုင်ဆိုင်သူအားလုံး မြေယာရောင်းချခဲ့သည် သို့မဟုတ် ရောင်းချသူများသည် တစ်ခါတည်း အားလုံးရောင်းခဲ့သည်ဟု မဆိုချေ။ ယင်းအစား ဥစ္စာချမ်းသာသူများသည် မိမိပိုင်ဆိုင်မှုများကို ကိုယ်ပိုင်ဟု မယူဆဘဲ၊ အသင်းတော်အတွင်း လိုအပ်ချက်များ ပေါ်ပေါက်လာသည်နှင့်အမျှ ရက်ရောစွာ ငွေရှင်းပြီး ဖြည့်ဆည်းပေးရန် အသင့်ရှိနေခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထား၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် တမန်တော် ၁၂:၁၂ တွင် ဆယ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် မာရိအမည်ရှိ ယုံကြည်သူတစ်ဦးသည် အိမ်တစ်လုံးကို ဆက်လက်ပိုင်ဆိုင်နေသေးသည်ဟု ဆိုထားသည်ကို တွေ့ရ၏။ ယုဒယုံကြည်သူများ၏ အပြုအမူသည် ယုံကြည်ခြင်းအသိုင်းအဝိုင်း၏ လိုအပ်ချက်ကို ကိုယ်ကျိုးထက် ဦးစားပေးရန် စတေးခံလိုစိတ်ကို ဖော်ပြ၏။ မျှော်လင့်ခြင်းဖြင့် အသက်ရှင်ခြင်းဆိုသည်မှာ ယေရှုသည် ဝေးကွာသော အနာဂတ်တွင် ကြွလာမည်ဟု မျှော်လင့်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ယခုအချိန် ဤနေရာတွင် ထိုသခင်ကို စောင့်ဆိုင်းခြင်းဖြစ်၏။ ယေရှုသည် ယခုပင် ကြွလာတော်မူရန် အသင့်ဖြစ်နေရန် ကျွန်ုပ်တို့ကို ခေါ်တော်မူခဲ့သည်ကို အထူးအလေးပေး သွန်သင်တော်မူခဲ့၏ (မဿဲ ၂၄:၄၄; လုကာ ၁၂:၄၀)။ လုကာသည် အစောပိုင်း အသင်းတော်ကို စံနမူနာအဖြစ် မဟုတ်ဘဲ၊ သခင်ဘုရား ကြွလာခြင်းကို စောင့်ဆိုင်းနေသော မည်သည့်အသင်းတော်အတွက်မဆို နမူနာတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထား၏။

It should be noted that Luke does not say that all those who owned land sold their property or that those who did sold everything at once. It appears rather that those who had means did not see their possessions as their own but were willing to generously liquidate their assets to meet the needs of the community as they arose over time. After all, we are told in Acts 12:12 that some ten years later a believer named Mary still owned a home. The behavior of the Jewish believers reveals a sacrificial willingness to put the needs of the community of faith before their own. To live in hope is a matter not of expecting Jesus to return in a distant future but rather of waiting for Him in the here and now. This was particularly emphasized by Jesus when He called us to be ready for His return now (Matt. 24:44; Luke 12:40). Luke depicts the early community not as a model but as an example for any community that is waiting for the coming of the Lord.

 

ဘာနဗသည် လိုက်နာရန် နမူနာတစ်ဦးဖြစ်၏ (တမန်တော် ၄:၃၆-၃၇)။ သူသည် ဗိမာန်တော်တွင် အမှုတိုင်ခဲ့သူများအနက်မှ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့၏ (၆:၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယေရုံဆလင်ရှိ ယုဒယုံကြည်သူများ၏ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် ဘာနဗသည် မိမိပိုင်ဆိုင်သော မြေကွက်တစ်ခုကို ရောင်းချခဲ့၏။ ထိုမြေကွက်သည် ကူပရိုးကျွန်းတွင်ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ ယေရုံဆလင်ပတ်ဝန်းကျင်တွင်ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် သူပိုင်ဆိုင်သမျှ မြေယာအားလုံးဖြစ်သည်ဟု မသိရပေ။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ထိုလှူဒါန်းမှုသည် အထူးအခွင့်အရေး တစ်စုံတစ်ရာ ပြန်လည်မျှော်လင့်ခြင်းမရှိသော ရက်ရောသော လက်ဆောင်ဖြစ်၏။ သူသည် မိမိလှူဒါန်းငွေကို တမန်တော်များ၏ ခြေတော်ရင်း၌သာ လှူဒါန်းခဲ့၏ (၄:၃၅-၃၇)။ ဘာနဗကို ဖော်ပြခြင်းသည် အနနိနှင့် သါဖိရ ဇာတ်လမ်းအတွက် လမ်းခင်းပေးခြင်းဖြစ်၏။

Barnabas is an example to follow (Acts 4:36–37). He was among those who served in the temple and was converted (cf. 6:7). In order to provide for the needs of Jewish believers in Jerusalem, Barnabas sold a piece of property he owned. We are not told whether the property was located on Cyprus or somewhere around Jerusalem—or if this was all the property he owned. Whatever the case, it was a generous gift from which he expected no special privilege in return. He merely placed his offering at the feet of the apostles (4:35–37). The mention of Barnabas prepares the way for the narrative of Ananias and Sapphira.

 

အခန်းကြီး - ၅

၅:၁–၄၂ ဘုရားသခင်၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း

5:1–42

God’s Interventions

တမန်တော် ၅ တွင် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်သည် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော အခက်အခဲများနှင့် ထိုအခက်အခဲများကို ခွန်အားနှင့် သတ္တိရှိစွာ ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ပုံကို ဖော်ပြထားသည်။ ပထမဆုံး အဖြစ်အပျက်မှာ အနနိနှင့် သါဖိရ၏ အတွေ့အကြုံ (အပိုဒ် ၁–၁၁) ဖြစ်ပြီး၊ ထိုနောက် အသင်းတော်၏ တိုးတက်ကြီးထွားမှုကို ဖော်ပြထားသည် (အပိုဒ် ၁၂–၁၆)။ နောက်ဆုံးတွင် တမန်တော်များ ထောင်ချခံရပြီး လွတ်မြောက်လာခြင်း ဇာတ်လမ်း (အပိုဒ် ၁၇–၄၂) ဖြစ်သည်။

Acts 5 shows the difficulties the church met and how it overcame them with strength and courage. The first is the experience of Ananias and Sapphira (vv. 1–11), which is followed by a report about the growth of the church (vv. 12–16). Finally, we have a narrative about the imprisonment of the apostles and their deliverance (vv. 17–42).

 

၅:၁–၁၁။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်အား လိမ်ညာခြင်း။ အနနိနှင့် သါဖိရ၏ ဇာတ်လမ်းသည် ယုံကြည်သူများအလယ်တွင် အားနည်းချက်ဆိုးရွားမှုများ ရှိနေကြောင်း ပြသသည်။ သူတို့အားလုံး သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် ပြည့်ဝနေခဲ့သည် (၄:၃၁) ဆိုသော်လည်း၊ လူနှစ်ယောက်၏ နှလုံးသားကို စာတန်က ပြည့်စေခဲ့သည် (၅:၃)။ အနနိနှင့် သါဖိရတို့သည် စေတနာထားလှူဒါန်းခြင်းဆိုင်ရာ ခေါ်တော်မူခြင်းကို လူအများရှေ့တွင် လက်ခံခဲ့ကြပုံရသည် (၄:၃၂)။ သို့သော် သူတို့ တကယ်လိုချင်ခဲ့တော့သည်မှာ လှူဒါန်းမှုကြီးမားသည်ဟု ဆိုကာ ရရှိလာမည့် ဂုဏ်သတင်းပင် ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် မြေကွက်တစ်ခုရောင်းရင်း ရရှိလာသော ငွေအားလုံးကို တမန်တော်များထံ လှူဒါန်းသည်ဟု လိမ်ညာခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အာခါန်ကဲ့သို့ပင် (ယောရှု ၇:၁) ငွေအချို့ကို လျှို့ဝှက်စွာ သိမ်းထားရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ အနနိနှင့် သါဖိရ နှစ်ဦးစလုံး ရုတ်တရက် သေဆုံးသွားခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်း လုပ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။ သူတို့ သေဆုံးရခြင်း အကြောင်းရင်းမှာ နှလုံးရောဂါ သို့မဟုတ် လူအများရှေ့တွင် လှည့်စားမှု ထင်ရှားသွားသဖြင့် အံ့အားသင့်ခြင်းကြောင့်လား၊ သို့မဟုတ် လုံးဝ အဲဒီကဲ့သို့ အံ့ဖွယ်ဖြစ်ရပ်လား ဟု မဖော်ပြထားပါ။ ဘုရားသခင်သည် အရာအားလုံးကို မြင်တော်မူ၍ သိတော်မူကြောင်း၊ လူသားများသည် သူတို့၏ အပြုအမူအတွက် ဘုရားသခင်ထံ တာဝန်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း သူတို့ နားလည်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ ငွေကို ချစ်ခြင်းနှင့် လူ့ဂုဏ်သတင်း၊ ချီးကျူးခြင်းကို လိုက်စားခြင်းတို့သည် ဝိညာဉ်ရေးရာ သေခြင်းသို့ ဦးတည်စေသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုအရာတို့သည် အမြဲတမ်း လှည့်စားခြင်းနှင့် အာယာသို့လိုက်ခြင်းတို့နှင့် လိုက်ပါလာတတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ နှလုံးသားထဲတွင် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော် ရှိနေမှသာ ယုံကြည်ခြင်းကို စစ်မှန်စွာ အသက်ရှင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

5:1–11. Lying to the Holy Spirit. The story of Ananaias and Sapphira demonstrates that there were some serious imperfections among the believers. Yes, they were all filled with the Holy Spirit (4:31), but Satan had filled the hearts of two persons (5:3). Ananias and Sapphira had apparently publicly accepted the call to liberality (4:32). Unfortunately, what they really coveted was the prestige that would come from giving a large offering (AA 72). They lied by claiming that they were giving all the proceeds to the apostles from a piece of property they had sold. Like Achan (Josh. 7:1), however, they secretly decided to keep back some of the money for themselves. The sudden nature of the death of both Ananias and Sapphira indicates it was an act of divine judgment. Whether the actual cause of their death was a heart attack or shock due to the public exposure of their deceit or if it was entirely supernatural is not stated. They had failed to recognize that God sees and knows all and that people are ultimately accountable to Him for their actions. The love of money and the pursuit of human recognition and praise lead to spiritual death, for they are always accompanied by duplicity and hypocrisy. Only the presence of the Holy Spirit in the heart makes it possible to live one’s faith with integrity.

 

၅:၁၂–၁၆။ အသင်းတော်အတွင်း ဆက်လက်ရှိနေသော တန်ခိုး။ ရှလိုမုန်၏ နားထောင်ခန်းမတွင် တမန်တော်များ ဆက်လက်စုဝေးနေဆဲ ဖြစ်သည် (၅:၁၂; နှိုင်းယှဉ် ၃:၁၁)။ ဂျူးခေါင်းဆောင်များ၏ လက်တုံ့ပြန်မှုကို စိုးရိမ်သဖြင့် တမန်တော်များကို လေးစားသူ လူအများသည် အနီးကပ်မနေဝံ့ခဲ့ကြပါ။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် လူများ၏ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကို ကျော်လွှားစေရန် လုပ်ဆောင်တော်မူခဲ့ပြီး၊ တမန်တော်များ၏ အမှုတော်အားဖြင့် ယောက်ျားမိန်းမများစွာ အသင်းတော်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ စာတန်ကို အနိုင်ယူခြင်းများ ထင်ရှားလာသည် (၅:၃)၊ တမန်တော်များသည် နာမကျန်းသူများကို ကုသပေးပြီး နတ်ဆိုးများကို နှင်ထုတ်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၁၅–၁၆)။ ယုဒပြည်မှ လူများပင် ဂျေရုဆလင်မြို့သို့ လာရောက်ကာ ကုသမှု ခံယူကြသည်။ အသင်းတော်တွင် အရာအားလုံး ကောင်းမွန်နေသည် မဟုတ်သော်လည်း (အနနိနှင့် သါဖိရ၏ အဖြစ်အပျက်က သက်သေပြသည်)၊ ထိုအသင်းတော်သည် ခွန်အားနှင့် သူ့ကိုယ်သူ သခင်ဘုရားအတွက် စင်ကြယ်အောင် ထိန်းသိမ်းရင်း သူ၏ တာဝန်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်နေသည်။ လုကာက မိန်းမများကို အထူးဖော်ပြခဲ့ခြင်းကို သတိပြုသင့်သည် (အပိုဒ် ၁၄)။

5:12–16. Continuing Power in the Church. Although the Sanhedrin banned their preaching, the apostles continued to gather together in Solomon’s Portico (5:12; cf. 3:11). Likely concerned with how the Jewish leaders might retaliate against such public defiance, many people who had great respect for the apostles chose to keep their distance. However, God worked to overcome the fears of the people, and through the ministry of the apostles, many more men and women joined the church. Victories over Satan are noticeable (5:3) as the apostles healed the sick and cast out evil spirits (vv. 15–16). Even residents of Judea flocked to the city to receive healing. Even though not all is well in the church, as the episode with Ananias and Sapphira demonstrates, it pursues its mission with strength as it at the same time tries to remain pure for the Lord. It should not be overlooked that Luke specifically mentioned women among the converts (v. 14).

 

တစ်ခါတစ်ရံ လူများက ပေတရု၏အရိပ်ကျရောက်သွားသော နာမကျန်းသူများသည် ရောဂါပျောက်ကြားသည်ဟု ထင်မှတ်ကြပေမည် (တမန်တော် ၅:၁၅–၁၆)။ သို့သော် လုကာသည် ထိုသို့ ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြထားပါ။ ပျောက်ကြားသူများက အယူသည်းမှုဖြင့် ပေတရု၏အရိပ်က ကုသပေးသည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြပေမည်။ သို့ရာတွင် ပေတရုကိုယ်တိုင်က ဤအမှုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏လက်ချက်ဖြစ်ကြောင်း အလွန်ကောင်းစွာ သိရှိခဲ့သည် (တမန်တော် ၄:၃၂ နှို့ဆိုင်ယှဉ်ပါ)။ သို့ရာတွင် ဘုရားသခင်သည် ဆိုးသူများပေါ်တွင်လည်း ကောင်းသူများပေါ်တွင်လည်း နေကို ထွက်ပေးတော်မူသည် (ရှင်မဿဲ ၅:၄၅) နှင့် ယေရှုသည် လူအပေါင်းတို့အပေါ် ကရုဏာအပြည့်ရှိတော်မူကြောင်း ပြသခဲ့သည် (ရှင်မဿဲ ၁၄:၁၄၊ ၁၅:၃၀–၃၂) ဆိုသည်မှာ မှန်ပါသည်။

Though one might think that the sick people over whom Peter’s shadow was cast were healed (Acts 5:15–16), Luke does not clearly state it. Those healed may have superstitiously thought that it was his shadow that healed them, but Peter knew very well that this was the work of the Spirit (cf. 4:32). It is true, however, that God makes His sun shine on both evil and good (Matt. 5:45) and that Jesus showed Himself full of compassion for all (Matt. 14:14; 15:30–32).

 

၅:၁၇–၂၁။ ထောင်ချခံရသော တမန်တော်များ လွတ်မြောက်ခြင်း။ နောက်ထပ် ဖမ်းဆီးခံရမှုသည် ရှင်ဟေဒြုတ်ကောင်စီ ရှေ့တွင် ထပ်မံ သက်သေခံခွင့် ဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ ညှဉ်းဆီးခြင်းခံရမှုသည် ယေရှုကိုယ်တိုင် ဟောကြားခဲ့သည့်အတိုင်း ဖြစ်သည် (မာကု ၁၃:၉; လု ၂၁:၁၂)။ ဧဝံဂေလိတရားသည် ဂျေရုဆလင်မြို့ပြင်ပသို့ ပျံ့နှံ့လာနေပြီ (၅:၁၆)။ တမန်တော်များ၏ အောင်မြင်မှုက ယဇ်ပုရောဟိတ်များကို ဒေါသထွက်စေခဲ့သည်။ အန္နသနှင့် ကယာဖတို့သည် သူတို့၏ လူကြိုက်များမှု ဆုံးရှုံးခဲ့ရကြောင်း သိရှိနေခဲ့သည်။ ဤတစ်ကြိမ်တွင် သူတို့သည် ပြင်းထန်စွာ ရိုက်ပုတ်လိုခဲ့သဖြင့် တမန်တော်အားလုံးကို ဖမ်းဆီးပြီး အများပြည်သူ ထောင်ထဲတွင် ချထားခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၈)။ သို့သော် ထောင်နံရံများသည် ဧဝံဂေလိတရား တိုးတက်မှုကို တားဆီးနိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ ဘုရားသခင်သည် နတ်သံတော်တစ်ပါးကို စေလွှတ်ကာ အံ့ဖွယ်နည်းဖြင့် လွတ်မြောက်စေတော်မူခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၉)။ နောက်ပိုင်းတွင် ပေတရု (၁၂:၄–၁၀) နှင့် ပလ္လုနှင့် သိလသ (၁၆:၂၅–၃၄) တို့လည်း ဤသို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယာကုပ်မှာမူ ကွဲပြားခဲ့သည် (၁၂:၂)။ ဤကိစ္စတွင် တမန်တော်အားလုံးကို ထာဝရဘုရား၏ ကောင်းကင်တမန်က လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး ဗိမာန်တော်တွင် ဆက်လက် သွန်သင်ဟောပြောရန် မှာကြားခဲ့သည်။

5:17–21. Imprisoned Apostles Freed. Another arrest opened the door for a new testimony before the Sanhedrin. Persecutions were consistent with Jesus’s predictions that His followers would be persecuted and would have to testify before the authorities of this world (Mark 13:9; Luke 21:12). The gospel was spreading beyond the city limits of Jerusalem (Acts 5:16), and the success of the apostles once again aroused the indignation of the priests, all the more because Annas and Caiaphas recognized that they had lost a great deal of popularity. This time they wanted to strike a heavy blow, so they arrested all the apostles and incarcerated them in a common/public prison to malign them before the people (v. 18). But the walls of the prison could not thwart the progress of the gospel. God intervened through a miracle, sending an angel to deliver them (v. 19). This would also happen later to Peter (12:4–10) and Paul and Silas (16:25–34). Things worked out differently for James, however (12:2). In this case, all the apostles were set free by an angel of the Lord, who told them to continue teaching in the temple.

 

မနက်စောစော (၅:၂၁) ဗိမာန်တော် တံခါးဖွင့်ချိန်တွင် သူတို့သည် အသက်ပေးတတ်သော သတင်းစကားကို လူအများအား ဟောပြောခဲ့ကြသည်—သူတို့ကို သတ်လိုသူများပင် ပါဝင်သည် (အပိုဒ် ၂၀၊ ၃၃)။ ဗိမာန်တော်သည် သမ္မာတရားများ လူများထံ စီးဆင်းရမည့် နေရာဖြစ်သည် (ဟေရှာ ၆၆:၆; ဟဗက္ကုတ် ၂:၂၀)။ ယေရှုလည်း လူအများကို ဤနေရာတွင် သွန်သင်ခဲ့သည် (လု ၂၀:၁)။ ကောင်းကင်တမန်က “ရပ်တည်” ရန် မှာထားခဲ့သည် (၅:၂၀)။ ဂရိဘာသာတွင် “ရပ်တည်ခြင်း” ဆိုသော အဓိပ္ပာယ်သည် အကြိမ်ကြိမ် ပေါ်ထွက်လာသည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းသည် ဖမ်းဆီးရန် “ထ” ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၇)၊ တမန်တော်များ လွတ်မြောက်သွားပြီးနောက် အစောင့်များသည် ထောင်ပြင်တွင် “ရပ်” နေခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၂၃)။ သို့သော် ဗိမာန်တော်တွင် ဧဝံဂေလိတရားကို ဟောပြောနေကြသူမှာ တမန်တော်များပင် ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၅)။ နောက်ဆုံး အကျပ်အတည်းကို ရည်မှတ်၍ ယေရှုက “ထ” ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည် (လု ၂၁:၂၈)။

Early in the morning (5:21), as soon as the temple doors opened for the morning sacrifice, they proclaimed the life-giving message to all the people—even those who wanted them dead (vv. 20, 33). The apostles were preaching in the temple because this was the place from which truth should flow to the people (cf. Is. 66:6; Hab. 2:20). This was also the place where Jesus taught the crowds (Luke 20:1). The angel had told them that they must “stand” (Acts 5:20). In the Greek, the theme of standing appears several times using different Greek words: previously, the high priest anastas to arrest them (v. 17), and later on the guards were estōtas (from the same verbal root, histēmi) outside the prison after the apostles had escaped (v. 23). But it was the apostles who at the end were estōtes (“standing”) in the temple teaching the gospel (v. 25). Looking forward to the final crisis, Jesus gave the same admonishment to His followers: they are to anakyptō—using a different but related word meaning “to straighten up” (Luke 21:28).

အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အသင်းတော်တွင် အမျိုးသမီးများ တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် လုကာသည် အစောပိုင်းအသင်းတော်တွင် အမျိုးသမီးများက အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြပုံကို ဖော်ပြထားသည်။ သူတို့သည် ပင်တေကုတ္တေမတိုင်မီ ဆုတောင်းပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး အခြားသူများနှင့်အတူ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ကို ခံယူခဲ့ကြသည် (၂:၄)။ ယောက်ျားယုံကြည်သူတိုင်းနည်းတူ သူတို့သည် ထာဝရဘုရားကို ယုံကြည်ခဲ့ကြသည် (၅:၁၄)၊ နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာကို ခံယူခဲ့ကြသည် (၈:၁၂)၊ ညှဉ်းဆဲခြင်းကို ခံခဲ့ကြရသည် (၈:၃; ၉:၁၃; ၂၂:၄)။ သူတို့သည် အသစ်သောအယူဝါဒကို သင်ယူခဲ့ကြပြီး ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းအသစ်အတွင်း အပြည့်အဝ ပေါင်းစည်းခွင့်ရခဲ့ကြသည် (၂:၁–၅)။ ပိသိဒိအန္တိယုတ်မှ ဂျူးအမျိုးသမီးအချို့သည် ညှဉ်းဆဲမှု၏ကိရိယာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း (၁၃:၅၀)၊ အချို့မူကား ယုံကြည်ခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့ကြပြီး ဧဝံဂေလိတရားပျံ့နှံ့မှုတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့ကြသည် (၁၆:၁၄; ၁၇:၁၂)။ တစ်ဦးကို ကောင်းသောမိခင်ဟု ကြေညာခဲ့သည် (၁၆:၁; ၂တိ၁:၅)။ လုကာသည် အချို့ကို နာမည်ဖြင့်ဖော်ပြထားသည်။ လုဒိယအမျိုးသမီးကဲ့သို့ ရက်ရောမှုကြောင့် (တမန်၁၆:၁၄–၁၅)၊ တဗိသာကဲ့သို့ ကူညီမှုလက်တေးကြောင့် (၉:၃၆)၊ ဒါမာရတ်ကဲ့သို့ ထင်ရှားသောယုံကြည်သူဖြစ်ခြင်းကြောင့် (၁၇:၃၄)၊ ပရိစိလလကဲ့သို့ ဓမ္မပေးဆရာမဖြစ်ခြင်းကြောင့် (၁၈:၂; ရော၁၆:၃; ၁ကော၁၆:၁၉)။ သူတို့သည် ယေရှုနှင့်အသင်းတော်အတွက် ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ခြင်းကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ Women in the Early Church

In Acts Luke gave an account of the important role women played in the early church. They participated in prayer meetings before Pentecost and received the Holy Spirit along with all of the others (2:4). They, like any male believer, believed in the Lord (5:14), received baptism (8:12), and suffered persecutions (8:3; 9:13; 22:4). They were taught the new doctrine (8:12) and enjoyed full integration within the new community of believers (2:1–5). While some prominent Jewish women in Pisidian Antioch were instruments of persecution (13:50), others were converted (17:12) and contributed to the spread of the gospel (16:14). One was declared to be a good mother (16:1; 2 Tim. 1:5). Luke mentions some by name for their generosity, such as Lydia (Acts 16:14–15), some for their helping hands, such as Tabitha (9:36), some for being notable believers, such as Damaris (17:34), and some even as missionaries, such as Priscilla (18:2; cf. Rom. 16:3; 1 Cor. 16:19). They were doing the work of ministry for Jesus and His church.

 

၅:၂၂–၃၂။ တမန်တော်များ ထပ်မံတရားစွဲဆိုခံရခြင်း။ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် တမန်တော်များသည် ဗိမာန်တော်သို့ ပြန်သွားကာ ကယ်တင်ခြင်းဧဝံဂေလိတရားကို လူများကို သွန်သင်ခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်ပေးအပ်သော တာဝန်ကို ထဆောင်ရွက်ရာတွင် အသက်စွန့်ခဲ့ကြသည်။ ယခုတစ်ကြိမ်တွင် အာဏာပိုင်များသည် တမန်တော်များကို တရားစွဲဆိုရန် မှန်ကန်သောအကြောင်းပြချက်များရှိခဲ့သည်။ တမန်တော်များသည် ပေးထားသော ပြင်းထန်သောအမိန့်ကို မနာခံခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည် (အဆို၂၈; ကိုးကား ၄:၁၈၊ ၂၁)။ သို့သော် အာဏာရှိသူများသည် လူထုက တမန်တော်များကို မေတ္တာထားကြသည်ကို ထည့်စဉ်းစားရသည်။ ဘာသာရေးနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာပိုင်များ ကြောက်ရွံ့နေခဲ့ကြပြီး (၅:၂၁–၂၆)၊ တမန်တော်များကမူ အံ့သြဖွယ်သတ္တိကို ပြသခဲ့ကြသည် (၄:၁၃)။

5:22–32. The Apostles on Trial Again. After their deliverance, the apostles returned to the temple to instruct the people about the gospel of salvation. They were risking their lives in fulfilling the divine mission assigned to them. This time the authorities had valid accusations against them: the apostles had disobeyed the strict orders given them (v. 28; cf. 4:18, 21). But those in power had to take into account the fact that the crowd favored the apostles. The religious and civil authorities were afraid (5:21–26), while the apostles manifested surprising courage (4:13).

 

ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းကြီးသည် တမန်တော်များကို အပြစ်တင်ချက် သုံးချက်ဖြင့် စွဲဆိုခဲ့သည်။ အမိန့်ကို ဆန့်ကျင်ခြင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ဆန်ဟေဒရိန်အဖွဲ့ဝင်များကို လူသတ်မှုဖြင့် စွပ်စွဲခြင်း။ ထောင်မှ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဘာမျှမပြောခဲ့ခြင်းမှာ အံ့ဖွယ်အမှုနှင့် ကောင်းကင်တမန်ပါဝင်မှုကို ရှောင်လိုခြင်းကြောင့်ဖြစ်နိုင်သည်။ ဆဒ္ဒုကဲများသည် ကောင်းကင်တမန်များကို မယုံကြည်ကြပေ (၅:၂၈)။

The high priest pressed charges on three counts: the apostles had defied an order, disturbed the peace, and accused members of the Sanhedrin of murder. Nothing was said about the escape from prison, perhaps to avoid dealing with its supernatural element—the involvement of an angel—because the Sadducees among them did not believe in angels.

 

စွပ်စွဲချက်များကို ပြန်လည်ဖြေရှင်းရာတွင် ပေတရုက တမန်တော်များသည် ဘုရားသခင်၏ ပိုမြင့်သောအမိန့်ကို လိုက်နာကြခြင်းဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့သည် (တမန်၅:၂၉; ကိုးကား ၄:၁၉)။ ဘုရားသခင်ကို ဦးစွာနာခံခြင်းသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ခရစ်ယာန်အာဇာနည်များ၏ အခြေခံသဘောတရားဖြစ်သည်။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် ပြည့်ဝသော သက်သေများအနေဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ယေရှုမှတစ်ဆင့် ပြုတော်မူခဲ့သမျှကို လူတိုင်းအား ကြေညာရခြင်းသည် သူတို့၏တာဝန်ဖြစ်သည် (၅:၃၂)။ အမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်ထားလို့ မဖြစ်ပေ။ နောက်ဆုံးတွင် ပေတရုက ဘုရားသခင်၏လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် ဆန်ဟေဒရိန်၏လုပ်ဆောင်ချက်ကြား ကွဲပြားမှုကို ထောက်ပြခဲ့သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်ပြိုင်စွယ်စီးဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ပြောဆိုခဲ့သည် (အဆို၃၀–၃၁)။

Answering the charges, Peter argued that the apostles followed a higher order, that of God Himself (Acts 5:29; cf. 4:19). Obedience to God first and foremost was the premise of all Christian martyrs in history. As witnesses filled with the Holy Spirit, it was their duty to make known to all people what God had done through Jesus (5:32). A true witness cannot remain silent, hiding the truth. Lastly, Peter pointed out the disparities between God’s actions and those of the Sanhedrin. Using antithetical parallelism, Peter made the following statements (vv. 30–31):

 

သင်တို့သည် လက်ဖြင့်သတ်ခဲ့ကြ၍

 လူတို့သည် သစ်သားတိုင်ပေါ်တွင် ဆွဲလောင်းခဲ့ကြသည်။

 သို့သော် ဘုရားသခင်သည် ထမြောက်စေတော်မူ၍

 ဘုရားသခင်၏လက်ျာတော်ဘက်တွင် ချီးမြှောက်တော်မူခဲ့သည်။

A    You killed with your hands, and

B    You hanged Him on a tree. But,

A′   God raised Him, and

B′   God exalted Him to God’s right hand.

 

ရည်ရွယ်ချက်မှာ စွပ်စွဲရန်မဟုတ်ဘဲ သတိပေးရန်ဖြစ်သည်။ ချက်ချင်းနောက်တွင် ဘုရားသခင်၏ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏တရားစီရင်ရေးနှင့် လူ့တရားစီရင်ရေးကြား ကွာခြားချက်ကို သတိပြုပါ။ ဘုရားသခင်က ဆန်ဟေဒရိန်ကို လူသတ်မှုဖြင့် အပြစ်ရှိသည်ဟု မှတ်ယူသော်လည်း (အဆို၃၀)၊ ကျေးဇူးတော်ကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ လူ့တရားရုံးကမူ သက်သေမရှိဘဲ လူသတ်ရန် ကြံစည်ခဲ့သည် (အဆို၃၃)။ ပေတရုသည် ဘုရားသခင်၊ ဘုန်းထင်ရှားသောယေရှုနှင့် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ကို အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။

The goal was not to accuse but to raise awareness because immediately afterward God’s forgiveness was offered. Note the contrast between God’s tribunal and that of humans. God considered the Sanhedrin guilty of murder (v. 30), but this was followed by an offer of grace. The human tribunal plotted to murder despite the lack of evidence (v. 33). Peter was focused on God, the glorified Jesus, and the Holy Spirit.

 

၅:၃၃–၄၂။ ဂါမာလီယေလ၏အကြံပေးချက်။ ဆန်ဟေဒရိန်တွင် ဩဇာကြီးမားသော ဖာရိရှဲတစ်ဦးသည် တမန်တော်များနှင့် သူတို့ဓမ္မအမှုကို ကယ်တင်ခဲ့သည်။ သူသည် လူသေများ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ယုံကြည်သူအနည်းငယ်တွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည် (တမန်၂၃:၆–၈)။ ပေတရု၏စကားတွင် ဘုရားသခင်၏အသံကို ခွဲခြားသိမြင်ခဲ့ပုံရသည် (AA 82)။ ပျက်သုဉ်းသွားသော ပုန်ကန်မှုနှစ်ခုကို ပြန်လည်သတိတရဖော်ပြပြီးနောက်၊ ဧဝံဂေလိတရား၏ကံကြမ္မာကို ဘုရားသခင်၏ပြုပြင်တော်မူခြင်းအပေါ် အပ်နှံရန် အကြံပေးခဲ့သည် (တမန်၅:၃၈–၃၉)။ သူ၏ဆွဲဆောင်မှုသည် ဘုရားသခင်ကို ဆန့်ကျင်နိုင်သည့်အန္တရာယ်ကို သတိပေးချက်ဖြင့် အထွတ်အထိပ်ရောက်ခဲ့သည်။

5:33–42. Gamaliel’s Advice. An important and influential Pharisee came to the rescue of the apostles and their mission. He was among the few on the Sanhedrin who believed in the resurrection of the dead (Acts 23:6–8). He seems to have recognized the voice of God in Peter’s message (AA 82). After recalling two examples of failed revolts, he advocated entrusting to Providence the fate of the gospel (Acts 5:38–39). His persuasion seemed to peak when he warned his companions of the risk they were taking by the possibility of opposing God.

 

ဂုဏ်သိက္ခာကို ကယ်တင်ရန် ဆန်ဟေဒရိန်သည် တမန်တော်များကို ဒဏ်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဒဏ်၊ ကျောနှင့်ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် နွားသားကြိုးသုံးချောင်းပါသော ခဲ့ချက်ဖြင့် ရိုက်နှက်ဒဏ် (derō) နှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာဒဏ်၊ တရားဟောခြင်းကို ထပ်မံတားမြစ်ခြင်း နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးခဲ့သည် (အဆို၄၀; ကိုးကား ၄:၁၈၊ ၂၁)။ စိတ်ပျက်မနေဘဲ ခရစ်တော်၏နာမတော်အတွက် ရှက်ဖွယ်ဆက်ဆံမှုကို ခံယူရန် ထိုက်တန်သည်ဟု တမန်တော်များ ဝမ်းမြောက်ခဲ့ကြသည်။ ယုံကြည်ခြင်းသာလျှင် ဆင်းရဲဒုက္ခရင်ဆိုင်ရာတွင် ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ယူဆောင်လာနိုင်သည် (တမန်၂၀:၂၄; ၂ကော၇:၄; ၈:၂; ၁သက်၁:၆; ဟေဗြဲ၁၀:၃၄; ယာကုပ်၁:၂; ၁ပေ၄:၁၃)။ ဂရိစကားလုံး chairontes (“ဝမ်းမြောက်၍”) သည် လက်ရှိပါတ်တစ်ပါးဖြစ်၍ ဘုရားသခင်ထံမှ လာသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းသည် အခါအားလျော်စွာမဟုတ်ဘဲ အမြဲတည်မြဲသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောခြင်းမှာလည်း မရပ်တန့်ခဲ့ဘဲ ဗိမာန်တော်အတွင်း ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လုကာက ဗိမာန်တော်တွင်ရော အိမ်တိုင်ရာတွင်ရော နေ့တိုင်း ရှိနေခဲ့ကြသည်ဟု ထပ်လောင်းဖော်ပြထားသည်။ အတားအဆီးများစွာရှိနေသော်လည်း ဧဝံဂေလိတရားသည် ယခင်ကထက် ပို၍ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။

To save their pride the Sanhedrin decided to punish the apostles. A twofold measure was administered, both through a physical blow—the apostles were whipped (derō, to punish by flogging with a three-stranded strap of calf hide typically on the back and chest of the victim)—and a moral blow as the apostles were again forbidden to preach (v. 40; cf. 4:18, 21). Far from being discouraged, the apostles were happy to have been worthy of suffering shameful treatment for the sake of Christ. Only faith can bring joy in the face of hardship (Acts 20:24; 2 Cor. 7:4; 8:2; 1 Thess. 1:6; Heb. 10:34; James 1:2; 1 Pet. 4:13). The Greek word chairontes (“rejoicing”) is a present participle, meaning that the joy that comes from God is permanent, not occasional. Similarly, the preaching of the gospel had not been ended, and it still persisted within the temple. Not only that, but Luke adds that they were in the temple and in homes every day, with the good news spreading more than ever despite the many obstacles.

သူ၏အသွေးတော်သည် ကျွန်ုပ်တို့အပေါ်သို့ ကျရောက်ပါစေဟု ယေရှုကို လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်မှုမတိုင်မီ ဂျူးများက ပီလတ်အား “သူ၏အသွေးတော်သည် ကျွန်ုပ်တို့နှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏သားသမီးများအပေါ်သို့ ကျကျရောက်ပါစေ” ဟု အော်ဟစ်ခဲ့ကြသော်လည်း (မဿဲ၂၇:၂၅)၊ ဤနေရောင်းတွင် ကာယပ်သည် ယေရှု၏အသွေး (သို့မဟုတ် အသေခံရခြင်း) အတွက် အပြစ်ရှိသည်ဟု တွေ့ရှိခံရလိုခြင်း လုံးဝမရှိခဲ့ပေ (တမန်၅:၂၈)။ နောက်ပိုင်းခရစ်ယာန်သမိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်များက ဂျူးများကို “ဘုရားသခင်ကို သတ်သူများ” ဟု တံဆိပ်ကပ်ခဲ့ကြပြီး ဂျူးဆန့်ကျင်ရေး၏ မျိုးစေ့ကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။ ယေရှု၏အသွေးတော်သည် အပြစ်ခွင့်လွှတ်ခြင်းအတွက် သွန်းလောင်းခြင်းဖြစ်သည်ကို သူတို့ မေ့လျော့ခဲ့ကြသည် (ဥပမာ၊ တမန်၂၀:၂၈; မဿဲ၂၆:၂၈; မာကု၁၄:၂၄; ယောဟန်၆:၅၃–၅၄; ရောမ၃:၂၅; ၅:၉; ဧဖက်၁:၇)။ ဤအချက်သည် ဂျူးခေါင်းဆောင်များ၏ ပြုမူချက်ကို ခွင့်လွှတ်ခြင်းမဟုတ်ပေ။ လူအုပ်ကို လှည့်စားခဲ့သူများမှာ သူတို့ပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် ပေတရုသည် တရားမျှတမှုကို ရှာဖွေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ယေရှု၏နာမတော်ဖြင့် ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ပေးခဲ့သည် (တမန်၅:၃၁)။ ဘိုးဘေးတို့၏ဘုရားသခင်ကို ပြောဆိုရာတွင် ပေတရုသည် ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလလူမျိုးကို စွန့်ပစ်တော်မမူကြောင်း အာရုံပေးခဲ့သည်။ His Blood Be on Us

Although prior to Jesus’s crucifixion the Jews had shouted to Pilate that His blood would be on them (Matt. 27:25), here Caiaphas clearly did not want to be found guilty of Jesus’s blood (i.e., death; Acts 5:28). Unfortunately, Christians later in the history of the church labeled the Jews as killers of God, planting the seed of anti-Semitism. They forgot that Jesus’s blood was shed for the forgiveness of sin (e.g., Acts 20:28; Matt. 26:28; Mark 14:24; John 6:53–54; Rom. 3:25; 5:9; Eph. 1:7). This obviously does not excuse the Jewish leaders from doing what they did. They were the ones who manipulated the crowds. But here again Peter did not seek justice; instead, he offered forgiveness in the name of Jesus (Acts 5:31). Speaking of the God of their ancestors, Peter called attention to the fact that God had not abandoned His people Israel.

 

အခန်းကြီး - ၆

၆:၁–၉:၃၁

 ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် အသင်းတော်၏ တိုးတက်မှုသည် ဂျူးဘာသာရေး ဓလေ့ထုံးတမ်းများမှ စတင်ခဲ့သည်

တမန်တော်စွမ်းပုတ်ကျမ်း၏ ပထမအပိုင်းသည် ၁:၁၅ (“ထိုနေ့ရက်များအတွင်း”) တွင် စတင်သည်။ ဣသရေလလူမျိုးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်း၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ဒုတိယအပိုင်းသည် ၆:၁ (“ထိုနေ့ရက်များအတွင်း”) တွင် စတင်သည်။ မတူညီသော နောက်ခံရှိသူများ—ဂရိစကားပြောဆို ဂျူးများ (၆:၁–၇)၊ ရှမာရီလူမျိုး (၈:၄–၈)၊ အဲသီယိုပီယ ကနောင်းလူမျိုး (၈:၂၆–၃၉)၊ အခြားသော တပါးအမျိုးသားဒေသများမှ လူများ (အာဇုတ်နှင့် ကဲသရိ) တို့ကို ပါဝင်လာစေသည့် ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်း၏ ဖွံ့ဖြိုးမှုကို ဖော်ပြသည်။ ပထမအပိုင်းကဲ့သို့ပင် ဤအပိုင်းတွင်လည်း အကျပ်အတည်းများ ပါဝင်သည်။ ဟေဗြဲစကားနှင့် ဂရိစကားပြောဆို ဂျူးများအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှု (၆:၁–၇)၊ တမန်တော်များ ရှင်ဟေဒြုတ်ကောင်စီထံမှ အတိုက်အခံအသစ် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ဤတစ်ကြိမ်တွင် စွပ်စွဲခံရသူ အသေခံခဲ့ရသည် (၇:၈–၁၅၊ ၅၄–၆၀)။ ဂရိယဉ်ကျေးမှုလွှမ်းမိုးခံရသော ဂျူးများ ညှဉ်းဆီးခံရမှု (၈:၁–၃)၊ ငွေကြေးလိုချင်စိတ်ကြောင့် ယုံကြည်ခြင်းမှ လဲကျသွားသော ဆီမုန်နတ်ဆရာ (၈:၁၄–၂၄) တို့ ပါဝင်သည်။ သို့သော် အသင်းတော်သည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ တန်ခိုးနှင့် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုအားဖြင့် အကျပ်အတည်းများကို ကျော်လွှားပြီး ဂျေရုဆလင်မြို့ရိုးများပြင်ပသို့ ကြီးထွားလာခဲ့သည်။

6:1–9:31

THE MISSION SPRANG OUT OF TRADITIONAL JUDAISM

The first section of Acts begins in 1:15 (“in those days”). It describes the development of the Christian community composed of Israelites. The second section begins in Acts 6:1 (“in those days”). It describes the development of the Christian community as it began to include believers of different backgrounds: Greek-speaking Jews (6:1–7), Samaritans (8:4–8), an Ethiopian proselyte (8:26–39), and people from other Gentile regions, such as Azotus and Caesarea (8:40). Like the first section, the second section involves a number of crises. There was dissension between Hebrew-speaking and Greek-speaking Jews (6:1–7). The apostles faced new opposition from the Sanhedrin, but this time it resulted in the death of the accused (7:8–15, 54–60). Hellenist Jews suffered persecution (8:1–3), and once again we find a new believer, Simon the magician, falling from the faith on account of the lure of money (8:14–24). But the church, through the power and intervention of the Holy Spirit, overcame these crises and began to grow beyond the walls of Jerusalem.

 

၆:၁–၇:၆၀ ဟေလင်နစ်များနှင့် စတီဖန်

ဤအခန်းများတွင် အသင်းတော်အတွင်း တင်းမာမှုများကို ပထမဆုံး တွေ့ရှိရပြီး ထိုတင်းမာမှုများက အသင်းတော်စည်းမျဉ်းနှင့် တာဝန်ဝတ္တရားများ ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းသို့ ဦးတည်သွားစေခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁–၇)။ ထို့နောက် စတီဖန်၏ အတွေ့အကြုံနှင့် ဟောပြောချက်ကို ဖော်ပြထားပြီး ထိုဟောပြောချက်သည် သူ့အသေကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤဟောပြောချက်သည် တမန်တော်ခေတ် အသင်းတော်တွင် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ အမှုတော်ဆောင်ရွက်မှု ဇာတ်ကြောင်းတွင် အလွန်အရေးကြီးပြီး ဒံယေလ ၉ ပတ်သက်သော ပရောဖက်ပြုချက်နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

6:1–7:60

The Hellenists and Stephen

In these chapters we first observe tensions within the church that led to the development of church order and differentiation of functions (vv. 1–7). What follows deals with the experience and speech of Stephen that resulted in his death. This speech plays a very important role in the narrative of the work of the Spirit in the apostolic church and is connected to the prophecy of the seventy weeks in Daniel 9 (see “Prophetic Significance of Stephen’s Speech,” p. 1487).

 

၆:၁–၇။ အမှုတော်ဆောင်ရန် ရွေးချယ်ခံရသော ခုနစ်ဦး။ ဤအပိုင်းကို အသင်းတော် တိုးတက်ကြီးထွားမှု နှစ်ခုကြားတွင် ထည့်သွင်းထားသည် (အပိုဒ် ၁၊ ၇)။ အသင်းတော်၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်သည် သို့မဟုတ် အဟန့်အတားဖြစ်စေနိုင်သည့် အရာအားလုံးသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ဂရိစကားဖြင့် “အမှုတော်ဆောင်ခြင်း” (diakonein) ဟူသော ဝေါဟာရကို ဤအပိုင်းတွင် သုံးကြိမ် သုံးစွဲထားသည်။ အပိုဒ် ၁ တွင် မုဆိုးမများအား နေ့စဉ်အစာခွဲဝေပေးခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ အပိုဒ် ၂ တွင် စားပွဲဝိုင်းတွင် အမှုတော်ဆောင်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းပြီး တမန်တော်များသည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်အမှုကို ထားမထားနိုင်ပါ။ အပိုဒ် ၄ တွင် နှုတ်ကပတ်တော်အမှုတော်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ယုံကြည်ခြင်းအသိုင်းအဝိုင်းသစ်သည် ပြဿနာများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ အကြောင်းမှာ ယုံကြည်သူသစ်များကို ဂျူးအသင်းတို့၏ ကရုဏာအမှုများမှ ဖယ်ထုတ်ခံရခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အသင်းတော်သစ်သည် ကိုယ်ပိုင် ကရုဏာစီမံကိန်းကို ဖန်တီးခဲ့ရသည် (၄:၃၅)။

6:1–7. Seven Chosen to Serve. This section is placed between two affirmations of the growth of the church (vv. 1, 7). Anything that could have facilitated or hindered the development of the church was of central importance. The Greek term having the infinitive diakonein is used three times in this section: In v. 1 it refers to the daily distribution or serving of food to the widows. In v. 2 it is used to refer to the work of serving at or waiting on tables—the work that the apostles were not able to do in addition to attending to the word of God. In v. 4 it refers to this very work of the ministry or service of the word of God that they refused to neglect due to other matters. The new community of faith faced problems, most likely because new converts were excluded from the benevolent services of the synagogues. Thus, the new church was led to create its own plan of benevolence (4:35).

 

ရုတ်တရက် တိုးတက်ကြီးထွားလာမှုက စနစ်အတွင်း ချို့ယွင်းချက်များ ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့သည်။ ဂရိစကားပြောဆို ဂျူးယုံကြည်သူများ (ဟေလင်နစ်များ) သည် သူတို့၏ မုဆိုးမများကို ပစ္စည်းခွဲဝေရာတွင် ချန်လှပ်ခံရကြောင်း ညည်းတွားခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ ညည်းတွားချက်များသည် မှန်ကန်ပြီး မည်သူမျှ ငြင်းဆိုခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ တမန်တော်များသည် တာဝန်များကို အချင်းချင်း မျှဝေပေးရန် အရေးကြီးကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် စားပွဲဝိုင်းအမှုကို အခြားသူများအား လွှဲအပ်ရန် အကြံပြုခဲ့ကြသည်။ ဂရိအမည်များရှိသော လူခုနစ်ဦးကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းက အကျပ်အတည်းကို ဉာဏ်ပညာနှင့် ဖြေရှင်းခဲ့ကြောင်း ပြသသည်။ စားပွဲဝိုင်းဆိုင်ရာ အမှုတော်များသည် ဆုတောင်းခြင်းနှင့် သွန်သင်ခြင်းထက် အရေးကြီးသည်ဟု ရည်ရွယ်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ အစာခွဲဝေမှုကို စီမံရန်အတွက်လည်း တမန်တော်များကဲ့သို့ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် ပြည့်စုံရမည် (၆:၃၊ ၅)။ သူတို့သည်လည်း ဧဝံဂေလိသတင်းကောင်း ဟောပြောခြင်းနှင့် သွန်သင်ခြင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၈၊ ၁၀)။ လုကာက ရွေးချယ်ရာတွင် ဉာဏ်ပညာ၏ အရေးကြီးမှုကို အလေးပေးဖော်ပြထားသည် (အပိုဒ် ၃၊ ၁၀)။ ယနေ့ခေတ် အသင်းဝန်ထမ်း (deacon) များကို ရည်ရွယ်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ လုကာရေးသားချိန်တွင် အသင်းတော်တွင် တိကျသော အသင်းဝန်ထမ်းများ ရှိနှင့်ပြီးဖြစ်သည် (ဖိလိပ္ပိ ၁:၁; ၁တိ ၃:၈၊ ၁၂)။ လုကာက “အသင်းဝန်ထမ်း” (diakonos) ဟူသော စကားကို မသုံးပါ။ “အမှုတော်ဆောင်ခြင်း” (diakonia) သို့မဟုတ် “အမှုတော်ဆောင်ခြင်း” (diakoneō) ကိုသာ သုံးသည်။ အသင်းတော်၏ အမှုတော်အားလုံးကို အမှုတော်ဆောင်ခြင်းဟု မှတ်ယူခဲ့သည် (၆:၁၊ ၂၊ ၄)။

The sudden spurt of growth revealed some malfunctions within the system. The Hellenists—that is, Greek-speaking believers of Jewish ethnicity—began to complain that their widows were being neglected in the distribution of goods. Their complaints were evidently justified and no one disputed them. The apostles recognized the importance of delegating responsibilities to others. Ultimately, their spirit of openness to one another’s opinions and gifts resolved the crisis. The apostles suggested sharing responsibilities and delegating to others the responsibility of serving at the tables. Their assignment of this work to seven men with names of Greek origin suggests that in all wisdom they resolved the crisis by choosing individuals from within the ethnic group manifesting displeasure. It was not the intention of the apostles to suggest that the services/ministries related to tables were more important than those related to prayer and teaching. In order to administer the food distribution, one had to be filled with the same Holy Spirit as the apostles (6:3, 5). Like them, they would be also engaged in the work of evangelization and teaching (vv. 8, 10). Luke insists on the importance of wisdom in the selection (vv. 3, 10). It was not their purpose to elect deacons as we know them today, although when Luke was writing, there were deacons with specific functions in the church (Phil. 1:1; 1 Tim. 3:8, 12). Luke uses not the word “deacon” (diakonos) but the word diakonia (“service”) or the verb diakoneō (“to serve”). All the ministries of the church were considered services (6:1, 2, 4).

 

ဆုတောင်းခြင်းနှင့် သွန်သင်ခြင်း အပါအဝင် နှုတ်ကပတ်တော်အမှုတော်သည် ဂျူးဓလေ့တွင် အခြေခံဖြစ်သည် (၃:၁)။ တမန်တော်များသည် ဂျူးများအား ဗိမာန်တော်တွင် ဧဝံဂေလိဟောပြောရန် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းနေခဲ့ကြသည်။ စတီဖန်သည် အဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး (၆:၅) လွတ်မြောက်သူများ အသင်းတိုက်တွင် ဂျူးဒီယာစပါရာ ဂျူးများကို သွန်သင်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၉)။ ဤသည်မှာ တပါးအမျိုးသားများထံ ရောက်ရှိမည့် အမှုတော်သစ်၏ အစဖြစ်ပြီး ဟေလင်နစ်များက စတင်ခဲ့သည် (၈:၅)။ ပလ္လုက နောက်ပိုင်းတွင် စတီဖန်၏ ယုံကြည်ခြင်းဆိုင်ရာ အမွေဆက်ခံသူ ဖြစ်လာခဲ့သည် (၇:၅၈)။

Prayer and teaching including the ministry of the word (v. 4) are foundational in Jewish tradition (3:1). The text stresses that the apostles were devoted to evangelizing Jews in locations traditionally designated for this work, the temple. Stephen, leader and representative of the group (6:5), taught Jews of the Diaspora in the Synagogue of the Freedmen (v. 9). This was the beginning of a new ministry that would eventually reach out to Gentiles, a movement initiated by Hellenists (8:5). Paul later demonstrated that he was Stephen’s true heir in the faith (7:58).

 

လုကာက အသင်းတော်သစ်အတွင်း စည်းကမ်းထားရှိရန် လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ စတီဖန်ဦးဆောင်သော အရည်အချင်းပြည့်မီသူ ခုနစ်ဦးကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ဖိလိပ္ပုသည် ဒုတိယဦးဆောင်သူ ဖြစ်သည်။ ကျန်ငါးဦးနှင့် ပတ်သက်၍ ဘာမျှ မသိရပါ။ နိကောလသည် ဂျူးဘာသာသို့ ကနောင်းလာသူ (proselyte) ဖြစ်ကြောင်း လုကာက ဖော်ပြထားသည်။ ယခင်တပါးအမျိုးသား တစ်ဦးကို အသင်းတော်တာဝန်ပေးရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းသည် ဧဝံဂေလိတရားကို တပါးအမျိုးသားများထံ ဖွင့်ပေးခြင်း၏ အစ ဖြစ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခြင်း ဖြစ်သည်။

Luke emphasizes the fact that order needed to be established within the new community. Seven qualified men, headed by Stephen, were chosen to serve. Philip was second in charge. The rest of the story focuses entirely on the helpful actions of these two men. Nothing is known of the other five, with the exception that Nicolas was a proselyte—a Gentile converted to Judaism. Luke specifies this fact as the acknowledgement that the election of a former pagan to a church function marked an opening of the gospel to the Gentiles.

 

ဤအဖြစ်အပျက်တွင် တမန်တော်များ၏ အခွင့်အာဏာကို မည်သူမျှ ငြင်းဆိုခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ လက်တင်ခြင်းသည် သူတို့ကို သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ဖြင့် ပြည့်စေခြင်း မဟုတ်ပါ။ သူတို့တွင် ဝိညာဉ်တော် ရှိနှင့်ပြီးဖြစ်သည် (၆:၃၊ ၅)။ ဤလုပ်ရပ်သည် အသင်းတော်အတွင်း တိကျသော တာဝန်ကို လုပ်ပိုင်ခွင့် ပေးအပ်ခြင်း ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၃)။ အကျပ်အတည်း ဖြေရှင်းပြီးနောက် အသင်းတော်သည် ဆက်လက် တိုးတက်ကြီးထွားခဲ့သည်။ စည်းလုံးညီညွတ်မှု ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်။ ဤအကျပ်အတည်းမတိုင်မီ တပည့်ဦးရေ များပြားလာနေခဲ့ပြီး ယခုမူ “အလွန်” များပြားလာခဲ့သည် (အပိုဒ် ၇)။ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော် ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။ ဤကာလတွင် ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေသော လုပ်ဆောင်ချက်ကို အတိတ်ကာလဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။

In this episode the authority of the apostles was not disputed. The laying on of hands did not fill the deacons with the Holy Spirit because they already had the Spirit (6:3, 5). This action indicated that they were being authorized or appointed to fulfill a specific function within the church (v. 3). Once the crisis was resolved, the church continued to grow. Unity was restored. While the number of disciples was multiplying before this crisis, it now was increasing significantly—Luke uses the Greek word sphodpa (“exceedingly”; v. 7). God’s word was spreading (auxanō—“to multiply,” “to increase”). The past tense of this verb conveys a continuing action.

 

၆:၈–၁၅။ စတီဖန်—ဘုရားသခင်ကို ဆဲဆိုသူဟု စွပ်စွဲခံရ။ ဤဇာတ်လမ်းကို စတီဖန်နှင့် ပတ်သက်သော ဖော်ပြချက်နှစ်ခုကြားတွင် ထည့်သွင်းထားသည် (အပိုဒ် ၈၊ ၁၅)။ ပထမဦးစွာ ဟေလင်နစ်များက သူ့ကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၉–၁၂)။ ထို့နောက် ရှင်ဟေဒြုတ်ကောင်စီက ရင်ဆိုင်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၃–၁၄)။ စတီဖန်သည် ယေရှုနှင့် အတူတူပင် လမ်းကြောင်းကို လိုက်ခဲ့သည်။ သူ့ကို ရိုင်းစိုင်းစွာ ဖမ်းဆီးခဲ့သည် (၆:၁၂; နှိုင်းယှဉ် လု ၂၂:၅၄)၊ ဘုရားသခင်ကို ဆဲဆိုသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသည် (မ ၂၆:၆၅)၊ ရှင်ဟေဒြုတ်ကောင်စီထံ ခေါ်ဆောင်ခံရသည် (၆:၁၂; လု ၂၂:၆၆)။ မမှန်သော သက်သေများက ယေရှုနှင့် ပတ်သက်သော စတီဖန်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အချို့ကို ပြောင်းလှန်ပြီး ဗိမာန်တော်ကို ဆန့်ကျင်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ကြသည် (၆:၁၃; မ ၂၆:၆၁; မာ ၁၄:၅၈)။ စတီဖန်၏ ဘဝသည် ယေရှုပြသခဲ့သော ခွင့်လွှတ်ခြင်း စိတ်နှင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည် (၇:၆၀; လု ၂၃:၃၄)။ ယေရှုကဲ့သို့ပင် သေဆုံးမှုမတိုင်မီ ဘုရားသခင်ကို အော်ဟစ်ခဲ့သည် (၇:၅၉; လု ၂၃:၄၆)။ နှစ်မျိုးလုံးတွင် ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ ရပ်တော်မူသော လူသားသားတော်ကို ဖော်ပြထားသည် (၇:၅၆; လု ၂၂:၆၉)။

6:8–15. Stephen: Accused of Blasphemy. This story is sandwiched between two descriptions of Stephen (vv. 8, 15). First, Hellenists confronted him (vv. 9–12), then the Sanhedrin (vv. 13–14). Stephen followed the same path as Jesus. He was unceremoniously arrested (6:12; cf. Luke 22:54), accused of blasphemy (cf. Matt. 26:65), and taken before the Sanhedrin (Acts 6:12; cf. Luke 22:66). False witnesses (Acts 6:13; cf. Matt. 26:60) distorted some of Stephen’s statements about Jesus (Acts 6:14; cf. Matt. 26:61; Mark 14:58) and accused him of antagonism toward the temple. Stephen’s life ended showing the same spirit of forgiveness Jesus had demonstrated during His death (Acts 7:7; cf. Luke 23:34). Like Jesus, Stephen called out to God before he died (Acts 7:59; cf. Luke 23:46). In both cases, the Son of God was described as standing at the right hand of God (Acts 7:56; cf. Luke 22:69).

ဟေလင်နစ်များ “ဟေလင်နစ်များ” ဆိုသည်မှာ ဂရိဘာသာစကားပြောဆိုပြီး ဂရိယဉ်ကျေးမှုကို လက်ခံဖွင့်ဟထားသော ယုဒလူမျိုးများဖြစ်သည်။ သူတို့သည် အာရမေယဘာသာ သို့မဟုတ် ဟေဗြဲဘာသာစကားသုံးသော “ဟေဗြဲများ” နှင့် ကွဲပြားသည်။ ဟေလင်နစ်ယုဒလူများအများစုသည် မြေထဲပင်လယ်ဧရိယာတစ်ဝိုက်တွင် ပြန့်ကျဲနေထိုင်ကြသည်။ ဟေလင်နစ်အချို့သည် ပါတေကုတ်ပွဲတော်ကျင်းပရန် ယေရုရှလင်မြို့သို့ လာရောက်သော ဘုရားဝတ်ပြုသူများထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်ဖြစ်လာသူအချို့သည် ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းအသစ်အတွင်း နေထိုင်ရန် ယေရုရှလင်မြို့၌ပင် ဆက်လက်နေထခဲ့ကြသည်။ The Hellenists

The “Hellenists” were Jews who spoke Greek and were open to Greek culture. They were different from “Hebrews,” whose language was Aramaic or Hebrew. Most of the Hellenistic Jews were scattered throughout the Mediterranean Basin. Many Hellenists were among the pious Jews who came to Jerusalem to celebrate Pentecost. Some of those who became Christians chose to remain in Jerusalem to live within the new community of believers.

 

စတီဖန်သည် ယေရှု (တမန်တော် ၂:၂၂) နှင့် တမန်တော်များ (၂:၄၃) ကဲ့သို့ပင် နိမိတ်လက္ခဏာများနှင့် အံ့ဖွယ်အမှုများကြောင့် ဘုရားသခင်ထံမှ လာသူအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ သူ၏အမှုတော်ကို ခွန်အားပေးသော တန်ခိုး (dynameōs) သည် ဘုရားသခင်၏ ကူညီမှုမှ ရရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။ လက်ရေးစာမူအချို့တွင် သူသည် တန်ခိုးနှင့် ကျေးဇူးတော် (charis) ပြည့်ဝသူဟု ဖော်ပြထားပြီး အချို့တွင်မူ ယုံကြည်ခြင်း (pistis) ပြည့်ဝသူဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဤအယူအဆနှစ်ခုသည် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေပြီး မည်သို့ပင်ဆိုစေ စတီဖန်၏အမှုတော်သည် ဘုရားသခင်၏ ကူညီမှုမရှိဘဲ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည် (၆:၈)။ သူသည် ဗိမာန်တော်တွင်မဟုတ်ဘဲ တရားဇရပ်တစ်ခုတွင် သူ၏သီးခြားသတင်းစကားကို ဟောပြောခဲ့သည်။ သူ၏ဟောပြောချက်ကို နောက်ပိုင်းတွင် သန်ဟေဒြိန်အဖွဲ့ရှေ့၌ ထပ်မံဟောကြားခဲ့ပြီး (၇:၁–၅၃) မမှန်ကန်သော သက်သေများ၏ စွပ်စွဲချက်များမှတစ်ဆင့် အဓိကအကြောင်းအရာကို နားလည်နိုင်သည်။ ထိုစွပ်စွဲချက်များသည် အမှန်တရားကို ပြောင်းပြန်လှန်ထားသောကြောင့် မမှန်ကန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ စတီဖန်ကို မောရှေနှင့် ဘုရားသခင်ကို ကျိန်ဆဲသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည် (၆:၁၁) (ထိုအပြစ်သည် သေဒဏ်ချမှတ်ခံရသည်၊ မသဲ ၂၆:၆၆)၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဗိမာန်တော်နှင့် တရားဟောင်းကို ဆန့်ကျင်သည်ဟု ဆိုခြင်းဖြစ်သည် (အခန်း ၁၃)။ သို့သော် သူသည် ဗိမာန်တော်ဝတ်ပြုမှုများနှင့် ရှေးကျသော ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ရပ်ဆိုင်းတော့မည်ဟု ကြေညာခဲ့ခြင်းသာဖြစ်သည် (အခန်း ၁၄၊ လု ၂၁:၁၂–၁၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

Stephen, like Jesus (Acts 2:22) and the apostles (2:43), is also recognized as coming from God because of the signs and wonders. The power (dynameōs) that energized his work came from the divine aid he received. Some manuscripts indicate that he was full of power and charis (“grace”), while others have pistis (“faith”). Of course the concepts are closely related, and either way the point is clear that Stephen’s ministry was made possible only through divine aid (6:8). It was not in the temple but in a synagogue that he delivered his specific message. His discourse was reiterated later in his speech before the Sanhedrin (7:1–53), the essence of which can be gathered through the accusations of the false witnesses. The allegations were false because they distorted the truth of the matter. Stephen was accused of blasphemy (which carried a death penalty; Matt. 26:66) against Moses and God (Acts 6:11), which is to say against the temple and the law (v. 13). But he was simply announcing that the sanctuary services and its archaic customs were to be terminated (v. 14; cf. Luke 21:12–15).

 

စွပ်စွဲချက်များတစ်လျှောက် စတီဖန်သည် ယေရှု၏ အဆုံးအမအထူးခြားဆုံးများကို ကြေညာခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်ကား တောင်ပေါ်ဟောပြောချက် (မသဲ ၅:၁၇–၄၈) တွင် အချို့ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ဆန့်ကျင်သည့် အရိပ်အမြွက်များပါဝင်ပြီး ဗိမာန်တော်ပျက်စီးခြင်းကို ကြေညာသော ခေတ်ဆုံးသတင်းစကား (လု ၂၁:၅–၃၆) တို့ဖြစ်သည်။ ယခင်က ခရစ်ယာန်များကို ထောက်ခံခဲ့ပြီး သန်ဟေဒြိန်၏ လူသတ်လိုစိတ်ကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သူများ (၄:၂၁) သည် ယခုအခါ စတီဖန်ကို ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် ရပ်တည်လာကြသည် (၆:၁၂)။ သူ၏မျက်နှာသည် မောရှေ၏မျက်နှာကဲ့သို့ (ထွက် ၃၄:၂၉) ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးကဲ့သို့ တောက်ပလျက်ရှိသည်။ ထိုအရာသည် သူသည် ဘုရားသခင်နှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ သူ၏သတင်းစကားသည် ဘုရားသခင်၏ ခွင့်ပြုချက်တံဆိပ်ကို ရရှိထားသည်။

Throughout the charges, Stephen proclaimed some of the most revolutionary teachings of Jesus, namely, His Sermon on the Mount (Matt. 5:17–48), containing insinuations against certain traditions, and His eschatological message (Luke 21:5–36) announcing the destruction of the temple. Those who thus far had favored the Christians (Acts 6:8) and opposed the Sanhedrin’s murderous intentions (4:21) were now siding against Stephen (6:12). His face, like that of Moses (Ex. 34:29), was glowing like that of an angel, indicating that he had been in communion with God. His message carried the seal of divine approval.

စတီဖန်၏ဟောပြောချက်၏ ပရောဖက်ပြုချက်အရေးကြီးမှု စတီဖန်၏ဟောပြောချက်သည် တမန်တော်ဝတ္ထုစာအုပ်၏ ဇာတ်လမ်းတွင် အရေးကြီးသောအချိန်အခါ၌ တည်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်း၏အရေးကြီးမှုကို ဤနေရာတွင် ထောက်ပြရန် လိုအပ်သည်။ ဒံယေလ ၉ တွင်ဖော်ပြထသော ခုနစ်ဆယ်ပတ်ပရောဖက်ပြုချက်၏ အဆုံးသတ်သည် ခရစ်နှစ် ၃၄ တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စတီဖန်၏ဟောပြောချက်ကို ထိုပရောဖက်ပြုချက်၏ အချို့အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ဆက်စပ်စေသည် (ဒံယေလ ၉:၂၀–၂၇ အပေါ် အဋ္ဌကထာကို ကြည့်ပါ)။ ဟောပြောချက်၏အရေးကြီးမှုကို ရှာဖွေရာတွင် တမန်တော်ဝတ္ထု၏ ဇာတ်လမ်းဖွံ့ဖြိုးမှုကို ကြည့်ရှုရန် လိုအပ်သည်။ Prophetic Significance of Stephen’s Speech

The speech of Stephen is located at a critical juncture in the narrative of the book of Acts. It is therefore important for us to point here to its significance. The ending of the prophecy of the seventy weeks mentioned in Daniel 9, which occurred in A.D. 34, connects his speech to some elements of that prophecy (see commentary on Dan. 9:20–27). When exploring the importance of the speech, it is necessary to look at the development of the plot of the book of Acts.   ၁. တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ဇာတ်လမ်း၏နေရာ။ အသင်းတော်၏သမိုင်းကို တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ယေရုရှလင်မြို့၌ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ၏ တွေ့ဆုံမှုမှ စတင်ပြီး ရောမမြို့တော်၌ ပေါလုအိမ်အကျယ်ချုပ်ခံရင်း တရားဟောနေသည်အထိ ဖြစ်သည်။ ဧဝံဂေလိတရားဟောခြင်းသည် ယေရုရှလင်မှ ရောမအင်ပါယာ၏မြို့တော်သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်း၏ဖွံ့ဖြိုးမှုကို တမန်တော် ၁:၈ တွင် အနှစ်ချုပ်ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုသည် တပည့်တော်များအား ယေရုရှလင်၊ ယုဒဲပြည်၊ ရှမာရိပြည်နှင့် ကမ္ဘာအဆုံးထိ သက်သေခံရန် မှာကြားခဲ့သည်။ တပည့်တော်များသည် ယေရုရှလင် (၂:၄၂–၆:၇)၊ ယုဒဲနှင့် ရှမာရိ (၆:၈–၉:၃၁)၊ ဆီးရီးယား (၉:၃၂–၁၂:၂၄)၊ အင်ပါယာ၏အရှေ့ပိုင်း (၁၂:၂၅–၁၉:၂၀) နှင့် နောက်ဆုံး ရောမမြို့သို့ (၁၉:၂၁–၂၈:၃၁) ပထဝီအနေအထားအရ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်။ စတီဖန်၏ဟောပြောချက်နှင့် အာဇာနည်ဖြစ်ခြင်းသည် ယုဒမဟုတ်သူများထံ ခရစ်ယာန်အမှုတော်ကို ဦးတည်စေခဲ့သည် (၇:၁–၈:၁)။ ထိုဇာတ်လမ်းသည် အရေးကြီးသောနေရာတွင် တည်ရှိသည်။ 1. The Place of the Narrative in Acts. The story of the church recorded in the book of Acts begins with a meeting of Jesus with the disciples in Jerusalem and ends in the city of Rome, where Paul was preaching while under house arrest. The proclamation of the gospel moved from Jerusalem to the capital of the Roman Empire. In a sense, the development of the story is summarized in Acts 1:8: Jesus commanded His disciples to be His witnesses in Jerusalem, Judea, Samaria, and to the ends of the earth. The disciples moved geographically from Jerusalem (2:42–6:7), through Judea and Samaria (6:8–9:31), to Syria (9:32–12:24), to the eastern part of the empire (12:25–19:20), and eventually to Rome itself (19:21–28:31). The speech of Stephen and his martyrdom led to the mission to the non-Jews (7:1–8:1). The account is located at a significant point in the narrative.   ၂. ဟောပြောချက်၏ရည်ရွယ်ချက်။ စတီဖန်၏ဟောပြောချက်သည် ယေရှုကို မယ်ရှိယအဖြစ် အသိအမှတ်မပြုဘဲ တက်ကြွစွာ ဆန့်ကျင်ခဲ့သော ယုဒခေါင်းဆောင်များနှင့် ၎င်းတို့၏ထောက်ခံသူများကို စွဲချက်တင်ခြင်းဖြစ်သည် (၇:၁–၅၃)။ ယေရုရှလင်ရှိ ယုဒလူများနှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်များအများအပြား ခရစ်ယာန်ဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း (၆:၇) ယုဒခေါင်းဆောင်များ၊ အထူးသဖြင့် သန်ဟေဒြိန်အဖွဲ့ထံမှ ပြင်းထန်စွာ ဆန့်ကင်ခဲ့သည်။ ဟောပြောချက်သည် အာဗြဟံ၏ခေါ်တော်မူခြင်းမှ မောရှေ၏အချိန်အထိ ဣသရေလသမိုင်းကို ပြန်လည်ဖော်ပြပြီး ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလနှင့် မည်သို့ဆက်ဆံခဲ့သည်နှင့် ယေရှုကဲ့သို့ ဘုရားသခင်၏ကယ်တင်ခြင်းတူရိယာဖြစ်သော မောရှေကို လူများက ဆန့်ကျင်ခဲ့ပုံကို ပြသခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဣသရေလဗိမာန်တော်သည် ဘုရားသခင်ကိုးကွယ်ရန် မရှိမဖြစ်အရာမဟုတ်ကြောင်း စတီဖန်က ပြောကြားခဲ့သည်။ စိတ်ဝင်စားစရာမှာ ယခင်ဟောပြောချက်များတွင် ဖြစ်ခဲ့သည့်အတိုင်း (၂:၃၈–၃၉၊ ၃:၁၉) စတီဖန်သည် ယုဒခေါင်းဆောင်များကို နောင်တရပြီး ကယ်တင်ခြင်းသို့ လာရန် မခေါ်ယူခဲ့ဘဲ သူတို့ကို ရုံးတင်စစ်ဆေးခြင်းသာဖြစ်သည်။ ထိုခေါင်းဆောင်များကို ဘုရားသခင်က အပြစ်တင်ခဲ့သည်။ 2. The Purpose of the Speech. Stephen’s speech was an indictment against the Jewish leaders and their supporters who did not recognize Jesus as the Messiah and who actively opposed Him (7:1–53). Although many of the Jews and priests in Jerusalem became Christians (6:7), there was strong opposition to the disciples from the Jewish leaders, particularly from the Sanhedrin. The speech traced the history of Israel from the call of Abraham to the time of Moses in order to show God’s dealing with Israel and the opposition of the people to Moses, who like Jesus was God’s instrument of deliverance. Then Stephen said that the Israelite temple is not indispensable for the worship of God. Interestingly, Stephen did not call the Jewish leaders to repentance and conversion, as was the case in the previous speeches in Acts (2:38–39; 3:19); he simply indicted them. The leaders were being condemned by the Lord.   ၃. ဟောပြောချက်နှင့် စတီဖန်၏သေခြင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု။ စတီဖန်၏ဟောပြောချက်နှင့် အာဇာနည်ဖြစ်ခြင်းသည် ခရစ်ယာန်အမှုတော်ကို ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒဲပြည်၏ နယ်နိမိတ်များထက်ကျော်လွန်၍ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းသို့ တွန်းပို့ရာတွင် အလွန်အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူ၏အမှုတော်သည် ယေရှုမယ်ရှိယအနေဖြင့် လာရောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံလာသော ဣသရေလယုံကြည်ခြင်းကို လောကီအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ ဒံယေလ ၉ တွင် ပရောဖက်ပြုခဲ့သည့်အတိုင်း ၄၉၀ နှစ်အတွင်း ပဋိညာဉ်ယုံကြည်ခြင်းသည် ဣသရေလနယ်နိမိတ်ထက်ကျော်လွန်၍ ရောက်ရှိလိမ့်မည်ဟု ပရောဖက်ပြုခဲ့သည်။ စတီဖန်၏သေခြင်းနောက်ပိုင်း တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် အတိအကျ ထိုအတိုင်းတွေ့ရသည်။ ပထမဦးစွာ၊ သူ၏သေခြင်းကြောင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုဖြင့် အသင်းတော်ကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့ပြီး အသက်ရှင်ရန် တမန်တော်များကို ယုဒမဟုတ်သောလောကသို့ အတင်းအကြပ် ထွက်ခွာစေခဲ့သည်။ ဒုတိယ၊ အသင်းတော်ပြန့်ကျဲခြင်း၏ရလဒ်အနေဖြင့် ယုဒမယ်ရှိယအားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းသတင်းစကားသည် ရှမာရိနှင့် ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့ရှိ ဧဝံဂေလိတရားကို နားထောင်လိုသော ပရိသတ်အသစ်ထံ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ယုဒ-ခရစ်ယာန်တမန်တော်များနှင့် ယုံကြည်သူများ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် အာဗြဟံအားဖြင့် လူမျိုးတကာကို ကောင်းချီးပေးရန် ဘုရားသခင်၏မူလအစီအစဉ်ကို ပြည့်စုံစေခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၂:၁–၃)။ တတိယ၊ ဘုရားသခင်သည် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို သွယ်ဝိုက်စွာ အသုံးပြု၍ ဧဝံဂေလိတရားကို ယုဒမဟုတ်သူများထံ ပြန့်ပွားစေခဲ့ပြီး ပေါလု၏ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်ပေးအပ်သော အမှုတော်ဖြင့် ဘုရားသခင်သည် အသင်းတော်ကို လောကီအမှုတော်သို့ ရွှေ့ပြောင်းရာတွင် အဓိကနေရာယူခဲ့သည်။ ထိုအရာသည် စတီဖန်၏ဟောပြောချက်နှင့် အာဇာနည်ဖြစ်ခြင်းဖြင့် ဖန်တီးထားသော သမိုင်းဆိုင်ရာအချိန်အခါတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စတီဖန်၏အမှုတော်သည် ယုဒများအတွက် ကယ်တင်ခြင်းတံခါးကို မပိတ်ဘဲ ခရစ်တော်မယ်ရှိယအားဖြင့် ယုံကြည်ခြင်းမှတစ်ဆင့် ယုဒမဟုတ်သူများ ကယ်တင်ခြင်းအတွေ့အကြုံထဲသို့ ဝင်ရောက်ရန် တံခါးဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏အစီအစဉ်သည် ရည်ရွယ်ထားသည့်အတိုင်း တိုးတက်နေပြီး ပရောဖက်ပြုချက်များ ပြည့်စုံနေသည်။ ထိုအရာသည် လူသားတို့အတွက် ဘုရားသခင်၏ကယ်တင်ခြင်းအစီအစဉ်၏ ကျန်ရှိသောအပိုင်းများလည်း ခရစ်တော်အားဖြင့် ဘုရားရည်ရွယ်ထားတော်မူသော ရည်မှန်းချက်ကို ပြည့်စုံစေမည်ဟူသော ကျွန်ုပ်တို့၏ ယုံကြည်ချက်ကို ခိုင်မာစေသည်။ 3. The Impact of the Speech and Death of Stephen. The speech and death of Stephen played a very important role in the development of the Christian mission by pushing it beyond the limits of Jerusalem and Judea to the rest of the world. His ministry led to the universalization of the Israelite faith as it found its fulfilment in the coming of Jesus as the promised Messiah. Daniel 9 had prophesied that during the 490 years the covenant faith would reach beyond the boundaries of Israel. This is precisely what we find in Acts after the death of Stephen. First, his death resulted in the scattering of the church through persecution, forcing the apostles to go to the non-Jewish world to preserve their lives. They were forced by the circumstances to leave Jerusalem. Second, the result of the scattering of the church was that the message of salvation through the Jewish Messiah reached a new audience in Samaria and the rest of the world who were avid to hear the gospel. Under the leadership of Jewish-Christian apostles and believers, God’s original plan to bless all the nations of the earth through Abraham was being fulfilled (Gen. 12:1–3).   Third, God indirectly used the persecution to spread the gospel to the Gentiles, and with the conversion of Paul and the mission that God entrusted to him, God Himself was assuming center stage in moving the church to a universal mission. This took place at the historical junction created by Stephen’s speech and death. Stephen’s ministry did not close the doors of salvation to the Jews but opened them up for the influx of Gentiles into the experience of salvation through faith in Christ, the Messiah. God’s plan was progressing as He intended, and prophecy was being fulfilled. That should reaffirm our conviction that the rest of God’s redemptive plan for humanity will also achieve its divinely intended purpose through Christ.

အခန်းကြီး - ၇

၇:၁–၈။ စတီဖန်၏ဟောပြောချက် - အာဗြဟံ၏ခေါ်တော်မူခြင်း။ စတီဖန်၏ဟောပြောချက်တွင် ဘုရားသခင်သည် မိမိလူမျိုးကို ကယ်တင်ရန် မည်မျှပင် အမြဲကြိုးစားခဲ့သည်ကို ဆက်စပ်ပြောပြခဲ့သည်။ သူသည် ယေရှု၏နာမကို မဖော်ပြဘဲ သူ့ကို သွယ်ဝိုက်စွာ ရညွှန်ပြခဲ့သည် (၇:၃၇၊ ၅၂၊ ၅၇)။ အကြောင်းမှာ စွပ်စွဲချက်များသည် ယေရှုအကြောင်း သူ၏အဆုံးအမများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည် (၆:၁၄)။ သူ၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဣသရေလသမိုင်းကို ဆွေးနွေးရန်မဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်၏အမှုကို အသုံးပြု၍ နားထောင်သူများကို ကယ်တင်ခြင်းအကြောင်း သင်ကြားရန်ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းလမ်းကို ဘုရားသခင်ကိုယ်တိုင် ယခင်က အသုံးပြုခဲ့ဖူးသည် (ဥပမာ မသဲ ၁၂:၃–၅) အပါအဝင် ယေရှု၏အမှုတော်တွင်လည်း ရှိခဲ့သည်။ ထိုနည်းလမ်းသည် လူများကို သူတို့နေရာမှာပင် ဆွဲဆောင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ သူ၏ဇာတ်ကြောင်းသည် နားထောင်သူများ၏ မျက်စိရှေ့တွင် အခွင့်အာဏာရှိသည်။

7:1–8. Stephen’s Address: The Call of Abraham. In Stephen’s speech, he related how God constantly labored to save His people. He did not mention the name of Jesus but only alluded to Him (7:37, 52, 57), probably because the accusations were aimed at Stephen’s teachings about Jesus (6:14). His purpose was not to discuss the history of Israel but to teach his listeners about salvation using the work of God among them. This methodology had been used previously by God, including in Jesus’s ministry (e.g., Matt. 12:3–5), and was aimed at reaching the people where they were. His account commanded authority in the eyes of his listeners.

 

ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းက စွပ်စွဲချက်များ မှန်သလားဟု စတီဖန်ကို မေးမြန်းခဲ့သည်။ စတီဖန်သည် လေးစားစွာ ဖြေဆိုခဲ့ပြီး ကိုယ်ကိုကိုယ် ဣသရေလ၏အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ထည့်သွင်းကာ “ကျွန်ုပ်တို့အဘ အာဗြဟံ” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (၇:၂)။ စတီဖန်၏ခုခံချေပချက်သည် ယေရှု၏နာမဖြင့် ဗိမာန်တော်နတော်နှင့် တရားဟောင်းကို ဆန့်ကျင်စကားပြောသည်ဟု စွပ်စွဲခံရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြရန်ဖြစ်သည် (၆:၁၃–၁၄)။ သူသည် အာဗြဟံ၏အတွေ့အကြုံကို အကြောင်းပြချက်များစွာဖြင့် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် အာဗြဟံကို နိုင်ငံခြားပြည် မေသိုပိုတေးမီးယား၌ ကိုယ်တိုင်ထင်ရှားပြခဲ့သည် (၇:၂)။ အာဗြဟံသည် မိမိနိုင်ငံကို စွန့်ခွာပြီး ဣသရေလလူများ ယခုနေထိုင်ရာပြည်သို့ လာခဲ့သော်လည်း ထိုပြည်ကို ဘယ်တော့မျှ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိ (အခန်း ၅)။ ဘုရားသခင်သည် ထိုပြည်ကို သူ၏သားမြေးများအား ပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သော်လည်း ပထမဦးစွာ နိုင်ငငံခြားပြည်၌ နေရမည်ဖြစ်သည် (အခန်း ၆)။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် ထိုပြည်၌ ကိုးကွယ်နိုင်ရန် ကယ်နုတ်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည် (အခန်း ၇)။ အာဗြဟံသည် ဘုရားသခင်နှင့် ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏လက္ခဏာမှာ အမျိုးသားတိုင်း ထာဝရလိမ္မာဖြတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအရာသည် ဘုရားသခင်သည် မိမိနှုတ်ကတိတော်ကို ထိန်းသိမ်းကြောင်း သက်သေပြသည် (အခန်း ၈)။ ဤအပိုဒ်၏ အရေးကြီးသော ဓမ္မသီအာသစ်တစ်ခုမှာ ဘုရားသခင်၏ကိုယ်တိုင်ထင်ရှားခြင်းသည် ဣသရေလပြည်သို့ ကန့်သတ်မထားကြောင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိလူမျိုးနှင့် မည်သည့်နေရာတွင်မဆို အတူရှိတော်မူသည်။ အရေးကြီးသည်မှာ ဘုရားသခင်နှင့်အညီ သစ္စာရှိခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အဲဂုတ္တုမှ ထွက်လာသော မျိုးဆက်သည် မယုံကြည်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည် (အခန်း ၃၉)။

The high priest asked Stephen if the charges against him were true. Stephen responded respectfully, all the while including himself as part of Israel, referring to “our father Abraham” (Acts 7:2). Stephen’s defense aimed to explain why he was accused of speaking against the temple and the law in the name of Jesus (6:13–14). He used the experience of Abraham for several reasons: God revealed Himself to Abraham in a foreign land, Mesopotamia (7:2). Abraham left his country and went to the land where the Israelites currently lived, but Abraham never had possession of it (v. 5). God promised to give this land to his descendants, but first they would have to live in a foreign land (v. 6). God, however, promised to deliver them in order for them to serve Him in the promised land (v. 7). Abraham entered into a covenant relationship with the Lord, whose sign was circumcision, which would demonstrate that God keeps His word (v. 8). One of the important theological insights of the passage is that God’s self-revelation is not restricted to the land of Israel. God is with His people wherever they are. What matters is faithfulness to God. Unfortunately, the generation that left Egypt proved unfaithful (v. 39).

 

၇:၉–၁၆။ စတီဖန်၏ဟောပြောချက် - အဲဂုတ္တုရှိ ဘိုးဘေးများ။ ဤဇာတ်ကြောင်းသည် အာဗြဟံ၏အတွေ့့အကြုံနှင့် တူညီသော ဖွဲ့စည်းပုံရှိသည်။ ဘုရားသခင်သည် ယောသပ်နှင့် နိုင်ငံခြားပြည် အဲဂုတ္တုတွင် အတူရှိတော်မူခဲ့သည် (အခန်း ၉–၁၀)။ ယာကုပ်သည် အဲဂုတ္တုတွင် ခိုလှုံခွင့်ရခဲ့သည် (အခန်း ၁၂)။ ယောသပ်သည် ထိုနေရာတွင် ကယ်တင်သူအဖြစ် ရှိနေခဲ့သည် (အခန်း ၁၃)။ ခွဲခွာနေသော မိသားစုကို အဲဂုတ္တုတွင် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းစေခဲ့သည် (အခန်း ၁၄–၁၅)။ နောက်ဆုံး ဘိုးဘေးများသည် ကတိထားတော်မူသောပြည်ကို မခံစားရဘဲ သေဆုံးခဲ့ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ရှိခင်မြို့၌ သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ကြသည် (အခန်း ၁၅–၁၆)။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် သန့်ရှင်းသောပြည်ပြင်ပတွင် ကိုယ်တိုင်ထင်ရှားခဲ့သည်။ ယောသပ်ခံစားခဲ့ရသော ဆင်းရဲဒုက္ခသည် ဘုရားသခင်က သူ့ကို ပယ်ရှားခဲ့သည် သို့မဟုတ် အပြစ်ရှိသည်ဟု မဆိုလိုပါ။ ဘုရားသခင်သည် ယုဒမဟုတ်သောနယ်မြေတွင်ပင် ရှိနေပြီး တက်ကြွစွာ လုပ်ဆောင်နေတော်မူသည်။

7:9–16. Stephen’s Address: The Patriarchs in Egypt. This account follows the same structure as the experience of Abraham: God was with Joseph in a foreign land, Egypt (vv. 9–10). Jacob found refuge in Egypt (v. 12). Joseph was there to rescue them (v. 13), reuniting the divided family in Egypt (vv. 14–15). Finally, the patriarchs did not get to enjoy the promised land; they died and were later finally buried in Shechem (vv. 15–16). So God revealed Himself outside of the Holy Land.

God was shown to have been with Joseph throughout his ordeal. The suffering he endured was not an indication that God had rejected him or that he had sinned. God was present and active even in Gentile territory.

 

၇:၁၇–၃၆။ စတီဖန်၏ဟောပြောချက် - ဘုရားသခင်သည် မောရှေအားဖြင့် ဣသရေလကို ကယ်နုတ်တော်မူသည်။ စတီဖန်သည် မောရှေကို စွပ်စွဲခံရသောကြောင့် (၆:၁၁) သူ၏ဟောပြောချက်တွင် မောရှေအကြောင်း ပိုမိုအချိန်ယူ ပြောကြားခဲ့သည်။ သူ၏ယုဒနားထောင်သူများ မသိရှိခဲ့သော်လည်း စတီဖန်၏ဟောပြောချက်ကြောင့် ခရစ်ယာန်စာဖတ်သူများသည် မောရှေကို ခရစ်တော်၏ပုံစံအဖြစ် နားလည်လာကြသည်။ မောရှေအကြောင်း ဟောပြောချက်တွင် အပိုဒ်နှစ်ပိုဒ်ရှိသည်။ ပထမအပိုဒ်မှာ အဲဂုတ္တုရှိ မောရှေ (၇:၁၇–၂၉)။ စတီဖန်သည် ဂျူးဘာသာသည် နိုင်ငံခြားတွင် စတင်ခဲ့ကြောင်း (အခန်း ၁၇) နှင့် မောရှေသည် အဲဂုတ္တုတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ကြောင်း (အခန်း ၂၂) ကို ထပ်မံအလေးပေးခဲ့သည်။ မောရှေသည် လုပ်ရပ်၌လည်းကောင်း စကားပြောခြင်း၌လည်းကောင်း တန်ခိုးရှိသည် (အခန်း ၂၂)။ မောရှေသည် ညည်းညူသူဟု လူသိများသော အထင်အမြင်လွဲမှားမှုတစ်ခုရှိသည်။ သို့သော် စတီဖန်၏ပြောကြားချက်အရ အဲဂုတ္တုမှ ထွက်ပြေးပြီး နှစ်ပေါင်းလေးဆယ်အကြာတွင် မီးတောက်နေသော ချုံပင်၌ မောရှေက “စကားပြောရာတွင် နှေးကွေးသည်” ဟု ပြောဆိုခဲ့ခြင်းသည် အဲဂုတ္တုဘာသာစကား၏ အမြဲပြောင်းလဲနေသော အသံထွက်များနှင့် သူ၏ နှစ်ပေါင်းလေးဆယ်ခရီးနှင့် ပိုမိုသက်ဆိုင်ပြီး ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်မဟုတ်ကြောင်း နားလည်ရသည်။ မောရှေ၏ထိုသရုပ်ဖော်ချက် (လုပ်ရပ်၌လည်းကောင်း စကားပြောခြင်း၌လည်းကောင်း တန်ခိုးရှိသည်) သည် ဧမောက်လမ်းပေါ်တွင် တပည့်တော်များ၏ ယေရှုအကြောင်း ဖော်ပြချက်နှင့် အလွန်ဆင်တူသည် (လု ၂၄:၁၉)။ ခရစ်ယာန်စာဖတ်သူများသည် မောရှေနှင့် ယေရှုကို ရှင်းလင်းစွာ နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ဘုရားသခင်သည် မောရှေကို မိမိလူမျိုးကို ကယ်နုတ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း လူများက နားမလည်ခဲ့ကြခြင်း (၇:၂၅၊ ယော ၁:၁၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ မောရှေသည် ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးနှင့် ငြိမ်သက်ခြင်းကို ယူဆောင်လာရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည် (၇:၂၆)။ ဂရိစာသားအရ “သူတို့ကို ငြိမ်မေတ်ရေးအတွက် ပြန်လည်သင့်မြတ်စေ” (synallassō for eirēnē) ဟု တိတိကျကျ ဖော်ပြထားသည်။ ခရစ်တော်အားဖြင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအယူအဆသည် ကျမ်းကျမ်းသစ်တွင် ထင်ရှားသည် (ရော ၅:၁၀)။ မောရှေကို တွန်းလှန်ခဲ့သည် (၇:၂၇၊ ၃၉) ယေရှုကိုလည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပယ်ရှားခဲ့သည် (လု ၁၇:၂၅၊ ၂၀:၁၇)။

7:17–36. Stephen’s Address: God Delivers Israel by Moses. Stephen spent more time in his speech discussing Moses perhaps because he had been accused of speaking against Moses (6:11). While his Jewish listeners may not have realized it, thanks to Stephen’s speech Christian readers are now led to perceive Moses as a type of Christ. There are two sections about Moses in the speech. The first is about Moses in Egypt (7:17–29). Once again Stephen emphasized the fact that Judaism began abroad (v. 17) and that Moses received his training in Egypt (v. 22). Moses was mighty in action but also in his words (v. 22). A popular misconception of Moses was that he stuttered. However, Stephen’s own claim here was that while Moses was still a prince in Egypt, he spoke well. Speaking well was highly valued in ancient Egypt. This helps us understand that when at the burning bush, some forty years after fleeing from Egypt, Moses’s claim to slowness of tongue and speech (Ex. 4:10) had more to do with the ever-changing nuances of the Egyptian language and his forty-year absence than with any physical condition. It should be noted that this characterization of Moses (that he was mighty in action and in his words) is almost exactly the same as the disciples’ description of Jesus in their conversation on the road to Emmaus (Luke 24:19). Christian readers can draw a clear parallel between Moses and Jesus. This is especially true considering that God wanted Moses to deliver his people, but the people failed to understand (Acts 7:25; cf. John 1:11). Moses was to bring reconciliation and peace (Acts 7:26). The Greek text literally indicates that “he reconciled them [synallassō] for peace [eirēnē].” The theme of reconciliation through Christ is prevalent in the NT (e.g., Rom. 5:10), while that of peace pervades the message of Jesus (Luke 19:42). Moses was pushed away (Acts 7:27, 39) as Jesus was later rejected (Luke 17:25; 20:17).

ရှိခင် ကျမ်းစာအရ ဘိုးဘေးများကို ရှိခင်တွင် မသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ဘဲ ဟေဗြုန်တွင် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည် (အာဗြဟံ - ကမ္ဘာဦး ၂၃:၁၉–၂၀၊ ၂၅:၁–၉၊ ဣဇာက် - ကမ္ဘာဦး ၄၉:၃၀–၃၁၊ ယာကုပ် - ကမ္ဘာဦး ၅၀:၁–၁၄)။ ယောသပ်သာ ရှိခင်တွင် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည် (ယောရှု ၂၄:၃၂)။ ဘိုးဘေးများ၏ အရိုးများကို နောက်ပိုင်းတွင် ရှိခင်သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ရှိခင် (ရှမာရိပြည်နယ်အတွင်း) ဟု သတ်မှတ်ပြောဆိုခြင်းဖြင့် စတီဖန်သည် ဘိုးဘေးများသည် နိုင်ငံခြားပြည်တွင် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ကြောင်း ထပ်မံညွှန်ပြခဲ့သည်။ ထိုအရာသည် ကတိထားတော်မူသောပြည်သည် ပထဝီအနေအထားအရ အရေးမကြီးတော့ကြောင်း ဆိုလိုသည်။ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးကို ပထဝီအနေအထားဖြင့်သာ သတ်မှတ်၍ မရနိုင်တော့ကြောင်း၊ ဣသရေလယုံကြည်ခြင်းသည် လောကီအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ Shechem

According to the Bible, the patriarchs were not buried at Shechem but in Hebron (Abraham: Gen. 23:19–20; 25:1–9; Isaac: Gen. 49:30–31; Jacob: Gen. 50:1–14). Only Joseph is mentioned as having been buried in Shechem (Josh. 24:32). It is possible that the remains of the patriarchs were later transferred to Shechem. By specifying Shechem (Acts 7:16), which is in the territory of Samaria, Stephen was pointing out the fact that the patriarchs were buried in a foreign land—another way of saying that the promised land was no longer a matter of significance. The people of God were not to be exclusively defined on the basis of geography because the faith of Israel had been universalized.

 

မောရှေအကြောင်း လု ၇ တွင် ဒုတိယအပိုဒ်မှာ စိနတ်တောင်ရှိ မောရှေ (၇:၃၀–၃၆)။ မောရှေသည် နိုင်ငံခြားပြည် မိဒီယန်တွင် အနားရရှိခဲ့ပြီး သာယာဝပြောခဲ့သည် (အခန်း ၂၉)။ သူသည် စိနတ်တောင်၌ ဘုရားသခင်ကို တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး သန့်ရှင်းသောမြေ (အခန်း ၃၃) ဖြစ်သော်လည်း ဘုရားသခင်၏လူမျိုးသည် အဲဂုတ္တုတွင် ရှိနေဆဲဖြစ်သည် (အခန်း ၃၄)။ ဗိမာန်တော်သည် ဘုရားသခင်၏လူမျိုး၏ ဆုတောင်းချက်များကို နားထောင်ရာတစ်ခုတည်းသောနေရာမဟုတ် (၁ဘုရင် ၈:၃၀)၊ အဲဂုတ္တုတွင်လည်း နားထောင်တော်မူသည် (၇:၃၄)။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် နေရာအနှံ့တွင် ကိုယ်တိုင်ထင်ရှားတော်မူပြီး သန့်ရှင်းသောပြည်သည် ဘုရားသခင်ကိုယ်တိုင်ထင်ရှားပြီး မိမိလူမျိုးကို အသိအမှတ်ပြုရာနေရာတိုင်းတွင် ရှိသည် (ရန်သူနယ်မြေတွင်ပင်)။ မောရှေကို archōn (“အုပ်စိုးသူ”)၊ dikastēs (“တရားသူကြီး”) နှင့် lytrōtēs (“ကယ်တင်သူ”၊ “ရွေးနုတ်သူ”) ဟူ၍ ဆက်စပ်ထားသည် (အခန်း ၃၅)။ ဤလုပ်ငန်းများအားလုံးသည် ခရစ်တော်၏လုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။ ယေရှုကို အစ (archē၊ ကော ၁:၁၈)၊ အုပ်စိုးသူ၊ အသက်ရှင်သူနှင့် သေလွန်သူများ၏ တရားသူကြီး (ကြီး) (၁၀:၄၂) နှင့် ရွေးနုတ်ခြင်းရရှိရာသူ (ရော ၃:၂၄) အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသည်။ မောရှေကို ပယ်ချခဲ့သူများထံ ဘုရားသခင်က စေလွှတ်ခဲ့သည် (အခန်း ၃၅)။ အဲဂုတ္တုမှ ထွက်ခွာစေရန် (အခန်း ၃၆) နိမိတ်လက္ခဏာနှင့် အံ့ဖွယ်အမှုများနှင့်အတူ (အခန်း ၃၆) ယေရှုကဲ့သို့ (၂:၂၂)။ ဤအပိုဒ်တွင် စတီဖန်သည် စွပ်စွဲသူများ၏ ပြောဆိုချက်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် မောရှေကို ချီးမွမ်းသူအဖြစ် တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုမောရှေအပေါ် ချီးမွမ်းမှုနှင့် သူ၏အာဏာကို ခိုင်မာစွာ အတည်ပြုမှုက နားထောင်သူများသည် မောရှေကို မယုံကြည်ကြောင်း ဖော်ပြရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည် (၇:၅၃)။

The second part of Luke’s account of the speech dealing with Moses is about Moses in Sinai (Acts 7:30–36). Moses found relief in Midian, a foreign land where he prospered (v. 29); and he met God at Mount Sinai, holy ground (v. 33), though God’s people were still in Egypt (v. 34). The temple was not the only place where God heard the prayers of His people (1 Kin. 8:30); He also heard them in Egypt (Acts 7:34). Thus, God revealed Himself everywhere, and the Holy Land was in principle wherever God revealed Himself while recognizing His people (even in hostile territory). Moses is associated with the words archōv (“ruler”), dikastēs (“judge”), and lytrōtēs (“deliverer,” “redeemer”; v. 35). All these functions are those of Christ. Jesus is recognized as the Beginning or Ruler (archē; Col. 1:18), the Head who guides, the Judge (kritēs) of the living and the dead (Acts 10:42), and the one through whom we have redemption (apolytrōsis; Rom. 3:24). Moses was sent by God to encounter those who had rejected him (Acts 7:35)—to bring them out of Egypt (v. 36) while performing signs and wonders (v. 36), as Jesus did (2:22). In this passage Stephen established himself as an admirer of Moses, contrary to the claims of his accusers. That admiration for Moses and his ringing affirmation for Moses’s authority allowed him to describe his listeners as the very ones were who were unfaithful to Moses (7:53).

 

၇:၃၇–၄၃။ စတီဖန်၏ဟောပြောချက် - ဣသရေလသည် ဘုရားသခင်ကို ပုန်ကန်သည်။ စတီဖန်သည် မောရှေကို ကျိန်ဆဲသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသော်လည်း ဘိုးဘေးများများသာ မောရှေကို ပယ်ချခဲ့သူများဖြစ်သည် (အခန်း ၃၉)။ သူတို့သည် ကနာန်ပြည်သို့ မဝင်လိုဘဲ အဲဂုတ္တုသို့ ပြန်လိုခဲ့ကြသည် (အခန်း ၃၉)။ ထိုအရာသည် သန့်ရှင်းသောပြည်သည် သူတို့အတွက် အရေးမကြီးကြောင်း ဆိုလိုသည်။ ထို့ပြင် သူတို့သည် ရုပ်တုကိုးကွယ်ရန် ဘုရားသခင်ကို ကျောခိုင်းခဲ့ကြသည် (အခန်း ၄၀–၄၃)။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် စတီဖန်သည် မောရှေ၏တရားကို မပယ်ခဲ့ပါ။ သူ့အတွက် ထိုတရားသည် ကောင်းကင်မှ လာသော အသက်ရှင်သော နှုတ်ကတိတော်များ သို့မဟုတ် “အသက်နှုတ်ကတိတော်” များဖြစ်သည် (အခန်း ၃၈)။ ပုန်ကန်သော ဘိုးဘေးများ၏ ရွေးချယ်မှု၏ အကျိုးဆက်ကို ဘုရားသခင်က ခွင့်ပြုတော်မူခဲ့သည်။ သူတို့ပယ်ချခဲ့သော အကာအကွယ်ကို ဘုရားသခင်က ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ သူတို့ကို “အပ်နှံ” တော်မူခဲ့သည် (အခန်း ၄၂၊ ရော ၁:၁၆၊ ၂၆၊ ၂၈ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်၏ ကူညီမှုမရှိဘဲ ကျွန်ုပ်တို့သည် မိမ်းကိုယ်ကိုယ်လှည့်စားမှုသို့ ကျရောက်သည်။ သို့သော် ခရစ်တော်အားဖြင့် ထိုလှည့်စားမှုများမှ လွတ်မြောက်ခြင်းရှိသည် (ကော ၁:၁၂–၁၄၊ ဟေဗြဲ ၂:၁၄–၁၅၊ ဗျာ ၁:၆)။

7:37–43. Stephen’s Address: Israel Rebels against God. Stephen was accused of blasphemy against Moses, when in fact the forefathers were the ones who rejected Moses (v. 39). They did not want to enter Canaan and would have preferred to have returned to Egypt (v. 39), which implies that the Holy Land was not important to them. Furthermore, they turned their backs on God to worship idols (vv. 40–43). By contrast, Stephen did not reject the law of Moses. For him it was God’s living words or oracles—“words of life”—delivered by a heavenly being (v. 38). God’s response to the rebellious forefathers, who turned back to Egypt in their hearts (v. 39), was to turn away from them (v. 42). God allowed humans to bear the consequences of their own choices. He withdrew the protection they rejected; He paredōken—“handed them over” or “gave them over/up” (v. 42; cf. Rom. 1:16, 26, 28). Without the help of God, we are left to our own devices, but through Christ there is freedom from our own deceptions (Col. 1:12–14; Heb. 2:14–15; Rev. 1:6).

 

၇:၄၄–၅၀။ စတီဖန်၏ တရားဟောချက်၊ ဘုရားသခင်၏ စစ်မှန်သော တဲတော်။ ဤအခန်းတွင် စတီဖန်သည် ဘုရားသခင်၏ နေရာဌာနဖြစ်သော ဗိမာန်တော်ကို ဆန့်ကျင်သည်ဟု စွပ်စွဲခံရခြင်းကို တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ပထမဦးစွာ ဘုရားသခင်သည် မောရှေအား ပြသတော်မူသော ပုံစံအတိုင်း တဲတော်တစ်ခု တည်ဆောက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်ကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ ထိုတဲတော်သည် လူမျိုးတို့အလယ်၌ ဘုရားသခင်၏ ရှိနေခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသော သင်္ကေတဖြစ်သည်။ လူမျိုးတို့သည် ထိုတဲတော်ကို တပါးအမျိုးသားတို့၏ ပိုင်နက်ထဲသို့ ယူဆောင်လာခဲ့ကြပြီး ထိုပိုင်နက်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည် (အဆို ၄၄–၄၅)။ ဒါဝိဒ်လက်ထက်၌ ဘုရားသခင်အတွက် ဗိစဉ်တော်တည်ရန် နေရာတစ်ခု ရှာဖွေခဲ့သော်လည်း ဒါဝိဒ်သည် တည်ဆောက်ခွင့်မရခဲ့ပါ (အဆို ၄၆–၄၇)။ ဒုတိယအနေဖြင့် ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်ရသော တာဝန်ကို ရှလိုမုန်အား အပ်တော်မူခဲ့သည်။ ရှလိုမုန်သည် မကြာမီ ဘုရားသခင်သည် လူလက်ရာဗိမာန်တော်၌ မနေထိုင်နိုင်ကြောင်း သဘောပေါက်ခဲ့သည် (အဆို ၄၇–၅၀)။ ဤဓမ္မသတ်ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုကို အစ္စရေးအမျိုးသား ခေါင်းဆောင်ကောင်စီဝင်များက စတီဖန်သည် ဗိမာန်တော်ကို ဆန့်ကျင်စကားပြောသည်ဟု အလွဲသုံးစားပြုကာ စွပ်စွဲခဲ့ကြသည် (၆:၁၃)။ စတီဖန်၏ အမှန်တရားမှာ ဤထိုးထွင်းသိမြင်မှုသည် ဗိမာန်တော်မြှောက်စားပွဲ၌ ရှလိုမုန်ပြောခဲ့သော စကားမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို လွှမ်းခြုံထားသော ဘုရားဖြစ်တော်မူ၍ လူလက်ရာဗိမာန်တော်များဖြင့် လုံးဝမဆံ့ပါ (၁ဓမ္မရာဇဝင် ၈:၂၇)။

7:44–50. Stephen’s Address: God’s True Tabernacle. In this section, Stephen dealt with the accusation that he was opposed to the temple as the dwelling of God. He first discussed the instructions God gave to build a tabernacle for Him according to the model He showed Moses. It was a symbol of His presence among His people. The people brought it into the land of the Gentiles (the nations), of which they took possession (vv. 44–45). Under David a place was found to construct a temple for the Lord, but he was not to build it (vv. 46–47). Second, the task of building a temple was given to Solomon, who soon realized that God does not live in a temple made with human hands (vv. 47–50). This theological insight was misused by the Sanhedrin to accuse Stephen of speaking against the temple (6:13). His defense was that this insight originates in the speech of Solomon during the dedication of the temple. God is a universal and cosmic Being who cannot be totally contained in temples built by humans (1 Kin. 8:27).

 

အကျိုးဆက်များမှာ ထင်ရှားသည်။ ပထမဦးစွာ၊ စတီဖန်အဆိုအရ ဘုရားသခင်သည် ကမ္ဘာ့နေရာတိုင်း၌ မိမိ၏ ရှိနေခြင်းကို ထင်ရှားစေတော်မူသည်။ ဤတစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရူပါရုံသည် ဟေဗြဲတို့၏ အလွန်အမင်း ထိန်းသိမ်းရေးဝါဒနှင့် ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ ဒုတိယ၊ သန့်ရှင်းသောပြည်သည် ဘုရားသခင်၏ ရှိနေခြင်းဖြင့် သတ်မှတ်ခံရသည်ဟု သူရှင်းလင်းစွာ ပြောခဲ့သည်။ ဘိုးဘေးများသည် ကတိထားသောပြည်ကို ပိုင်ဆိုင်ခြင်းမရှိခဲ့၊ ဘိုးဘွားများသည် အဲဂုတ္တုပြည်ကို ပိုနှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ တတိယ၊ ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် ဘုရားသခင်ကို စွန့်ပစ်ကာ ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်ရန် လှည့်သွားခဲ့သဖြင့် ပုန်ကန်သူများဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ စတုတ္ထ၊ ထိုအချိန်၌ ဗိမာန်တော်အတွင်း ကိုးကွယ်မှုများသည် အဓိပ္ပာယ်မရှိတော့ပါ၊ အကြောင်းမှာ ဘုရားသခင်သည် ထိုနေရာ၌ မနေတော့ပါ။ စတီဖန်သည် ယေရှုရှင်သည် ရှမာရိမိန်းမအား မိန့်တော်မူခဲ့သော စကားကို ထပ်တလဲလဲ ပြောနေခြင်းဖြစ်သည်။ လူများသည် ဂရိဇင်တောင်၌လည်းကောင်း၊ ယေရုရှလင်၌လည်းကောင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ဝိညာဉ်နှင့် သမ္မာတရားအားဖြင့် ဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်ရမည့် အချိန်ရောက်လာပြီဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည် (ယောဟန် ၄:၂၁–၂၄)။ စတီဖန်အနေဖြင့် နိဂုံးချုပ်ရန်သာ ကျန်တော့သည်။ သူသည် သူတို့၏ သမိုင်းနှင့် ဓမ္မသတ်ကို အသုံးပြု၍ စွပ်စွဲသူများကို ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခုံရုံးသို့ ဆွဲဆောင်လာခဲ့ပြီး သူတို့သည် သူ့ကို စွပ်စွဲခဲ့သော အပြစ်နှင့် အတူတူပင် အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။

The implications are clear. First, according to Stephen, God manifests His presence anywhere in the world. This universalistic vision clashed with Hebrew conservatism. Second, he had also made clear that the Holy Land was defined by God’s presence. The patriarchs did not possess the promised land, and the forefathers preferred Egypt. Third, the people of Israel proved rebellious as they turned away from God to worship idols. Fourth, the worship services in the temple were at this time pointless because God did not dwell there any longer. Stephen was echoing the words of Jesus to the Samaritan woman, that the time would come when people would worship God neither on Mount Gerizim nor in Jerusalem and that all worship, no matter where it takes place, must be in spirit and in truth to be pleasing to God (John 4:21–24). The only thing left to do was for Stephen to draw his conclusion. He brought his accusers to God’s tribunal using their history and theology and found them guilty of the same charges they raised against him.

 

၇:၅၁–၅၃။ စတီဖန်၏ တရားဟောချက်၊ ဣသရေလသည် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်ကို ဆီးတားသည်။ အသေခံရခြင်းမတိုင်မီ စတီဖန်သည် စွပ်စွဲချက် သုံးခုကို ကြေညာခဲ့သည်။ (၁) သူ၏ ခေတ်ပိုင်းလူများသည် ဘိုးဘေးများထက် မကောင်းကြ၊ သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်ကို ဆီးတားနေကြဆဲဖြစ်သည် (အဆို ၅၁)။ သူတို့သည် အသားကိုယ်တိုင် နှလုံးဖြတ်ခြင်းကို ဂုဏ်ယူကြသော်လည်း နှလုံးဖြတ်ခြင်းကို နားမလည်ကြပါ (ရောမ ၂:၂၈–၂၉၊ ယေရမိ ၉:၂၅–၂၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ (၂) ဘိုးဘေးများသည် ပညာရှိတို့ကို ညှဉ်းဆဲသတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသော်လည်း သူ၏ နားထောင်သူများသည် ထိုထက်ဆိုးသည်။ ပညာရှိတို့ ဟောကြားခဲ့သော တရားဓမ္မရှင်ကို သတ်ပစ်ခဲ့ကြသည် (အရှင် ၇:၅၂၊ လု ၂၃:၄၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ (၃) သူတို့သည် စတီဖန်ကို ပညတ်တော်ကို မစောင့်ထိန်းဟု စွပ်စွဲခဲ့ကြသော်လည်း ပညတ်တော်ကို မစောင့်ထိန်းသူမှာ သူတို့ဘက်မှပင် ဖြစ်သည် (၇:၅၃၊ ယောဟန် ၇:၁၉ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤစွပ်စွဲချက်သည် ပညတ်တော်၏ အစောင့်အရှောက်များဟု မိမိတို့ကိုယ်ကို ယူဆထားသူများကို အထူးထိခိုက်စေခဲ့သည် (ရောမ ၂:၁၇–၂၀၊ ၂၃)။ မဖော်ပြထားသော နိဂုံးမှာ ပဋိညာဉ်တော်ကို ဖျက်ဆီးခဲ့သူမှာ ကရုဏာတော်ရှိတော်မူသော ဘုရားသခင်မဟုတ်ဘဲ လူမျိုးတို့ပင် ဖြစ်သည်။

7:51–53. Stephen’s Address: Israel Resists the Holy Spirit. Before his martyrdom, Stephen pronounced three accusations: (1) His contemporaries were no better than their forefathers because they also resisted the Holy Spirit (v. 51). They prided themselves on the circumcision of the flesh but failed to understand the circumcision of the heart (Rom. 2:28–29; cf. Jer. 9:25–26). (2) The forefathers persecuted and killed the prophets, but his listeners had done worse; they murdered the Just One whom the prophets had announced (Acts 7:52; cf. Luke 23:47). (3) They accused Stephen of not keeping the law (Acts 6:13), but they were the ones who failed to keep it (7:53; cf. John 7:19). This accusation hit them particularly hard because his listeners presumed themselves to be guardians of the law (Rom. 2:17–20, 23). The implicit unstated conclusion was that the covenant was broken, not by God, who is ever merciful, but by His people.

 

၇:၅၄–၆၀။ အာဇာနည်စတီဖန်။ စတီဖန်သည် ပထမဆုံး ခရစ်ယာန်အာဇာနည်ဖြစ်ပြီး ရာစုနှစ်များစွာ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အာဇာနည်များ၏ ပထမဆုံးအဆက်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် အဓိပ္ပာယ်မရှိဟု ထင်ရသောအရာကို ယူ၍ မိမိ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ဆောင်ရွက်တော်မူသည်။ ဤပြင်းထန်သော ညှဉ်းဆီးမှုကြောင့် အသင်းတော်၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်းသည် ယေရုရှလင်မြို့ရိုးကို ဖြတ်ကျော်၍ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ စတီဖန်၏ စွပ်စွဲချက်များက နောက်တူရောက်ခြင်း မဖြစ်စေပါ (၂:၃၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယနေ့တိုင် ဒေါသထွက်ခြင်းနှင့် အမျက်ထွက်ခြင်းကိုသာ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည် (အဆို ၅၄)။ စတီဖန်သည် အစ္စရေးအမျိုးသား ခေါင်းဆောင်ကောင်စီမှ ပယ်ချခြင်းခံရသော်လည်း ဘုရားသခင်ထံတော်၌ အတည်ပြုခြင်းခံရသည် (အဆို ၅၅–၅၆)။ ဘုရားသခင်ကို နှုတ်ဆက်ပြောဆိုခြင်းဟု စွပ်စွဲခံရသည့်အခါ (၆:၁၁) ယေရှုအကြောင်း သွန်သင်ချက်ကြောင့် (၆:၁၄) သူသည် ထ၍ ထိုယေရှုပင်လျှင် ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ ထိုင်နေကြောင်း သူတို့အား အသိပေးခဲ့သည် (၇:၅၆)။ ယေရှုသည် လူသားခများသည် ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ ထိုင်တော်မူပြီး ကောင်းကင်တိမ်တို့ပေါ်မှာ လာတော်မူသည်ကို မြင်ရလိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့ရာ ထိုအတွက် အပြစ်ဒဏ်ခံခဲ့ရသည် (မဿဲ ၂၆:၆၄၊ မာကု ၁၄:၆၂၊ လု ၂၂:၆၉ ကြည့်ပါ)။ စတီဖန်သည် အတိအကျ ထိုအရာကို ကောင်းကင်၌ မြင်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး ယေရှု၏ ဘုန်းတန်ခိုးတော်ဖြင့် ပြန်လာခြင်းကို ကြိုတင်မြင်ခဲ့သည်။ သူသည် သခင်ဘုရားအပေါ် သစ္စာရှိခြင်းကြောင့် ဆုခံရမည်ဖြစ်သည်။

7:54–60. Stephen the Martyr. Stephen was the first Christian martyr, the first link in a chain that would extend over centuries. But God takes that which is senseless and brings out of it that which serves His purpose. Following this aggressive persecution, the mission of the church burst out of the walls of Jerusalem to reach the world. The charges Stephen made (v. 54) failed to produce repentance (cf. 2:37); instead, they instigated anger and indignation. Though Stephen was disapproved by the Sanhedrin, he was approved by God (vv. 55–56). When accused of blasphemy against God (6:11) because of his teachings about Jesus (6:14), he stood up and informed them that this same Jesus was at this time sitting at God’s right hand (7:56). Jesus was condemned for saying that they would see the Son of Man sitting at the right hand of God coming on the clouds of heaven (Matt. 26:64; see also Mark 14:62; Luke 22:69). This was exactly what Stephen claimed to have seen in heaven, anticipating Jesus’s glorious return when he would be rewarded for his faithfulness to the Lord.

ကယ်တင်ခြင်း သမိုင်း၌ ဘုရားသခင် စတီဖန်သည် အာဘရာဟံ၊ ယောသပ်၊ မောရှေ၊ ဘိုးဘေးများ၏ ဘဝကို အချိန်ယူ ဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း ကယ်တင်ခြင်း သမိုင်းကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရာတွင် ဗဟိုပုဂ္ဂိုလ်မှာ လုပ်ဆောင်ချက်အားလုံး၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်တော်မူသော ဘုရားသခင်ပင် ဖြစ်သည်။ လူမျိုးတို့ကို ကယ်တင်ခြင်း အစပျိုးချက်အားလုံးသည် ဘုရားသခင်၏ အစပျိုးချက်ပင် ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် အာဘရာဟံအား ထင်ရှားစေတော်မူသည် (အရှင် ၇:၂)၊ ကာနာန်ပြည်သို့ ဆောင်ယူတော်မူသည် (အဆို ၄)၊ ပြည်နှင့် သားမြေးတို့ကို ပေးမည်ဟု ကတိပြုတော်မူသည် (အဆို ၅)၊ နှလုံးဖြတ်ခြင်း ပဋိညာဉ်ကို ပေးတော်မူသည် (အဆို ၈)။ ဘုရားသခင်သည် ယောသပ်၏ ညီအစ်ကိုများ၏ အကြံအစည်ကို နှောင့်ယှက်တော်မူသည် (အဆို ၉)၊ ယောသပ်ကို ထောက်မတော်မူပြီး ဒုက္ခမှ ကယ်နှုတ်တော်မူသည်၊ ပညာနှင့် ဖာရိုဘုရင်၏ ကျေးဇူးတော်ကို ပေးတော်မူသည် (အဆို ၁၀)။ နောက်ပိုင်း၌လည်း ဘုရားသခင်ပင်လျှင် မောရှေမှတစ်ဆင့် လူမျိုးတို့ကို ကယ်နှုတ်လိုတော်မူသည် (အဆို ၂၅)။ ဘုရားသခင်သည် မောရှေအား ထင်ရှားစေတော်မူသည် (အဆို ၃၀)၊ စကားပြောတော်မူသည် (အဆို ၃၂)၊ လူမျိုးတို့ကို ကယ်နှုတ်ရန် စေလွှတ်တော်မူသည် (အဆို ၃၄–၃၅)။ လူမမျိုးတို့သည် ကိုယ်စိတ်တိုင်းကျ လိုက်စားခွင့်ကို ဘုရားသခင်ခွင့်ပြုတော်မူသော်လည်း (အဆို ၄၂) တဲတော်၌ ရှိနေခြင်းကို ဆက်လက်ထင်ရှားစေတော်မူသည် (အဆို ၄၄)၊ ရန်သူတို့ကို အောင်မြင်စေတော်မူသည် (အဆို ၄၅)။ နောက်ဆုံး ယေရှုကို လက်ျာတော်ဘက်၌ ထားတော်မူခြင်းအားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်း သမိုင်းသည် ယေရှုတွင် ဆက်လက်နေကြောင်း ပြသတော်မူသည် (အဆို ၅၅)။ ဘုရားသခင်သည် ကယ်တင်လိုသော သူတို့၏ သဘောထားက စိတ်ပျက်စရာဖြစ်နေသော်လည်း ကယ်တင်ခြင်း အစီအစဉ်ကို ဘယ်တော့မှ စွန့်ပစ်တော်မမူပါ (အဆို ၅၂)။ စတီဖန်၏ အသွေးတော်သည် ပေါလု၏ အမှုတော်ပင်လုံးထွက်ပေါ်လာသော မျိုးစေ့ဖြစ်လာခဲ့သည် (အဆို ၅၈)။ God in the History of Salvation

Although Stephen took his time to deal with the lives of Abraham, Joseph, Moses, and the forefathers, the central figure portrayed in this historical review of salvation was the One responsible for all the action verbs: God. All initiatives for the redemption of His people are His. He appeared to Abraham (Acts 7:2), brought him to Canaan (v. 4), promised to give him land and posterity (v. 5), and gave him the covenant of circumcision (v. 8). God thwarted the plans of Joseph’s brothers (v. 9), sustained Joseph and delivered him from his trials, and gave him wisdom and the graces of Pharaoh (v. 10). Later again, it was God who wanted to deliver His people through Moses (v. 25). He appeared to Moses (v. 30), spoke to him (v. 32), and sent him to deliver His people (vv. 34–35). Though God allowed His people to follow after their own inclinations (v. 42), He continued to manifest His presence in the tabernacle (v. 44) and to overcome their enemies (v. 45). Finally, by placing Jesus on His right hand, God demonstrated that the history of salvation was continued in Jesus (v. 55). God never abandoned His plan to save, even when the attitudes of those whom He intended to save disappointed Him (v. 52). The blood of Stephen became the seed from which Paul’s ministry sprouted (v. 58).

 

သူတို့ အပြစ်တင်ခဲ့သော အရှင်ပင်လျှင် ယခု ကောင်းကင်၌ အုပ်စိုးနေသည်ဟူသော အယူအဆသည် အစ္စရေးအမျိုးသား ခေါင်းဆောင်ကောင်စီအတွက် လုံးဝ လက်ခံ၍မရနိုင်ပါ (အရှင် ၇:၅၇–၅၈)။ ပညတ်တော်အတိုင်း (လေဝိ ၂၄:၁၄) စတီဖန်ကို ယေရှုကဲ့သို့ မြို့ပြင်သို့ ဆွဲထုတ်သွားခဲ့ကြသည် (ယောဟန် ၁၉:၂၀)။ သက်သေများ၏ အဝတ်ကို လုလင်တစ်ဦးတွင် ချထားခဲ့သည်။ ဤစကားသည် ဗာနဗနှင့် အနနိ၊ ဇပ္ဖိရ တို့သည် အလှူခံရာတွင် တမန်တော်များခြေရင်း၌ ချထားခဲ့သည်ကို သတိတရ ဖြစ်စေသည် (အရှင် ၄:၃၆–၃၇၊ ၅:၁–၂)။ အလှူများကို တမန်တော်များထံ နာခံမှုအားဖြင့် ယူဆောင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ဤကိစ္စတွင် ရှောလုသည် ဖြစ်ပျက်နေသောအရာအတွက် တာဝန်ရှိသူဖြစ်ပြီး ချက်ချင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည် (၈:၁၊ ဂလာတိ ၁:၁၃)။

The very idea that the One they condemned was now ruling in heaven was utterly unacceptable to the Sanhedrin (Acts 7:57–58). In accordance with the law (Lev. 24:14), Stephen was dragged out of the city as was Jesus (John 19:20). The clothing of witnesses was laid down at the feet of a young man. The language reminds us of Barnabas and Ananias and Sapphira, who brought their gifts and laid them at the apostles’ feet (Acts 4:36–37; 5:1–2). Perhaps the idea is that it was in obedience to the apostles that the gifts were brought to them. In this particular case, Saul was held responsible for what was happening, and he hastened to take action (8:1; Gal. 1:13).

 

အခန်းကြီး - ၈

၈:၁–၄၀

 ယုဒလူမျိုးများမှ တပါးအမျိုးသားများသို့

ဤအချိန်၌ ဧဝံဂေလိတရားသည် ယေရုရှလင်ပြင်ပသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့ပြီး ယေရှုခရစ်အားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်း သတင်းကောင်းကို တပါးအမျိုးသားများက ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံကြသည်။ အသင်းတော်သည် မိမိ၏ သာသနာပြုတာဝန်၏ အတိုင်းအတာအပြည့်အစုံကို တဖြည်းဖြည်း နားလည်လာခဲ့သည်။ ဤအခန်း၏ အကြောင်းအရာကို အောက်ပါအတိုင်း စီစဉ်ထားသည်။ ဖိလိပ္ပု၏ ရှမာရိလူမျိုးများသို့ ဧဝံဂေလိတရား ဟောပြောခြင်း (၈:၁–၁၃)၊ ဖိလိပ္ပု၏ လုပ်ငန်းကို ပေတရု၏ အတည်ပြုခြင်းနှင့် အသင်းတော်ကို စင်ကြယ်စေခြင်း (၈:၁၄–၂၅)၊ ဖိလိပ္ပု၏ တပါးအမျိုးသားများသို့ ဧဝံဂေလိတရား ဟောပြောခြင်း (၈:၂၆–၄၀)။ ဤဖွဲ့စည်းပုံသည် အသင်းတော်၏ ချဲ့ထွင်မှုသည် စည်းလုံးညီညွတ်မှု စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ဖြစ်ပျက်နေကြောင်း ပြသရန် ရည်ရွယ်သည်။

8:1–40

From the Jews to the Gentiles

The gospel spread out of Jerusalem at this time, and the result was that non-Jews joyfully received the good news of salvation through Christ. The church was gradually coming to an understanding of the full magnitude of its mission. The content of this chapter is organized as follows: Philip’s evangelization of the Samaritans (8:1–13); Peter’s approval of the work of Philip and purification of the church (8:14–25); Philip’s evangelization of non-Jews (8:26–40). This structure intends to show that the expansion of the church is taking place in a spirit of unity.

 

 

၈:၁–၄။ ရှောလုသည် အသင်းတော်ကို ညှဉ်းဆီးခဲ့သည်။ လုကာသည် သာသနာပြုလုပ်ငန်း ပြန်လည်နိုးကြားလာခြင်းကို အတိုချုံးပိုဒ်တစ်ခုတွင် ချိုက်ယက်စ် ပုံစံဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ က။ ညှဉ်းဆီးမှုကြောင့် ဖြန့်ကျက်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ တမန်တော်များမှလွဲ၍ အခြားသူများ ယေရုရှလင်၌ မနေရှိကြ (အဆို ၁)။ ခ။ ဘုရားဝတ်ကြည်ကိုင်းရှိုင်းသော သူများသည် စတီဖန်ကို သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ကြသည် (အဆို ၂)။ ကျောက်ခဲနှင့် ပစ်သတ်ခံရသူကို ဆွဲထားရမည်ဟု ပညတ်တော်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော်လည်း (တရားဟောရာ ၂၁:၂၂–၂၃) စတီဖန်ကို တရားဓမ္မရှင်အဖြစ် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ကြသည်။ ခ′။ ရှောလုသည် စတီဖန်၏ အဖော်များဖြစ်သော ဟေလင်နစ်တို့ကို ညှဉ်းဆီးခဲ့သည် (အရှင် ၈:၃)။ တမန်တော်များကိုမူ ခွင့်ပြုထားပြီး လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်ရှိသည် (၈:၁၄)။ က′။ ဖြန့်ကျက်ခြင်း (ဒီယတ်စပါရို – “ဖြန့်ကျက်သည်” သို့မဟုတ် “မျိုးစေ့ဖြန့်သည်”၊ စပါရိုမှ ဆင်းသက်သည်) သည် ဧဝံဂေလိတရားကို ပြန့်ပွားစေခဲ့သည် (အဆို ၄)။

8:1–4. Saul Persecuted the Church. Luke recounts the revival of the mission in a brief paragraph in a chiastic style:

A    Persecution caused dispersion, except for the apostles, who remained in Jerusalem (v. 1)

B    Devout men buried Stephen (v. 2); contrary to the requirements of the law to hang a man who had been stoned to death (Deut. 21:22–23), Stephen was buried as a righteous man

B′   Saul persecuted the Hellenists who were Stephen’s companions (Acts 8:3); the apostles were spared and allowed to move about freely (8:14)

A′   Dispersion (diaspeirō—“disperse” or “scatter,” from speirō, meaning “to sow seeds”) allowed the spread of the gospel (v. 4).

 

ဤစာပေဖွဲ့စည်းပုံတွင် စတီဖန်၏ အသေခံရခြင်းနှင့် ရှောလု (နောက်ပိုင်း ပေါလု) ၏ ညှဉ်းဆီးမှုကို သာသနာပြုလုပ်ငန်းက ဝိုင်းရံထားသည်။ ညှဉ်းဆီးမှုများရှိသော်လည်း သာသနာပြုလုပ်ငန်း ပြည့်စုံခဲ့ကြောင်း အလေးပေးသည်။ ဘုရားသခင်၏ ကယ်တင်ခြင်း အစီအစဉ်ကို မည်သည့်အရာကမျှ ဟန့်တားနိုင်မည် မဟုတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် စတီဖန်၏ အသေခံရခြင်းသည် ယေရှု၏ အသေခံရခြင်းကဲ့သို့ အဆုံးသတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်၏ ကယ်တင်ခြင်း အစီအစဉ် ပြည့်စုံရေးတွင် အသစ်အဆန်း အစပြုခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

This literary construction, in which the mission frames the death of Stephen and the persecution that Saul (later called Paul) was perpetrating, emphasizes that the mission was fulfilled in spite of persecutions. Nothing can impede God’s plan. Thus, the death of Stephen, like that of Jesus, marks not an end but a new beginning in the fulfillment of God’s plan of salvation.

 

၈:၅–၈။ ရှမာရိပြည်၌ ခရစ်တော်ကို ဟောပြောခြင်း။ ဧဝံဂေလိတရားသည် ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒပြည်ကို ကျော်လွန်၍ ရှမာရိပြည်သို့ ပြန့်ပွားသွားခဲ့သည်။ နာကျင်ဖွယ် အခြေအနေများက အသင်းတော်ကို ရှမာရိပြည်၌ သက်သေခံရန် တာဝန်ကို ပြည့်စုံစေခဲ့သည် (အရှင် ၁:၈)။ ယေရုရှလင်၌ ဧဝံဂေလိတရား ဟောပြောခြင်းသည် အကျပ်အတည်းကို ကျော်လွှားခဲ့သည့်နည်းတူ (၅:၁–၁၁) ရှမာရိပြည်၌လည်း ရှိမုန်နာမည်ရှိ မှော်ဆရာ၏ ဖြစ်ပေါ်စေသော အကျပ်အတည်းကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ နှစ်မှုစလုံးတွင် ငွေကြေးသည် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သို့သော် အသင်းတော်သည် အကျပ်အတည်းများမှ စင်ကြယ်စွာ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ နှလုံးသားမှ စိတ်လှုပ်ရှားမှုဖြင့် နှစ်ခြင်းခံခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်၏ အမှန်တကယ် နိုင်ငံသားဖြစ်သည်ဟု မဆိုလိုကြောင်း သဘောပေါက်ရသည်။ ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်ခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘဝကို ပြောင်းလဲစေရမည်။

8:5–8. Christ Preached in Samaria. The gospel spread beyond Jerusalem and Judea into Samaria. Painful circumstances led the church to fulfill its mission to testify in Samaria (Acts 1:8). Just as evangelism in Jerusalem went through a crisis that was surmounted (5:1–11), so also evangelism in Samaria faced a crisis created by Simon the sorcerer. In both cases money was at stake. But the church emerged purified from the crises. We are left to realize that emotional enthusiasm leading to baptism does not necessarily mean that we are true citizens of God’s kingdom. Conversion should transform our lives.

 

ဖိလိပ္ပု (၂၁:၈–၉) သည် ရွေးချယ်ခံရသူ ခုနစ်ဦးစာရင်း၌ ဒုတိယဧဝံဂေလိဆရာ (၆:၅) ဖြစ်ပြီး စတီဖန်၏ တာဝန်ကို ဆက်ခံကာ ရှမာရိပြည်တွင် ဧဝံဂေလိတရား ဟောပြောခဲ့သည်။ ဤဖိလိပ္ပုကို တမန်တော်ဖိလိပ္ပုနှင့် မရောထွေးရပါ။ တမန်တော်များသည် ယေရုရှလင်၌ ရှိနေဆဲဖြစ်သည် (၈:၁)။ ဖိလိပ္ပုသည် ခရစ်တော်ကို ဟောပြောခဲ့သည် (အဆို ၅)၊ ကယ်တင်ခြင်းနှင့် ဘုန်းတန်ခိုးတော်ဖြင့် လာရောက်ခြင်းကို ဟောပြောခဲ့သည်။ သူသည် ရှမာရိမြို့သို့ သွားခဲ့ပြီး သူ၏ ဟောပြောချက်ကို မထင်မှတ်ဘဲ အလွန်ကောင်းမွန်စွာ လက်ခံခဲ့ကြသည်။ လုကာသည် လူအုပ်ကြီးကို ပထမဆုံး အကြိမ် ဗလဝရ (ဂရိ၊ ဩခလိုအိ) ဟု ဖော်ပြပြီး စည်းလုံးညီညွတ်စွာ (ဟိုမိုသီမာဒုန် – “တစ်ပြိုင်နက် ရည်ရွယ်ချက်တူညီ၍”) ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ယေရုရှလင်၌ ယဇ်ပုရောဟိတ်နှင့် အကြီးများသည် နားပိတ်၍ စည်းလုံးညီညွတ်ခဲ့သည့်နှင့် မတူဘဲ (၇:၅၇) ဤသူများသည် ဖိလိပ္ပု၏ စကားကို နားထောင်ခဲ့ကြသည်။ လူများသည် ဖိလိပ္ပု ပြုလုပ်သော နိမိတ်လက္ခဏာများကိုသာ စိတ်ဝင်စားခြင်းမဟုတ်ဘဲ ခရစ်တော်အကြောင်း သွန်သင်ဟောပြောချက်ကို အာရုံစိုက်၍ နားထောင်ပြီး ယုံကြည်ခဲ့ကြသည် (၈:၆)။ သို့သော် ရှိမုန်သည် နိမိတ်လက္ခဏာများကြောင့် စိတ်ဝင်စားမှု အထွတ်အထိပ်ရောက်ခဲ့သည် (အဆို ၁၃)။

Philip, the second evangelist (21:8–9) in the list of seven (6:5), took over the duties of Stephen and evangelized Samaria. This Philip should not be confused with the apostle of the same name. In fact, the apostles remained in Jerusalem (8:1). Philip preached Christ (v. 5), His salvation, and His coming in glory. The passage indicates that he went to the city of Samaria, where his preaching was received with unexpectedly positive results. This is the first time Luke spoke of the crowds in the plural (Gr. ochloi; v. 6) and portrays them as undivided (Gr. homothymadon—“united together with the same purpose”). Unlike the united—homothymadon—priests and rulers in Jerusalem, who covered their ears (7:57), these listened to Philip. The people were interested not just in the signs or miracles that Philip performed; they also listened attentively and were persuaded by his teaching and preaching about Christ (8:6). However, Simon’s interest peaked because of the miracles (v. 13).

 

လုကာအတွက် နိမိတ်လက္ခဏာများသည် သတင်းစကားကို ပိုမိုအဓိပ္ပာယ်ရှိစေရန် ရည်ရွယ်သည်။ ဖိလိပ္ပု၏ သွန်သင်ချက်များသည် ဘုရားသခင်ထံမှ လာသည်ဟု အတည်ပြုရန် ရည်ရွယ်သည် (မာကု ၁၆:၂၀ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ကုသခြင်းနှင့် ဟောပြောခြင်းသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ပေါင်းစပ်ရမည်။ ခရစ်ယာန် သတင်းစကားသည် ဘုရားသခင်၏ မေတ္တာတော်၏ ထင်ရှားမှုဖြစ်ပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေသူများကို ဂရုစိုက်ခြင်း ပါဝင်သည်။ ဤသည်မှာ ယေရှု၏ အမှုတော်နှင့် ကိုက်ညီသည် (မဿဲ ၈:၁၆–၁၇)။ ဟောပြောခြင်းက ကြီးစွာသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည် (အရှင် ၈:၈၊ ၂:၄၆၊ ၈:၃၉၊ ၁၃:၄၈၊ မဿဲ ၁၃:၂၀၊ လု ၂:၁၀၊ ဖိလိပ္ပိ ၄:၄၊ ၁သက် ၅:၁၆ ကြည့်ပါ)။ ဤသည်မှာ သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်၏ အသီးဖြစ်သည် (ဂလာတိ ၅:၂၂)။

For Luke, miracles were signs intended to expand the meaningfulness of the message. They were intended to corroborate Philip’s teachings as coming from God (cf. Mark 16:20). Once again, healing and preaching were meant to dovetail. The Christian message is the expression of God’s love and includes caring for those who suffer. This is consistent with the ministry of Jesus (Matt. 8:16–17). Preaching resulted in great joy (Acts 8:8; see also 2:46; 8:39; 13:48; cf. Matt. 13:20; Luke 2:10; Phil. 4:4; 1 Thess. 5:16), a fruit of the Spirit (Gal. 5:22).

 

၈:၉–၁၃။ မှော်ဆရာ၏ ယုံကြည်ကြောင်း ဝန်ခံခြင်း။ ဖိလိပ္ပု လုပ်ကိုင်ခဲ့သော နေရာသည် ရှိမုန်ဆိုသူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကြောင့် ကြာရှည်စွာ ဩဇာခံနေရသည် (အဆို ၉၊ ၁၁)။ သူသည် မိမိကိုယ်ကို ကြီးမားသူဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။ ဖိလိပ္ပုကမူ ခရစ်တော်ကို ညွှန်ပြခဲ့သည် (အဆို ၅)။ ရှမာရိလူမျိုးတို့သည် မူလက ဘဗုလုန်နှင့် အာရပ်မှ ပြောင်းရွှေ့လာသူများဖြစ်သည် (၂ဓမ္မရာဇဝင် ၁၇:၂၄)။ ရှမာရိလူမျိုးတို့သည် တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားယုံကြည်မှုနှင့် မောရှေ၏ ပညတ်တော်များကို လက်ခံခဲ့ကြသော်လည်း ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ထည့်သွင်းခဲ့ကြသည် (၂ဓမ္မရာဇဝင် ၁၇:၂၉–၃၃)။ သူတို့သည် မှော်အတတ်ပညာကို စွဲလမ်းပြီး ရှိမုန်ကို ဘုရားနှင့် နီးစပ်သူအဖြစ် လက်ခံခဲ့ကြသည် (အရှင် ၈:၁၀၊ ၁၄:၁၁–၁၂ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

8:9–13. The Sorcerer’s Profession of Faith. The territory where Philip labored had for a long time been influenced by the work of a man called Simon (vv. 9, 11). He had claimed to be someone great. Philip, in contrast, pointed away from himself to Christ (v. 5). The people of Samaria were originally mostly expatriates from Babylon and Arabia (2 Kin. 17:24). The Samaritans had accepted monotheism and the laws of Moses, but they had incorporated idolatrous customs and beliefs (2 Kin. 17:29–33). They were fascinated by magic and witchcraft, and they readily accepted Simon as almost divine (Acts 8:10; cf. 14:11–12).

 

ဖိလိပ္ပု သွန်သင်ခဲ့သော အမှန်တရားသည် ရှမာရိလူမျိုးတို့ကို ရှိမုန်၏ လှည့်စားမှုမှ ဆွဲထုတ်ခဲ့သည်။ ယုဒလူမျိုးနှင့် ရှမာရိလူမျိုးတို့ကြား ယေရုရှလင်ဗိမာန်တော်နှင့် ပတ်သက်၍ ပဋိပက္ခရှိနေခဲ့သည် (ယောဟန် ၄:၂၀)။ ရှမာရိလူမျိုးတို့သည် ဗိမာန်တော်၏ အရေးကြီးမှုကို စိန်ခေါ်သော ဟေလင်နစ်တို့နှင့် တစ်ဖက်သတ်ခဲ့ကြသည် (အရှင် ၇:၄၈–၅၀)။ ဖိလိပ္ပုက စစ်မှန်သော ဧဝံဂေလိတရား ဟောပြောခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်နှင့် ယေရှုခရစ်၏ နာမတော်ကို ဟောပြောခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြသခဲ့သည် (၈:၁၂)၊ ဟောပြောရာနေရာမဟုတ်ပါ။ ယေရှုခရစ်၏ နာမတော်ကို ဟောပြောခြင်းသည် အသေမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကြောင့် ကယ်တင်ရှင်နှင့် သခင်ဖြစ်တော်မူကြောင်း ဝန်ခံခြင်းဖြစ်သည် (ဖိလိပ္ပိ ၂:၉–၁၁)။ နိုင်ငံတော်ကို ဟောပြောခြင်းသည် ယေရှု၏ ပြန်လာခြင်းကို ကြေညာခြင်းဖြစ်သည် (ဒံယေလ ၂:၄၄၊ ၇:၁၃–၁၄၊ ဟေဗြဲ ၁:၈)။ ဖိလိပ္ပုသည် ယောဟန် ၄:၃၇ အတိုင်း သူမမျိုးထားသော နေရာ၌ ရိတ်သိမ်းခဲ့သည်။ ယေရှုသည် ရေတွင်း၌ ရှမာရိမိန်းမနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့စဉ် လူများ၏ နှလုံးသားကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပေးခဲ့သည် (ယောဟန် ၄:၃၉–၄၂)။ ရှိမုန်လည်း နှစ်ခြင်းခံခဲ့သော်လည်း အခြားယုံကြည်သူများကဲ့သို့ ကြားသိရသည်ကို အခြေခံ၍ ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ မြင်တွေ့ရသော နိမိတ်လက္ခဏာများကြောင့် ဆွဲဆောင်ခံရခြင်းဖြစ်သည် (အရှင် ၈:၁၃၊ ယောဟန် ၂:၂၃–၂၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ နှစ်ခြင်းခံခြင်းသည် တန်ခိုးရယူရန် မဟုတ်ဘဲ ကယ်တင်ရှင်လိုအပ်မှုနှင့် အကူအညီမဲ့မှုကို ဝန်ခံခြင်းဖြစ်သည်။

The truth Philip taught drew the Samaritans away from the misleading demonstrations of Simon. A conflict had been ongoing between Jews and Samaritans over the temple in Jerusalem (John 4:20). The Samaritans were inclined to side with the Hellenists, who challenged the importance of the temple itself (Acts 7:48–50). True evangelism, Philip demonstrated, is about preaching the kingdom of God and the name of Jesus Christ (8:12), not the location of the preaching. Preaching the name of Jesus Christ is acknowledging that He is Savior and Lord because He was resurrected from the dead (Phil. 2:9–11). Preaching the kingdom is proclaiming the return of Jesus (Dan. 2:44; 7:13–14; Heb. 1:8). Philip harvested in a place where he had not sown (John 4:37) because Jesus had previously prepared the hearts of the people when He met the Samaritan woman at the well (John 4:39–42). Simon was also baptized, but unlike other believers, who were converted on the basis of what they heard (Acts 8:12), he was attracted by what he saw—the signs and miracles (Acts 8:13; cf. John 2:23–25). Baptism is not a pursuit for power but the acknowledgment of our helplessness and need of a Savior.

 

၈:၁၄–၂၅။ မှော်ဆရာ၏ အပြစ်။ ယုံကြည်သူများ ဖြန့်ကျက်ခံရသော်လည်း ယေရုရှလင်ရှိ ယုံကြည်သူများနှင့် တမန်တော်များအကြား ဆက်သွယ်မှု ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။ ဖိလိပ္ပု၏ ဟောပြောချက်သည် ရှမာရိမြို့တစ်ခုတည်းသို့သာ ကန့်သတ်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ဧဝံဂေလိတရားသည် ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးသို့ ပြန့်ပွားနေခဲ့သည်။ တမန်တော်များသည် ယုံကြည်သူများအတွက် ဆုတောင်းပေးရန်နှင့် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်ခံယူရန် လက်တင်ပေးရန် ပေတရုနှင့် ယောဟန်ကို စေလွှတ်ခဲ့ကြသည်။ ပေတရုနှင့် ယောဟန်၏ လက်တင်ခြင်းသည် ရည်ရွယ်ချက် နှစ်ခုရှိသည်။ တမန်တော်များသည် နှစ်ခြင်းခံပြီးသူ အသစ်များကို ပိုမိုကြီးမားသော ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းထဲသို့ ကြိုဆိုခြင်းနှင့် သက်သေခံရန် တပ်ဆင်ပေးရန် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်ကို ခံယူစေခြင်း ဖြစ်သည် (၁:၈ ကြည့်ပါ)။ သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်သည် အသင်းတော်၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်းအတွက် မရှိမဖြစ်ဖြစ်သည်။ တမန်တော်များသည် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်ကို ထိန်းချုပ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ခံယူရန် ဆုတောင်းပေးခဲ့ကြသည်။ ပန္တေကုတ်နေ့တွင် ပေတရု၏ စကားအတိုင်း သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်၏ ဆုလက်ဆောင်သည် နှစ်ခြင်းခံပြီးနောက် လိုက်ပါလာရမည် (၂:၃၈) ဖြစ်သော်လည်း အမြဲတမ်း ဤသို့မဟုတ်ပါ (၁၀:၄၄–၄၈)။ ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြည့်စုံစေရန် မတူညီသော နည်းလမ်းများဖြင့် လုပ်ဆောင်တော်မူသည်။ ရှိမုန်လည်း နှစ်ခြင်းခံခဲ့သော်လည်း သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်ကို မခံယူခဲ့ပုံရသည် (၁ကော ၁၂:၁၁ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သူသည် အခြားသူများအား သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်ပေးနိုင်သော တန်ခိုးကို လိုချင်ခဲ့ပြီး တမန်တော်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို လုံးဝ နားမလည်ခဲ့ပါ။

8:14–25. The Sorcerer’s Sin. Although believers were scattered, contacts between believers in Jerusalem and the apostles persisted. Philip’s preaching was obviously not limited to the one city of Samaria. The gospel was spreading throughout the province. The apostles sent Peter and John to pray for the believers and to lay their hands on them for the reception of the Spirit. The laying on of hands by Peter and John had two functions: the apostles welcomed the newly baptized members into the larger community of believers, and the believers received the Holy Spirit to equip them to testify (see 1:8). The Holy Spirit is essential to the mission of the church. The apostles did not control the Spirit but only prayed for the believers to receive the Spirit. According to the words of Peter at Pentecost, the gift of the Holy Spirit was to follow baptism (2:38), but this was not always the case (10:44–48). God works in different ways in order to achieve His intention for us. Simon also was baptized (8:13), but apparently he did not receive the Spirit (cf. 1 Cor. 12:11). He wanted the power to give the Spirit to others, totally misunderstanding the work of the apostles.

 

ရှိမုန်မှော်ဆရာ၏ ဇာတ်လမ်းသည် ယေရှုကို လိုက်ရန် အရာအားလုံးကို စွန့်ပစ်ခဲ့သော အခြားရှိမုန်ကို သတိတရဖြစ်စေသည် (လု ၅:၁၀–၁၁၊ ၁၈၊ ၂၈)။ ဤရှိမုန်သည် အရာအားလုံးကို ပိုင်ဆိုင်လိုပြီး အခမဲ့ပေးသော အရာကို ပင် ဝယ်ယူလိုခဲ့သည် (အရှင် ၈:၁၈–၁၉၊ ၂:၃၈ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ မှော်ဆရာသည် ကိုယ်ပိုင်ရည်မှန်းချက် (၈:၉) နှင့် တန်ခိုးရယူလိုစိတ် (အဆို ၁၉) ဖြင့် လှုံ့ဆော်ခံရသည်။ ပေတရုက သူ့ကို ပြင်းထန်စွာ ဆုံးမပြီး ခွင့်လွှတ်ခြင်းအတွက် ဘုရားသခင်ထံ ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည် (အဆို ၂၀–၂၂)။ ရှိမုန်က ဘုရားသခင်၏ ကာကွယ်ခြင်းအတွက် ပေတရုအား ဆုတောင်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည် (အဆို ၂၄)။

The narrative of Simon the sorcerer reminds us of the other Simon who left everything to follow Jesus (Luke 5:10–11, 18, 28). The present Simon wanted to possess everything and even to buy what came as a free gift (Acts 8:18–19; cf. 2:38). The sorcerer was driven by personal ambition (8:9) and a quest for power (v. 19). Peter rebuked him severely and exhorted him to pray to God for forgiveness (vv. 20–22), to which Simon responded with a request for Peter to pray for him for divine protection (v. 24).

 

ပေတရုနှင့် ယောဟန်သည် ဖိလိပ္ပု၏ လုပ်ငန်းကို အတည်ပြုရုံသာမက ရှမာရိရွာများစွာ၌ သက်သေခံပြီး ဟောပြောခြင်းဖြင့် ဆက်လက်ပံ့ပိုးခဲ့ကြသည် (အဆို ၂၅)။ လုကာက ယေရုရှလင်မှ လာသော်လည်း ပေတရုနှင့် ယောဟန်သည် ရှမာရိလူမျိုးများအား ဧဝံဂေလိတရားကို လုံးဝဖွင့်ဟစွာ ဝေမျှခဲ့ကြောင်း ပြသသည်။ မကြာမီ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းသို့ ဧဝံဂေလိတရားကို ပို့ဆောင်ရန် နောက်ထပ်ခြေလှမ်းများ လိုအပ်လာတော့မည် ဖြစ်သည်။

Peter and John not only endorsed the work of Philip but also continued to provide support by testifying and preaching in many villages in Samaria (v. 25). Luke shows that though Peter and John came from Jerusalem, they were totally open to share the gospel with the Samaritans. In the near future further steps would have to be taken to reach the world with the gospel.

 

၈:၂၆–၄၀။ ခရစ်တော်သည် အာဖရိကတိုက်သားတစ်ဦးအား တရားဟောသည်။ ဖိလိပ္ပုနှင့် အဲသီယိုးပီးယားသားတို့၏ ဇာတ်လမ်းတွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှ အရာအားလုံးနောက်ကွယ်တွင် ဘုရားသခင်ရှိတော်မူသည် (အပိုဒ် ၂၆၊ ၂၉၊ ၄၀)။ ဖိလိပ္ပုသည် ဘုရားသခင်၏ သစ္စာရှိပြီး နာခံသော ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် အမိန့်ပေးခြင်းကို ခံရသည့်အတိုင်း နာခံ၍ ခရီးထွက်သွားခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၇)။ ဖိလိပ္ပုသည် ယေရှုခရစ်၏ တကယ့်တပည့်တစ်ဦး၏ သဘောထားကို ပြသခဲ့သည်။

အဲသီယိုးပီးယားသားတစ်ဦး (ဆိုလိုသည်မှာ အဲဂုတ္တုနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်ရှိ ဝေးလံသော နူဘီယံပြည် မှလာသူ) သည် အိမ်ပြန်လမ်းတွင် ရှိနေသည်။ သူသည် မိမိဘုရင်မကြီး၏ ဘဏ္ဍာတိုက်ကို တာဝန်ယူရသူဖြစ်၍ အလွန်အရေးကြီးပြီး အာဏာရှိသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သို့သော် သူသည် မထီးမဲ့ဖြစ်နေရသူဖြစ်သည်။ ယေရုရှလင်မြို့သို့ ဘုရားဝတ်ပြုရန် လာရောက်ခဲ့ပြီး ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်းကို ဖတ်နေခြင်းကြောင့် သူသည် ယုဒဘာသာသို့ ကန့်သတ်ပြောင်းလဲသူ (proselyte) တစ်ဦးဖြစ်နိုင်သည်။ လုကာသည် ကောနေလိယုကို ပထမဆုံး တပါးအမျိုးသားယုံကြည်သူအဖြစ် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသောကြောင့် (၁၀:၄၅; ၁၁:၁) ဤအဲသီယိုးပီးယားသားသည် ဗိမာန်တော်သို့ လာရောက်လည်ပတ်လိုသည့် ရိုးရိုးတပါးအမျိုးသားသာ ဖြစ်မည်မဟုတ်ပေ။

8:26–40. Christ Preached to an Ethiopian. God was behind all the actions that took place in the story of Philip and the Ethiopian (vv. 26, 29, 40). Philip was God’s faithful and obedient instrument, so he obeyed and went as he was commanded (v. 27). Philip embodied the attitude of a true disciple of Jesus. A man of Ethiopia (that is to say, from Nubia, the remote kingdom south of Egypt) was returning home. He was a very important and powerful person because he was responsible for the treasury of his queen, and perhaps even the state. But he was probably considered weak and despised by many because he was a eunuch. The fact that he had visited Jerusalem in order to worship in the temple and was reading from Isaiah indicates he was likely a proselyte—a convert to Judaism. Since Luke seems to clearly identify Cornelius as the first Gentile convert (10:45; 11:1), it is unlikely that the Ethiopian was simply a Gentile interested in visiting the temple. Although eunuchs were officially prohibited from entering the inner courts of the temple (Deut. 23:1), he could have certainly worshiped in the outer court. Moreover, it is difficult to know how or whether the prohibition against eunuchs was actually enforced. Whatever the case, it is certainly possible that during his stay he had heard echoes of the apostles’ preaching in the temple.

 

သူဖတ်နေသော ကျမ်းချက်မှာ ဟေရှာယ ၅၃ မှ ဆင်းရဲဒုက္ခရင်ဆိုင်ရသော ကျွန်အကြောင်း ဖြစ်သည်။ ထိုကျမ်းချက်သည် သူ၏စိတ်နှလုံးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ သူလည်း မထီးမဲ့ဖြစ်နေရသူဖြစ်၍ ငြင်းပယ်ခံရခြင်းကို ခံစားဖူးနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုဆင်းရဲဒုက္ခရင်ဆိုင်ရသော ကျွန်သည် မည်သူနည်းဟု သူတွေးတောနေစဉ် ဖိလိပ္ပုရောက်ရှိလာသည်။ ရှေးခေတ်ဓလေ့အတိုင်း ထိုသူသည် အသံထွက်၍ ဖတ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် ဖိလိပ္ပုက သူဖတ်နေသည်ကို မေးမြန်းနိုင်ခဲ့သည်။ အဆင့်အတန်းမြင့်မားသော ထိုအရာရှိသည် မသိသေးသော ဖိလိပ္ပုကို မိမိရထားထဲသို့ ဖိတ်ခေါ်ရန် ကြွယ်ဝစွာ နှိမ့်ချခဲ့သည်။

ယေရှုအကြောင်း ဧဝံဂေလိတရားကို ရှင်းပြရင်း ဖိလိပ္ပုသည် နှစ်ခြင်းခံခြင်းအကြောင်းကိုလည်း သင်ကြားခဲ့ရမည် (တမန်တော် ၂:၃၈ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ အချို့လက်ရေးမူများတွင် ပါရှိသော တမန်တော် ၈:၃၇ ၏ ဝန်ခံချက် (“ယေရှုခရစ်သည် ဘုရားသခင်၏ သားတော်ဖြစ်ကြောင်းကို ငါယုံကြည်သည်”) သည် မူရင်းမဟုတ်နိုင်ပေ (အနောက်ပိုင်းစာသားတွင်သာ တွေ့ရသည်)။ သို့သော် ထိုဝန်ခံချက်သည် တမန်တော်ခေတ်ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ကိုက်ညီသည် (ရောမ ၁၀:၉)။ နှစ်ခြင်းခံခြင်းသည် ရေနစ်နှစ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု နှစ်ခြင်း (baptizō) ဆိုသည့် ကြိယာအဓိပ္ပာယ်နှင့် ဇာတ်လမ်းအခြေအနေက ဖော်ပြသည် (တမန်တော် ၈:၃၈)။

The passage he was reading was from Isaiah 53 about the Suffering Servant. The passage may have spoken to his heart because he too had likely suffered from rejection because he was a eunuch. As he wondered about the identity of this Suffering Servant, Philip approached. As was the custom in antiquity, the man read aloud, which led Philip to ask him about his reading. How humble this high-level official was in being willing to invite Philip, whom he did not know, into the privacy of his chariot in order to learn from him. In the process of explaining to him the good news about Jesus, Philip must have also taught him about baptism (cf. Acts 2:38). The confession of Acts 8:37 found in some manuscripts (“I believe that Jesus Christ is the Son of God”) is possibly not original (it is found only in the Western text; see Acts: Introduction), but it is consistent with the faith of the apostolic church (e.g., Rom. 10:9). The baptism was by immersion, as indicated by the meaning of the verb baptizō (“to go under water”) and the context of the story (Acts 8:38).

အသင်းတော်တစ်ခုတည်းနှင့် စည်းလုံးခြင်း တမန်တော်ကျမ်း အခန်း ၈ တွင် လုကာသည် ယုဒမဟုတ်သူများ ပါဝင်လာနေသော ကြီးထွားလာသော အသင်းတော်အတွင်း စည်းလုံးမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် အရေးကြီးကြောင်း အလေးပေးသည်။ ဤကိစ္စတွင် နယ်မြေသစ်တစ်ခုသို့ ဧဝံဂေလိတရား ပြန့်ပွားရန်အတွက် မူလအသင်းတော် (ယေရုရှလင်) ၏ ခွင့်ပြုချက် လိုအပ်သည်။ အကြောင်းမှာ တပါးအမျိုးသားနောက်ခံရှိသော ခရစ်ယာန်များနှင့် ယုဒခရစ်ယာန်များ (ယုဒဓလေ့များကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ကိုင်းရှိုင်းသူများ၊ တပါးအမျိုးသားများနှင့် ဆက်ဆံရေး မရှိသလောက်နည်းပါးသူများ [၁၀:၂၈]၊ အရေဖျားလှီးခြင်းကို တောင်းဆိုသူများ [၁၅:၁]၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းသန့်ရှင်းရေးကို လေးစားသူများ [၂၁:၂၁–၂၄]) ဟူ၍ အသင်းတော် ပြိုကွဲသွားနိုင်သော အန္တရာယ်ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ပါဝုလ၏ တပည့်ဖြစ်သူ လုကာသည် အသင်းတော်စည်းလုံးရေးကို အလေးထားသူ (ဂလာတိ ၂:၁၁–၁၄) ဖြစ်၍ တပါးအမျိုးသားများကို ခရစ်ယာန်အသိုက်အဝန်းထဲသို့ ပေါင်းစည်းရန် အရေးကြီးကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ ဇာတ်ကြောင်းအရ ပေတရုနှင့် ယောဟန်သည် ဖိလိပ္ပု၏ တပါးအမျိုးသားများအား ဧဝဝံဂေလိတရားဟောခြင်းကို ခွင့်ပြုရုံမျှမက သူနှင့်အတူ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည် (တမန်တော် ၈:၂၅)။ သို့သော် ပေတရုသည် ဘုရားသခင်က ရူပါရုံဖြင့် သူ၏အမှားကို ပြသသည်အထိ (တမန်တော် ၁၀–၁၁) တပါးအမျိုးသားများကို လက်ခံရန် ဆုံးဖြတ်ရန် ရုန်းကန်နေရဆဲဖြစ်သည်။ A Church United

In Acts 8 Luke emphasizes the importance of preserving the unity of the church within a community that was growing and embracing people of non-Jewish origin. In this particular case the evangelization of a new territory needed the approval of the mother church (Jerusalem) in order to be integrated into the larger community of believers. The risk was that the church would be divided between Christians of Gentile background and people of Judeo-Christian background (strongly attached to the Jewish traditions; hardly any interaction with Gentiles [10:28]; insistence on the rite of circumcision [15:1]; respect for ritual purification [21:21–24]). Luke, a disciple of Paul, whose concern for church unity took center stage (Gal. 2:11–14), highlights the importance of integrating the Gentiles within the Christian community. The narrative indicates that Peter and John not only approved of the work of Philip among Gentiles but also labored with him (Acts 8:25), although Peter clearly still wrestled with their acceptance until God showed him his error in a vision (Acts 10–11).

နှစ်ခြင်းခံပြီးနောက် မထီးမဲ့သည် “ဝမ်းမြောက်စွာ ခရီးဆက်သွားသည်” (အပိုဒ် ၃၉)။ လုကာမဖော်ပြထားသော်လည်း အဲသီယိုးပီးယားသားသည် ဟေရှာယ ၅၆:၃–၈ တွင် မထီးမဲ့များ ဘုရားသခင်၏ လူစုအဖွဲ့မှ နောက်ထပ်ထပ်မံ ခွဲထွက်ခံရတော့မည် မဟုတ်သော မယ်ရှိယခေတ်အကြောင်း ကတိတော်ကို ဖတ်ရှုပြီး အလွန်ဝမ်းမြောက်ခဲ့မည်မှာ သေချာသည်။ ထိုနေ့သည် ယေရှုထဲတွင် ရောက်ရှိလာပြီဟု သူယုံကြည်ခဲ့မည်ဖြစ်သည်။ သူ၏ဝမ်းမြောက်ခြင်းက သူ့ကို အာဖရိကတိုက် ဆာဟာရ တောင်ဘက်ဒေသတွင် ဧဝံဂေလိတရားကို မိတ်ဆက်စေခဲ့သည်ဟု ဆိုရန် မမှားပေ။ သူ၏ယုံကြည်ခြင်းသည် ထိုဒေသ၏ ဘုရားသခင်၏ အစီအမံ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

After the baptism, the eunuch “went on his way rejoicing” (v. 39). Although Luke does not mention it, the Ethiopian would have certainly taken great joy in having read just three chapters later in Isaiah 56:3–8 the promise of a messianic age when eunuchs would no longer be excluded from God’s assembly. He would certainly have believed that day had now arrived in Jesus. It may not be wrong to suggest that his joy led him to introduce the gospel in sub-Saharan Africa. His conversion was part of God’s plan for that region of the world.

 

ဖိလိပ္ပုသည် မြေထဲပင်လယ်ကမ်းခြေတစ်လျှောက် ဧဝံဂေလိတရားဟောခြင်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် ရောမမြို့ဖြစ်သော ကဲသရိယမြို့တွင် ရပ်တန့်၍ အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၈:၄၀; ၂၁:၈)။ ထိုမြို့တွင်ပေတရုသည် နောက်ပိုင်းတွင် ရောမတပ်မှူးတစ်ဦးနှင့် သူ၏မိသားစုကို နှစ်ခြင်းခံစေခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၀)။ ဧဝံဂေလိတရားသည် တပါးအမျိုးသားနယ်မြေသို့ အလှမ်းဝေးဝေးထိ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် ဇာတ်ကြောင်းသည် ရှောလုနှင့် သူ၏ယုံကြည်ခြင်းသို့ ပြန်လှည့်သည် (တမန်တော် ၉)။ ထိုယုံကြည်ခြင်းကြောင့် သတင်းစကားသည် ပိုမိုဝေးကွာသော နေရာများသို့ ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်သည်။

Philip pursued his evangelization efforts along the Mediterranean coast. He stopped at Caesarea, a Roman city, and settled there (Acts 8:40; 21:8). Peter would later baptize a Roman centurion and his family in that city (Acts 10). The gospel was thus reaching far and wide into Gentile territory. At this point, the narrative turns back to Saul and his conversion (Acts 9), which would result in the message being taken even farther afield.

 

အခန်းကြီး - ၉

၉:၁–၃၁ တာဆုမြို့သား ရှောလု၏ ယုံကြည်ခြင်း

ရှောလုသည် စတီဖန်ကို သတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခွင့်ပြုခဲ့သူ (၈:၁) နှင့် ယေရုရှလင်ရှိ ခရစ်ယာန်များကို ပြင်းထန်စွာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သူ (၈:၃) ဖြစ်သည်။ သူသည် ဒမာသက်မြို့သို့ ထွက်ပြေးသွားသူများကိုပါ ဖမ်းဆီးရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေသည်။ သို့သော် လမ်းတွင် သူ၏ဘဝသည် အပြီးအပိုင် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ညှဉ်းဆဲသူသည် ညှဉ်းဆဲခံရသူ ဖြစ်လာပြီး ယေရှုအတွက် သက်သေဖြစ်လာသည်။ ဒမာသက်လမ်းတွင် ရှောလုသည် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်ကို ခံစားခဲ့ပြီး ထိုကျေးဇူးတော်သည် သူ၏ တစ်ဘဝစာ အမှုတော်ကို အလင်းပေးခဲ့သည်။

9:1–31

Conversion of Saul of Tarsus

Saul was the man who approved the murder of Stephen (8:1) and who was involved in the great persecution against Christians in Jerusalem (8:3). And he was even ready to deal with those who fled to Damascus, but on the road his life changed forever. The persecutor became the persecuted and became a witness for Jesus. On the way to Damascus Saul experienced the gift of divine grace that enlightened and determined his entire ministry.

 

၉:၁–၉။ ဒမာသက်လမ်း - ရှောလုယုံကြည်ခြင်း။ ဖိလိပ္ပုသည် ဧဝံဂေလိဆရာအဖြစ် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေစဉ် (၈:၄၀) ရှောလုသည် သခင်ယေရှု၏ တပည့်များကို လူသတ်ခြိမ်းခြောက်မှုများဖြင့် အသက်ရှူနေဆဲဖြစ်သည် (၉:၁)။ သူသည် အလင်းသစ်ကို လက်မခံသော အစွန်းရောက် အခြေခံဝါဒီတစ်ဦးအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည် (၁တိ ၁:၁၃)။ ခရစ်ယာန်များကို ညှဉ်းဆဲခြင်းအားဖြင့် ရှောလုသည် သူတို့၏သခင်ကို အမှန်တကယ် တိုက်ခိုက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် သူသည် ရှုံးနိမ့်သွားမည်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ သူတိုက်ခိုက်နေသော ပြိုင်ဘက်သည် အနိုင်မရှုံးနိုင်သူဖြစ်ပြီး ကရုဏာနှင့် ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် သူ့ကို ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည် (၁တိ ၁:၁၃–၁၄)။

9:1–9. The Damascus Road: Saul Converted. While Philip continued his work as an evangelist (8:40), Saul was still intent on persecuting Christians. The text describes this in the vivid terms of breathing murderous threats against the Lord’s disciples (9:1). He remained a zealous fundamentalist closed to new light (1 Tim. 1:13). By persecuting the Christians, who are here called the disciples of the Lord, Saul was really fighting against their Master. He would be defeated, however, because he was up against an undefeated opponent who would reach him through His mercy and grace (1 Tim. 1:13–14).

 

ယုဒဘာသာသည် ဖာရိရှဲများ၊ ဆဒ္ဒုကဲများကဲ့သို့ မတူညီသော ဂိုဏ်းခွဲများကို ယုဒဓလေ့ထုံးတမ်းများကို လေးစားသမျှ သည်းခံခဲ့သည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် ဗိမာန်တော်၏ တန်ဖိုးများကို ဆန့်ကျင်သော “လမ်း” ဟုခေါ်သော ဂိုဏ်းခွဲသစ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည် (တမန်တော် ၂၄:၁၄)။ ၎င်းကို “လမ်း” ဟုခေါ်ခြင်းမှာ ကယ်တင်ခြင်းလမ်းဖြစ်သောကြောင့် (၁၆:၁၇)၊ သခင်၏လမ်း (၁၈:၂၅)၊ ဘုရားသခင်၏လမ်း (၁၈:၂၆) ဟု ဖော်ပြသည်။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ အခြေခံကို အလင်းပေးသည်- (၁) ကျင့်ဝတ်အရ ဘဝနေထိုင်ပုံလမ်း၊ ဖြစ်တည်ပုံလမ်း (မဿဲ ၇:၁၃–၁၄; ၂၂:၁၆; လု ၂၁:၃၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)၊ လျှောက်လှမ်းရမည့်လမ်း (ယော ၁၂:၃၅; ဂလာတိ ၅:၁၆; ဧ ၅:၂၊ ၈)၊ (၂) ခရစ်တော်ဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်တွင် ယေရှုပင်ဖြစ်သည် (ယော ၁၄:၆; ကောလောသဲ ၂:၆; ဟေဗြဲ ၁၀:၂၀)၊ (၃) ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်တွင် ဘုရားသခင်ထံသို့ ဦးတည်သောလမ်း (လု ၁:၇၉; ယော ၁၄:၄၊ ၆; ဟေဗြဲ ၉:၈)၊ ကယ်တင်ခြင်းလမ်း (တမန်တော် ၁၆:၁၇)၊ ငြိမ်သက်ခြင်းရရှိရန် လမ်း (လု ၁:၇၉; ရော ၃:၁၇) ဖြစ်သည်။

Judaism was tolerant of different religious sects, such as the Pharisees or Sadducees, but only insofar as they were respectful of Jewish traditions. But here an emerging sect (Acts 24:14) called “the Way” opposed the values of the temple. It is called “the Way” because it was the way of salvation (16:17), the way of the Lord (18:25), the way of God (18:26). The expression sheds light on the foundation of Christianity: (1) ethically it is a way of living life, a way of being (Matt. 7:13–14; 22:16; cf. 21:32), a path on which one must walk (John 12:35; Gal. 5:16; Eph. 5:2, 8); (2) in a christological sense, it is Jesus (John 14:6; Col. 2:6; Heb. 10:20); and (3) in a soteriological sense, it is the path that leads to God (Luke 1:79; John 14:4, 6; Heb. 9:8), the way to salvation (Acts 16:17), the way to achieve peace (Luke 1:79; Rom. 3:17). As a pure traditionalist, Saul could not tolerate this new Way.

 

ဓလေ့ထုံးတမ်းစွဲလမ်းသူ ရှောလုသည် ဤလမ်းသစ်ကို သည်းမခံနိုင်ပေ။ ယုဒဧဝံဂေလိဧဝံဂေလိတရားကို ယုဒပြည်ပြင်ပတွင် ဆက်လက်ညှဉ်းဆဲရန်အတွက် ရှောလုသည် ယုဒအမှူးကြီးနှင့် အမျိုးကြီးအရာရှိအဖွဲ့ထံမှ ယေရှု၏နောက်လိုက်များ (လမ်းမှားရောက်နေသော ယုဒလူများဟု ယူဆသူများ) ကို ဖမ်းဆီးပြီး ယေရုရှလင်သို့ ပြန်ပို့၍ တရားစီရင်နိုင်ရန် တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများ လိုအပ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၉:၁–၂)။ အမျိုးသမီးများလည်း ညှဉ်းဆဲခံရသည် (အပိုဒ် ၂)။ အကြောင်းမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာတွင် အစပိုင်းမှစ၍ အမျိုးသမီးများ အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည် (၁:၁၄)။

To continue his persecution against Christians outside of Judea, Saul needed official documentation from the Jewish high priest and Sanhedrin authorizing him to arrest the followers of Jesus (who were seen as wayward Jews) and to transfer them back to Jerusalem to be tried and punished (Acts 9:1–2). Women were included in the persecution (v. 2), probably because of the important role they played in Christianity from the very beginning (1:14).

 

ဒမာသက်သို့ လမ်းတွင် ရှောလုသည် ကောင်းကင်မှ အလင်းတစ်ခု မြင်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဘုရားသခင်၏ ထင်ရှားခြင်းပင် ဖြစ်သည် (မဿဲ ၁၆:၁; လု ၃:၂၂; ယော ၁:၂၂; ၃:၂၇၊ ၃၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယေရှုသည် လူတိုင်းကို နာမည်နှင့် သိတော်မူသည်။ ဤကိစ္စတွင် ရှောလု၏နာမည်ကို နှစ်ခါခေါ်တော်မူသည်။ နာမည်ကို ထပ်ခါတလဲလဲ ခေါ်ခြင်းသည် ယေရှု၏ အလေးအနက်ထား တောင်းဆိုခြင်းကို ပြသည်။ ထို့နောက် ရှောလုကို အဘယ်ကြောင့် ညှဉ်းဆဲနေသနည်းဟု မေးတော်မူသည် (တမန်တော် ၉:၄; မဿဲ ၂၅:၄၀ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ရှောလုသည် မေးခွန်းနှစ်ခု မေးခဲ့သည်။ ပထမမေးခွန်းမှာ သခင်ဟူသည် မည်သူနည်း ဖြစ်သည်။ ယေရှုက “ငါခရစ်တော် ယေရှုပေ” ဟု ဖြေတော်မူသည်။ “ငါသည် ဖြစ်သည်” (egō eimi) ဟူသော စကားသည် ယေရှု၏ မူလအရင်းအမြစ် ငါသည်ဖြစ်သည် (ယော ၈:၅၈) ဟူသော အမှန်တရားကို သတိပေးသည်။ ဒုတိယမေးခွန်းကို အချို့လက်ရေးမူများတွင် မတွေ့ရသော်လည်း ရှောလု၏ ရူပါရုံဇာတ်လမ်း၏ နောက်ထပ်တစ်ခုတွင် ဖော်ပြထားသည် (တမန်တော် ၂၂:၁၀)။ ဤမေးခွန်းသည် ရှောလု၏ လက်နက်ချခြင်းကို ဆိုလိုပြီး ဘုရားသခင်အပေါ် လေးစားမှုကို ပြသသည်။ ယုံကြည်သူတိုင်း နံနက်တိုင်း ဘုရားသခင်ရှေ့တွင် မေးသင့်သော မေးခွန်းဖြစ်သည်- “သခင်၊ ကိုယ်တော်အလိုတော်ရှိသည်မှာ အဘယ်နည်း”။

On his way to Damascus, Saul saw a light coming from heaven. This was clearly a manifestation of God (cf. Matt. 16:1; Luke 3:22; John 1:22; 3:27, 31). Jesus knows each of us by name, and in this instance, He spoke Saul’s name twice. The repetition of his name shows insistence on the part of Jesus. He then asked Saul why he was persecuting Him (Acts 9:4; see Matt. 25:40). Saul asked two questions, first inquiring who the Lord was. Jesus answered, “I am [egō eimi] Jesus.” The phrase reminds us of the true identity of Jesus as the great I Am (John 8:58). The second question is not found in some manuscripts of Acts, though it is mentioned in one of the two other accounts of the vision in Acts (Acts 22:10). This question implied Saul’s surrender and demonstrated his measure of respect for God. It is a question every believer should place before God every morning: “Lord, what do You want me to do?”

 

ယေရှုသည် ဒမာသက်လမ်းတွင် ရှောလုထံ ထင်ရှားစွာ ပေါ်ထွန်းတော်မူသော်လည်း သူ့ကို အသင်းတော်နှင့် ခွဲထွက်၍ လွတ်လပ်သော အမှုတော်လုပ်ရန် မတောင်းဆိုခဲ့ပေ။ ရှောလုသည် အသင်းတော်၏ အမှုတော်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရမည်။ အသင်းတော်အားဖြင့်သာ သူ၏မျက်စိ ပြန်လည်ကုစားခြင်း (အပိုဒ် ၁၈)၊ နှစ်ခြင်းခံခြင်းအားဖြင့် ပါဝင်ခြင်း (အပိုဒ် ၁၈)၊ သင်ယူခြင်း (အပိုဒ် ၁၉; ၁ကော ၁၅:၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။ သူသည် သခင်နှင့် အသင်းတော်နှင့် ဆက်ဆံရေးကို အမြဲသစ္စာရှိခဲ့သည် (ဂလာတိ ၂:၂၊ ၉)။ အလင်းရှိသည်ဟု ထင်မှတ်နေသူသည် ယခု မျက်ကန်းဖြစ်သွားသည် (ဂလာတိ ၁:၁၄; တမန်တော် ၉:၈ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ သူသည် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ မျက်စိကို ပြန်လည်ရရှိမည် (အပိုဒ် ၉)။

Though Jesus appeared to Saul on the road to Damascus, He did not request that Saul work independently of His organized church in some type of independent ministry. Saul was to be at the service of the church. It was through its auspices that he was to recover his eyesight (v. 18), to join through baptism (v. 18), and to be instructed (v. 19; cf. 1 Cor. 15:3). He was always loyal to this relationship to the Lord and His church (Gal. 2:2, 9). He who believed he was enlightened was now blind (Gal. 1:14; cf. Acts 9:8), and he would recover his physical and spiritual sight through conversion (v. 9).

 

၉:၁၀–၁၉။ အနနိယသည် ရှောလုကို နှစ်ခြင်းပေးသည်။ နှစ်ထပ်ရူပါရုံ (အပိုဒ် ၁၀၊ ၁၂) ကြောင့် ရှောလုနှင့် အနနိယ တွေ့ဆုံနိုင်ခဲ့သည်။ အနနိယသည် သခင်က ရှောလုမျက်ကန်းဖြစ်နေသည်ဟု ပြောသော်လည်း ကြောက်ရွံ့ခြင်းကို ဖော်ပြခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၂)။ ရှောလုသည် ခရစ်ယာန်များအတွက် ကြောက်မက်ဖွယ်သင်္ကေတဖြစ်သည် (ဂလာတိ ၁:၁၃; ၁တိ ၁:၁၃)။ ဤနေရာတွင် ခရစ်ယာန်များကို ဘုရားသခင်၏နာမတော်ကို ပဌနာပြုသူများ ဟု ခေါ်သည် (တမန်တော် ၉:၁၄)။ ယေရှု၏နာမတော်ကို ပဌနာပြုခြင်း သို့မဟုတ် ဆုတောင်းခြင်းသည် လမ်းသစ်၏ ထူးခြားချက်ဖြစ်သည် (တမန်တော် ၇:၅၉–၆၀; ၂၂:၁၆; ၁ကော ၁:၂)။

9:10–19. Ananias Baptizes Saul. A twofold vision (vv. 10, 12) made possible the encounter between Saul and Ananias. Ananias expressed his fear even though the Lord told him that Saul was blind (v. 12). Saul was a symbol of terror to Christians (Gal. 1:13; 1 Tim. 1:13), who here are referred to as those who call on God’s name (Acts 9:14). Invoking the name of Jesus or praying to Him was a characteristic of the new Way (Acts 7:59–60; 22:16; 1 Cor. 1:2).

 

ရှောလုကို ယခုခေါ်ဆောင်သော တာဝန်ကို ရှင်းလင်းစွာ သတ်မှတ်ပေးထားသည် (တမန်တော် ၉:၁၅)။ သူ၏ပထမတာဝန်မှာ ယေရှု၏နာမတော်ကို တပါးအမျိုးသားများအား သိစေရန် (သက်သေခံရန်) ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ တမန်တော်များကို အပ်နှံထားသော တာဝန်နှင့် ကိုက်ညီသည် (၁:၈; မဿဲ ၂၈:၁၀ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဖာရိရှဲများ၏ အမြင်တွင် တပါးအမျိုးသားများသည် ရွံရှာဖွယ်ဖြစ်သည်။ ပညတ်တော်ကို မသိသူများလည်း ထိုနည်းတူပင် (ယော ၇:၄၉)။ ရှောလုသည် ရှင်ဘုရင်များရှေ့တွင်လည်း သက်သေခံရမည်။ ထိုလူအမျိုးအစားကို ခရစ်ယာန်သက်သေခံခြင်းတွင် များသောအားဖြင့် လျစ်လျူရှုခံရတတ်သည်။ ဣသရေလလူမျိုးရှေ့တွင်လည်း သက်သေခံရမည်။ သူသည် ထိုသူများနှင့် စတင်၍ သူတို့၏ တရားတိုက်များတွင် သင်ကြားခဲ့သည် (တမန်တော် ၉:၂၀; ၁၃:၁၄; ၁၄:၁; ၁၇:၁–၂၊ ၁၀; ၁၈:၄၊ ၁၉၊ ၂၆; ၁၉:၈ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ အကြောင်းမှာ ဘုရားသခင်သည် သူတို့ကို ပယ်ရှားခြင်း မပြုခဲ့ပေ (ရော ၁၁:၁)။ သူသည် အမှုတော်အတွင်း များစွာ ဆင်းရဲဒုက္ခရင်ဆိုင်ရမည် (အပိုဒ် ၁၆)။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း၊ ကျောက်နှင့်ခဲဖြင့် ပစ်ပေါက်ခြင်း၊ သင်္ဘောပျက်ခြင်း (၂ကော ၁၁:၈၊ ၂၃–၂၇; ဂလာတိ ၄:၁၃–၁၅) ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသာမက စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆင်းရဲဒုက္ခ (၂ကော ၁၁:၂၈; ၂တိ ၁:၁၁–၁၂) လည်း ခံစားရမည်။ အနနိယသည် ယုံကြည်သူသစ်ကို “ညီအစ်ကို ရှောလု” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည် (တမန်တော် ၉:၁၇)။ ဤစကားဖြင့် ရှောလုကို ခရစ်ယာန်အသိုက်အဝန်းထဲသို့ ကြိုဆိုပြီး နှစ်ခြင်းခံခြင်းအားဖြင့် ပါဝင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ ရှောလုသည် တမန်တော်များကဲ့သို့ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် ပြည့်ဝခဲ့သည် (၂:၄)။ သူသည် ဒမာသက်မြို့ရှိ တပည့်များနှင့်အတူ နေထိုင်၍ ယုံကြည်ခြင်းသစ်ကို သင်ယူခဲ့သည်။

The mission to which Saul was now called was well defined (Acts 9:15). His first duty was to make known (to be a witness to) the name of Jesus to the Gentiles in accordance with the mission entrusted to the apostles (1:8; cf. Matt. 28:10). In the eyes of the Pharisees, the Gentiles were despicable, as were those who did not know the law (John 7:49). Saul was also to testify before kings—another category of people often neglected in Christian witnessing—and before the Israelites. It is with them that he began his ministry by teaching in their synagogues (Acts 9:20; cf. 13:14; 14:1; 17:1–2, 10; 18:4, 19, 26; 19:8) because God had not rejected them (Rom. 11:1). He was to suffer a great deal during his ministry (v. 16), not only physically through torture, stonings, and shipwreck (2 Cor. 11:8, 23–27; Gal. 4:13–15) but also emotionally (2 Cor. 11:28; 2 Tim. 1:11–12). Ananias referred to the new convert as “Brother Saul” (Acts 9:17). With these words, Saul was welcomed into the Christian community and invited to join it through baptism. Saul was then filled with the Holy Spirit, as were the apostles (2:4). He remained in the company of the disciples in Damascus to learn about his new faith.

 

၉:၂၀–၂၂။ ရှောလုသည် ခရစ်တော်ကို ဟောပြောသည်။ နှစ်ခြင်းခံပြီးနောက် ရှောလုသည် အသင်းတော်၏ တာဝန်ထဲသို့ မိတ်ဆက်ခံရသည်။ သူသည် နှောင့်နှေးခြင်း မပြုဘဲ ချက်ချင်းနာခံခဲ့သည် (တမန်တော် ၂၆:၁၉–၂၀; ဂလာတိ ၁:၁၅–၁၆)။ နာခံခြင်းသည် ယုံကြည်ခြင်း၏ ပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည် (ရော ၁:၅)။ ရှောလုသည် ခရစ်တော်ကို ဟောပြော (kēryssō) ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်သည် ဘုရားသခင်၏ သားတော်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံခဲ့သည်။ ခရစ်တော်ကို ဟောပြောခြင်းသည် ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောခြင်းနှင့် အတူတူပင် (၁သက် ၂:၉)။ ဟောပြောခြင်းဆိုသည်မှာ ခရစ်တော်၏ အသေခံခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ် (၁ကော ၁:၂၃; ဂလာတိ ၂:၂၀) နှင့် ဘုရားသခင်၏ သားတော်အဖြစ် ဂုဏ်ကျက်သရေ (၂ကော ၁:၁၉) နှင့် သခင်ဖြစ်တော်မူကြောင်း (၂ကော ၄:၅) ကို သင်ကြားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသင်ကြားခြင်းကို kērygma သို့မဟုတ် ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်း၏ အဆုံးအမတော် ဟု ခေါ်သည် (ရော ၁၆:၂၅–၂၆; ၁ကော ၂:၄–၅)။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤအမှုတော်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် စေလွှတ်ခြင်းခံရသည် (ရော ၁၀:၁၅)။ ထို့ကြောင့် ခရစ်တော်ကို ယုံကြည်ခြင်းသည် ယေရှု၏ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ယုံကြည်ရုံသက်သက်မျှမဟုတ်၊ အသက်ရှင်ပုံသစ်ဖြင့် ထင်ရှားသော သူ၏အဆုံးအမများကို လက်ခံခြင်းဖြစ်သည် (ဂလာတိ ၁:၁၆; ၂:၂၀)။

9:20–22. Saul Preaches Christ. With his baptism, Saul was introduced to the mission of the church. He did not procrastinate but immediately obeyed the call (Acts 26:19–20; Gal. 1:15–16). Obedience is a form of faith (Rom. 1:5). Saul preached or proclaimed (kēryssō) Christ, attesting Him as the Son of God. Proclaiming Christ is equivalent to proclaiming the gospel (1 Thess. 2:9). The proclamation is in fact teaching the meaning of Christ’s death (1 Cor. 1:23; Gal. 2:20) and His dignity as the Son of God (2 Cor. 1:19) and as Lord (2 Cor. 4:5). This teaching (1 Tim. 2:7; 2 Tim. 1:11; 2 Pet. 2:5) was known as the kērygma or the doctrine of the Christian faith (Rom. 16:25–26; 1 Cor. 2:4–5). We are sent to fulfill this ministry (Rom. 10:15). Thus, faith in Christ is not merely a matter of believing in the Person of Jesus; it is the acceptance of His teaching that expresses itself in a new way of life (Gal. 1:16; 2:20).

 

၉:၂၃–၂၅။ ရှောလု အသေမခံရ၍ လွတ်မြောက်သည်။ “ရက်များစွာ” (hēmerai hikanai၊ အပိုဒ် ၂၃) ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို “ရက်အနည်းငယ်” (hēmeras tinas၊ အပိုဒ် ၁၉) နှင့် ခွဲခြားရမည်။ ၎င်းသည် အာရာဘီယတွင် ရှောလု နေထိုင်ခဲ့သည့်အချိန်ကို ခွင့်ပြုသည် (ဂလာတိ ၁:၁၇–၁၈)။ ဤနေရာတွင် အခြားသူများကို သတ်ရန် မကြောက်ရဲခဲ့သူ (တမန်တော် ၂၂:၄; ၂၆:၁၀) သည် ယခု သတ်ဖြတ်ခံရမည့် ပစ်မှတ်ဖြစ်လာသည်။ ဒမာသက်မြို့ရှိ ယုဒလူများသည် မြို့အုပ်ထံမှ အကူအညီ ရယူ၍ ရှောလု မလွတ်မြောက်စေရန် မြို့တံခါးများတွင် စောင့်ကြပ်ကြသည် (၂ကော ၁၁:၃၂–၃၃)။ ထို့ကြောင့် သူသည် သူလာရောက်ညှဉ်းဆဲရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော ဒမာသက်မြို့ခရစ်ယာန်များ၏ အကူအညီဖြင့်သာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

9:23–25. Saul Escapes Death. The reference to hēmerai hikanai (“many days” or “quite some time”; v. 23) is to be differentiated from that of hēmeras tinas (“some days” or “several days”; v. 19). It allows for the time needed for Saul’s sojourn in Arabia (Gal. 1:17–18). Here the one who had not been afraid to kill others (Acts 22:4; 26:10) was now the object of a plot to kill him. The Jews of Damascus had probably obtained favors from the governor of the city to place guards at the gates in order for Saul not to escape (2 Cor. 11:32–33). Because of this, he owed his survival to those in Damascus whom he had come to persecute.

 

၉:၂၆–၃၀။ ယေရှုရှမ်းမှ ရှောလု။ အာရေဗီ၌ သုံးနှစ်နေပြီးမှ ယေရှုရှမ်းသို့ ပြန်လာသောအခါ၊ ရှောလုကို သူရဲကောင်းတစ်ဦးအလား ဧည့်ခံခြင်းမရှိခဲ့ပေ (တောတ်မဂ် ၉:၂၆)။ အသင်းတော်သည် အလွန်ခံစားခဲ့ရသဖြင့် သူ၏ပြောင်းလဲခြင်းကို သံသယဝင်ကာ၊ ဤသည်မှာ ခရစ်ယာန်များကို ဖမ်းဆီးရန် ရှမ်းနှင့်ဒရင်ကောင်စီ၏ လှည့်ကွက်ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြ၏။ ဗာနဗာသည် အားပေးခြင်း၏သားဟု သင့်တင့်စွာ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းခံရသူဖြစ်ပြီး (၄:၃၆)၊ ရှောလုကို တမန်တော်များထံ ခေါ်ဆောင်သွားသူမှာ သူပင်ဖြစ်၏။ “တမန်တော်များ” ဟူသော စကားလုံးသည် ကျယ်ပြန့်သော်လည်း၊ သူတွေ့ဆုံခဲ့သူမှာ ပေတရုနှင့် ယာကုပ်တို့သာ ဖြစ်၏ (ဂလာတိ ၁:၁၈–၁၉; တောတ်မဂ် ၁၅:၁၃ နှိုင်းယှဉ်)။ ဗာနဗာက ရှောလုကို တမန်တော်များထံ ခေါ်ဆောင်လာသည်ဟု လုကာက ဆိုခြင်းဖြင့် အသင်းတော်၏စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ရှောလုနှင့် တမန်တော်များအကြား သဟဇာတဖြစ်မှုကို ထင်ရှားစေခဲ့၏။ သူသည် ရှောလု၏အတွေ့အကြုံ၊ အထူးသဖြင့် ထမြောက်သောခရစ်တော်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်ကို diēgēsato (အသေးစိတ်ရှင်းပြသည်၊ အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်၊ ပြောပြသည်) ပြုခဲ့၏ (အပိုဒ် ၂၇)။ ဤသည်မှာ ရှောလု၏ နောင်လာမည့်အာဏာကို တည်ထောင်ရန် အရေးကြီး၏ (၁ကော ၉:၁; ဂလာတိ ၁:၁၊ ၁၁–၁၂၊ ၁၅)။ ဒမာသက်လမ်းပေါ်တွင် ခရစ်တော်ကို မြင်ခဲ့သဖြင့် ရှောလုသည်လည်း ယေရှု၏ထမြောက်ခြင်း၏ သက်သေဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်၏ (တောတ်မဂ် ၁:၂၂)။ ဗာနဗာ၏ မိတ်ဆက်ပြီးနောက် ရှောလုသည် တမန်တော်များနှင့် လွတ်လပ်စွာ အတူလျှောက်လှမ်းခဲ့၏ (၉:၂၈)။

9:26–30. Saul at Jerusalem. On returning to Jerusalem after three years in Arabia (Gal. 1:18), Saul was not received as a hero (Acts 9:26). His conversion was in doubt because the church had suffered much and suspected that this may have been a ploy of the Sanhedrin to capture them. Barnabas was appropriately called the son of encouragement (4:36), and it was he who introduced Saul to the apostles. This terminology is rather broad because he saw only Peter and James (Gal. 1:18–19; cf. Acts 15:13). By saying that Barnabas brought him to the apostles, Luke called attention to the unity of the church and the bond of harmony between Saul and the apostles. He diēgēsato (from diēgeomai—“explained,” “described in detail,” or “told”) the experience of Saul and, in particular, his encounter with the risen Christ (v. 27). This is important in order to establish the forthcoming authority of Saul (1 Cor. 9:1; Gal. 1:1, 11–12, 15). Because he saw Christ on the Damascus road, Saul could also be said to be a witness of the resurrection of Jesus (Acts 1:22). After Barnabas’s introduction, Saul accompanied the apostles freely (9:28).

 

ရှောလုသည် ယခုအခါ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းနှင့် ရှမ်းနှင့်ဒရင်ကောင်စီကို မကြောက်ရွံ့တော့ခြင်းသည် အံ့သြဖွယ်ဖြစ်၏။ အကြောင်းရင်းနှစ်ခုကို အကြံပြုနိုင်၏- (၁) ကာယပက ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းမဟုတ်တော့သဖြင့် ရှမ်းနှင့်ဒရင်ကောင်စီသည် ဧကရာဇ်ကလီဂူလ၏ ဘုရားကျောင်းအတွင်း သူ၏ကိုယ်တိုင်ရုပ်တုထားရန် အမိန့်ကို တားမြစ်ရန် ပို၍ဒုက္ခရောက်နေခြင်း။ (၂) ရှောလုသည် ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်သဖြင့် ဖမ်းဆီးရန် ခက်ခဲခြင်း။ သူသည် စတေဖန်ကို သတ်ခဲ့သော ဟေလေနိစ်တို့နှင့် ငြင်းခုံခဲ့ပြီး ထိုသူတို့က သူ့ကိုလည်း သတ်လိုခဲ့ကြ၏ (အပိုဒ် ၂၉)။ ထိုအခါ ယုံကြည်သူများက ရှောလုသည် ယုဒဲယားဒေသကို ထွက်ခွာရန် ပိုကောင်းသည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြ၏။ စာသားအရ ဤဆုံးဖြတ်ချက်သည် သူ၏ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒမဟုတ်ဘဲ (သူသည် အန္တရာယ်ကို ရဲဝံ့စွာ ရင်ဆိုင်ရန် အမြဲအသင့်ရှိသူဖြစ်၏) အသင်းတော်၏ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်၏။ သူသည် ကိုင်ဆာရဲယားမှ သင်္ဘောစီးကာ သူ၏မွေးရပ်မြို့ တာဆုတ်သို့ (၂၁:၃၉) ခရီးထွက်ခဲ့၏။ ထိုမှတစ်ဆင့် သူသည် သုရိယနှင့် ကိလိကိပြည်နယ်များတွင် ဩဇာလွှမ်းမိုးခဲ့၏ (ဂလာတိ ၁:၂၁–၂၂)။ ထိုနေရာများတွင် အသင်းတော်များ တည်ထောင်ခဲ့ဖွယ်ရှိ၏ (တောတ်မဂ် ၁၅:၂၃၊ ၄၁)။ ရှောလု နောက်တစ်ကြိမ် တောတ်မဂ်တွင် ပေါ်ထွက်လာခြင်းမတိုင်မီ ခြောက်နှစ်ခန့် ကြာမြင့်ခဲ့၏ (၁၁:၂၅)။

It is surprising that Saul was no longer apprehensive of the high priest or the Sanhedrin. Two main reasons can be suggested: (1) Caiaphas was no longer the high priest, and the Sanhedrin may have been troubled over something more disturbing: the need to dissuade Emperor Caligula from his order that a monument of himself be erected in the Jewish temple. (2) The fact that Saul was a Roman citizen also made it difficult to arrest him. We find Saul arguing with the Hellenists who had put Stephen to death and who wanted to kill him also (v. 29), at which point the believers decided that it would be better for Saul to leave Judea. The text suggests that the decision was not his own, considering that he was always ready to face danger with courage, but that of the church. He boarded a ship in Caesarea and traveled to Tarsus, his native city in Cilicia (21:39). From there he spread his influence throughout the provinces of Syria and Cilicia (Gal. 1:21–22), where he probably established churches (Acts 15:23, 41). Roughly six years would pass before Saul’s next appearance in Acts (11:25).

 

၉:၃၁။ အသင်းတော်တိုးပွားခြင်း။ ရှောလုထွက်ခွာသွားပြီးနောက် အသင်းတော်သည် ငြိမ်သက်ခြင်းကို ခံစားရခဲ့၏။ ယခင်ဒုက္ခ၏အကြောင်းရင်းကို စာသားတွင် တိကျစွာမဖော်ပြထားသော်လည်း၊ ရှောလု သူတို့ထဲတွင် ရှိနေခြင်းက ယုဒအာဏာပိုင်များကို စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့ဖွယ်ရှိ၏။ လက်ရေးစာမူအချို့တွင် “အသင်းတော်” ဟု ဖတ်ရပြီး အချို့တွင် “အသင်းတော်များ” ဟု ဖတ်ရ၏။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဤစကားလုံးများသည် ယုဒဲယား၊ ဂလိလဲနှင့် ရှမာရိယဒေသရှိ ယုံကြည်သူအားလုံးပါဝင်သော တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းကို ရည်ညွှန်း၏။ အသင်းတော်သည် ငြိမ်သက်ခြင်း၏ချည်နှောင်မှုဖြင့် စည်းလုံးညီညွတ်ခဲ့၏။ ထာဝရဘုရားကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း၌ တိုးပွားခဲ့၏။ ဤသည်မှာ ရိုသေလေးစားမှုနှင့် နာခံမှုပုံစံဖြစ်ပြီး သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ ရှိနေခြင်းဖြင့် ထောက်မခံထား၏။ ရလဒ်အနေဖြင့် အသင်းတော်သည် တိုးပွားလာပြီး တည်ဆောက်ခြင်းခံရခဲ့၏။

9:31. The Church Prospers. With the departure of Saul, the church enjoyed peace. The text does not specify the reason for the earlier trouble, but probably the presence of Saul among them had upset the Jewish authorities. Some manuscripts read “church” and others “churches”; either way the terms designate an entity with universal meaning that includes all the believers in Judea, Galilee, and Samaria. The church was united in a bond of peace. It grew in the fear of the Lord, that is, an attitude of respect and obedience supported by the presence of the Holy Spirit. Consequently, the church grew and was being edified.

 

၉:၃၂–၁၂:၂၄

 ပေတရု၏အမှုတော် ပေါလု၏အမှုတော်ကို ဇာတ်ကြောင်းတွင် အာရုံစိုက်မည့်မတိုင်မီ လုကာသည် ပေတရု၏အမှုတော်အကြောင်း ရေးသားထား၏။ ပေတရုမှတစ်ဆင့် ထာဝရဘုရားသည် ကြီးမားသောနိမိတ်လက္ခဏာများ ပြုခဲ့ပြီး တပါးအမျိုးသားများထံ အဆုံးအဖြတ်ပေးသောနည်းဖြင့် လက်လှမ်းမီ၏။ တစ်နည်းအားဖြင့် ပေတရုသည် ဖိလိပ္ပဳ၏အမှုတော်ကို ဆက်လက်ပြုခဲ့သလို ပေါလု၏အမှုတော်ကိုလည်း ကြိုတင်ခန့်မှန်းပေးခဲ့၏။

9:32–12:24

PETER’S MINISTRY

Before focusing his attention on the ministry of Paul in the narrative, Luke writes about Peter’s ministry. Through Peter the Lord performed mighty miracles and reached out in decisive ways to the Gentile communities. In a sense, Peter continued to do the ministry of Philip while at the same time anticipating the ministry of Paul.

 

၉:၃၂–၄၃

 ပေတရု၏နိမိတ်လက္ခဏာများ အစောပိုင်းတမန်တော်အသင်းတော်တွင် နိမိတ်လက္ခဏာများသည် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ယုဒနှင့် တပါးအမျိုးသားများထံ ဧဝံဂေလိတရားကြေညာခြင်းနှင့် ဆက်စပ်၏။ ရန်လိုသောပတ်ဝန်းကျင်တွင် တပည့်အနည်းငယ်အကြား ဘုရားသခင်၏ရှိနေခြင်းကို ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့၏။ ဤနိမိတ်လက္ခဏာများသည် ယေရှု၏တန်ခိုးကို သက်သေခံခဲ့ပြီး သူ၏ထမြောက်ခြင်းကို ထပ်မံအတည်ပြု၏။ သူသည် ဝိညာဉ်ရေးနှင့် လူမျိုးရေးနာကျင်နေသူများကို ကုသပေးရန် အသက်ရှင်နေဆဲဖြစ်၏။

9:32–43

Peter’s Miracles

Miracles played a significant role in the early apostolic church and are associated with the proclamation of the gospel to both Jews and Gentiles. They reaffirmed the divine presence among the small group of disciples in a hostile environment. These miracles testified about the power of Jesus and served to reaffirm His resurrection. He was still alive bringing spiritual and physical healing to suffering humanity.

 

၉:၃၂–၃၅။ အေနယအသက်ငြိမ်းခြင်း။ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းမရှိသဖြင့် အသင်းတော်သည် ငြိမ်သက်ခြင်းကို ခံစားရပြီး ကိုယ်တော်၏တာဝန်ကို ပိုမိုလွယ်ကူစွာ ထမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့၏။ ပေတရုသည် ယေရှုရှမ်းမှ ထွက်ခွာကာ ဧဝံဂေလိသတင်းကောင်းကို ဟောပြောရန် ပင်လယ်လမ်းအတိုင်း ခရီးထွက်ခဲ့၏။ ယောဟန်ကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသဖြင့် သူတစ်ဦးတည်း ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ပြီး သွားခဲ့ဖွယ်ရှိ၏။ သူသည် လုဒ္ဒါ၊ ယောပါနှင့် ကိုင်ဆာရဲယားသို့ သွားရန် စီစဉ်ခဲ့၏ (၈:၄၀)။ ဖိလိပ္ပဳ၏ခြေရာကို လိုက်ကာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ခရီးထွက်ခဲ့၏ (၉:၃၂)။ လမ်းတွင် ယောက်ျားတစ်ဦးကို ကုသပေးခဲ့ပြီး (အပိုဒ် ၃၃–၃၄) မိန်းမတစ်ဦးကို ရှင်ပြန်ထမြောက်စေခဲ့၏ (၃၆–၄၁)။ ဧဝံဂေလိတရားကောင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးသည် ယောက်ျားမိန်းမနှစ်ဦးစလုံးအတွက် ရရှိနိုင်ကြောင်း ပြသခဲ့၏။ လုဒ္ဒါတွင် အသင်းတော်အသစ်တစ်ခုကို တွေ့ဆုံခဲ့၏ (အပိုဒ် ၃၂)။ ဖိလိပ္ပဳ၏ယုံကြည်သူများနှင့် ယေရှုရှမ်းမှ ထွက်ပြေးလာသူများ ပါဝင်ဖွယ်ရှိ၏ (၈:၁)။ သူတို့မှာ ဂရိအမည်ဖြစ်သော အေနယဟူသော အကြောင်းမှန်သူ၏အမည်အရ ဂရိယုဒများဖြစ်ဖွယ်ရှိ၏။ ပေတရုသည် ယုဒဓလေ့ရှိသူများကို ကုသပေးခဲ့သလို (၃:၁–၈ နှိုင်းယှဉ်) ဂရိဓလေ့ရှိယုဒများအကြား သူ၏နိုင်ငံခြားအမှုတော်ကို စတင်ခဲ့၏။ ဆရာဝန်လုကာသည် လူနာ၏အသေးစိတ်ကို ဖော်ပြထား၏- အပိုဒ် ၃ မှ လူသည် မွေးစမှ အကြောင်းမဲ့ဖြစ်ခဲ့ပြီး အေနယသည် ရှစ်နှစ်တိုင်တိုင် အိပ်ရာပေါ်တွင် လှဲနေခဲ့ရ၏ (၃:၂; ၉:၃၃)။ ဆီမုန်နှင့်မတူဘဲ (၈:၁၉) ပေတရုသည် အာရုံကို သူ့ထံမဆွဲယူဘဲ ယေရှုခရစ်တော်သည် ကုသပေးသူဖြစ်သည်ဟု ဆို၏ (၉:၃၄)။ ထို့နောက် ယေရှု၏နမူနာအတိုင်း ထပြီး အိပ်ရာခင်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့၏။ အေနယသည် ဤမြို့သားများနှင့် ရှာရုန်ချိုင့်ဝှမ်းမှ လာရောက်သူများက ကောင်းစွာသိကြသူ ဖြစ်ရမည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် များစွာသောသူတို့သည် ထာဝရဘုရားထံ လှည့်လာကြ၏ (အပိုဒ် ၃၅)။ သူတို့မှာ ယေရှုသည် ကတိတော်ရှင် မယ်ရှိယဖြစ်ကြောင်း ယုံကြည်လက်ခံခဲ့ကြသော ယုဒများဖြစ်၏။

9:32–35. Aeneas Healed. In the absence of persecution, the church enjoyed peace, which made it easier to fulfill its mission. Peter left Jerusalem to evangelize, traveling by way of the road leading to the sea. Apparently, he took the initiative to go alone; John is not mentioned. He was planning to go to Lydda, Joppa, and Caesarea (Acts 8:40), following the footsteps of Philip and traveling extensively (9:32). Along the way he healed a man (vv. 33–34) and resurrected a woman (vv. 36–41), showing that the benefits of the gospel are accessible to men and women. In Lydda he met a new community (v. 32), probably converts of Philip, along with some who fled Jerusalem (8:1). These were probably Jews of Greek origin because the paralytic’s name, Aeneas, is Greek. Peter began his foreign ministry among Jews of Greek tradition just as he had previously ministered to Jews of Jewish tradition—by healing a paralytic (cf. 3:1–8). Luke, a physician, provides details about the patient: the man in Acts 3 had been paralyzed since birth, and Aeneas had been bedridden for eight years (3:2; 9:33). Unlike Simon the sorcerer, who sought notoriety (Acts 8:19), Peter diverted the attention away from himself by saying that Jesus Christ was the One who healed the man (9:34). Then, following Jesus’s example, Peter urged him to stand and make his bed. Aeneas must have been well known by the inhabitants of this town as well as by those who had come from the rich valley of Sharon to see him. As a result, many turned to the Lord (v. 35). They were Jews who were persuaded that Jesus was indeed the promised Messiah.

 

၉:၃၆–၄၃။ ဒေါကဇီပြန်လည်အသက်ရှင်ခ23င်း။ တဘိသာကို ယောပါမြို့တွင် နေထိုင်သော တပည့်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရ၏။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် “တပည့်” ဟူသော စကားလုံးကို မိန်းမပုံစံဖြင့် ဤနေရာတွင်သာ သုံးထား၏။ သူ၏အမည်ကို ဒေါကဇီ (ဆတ်သငယ်) ဟု ဘာသာပြန်ထား၏။ သူသည် ကောင်းမှုများနှင့် ပြည့်စုံပြီး အလှူအတန်းပြုလုပ်ကာ လိုအပ်သူများကို အမြဲကူညီသူဖြစ်၏။ ရွေးချယ်ခံရသော အဲဗန်ဦးကဲ့သို့ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် ဉာဏ်ပညာနှင့် ပြည့်စုံသူဖြစ်၏ (၆:၃)။ သူသည် ယောပါအသင်းတော်တွင် အမှုတော်ဆောင်ခဲ့၏။ ဖိလိပ္ပဳက ယေရှုရှမ်းပုံစံအတိုင်း မုဆိုးမများကို ကူညီရန် လုပ်ငန်းကို လွှမ်းမိုးခဲ့ဖွယ်ရှိ၏။ သူ၏ရုတ်တရက်သေဆုံးခြင်းသည် အသင်းတော်အတွင်း မျက်ရည်များစီးကြကုန်၏ (၉:၃၉)။ သင်္ဂြိုဟ်ရန် ပြင်ဆင်နေစဉ် ပေတရုကို ချက်ချင်းလာရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြ၏။ မုဆိုးမများက သူပြုလုပ်ပေးခဲ့သော အဝတ်အစားများကို ပြသခဲ့ကြပြီး ကြိယာပုံစံအရ ထိုအဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ထားကြသည်ဟု ဆို၏။ ပေတရုသည် အသေကောင်နားသို့ ချဉ်းကပ်ကာ ဒူးထောက်ပြီး ဆုတောင်းခဲ့၏။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏တန်ခိုးကို ခံရသော်လည်း ဘုရားသခင်အပေါ် မှီခိုကြောင်း နှိမ်ချစွာ ခေါ်တောင်းခဲ့၏။ သူ၏ဆုတောင်းခံရသည်ဟု ယုံကြည်ကာ (မာကု ၅:၄၁; လု ၈:၅) ယေရှု၏နမူနာအတိုင်း ဒေါကဇီ ထလော့ဟု မှာခဲ့၏ (၉:၄၀)။ ထို့နောက် လက်ကိုင်ကာ ယုံကြည်သူအသင်းတော်ထံ ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့၏။ ထပ်မံ၍ များစွာသောသူတို့သည် ထာဝရဘုရားယေရှုကို ယုံကြည်လာကြ၏ (၉:၄၂; အပိုဒ် ၃၅ နှိုင်းယှဉ်)။

9:36–43. Dorcas Restored to Life. Tabitha was recognized as a disciple living in Joppa. This is the only place in the NT where the word “disciple” is used in its feminine form. Her name is translated Dorcas (“gazelle”). She was full of good works, always doing charitable deeds and helping those in need, similar to the seven deacons who were full of the Holy Spirit and wisdom (Acts 6:3). She ministered in the community of Joppa. Philip may have influenced her to undertake such a work, based on the model of Jerusalem, involving a service to widows. Her unexpected death brought tears to many in the church (9:39). Peter was requested to come at once while she was being prepared for burial. The widows showed him the clothes she had made for them, and the mood of the verb implies that they were wearing the clothes. Peter approached the deceased and knelt down and prayed. Though he had received the power of the Holy Spirit, Peter recognized his dependence on God and humbly called on Him. Persuaded that his prayer was heard (Mark 5:41; Luke 8:5), and following the model of Jesus, he commanded Dorcas to stand (Acts 9:40). Then taking her by the hand, he presented her to the community of believers. Again, many were led to believe in the Lord Jesus (Acts 9:43; cf. v. 35).

 

ထို့နောက် ပေတရုသည် ယောပါတွင် ဆီမုန်ဆူးခွဆရာ၏ အိမ်တွင် ဆက်လက်နေထိုင်ခဲ့၏ (အပိုဒ် ၄၃)။ ဆီမုန်သည် တိရစ္ဆာန်အရေခွံဆေးရန် ရေလိုအပ်သဖြင့် ပင်လယ်နားတွင် နေထိုင်ပြီး အနံ့ဆိုးကြောင့် အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် ခွဲထားခဲ့၏။ လေဝိ ၁၁:၂၄–၂၅ အရ မသန့်ရှင်းသော တိရစ္ဆာန်သေကောင်ကို ထိမိခြင်းသည် ဓမ္မရေးအရ မသန့်ရှင်းစေသည်။ ထို့ကြောင့် သန့်ရှင်းသည်ဖြစ်စေ မသန့်ရှင်းသည်ဖြစ်စေ အရေခွံမျိုးစုံကို အသုံးပြုသော ဆူးခွဆရာများကို ယုဒလူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် အထင်အမြင်များ ခဲ့ကြ၏။ မတော်တဆ သို့မဟုတ် ရောဂါဖြင့် သေဆုံးသော တိရစ္ဆာန်များကို ဆီမုန်ထံ ယူဆောင်လာဖွယ်ရှိ၏။ ပေတရုသည် မသန့်ရှင်းသော ယုဒတစ်ဦး၏အိမ်တွင် နေထိုင်ခြင်းဖြင့် စိတ်ဖွင့်ဟမှုကို ပြသခဲ့၏—သို့သော် ဘုရားသခင်ထံမှ ရူပါရုံမရှိလျှင် မသန့်ရှင်းသော တပါးအမျိုးသားနှင့် ဆက်ဆံရန် အဆင်သင့်မဖြစ်ခဲ့ပေ။

After this, Peter continued to stay in Joppa with Simon, a tanner (v. 43). Simon lived by the sea to facilitate the use of water to wash the animal skins and to separate his business from the community because of the bad smell his trade produced. Leviticus 11:24–25 indicates that touching the flesh of a dead unclean animal made the person ritually unclean. Consequently tanners (who worked with hides from an assortment of clean and unclean animals for a variety of uses) were stigmatized in Jewish society. It was likely that animals who were victims of accidental death or disease were brought to Simon to process their skins. Peter showed great openness of mind by staying in the house of an unclean Jew—though only a vision from God would make him feel comfortable associating with an unclean Gentile!

 

အခန်းကြီး - ၁၀

၁၀:၁–၁၂:၂၄

တပါးအမျိုးသားများထံ ဧဝံဂေလိတရား အသင်းတော်သည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် ဆက်လက်တိုးပွားခဲ့၏။ ကောနေလိသည် ယုဒဓလေ့ကို လိုက်စားသော်လည်း အရေဖျားလှီးခြင်းမခံရသည့်အပြင် တပါးအမျိုးသားဖြစ်၏။ ဤအသစ်သောအခြေအနေသည် အသင်းတော်ကို ပြောင်းလဲစေမည်ဖြစ်၏။ ပေတရု၏နာခံမှုနှင့် အသင်းတော်၏နာခံမှုသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို အဆင့်သစ်သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့၏။ ယုဒဂိုဏ်းခွဲတစ်ခုမျှသာ မဟုတ်တော့ဘား—ဣသရေလ၏ယုံကြည်ခြင်းကို ကမ္ဘာနှင့် မျှဝေသော တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုဖြစ်လာ၏။

10:1–12:24

The Gospel to the Gentiles

Once again, the church continued to grow under the influence of the Holy Spirit. Though Cornelius observed the Jewish rules, he was not only uncircumcised but also Gentile. This new reality would serve to transform the church. The obedience of Peter and that of the church brought Christianity to a new level; it was no longer a Jewish sect—it had become a universal movement sharing the faith of Israel with the world.

 

၁၀:၁–၈။ ကောနေလိက ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့စေလွှတ်ခြင်း။ ကောနေလိသည် ယုဒဲယားကို တာဝန်ယူသော ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်းများ နေထိုင်ရာ ကိုင်ဆာရဲယားမြို့တွင် နေထိုင်၏။ သူသည် စစ်ယူနစ်တစ်ခုကို ကွပ်ကဲသော ဗိုလ်ရာထူးရှင်ဖြစ်ပြီး အီတလီတပ်မဟု သို့မဟုတ် တပ်ရင်း (cohort) ဟု ခေါ်ဝေါ်ခံရ၏ (အပိုဒ် ၁)။ ထိုအချိန်က ယုဒဲယားတွင် ရောမလီဂျင်တစ်ခုမျှ မရှိသဖြင့် သူသည် အရန်တပ်မှ ဖြစ်ဖွယ်ရှိ၏။ ကောနေလိဟူသော အမည်သည် ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြ၏ (အပိုဒ် ၂၈)။ သူသည် ဘုရားသခင်ကို ချစ်မြတ်နိုးပြီး ကိုယ်တော်၏ပညတ်များကို စောင့်ထိန်းလိုသူဖြစ်၏ (တရားဟော ၁၀:၁၂–၁၃)။ သူနှင့်သူ၏မိသားစုသည် ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့သူများဖြစ်ပြီး အလှူအတန်းပြုခြင်း၊ ဆုတောင်းခြင်းကဲ့သို့ အခြေခံနိယာမများကို လိုက်စား၏ (မဿဲ ၆:၁–၇; ၁၁:၂၃; လု ၁၈:၁၂)။ သူသည် ပုံမှန်ဆုတောင်းသည်ဟု ဆိုထားသဖြင့် ဆုတောင်းချိန်သတ်မှတ်ချက်များကို လိုက်နာ၏ (ဒါနိ ၆:၁၀; လု ၁:၁၀)။ နဝမ နာရီဆိုသည်မှာ နေ့လယ်နှစ်နာရီခွဲ (၃ နာရီ) ဖြစ်ပြီး နံနက် ၉ နာရီ၊ နေ့လယ် ၃ နာရီ၊ နေဝင်ချိန်ဟူ၍ တစ်နေ့သုံးကြိမ် ဆုတောင်းရ၏။ ယခင်က တောတ်မဂ်တွင် ပေတရုနှင့် ယောဟန်သည် နဝမ နာရီတွင် ဗိမာန်တော်သို့ ဆုတောင်းရန် သွားခဲ့ကြ၏ (၃:၁)။ ထို့ကြောင့် ကောနေလိသည်လည်း ဤအလေ့အကျင့်ကို ကိုယ်ပိုင်ဘဝတွင် လိုက်နာခဲ့၏ (၁၀:၃)။

10:1–8. Cornelius Sends a Delegation. Cornelius lived in Caesarea, the city designated for Roman procurators responsible for Judea. He was a centurion, who commanded a military unit, likely comprised of eighty to one hundred soldiers, that was called the Italian Regiment or cohort (v. 1). He probably belonged to an auxiliary force, since no Roman legion was posted in Judea at the time. The name Cornelius suggests that he was a Roman citizen, a foreigner in the land (v. 28). He was devout, full of love for God and eager to keep His laws (Deut. 10:12–13). He and his family feared God with the respectful kind of fear that leads to the observation of basic rules such as almsgiving and prayer (Matt. 6:1–7; 11:23; Luke 18:12). We are told that he regularly prayed, implying that he observed the designated times for prayer (Dan. 6:10; Luke 1:10). The ninth hour, which is 3:00 p.m., was the time designated for ritual prayer and was one of three times during the day when devout Jews prayed (9:00 a.m., 3:00 p.m., and sunset). Earlier in Acts, Peter and John went to the temple to pray at the ninth hour, also reflecting this practice (Acts 3:1). Thus, Cornelius appears to have been following this practice in his own life (10:3), demonstrating his devotion to what he believed God desired.

 

ဆုတောင်းနေစဉ် ကောနေလိသည် ရူပါရုံတစ်ခု မြင်ခဲ့ပြီး ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါး ပေါ်ထွက်လာ၏ (အပိုဒ် ၃)။ အရေဖျားမလှီးထားသူများ၏ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်ကို နှစ်သက်ဖွယ် ဘုန်းကြီးသောဘဝကို ထာဝရဘုရားသည် ဂရုစိုက်ကြောင်း ပြောကြားခံရ၏ (အပိုဒ် ၄၊ ၃၁)။ ကောင်းကင်တမန်သည် ပေတရု၏အမည်၊ နေရပ်လိပ်စာ၊ အဖော်အတွဲကို သိရှိထားသဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ကိုယ်တော်ကို အမှုတော်ဆောင်သူများ၏ ဘဝကို အသေးစိတ် ဂရုစိုက်ကြောင်း ဖော်ပြ၏။ ကောင်းသောစစ်သားတစ်ဦးအနေဖြင့် ကောနေလိသည် နာခံပြီး ခရီးလုံခြုံရန် ကိုယ်ပိုင်အစစ်အမှုတစ်ဦးနှင့် ကျွန်နှစ်ဦးကို စေလွှတ်ခဲ့၏ (အပိုဒ် ၇)။ ထိုအစစ်အမှုသည် ကောနေလိ၏ ဘုန်းကြီးမှုကို မျှဝေသူဖြစ်၏ (အပိုဒ် ၂၊ ၇၊ ၃၁)။

As he was praying, Cornelius had a vision in which an angel appeared to him (v. 3). He was told of the Lord’s care for the uncircumcised and that He was pleased with his pious life and prayers (vv. 4, 31). The angel who was speaking to him was well informed about the details of the life of Peter—for example, his name, his address, and his associate (vv. 5–6)—indicating that God pays careful attention to the lives of those who serve Him and that He cares for them. As a good soldier, Cornelius obeyed and sent two servants accompanied by a soldier from his personal guard to protect them in their journey (v. 7). This attending soldier was one who shared in Cornelius’s devotion (vv. 2, 7, 31).

 

၁၀:၉–၁၆။ ပေတရု၏ရူပါရုံ။ ကိုင်ဆာရဲယားသည် ယောပါမှ မိုင် ၃၁ (ကီလိုမီတာ ၅၀) ခန့် မြောက်ဘက်တွင် ရှိပြီး ခြေလျှင်ဖြင့် နာရီ ၁၅ ခန့် ကြာမ၏။ ယောပါသည် ဟေရုဒ်က ကိုင်ဆာရဲယားကို ဆောက်လုပ်မှီ အဓိကဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်၏ (၂ရာ ၂:၁၆)။ ကောနေလိသည် အချိန်မဖြုန်းတမ်း ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။ သူ၏သံတမန်များ နေ့လယ်တွင် ရောက်ရှိလာခြင်းက (၁၀:၉) ရူပါရုံရရှိသည့်ညတွင်ပင် ထွက်ခွာခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြ၏။ ပေတရုသည် ယောပါတွင် အမှုတော်ပြီးဆုံးရန် ဆက်လက်နေထိုင်ခဲ့ပေ၏။ သူပြုခဲ့သော နိမိတ်လက္ခဏာများက လူများကို ဧဝံဂေလိတရားကို စိတ်ဝင်စားလာစေခဲ့၏ (အပိုဒ် ၃၅၊ ၄၂)။ အမှုတော်နှင့် ဆုတောင်းခြင်းသည် ယုံကြည်သူများ၏ ဘဝတွင် ခွဲမရနိုင်ပေ။

10:9–16. Peter’s Vision. Caesarea was about thirty-one miles (50 km) north from Joppa (modern Tel Aviv), a trip that would take about fifteen hours on foot. Joppa was the major port city (2 Chr. 2:16) until Herod had Caesarea built to replace it. Cornelius did not waste any time. The fact that his messengers arrived around noon (Acts 10:9) indicates that they must have left the very same night Cornelius received the vision. Peter had obviously remained in Joppa to complete his mission. The miracles he performed increased the interest of the people in the gospel (vv. 35, 42). Mission and prayer are inseparable in the life of believers.

 

ပေတရုသည် ကောနေလိူးကဲ့သို့ ဆုတောင်းနေသည်။ မနက်လယ်ပိုင်းသည် ပုံမှန်ဆုတောင်းချိန် မဟုတ်ချေ။ နေ့လယ်အချိန် အပူအထှန်းထှန်းတွင် အိမ်ခေါင်မိုးပေါ်တွင် ပေတရု ဆုတောင်းနေသည်ကို တွေ့ရှိရခြင်းသည် အနည်းငယ် အံ့ဩစရာပင် ဖြစ်သည်။ ပေတရု ဗိုက်ဆာနေသည်ဟု သီးခြားဖော်ပြခြင်းဖြင့် လုကာသည် ပေတရု၏ ရူပါရုံသည် နေပူထဲတွင် ထိတွေ့မိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း မဟုတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစေသည်။ ရူပါရုံထဲတွင် ပေတရုသည် ကောင်းကင်မှ စားရန်အမိန့်ကို လိုက်နာရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး၊ သူသည် ဘယ်တော့မျှ ညစ်ညမ်းသော သို့မဟုတ် မသန့်ရှင်းသော အရာကို စားဖူးခြင်း မရှိခဲ့ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် ဘုရားသခင်က သန့်ရှင်းစေတော်မူသော အရာကို အဘယ်အရာကိုမျှ “ညစ်ညမ်း” သို့မဟုတ် “ညစ်ပတ်” (koinos) ဟု မခေါ်ရန် ပေတရုအား မိန့်တော်မူခဲ့သည်။

Peter, like Cornelius, was praying. Noon was not the time for ritual prayer. It is a little surprising to find Peter praying on the roof of the house during the heat of the day. By specifying that he was hungry, Luke made it clear that Peter’s vision was not caused by exposure to the heat. Peter, in the vision, refused to follow the heavenly command to eat, asserting that he had never eaten anything common or unclean. In response, Peter was told that he must not call anything that God had cleansed “common” or “defiled” (koinos).

 

ဤကျမ်းပိုဒ်ကို မကြာခဦးလျှင် ဘုရားသခင်သည် သန့်ရှင်းသော တိရစ္ဆာန်နှင့် မသန့်ရှင်းသော တိရစ္ဆာန်များကြား ခွဲခြားမှုကို ဖယ်ရှားတော်မူသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။ သို့သော် ကျမ်းစာတွင် ထိုသို့ မဆိုထားချေ။ ပြဿနာမှာ ပေတရုသည် မသန့်ရှင်းသော တိရစ္ဆာန်များကို စားရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်ချေ။ မသန့်ရှင်းသောတိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့မိခြင်းကြောင့် သန့်ရှင်းသော တိရစ္ဆာန်များ ညစ်ညမ်းသွားသည်ဟု ယုံကြည်၍ ထိုတိရစ္ဆာန်များကို စားရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်က သန့်ရှင်းစေတော်မူသော အရာကို “ညစ်ညမ်း” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျမ်းချိန်းကာလအတွင်း ယုဒအစဉ်အလာသည် ဓမ္မဟောင်းပညတ်တို့ကို ချဲ့ထွင်ခဲ့ပြီး၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ လူများနှင့် ပစ္စည်းများပင်လျှင် မသန့်ရှင်းသောအရာများနှင့် ဆက်နွယ်မိခြင်းကြောင့် အရေးတော်အရ ညစ်ညမ်းသွားနိုင်သည် သို့မဟုတ် “သာမန်” ဖြစ်သွားနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်လာခဲ့သည် (မာကု ၇:၂-၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤကျမ်းစာနှင့် မကိုက်ညီသော ယုံကြည်ချက်ကြောင့် နာခံယုဒများသည် တပါးအမျိုးသားများနှင့် ဆက်ဆံရန် မလိုလားတော့ဘဲ၊ ထိုသို့ဆက်ဆံမိပါက အရေးတော်အရ မသန့်ရှင်းသွားမည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။ ပေတရု၏ ရူပါရုံ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အစာအာဟာရဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်နည်းသစ်တစ်ခု မဟုတ်ချေ။ ကောနေလိူး၏ အိမ်သို့ သွားရန် ဖိတ်ခေါ်ချက်ကို လက်ခံရန် ပေတရုကို ပြင်ဆင်ပေးရန်သာ ဖြစ်သည်။ ဤမျှလောက် ဘုရားသခင်၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု မရှိခဲ့ပါက ပေတရုသည် ငြင်းဆန်ခဲ့ပေလိမ့်မည်။ ရူပါရုံ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အစပိုင်းတွင် ပေတရု နားမလည်သေးသော်လည်း (တမန်တော် ၁၀:၁၇)၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဘုရားသခင်သည် လူတိုင်းကို ညစ်ညမ်း သို့မဟုတ် မသန့်ရှင်းဟု မခေါ်ရန် မိန့်ဆိုတော်မူသည်ကို သူ နားလည်ခဲ့သည် (အခန်း ၂၈)။ ထို့ကြောင့် ရူပါရုံသည် ယုဒခရစ်ယာန်များသည် တပါးအမျိုးသားများနှင့် မည်သို့ဆက်ဆံရမည်နည်း (၁၀:၃၄-၃၅; ၁၁:၁၇; ၁၅:၇) ဆိုင်ရာ ဖြစ်သည်။ အစာသန့်ရှင်းခြင်း သို့မဟုတ် မသန့်ရှင်းခြင်းနှင့် လုံးဝမသက်ဆိုင်ဘဲ၊ ရူပါရုံ၏ ရည်ရွယ်ချက်အတွက် ထိုသင်္ကေတများကိုသာ ဥပမာအဖြစ် အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ယုံကြည်ခြင်းမရှိသူများနှင့် ဆက်ဆံရန် ကြောက်ရွံ့နေပါက၊ ယေရှုပေးတော်မူသော အသင်းတော်၏ တာဝန်သည် ဘယ်တော့မျှ ပြည့်စုံနိုင်မည် မဟုတ်ချေ။

This passage is often interpreted to mean that God was removing the distinction between clean and unclean animals. That is not what the text says, however. The problem was not that Peter declined to eat the unclean animals. It was that Peter refused to eat the clean animals because he believed they had become common (defiled) by coming into contact with the unclean ones. In doing that he was calling “common” what God had made “clean.” During the intertestamental period, Jewish tradition expanded the OT laws of separation to include the belief that animals, humans, and even objects could become ritually “defiled,” or made “common,” by their association with items declared to be unclean (cf. Mark 7:2–9). This unbiblical belief had made observant Jews unwilling to associate with Gentiles for fear that they would become ritually impure in the process. The purpose of Peter’s vision was not about a new approach to diet. It was to prepare Peter to accept the invitation to go to the home of Cornelius. Without this sort of divine intervention, Peter might have refused. Although Peter did not understand the meaning of the vision at first (Acts 10:17), he eventually recognized that God was telling him not to call any person common or unclean (v. 28). Thus, the vision was about the way Jewish Christians were to relate to Gentiles (10:34–35; 11:17; 15:7). It had nothing to do with clean or unclean food except to use those symbols as metaphors for the purpose of the vision. If Christians were afraid to associate with unbelievers, the mission Jesus gave to the church would never be fulfilled.

 

၁၀:၁၇–၂၃။ ကဲဆာရိမြို့သို့ ခေါ်ခံရခြင်း။ ပေတရုသည် စိတ်ရှုပ်ထွေးနေသည် (ဂရိစကား diaporeō—စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ ဟဂြိ ၂:၁၂၊ လု ၉:၇ တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ကောင်းကင်မှ အသံသည် ရူပါရုံ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ပေတရုအား ရှင်းလင်းစွာ မရှင်းပြခဲ့ချေ။ ထိုအဓိပ္ပာယ်သည် ဇာတ်လမ်းဆက်လက် ဖြစ်ပွားလာသည်နှင့်အမျှ ရှင်းလင်းလာမည် ဖြစ်သည်။ ပေတရု အိမ်မိုးပေါ်တွင် ထိုရူပါရုံကို တွေးတောနေစဉ်၊ ကောနေလိထံမှ စေလွှတ်လိုက်သော သတင်းစေတမန်များသည် သူ၏အိမ်နေရာကို ဂရုတစိုက် ရှာဖွေနေကြသည် (ဂရိစကား dierōtaō—လမ်းညွှန်မေးမြန်းခြင်း)။ နောက်ဆုံးတွင် သူတို့သည် အိမ်ခြံဝင်းရှေ့ရှိ ကြီးမားသော တံခါးဝတွင် (pylōn—တံခါးပေါက်ကြီး) ရပ်နေကြသည် (ဟဂြိ ၁၀:၁၇)။

10:17–23. Summoned to Caesarea. Peter was confused (diaporeō—“to be perplexed;” cf. Acts 2:12; Luke 9:7). The heavenly voice did not clearly explain the vision to Peter. Its meaning would be clarified as the story developed. While Peter was immersed in his thoughts on the roof, Cornelius’s messengers were carefully searching (Gr. dierōtaō, “to ask for directions”) for the location of his house. They finally stood near a large gate (pylōn, “portal”) by the courtyard of the house (Acts 10:17).

 

သတင်းစေတမန်များသည် ယေရှုခရစ်တော်ကို ယုဒလူမျိုးတစ်ဦးက ဖော်ပြနိုင်သမျှ အကောင်းဆုံးနည်းဖြင့် ကောနေလိကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ကြသည်။ သူသည် ဖြောင့်မတ်သူ၊ ဘုရားကို ကြောက်ရွံ့သူ၊ ယုဒလူမျိုးများကြားတွင် နာမည်ကောင်းရှိသူ ဖြစ်သည် (လု ၇:၄–၅ ကိုလည်း ကြည့်ပါ)။ ပေတရုသည် ထိုခရီးသည်များအား တစ်ညတာ ဧည့်သည်ဝတ်ပြုဧည့်ခံခဲ့ခြင်းက သူ၏ စိတ်ဖွင့်ဟထားပုံကို ပြသသည် (ဟဂြိ ၁၀:၂၃၊ ၂၈–၂၉၊ ၁၁:၃)။ နက်ဖြန်နေ့တွင် သူတို့နှင့်အတူ ထွက်ခွာရခြင်းမှာ သတင်းစေတမန်များအား အနားယူရန်နှင့် စားသောက်ရန် လိုအပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ပေတရုကိုယ်တိုင် အချက်အလက်များ ပိုမိုသိရှိလိုသောကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သူသည် ဒေသခံ ယုဒခရစ်ယာန် ခြောက်ဦးကိုလည်း အတူခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ဖြစ်ပျက်လာမည့်အရာမှန်သမျှ၏ သက်သေများအဖြစ် ဖြစ်နိုင်သည်။ ကောင်းမွန်သော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးပမာ တစ်ဦးတည်း သို့မဟုတ် အလျင်စလို ဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုခဲ့ချေ။

The messengers introduced Cornelius as well as any Jew could do it: he was righteous, a God-fearing man, and of good reputation among the Jews (see also Luke 7:4–5). The overnight hospitality Peter offered to these travelers revealed his open-mindedness (Acts 10:23, 28–29; 11:3). He left with them the next day because the messengers doubtless had needed rest and food and because Peter wanted to be better informed. He also took along six local Jewish Christians, perhaps as witnesses to whatever might transpire. As any good leader, he did not act alone or hastily.

 

၁၀:၂၄–၃၃။ ပေတရုနှင့် ကောနေလိ တွေ့ဆုံခြင်း။ ပေတရုနှင့် အဖော်များ ရောက်ရှိလာခြင်းသည် ကောနေလိ၏ ရူပါရုံရပြီးနောက် စတုတ္ထမြောက်နေ့တွင် ဖြစ်သည် (အဆို ၃၀)။ ကောနေလိသည် ဤခရီးစဉ် အောင်မြင်မည်ဟု ယုံကြည်ခြင်း အလွန်များပြားသည်။ ပေတရု ရောက်လာမည်ကို မျှော်လင့်၍ မိသားစုအားလုံးကို စုဝေးစေကာ ဤအရေးကြီးသော အဖြစ်အပျက်ကို အတူတူ မျှဝေခံစားရန် ပြင်ဆင်ထားသည်။ အချို့ရှေးဟောင်းမူများတွင် “သူဝင်လာသည်” (ဆိုလိုသည်မှာ ပေတရု၊ အကောင်းဆုံးဖတ်ပုံ) ဟု ရေးထားပြီး အချို့မူများတွင် “သူတို့ဝင်လာကြသည်” (အုပ်စုတစ်စုလုံး) ဟု ရေးထားသည်။ အနှစ်ချုပ်ကြိယာသည် အုပ်စုခေါင်းဆောင် ပေတရု၏ ဝင်လာခြင်းကို ရည်ညွှန်းရုံသာမက အုပ်စုလိုက် ရောက်ရှိလာခြင်းကိုပါ ဆိုလိုနိုင်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အချို့ယုဒခရစ်ယာန်များက လည်း လှီးဖြတ်ခြင်း မခံသေးသော တပါးအမျိုးသားအိမ်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းဖြင့် ညစ်ညူးခြင်း ခံရသည်ဟု ပေတရုကို အပြစ်တင်ကြမည် (၁၁:၃)။

10:24–33. Peter Meets Cornelius. Peter and his companions arrived the fourth day after the vision of Cornelius (v. 30). Cornelius had a great deal of faith in the success of the mission. Anticipating the arrival of Peter, he gathered all his family to share this important event. Some manuscripts read “he entered/arrived” (that is, Peter; the preferable reading) while others read “they entered” (the whole group). The singular verb could be used for Peter’s entrance as the leader of the group, while also implying their arrival as well. Later, some Jewish Christians would reprimand Peter for defiling himself by entering the house of an uncircumcised Gentile (11:3).

 

ပေတရုကို မြင်သောအခါ ကောနေလိသည် သူ့ခြေတော်ရင်းတွင် ဒူးနှိပ်ဦးညွှတ်သည်—အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် လေးစားမှု ပြသသော အမူအရာဖြစ်သည်။ ထိုအမူအရာကို လု က ဂရိကြိယာ proskyneō ကို ထည့်ရေးထားပြန်သည်။ ထိုကြိယာသည် အလားတူ အဓိပ္ပာယ်ရှိသော်လည်း သမ္မာကျမ်းစကားတွင် ဘုရားသခင်ရှေ့တော်၌ ရှိနေသည်နှင့်အတူ ကိုးကွယ်ခြင်းကို ဖော်ပြသည် (မ ၄:၁၀၊ ဟေဗြ ၁:၆၊ ဗျာ ၁၉:၁၀)။ ပေတရု၏ ချက်ချင်းတုံ့ပြန်မှုက ဤအမူအရာကို ကိုးကွယ်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်ကို သူ သတိပြုမိသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ကောနေလိအား ထရပ်လိုက်ရန် ပြောဆိုခဲ့သည် (ဟဂြိ ၁၀:၂၅–၂၆)။ သတင်းစေတမန်သည် စေလွှတ်သူ၏ နေရာကို အစားထိုးယူမည့် ပုံပင် ပေါက်ကြားစေခြင်း မပြုသင့်ချေ။

Seeing Peter, Cornelius fell down at his feet—a gesture of respect in the Middle East. To this gesture Luke adds the Greek verb proskyneō, with the same meaning, but in biblical language it expresses the idea of worship, as in the presence of the divine (Matt. 4:10; Heb. 1:6; Rev. 19:10). The immediate reaction of Peter suggests that he realized that this could be interpreted as an act of worship, and he told Cornelius to get up (Acts 10:25–26). The messenger should never give even the impression of willingness to take the place of the Sender.

 

အစပိုင်းတွင် ပေတရုသည် အနည်းငယ် တောင်းပန်သည့်ပုံ ရှိသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အိမ်ရှင်များနှင့် ရင်းနှီးလာသည်။ ယုဒလူနှင့် တပါးအမျိုးသားတို့၏ ဆက်ဆံရေးကို ခွင့်မပြုဟု သူသုံးသော စကားလုံးသည် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်ကို ပုံမှန်ရည်ညွှန်းသော nomos (ပညတ်) မဟုတ်ဘဲ athemitos ဟူသော စကားလုံးဖြစ်ပြီး ဓလေ့ထုံးတမ်းစည်းမျဉ်းများကို ဆိုလိုသည် (အဆို ၂၈)။ ဣသရေလပြည်တွင် တောလည်စကား ပညတ်တော်အရ တပါးအမျိုးသားများသည် အခွင့်အရေးများ ရှိသည် (က ၁၇:၁၂၊ ထွ ၁၂:၁၉၊ ၄၉၊ ၂၀:၁၀)။ နှိပ်စက်ခံရပြီးနောက်ပိုင်း ဖာရိရှဲများက ယုဒလူနှင့် တပါးအမျိုးသားကြား ခွဲခြားတံတိုင်းများ တည်ဆောက်လာခဲ့သော ဓလေ့ထုံးတမ်းများသာ ဖြစ်သည်—အထက်ပါ ဆက်ဆံရင်းနှီးခြင်းဖြင့် ညစ်ညူးခြင်းဟူသော အယူအဆလည်း ပါဝင်သည်။ ကောနေလိအိမ်တွင် ပေတရုသည် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်ကို ရည်ညွှန်းခြင်း မပြုဘဲ လူ့ဓလေ့ထုံးတမ်းကိုသာ ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။ တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်သည် ယုံကြည်သူများ၏ ဘဝတွင် သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော နေရာကို ဆက်လက်ရရှိနေသည်။

At first Peter seemed to be a little apologetic, but then he warmed up to his hosts. The word he used to say that a relationship between Jews and Gentiles was not permitted is not from the Greek word nomos (“law”), normally used to designate the law of God, but from the word athemitos, implying the rules of customs (v. 28). In Israel, according to the Torah, aliens had rights (Gen. 17:12; Ex. 12:19, 49; 20:10). It was only after the Exile that Pharisees established traditions that over time built walls of separation between Jews and Gentiles—including the idea, mentioned above, of defilement by association. In the house of Cornelius, Peter referenced not the law of God but human traditions. In Acts, the law of God retains its rightful place in the life of believers.

 

၁၀:၃၄–၄၃။ ကောနေလိအိမ်သူအိမ်သားများ ဧဝံဂေလိတရားကို နားထောင်ကြခြင်း။ ပေတရု၏ သက်သေခံချက်သည် တပါးအမျိုးသားများထံ တမန်တော်များ၏ တရားဟောခြင်း၏ ပုံသက်သေ ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ပါဝင်သော ဓမ္မသတ်နှင့် နည်းစနစ်နှစ်ရပ်လုံးကို ဆန်းစစ်ကြည့်ကြစို့။

ပထမဦးစွာ၊ ဤကျမ်းပိုဒ်၏ ဓမ္မသတ်ဆိုင်ရာ အချက်များကို အစအဆုံးတွင် တွေ့ရသည်။ (၁) ကယ်တင်ခြင်းသည် ယခုအခါ ယုဒလူများသာမက လူခပ်သိမ်းအတွက် ရရှိနိုင်ပြီ ဖြစ်သည် (အဆို ၄၂)။ “လူခပ်သိမ်း” ဟူသော အယူအဆကို ရှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ထပ်ကြားဖော်ပြထားပြီး ကယ်တင်ခြင်း၏ လူမျိုးမခွဲခြားမှုကို မီးမောင်းထိုးပြသည်။ လူမျိုးတကာကို ရည်ညွှန်းသည် (အဆို ၃၅)၊ ယေရှုသည် လူခပ်သိမ်း၏ သခင်ဖြစ်တော်မူသည် (အဆို ၃၆)၊ ယေရှုသည် နတ်ဆိုး၏ လက်အောက်ခံ လူခပ်သိမ်းကို ကုသတော်မူခဲ့သည် (အဆို ၃၈)၊ ယေရှုကို ယုံကြည်သူ လူခပ်သိမ်းသည် အပြစ်လွှတ်ခြင်း ခံရကြ၏ (အဆို ၄၃)။ (၂) ကယ်တင်ခြင်း အမှုတော်သည် ဘုရားသခင်အထံတော်မှပင် ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် လူမျိုးမချီးမွှေ့ (အဆို ၃၄)၊ ယေရှုကို သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် တန်ခိုးတော်ဖြင့် ဘိသိက်ခံစေတော်မူသည်၊ ယေရှုနှင့်အတူ ရှိတော်မူသည် (အဆို ၃၈)၊ ယေရှုကို သေခြင်းမှ ထမြောက်စေတော်မူသည် (အဆို ၄၀)၊ ထမြောက်ခြင်းသက်သေများကို ရွေးချယ်တော်မူသည် (အဆို ၄၁)၊ ယေရှုကို အသက်ရှင်သူနှင့် သေသူများကို စစ်ကြောစီရင်မည့် နောက်ဆုံးကာလ တရားသူကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တော်မူသည် (အဆို ၄၂)။ (၃) ယေရှုကို ယုံကြည်ခြင်းဆိုသည်မှာ ယေရှုသည် သခင်ဖြစ်တော်မူကြောင်း (အဆို ၃၆) နှင့် အသက်ရှင်သူနှင့် သေသူများကို စီရင်ရန် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်ကို (အဆို ၄၂၊ လု ၅:၂၁–၂၄၊ ယော ၅:၂၂–၂၃၊ ၂တိ ၄:၁၊ ၁ပေ ၄:၅ တို့ကို ကြည့်ပါ) ဝန်ခံခြင်း ဖြစ်သည်။ (၄) ကယ်တင်ခြင်းဆိုသည်မှာ အပြစ်လွှတ်ခြင်း (ဟဂြိ ၁၀:၄၃) နှင့် ငြိမ်သက်ခြင်း (အဆို ၃၆) ဖြစ်သည်—ဆိုလိုသည်မှာ ဘုရားသခင်နှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်ခြင်း ဖြစ်သည် (ရော ၅:၁၊ ၁၀၊ ၂ကော ၅:၁၈–၂၁)။

10:34–43. Cornelius’s Household Listen to the Gospel. Peter’s testimony is a model of apostolic preaching to the Gentiles. Let us consider both the theology and the methodology involved. First, regarding the theology of the passage, found at the beginning and closure of the text, (1) salvation was now available to all and not only to the Jews (v. 42). This notion of “all” is repeated eight times and highlights the universality of salvation. He refers to all nations (v. 35); Jesus is Lord of all (v. 36); Jesus healed all who were under the devil’s power (v. 38); and all who believe in Him receive forgiveness (v. 43). (2) The work of salvation is from God Himself. He is not partial (v. 34); He anointed Jesus with the Holy Spirit and power; He was with Jesus (v. 38); He raised Him from the dead (v. 40); He chose His witnesses to the resurrection of Jesus (v. 41); and He established Jesus as the supreme eschatological Judge (v. 42). (3) To believe in Jesus is to acknowledge that He is Lord (v. 36) and that He was appointed to judge over the living and the dead (v. 42; see also Luke 5:21–24; John 5:22–23; 2 Tim. 4:1; 1 Pet. 4:5). (4) Salvation is about forgiveness (Acts 10:43) and peace (v. 36)—that is to say, our reconciliation with God (Rom. 5:1, 10; 2 Cor. 5:18–21).

 

ဒုတိယအချက်အနေဖြင့်၊ ယုဒမဟုတ်သူများထံ သတင်းစကားမျှဝေရာတွင် ပေတရုသုံးသော နည်းစနစ်ကို တွေ့ရသည်။ သူသည် သူတို့သိပြီးသား အရာမှ မသိသေးသော အရာသို့ တစ်ဆင့်ချင်း ရွေ့လျားခဲ့သည်။ သူတို့သည် ယောဟန်နှစ်ခြင်းဆရား၏ အမှုတော် (ဟဂြိ ၁၀:၃၇) နှင့် ယေရှု၏ နှစ်ခြင်းခံခြင်းနှင့် အမှုတော်ကို (အဆို ၃၉) ကြားဖူးပြီး ဘုရားသခင်သည် ယေရှုနှင့်အတူ ရှိတော်မူကြောင်း သိရှိပြီး ဖြစ်သည် (အဆို ၃၈)။ သို့သော် သူတို့ မသိသေးသော အရာများမှာ—ပေတရုနှင့် အခြားတပည့်တော်များ ယေရှု၏ အမှုတော်တစ်လျှောက် အတူရှိခဲ့ကြခြင်း (အဆို ၃၉)၊ ယေရှုသည် လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အသေခံခဲ့သော်လည်း ဘုရားသခင်သည် သူ့ကို သေခြင်းမှ ထမြောက်စေပြီး တပည့်တော်များအား ပေါ်ထင်တော်မူခဲ့ခြင်း (အဆို ၄၀–၄၁)၊ ထမြောက်ပြီးနောက် သူတို့သည် ယေရှုနှင့်အတူ စားသောက်ခဲ့ကြခြင်း (အဆို ၄၁)၊ ယေရှုသည် သူတို့အား သက်သေခံရန် မှာထားတော်မူခြင်း (အဆို ၄၂)၊ ယေရှုခံစားခဲ့ရသမျှသည် ကျမ်းစာနှင့်အညီ ဖြစ်ခြင်း (အဆို ၄၃) တို့ ဖြစ်သည်။

Second, we find the methodology used by Peter to share the message to non-Jews. He moved from what was known to the unknown: They knew about the ministry of John the Baptist (Acts 10:37) and the baptism of Jesus and His ministry (v. 39), which show that God was with Him (v. 38). Then what they did not know was that Peter and the other disciples were alongside Jesus during His ministry (v. 39); that Jesus was crucified but God raised Him from the dead and Jesus appeared to His followers (vv. 40–41); that after the resurrection they even ate with Him (v. 41); that He ordered them to testify about Him (v. 42); and that all Jesus went through was according to the Scriptures (v. 43).

 

သူတို့သည် ဘုရားကို ကြောက်ရွံ့သော ကိုးကွယ်သူများ ဖြစ်သည်ကို မြင်သောအခါ ပေတရုသည် ယေရှုကို မယ်ရှိယအဖြစ် လက်ခံရန်နှင့် ယုံကြည်သူတိုင်းအတွက် အပြစ်လွှတ်ခြင်း ရရှိစေမည့် သူအဖြစ် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည် (အဆို ၄၃)။ ဧဝံဂေလိတရားသည် တပါးအမျိုးသားများအတွက်လည်း ဖြစ်သည်ဟု ပေတရု မယုံကြည်ဝန်လေးတော့ချေ။ ဘုရားသခင်သည် လူမျိုးမချီးမွှေ့ကြောင်း အမှန်တရားကို သူ မြင်ခဲ့ပြီ။ ဤသည်မှာ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် အဓိက အကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ ရော ၂:၁၀၊ ဂလ ၂:၆၊ ဧဖ ၆:၉၊ ကော ၃:၂၅၊ ၁ပေ ၁:၁၇)။ ကယ်တင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကျား/မ၊ လူမှုအဆင့်အတန်း၊ လူမျိုးဟူ၍ ခွဲခြားခြင်း မရှိချေ (ဂလ ၃:၂၈)။ သတင်းစကားသည် ရှင်းလင်းသည်။ ယေရှုခရစ်တော်သည် လူခပ်သိမ်း၏ သခင်ဖြစ်တော်မူသည် (ဟဂြိ ၁၀:၃၆)။

Seeing they were pious people who feared the Lord, Peter invited them to accept Jesus as the Messiah, through whom there was forgiveness of sin for all who believe (v. 43). Peter no longer doubted that the gospel was also for the Gentiles. He saw the truth that God does not show favoritism or partiality. This is a major theme in the NT (e.g., Rom. 2:10; Gal. 2:6; Eph. 6:9; Col. 3:25; 1 Pet. 1:17). With regard to salvation, there are no distinctions based on gender, social status, or race (Gal. 3:28). The message was clear: Jesus Christ is Lord of all (Acts 10:36).

 

၁၀:၄၄-၄၈။ တပါးအမျိုးသားများအပေါ် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော် သက်ရောက်ခြင်း။ ရှင်ပေတရု တရားဟောနေစဉ် သူ၏စကားကို နားထောင်နေကြသူအားလုံးအပေါ် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော် သက်ရောက်လာသည် (အဆူ ၄၄)။ ဝိညာဉ်တော်၏ဆုကို ဘုရားသခင်သည် အလိုရှိတော်မူသူတိုင်းအား ပေးသနားတော်မူရန် ဘုရားသခင်၏ လွတ်လပ်သောအခွင့်အရေးပေါ်တွင် မူတည်သည် (၈:၁၇-၁၈)၊ နှစ်ခြင်းမခံမီ သို့မဟုတ် နှစ်ခြင်းခံပြီးမှ (၁၉:၂)။ ရှင်ပေတရု၏အဖော်များသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် တပါးအမျိုးသားများအပေါ် သက်ရောက်သည်ကို အံ့ဩခြင်းသို့ ရောက်ကြသည် (၁၀:၄၅)။ ထို့ကြောင့် ရှင်ပေတရု၏အဖော်များသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ကို ခံယူရန်နှင့် ဘုရားသခင်၏လူမျိုးအဖြစ် ပါဝင်ရန် အတွက် အရေဖျားလှီးခြင်း မလိုအပ်ကြောင်း နားလည်ခဲ့ကြသည်။

10:44–48. The Holy Spirit Falls on the Gentiles. Peter was still preaching when the Holy Spirit came on all who were hearing his words (v. 44). The gift of the Spirit is dependent on the divine freedom to bestow it on whomever God chooses (8:17–18), before or after baptism (19:2). Peter’s companions were astonished (existēmi—“to be amazed,” “to be out of one’s mind”) that the Spirit had fallen on Gentiles (10:45). Thus Peter’s companions realized that circumcision is not required to receive the Holy Spirit or to be part of God’s people.

 

ဝိညာဉ်တော်ကို ခံယူသူများသည် ဘာသာစကားမျိုးနှင့် စကားပြောကြပြီး ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းကြသည် (အဆူ ၄၆)။ ဤနှစ်မျိုးသောအမှုတို့၏ ဆက်စပ်မှုက ဧည့်သစ်ယုံကြည်သူများသည် နားလည်နိုင်သော ဘာသာစကားမျိုးဖြင့် ပြောဆိုခဲ့ကြသည်ကို ဆိုလိုသည်။ ထိုနည်းတူ တမန်တော်များသည် ပင်တေကုတ္တေပွဲတွင် ဝိညာဉ်တော်ကို ခံယူစဉ် ပရောဖက်ပြုခဲ့ကြသည် (၂:၁၇)။ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို ရှင်ပေတရုက တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် သူတို့ကို သခင်ယေရှုခရစ်၏နာမတော်အားဖြင့် နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာကို ခံယူရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ သခင်ယေရှုခရစ်၏နာမတော်အားဖြင့် နှစ်ခြင်းခံခြင်းက နားထောင်သူများသည် ယေရှုကို သခင်အဖြစ် လက်ခံပြီး ရှင်ပေတရုက ဟောပြောခဲ့သော ယေရှုနှင့်ပတ်သက်သော သတင်းစကားကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ကြပြီဖြစ်ကြောင်း ပြသသည် (၁၀:၃၈၊ ၄၀၊ ၄၂-၄၃)။

Those who received the Spirit were speaking with tongues and magnifying God (v. 46). The association of these two actions implies that the new converts spoke intelligible languages. Similarly, when the apostles received the Spirit at Pentecost, they prophesied (2:17). Peter, in response to what had happened, invited them to be baptized. Baptism in the name of the Lord Jesus Christ indicates that the listeners had accepted Jesus as Lord and appropriated the message Peter had proclaimed about Him (10:38, 40, 42–43).

 

အခန်းကြီး - ၁၁

၁၁:၁-၁၈။ ရှင်ပေတရုသည် ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်ကို အကာအကွယ်ပေးသည်။ ယေရုရှလင်မြို့၌ ရှင်ပေတရုသည် မိမိပြုမူချက်များကို ခုခံကာကွယ်ရသည်။ ယေရုရှလင်ရှိ ယုံကြည်သူများသည် တပါးအမျိုးသားများ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးအဖြစ် ပါဝင်နိုင်ကြောင်း လက်ခံရန် အရေးကြီးခဲ့သည်။ ဤအရာသည် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ အနာဂတ်စည်းစည်းလုံးလုံးအတွက် အရေးကြီးသည်။ ရှင်ပေတရုသည် ကောနေလိူးနှင့်ပတ်သက်သော မိမိအတွေ့အကြုံကို အကျဉ်းချုံးပြောပြခဲ့သော်လည်း ဟေဗြဲလူမျိုးနားထောင်သူများ၏ ဘက်လိုက်မှုများကို လှုံ့ဆော်နိုင်သည့် အသေးစိတ်အချက်အချို့ကို ပြုပြင်ပြောဆိုခဲ့သည်။

11:1–18. Peter Defends God’s Grace. In Jerusalem Peter was compelled to defend his actions. It was important for the believers in Jerusalem to accept that the Gentiles could be part of the people of God. This would be important for the future unity of the church. Peter summarized his experience with Cornelius but chose to modify a few details that might have inflamed the prejudices of his Hebrew listeners.

 

လုကာသည် ကောနေလိူး၏ ကယ်တင်ခြင်းခံရမှုကို အခြားတမန်တော်များ၏ တုံ့ပြန်မှုကို မဖော်ပြထားပါ။ သို့သော် ခရစ်ယာန်ဂျူးအချို့၊ အထူးသဖြင့် ဧည့်သစ်ယုံကြည်သူများသည် အရေဖျားလှီးခြင်းခံရမည်ဖြစ်ပြီး ဂျူးရိုးရာဓလေ့များကို ကျင့်သုံးရမည်ဟု ယုံကြည်သူများက ရှင်ပေတရုကို စိန်ခေါ်ခဲ့ကြသည် (အဆူ ၂-၃)။ သူတို့သည် ရှင်ပေတရု၏ပြုမူချက်ကို မသင့်လျော်ဟု ယူဆကြသည်။ အကြောင်းမှာ သူသည် အရေမဖျားလှီးသော တပါးအမျိုးသားများနှင့် ဆက်ဆံရေးထူထောင်ရန်နှင့် အတူစားသောက်ရန် ဆန္ဒရှိခဲ့သည်ဖြစ်ရာ သူတို့ကို နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာပေးခဲ့သည်ကို မပြောနှင့် (မဿဲ ၁၅:၂၊ မာကု ၇:၄၊ လုကာ ၁၅:၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤသည်မှာ အခန်း ၁၀ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ရူပါရုံမရှိမီ ရှင်ပေတရုကိုယ်တိုင် ထောက်ခံခဲ့ဖူးသော အမြင်ပင်ဖြစ်သည်။

Luke does not report the reaction of the other apostles to the conversion of Cornelius. But some of the Christian Jews challenged Peter, particularly those who believed that new converts should undergo circumcision and practice the traditions of Judaism (vv. 2–3). They considered Peter’s actions inappropriate because he was willing to fellowship and to eat with uncircumcised Gentiles—let alone the fact that he also baptized them (see Matt. 15:2; Mark 7:4; Luke 15:2). This was the position Peter would have advocated before he had his vision as recorded in Acts 10.

 

အခန်း ၁၀ တွင် လုကာပြောပြသော ဇာတ်လမ်းသည် စာဖတ်သူများကို ရည်ရွယ်ထားသော်လည်း အခန်း ၁၁ သည် ဂျူးခရစ်ယာန်ပရိသတ်ကို ရည်ရွယ်သည်။ ရှင်ပေတရုသည် သူ့အကြိုက်ဆုံး အကြောင်းပြချက်များဖြင့် ဆွေးနွေးမှုကို အကျဉ်းချုံးခဲ့သည်။ သူ၏ရူပါရုံတွင် သတ္တဝါမျိုးစုံကို မြင်ခဲ့သည်ဟု အတိအလင်း ဖော်ပြခဲ့သည် (၁၁:၆)။ ကောနေလိူးကို ရောမစစ်အရာရှိဟု မဖော်ပြဘဲ “လူ” ဟုသာ ဖော်ပြခဲ့သည် (အဆူ ၁၂)၊ ဝိညာဉ်တော်၏ဆုသည် ကောနေလိူးတစ်ဦးတည်းအတွက်သာမက ယုံကြည်သူတိုင်းအတွက် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ကောနေလိူးအား ကောင်းကင်မှ ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးက စကားပြောခဲ့ပြီး သူနှင့်သူ၏အိမ်သူအိမ်သားအားလုံး ကယ်တင်ခြင်းရရှိမည်ဟု သတင်းစကားက ဆိုလိုသည်ဟု ရှင်ပေတရုက ဆိုသည် (အဆူ ၁၄)။ မိမိဟောပြောချက်ကို တိုတိုရှင်းရှင်း ပြောဆိုခြင်းဖြင့် တပါးအမျိုးသားများအတွက် ဘုရားသခင်၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို အလေးပေးခဲ့သည်။ ရှင်ပေတရုသည် ဘုရားသခင်သည် ကိုယ်တော်၏ရည်ရွယ်ချက်များကို ရှင်းလင်းစွာ ပြသထားပြီး ဘုရားသခင်၏ရည်ရွယ်ချက်များကို သူ ဆန့်ကျင်၍ မရဟု အကြောင်းပြချက်ဖြင့် အစီရင်ခံစာကို နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည် (အဆူ ၁၇၊ င:၁၉၊ ၅:၂၉၊ ၅:၃၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သူ၏အလေးပေးချက်မှာ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏အမှု (၁၁:၁၂၊ ၁၅)၊ ယေရှု (အဆူ ၁၆) နှင့် ဘုရားသခင် (“ကောင်းကင်မှ” အဆူ ၅၊ ၁၇) တို့ပေါ်တွင် ဖြစ်သည်။ ရှင်ပေတရု၏မိန့်ခွန်းအပေါ် အပြုသဘောဆောင်သော တုံ့ပြန်မှုသည် အသင်းတော်၏စည်းစည်းလုံးလုံးကို ထိန်းသိမ်းရန် အရေးကြီးခဲ့သည်။ အသင်းတော်သည် ဟေဗြဲယုံကြည်သူများနှင့် ဟေလေနီယုံကြည်သူများကြား ကွဲထွက်ရန် အန္တရာယ်ကို တစ်ကြိမ်တိုင်း ရှင်သန်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (၆:၁)။ စည်းစည်းလုံးလုံး ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သော်လည်း ကွဲထွက်ရန် ခြိမ်းခြောက်မှုသည် ဆက်လက်ရှိနေသေးသည် (အခန်း ၁၅ ကိုကြည့်ပါ)။

While the story Luke told in chapter 10 addresses the reader, chapter 11 addresses a Judeo-Christian public. Peter summed up the discussion with arguments in his favor. He specified that in his vision he saw all kinds of animals (11:6). Cornelius is mentioned not as being a Roman officer but as a “man” (v. 12), implying that the gift of the Spirit was not only for Cornelius but also for any person who believes. Peter said that a heavenly angel spoke to Cornelius and that his message implied that salvation was for him and all his household (v. 14). By shortening his discourse, Peter placed the emphasis on God’s intervention on behalf of Gentiles. Peter closed his report by arguing that God had made clear His intentions and that he could not oppose God’s purposes (v. 17; cf. 4:19; 5:29; 5:39). His emphasis had been on the work of the Spirit (11:12, 15), Jesus (v. 16), and God (“from heaven,” vv. 5, 17). The positive reaction to Peter’s speech was crucial in order to preserve the unity of the church. The church had already survived the danger of a split between the Hebrew and the Hellenist converts (6:1). While unity was preserved once again, the threat of a rift remained (see chap. 15).

 

၁၁:၁၉-၂၆။ အန္တိအောက်မြို့၌ ဗာနဗနှင့် ရှောလု။ ဂရိဇာစ်မြစ်ခရစ်ယာန်ဂျူးများသည် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် မြောက်ဘက်သို့ ပျံ့နှံ့စွာ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ ဖိုနိတ်ရှားဒေသမှ တုရုနှင့်ရှိဒုန်ဆိပ်ကမ်းများရှိရာ အချို့သည် ကျွန်းသို့ ရွက်လွှင့်ခဲ့ကြပြီး အချို့သည် အန္တိအောက်မြို့သို့ ဆက်လက်သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်က အန္တိအောက်သည် လူဦးရေ ခန့်မှန်းခြေ ငါးသိန်းခန့်ရှိသော ကမ္ဘာ့မြို့ကြီးဖြစ်ပြီး ရောမနှင့် အလက်ဇန္ဒြီးယားပြီးလျှင် တတိယအကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ လုကာက သူတို့သည် ဂျူးများကိုသာ တရားဟောခဲ့ကြသည်ဟု အထူးဖော်ပြထားသည် (အဆူ ၁၉)၊ ဂျူးဟေလေနီများနှင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်း ဖြစ်သည် (၆:၁ ကိုကြည့်ပါ)။

11:19–26. Barnabas and Saul in Antioch. Judeo-Christians of Greek origin fled along the coast toward the north in a centrifugal pattern. From Phoenicia, where the ports of Tyre and Sidon were located, some sailed to Cyprus, while others went farther north to Antioch. At that time Antioch was a cosmopolitan city with a population of about 500,000—the third largest of the empire after Rome and Alexandria. Luke specifies that they were preaching exclusively to the Jews (v. 19), distinguishing them from the Jewish Hellenists (see 6:1).

 

ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ကျွန်းမှ ယုံကြည်သူအချို့နှင့် ယခု လီဗျာနိုင်ငံဖြစ်သော ကုရေနေမှ ယုံကြည်သူအချို့တို့သည် အန္တိအောက်မြို့သို့ ဗဟိုပြုစွာ လာရောက်ကြပြီး ဂျူးမဟုတ်သူများကို ဟောပြောခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ယေရှုကို သခင်ဟု ကြေညာခဲ့ကြသည် (၁၁:၂၀)၊ ထိုအရာက ကိုယ်တော်၏ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းအားဖြင့် ကိုယ်တော်၏ဘုရားဖြစ်မှု၊ တရားသူကြီးနှင့် ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် အဆင့်အတန်းကို သက်သေပြခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုသည် (၂:၃၆၊ ၁၀:၄၂-၄၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သူတို့အား ယေရှုအကြောင်း မည်သူက သင်ပေးခဲ့သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ မသိရပါ။ သို့သော် လက်ဝါးကပ်တိုင်ကို ထမ်းခဲ့သော ကုရေနေသားရှိမုန် (မာကု ၁၅:၂၁) သို့မဟုတ် ပရောဖက် လုကီယုတ် (တမန် ၁၃:၁) ဖြစ်နိုင်သည်။ “သခင်ဘုရား၏လက်တော်” သည် သူတိုု့နှင့်အတူ ရှိသည်ဟူသော ဖော်ပြချက်သည် တန်ခိုးပြခြင်း၏ ထင်ရှားမှုကို ရည်ညွှန်းသည် (ထွက် ၁၄:၃၁)၊ တစ်ခါတစ်ရံ အံ့ဖွယ်အမှုများ (တမန် ၉:၃၊ ၁၃:၁၁)။ ဤစကားလုံးကို သုံးခြင်းအားဖြင့် လုကာက အံ့ဖွယ်အမှုများသည် သူတို့၏တရားဟောခြင်းကို ဆက်လက်ဖြည့်စွမ်းနေသည်ဟု အကြံပြုသည် (၂:၄၃၊ ၄:၃၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုံကြည်သူသစ်များသည် သခင်ဘုရားကို သူတို့ဘဝ၏ဗဟိုချက်အဖြစ် ထားခဲ့ကြသည်။ ယုံကြည်ခြင်းတွင် ကိုယ်ကျင့်တရားသင်ကြားခြင်း ပါဝင်သော်လည်း အဓိကအားဖြင့် ယေရှုအပေါ် ကတိကဝတ်ပြုခြင်း ဖြစ်သည် (၁၁:၂၁၊ ၂၃)။

Conversely, in a centripetal movement some believers left Cyprus and others Cyrene, now Libya, and made their way to Antioch, where they spoke to non-Jews. They proclaimed Jesus as Lord (11:20), implying that through His resurrection He demonstrated His divinity as well as His status as Judge and Savior (cf. 2:36; 10:42–43). We do not know who taught them about Jesus, but perhaps it was Simon of Cyrene, who carried the cross (Mark 15:21), or the prophet Lucius (Acts 13:1). The reference to the Lord’s “hand” being with them (11:21) is a reference to the manifestation of power (Ex. 14:31), sometimes miraculous (Acts 9:3; 13:11). Through the use of this expression Luke suggests that miracles continued to complement their preaching (cf. 2:43; 4:30). New believers placed the Lord at the center of their lives. Though faith involves the teaching of ethics, it is primarily a commitment to Jesus (11:21, 23).

 

ဧဝံဂေလိတရားသည် ရှမာရီလူမျိုးများထံ ပထမဆုံးရောက်ရှိစဉ် တမန်တော်များသည် အခြေအနေကို စစ်ဆေးရန် ရှင်ပေတရုကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ယခုတစ်ခါတွင်မူ အသင်းတော်က ဗာနဗကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ အံ့ဩစရာမှာ ဗာနဗသည် ချက်ချင်းအစီရင်ခံစာနှင့် ပြန်မလာဘဲ တစ်နှစ်လုံး တပါးအမျိုးသားများအား အမှုတိုင်ပင်ခဲ့သည်။ ဗာနဗသည် ဤအလုပ်အတွက် သင့်လျော်သောလူဖြစ်သည်။ သူသည် ငြိမ်သက်ခြင်း၊ ကောင်းမြတ်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့် ယုံကြည်ခြင်းအပြည့်ရှိသော လူဖြစ်သည် (အဆူ ၂၄)။ လေဝိလူမျိုးဖြစ်သဖြင့် ရှေးရိုးစွဲဂျူးများ၏ ယုံကြည်မှုကို ရရှိထားပြီး ကျွန်းသားဖြစ်သဖြင့် ဂရိစကားပြောဂျူးများ၏ လက်ခံမှုကို ရရှိသည်။ ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်သည် ဘာမျှ ပြီးမြောက်စေနိုင်သည်ကို မြင်သောအခါ ဗာနဗသည် ဝမ်းမြောက်ခဲ့သည် (အဆူ ၂၃)။ “နောင်တရသော ဆိုးညစ်သူတစ်ဦးအတွက် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဝမ်းမြောက်ခြင်းရှိသည်” ဆိုလျှင် (လုကာ ၁၅:၇) ကမ္ဘာပေါ်တွင်လည်း ဝမ်းမြောက်ခြင်း ရှိသည်။

When the gospel first reached the Samaritans, the apostles had sent Peter to evaluate the situation. This time the church sent Barnabas. Surprisingly, he did not return immediately with a report but spent a year ministering to the Gentiles. Barnabas was the man for the job. He was a peaceful and good man, full of the Holy Spirit and faith (v. 24). As a Levite he had the trust of conservative Jews, and as a Cypriot he was well accepted by the Greek-speaking Jews. Seeing what the grace of God can accomplish, Barnabas was glad (v. 23). If there is joy “in heaven over one sinner who repents” (Luke 15:7), there is joy on earth as well.

 

ယုံကြည်သူဦးရေများပြားလာသဖြင့် (တမန် ၁၁:၂၄) ဗာနဗသည် အကူအညီလိုအပ်လာသည်။ သူသည် လွန်ခဲ့သော ခြောက်နှစ်ခန့်က နောက်ဆုံးတွေ့ခဲ့သော ရှောလုကို သတိတရသည် (၉:၂၇)။ ရှောလုသည် တာဆုမြို့သို့ သွားခဲ့သည်ကို သတိရပြီး ဗာနဗသည် သွားရှာကာ အန္တိအောက်သို့ ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည် (၉:၂၅-၂၇၊ ၃၀)။ နှစ်ဦးစလုံးသည် ခရစ်တော်ကို ဟောပြောခဲ့ကြရာ တပါးအမျိုးသားများသည် ပထမဆုံးအကြိမ် “ခရစ်ယာန်များ” ဟူသော နာမည်ပြောင်ကို သုံးစွဲခဲ့ကြသည် (၁၁:၂၆)။ ဤစကားလုံးသည် ဂရိစကားဖြင့် လက်တင်နာမ်ဝိသေသန အဆုံးသတ်ရှိသဖြင့် ဂျူးများထံမှ မဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဂျူးများက ခရစ်ယာန်များကို “နာဇရက်သားများ” ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည် (၂၄:၅)။ ဤနာမည်သည် အစပိုင်းတွင် ရှက်ဖွယ်ဖြစ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း (၁ ပေ ၄:၁၆၊ တမန် ၂၆:၂၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) ယုံကြည်သူများသည် မိမိတို့၏ နာမည်အဖြစ် ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံယူခဲ့ကြသည်။

Given the large number of converts (Acts 11:24), Barnabas needed help, and he thought about Saul, whom he had last seen some six years earlier (9:27). Remembering that Saul had gone to Tarsus, Barnabas went and brought Saul to Antioch (9:25–27, 30). Both preached Christ, leading the Gentiles to use for the first time the nickname “Christians” (11:26). The word is Greek with a Latin ending, which suggests the name did not come from the Jews. The Jews referred to the Christians as “Nazarenes” (24:5). Though the name was initially intended to be disrespectful (1 Pet. 4:16; cf. Acts 26:28), believers willingly adopted it as their own.

 

၁၁:၂၇-၃၀။ ဂျူဒီယာဒေသသို့ ကယ်ဆယ်ရေးအကူအညီ။ ပရောဖက် အာဂါဘုနှင့် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုကို ဖော်ပြခြင်းဖြင့် လုကာသည် အန္တိအောက်အသင်းတော်နှင့် ယေရုရှလင်အသင်းတော်ကြား ရှိသော စည်းစည်းလုံးလုံးကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။ တမန်တော်ခေတ် အသင်းတော်၏ ဖွဲ့စည်းပုံသည် အသင်းချင်းလွတ်လပ်ရေး မဟုတ်ပါ။ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် အမှုတိုင်ပင်ခြင်း ဆက်နွယ်မှုများဖြင့် နက်ရှိုင်းစွာ စည်းစည်းလုံးလုံး ရှိခဲ့သည်။ ရှင်ပေါလုကိုယ်တိုင် မူလအသင်းတော်၏ အရေးကြီးမှုကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည် (ဂလာတိ ၂:၂-၉၊ တမန် ၁၅:၂၊ ၁၈:၂၂၊ ၂၁:၁၅၊ ၁၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) နှင့် ထိုအသင်းတော်နှင့် ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည် (ရောမ ၁၅:၂၆၊ ၁ ကော ၁၆:၁၊ ၂ ကော ၈:၁-၇၊ ဂလာတိ ၂:၁၀)။ ယုံကြည်ခြင်းဆက်နွယ်မှုကြီးများတစ်ခုတည်းသာ အသင်းတော်၏ စည်းစည်းလုံးလုံးအတွက် တာဝန်မကင်းပေ။ စည်းစည်းညီညီမှုလည်း အလွန်အရေးကြီးသည်။ လှူဒါန်းငွေများကို တမန်တော်များထံမဟုတ်ဘဲ လူကြီးများထံ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ ဤအရာက အသင်းတော်သည် ရှင်ပေတရုကို ပထမပုပ်ရဟန်းမင်းအဖြစ် ထားရှိသော အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံ မဟုတ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ရှင်ပေါလုသည် ဤခရီးစဉ်ကို ဂလာတိ ၂:၁-၁၀ တွင် ရည်ညွှန်းဖော်ပြထားပုံရသည် (ဂလာတိစောင်၏ နိဒါန်းကို ကြည့်ပါ)။

11:27–30. Relief to Judea. The mention of the prophet Agabus and famine allowed Luke to highlight the unity that existed between the church of Antioch and that of Jerusalem. The organizational structure of the apostolic church was not congregationalist. It was deeply united through the bonds of faith and service. Paul himself recognized the importance of the mother church (Gal. 2:2–9; cf. Acts 15:2; 18:22; 21:15, 17) and endeavored to maintain the connection with it (Rom. 15:26; 1 Cor. 16:1; 2 Cor. 8:1–7; Gal. 2:10). Strong bonds of faith were not alone responsible for the unity of the church; solidarity was equally important. Donations were delivered to the elders, not to the apostles. This suggests that the church was not organized hierarchically with Peter as its first pope. Paul appears to make reference to this visit in Galatians 2:1–10 (see Galatians: Introduction).

 

အခန်းကြီး - ၁၂

၁၂:၁–၄။ ဟေရုဒ်သည် အသင်းတော်ကို ညှဉ်းဆဲခြင်း ဟေရုဒ်အာဂရိပ္ပလူကြီး တစ်ဦး (ဘီစီ ၉ ခန့်–ဧဒီ ၄၄) သည် ခရစ်ယာန်များအပေါ် အာဏာပြသည့်အခါ အလွန်နာကျင်မှုနှင့် ဒုက္ခများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးတွင် သူသည် ကြောက်မက်ဖွယ် အဆုံးသတ်ကို ခံရသည် (၁၂:၂၃)။ လုကာက သူ့ကို ရိုးရှင်းစွာ “ဟေရုဒ်” ဟုသာ ခေါ်ဆိုသည်။ အကြောင်းမှာ သူသည် ညှဉ်းဆဲသူမျိုး၏ မျိုးဆက်တွင် ပါဝင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သူ၏ အဘိုးဖြစ်သူ ဟေရုဒ်မဟာကြီးသည် ဘက်လင်မြို့၏ ကလေးငယ်များကို သတ်ခဲ့သည် (မ ၂:၁၆)၊ သူ၏ ဦးလေးဖြစ်သူ ဟေရုဒ်အန်တိပတ်သည် ယောဟန်နှစ်ခြင်းဆရားကို လည်ပင်းဖြတ်ခဲ့သည် (မ ၁၄:၁–၁၂)။ လုကာသည် နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ သားဖြစ်သူ ဟေရုဒ်အာဂရိပ္ပ ဒုတိယကို ရှင်ပေါလုကို ကောင်းမွန်စွာ ဆက်ဆံသောကြောင့် ခွဲခြားရန် “အာဂရိပ္ပ” ဟုသာ ခေါ်ဆိုသည် (အခန်း ၂၅ နှင့် ၂၆)။

12:1–4. Herod’s Violence to the Church. When Herod Agrippa I (ca. 9 B.C.–A.D. 44) began to assert his power over the Christians, he caused a great deal of pain and suffering. But ultimately, he suffered a terrible fate (12:23). Luke introduces him simply as Herod because he belonged to a line of persecutors. Herod the Great, his grandfather, murdered the children of Bethlehem (Matt. 2:16), and his uncle, Herod Antipas, beheaded John the Baptist (Matt. 14:1–12). Luke later introduces his son, Herod Agrippa II, as simply Agrippa to differentiate him from his predecessors on account of his favorable inclination toward Paul (Acts 25 and 26).

 

ဧကရာဇ် ကလောဒိယက ရာထူးတိုးပေးသောကြောင့် ဟေရုဒ်သည် အုပ်ချုပ်သူအသိုင်းအဝိုင်းကို နှစ်သက်စေရန် တမန်တော် ယာကုပ်ကို လည်ပင်းဖြတ်သတ်ခဲ့သည် (၁၂:၂)။ ယာကုပ်သည် ပထမဆုံး အသေသတ်ခံရသော တမန်တော်ဖြစ်ပြီး လုကာဖော်ပြခဲ့သော တစ်ဦးတည်းသော တမန်တော်ဖြစ်သည်။ အတားအဆီးများရှိသော်လည်း အမှုတော်သည် ဆက်လက်ရှိနေကြောင်း ပြသရန် ဖြစ်နိုင်သည်။ အရင်က ညှဉ်းဆဲမှုတွင် အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်များ လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း (၈:၁) ယခုတွင် ရှင်ပေတရုကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည် (၁၂:၃)။ ဤတွင် “ယုဒလူများ” ဟူသော စကားသည် ယုံကြည်ခြင်းသစ်ကို ဆန့်ကျင်သူများကို ရည်ညွှန်းသည်။ အလွန်ဂုဏ်ပြုသော ထာဝရမုန့်မဲ့ပွဲတော်ကို လေးစားသောအားဖြင့် ရှင်ပေတရုကို ချက်ချင်းမသတ်ဘဲ ပွဲပြီးမှ သတ်ရန် ထောင်ထဲတွင် ထားခဲ့သည်။ စစ်သားလေးတပ် (စုစုပေါင်း စစ်သား ၁၆ ဦး) ကို အစဉ်ထားခဲ့သည်။ တစ်နေ့ကို နာရီခြောက်နာရီစီ လေးချီခွဲထားပြီး ထို့ကြောင့် တစ်ချီလျှင် စစ်သားလေးဦး စောင့်ကြပ်ခဲ့သည်။ စစ်သားနှစ်ဦးကို ရှင်ပေတရုနှင့် သံကြိုးနှင့် ချည်ထားပြီး နှစ်ဦးကို တံခါးဝတွင် ထားခဲ့သည် (၁၂:၆)။ ဤအသေးစိတ်အချက်များကို ရှင်ပေတရု လွတ်မြောက်ရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပြသရန် ဖြစ်သည်။ သူ၏ လွတ်မြောက်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုသာ ဖြစ်ရမည် (၅:၁၈–၂၅ ကိုကြည့်)။

Promoted to office by Emperor Claudius, Herod sought to find favor with the ruling class by beheading James the apostle (Acts 12:2). James became the first martyred apostle and the only one Luke mentions, probably to show that despite obstacles, the mission persisted. Though later Peter was miraculously delivered, God allowed James’s work to be completed with his martyrdom.

 

Seeing that the Jews were pleased with what happened to James, Herod also arrested Peter (12:3). In doing so he was taking aim at the church leaders who had been spared during the earlier persecution (8:1). Here the term “Jews” refers to those who opposed the new faith. It was only out of respect for the celebrated Feast of Unleavened Bread that Peter was not immediately executed. Thus, Herod kept him in prison until the end of the festivities. Four squads of soldiers were assigned to keep watch on him, a total of sixteen soldiers. The day was divided into four watches of six hours each; four soldiers were thus assigned every six hours to guard Peter. Two soldiers were chained to Peter and two others kept watch at the door (12:6). These details are given to demonstrate that it was impossible for Peter to escape. His release would have to be a case of divine intervention (see 5:18–25).

 

၁၂:၅–၁၉။ ရှင်ပေတရု ထောင်မှ လွတ်မြောက်ခြင်း ရှင်ပေတရု ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် အသင်းတော်သည် အဆက်မပြတ် ပြင်းထန်စွာ ဆုတောင်းခဲ့ကြသည် (အဆူ ၅)။ ပဋိပက္ခသည် ဟေရုဒ်နှင့် ဘုရားသခင်ကြားတွင် ဖြစ်သည်။ ရလဒ်သည် ဘုရားသခင်၏ ခန့်အပ်တော်မူခြင်းသာ ဖြစ်သည် (အဆူ ၂၃)။ သတ်ဖြတ်ခံရမည့် နေ့အလှန်တွင် ရှင်ပေတရုသည် စစ်သားနှစ်ဦးကြားတွင် အိပ်ပျော်နေခဲ့သည် (အဆူ ၆)။ မှောင်ရိပ်ထဲတွင် အလင်းတန်းတစ်ခု ထွန်းလင်းလာသည်။ စစ်သားများမမြင်နိုင်သော အလင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိအမှုတော်ဆောင်နှင့် သီးသန့်ဆက်သွယ်နေခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်သားများသည် ထိုအတွေ့အကြုံကို ဝင်ရောက်ခွင့်မရှိပေ။ လုကာသည် ရှင်ပေတရု၏ လွတ်မြောက်ခြင်း၏ အံ့ဖွယ်သဘောကို အဆင့်ဆင့် လျှောက်ပြခြင်းအားဖြင့် ရှင်းလင်းစွာ အလေးပေးသည် (အဆူ ၇–၁၀)။

12:5–19. Peter Freed from Prison. After the arrest of Peter, the church responded with continual prayer that was ektenōs—“intense,” “earnest,” “constant,” or “fervent” (v. 5). The conflict was really between Herod and God. Clearly, the outcome was divinely appointed (v. 23). On the eve of his scheduled execution, Peter was sleeping between two wide-awake guards (v. 6). In this dark place a light shone that the guards could not see. God was privately communicating with His servant, and the solders did not have access to this experience. Luke clearly emphasizes the miraculous nature of the deliverance of Peter by walking the readers through each part of the miracle (vv. 7–10).

 

အပြင်သို့ ရောက်သောအခါ ရှင်ပေတရုသည် ယောဟန်မာကု၏ မိခင် မာရိ၏ အိမ်သို့ သွားခဲ့သည် (အဆူ ၁၂)။ သူမတွင် အိမ်ပိုင်ရှိခြင်းက အချို့ယုံကြည်သူများ အိမ်ခြံမြေပိုင်ဆိုင်ဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြသပြီး အရင်က အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် အိမ်ရောင်းခဲ့သည်ဆိုသည်မှာ စေတနာအလျောက်သာ ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြသည်။ ရှင်ပေတရုသည် ဝင်ပေါက်လမ်းထဲသို့ ဝင်ရန် တံခါးကြီးထဲရှိ တံခါးငယ်ကို ခေါက်သည်။ အသင်းတော်သည် ရှင်ပေတရု လွတ်မြောက်ရန် ဆုတောင်းနေခဲ့ကြသည်။ ကျွန်မလေး ရုဒသည် တံခါးမဖွင့်ဘဲ ပြန်သွားခဲ့သော ဟာသဇာတ်လမ်းက ယုံကြည်သူများပင် မယုံကြည်နိုင်ခြင်းရှိကြောင်း ပြသသည်။ နောက်ဆုံး တံခါးဖွင့်သောအခါ အံ့ဩခဲ့ကြသည် (အဆူ ၁၆)။ ဤသည်မှာ မိန်းမများက ယေရှုထမြောက်သည်ဟု တမန်တော်များကို ပြောပြစဉ် တမန်တော်များ၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် တူသည်။ ဖြစ်ပျက်သမျှကို သခင်ဘုရား၏ အမှုဟုသာ သတ်မှတ်ပြီး (အဆူ ၁၇) အသင်းတော်တွင် ဦးဆောင်အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သော သခင်ဘုရား၏ ညီတော် ယာကုပ်ကို အသိပေးရန် တောင်းဆိုပြီး ရှင်ပေတရုသည် မည်သည့်နေရာသို့ သွားမည်ကို မဖော်ပြဘဲ ထွက်သွားခဲ့သည်။ ရောမမြို့ မဟုတ်မှန်း သေချာသည်။ အကြောင်းမှာ ပထမအသင်းကောင်စီသို့ တက်ရောက်ရန် (၁၅:၇) နှင့် အန်တိအုတ်တွင် အမှုတော်ဆောင်ရန် (ဂလာ ၂:၁၁) ယေရုရှလင်မှ အလွန်ဝေးရာသို့ မသွားရန် လိုအပ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထောင်မှ ရှင်ပေတရု ပျောက်ဆုန်းသွားခြင်းကို နောက်နေ့မှသာ သတိထားမိသည်။ ဟေရုဒ်သည် အရှက်ကွဲသွားပြီး ရှင်ပေတရုကို လုပ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်ကို စောင့်ကြပ်ရန် တာဝန်ရှိသော စစ်သားများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည် (၁၂:၁၉)။

Once outside, Peter went to the house of Mary, mother of John Mark (v. 12). The fact that she had her own house indicates that some believers continued to own property, and thus the earlier account that some believers sold their houses for the benefit of the community must have been a voluntary act. Peter knocked at the small door within the larger portal that allowed entry into the courtyard. The church had been praying for Peter’s release. The humorous story of the servant Rhoda, who forgot to open the door for Peter, shows that even believers were prone to disbelief. They were astonished when they finally opened the door for Peter (v. 16). This parallels the reaction of the apostles after the women told them that Jesus had risen from the dead. After attributing the entire development to the action of the Lord (v. 17) and requesting that James, the Lord’s brother who played a leading role in the church (15:13), be informed, Peter left without specifying where he was going. Rome was obviously not his destination because he had to remain not too far from Jerusalem to attend the first council (15:7) and to fulfill his ministry in Antioch (Gal. 2:11). The disappearance of Peter from prison was not noticed until the next day. Herod was humiliated and did to the soldiers responsible for keeping Peter in prison what he had intended to do to Peter (Acts 12:19).

 

၁၂:၂၀–၂၄။ ဟေရုဒ်သည် အကြမ်းဖက်စွာ သေဆုံးခြင်း။ တုရုနှင့် စိဒုန်မြို့တို့သည် ရောမအင်ပါယာ၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် ရှိသော လွတ်လပ်သော ဆိပ်ကမ်းနှစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုမြို့နှစ်ခုသည် ဟေရုဒ်၏ နန်းတွင်းအရာရှိ ဘလတ်စတပ်ကို အားကိုးကာ တိတ်ဆိတ်စွာ ငြိမ်းချမ်းစွာ ရှင်သန်နေရန် ကြိုးစားနေကြသည် (အပိုဒ် ၂၀)။ ဟေရုဒ်သည် ထိုမြို့နှစ်ခုကို ဒေါသထွက်နေခဲ့သည်၊ ဖြစ်နိုင်ရင် ငွေကြေးဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်ကြောင့်ဖြစ်သည်။ မြို့နှစ်ခုမှ ကိုယ်စားလှယ်များ ရောက်ရှိလာသောအခါ (အပိုဒ် ၂၁) ဟေရုဒ်သည် ထိုအခွင့်အရေးကို အသုံးချကာ သူ၏ အသရေပျက်ယွင်းနေသော ပုံရိပ်ကို ပြန်လည်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ သူသည် တော်ဝင်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ကာ ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်၍ လူအများရှေ့တွင် မြွက်ကြားခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၁)။ ထိုမိန့်ခွန်းကြောင့် လူအုပ်ကြီးသည် စိတ်လှုပ်ရှားစွာ ချီးကျူးကာ သူ့ကို ဘုရားဟု အော်ဟစ်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၂၂)။ သူ၏ ရည်ရွယ်ချက် ပြည့်မြောက်သွားပြီး၊ ပေတရု သူ့လက်မှ လွတ်မြောက်သွားခြင်းကြောင့် ရရှိခဲ့သော အရှက်ကွဲမှုကို ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့သည်။ ဘာနဗနှင့် ပေါလုတို့ကဲ့သို့ ဧဝံဂေလိတရားကို မယုံကြည်သူများက ဘုရားဟု ခေါ်ဆိုခြင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့ခြင်း (၁၄:၁၅) နှင့် မတူဘဲ၊ ဟေရုဒ်သည် ထိုချီးကျူးခြင်းကို ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံခဲ့သည်။ သို့သော် ယုဒလူမျိုးတစ်ဦးအနေဖြင့် ထိုသို့ ဘုရားဟု လက်ခံခြင်းသည် ကြီးလေးသော အပြစ်ဖြစ်ကြောင်း သူသိရမည်ဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၃:၅၊ ဟေရှာယ ၁၄:၁၄၊ လုကာ ၄:၇–၈)။ ရလဒ်အနေဖြင့် အသရေအတိုင်းအဆ အမြင့်ဆုံးရောက်နေစဉ် ကောင်းကင်ဘုရားသခင်သည် သူ့ကို ဒဏ်ခတ်တော်မူသည်။ ပုံမှန်ဖြစ်တတ်သည်ထက် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် (ယောဘ ၂၄:၁၉–၂၀) သူသည် သေဆုံးမှုမတိုင်မီ ပိုးကောင်များက စားသောက်ခံရသည် (တမန်တော် ၁၂:၂၃)။ ဤသည်မှာ သာမန် အူလမ်းကြောင်းရောဂါထက် သာလွန်သည်မှာ ဧကန်ပင်ဖြစ်သည်။ အနည်းဆုံး သူခံစားခဲ့ရသော သေဆုံးမှုသည် နာကျင်ကြီးစွာနှင့် ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ စိတ်ဝင်စားစရာမှာ ယုဒသမိုင်းပညာရှင် ယောသပုသည်လည်း ဟေရုဒ်အဂရိပ္ပဦး ၏ သေဆုံးမှုကို ဖော်ပြထားရာ ဗိုက်ထဲတွင် ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ကြီးစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

12:20–24. Herod’s Violent Death. Tyre and Sidon were two independent seaports supervised by Rome. These municipalities were trying to maintain a low profile and a peaceful existence with the help of Blastus, Herod’s chamberlain (v. 20). Herod was angry against these two cities, probably for financial reasons. With the arrival of representatives from both cities (v. 21), he took advantage of the situation to boost his tarnished image. He arrayed himself in his royal apparel and sat on the throne to deliver an oration, a public speech that ignited the crowd (v. 21). The crowd enthusiastically flattered him and hailed him as a god (v. 22). Having achieved his objective, Herod managed to overcome the insults suffered when Peter escaped his control. Unlike Barnabas and Paul, who refused to be regarded as gods by the Gentiles (14:15), Herod was delighted. But as a Jew, he should have known that accepting such a title was a grave sin (Gen. 3:5; Is. 14:14; Luke 4:7–8). As a result, the God of heaven struck him when he was at the height of his glory. Contrary to what normally happens (Job 24:19–20), he was eaten by worms before dying (Acts 12:23). This was obviously more than a common intestinal disease. At the very least, his must have been an agonizing and horrifying death. Interestingly enough, the Jewish historian Josephus also mentions the death of Herod Agrippa I. He describes it as having come about as an intense, violent pain arising in his belly.

 

ဧဝံဂေလိတရားပျံ့နှံ့ရေး၏ အတားအဆီးကို ယခုဖယ်ရှားပြီးဖြစ်သည်။ ဟေရုဒ်၏ မိန့်ခွန်းသည် တိတ်ဆိတ်သွားသောအခါ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်သည် ဆက်လက်တိုးပွားလာသည် (၁၂:၂၄)။ ဤသည်မှာ အသက်စေ့တစ်စေ့ ပိုမိုကြီးထွားလာသည်နှင့် တူသည် (လုကာ ၈:၇–၁၅၊ ၁၃:၁၉၊ ၁ကော်ရိန်သု ၃:၆–၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ပေါလု၏ ဓမ္မအမှုတော်အားဖြင့် ထိုနှုတ်ကပတ်တော်သည် ရောမမြို့သို့ပင် ရောက်ရှိလာလိမ့်မည်။

The obstacle for the spread of the gospel was now removed. When Herod’s oration was silenced, the word of God persisted (12:24). It was like a seed of life growing even more (Luke 8:7–15; 13:19; cf. 1 Cor. 3:6–7), and through the ministry of Paul it would reach Rome itself.

 

၁၂:၂၅–၁၅:၃၅

ပါတ်မဂ်တိခရီးစဉ်ပထမဆုံးအကြိမ်

တပါးအမျိုးသားများထံသို့ ဧဝံဂေလိတရားကို ကြေညာရန် ခွဲခြားခံရသော ပါတ်သည် သူ၏အလုပ်အကိုင်ကို အပြည့်အဝပြည့်စုံစေရန် တရားဝင်ခန့်အပ်ခြင်းနှင့် ခွန်အားပေးခြင်းခံရသည်။ သူသည် ဗာနဗနှင့်အတူ ကူပရုကျွန်း၊ ပံဖလိ၊ ပီသဒိနှင့် ကိလိကိတို့သို့ လိုက်ပါသွားခဲ့သည်။ ထိုနေရာများတွင် ယေဟုဒ္ဓများက သူတို့ကို ပြင်းထန်စွာ ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသော်လည်း တပါးအမျိုးသားများကမူ ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။ တပါးအမျိုးသားများစွာ ကယ်တင်ခြင်းခံရခြင်းကြောင့် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်အတွင်း၌ သူတို့၏အဆင့်အတန်းနှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

12:25–15:35

PAUL’S FIRST MISSIONARY JOURNEY

Set apart to proclaim the gospel to the Gentiles, Paul was officially appointed and enabled to fulfill his vocation to its fullest extent. He accompanied Barnabas to Cyprus, Pamphylia, Pisidia, and Cilicia, where the Jews violently opposed them while the Gentiles enthusiastically welcomed them. The conversion of many non-Jews raised questions about their status in the church.

 

၁၂:၂၅–၁၄:၂၈

 အာရှမိုင်းနာတွင် ဧဝံဂေလိတရား

 လုကာသည် ဗာနဗနှင့် ပါတ်တို့၏ အမှုတော်အားဖြင့် အာရှမိုင်းနာဒေသတွင် ဧဝံဂေလိတရား ပျံ့နှံ့သွားပုံကို အသေးစိတ်ရေးသားထားသည်။ သူတို့၏ အလုပ်လုပ်နည်းလမ်း၊ အောင်မြင်မှုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော အခက်အခဲများကို ဖော်ပြထားသည်။

12:25–14:28

The Gospel in Asia Minor

Luke writes extensively about the spreading of the gospel in Asia Minor through the ministry of Barnabas and Paul. He describes for us their method of working, their success, and the difficulties they encountered.

 

၁၂:၂၅–၁၃:၃ ဗာနဗနှင့် ရှောလုခန့်အပ်ခြင်း ဗာနဗနှင့် ရှောလုတို့သည် ယေရုရှလင်ရှိ အမှုတော်ကို အင်တိအုတ်အသင်းတော်မှ လှူဒါန်းငွေများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခြင်းဖြင့် ပြီးဆုံးခဲ့သည် (၁၁:၃၀)။ ယေရုရှလင်မှ အင်တိအုတ်သို့ ပြန်လာရာ၌ ဗာနဗနှင့် ရှောလုတို့သည် အမှတ်အသားဟုခေါ်သော လုလင်လူငယ်တစ်ဦးကို ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ ယေရုရှလင်အသင်းတော်နှင့်မတူဘဲ အင်တိအုတ်အသင်းတော်တွင် တမန်တော်များ မရှိခဲ့ပါ။ အဲဒီအသင်းတော်တွင် ထင်ရှားသော ခေါင်းဆောင် (၅) ဦးသာရှိသည် (၁၃:၁)။ (၁) ဗာနဗ၊ ဝိညာဉ်တော်နှင့်ပြည့်ဝသော ဧဝံဂေလိဆရာ၊ ယေရုရှလင်အသင်းတော်၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သူ (၁၁:၂၂)။ (၂) ရှိမုန် (သို့မဟုတ်) ရှိမောန်၊ နိဂါဟုလည်းခေါ်သည် (“မည်း”)။ အချို့က သူသည် ကုန်းလမ်းပေါ်တွင် ယေရှု၏လက်ဝါးကပ်တိုင်ကို ထမ်းခဲ့သော ကုရေနေသူ ရှိမုန်ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည် (မာကု ၁၅:၂၁)။ သူနှင့်သူ၏သားနှစ်ယောက်လည်း ကယ်တင်ခြင်းခံရသည်ဟု ဆိုသည်။ (၃) ကုရေနေလုကိ၊ အာဖရိကတိုက်ကမ်းခြေရှိ ရောမကိုလိုနီဖြစ်သော ကုရေနေဒေသမှဖြစ်ပြီး ထိုဒေသမှ လူအများအသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည် (တမန်တော် ၁၁:၂၀)။ (၄) မာနာန်၊ ဟေရဒ်အန်တိပါ၏ ငယ်ဘဝသူငယ်ချင်းဖြစ်သော အဆင့်အတန်းမြင့်မားသော ယေဟုဒ္ဓအရာရှိတစ်ဦး။ သူသည် ဘုရားသခင်ကို သစ္စာရှိခဲ့ပြီး ဧဝံဂေလိတရားသည် အမြင့်ဆုံးလူတန်းစားထံသို့လည်း ရောက်ရှိနိုင်ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ (၅) နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ရှောလု။ ယေရှုခရစ်တော်ကိုယ်တိုင် သူ့ကိုတာဝန်ပေးခဲ့ပြီး ဒံရှက်မြို့ (၉:၂၃–၂၅) နှင့် ယေရုရှလင် (၉:၂၈–၂၉) တို့တွင် အသက်အန္တရာယ်ရှိစွာ ဧဝံဂေလိတရားဟောခဲ့သော်လည်း အင်တိအုတ်အမှုတော်ဆောင်များစာရင်းတွင် နောက်ဆုံးနေရာတွင် နှိမ့်ချစွာ ထားရှိခံရသည်။

12:25–13:3. Barnabas and Saul Appointed. Barnabas and Saul finished their ministry in Jerusalem by handing over the donations from the church in Antioch (11:30). When leaving Jerusalem to return to Antioch, Barnabas and Saul took with them a young man named Mark. Unlike Jerusalem, the church of Antioch had no apostles. Instead, they had five prominent leaders (13:1): (1) Barnabas, an evangelist who was full of the Spirit, who acted as a representative of the church in Jerusalem (11:22). (2) Simeon (or Simon), also called Niger (“black”). Some believe that he might have been Simon of Cyrene (Mark 15:21), who was converted with his two sons. (3) Lucius of Cyrene was from the same region—Cyrenaica, on the African coast, which was a Roman colony where a number of people became believers (Acts 11:20). (4) Manaen was a high-level Jewish aristocrat who was a childhood friend of Herod Antipas, known as the Tetrarch. Manaen had been faithful to God and had demonstrated that the gospel could reach the highest social classes. (5) And finally, there was Saul. Although Jesus had personally assigned him his mission and he had already preached the gospel in Damascus (9:23–25) and Jerusalem (9:28–29) at the risk of his own life, Saul was humbly placed at the end of the list of ministers in Antioch.

 

ဤခေါင်းဆောင်များကို ပရောဖက်နှင့် ဆရာများဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ဤနှစ်မျိုးသည် တမန်တော်ပြီးလျှင် အရေးကြီးဆုံးအမှုတော်များဖြစ်သည် (၁ကော ၁၂:၂၈)။ ဆရာများသည် ယုံကြည်သူများကို သွန်သင်ပို့ချပြီး ယုံကြည်ခြင်းနှင့် အသိပညာတွင် အသင်းတော်၏စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းရန် လုပ်ဆောင်ရသည် (ဧဖက် ၄:၁၁–၁၅)။ ရှောလုသည် ထိုသို့သောသူဖြစ်သည် (၂တိ ၁:၁၁)။ သူတို့၏တာဝန်တွင် ဘုရားဝတ်ပြုခြင်း (leitourgeō - အမှုတော်ဆောင်ခြင်း၊ ဝတ်ပြုခြင်း) ပါဝင်သည်။ ပဲတော်ဦးပုံအသင်းတော်၏ ဝတ်ပြုခြင်းတွင် သီချင်းဆိုခြင်း (ဖိလိပ္ပိ ၂:၆–၁၁၊ ကောလောသဲ ၁:၁၅–၂၀၊ ဗျာဒိတ် ၁၉:၆–၈ ကဲ့သို့ သီချင်းအချို့ ကျမ်းစာထဲတွင် ထိန်းသိမ်းထားသည်)၊ ဆုတောင်းခြင်း (တမန်တော် ၂:၂၄–၃၁၊ ၁ကော ၁၆:၂၂၊ ဗျာဒိတ် ၂၂:၁၇၊ ၂၀)၊ အစာရှောင်ခြင်း (တမန်တော် ၁၃:၂)၊ တရားဟောခြင်း (၂၀:၂၀) နှင့် သခင်ဘုရားညစာစားပွဲ (၁ကော ၁၁:၂၀–၂၆) တို့ ပါဝင်သည်။

These leaders are identified as prophets and teachers—the two most important ministries after apostleship (1 Cor. 12:28). The teachers were to instruct believers and to work for the preservation of the unity of the church in faith and knowledge (Eph. 4:11–15). Saul was such a person (2 Tim. 1:11). Among the responsibility of these persons was leading in worship (leitourgeō, “to serve,” “to minister,” or “to worship;” a term used to refer to the ministry of priests in the tabernacle; Heb. 10:11). The worship of the early church included, among other things, hymns, some of which may have been preserved in the NT (e.g., Phil. 2:6–11; Col. 1:15–20; Rev. 19:6–8); prayers (Acts 2:24–31; 1 Cor. 16:22; Rev. 22:17, 20); fasting (Acts 13:2); preaching (20:20); and the Lord’s Supper (1 Cor. 11:20–26).

 

ဝိညာဉ်တော်၏အမိန့်အရ ဗာနဗနှင့် ရှောလုတို့ကို ဝိညာဉ်တော်ခေါ်တော်မူသော အမှုတော်အတွက် ခွဲခြားခန့်အပ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၃:၂)။ ဘုရားသခင်ခေါ်တော်မူခြင်းသည် သီးခြားအမှုတော်အတွက် ခွဲခြားမှတ်မီ ရှေးဦးစွာရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဝိညာဉ်တော်သည် အသင်းတော်ကို လှုပ်ရှားစေပြီး ဗာနဗနှင့် ရှောလု၏ခေါ်တော်မူခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုစေခဲ့သည်။ ခွဲခြားခြင်းကို လက်တင်ခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤအမူအရာသည် ကောင်းချီးပေးခြင်း (၁၄:၂၆)၊ အလုပ်အကိုင်ကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း၊ တာဝန်ပေးခြင်းဖြစ်ပြီး နောက်ကျန်ရစ်သူများနှင့် ထွက်သွားသူများကြား အတူယှဉ်တွဲဆက်ဆံရေးကို တည်မြဲစေသည်။ ဗာနဗနှင့် ရှောလုတို့သည် အသင်းတော်နှင့် ခွဲထွက်၍ လွတ်လပ်စွာ မလုပ်ဆောင်ဘဲ ပြန်လည်အစီရင်ခံရမည် (၁၄:၂၇)။ ကျမ်းချက်တွင် သူတို့ကို “စေလွှတ်လိုက်သည်” ဟု ဆိုသည် (၁၃:၃)။ မည်သူစေလွှတ်သနည်း။ ကျမ်းပိုဒ် ၃ တွင် သီးခြားအဓိပ္ပာယ်မဖော်ပြထားပါ။ ကျမ်းပိုဒ် ၄ ကို ဖတ်မှသာ သိရှိနိုင်သည်။

By order of the Spirit, Barnabas and Saul were selected to do the work for which the Holy Spirit had called them (Acts 13:2). The divine calling reached them before they were set apart for a specific service. Thus, the Holy Spirit moved the church to recognize the call of Barnabas and Saul. The setting apart was done through the laying on of hands. This gesture was an act of blessing (14:26), the recognition of a vocation, and a mandate. It also served to establish a lasting bond of fellowship between those who remained and those who departed. Barnabas and Saul would not act independently from the church but were expected to report back (14:27). The text says that they were sent away (13:3). Who sent them? We do not know. The verbs in v. 3 do not refer to a specific subject; one must read v. 4 to find one.

 

အခန်းကြီး - ၁၃

၁၃:၄–၁၂ ကူပရုကျွန်းတွင် ဟောပြောခြင်း ဘုရားသခင်သည် လူသားများကို အသင်းတော်ဦးဆောင်ရန် အသုံးပြုသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် အရာအားလုံးကို ဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် ပြုလုပ်သည်။ ဗာနဗနှင့် ရှောလုတို့သည် ဝိညာဉ်တော်၏ အမိန့်ဖြင့် စေလွှတ်ခြင်းခံရသည် (ပိုဒ် ၄)။ ဤသည်မှာ ဝိညာဉ်တော်မှ စတင်သော ဘုရားသခင်၏ တာဝန်ပေးခြင်းဖြစ်၍ သူတို့၏ခရီးစဉ်သည် ဝိညာဉ်ရေးရာဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ဗာနဗသည် ကူပရုကျွန်းသားဖြစ်သောကြောင့် (၄:၃၆) သူ၏မွေးရပ်မြေတွင် အမှုတော်ကို စတင်ခဲ့သည်။ ရှောလုလည်း ဧဝံဂေလိတရားကို ပထမဆုံး မိမိလူမျိုးထံ ဟောပြောခဲ့သည် (ရော ၁:၁၆)၊ ထို့နောက်မှ တပါးအမျိုးသားများထံ လှည့်ခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ယေရှုပြုခဲ့သည့်နည်းလမ်းနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည် (ယော ၁:၁၁)။

13:4–12. Preaching in Cyprus. Although God uses humans to lead His church, ultimately all was done under the guidance of the Spirit. Barnabas and Saul were sent on their mission by the order of the Holy Spirit (v. 4). This was a divine assignment instigated by the Spirit, thus confirming the spiritual nature of their mission. Since Barnabas was from Cyprus (4:36), he began his mission among his own countrymen. Saul also preached the gospel first to his brethren (Rom. 1:16), before turning to the Gentiles. Such a mission approach had also been used by Jesus (John 1:11).

 

သူတို့သည် ကျွန်းကို အရှေ့ဘက် (ရှာလမိတ်၊ တမန်တော် ၁၃:၅) မှ အနောက်ဘက် (ပါဖုတ်၊ ပိုဒ် ၆) အထိ ဧဝံဂေလိတရားဟောခဲ့ကြသည်။ ယောဟန်မှတ်ကို သူတို့နှင့်အတူ လိုက်ပါခဲ့သည် (၁၅:၃၇)။ သူသည် သူတို့၏ လက်ထောက် (hypēretēs - ကူညီသူ၊ လက်ထောက်၊ ကျွန်၊ ပိုဒ် ၅) ဖြစ်ပြီး လက်တွေ့ကိစ္စများ (စားနပ်ရိက္ခာ၊ နေရာထိုင်ခင်း ရှာဖွေခြင်း) နှင့် ဧဝံဂေလိတရားဟောခြင်းအမှုတွင် ကူညီခဲ့သည်။ သူတို့၏နည်းလမ်းမှာ ကျွန်းပေါ်ရှိ တရားစခန်းများစွာသို့ သွားရောက်၍ ဧဝံဂေလိတရားကို ဝေမျှခြင်းဖြစ်သည်။ အခြားယေဟုဒ္ဓယုံကြည်သူများသည် ကျွန်းပေါ်တွင် အမှုတော်ဆောင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သောကြောင့် (တမန်တော် ၁၁:၁၉–၂၀) ဗာနဗနှင့် ရှောလုတို့၏အမှုတော်အတွက် လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့သည်။

They evangelized the island from east (Salamis; Acts 13:5) to west (Paphos; v. 6). John Mark accompanied them (15:37), serving as their assistant (hypēretēs—“helper,” “assistant,” or “servant”; v. 5), probably helping them with practical matters (e.g., finding food and shelter) and in the work of evangelism. Their method consisted of visiting the many synagogues on the island to share the gospel. Other Jewish converts had already ministered on the island (Acts 11:19–20), preparing the way for the work of Barnabas and Saul.

 

ပါဖုတ်မြို့သို့ ရောက်သောအခါ ယေဟုဒ္ဓမှော်ဆရာနှင့် လိမ်ညာပရောဖက်တစ်ဦးကို တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ သူ၏နာမည်မှာ ဗာယေရှု (သို့မဟုတ်) ယေရှု၏သား ဖြစ်သည်။ “မှော်ဆရာ” ဟူသောစကားသည် မှော်ဆရာ၊ လိမ်ညာအံ့ဖွယ်လုပ်သူ (၈:၉–၁၁) သို့မဟုတ် ပညာရှင် (မဿဲ ၂:၁–၂) ကို ဆိုလိုနိုင်သည်။ လုကာဖော်ပြချက်သည် ဤလူ၏သဘောသဘာဝကို ထင်ရှားစေသည်။ ယေဟုဒ္ဓဖြစ်သဖြင့် တောရတ်ကျမ်းကို အာရုံစိုက်သင့်သည်။ ပရောဖက်ဖြစ်သဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ ဆရာဖြစ်သင့်သည်။ မှော်ဆရာဖြစ်သဖြင့် ပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် နားထောင်ခံရသင့်သည်။ သို့သော် သူသည် လိမ်ညာပရောဖက်ဖြစ်သည်။ သူသည် ဉာဏ်ကြီးရှင် အရာရှိချုပ် ဆာဂျိယပေါလုကို လှည့်စားခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၂:၇)။ ကျန်ဇာတ်လမ်းသည် ထာဝရဘုရား၏လမ်းနှင့် ဤလူ၏ကယ်တင်ခြင်းအပေါ် နားလည်မှုကို ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်စေသည်။ အရာရှိချုပ်သည် သမ္မာတရားကို ရှာဖွေနေသူဖြစ်သည်။ ဗာနဗနှင့် ရှောလုအကြောင်း ကြားသိရပြီး ဘုရားသခင်၏နှုတ်မြွက်စကားကို နားထောင်လိုစိတ်ပြင်းပြသောကြောင့် သူတို့ကို ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည် (၁၃:၇)။ လုကာသည် ဧဝံဂေလိတရားကို “နှုတ်မြွက်စကား” (logos) ဟု သဘောထားသည် (ဥပမာ ၂:၄၁၊ ၄:၄၊ ၂၉၊ ၃၁၊ ၆:၂၊ ၄၊ ၇)။ ၎င်းသည် ယေရှုကိုယ်တော်တိုင်း (ယော ၁:၁) နှင့် တပည့်တော်များကို သွန်သင်ခဲ့သော နှုတ်မြွက်စကားကို ရည်ညွှန်းသည် (တမန်တော် ၈:၄၊ ၂၅၊ ကိုး၍ ၂တိ ၄:၂)။ ဤသည်မှာ နားထောင်သူများကို အသက်ပေးသော ဖန်ဆင်းခြင်းနှုတ်မြွက်စကားဖြစ်သည် (ဖိလိပ္ပိ ၂:၁၆၊ ကိုး၍ ကမ္ဘာဦး ၁:၂၀–၂၃)။

When they reached Paphos, they met a Jewish sorcerer and false prophet named Bar-Jesus or Son of Yeshua. The term “sorcerer” could designate a wizard, a rogue miracle worker (8:9–11), or a learned savant wise man (Matt. 2:1–2). This mix of descriptions Luke provides gives us an insight about t he man. As a Jew, his focus should have been the Torah. As a prophet, he should have been a teacher of salvation. As a magician, he must have been considered a wise man deserving of being heard. But he was a false prophet. He seduced the proconsul, who was an intelligent man (Acts 12:7). The rest of the story contrasts the ways of the Lord with this man’s understanding of salvation. The proconsul was on a quest for truth. Hearing about Barnabas and Saul, he asked them to come because he was intensely interested in listening to the word of God (13:7). Luke loved to characterize the gospel as the logos—“word” or “message” (e.g., 2:41; 4:4, 29, 31; 6:2, 4, 7). It is a reference not only to Jesus (John 1:1) but also to the word He taught the disciples that had to be proclaimed (Acts 8:4, 25; cf. 2 Tim. 4:2). This is the creative word that gives life to those who listen to it (Phil. 2:16; cf. Gen. 1:20–23).

 

မှော်ဆရာကို အခြားနာမည်ဖြင့် ဧလုမာဟုခေါ်သည် (တမန်တော် ၁၃:၈)။ ၎င်းသည် ပညာရှင်နှင့် ပညာတတ်များအတွက် ဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ သူသည် ဗာနဗနှင့် ရှောလုကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ ဖြစ်နိုင်တော့ သူတို့၏သွန်သင်ချက်ကို စိန်ခေါ်ပြီး အရာရှိချုပ်ကို ရှုပ်ထွေးစေရန် ငြင်းခုံချက်များ သုံးခဲ့သည်။ ရှောလုက သူ့ကို နိဂုံးချုပ်သည်မှာ ကယ်တင်ခြင်း၏သားအဖြစ်မဟုတ်ဘဲ မာရ်နတ်၏သားဟု ခေါ်ဆိုကာ ထာဝရဘုရားကို တောင်းပန်ပြီး မျက်စိကန်းစေခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် ဧလုမာကို ချက်ချင်းကန်းစေခြင်းအားဖြင့် အံ့ဖွယ်လက်ချက်ကို အသုံးပြု၍ ရှောလု၏သွန်သင်ချက်၏သမ္မာတရားကို အရာရှိချုပ်အား သက်သေပြခဲ့ပြီး သူသည် ယုံကြည်သူဖြစ်သွားခဲ့သည် (ပိုဒ် ၁၂)။

The magician was known by a second name: Elymas (Acts 13:8), which is also a title for the wise and erudite. He withstood Barnabas and Saul, possibly by challenging their teaching and using arguments intended to confuse the proconsul. Saul identified him as a son of the devil, rejecting the idea that he was a son of salvation, and called on the Lord to blind him. God used the miraculous immediate blinding of Elymas to convince the proconsul of the truth of Saul’s teachings, and he became a believer (v. 12).

 

ဤနေရာတွင်ပင် တမန်တော်ကျမ်းတွင် ရှောလု၏နာမည်ကို ပါတ်ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည် (“သေးငယ်သောသူ”၊ ပိုဒ် ၉)။ ယေဟုဒ္ဓဖြစ်သလို ရောမနိုင်ငံသားလည်းဖြစ်သော ရှောလုတွင် ဟေဗြဲနာမည် “ရှောလု” နှင့် ရောမနာမည် “ပါတ်” နှစ်ခုရှိသည်။ သူ၏ရောမနာမည်သည် အရာရှိချုပ် ဆာဂျိယပေါလု၏နာမည်နှင့် ဆင်တူခြင်းမှာ တိုက်ဆိုင်မှုသာဖြစ်သည်။ ယခုအခါ တပါးအမျိုးသားဒေသတွင် ရှိနေသောကြောင့် သူ၏ရောမနာမည်ကို ပို၍သုံးခဲ့သည်။ ဤနောက်ပိုင်းဇာတ်လမ်းတွင် ပါတသည် အဓိကဟောပြောသူဖြစ်လာသည်။ ဗာနဗသည် နောက်သို့ဆုတ်လာပြီး “ပါတနှင့် ဗာနဗ” ဟု ခေါ်ဆိုလာသည် (၁၃:၄၃၊ ၄၆၊ ၅၀–၅၁၊ ၁၄:၁၊ ၆၊ ၁၅:၂၊ ၂၂၊ ၃၅၊ ခြားနားချက် ၁၄:၄)။ သို့သော် ယေရုရှလင်ကောင်စီတွင် ဗာနဗက အရင်ဟောပြောခဲ့သည် (၁၅:၁၂) နှင့် အသင်းတော်၏တရားဝင်စာတွင် ဗာနဗကို အရင်ဖော်ပြထားသည် (၁၅:၂၅)။ ယေရုရှလင်အသင်းတော်၏အမြင်တွင် ဗာနဗသည် ဦးဆောင်သူအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည် (၁၁:၂၂)။

It is at this point in Acts that Saul’s name is changed to Paul (meaning “the small one”; v. 9). Being both a Jew and a Roman citizen, Saul had both a Hebrew name, “Saul,” as well as a Roman name, “Paul.” The fact that his Roman name is similar to that of the proconsul Sergius Paulus was merely coincidental. Since he was now in a Gentile territory, he preferred to use his Roman name. From this point forward in the narrative Paul also becomes the prime speaker. Barnabas begins to fade, and they are referred to as “Paul and Barnabas” (13:43, 46, 50–51; 14:1, 6; 15:2, 22, 35; except 14:4). However, at the Council of Jerusalem, Barnabas spoke first (15:12) and was the first one mentioned in the official letter of the church (15:25). Apparently Barnabas remained at the helm in the eyes of the church of Jerusalem (11:22).

 

၁၃:၁၃–၄၁ ပီသဒိအင်တိအုတ်မြို့တွင် ပါတနှင့် သူ၏အဖော်များသည် ယနေ့အန်တာလျှဟုခေါ်သော ဆိပ်ကမ်းသို့ သင်္ဘောဖြင့်ရောက်ရှိပြီး ပါဂမြို့သို့ ဆက်လက်သွားခဲ့သည် (ပိုဒ် ၁၃)။ ထိုမြို့တွင် မနားဘဲ တောင်ပိုင်းဂလာတိဒေသရှိ မြို့လေးမြို့အနက် ပထမမြို့ဖြစ်သော ပီသဒိအင်တိအုတ်သို့ ဆက်လက်ခရီးနှင်ခဲ့သည်။ အနောက်တောရပ်တောင်တန်းကို ဖြတ်ကျော်ရသည်။ ထိုတောင်လမ်းများ၏ အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ ပေ ၅,၀၀၀ (၁,၅၂၄ မီတာ) အထိရှိသည်။ ထိုဒေသတွင် တစ်နှစ်လျှင် အများစုမှာ အေးပြီး ခြောက်သွေ့သည်။ မလုံခြုံသောလမ်းများပေါ်တွင် ခြေလျင်ခရီးဖြင့် လျှောက်ရင်း လမ်းတစ်လျှောက် သက်သေခံခြင်း၊ ခရီးအတွက် လိုအပ်သောပစ္စည်းများ စုဆောင်းခြင်းတို့က ခရီးကို ခက်ခဲစေခဲ့သည်။ ဤအခြေအနေကြောင့် ယောဟန်မှတ်သည် စိတ်ဓာတ်ကျကာ ယေရုရှလင်သို့ အိမ်ပြန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်သည် (ပိုဒ် ၁၃)။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ပါတသည် ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ကို နှစ်သက်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ (၁၅:၃၇–၄၀)။

13:13–41. At Antioch in Pisidia. Paul and his companions boarded a ship to reach the port that today is called Antayla and went on to Perga (v. 13). They did not stop there but pressed on to Pisidian Antioch, the first of four cites they would visit in southern Galatia. They had to cross over the mountains of western Taurus, the passes of which can be as high as 5,000 feet (1,524 m). In that region the weather is cold and dry much of the year. Traveling on foot over unsafe roads while taking time to testify along the way and to gather the basic requirements for the journey made the trip challenging. This may have been what discouraged John Mark and prompted him to return home to Jerusalem (v. 13). Whatever the case, Paul was not pleased with the decision (15:37–40).

 

ပါတနှင့် ဗာနဗတို့သည် သွားရောက်သောမြို့တိုင်းတွင် ယေဟုဒ္ဓတရားစခန်းများသို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ဤသည်မှာ ဧဝံဂေလိဟောရန်ဗျူဟာမျှသာမဟုတ်၊ ဥပုသ်နေ့ကို စောင့်ထိန်းခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ပါတသည် ပညတ်တော်ကို သစ္စာရှိစွာ စောင့်ထိန်းသူဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့သိရှိရသည် (၂၃:၂၉၊ ၂၄:၁၄၊ ၂၅:၈)။ သူ၏စာများတွင် ဆယ်ပညတ်တို့ကို မကြာခဏ ကိုးကားသည် (ပထမနှင့်ဒုတိယပညတ်၊ ၁သက် ၁:၉၊ တတိယ၊ ရော ၂:၂၄၊ စတုတ္ထ၊ ဟေဗြဲ ၄:၉၊ ပဉ္စမ၊ ဧဖက် ၆:၂၊ ဆဋ္ဌမ၊ သတ္တမ၊ အဋ္ဌမ၊ ဒသမ၊ ရော ၁၃:၉၊ နဝမ၊ ၁ကော ၁၅:၁၅)။ ယေဟုဒ္ဓတရားစခန်းတွင် ဧည့်သည်များကို မိမိအမြင်ကို ထုတ်ဖော်ခွင့်ပေးလေ့ရှိသည်။ ပါတသည် ဤဧည့်ဝတ်ကျေမှုကို အခွင့်အရေးယူ၍ မိမိယုံကြည်ခြင်းကို ဝေမျှခဲ့သည်။ ဟောပြောရန်ဖိတ်ကြားချက်ကို ပါတနှင့် ဗာနဗနှစ်ဦးစလုံးရရှိသော်လည်း (တမန်တော် ၁၃:၁၅) ဟောပြောသူမှာ ပါတဖြစ်သည်။ ပညတ်တော်နှင့် ပရောဖက်ကျမ်းများအပေါ်အခြေခံသော သူ၏တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ချက်သည် တရားစခန်းတာဝန်ရှိသူများကို အထင်ကြီးစေခဲ့သည်။ ဂရိစကားလုံး paraklēsis ကို “တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ချက်” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုလေ့ရှိသော်လည်း “အားပေးခြင်း” သို့မဟုတ် “နှစ်သိမ့်ခြင်း” ဟုလည်း ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သည်။ ယေရှုသည် ဣသရေလ၏နှစ်သိမ့်ခြင်းဖြစ်တော်မူသောကြောင့် (လု ၂:၂၅) ပါတသည် ယေရှုအကြောင်းကို ဟောပြောခွင့်ရခဲ့သည်။

Paul and Barnabas attended Jewish synagogues in every town they visited. This was not only missionary strategy but also observance of the Sabbath. We know that Paul was a faithful observer of the law (23:29; 24:14; 25:8), referencing the Decalogue many times in his letters (first and second commandments, 1 Thess. 1:9; third, Rom. 2:24; fourth, Heb. 4:9; fifth, Eph. 6:2; sixth, seventh, eighth, and tenth, Rom. 13:9; ninth, 1 Cor. 15:15). It was customary in the Jewish synagogue to give passing visitors the opportunity to voice their views. Paul used this gesture of hospitality to share his faith. Although the invitation to speak was given to both Paul and Barnabas (Acts 13:15), Paul was the one who spoke. Their word of exhortation based on the Law and the Prophets impressed the synagogue officials. The Greek word paraklēsis, sometimes translated “exhortation,” can also be translated as “encouragement” or “consolation.” Since Jesus is indeed the consolation of Israel (Luke 2:25), the opportunity was thus afforded to Paul to talk about Jesus.

ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့သူများ တရားစခန်းများတွင် တပါးအမျိုးသားများစွာကို လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ထိုသူများအနက် ယေဟုဒ္ဓဘာသာသို့ ကန့်သတ်ဝန်ခံသူ (proselytes) နှင့် ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့သူ (God-fearers) ဟူ၍ ခွဲခြားရသည်။ ကန့်သတ်ဝန်ခံသူ (ဟေဗြဲ - ger habberit သို့မဟုတ် ger tsedeq၊ “ပဋိညာဉ်၏ကန့်သတ်ဝန်ခံသူ” သို့မဟုတ် “တရားမျှတခြင်း၏ကန့်သတ်ဝန်ခံသူ”) တို့သည် ယေဟုဒ္ဓဘာသာသို့ ပြောင်းလဲဝင်ရောက်သူများဖြစ်ပြီး နဖတ်တ်မင်းဖြတ်ခြင်း၊ ဓလေ့အတိုင်း သန့်ရှင်းရေးခံယူခြင်း၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းများ ပြုလုပ်ကာ မောရှေပညတ်အားလုံးကို လိုက်နာသူများဖြစ်ပြီး ယေဟုဒ္ဓဘာသာအတွင်း အပြည့်အဝပေါင်းစည်းခံရသူများဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့သူ (ဟေဗြဲ - ger toshab) တို့သည် ယေဟုဒ္ဓဘာသာကို သစ္စာရှိစွာ လိုက်နာသော တပါးအမျိုးသားများဖြစ်ပြီး ဥပုသ်နေ့ကို စောင့်ထိန်းကာ အောက်ပါအပြစ် (၇) မျိုးကို ရှောင်ကြဉ်သည်။ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်း၊ ဘုရားသခင်နာမတော်ကို ကျိန်ဆိုခြင်း၊ အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ခြင်း၊ လူသတ်ခြင်း၊ ခိုးခြင်း၊ ဝက်သားစားခြင်း၊ သွေးပါသောအသားစားခြင်း။ သူတို့အများစုသည် ယေဟုဒ္ဓဝတ်ပြုပုံ၏ ရိုးရှင်းမှုနှင့် စည်းကမ်းရှိမှု၊ မြင့်မြတ်သောကိုယ်ကျင့်တရားများကို ဆွဲဆောင်ခံရပြီး တရားစခန်းဝတ်ပြုပွဲများသို့ တက်ရောက်ကြသည်။ သူတို့သည် ကျမ်းစာမှ ညွှန်ကြားချက်များ ရရှိကြသည် (ကိုး၍ တမန်တော် ၁၅:၂၁)။ သို့သော် ယေဟုဒ္ဓဘာသာသို့ မပြောင်းလဲခဲ့ကြပါ။ အမျိုးသားများမှာ နဖတ်တ်မင်းမဖြတ်ကြပါ။ ဤအုပ်စုသည် ဧဝံဂေလိတရားကို ပို၍လက်ခံလွယ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် ပါတ်၏ ကယ်တင်ခြင်းခံရသူအများစုမှာ ဤလူအမျိုးအစားမှ ဖြစ်ခဲ့သည်။ God-Fearers

Many Gentiles were accepted in the synagogues. Among them were proselytes, who should be distinguished from God-fearers. Proselytes (Heb. ger habberit or ger tsedeq, “proselytes of the covenant” or “proselytes of justice”) were all Gentile converts to Judaism who had been circumcised and also had received the ritual cleansing and brought offerings to the temple. They observed all mosaic rules and were fully integrated into Judaism. Those who were called God-fearers (Heb. ger toshab) were pious Gentile sympathizers who observed the Sabbath and had forsaken seven practices: idolatry, blasphemy, adultery, murder, theft, eating pork, and eating meat containing blood. Many of them attended synagogue services because they were attracted to the simplicity and order of Jewish worship as well as to the high moral values they expounded. In their search they received instructions from the Holy Scriptures (cf. Acts 15:21). They had not, however, converted to Judaism, and the men remained uncircumcised. This group proved to be more open to the gospel. At first most of Paul’s converts appear to have been from this kind of Gentile.

 

ပင်တေကုတ်နေ့တွင် ပေတရု၏ ပထမဆုံးဧဝံဂေလိဟောစကားနှင့် တရားစခန်းတွင် ပါတ်၏ ပထမဆုံးမှတ်တမ်းတင်ထားသော ဟောစကားကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရန် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရှိသည်။ အကြောင်းအမျိုးမျိုးနှင့် ပရိသတ်ကွဲပြားသောကြောင့် ပုံစံမှာ ကွဲပြားသော်လည်း အနှစ်သာရမှာ အတူတူပင်ဖြစ်သည်။

ပေတရုနှင့် ပါတ်၏ ဟောစကားများ

ပေတရု	ပါတ်	မှတ်ချက်
တမန်တော် ၂:၁၄–၃၉၊ ၄၃	တမန်တော် ၁၃:၁၆–၄၁
ပိုဒ် ၂၂ - ဣသရေလလူမျိုး	ပိုဒ် ၁၆ - ဣသရေလလူမျိုးနှင့် ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့သူများ (တပါးအမျိုးသား)	ပါတသည် တပါးအမျိုးသားများပါဝင်သည်
ပိုဒ် ၂၂ - နာဇရက်ယေရှု	ပိုဒ် ၂၃၊ ၂၇၊ ၃၃ - ယေရှု	ပေတရုသည် ဣသရေလနယ်မြေတွင် ရှိနေသည်
ပိုဒ် ၂၄ - ဘုရားသခင်သည် ယေရှုကို သေခြင်းမှ ထမြောက်စေတော်မူသည်	ပိုဒ် ၃၀ - ဘုရားသခင်သည် ယေရှုကို သေခြင်းမှ ထမြောက်စေတော်မူသည်	ယေရှုကို ထမြောက်သောသခင်အဖြစ် ကြေညာသည်
ပိုဒ် ၃၂ - တမန်တော်များသည် သက်သေများဖြစ်သည်	ပိုဒ် ၃၁ - တမန်တော်များသည် သက်သေများဖြစ်သည်	ပေတရုနှင့် ပါတတို့သည် တမန်တော်များ၏သက်သေခံချက်ကို အသိအမှတ်ပြုသည်
ပိုဒ် ၂၇ - ဆာလံ ၁၆:၁၀ ကိုးကား	ပိုဒ် ၃၅ - ဆာလံ ၁၆:၁၀ ကိုးကား	အတူတူပင် ကျမ်းချက် - ဆာလံ ၁၆:၁၀
ပိုဒ် ၂၉ - ဒါဝိဒ်နှင့် သူ၏သင်္ချိုင်း ကိုးကား	ပိုဒ် ၃၆ - ဒါဝိဒ်၏သေခြင်းနှင့် သင်္ဂြိုဟ်ခြင်း ကိုးကား
ပိုဒ် ၃၆ - ဘုရားသခင်သည် ယေရှုကို သခင်နှင့် ခရစ်တော်ဖြစ်စေတော်မူသည်	ပိုဒ် ၂၃ - ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလအတွက် ကယ်တင်ရှင်ယေရှုကို ယူဆောင်လာတော်မူသည်	“ခရစ်” သို့မဟုတ် “မေရှိယ” ဟူသောစကားသည် ယေဟုဒ္ဓများအတွက် ကယ်တင်ရှင်ကို ဆိုလိုသော်လည်း တပါးအမျိုးသားများအတွက် မလိုအပ်ပါ
ပိုဒ် ၃၈ - အပြစ်ဖြေခြင်း သို့မဟုတ် အပြစ်လွှတ်ခြင်း	ပိုဒ် ၃၈ - အပြစ်ဖြေခြင်း သို့မဟုတ် အပြစ်လွှတ်ခြင်း	ဂရိစကားလုံး aphesis ကို နှစ်ခုစလုံးတွင် သုံးသည်
ပိုဒ် ၃၈ - နောင်တရ၍ နှစ်ခြင်းခံခြင်း	ပိုဒ် ၃၉ - ယုံကြည်၍ တရားဓမ္မရရှိခြင်း	ပါတသည် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် တရားဓမ္မရခြင်းကို ယေဟုဒ္ဓနှင့် တပါးအမျိုးသားအားလုံးကို ဟောသည်။ ပေတရုကမူ နောင်တရခြင်းကို တောင်းဆိုသည်
၁၀:၄၃ - ယုံကြည်၍ အပြစ်ဖြေခြင်းရရှိသည်
ပေတရုသည် ကောနေလိယကယ်တင်ခြင်းခံရပြီးနောက် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် တရားဓမ္မရခြင်းကို ပို၍နားလည်လာခဲ့သည်။

It is interesting to compare the first evangelistic speech of Peter at Pentecost and the first recorded speech of Paul in a synagogue. Although different in form because of context and audience, they are identical in substance.

Sermons of Peter and Paul
Peter	Paul	Notes
Acts 2:14–39, 43	Acts 13:16–41
v. 22: people of Israel	v. 16: people of Israel and those who fear God (non-Jews)	Paul also included non-Israelites
v. 22: Jesus of Nazareth	vv. 23, 27, 33: Jesus	Peter was on Israelite territory
v. 24: God raised Jesus from the dead	v. 30: God raised Jesus from the dead	Jesus is proclaimed as the resurrected Lord
v. 32: the apostles were witnesses	v. 31: the apostles were witnesses	Peter and Paul gave recognition to the testimony of the apostles
v. 27: quotation of Psalm 16:10	v. 35: quotation of Psalm 16:10	Same scriptural reference: Psalm 16:10
v. 29: reference to David and his tomb	v. 36 reference to David’s death and burial
v. 36: God had made Jesus to be Lord and Christ (Messiah)	v. 23: God had brought the Savior Jesus to Israel	The word “Christ” or “Messiah” originally conveyed the idea of a Savior to the Jews, but not necessarily to Gentiles
v. 38: forgiveness or remission of sins	v. 38: forgiveness or remission of sins	The same Greek word (aphesis) is used in both passages
v. 38: repentance and baptism	v. 39: belief and justification	Paul preaches righteousness by faith to Jews and Gentiles; Peter insists on conversion
10:43 belief and forgiveness		Peter seems to have gained a greater understanding of righteousness by faith after Cornelius’s conversion

 

ဤဇယားသည် ပေါလုသည် ပေတရုပြုခဲ့သည့် အခြေခံဓမ္မသစ်ဆင်ခြင်ချက်ကို အလွန်နီးကပ်စွာ လိုက်နာခဲ့ကြောင်းကို ပြသထားသည်။ သူတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် ကယ်တင်ခြင်းသတင်းစကားကို အဓိကအားဖြင့် တူညီသော ဆင်ခြင်ချက်ပုံစံဖြင့် ကမ်းလှမ်းခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပေတရုသည် ယေရုရှလင်ကောင်စီ၌ ပေါလုကို ကာကွယ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၅:၇-၁၁)။ ပေါလု၏ တရားဟောချက်ကို အောက်ပါအတိုင်း အကျဉ်းချုပ်နိုင်သည်။ (၁) သမိုင်းဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်ချက်များ (၁၃:၁၇-၂၅)၊ (၂) ယေရှုခရစ်တော် ကယ်တင်ရှင် (၁၃:၂၆-၃၂ခ)၊ (၃) သမ္မာကျမ်းဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်ချက်များ (၁၃:၃၂ဖ-၄၁)။

This table shows that Paul followed very closely the same basic theological argument that Peter did. They both offered the same message of salvation in essentially the same form of argument. Later, Peter came to Paul’s defense at the Council of Jerusalem (Acts 15:7–11). Paul’s sermon can be outlined as follows: (1) Historical arguments (13:17–25); (2) Jesus the Savior (13:26–32a), (3) biblical arguments (13:32b–41).

 

၁. သမိုင်းဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်ချက်များ (၁၃:၁၇-၂၅)။ ပေါလုသည် အခြားယုဒ်လူမျိုးများနှင့် ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့သောသူများကို မိန့်ဆိုခဲ့သည်။ ဘုရားကို ကြောက်ရွံ့သူများနှင့် ယုဒဘာသာသို့ ကူးပြောင်းလာသူများစွာသည် ၎င်းတို့ဘဝ၏ တည်ရှိမှုဆိုင်ရာ မေးခွန်းများအတွက် အဖြေရှာနေကြသည်။

1. Historical Arguments (13:17–25). Paul addressed his fellow Jews and those who feared God. Many God-fearers and proselytes were searching for answers to their own existential questions.

 

ပေါလုသည် စတီဖန်ကဲ့သို့ပင် (တမန်တော် ၇:၂-၄၇) သမိုင်းအကျဉ်းချုပ်ဖြင့် သူ၏တရားဟောခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ နားထောင်သူများ၏ အာရုံကို ဆွဲဆောင်ရုံသာမက သူတို့အတွက် အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ဇာတ်ကြောင်းမှ သင်ခန်းစာများကို ဖော်ထုတ်ရန်ဖြစ်သည်။ ဇာတ်လမ်း၏ အကြောင်းအရာမှာ ဘုရားသခင်နှင့် သူ၏လုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်သည်။ ယေရှုကို မိတ်ဆက်မပြုမီ နောက်ဆုံးပြောကြားချက်တွင် ဒါဝိဒ်မှတစ်ဆင့် ဘုရားသခင်၏ အစီအစဉ်များ ပြည့်စုံခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည် (အခန်း ၂၂)။ ပေါလုသည် ဘုရားသခင်သည် သူ၏လူမျိုးအတွက် ဂရုစိုက်မှုနှင့် ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုကို ပြသခဲ့သော လုပ်ရပ် (၁၂)ခုကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် (၁) ဘိုးဘေးကြီးများကို ရွေးချယ်ခဲ့သည် (အခန်း ၁၇)၊ (၂) အဲဂုတ္တုပြည်၌ လူမျိုးကို များပြားစေပြီး ချီးမြှောက်ခဲ့သည် (အခန်း ၁၇)၊ (၃) ထိုနေရာမှ ထွက်ခွာစေခဲ့သည် (အခန်း ၁၇)၊ (၄) တော၌ သည်းခံခဲ့သည် (အခန်း ၁၈)၊ (၅) ကနာန်ပြည်၌ ချိုးနှိမ်ခဲ့သည် (အခန်း ၁၉)၊ (၆) ကနာန်ပြည်ကို အမွေခံစေပြီး လူမျိုးအလိုက် ခွဲဝေပေးခဲ့သည် (အခန်း ၁၉)၊ (၇) တရားသူကြီးများကို ပေးခဲ့သည် (အခန်း ၂၀)၊ နောက်ပိုင်း၌ (၈) ရှောလုမင်းကို ပေးခဲ့သည် (အခန်း ၂၁)။ (၉) ရှောလုကို ဖယ်ရှားပြီးနောက် (၁၀) ဒါဝိဒ်ကို ချီးမြှောက်ပြီး မင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည် (အခန်း ၂၂)၊ (၁၁) သူ့အကြောင်း သက်သေခံခဲ့သည်၊ (၁၂) ဒါဝိဒ်ကို ရှာတွေ့ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် ဘုရားသခင်ကို လူမျိုးကို ချစ်ရန် လှုံ့ဆော်ရန် လာခဲ့ခြင်းမဟုတ်၊ အစောပိုင်းကတည်းက ဣသရေလသမိုင်းတစ်လျှောက် ထင်ရှားခဲ့သော ဘုရားသခင်၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ စီမံကိန်း၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သည်။ ပေါလုက ဘုရားသခင်သည် ယေရှုခရစ်တော်၌ ထပ်မံလုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း၊ ကတိတော်ကို ကျေပြွန်ပြီး ဣသရေလအား ယေရှုကယ်တင်ရှင်ကို ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည် (၁၃:၂၃)။

Paul, like Stephen (Acts 7:2–47), began his sermon with a historical overview. The purpose was not so much to attract the attention of his audience but to unpack lessons from a narrative that would have been meaningful to his audience. The subject of the story was God and His actions. The last statement before introducing Jesus referred to God’s plans being accomplished by David (v. 22). Paul highlighted twelve actions by which God demonstrated his care and saving concern for His people: God (1) chose the Patriarchs (v. 17), (2) prospered and exalted the people while in Egypt (v. 17), (3) guided them out from there (v. 17), (4) was patient with them in the desert (v. 18), and (5) destroyed and overthrew seven nations in Canaan (v. 19). He (6) gave Canaan to His people as an inheritance, distributing the land among them (v. 19), (7) gave them judges (v. 20), and later (8) gave them King Saul (v. 21). After (9) God removed Saul, (10) He raised up David and made him their king, (11) about whom He testified that (12) He had found David. So Jesus did not come to move God to love His people, but rather He is the culmination of a divine project of love manifested throughout the history of Israel. Paul said God had acted again in Jesus Christ: He had kept His promise and had given Israel Jesus the Savior (13:23).

 

ပေါလုသည် ယေရှု၏ ဒါဝိဒ်မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာခြင်းကို အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ သူ၏ ခရစ်တော်အဖြစ် အထောက်အထားအတွက် ဆင်ခြင်ချက်ဖြစ်သည်။ ရှောလုကို လူမျိုးက တောင်းခံခဲ့သော်လည်း ဒါဝိဒ်ကို ဘုရားသခင်ကိုယ်တိုင် ချီးမြှောက်ပြီး ဣသရေလ၏ မင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည် (၁၃:၂၁-၂၂)။ ယေရှုသည် ဒါဝိဒ်၏ သားမြေးဖြစ်သည် (အခန်း ၂၃)။ ယေရှုသည် တော်ဝင်မျိုးရိုးမှသာမက ဘုရားသခင်က ချီးမြှောက်ပြီး မင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည် (ကောလောသဲ ၁:၁၅၊ ၁၉)၊ ဒါဝိဒ်ကဲ့သို့ပင် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို ပြုလုပ်ရန်ဖြစ်သည် (ဟေဗြဲ ၁၀:၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ သူ၏အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို ထောက်ခံရန် ပေါလုသည် ယောဟန်နှစ်ခြင်းခံကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူ၏ ဂုဏ်သတင်းသည် သန့်ရှင်းရာဌာနနယ်နိမိတ်အပြင်ဘက်တွင်ပါ လူသိများခဲ့သည်။ ယောဟန်နှစ်ခြင်းခံသည် ခရစ်တော်လာရောက်ခြင်းကို ကြေညာပြီး သူလာရောက်ရန် နောင်တရခြင်းကို ဟောပြောခဲ့သည် (မဿဲ ၃:၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။ ၂ပေတရု ၃:၉၊ ၁၁၊ ၁၄ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။

Paul stressed the Davidic descent of Jesus, an argument on behalf of His messianic identity. While Saul was requested by the people, David was not. He was appointed, raised up by God to be king of Israel (13:21–22). Jesus was a descendant of David (v. 23). Not only was Jesus of royal lineage, but He was also appointed and raised up by God to be King (Col. 1:15, 19) and, like David, to do God’s will (cf. Heb. 10:9). In support of his interpretation, Paul mentioned John the Baptist, whose reputation was known beyond the borders of the Holy Land. John the Baptist had announced the coming of the Messiah and preached repentance in preparation for His coming (cf. Matt. 3:2; see also 2 Pet. 3:9, 11, 14).

 

၂. ယေရှုကယ်တင်ရှင် (၁၃:၂၆-၃၂ခ)။ ဤအပိုင်း၌ ပေါလုသည် ယုဒလူမျိုးနှင့် တပါးအမျိုးသားနားထောင်သူများအား ကယ်တင်ခြင်းသတင်းစကား (အခန်း ၂၆)၊ ဝမ်းမြောက်ဖွယ်သတင်းကောင်း (အခန်း ၃၂) ကို ကြေညာခဲ့သည်။ သူသည် ယေရှု၏ ကယ်တင်သောသေခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ဖော်ပြခဲ့သည် (အခန်း ၂၆-၃၂)။ ပထမဦးစွာ ယေရုရှလင်နေထိုင်သူများနှင့် အထူးသဖြင့် ခေါင်းဆောင်များသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၌ ခရစ်တော်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်များကို မသိရှိဘဲ ယေရှုကို သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြင့် ထိုပရောဖက်ပြုချက်များကို ပြည့်စုံစေခဲ့ကြောင်း ဆင်ခြင်ခဲ့သည် (အခန်း ၂၇)။ ဒုတိယအနေဖြင့် မသိရှိမှုစွဲချက်ကို ယေရုရှလင်ယုဒ်များသို့သာ ကန့်သတ်ခဲ့ပြီး ယုဒလူမျိုးအားလုံးကို မဟုတ်ပေ။ အခြားနည်းဖြင့်ဆိုရလျှင် ယေရှုကို သတ်ခဲ့သူများမှာ ယေရုရှလင်ယုဒ်များနှင့် အထူးသဖြင့် သူတို့၏ ခေါင်းဆောင်များသာဖြစ်သည်။ တတိယအနေဖြင့် ယေရှုကို သတ်ဖြတ်ရန် တရားဝင်အခြေခံ မရှိခဲ့ဘဲ အပြစ်မဲ့သူကို ကွပ်မျက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူ မဟုတ်ပေ။ စတုတ္ထအနေဖြင့် ယုဒများသည် ယေရှုကို လက်ဝါးကပ်တိုင်မှ ချပြီး သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။ ပေါလုသည် ယုဒ်ခေါင်းဆောင်များ၏ မကောင်းသော အကြံအစည်များနှင့် ယေရှု၏ တပည့်အချို့၏ သင့်လျော်စွာ သင်္ဂြိုဟ်ပေးလိုသော စိတ်ကို ခွဲခြားခြင်း မပြုခဲ့ပေ (အခန်း ၂၉)။ ပဉ္စမအနေဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ယေရှု၏ ဒုက္ခဇာတ်လမ်း၌ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး သူ့ကို ရှင်ပြန်ထမြောက်စေခြင်းဖြင့် တရားမျှတမှု ပေးခဲ့သည်။ ဆဋ္ဌမအနေဖြင့် ပေါလုက ဤအရာသည် အမှန်တကယ်ဖြစ်ပျက်ခဲ့ကြောင်း၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်သော ယေရှုကို သူ၏တပည့်များက ရက်ပေါင်းများစွာ မြင်တွေ့ခဲ့ရပြီး ထိုအကြောင်းကို လူအများရှေ့တွင် သက်သေခံခဲ့ကြောင်း ဆင်ခြင်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၃:၃၀-၃၁)။ ယုံကြည်ခြင်းသည် လူများက ရှင်ပြန်ထမြောက်သော ယေရှုကို မြင်နိုင်ခဲ့သည့် အချက်အလက်သာမက ယေရှုကိုယ်တိုင် သူ့ကိုယ်သူ ထင်ရှားပြသခဲ့သည့် အချက်အလက်အပေါ်တွင်လည်း အခြေခံရမည်ဖြစ်သည်။

2. Jesus the Savior (13:26–32a). In this section of the sermon, Paul announced to his audience of both Jews and Gentiles the word or message of salvation (v. 26), the joyful good news (v. 32). He described the saving death and resurrection of Jesus (vv. 26–32). First, he argued that the dwellers of Jerusalem, and particularly the leaders, were ignorant of the messianic prophecies of the OT and, in putting Jesus to death, they fulfilled the prophecies (v. 27). Second, he limited his charge of ignorance to the Jews in Jerusalem and not to all Jews. In other words, only the Jews in Jerusalem, particularly their leaders, killed Jesus. Third, they did not have a legal basis to put Him to death and consequently they executed an innocent person; Jesus was not a criminal. Fourth, the Jews took Him from the cross and buried Him. Paul was not making any distinction between the evil plots of the Jewish leaders and the concern of some of Jesus’s followers to give Him a proper burial (v. 29). Fifth, God was also active in the drama of Jesus and vindicated Him by resurrecting Him from the dead. Sixth, Paul argued that this really happened because the resurrected Jesus ōphthē—“was seen” or “appeared” (cf. Luke 24:34)—for many days by His disciples, and they had publically testified about it (Acts 13:30–31). Faith is to be based not only on the fact that humans were able to see the resurrected Jesus but also on the fact that Jesus made Himself visible, or revealed Himself, to them.

 

၃. သမ္မာကျမ်းဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်ချက်များ (၁-၄၁)။ သူ၏တရားဟောချက် အဆုံး၌ ပေါလုသည် ယုဒ်များကို ပို၍တိကတိကျကျ ပစ်မှတ်ထားပြီး သူနှင့်သူ၏ခေတ်ပြိုင်များကို ကတိတော်ပေးခံရသော ရှေးဘိုးဘေးများ၏ သားမြေးများအဖြစ် ရည်ညွှန်းခဲ့သည် (အခန်း ဖ-၃၃)။ ပေါလုအတွက် ယေရှု၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် သူ့ကို မင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သော အချိန်ဖြစ်သည် (ရောမ ၁:၄။ ဟေဗြဲ ၁:၅၊ ၅:၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဆာလံ ၂:၇ မှ ကိုးကားချက်ကို ယေရှု၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၌ ဘုရားသခင်၏ သားတော်အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည့် အလင်းအရ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။ ပေါလုက ရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီးနောက် ယေရှုသည် ဘုန်းထင်ရှားခဲ့ကြောင်း၊ သင်္ချိုင်း၌ ပျက်စီးခြင်း မရှိခဲ့ဘဲ ထာဝရမပျက်စီးတော့ဘဲ ချီးမြှောက်ခြင်းခံရသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၃:၃၄)။ ဟေရှာယ ၅၅:၃ မှ ကိုးကားချက်သည် ယေရှုသည် ဒါဝိဒ်၏ နိုင်ငံကို အမွေခံခဲ့ကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုသည်။ သူသည် ခရစ်တော်မင်းပင် ဖြစ်သည်။

3. Biblical Arguments (13:32b–41). At the end of his speech, Paul targeted the Jews more specifically in referring to himself and his contemporaries as the children of the ancient ancestors to whom the promises were made (vv. 32b–33). For Paul, the resurrection of Jesus was the moment when Jesus was made King (Rom. 1:4; cf. Heb. 1:5; 5:5). The quotation from Psalm 2:7 is interpreted in the light of the resurrection of Jesus, when He was declared to be the Son of God. Paul also stated that after the resurrection Jesus was glorified. He did not experience corruption in the tomb and would never experience it because He has been exalted (Acts 13:34). The quote from Isaiah 55:3 reaffirmed that Jesus had inherited the kingdom of David. He was indeed the messianic King.

 

နိဂုံး၌ ပေါလုသည် သူ၏သတင်းစကားကို နားထောင်သူများဆီသို့ တိုက်ရိုက်ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ အပြစ်ခွင့်လွှတ်ခြင်းသည် ဤလူ၊ ယေရှုအားဖြင့်သာ ဖြစ်နိုင်သည် (ဟေဗြဲ ၂:၁၄-၁၈ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ရှင်ပြန်ထမြောက်သော သခင်ဘုရားကို ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့်လည်း မည်သူမဆို ဘုရားသခင်ရှေ့၌ တရားမျှတခြင်းခံရမည် (တမန်တော် ၁၃:၃၈-၃၉)။ ပညတ်တော်ကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်ရှေ့၌ တရားမျှတခြင်း မရရှိနိုင်ပေ (ဂလာတိ ၃:၁၀)။ ကယ်တင်သော ကျေးဇူးတော်သည် ယေရှုခရစ်တော်အားဖြင့်သာ ရရှိနိုင်သည်။ ပေါလု၏ နောက်ဆုံးသတိပေးချက် (တမန်တော် ၁၃:၄၀) သည် ဟဗက္ကုတ် ၁:၅ အခြေခံထားသည်။ ယုံကြည်ခြင်းမရှိသူများအတွက် မယုံနိုင်စရာ သတင်းစကားကို ပရောဖက်မှတစ်ဆင့် ဘုရားသခင်က ကြေညာခဲ့သည်။ ယခု ဘုရားသခင်သည် ယေရှု၏ သေခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းအားဖြင့် ပို၍ပင် မယုံနိုင်စရာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး သူ့ကို ယုံကြည်သူများသာ ဤကယ်တင်ခြင်းလုပ်ဆောင်ချက်မှ အကျိုးခံစားရလိမ့်မည်ဟု ဆိုလိုသည်။

In concluding, Paul brought his message home to his audience. Forgiveness of sins is possible only through this man, Jesus (cf. Heb. 2:14–18). It is also through faith in the resurrected Lord that anyone is justified before God (Acts 13:38–39). Compliance with the law cannot justify us in the eyes of God (Gal. 3:10). Saving grace is available only through Jesus the Christ. Paul’s last warning (Acts 13:40) was based on Habakkuk 1:5. God announced through the prophet a message that seemed unbelievable to those who did not have faith. The implication was that now God had done something even more inconceivable through the death and resurrection of Jesus, and only those trusting Him would benefit from this saving act.

 

၁၃:၄၂-၅၂။ ပိသိဒိအန္တိတုက်၌ ကောင်းချီးနှင့် ပဋိပက္ခ။ ပေါလု၏ သတင်းစကားအပေါ် ကနဦးတုံ့ပြန်မှုသည် အပြုသဘောရှိခဲ့သည်။ အခန်း ၄၂ ၌ လက်ရေးစာမူ ကွဲလွဲမှုတစ်ခုရှိသည်။ အချို့စာမူများအရ ယုဒ်များ တရားစရပ်မှ ထွက်သွားစဉ် တပါးအမျိုးသားများက တမန်တော်များအား နောက်တစ်ပတ်တွင် တရားဟောရန် တောင်းပန်ခဲ့ကြောင်း၊ အချို့စာမူများက ပေါလုနှင့် ဗာနဗတ်ထွက်သွားစဉ် လူထုတစ်ခုလုံး (ယုဒ်နှင့် တပါးအမျိုးသား ခွဲခြားခြင်းမရှိ) တောင်းပန်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အကောင်းဆုံး စာသားအထောက်အထားအရ “သူတို့ ထွက်သွားစဉ်” ဟူသော ညွှန်းဆိုချက်မှာ ပေါလုနှင့် ဗာနဗဖြစ်သည်။ “ယုဒ်များ” ဟူသော စကားလုံးကို ဂရိစာသားတွင် မတွေ့ရပေ။ အကောင်းဆုံးဂရိစာမူများအရ အခန်း ၄၂ ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖတ်နိုင်သည်။ “သူတို့ [ပေါလုနှင့် ဗာနဗ] ထွက်သွားစဉ် သူတို့ [တရားစရပ်ခေါင်းဆောင်များ—ဂရိစာသားတွင် တပါးအမျိုးသားများကို မဖော်ပြထားပေ။ အခန်း ၁၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ] က နောက်တစ်ပတ်တွင် ဤစကားများကို ဟောပြောရန် တောင်းပန်ခဲ့ကြသည်။ …” တပါးအမျိုးသားများသည် တရားစရပ်သို့ ဧည့်သည်ဟောပြောသူများကို ဖိတ်ခေါ်ပိုင်ခွင့် မရှိပေ။ နောက်ဆုံး၌ ယုဒလူများစွာ၊ ယုဒဘာသာသို့ ကူးပြောင်းလာသူများနှင့် တပါးအမျိုးသားများက တမန်တော်များ၏ သတင်းစကားကို ယုံကြည်ခဲ့ကြသည် (အခန်း ၄၃)။ ပိသိဒိအန္တိတုက်၌ ကနဦးတုံ့ပြန်မှုသည် အပြုသဘောရှိခဲ့သည်။ များစွာသောသူများ ယေရှုကို ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် လက်ခံခဲ့ကြပြီး ပေါလုနှင့် ဗာနဗက သူတို့အား ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်၌ ဆက်လက်တည်ကြည်ရန် (အခန်း ၄၃) အားပေးခဲ့သည်။

13:42–52. Blessing and Conflict at Pisidian Antioch. The initial reaction to Paul’s message seems to have been positive. There is a manuscript difference in v. 42. Some manuscripts indicate that as the Jews left the synagogue, the Gentiles begged the apostles to preach to them the next Sabbath, whereas other manuscripts indicate that as Paul and Barnabas left the synagogue, the people in general made this request, not differentiating between Jews and Gentiles. The best textual evidence supports identifying Paul and Barnabas as the referent of “they went out.” The noun “Jews,” found in some translations, is not in the Greek text. Based on the best Greek manuscripts, we can read v. 42 as follows: “As they [Paul and Barnabas] were going out, they [the leaders of the synagogue—the Greek text does not mention the Gentiles; cf. v. 15] begged that.…” The Gentiles did not have the authority to invite speakers to the synagogue. Eventually many Jewish people, converts to Judaism, as well as Gentiles believed the apostles’ message (v. 43). The initial response in Pisidian Antioch was positive. Many accepted Jesus as their Savior, and Paul and Barnabas encouraged them to prosmenein—“to remain attached to,” “continue in,” or “remain faithful to”—the grace of God (v. 43).

 

နောက်တစ်ပတ်တွင် အခြေအနေပြောင်းလဲသွားသည်။ တမန်တော်များ၏ ဟောပြောချက်က မြို့တစ်မြို့လုံးနီးပါး စိတ်ဆိုးစေခဲ့သည်။ ယုဒများအများအပြားသည် ပေါလုနှင့် ဗာနဗ၏ အောင်မြင်မှုကို မနာလိုဖြစ်ကာ စိတ်ဆိုးခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ပေါလု၏ ဆင်ခြင်ချက်များကို ဆန့်ကျင်ပြီး ဘုရားသခင်ကို ကဲ့ရဲ့စော်ကားခဲ့ကြသည် (အခန်း ၄၅)။ ဤကြိယာကို တခါတရံ “ဘုရားသခင်ကို ကဲ့ရဲ့သည်” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုသော်လည်း နပေါလုကို စော်ကားခြင်း သို့မဟုတ် ယေရှုခရစ်တော်ကို ကဲ့ရဲ့ခြင်း ဟူ၍ နှစ်မျိုးအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ ပေါလုနှင့် ဗာနဗသည် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း မခံရပေ။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းအခြေခံပြီး ခရစ်တော်အားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းသတင်းစကားကို ဟောပြောခြင်းကို ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ဟု ယူဆသည် (အခန်း ၄၆) — ဆိုလိုသည်မှာ အာဏာရှိသည်ဟု ဆိုလိုသည် (၁ သက်သာလောနိက ၂:၁၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤနှစ်ဦးသော ဟောပြောသူများသည် ဆန့်ကျင်သူများကို စွပ်စွဲမည့်အစား သူတို့၏ သဘောထားများမှ နိဂုံးချုပ်ခဲ့ကြသည် (တမန်တော် ၁၃:၄၆)။ ဧဝံဂေလိတရားသည် ပထမဦးစွာ ယုဒ်များထံ ဟောပြောရမည်ဖြစ်သော်လည်း သူတို့၏ ငြင်းပယ်ခြင်းကြောင့် ဟေရှာယ ၄၉:၆ ၏ ပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံလာခဲ့သည်။ ဣသရေလ၏ ယုံကြည်ခြင်းသည် တပါးအမျိုးသားများထံ ရောက်ရှိလာလိမ့်မည်။

The situation changed the following Sabbath, as the preaching of the apostles upset almost everyone in the city. A large number of the Jews became upset and envious of the success of Paul and Barnabas. They began to contradict and blasphēmeō in opposition to Paul’s arguments (v. 45). This verb sometimes translated “blaspheme” can be understood two ways: they were either insulting Paul or blaspheming Jesus Christ. Paul and Barnabas were not intimidated. It is interesting to note that the apostolic preaching based in the OT and the message of salvation through Christ is considered to be the word of God (v. 46)—that is to say, it was authoritative (cf. 1 Thess. 2:13). The two preachers, instead of accusing their opponents, drew some conclusions from their attitudes (Acts 13:46). The gospel was to be proclaimed first to the Jews, but their rejection of it resulted in the fulfillment of the prophecy of Isaiah 49:6: the faith of Israel would be universalized and would reach the Gentile world.

 

ပေါလုနှင့် ဗာနဗသည် ယုဒ်များကို နောက်တဖန် ဘယ်တော့မျှ မဟောပြောမည် မဟုတ်ဟု နိဂုံးမချုပ်သင့်ပေ။ ပေါလုသည် သက်သာလောနိက (တမန်တော် ၁၇:၁)၊ ဗေရဲ (၁၇:၁၀)၊ အေသင် (၁၇:၁၇)၊ ကိုရင်သု (၁၈:၄)၊ ဧဖက်မြို့ (၁၈:၁၉။ ၁၉:၁၀ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) တရားစရပ်များ၌ ဆက်လက်သက်သေခံခဲ့ပြီး ယုဒ်များစွာ ယေရှုကို ခရစ်တော်အဖြစ်သည်ဟု လက်ခံခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်း၌ ရောမအကျဉ်းထောင်မှပင် ပေါလုသည် ရောမမြို့၏ ယုဒ်ခေါင်းဆောင်များကို စုဝေးစေပြီး ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်ကို ကြေညာခဲ့သည် (၂၈:၁၇၊ ၂၃)။

It would be incorrect to conclude that Paul and Barnabas would never again preach to the Jews. Paul continued to testify in the synagogues of Thessalonica (Acts 17:1), Berea (17:10), Athens (17:17), Corinth (18:4), and Ephesus (18:19; cf. 19:10), and many Jews accepted Jesus as the Christ. Later, even from his prison in Rome, Paul gathered the Jewish leaders of the city to announce to them the kingdom of God (28:17, 23).

 

တပါးအမျိုးသားများသည် တမန်တော်များ၏ နှုတ်ကပတ်တော်များကို ကြားရဝမ်းမြောက်ပြီး သခင်ဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဘုန်းထင်ရှားစေခဲ့ကြသည် (အခန်း ၄၈)။ သခင်ဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဘုန်းထင်ရှားစေခြင်းဆိုသည်မှာ သူ၏ တန်ဖိုးမဆုံးနိုင်မှုကို အသိအမှတ်ပြုပြီး ကျွန်ုပ်တို့ဘဝ၌ ထိုက်တန်သော အရေးပါမှုကို ပေးအပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကယ်တင်ခြင်းသည် တပါးအမျိုးသားများအတွက်လည်း ရရှိနိုင်သည်။ တပါးအမျိုးသားများ၏ ယုံကြည်ပြောင်းလဲခြင်းသည် အံ့ဩဖွယ်အလွန်ကောင်းမွန်သော အတွေ့အကြုံဖြစ်သဖြင့် လုကာက ထိုအရာကို ဘုရားသခင်အား လုံးလုံးအပ်နှံထားသည်။ သူတို့သည် အသက်ဝင်ခြင်းအတွက် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည် (အခန်း ၄၈)။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ ဘာမျှ ဂုဏ်ယူစရာ မရှိသော ယုံကြည်ပြောင်းလဲခြင်း၏ အံ့ဩဖွယ်အမှုဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ကို ချစ်တော်မူပြီး ကမ္ဘာအစအဦးကတည်းက ကျွန်ုပ်တို့၏ ကယ်တင်ခြင်းကို စီစဉ်ထားကြောင်း အသိအမှတ်ပြုရမည်ဖြစ်သည် (ရောမ ၈:၂၉-၃၀။ ဧဖက် ၁:၄-၆)။ အခန်း ၄၈ သည် ဘုရားသခင်က အချို့ကို ကယ်တင်ခြင်းအတွက် ကြိုတင်ခန့်အပ်ပြီး အချို့ကို ပယ်ရှားခြင်းအတွက် ကြိုတင်ခန့်အပ်သည်ဟု သွန်သင်ခြင်း မဟုတ်ပေ။ ဤသည်မှာ ကယ်တင်ခြင်းခံရသူများအကြောင်းဖြစ်ပြီး အခြားသူများမှာ သခင်ဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဘုန်းမထင်ရှားစေလိုသောကြောင့် ပျောက်ဆုံးရခြင်းဖြစ်သည် (“ကြိုတင်ခန့်အပ်ခြင်း” စာ ၁၅၈၃ ကြည့်ပါ)။

The Gentiles were glad to hear the words of the apostles and glorified or honored the word of the Lord (v. 48). To glorify or honor the word of the Lord means to acknowledge its incalculable value and grant to it the importance it deserves in our lives. Salvation was also accessible to the Gentiles. The conversion of Gentiles was such a wonderful experience that Luke attributes it entirely to God. They had been appointed to eternal life (v. 48). This is about the miracle of conversion for which we cannot take any credit. We are to acknowledge that God loved us and planned for our salvation before the foundation of the world (Rom. 8:29–30; Eph. 1:4–6). Verse 48 is not teaching that God predestined some to salvation and others to damnation. This is about those who are saved and indicates that others will be lost because they decided not to honor the word of the Lord (see “Predestination, p. 1583).

 

ယုဒ်ခေါင်းဆောင်များသည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော် ဒေသတစ်ခုလုံး၌ ပျံ့နှံ့သွားသည်ကို မဝမ်းမြောက်ခဲ့ကြပေ (တမန်တော် ၁၃:၄၉)။ ထို့ကြောင့် မြို့၌ ဩဇာကြီးသော မိန်းမများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာပိုင်များကို အသုံးချပြီး ပေါလုနှင့် ဗာနဗကို ဒေသမှ နှင်ထုတ်ခဲ့ကြသည် (အခန်း ၅၀)။ သူတို့ခြေဖဝါးမှ ဖုန်မှုန့်များကို ရှိုက်ခါခြင်းဖြင့် သူတို့၏ တာဝန်ကို ပြည့်စုံစေခဲ့ကြောင်း ပြသခဲ့ကြသည် (အခန်း ၅၁။ မာကု ၆:၁၁ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ကျန်ရစ်သော တပည့်များသည် ကယ်တင်ခြင်းဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် ပြည့်ဝခဲ့ကြသည် (၁၃:၅၂)။ ပေါလုသည် နောက်ပိုင်း၌ ဤဒေသများသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီး ယုံကြည်သူသစ်များကို အားပေးခဲ့သည် (၁၄:၂၂)။

The Jewish leaders were not happy that the word of God was spreading throughout the region (Acts 13:49), so they used the influential women of the city and the leading authorities to expel Paul and Barnabas from the region (v. 50). By shaking the dust from their feet, they indicated that they had fulfilled their responsibility (v. 51; cf. Mark 6:11). The disciples who remained in the region were filled with the joy of salvation and of the Holy Spirit (13:52), and Paul later returned to these regions to encourage the new disciples (14:22).

 

အခန်းကြီး - ၁၄

၁၄:၁-၇။ အိကောနိမြို့၌။ မြောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်ခရီးမသွားဘဲ ပေါလုနှင့် ဗာနဗသည် အရှေ့တောင်ဘက်သို့ ခွဲထွက်ပြီး ဒေါဘဲသို့ သွားခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် လူဦးရေများပြားပြီး တရားစရပ်ရှိသော မြို့များကို အဓိကထားခဲ့ကြသည်။ အိကောနိမြို့၌ သူတို့သည် အလွန်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ယုဒ်နှင့် ဂရိလူမျိုးများစွာ ယုံကြည်သူဖြစ်လာခဲ့သည် (အခန်း ၁)။ သို့သော် ယုံကြည်ခြင်းမရှိသော ယုဒ်အချို့က တပါးအမျိုးသားများကို ယုံကြည်သူသစ်များကို ဆန့်ကျင်ရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့သည် (အခန်း ၂)။ လုကာက ဂရိစကားလုံး “အပဲသေအို” ကို အသုံးပြုထားပြီး နာခံခြင်းမရှိသူများကို ရည်ညွှန်းသည်။ ယုံကြည်ခြင်း သို့မဟုတ် ယုံကြည်ခြင်းမရှိခြင်းသည် နာခံခြင်း သို့မဟုတ် မနာခံခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသည် (ရောမ ၁:၅။ ဟေဗြဲ ၃:၁၈-၁၉။ ၁ ပေတရု ၂:၇-၉)။ ဆန့်ကျင်မှုရှိသော်လည်း ပေါလုနှင့် ဗာနဗသည် ဆက်လက်ဟောပြောပြီး ယုံကြည်သူသစ်များကို အားပေးခဲ့ကြသည်။ လုကာအရ ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောခြင်းကို ယေရှု၏ နိမိတ်လက္ခဏာများနှင့် အံ့ဩဖွယ်အမှုများအားဖြင့် သက်သေခံခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၄:၃)။

14:1–7. At Iconium. Instead of continuing their journey north, Paul and Barnabas branched off southeast, toward Derbe. They focused their efforts of evangelization primarily on cities that had larger concentrations of people and synagogues where they could meet. At Iconium they were exceptionally successful, and a great multitude of Jews and Greeks became believers (v. 1). However, some unbelieving Jews stirred the Gentile population against the new converts (v. 2). Luke uses the Greek term apeitheō, referring to the disobedient. Faith or its lack expresses itself in obedience or disobedience (Rom. 1:5; Heb. 3:18–19; 1 Pet. 2:7–9). In spite of opposition, Paul and Barnabas continued preaching and encouraging the new believers, instructing them in the practical aspects of the Christian faith. According to Luke, evangelism was accompanied by the testimony of Jesus through signs and wonders and in many other ways (Acts 14:3).

 

ဆန့်ကျင်သူများက လူထုကို ခွဲခြားခဲ့သည်။ မြို့သည် ယုဒ်များနှင့် တမန်တော်များဘက် ခွဲခြားခဲ့သည် (အခန်း ၄)။ လုကာက “တမန်တော်” ဟူသော စကားလုံးကို စေလွှတ်ခြင်းအဓိပ္ပာယ်ဖြင့်သာ အသုံးပြုခဲ့ပြီး တကျိပ်နှစ်ပါးအတွက် သိမ်းဆည်းထားသော ဘွဲ့အဖြစ် မဟုတ်ပေ (၁:၂၊ ၆၊ ၁၅:၂၊ ၁၆:၄)။ ယုဒ်နှင့် တပါးအမျိုးသား ဆန့်ကျင်သူများ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပေါလုနှင့် ဗာနဗကို ကျောက်ခဲနှင့်ချရန်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ဂရိလူမျိုးများနှင့် ရောမလူမျိုးများ မကျင့်သုံးသော ယုဒ်ပြစ်ဒဏ်ဖြစ်သည်။ သူတို့ကို သတ်ရန် အကြံအစည်ကို သိရှိပြီးနောက် ထွက်ခွါသွားခဲ့ကြသော်လည်း နောက်ပိုင်း၌ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည် (၁၄:၂၁-၂၂ ကြည့်ပါ)။

The opponents sowed discord among the population. The city was divided between the Jews and the apostles (v. 4). Luke uses the term “apostle” (only Acts 14:4 and 14) in the sense of being sent and not as a title he reserved for the Twelve (1:2, 6; 15:2; 16:4). The intention of all of the Jewish and Gentile opposition was to stone Paul and Barnabas, though this was a Jewish punishment never practiced among Greeks or Romans. Becoming aware of the plot against them, the two decided to leave but would return later (see 14:21–22).

 

၁၄:၈-၂၀။ လုတ်တြာမြို့၌ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်း။ ပေါလုနှင့် ဗာနဗသည် အသစ်အဆန်းနယ်မြေသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ဧဝံဂေလိတရားကို လူအများရှေ့တွင် ပွင့်လင်းစွာ ဟောပြောခဲ့ခြင်းက လုတ်တြာမြို့၌ တရားစရပ် မရှိခဲ့ခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ လူအုပ်ထဲ၌ ထိုင်နေသော ခြေဆွဲသူတစ်ဦးသည် ပေါလု၏ ကျေးဇူးတော်နှုတ်ကပတ်တော်များကို အလွန်နှစ်သက်ခဲ့သည် (အခန်း ၉)။ လုကာက ဤလူ၏ လက္ခဏာ (၃)ရပ်ကို ဖော်ပြထားသည်။ ထိုင်နေသည်၊ ခြေဆွဲသည်၊ ဘယ်တော့မျှ မလမ်းမနိုင်ခဲ့ပေ (အခန်း ၈)။ ယေရုရှလင်တွင် လှပသောတံခါးဝ၌ ပေတရုကဲ့သို့ (၃:၂-၄) ပေါလုက ထိုလူကို စိုက်ကြည့်ပြီး သူ၏ ယုံကြည်ခြင်းကို မြင်ကာ ကျယ်သောအသံနှင့် ထလိုက်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည် (အခန်း ၁၀)။ ထိုလူသည် ခုန်ပေါက်ပြီး လမ်းလာခဲ့သည် (၃:၈ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ပေါလုသည် အခြားအံ့ဩဖွယ်အမှုများလည်း ပြုခဲ့သော်လည်း (၁၄:၃) ဤတစ်ခုကို လုကာက အထူးဖော်ပြခဲ့ခြင်းမှာ ယေရုရှလင်တွင် ပေတရု၏ ခြေဆွဲလူကို ကုသ်ခဲ့ခြင်းနှင့် ဆင်တူသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် တပါးအမျိုးသားများနှင့် ယုဒ်များကို တန်တူညီတူ ကျေးဇူးပေးကြောင်း ပြသသည်။ ဤလူသည် ဘုရားမဲ့သောကြောင့် မျှော်လင့်ချက်မရှိသော ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ တပါးအမျိုးသားများကို ကိုယ်စားပြုသည် (ဧဖက် ၂:၁၂)။ သို့သော် အချို့သည် ကယ်တင်ခြင်းနှုတ်ကပတ်တော်ကို နားထောင်လိုစိတ်ရှိကြသည်။

14:8–20. Idolatry at Lystra. Paul and Barnabas were now in unchartered territory. The fact that they preached the gospel directly to the people in the open suggests that Lystra may not have had a synagogue. Sitting in the crowd was a paralytic who was deeply impressed by Paul’s words of grace (v. 9). Luke provides three characteristics of this man: he was sitting, he was lame, and he had never walked (v. 8). Like Peter by the gate called Beautiful (3:2–4), Paul stared at the man (14:9), saw his faith, and with a loud voice ordered him to get up (v. 10). The man jumped to his feet and began to walk (see also 3:8). Although Paul had also performed other miracles (14:3), Luke reported this particular one likely because of its similarity to Peter’s healing of the lame man in Jerusalem. It shows that God bestows His graces equally on Gentiles and Jews. In a sense this man represents all the Gentiles of the world. They lack hope because they are without God (Eph. 2:12), but some of them are willing to listen to the word of salvation.

 

သူတို့နားမည်သော လုကာအိုနိယတိုင်းစကားဖြင့် လူအုပ်က ဘုရားများဟု အော်ဟစ်ခဲ့ကြသည် (တမန်တော် ၁၄:၁၁)။ ဗာနဗကို ဂရိအမည် ဇုတ်စ် (ရောမအမည် ဂျုပီတာ) ဟူ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး ရုပ်တုဘုရားများ၏ ဖခင်ဖြစ်သည်။ ဗာနဗသည် အသက်ကြီးပြီး ဂုဏ်သိက္ခာရှိသောကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ပေါလုကို ဟေးမီးစ် (ရောမအမည် မာကူရီ) ဟူ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး နတ်ဘုရားများ၏ သံတမန်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ နတ်ဘုရားများ လူ့ပုံစံနှင့် လာရောက်လည်ပတ်နိုင်သည်ဟု တပါးအမျိုးသားများက ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ မြို့ပြင်ဘုရားကျောင်း၌ ရှိသော ဇုတ်စ်ဘုရား၏ ယဇ်ပုရောဟိတ်များက နွားများနှင့် ပန်းကုံးများပြင်ဆင်ပြီး ယဇ်ပူဇော်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကြသည်။ ပေါလုနှင့် ဗာနဗက လူများ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သိရှိသောအခါ ဝမ်းနည်းစွာဖြင့် အဝတ်ကိုဆွဲခွဲပြီး လူအုပ်ထံ ပြေးဝင်ကာ တားဆီးခဲ့ကြသည်။

In a dialect that the evangelists did not understand (Lycaonian), the crowd shouted that these two men were gods (Acts 14:11). Barnabas was likened to Zeus, the Greek name for the Roman god Jupiter, the father of all the gods of mythology. This may well be because Barnabas was advanced in years and looked dignified. Paul was likened to Hermes, the Greek name for the Roman god Mercury, the deity of eloquence believed to be the messenger of the gods. The notion that the gods could visit humans was common among pagans. The priests of Zeus, whose temple was outside of the town, prepared oxen and garlands to offer sacrifices. When Paul and Barnabas learned about the people’s intentions, they tore their clothes in mourning and rushed toward the crowd to stop them.

 

ထိုနောက်လိုက်လာသော တိုတိုတုတ်တုတ် တရားဟောချက်သည် တပါးအမျိုးသားများထံ ပေါလု၏ သတင်းစကားကို ထိုးထွင်းသိမြင်စေသည်။ ဣသရေလသမိုင်းကို သို့မဟုတ် သမ္မာကျမ်းကိုးကားခြင်း မပြုဘဲ နားထောင်သူများနှင့် တူညီသော ယုံကြည်ချက်များမှ စတင်ခဲ့သည် (၁ ကောရိန် ၉:၁၉-၂၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ အသက်ဝင်သော ဘုရားသခင်ကို သူတို့၏ အသက်မဲ့ရုပ်တုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည် (ဟေရှာယ ၄၄:၁၃-၁၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤရုပ်တုများကို ပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုသော ပစ္စည်းများသည်ပင် ဘုရားသခင်၏ ဖန်ဆင်းခြင်းဖြစ်သည် (တမန်တော် ၁၄:၁၅)။ ဤအခန်း၏ စကားအသုံးအနှုန်းသည် ဥပုသ်နေ့ပညတ်တော်ကို သတိရစေသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၀:၁၁)။ ယေရှုလာရောက်မှီအထိ အချိန်ကာလသည် ဘုရားသခင်၏ သည်းခံခဲ့သော ကာလဖြစ်သည် (တမန်တော် ၁၄:၁၆။ ရောမ ၃:၂၅၊ ၉:၂၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ထိုကာလသည် တိတ်ဆိတ်သော ကာလ မဟုတ်ပေ။ ဘုရားသခင်သည် သဘာဝတရားအားဖြင့် နှုတ်ကပတ်တော်ဆက်ပြောနေဆဲဖြစ်ပြီး ချစ်စွာဖြင့် အကျိုးအမြတ်မျိုးစုံ ပေးသနားခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၄:၁၇။ မဿဲ ၅:၄၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ မိုးရေနှင့် ရာသီဥတုကို ရည်ညွှန်းချက်သည် မိုးရေနည်းပါးသော ဤဒေသတွင် အထူးပြောင်မြောက်သည်။

The brief sermon that followed gives us an insight into Paul’s message to the Gentiles. Instead of using the history of Israel or biblical references, this time he began with common beliefs shared by his listeners (cf. 1 Cor. 9:19–23). He compared the living God with their inanimate idols that were unable to move without being transported (cf. Is. 44:13–19). The very materials used to make these pagan images were the product of God’s creation (Acts 14:15). The language of this verse is reminiscent of the Sabbath commandment (Ex. 20:11). Paul told them that the span of time that preceded the coming of Jesus was a time of divine forbearance (Acts 14:16; cf. Rom. 3:25; 9:22). It was not a period of silence, for God was still speaking to them through nature, lovingly bestowing on them all kinds of blessings (Acts 14:17; cf. Matt. 5:45). The reference to rain and seasons is particularly eloquent, considering that in this arid region of scarce rainfalls one must dig deep wells to have water.

 

ထိုအခါ ပီဆိဒိယအန္တိအုတ်မြို့နှင့် ဧကောနိမြို့မှ ယုဒလူမျိုး ယုံကြည်ခြင်းမရှိသူတို့ ရောက်ရှိလာကြပြီး၊ လူအများ၏ စိတ်ပျက်ခြင်းကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ ပါတ်ကို ကျောက်ခဲနှင့်ပစ်ရန် လူအများကို လှုံ့ဆော်ခဲ့ကြသည် (တမန်တော် ၁၄:၁၉)။ ဘာနဗကား လူအများရှေ့တွင် ဟောပြောသူမဟုတ်သဖြင့် လွတ်ကင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဤဖြစ်ရပ်သည် ရုတ်တရက် လူအုပ်စုမှ အကြမ်းဖက်မှုပင် ဖြစ်သည်။ ပါတ်ကို မြို့အတွင်း၌ပင် ကျောက်ခဲနှင့် ပစ်ခဲ့ကြသည်။ သူသေသည်ဟု ထင်မှတ်ကြပြီး ပါတ်၏ အလွန်ဒဏ်ရာရရှိသော ခန္ဓာကိုယ်ကို မြို့ပြင်သို့ ဆွဲထုတ်သွားခဲ့ကြသည်။ ရာဇဝတ်မှုဖြစ်ရာနေရာမှ ပါတ်၏ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖယ်ရှားခြင်းသည် သူတို့အား အပြစ်တင်ခံရခြင်းမှ ရှောင်ရှားရန် ကြံစည်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည် (ငယ်၊ တမန်တော် ၁၉:၄၀)။ ပါတ်သည် ဤဖြစ်ရပ်ကို နာကျင်ဖွယ် မှတ်မိနေခဲ့သည် (၂ကော်ရိန်သု ၁၁:၂၅၊ ၂တိမောသေ ၃:၁၁)။ သို့ရာတွင် ဤဖြစ်ရပ်သည် တပည့်တော်များကို စိတ်ပျက်စေခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ သူတို့သည် ပါတ်ကို ဝိုင်းရံခဲ့ကြသည် (တမန်တော် ၁၄:၂၀)။ သူတို့သည် ပါတ်ကို ထပ်မံညှဉ်းဆဲခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်၊ နောက်ဆုံးဂါရဝပြုရန်၊ သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာများကို ကုသရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကြသည်လော။ ကျမ်းချက်တွင် မဖော်ပြထားပေ။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ၊ ဘုရားသခင်သည် အံ့ဖွယ်နိမိတ်တစ်ခု ပြုတော်မူခဲ့သည်။ ပါတ်သည် ထလာပြီး၊ ခွန်အားစုစည်းကာ မြို့ထဲသို့ ပြန်ဝင်ခဲ့သည်။ အခြေအနေဆိုးရွားသဖြင့် ပါတ်နှင့် ဘာနဗတ်တို့သည် နက်ဖြန်နေ့တွင် ဒေဗိမြို့သို့ ထွက်ခွာခဲ့ကြပြီး၊ ထိုနေရာ၌ ခရစ်တော်အားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းဧဝံဂေလိကို ဆက်လက်ကြေညာရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ အကောင်းဆုံးအခြေအနေအောက်တွင်ပင် ဤခရီးသည် ရက်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။

Meanwhile, unbelieving Jews arrived from Pisidian Antioch and Iconium, and taking advantage of the crowd’s disappointment, persuaded the multitude to stone Paul (Acts 14:19); Barnabas was spared, likely because he was not the one speaking before the crowds. The way the scene is described suggests a spontaneous act of mob violence—Paul was stoned within the city limits. Believing he was dead, they dragged Paul’s badly beaten body out of the city. Removing Paul’s body away from the scene of the crime may have been an attempt by his persecutors to avoid having any charges made against them (cf. Acts 19:40). Paul kept a painful memory of this occurrence (2 Cor. 11:25; 2 Tim. 3:11). This incident, however, did not discouraged the disciples, who gathered around Paul (Acts 14:20). Were they trying to protect him from further abuse, paying him their last respects, or tending to his wounds? The text does not say. Whatever the case, God worked a miracle. Paul stood up, gathered his energy, and returned to the city. Due to the difficult situation there, Paul and Barnabas left the next day for Derbe, where they planned to continue to proclaim the gospel of salvation through Christ. This trip even under the best of circumstances would have taken several days.

 

၁၄:၂၁-၂၈။ ယုံကြည်သူများကို ခိုင်ခံ့စေခြင်း။ ပါတ်နှင့် ဘာနဗတ်တို့သည် ဒေဗိမြို့သို့ ရောက်ရှိလာကြပြီး၊ ထိုနေရာ၌ တပည့်တော်များစွာ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤအောင်မြင်သော ဓမ္မအမှုပြီးနောက် သူတို့သည် လုတ်တရာ၊ ဧကောနိ၊ နှင့် အန္တိအုတ်မြို့များသို့ ပြန်လည်သွားရောက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနေရာများတွင် စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရဖူးသည်။ သူတို့၏ အသက်ရှင်သော ဥပမာအားဖြင့် တပည့်တော်များကို ခိုင်ခံ့စေပြီး အားပေးခဲ့ကြပြီး၊ ယုံကြည်ခြင်းတွင် ခိုင်မြဲစွာ ဆက်လက်ရှင်သန်ကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၂)။

14:21–28. Strengthening the Converts. Paul and Barnabas arrived at Derbe, and there they made many disciples. After this successful mission they decided to return to Lystra, Iconium, and Antioch, where they had encountered so many challenges. By their living example they were able to strengthen and encourage the disciples and urged them to remain firm in the faith (v. 22).

 

သူတို့ တည်ထောင်ခဲ့သော အသင်းတော်အသစ်များကို စီမံခန့်ခွဲရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ အသင်းတော်တိုင်း၌ လူကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၂၃)။ “ခန့်အပ်သည်” ဟူသော ကျေးတိုင်နော့ (cheirotoneō) ကြိယာသည် အတိုင်းအတာအားဖြင့် “လက်ဆန့်ကာ မဲပေးခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သို့ရာတွင် ဝါကျဖွဲ့ပုံအရ ပါတ်နှင့် ဘာနဗတ်တို့က လူကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်ဟု ထင်ရှားသည် (တိတု ၁:၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ မည်သည့်ရွေးချယ်နည်းကို အသုံးပြုခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ ပါတ်၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ယုဒအသိုင်းအဝိုင်းပုံစံနှင့် ဆင်တူသော ပုံစံအတိုင်း အသင်းတော်ကိစ္စများကို စီမံရန် လူကြီးများကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (ကြန်း ၁၁:၁၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤဒေသခံ ရွေးချယ်ခံရသော လူကြီးများသည် ဒေသခံအမှုတော်ကို တာဝန်ယူရပြီး တပည့်တော်များ၏ အမှုတော်ကို တာဝန်မယူရပေ (တမန်တော် ၁၄:၂၃)။ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် အစာရှောင်ခြင်းအားဖြင့် ခေါင်းဆောင်သစ်များကို သခင်ဘုရား၏ ကာကွယ်စောင်မမှုသို့ အပ်နှံခဲ့ကြသည်။ ဘုရားကျောင်းသမိုင်း၏ အစောပိုင်းအဆင့်တွင် လက်တင်ခြင်းပါဝင်သည်ဟု ညွှန်ပြချက် မရှိပေ။

The new communities they had established needed to be organized. Elders were appointed in every church (v. 23). The verb cheirotoneō (“to appoint”) literally means “to stretch out the hand to vote.” However, the structure of the sentence gives the impression that Paul and Barnabas appointed the elders (cf. Titus 1:5). Whatever mode of selection may have been used, it was under the initiative of Paul that elders were chosen to administer the affairs of the church according to a model similar to that of the Jewish communities (cf. Num. 11:16). These locally elected elders were responsible for local work and not the work of the disciples (Acts 14:23). Through prayer and fasting the new leaders were commended or entrusted to the protection of the Lord. There is no indication that the laying on of hands was part of the ceremony at this early stage of the history of the church.

 

တာဆုမြို့မှတစ်ဆင့် အတိုဆုံးလမ်းကို ရွေးချယ်မည့်အစား၊ တမန်တော်များသည် ပီဆိဒိယနှင့် ပံဖလိယဒေသများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လှည့်လည်ပြီးမှ စီးရီးယားအန္တိအုတ်မြို့ရှိ သူတို့၏ ဌာနချုပ်သို့ ပြန်ရောက်ရန် သင်္ဘောစီးရန် ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။ လမ်းတစ်လျှောက် အခက်အခဲများစွာ ကြုံခဲ့ရသော်လည်း သူတို့၏ခရီးသည် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် တပည့်တော်များစွာ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး အသင်းတော်ခုနစ်ခု (ဆာလမိ၊ ပါဖုတ်၊ ပဲဂ၊ ပီဆိဒိယအန္တိအုတ်၊ ဧကောနိ၊ လုတ်တရာ၊ နှင့် ဒေဗိ) ကို စီမံဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် သူတို့၏တာဝန်ကို ပြီးမြောက်ခဲ့ကြသည် (၁၄:၂၆)။ စီးရီးယားအန္တိအုတ်မြို့သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ပါတ်နှင့် ဘာနဗတ်တို့သည် သူတို့၏လုပ်ဆောင်ချက်များကို အသင်းတော်တစ်ခုလုံးသို့ တိုက်ရိုက်တင်ပြခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၂၇)။ ဤအစီအရင်ခံစာသည် သူတို့ ပြီးစီးခဲ့သည်များအကြောင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရားသခင်သည် သူတို့အားဖြင့် ဘာတွေပြီးစီးစေခဲ့သည်နှင့် တပါးအမျိုးသားများအတွက် ယုံကြည်ခြင်း၏တံခါးကို ဖွင့်ပေးခဲ့ပုံတို့အကြောင်းပင် ဖြစ်သည်။ (ပါတ်နှစ်သက်သော အသုံးအနှုန်း၊ ၁ကော်ရိန်သု ၁၆:၉၊ ၂ကော်ရိန်သု ၂:၁၂၊ ကောလောသီ ၄:၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤအစီအရင်ခံစာက ဘုရားသခင်သည် အသင်းတော်၏ ဓမ္မအမှုတော်၌ အဓိကအင်အားဖြစ်တော်မူကြောင်း ရှင်းလင်းစေသည်။

Instead of choosing the shortest route through Tarsus, the apostles preferred to take a rather wide detour through Pisidia and Pamphylia before boarding a boat that would take them to Antioch in Syria, where their headquarters was located. Although they experienced many difficulties along the way, their trip was a success. They made many disciples and organized at least seven churches (Salamis, Paphos, Perga, Pisidian Antioch, Iconium, Lystra, and Derbe). By the grace of God, they completed their mission (14:26). On returning to Antioch in Syria, Paul and Barnabas reported their activities directly to the whole church (v. 27). The report was not about what they had accomplished but about what God had accomplished through them and how He opened the door (an expression Paul liked; cf. 1 Cor. 16:9; 2 Cor. 2:12; Col. 4:3) of faith to the Gentiles. The report clarifies that God was the primary force in the mission of the church.

 

အခန်းကြီး - ၁၅

၁၅:၁–၃၅ ယေရုရှလင်အဖွဲ့အစည်းအဝေးနှင့် တပါးအမျိုးသားများ

ပေါလုနှင့်ဗာနဗတ်တို့၏ အစီရင်ခံစာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းသည် ယုဒခရစ်ယာန်အချို့၏ သဘောထားကြောင့် ချက်ချင်းပင် မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ ထိုသူများက တပါးအမျိုးသားယောက်ျားအားလုံးကို အရေဖျားလှီးခြင်းခံယူရမှသာ စစ်မှန်သော ခရစ်ယာန်ဖြစ်နိုင်သည်ဟု အခိုင်အမာ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ရှုရိအန္တိတ်မြို့ရှိ အသင်းတော်သည် ထိုကိစ္စကို ယေရုရှလင်အသင်းတော်ထံ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်ချရန်အတွက် လူကြီးများနှင့် တမန်တော်များသည် ယုဒခရစ်ယာန်များနှင့် ပေါလုနှင့်ဗာနဗတ်တို့အပါအဝင် အဖွဲ့အသီးသီး၏ အမြင်များကို နားထောင်ခဲ့ကြသည်။ အသင်းတော်ကို ခွဲထွက်စေနိုင်သော မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခြင်းကို ချက်ချင်းမလုပ်ဘဲ၊ ယာကုပ်က ယုဒနှင့်တပါးအမျိုးသားနှစ်ဖွဲ့လုံးလက်ခံနိုင်သော အစီအစဉ်တစ်ခုကို အကြံပြုခဲ့သည်။

15:1–35

The Council of Jerusalem and the Gentiles

The joy Paul and Barnabas’s report brought was quickly dampened by the attitude of some Jewish Christians who insisted that all male Gentile converts had to be circumcised in order to become genuine Christians. The church in Syrian Antioch brought the matter before the church in Jerusalem. In order to reach a decision, the elders and the apostles heard the views and opinions of different factions, such as the Jewish Christians and Paul and Barnabas. Rather than quickly proceeding to a vote that might have divided the community, James suggested an arrangement that would be acceptable to both Jews and Gentiles.

 

၁၅:၁–၅။ အရေဖျားလှီးခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော အငြင်းပွားမှု။ ဓမ္မသစ်ဆရာများ ခရီးပြန်ရောက်ပြီးသော် အချိန်အတန်ကြာခဲ့ပြီဖြစ်သည် (၁၄:၂၈)။ အစပိုင်းတွင် တပါးအမျိုးသားများ ကယ်တင်ခြင်းခံရသည်ဆိုသော သတင်းကို အန္တိတ်အသင်းတော ဆီးဆီးတားတားမရှိဘဲ နားထောင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် ယုဒပြည်မှ လူအချို့ (တရားဝင်အမိန့်မရှိဘဲ၊ ၁၅:၂၄) ရောက်ရှိလာပြီး ပရမ်းပတာဖစ်မှုဖြစ်အောင် လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသူများသည် ဂလာတိ၂:၁၂တွင် ပေါလုဖော်ပြထားသော “ယာကုပ်ဆီမှလာသူများ” နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်နိုင်သည်။ တခါတရံတွင် ခရစ်ယာန်အချို့သည် ဧဝံဂေလိတရားကို ကမ္ဘာတဝှမ်းဟောပြောမည့်အစား၊ ယုံကြည်သူများအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း၌သာ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အမြင်များကို ဖြန့်ချီခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့အမြင်အရ ယေရှုကိုယုံကြည်ခြင်းနှင့် ကျေးဇူးတော်ခံယူခြင်းတခုတည်းဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းရရှိမည်မဟုတ်ချေ။ တပါးအမျိုးသားယောက်ျားသစ်ယုံကြည်သူများသည် မောရှေ၏ဓလေ့အတိုင်း အရေဖျားလှီးခြင်းခံရမည်ဟု ၎င်းတို့က ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ထိုယုဒခရစ်ယာန်များအတွက် ကယ်တင်ခြင်းသည် ဣသရေလလူမျိုးအတွက်သာ ဖြစ်သည်ဟု သဘာဝကျကျ ယူဆခဲ့ကြပြီး၊ တပါးအမျိုးသားများကယ်တင်ခြင်းရရှိလိုပါက ပထမဦးစွာ ယုဒလူမျိုးဖြစ်ရမည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။

15:1–5. Conflict over Circumcision. A long time had already elapsed since the missionaries had returned from their journey (14:28). At first, information regarding the conversion of Gentiles was heard by the church in Antioch without any opposition. But apparently some individuals from Judea, without any official mandate (15:24), began to create a disturbance. These were probably the same Judean Christians Paul identifies in Galatians 2:12 as having come “from James” (see Galatians: Introduction). As sometimes happens, instead of spreading the gospel to the world, they chose to focus their actions on the believing community by sharing with the believers, those who were converted Gentiles, their own personal views. In their opinion, believing in Jesus and receiving His grace was not enough to be saved. They were persuaded that the new male converts should be circumcised according to the Mosaic custom. These Judeans reasonably believed that salvation was for the people of Israel and that in order for converted male Gentiles to be saved they had to be circumcised and become Jews.

အရေဖျားလှီးခြင်း အရေဖျားလှီးခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော မေးခွန်းသည် တရားသင့်စွာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုဓလေ့ကို အာဗြဟံအား ဘုရားသခင်မိန့်တော်မူခဲ့သည် (တမန်၇:၈)။ ၎င်းသည် ဘုရားသခင်၏ပဋိညာဉ်ကို လက်ခံကြောင်း အာဗြဟံ၏ယုံကြည်ခြင်း၏ အပြင်ပိုင်းအမှတ်အသားဖြစ်သည် (ကမ္ဘာ၁၇:၁၀–၁၁)။ ဣသရေလလူမျိုးကို တောင်ဆီဇိုင်းတွင်၌ နိုင်ငံတော်အဖြစ် တရားဝင်ဖွဲ့စည်းသောအခါ၊ ဘုရားသခင်သည် အရေဖျားလှီးခြင်းကို မောရှေပညတ်တွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည် (ဝတ်၁၂:၃)။ ၎င်းသည် ပဋိညာဉ်နှင့်ဆက်စပ်သော အမှတ်အသားသာမက ဘုရားသခင်၏လူမျိုးဣသရေလအဖြစ်သို့ ဝင်ရောက်ကြောင်း အမှတ်အသားလည်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အဲဂုတ္တုကျွန်ခံရခြင်းမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို အထိမ်းအမှတ်ပြုသော ပသခါပွဲကို တပါးအမျိုးသားများ ပါဝင်လိုပါက ပထမဦးစွာ အရေဖျားလှီးပြီး ဣသရေလလူမျိုးဖြစ်ရမည် (ထွက်၁၂:၄၈)။ Circumcision

The question of circumcision arose justifiably. The practice had been commanded to Abraham (Acts 7:8) as a symbol of his acceptance of God’s covenant (Gen. 17:10–11). As such, it was meant to be the visible, personal sign of the inner faith that was to characterize the covenant relationship between God and Abraham (and to continue with his descendants). When Israel was later formally organized as a nation at Mount Sinai, God incorporated circumcision into the Mosaic law (Lev. 12:3). It was considered not only a sign linked to the covenant but also a sign of belonging to God’s people Israel. Accordingly, foreigners who wanted to participate in the Passover, Israel’s celebration of their deliverance from Egyptian slavery, had to first be circumcised and become Israelites (Ex. 12:48).   သို့ရာတွင် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အရေဖျားလှီးခြင်း၏ သင်္ကေတဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်၊ ကျမ်းစာတွင် “နှလုံးသားအရေဖျားလှီးခြင်း” ဟုခေါ်သော အတွင်းစိတ်အတွေ့အကြုံကို အများစုများစုက မေ့လျော့ခဲ့ကြသည် (တရား၁၀:၁၆; ၃၀:၆; ယေရမိ၄:၄)။ နှလုံးသားအတွေ့အကြုံမရှိလျှင် အပြင်ပိုင်းအရေဖျားလှီးခြင်းသည် ဝိညာဉ်ရေးရာတန်ဖိုးမရှိချေ (ယေရမိ၉:၂၅)။ ၎င်းသည် လူမျိုးရေးအထောက်အထားသက်သက်သာ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ တပါးအမျိုးသားယောက်ျားယုံကြည်သူများကို အရေဖျားလှီးမှသာ စစ်မှန်သောခရစ်ယာန်ဖြစ်နိုင်သည်ဟု တောင်းဆိုခြင်းအားဖြင့် ယုဒယုံကြည်သူများသည် အပြင်ပိုင်းလုပ်ရပ်များကိုသာ အရေးအကြီးဆုံးဟု သွယ်ဝိုက်သောသွန်သင်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုအရာသည် အရေဖျားလှီးခြင်း၏ မူလအဓိပ္ပါယ်နှင့် လုံးဝဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းပြခြင်းဖြင့် (တမန်၁:၈–၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) အသင်းတော်သည် ထိုသဘောထားကို တရားသဖြင့်ကျင့်ခြင်း (legalism) ဟု အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ တပါးအမျိုးသားများသည် ခရစ်ယာန်ဖြစ်ရန် ယုဒလူမျိုးဖြစ်ရန်မလိုချေ။ အရေးအကြီးဆုံးမှာ နှလုံးသားအခြေအနေဖြစ်သည် (မဿဲ၁၅:၁၁)။ Unfortunately, over time they largely lost sight of the symbolic meaning of circumcision—the experience Scripture calls the circumcision of the heart (Deut. 10:16; 30:6; Jer. 4:4). And without the inner experience of the heart, the physical act of circumcision had no spiritual significance (Jer. 9:25). It became nothing more than an outward mark of national identity. By insisting that male Gentile converts could not become genuine Christians until they were first circumcised, Jewish believers were inadvertently teaching that outward human behavior was what really mattered most—the very opposite of the original meaning of circumcision. Guided by the Holy Spirit (cf. Acts 1:8–9), the church recognized that this was nothing short of legalism. Gentiles did not need to become Jewish to become Christian—what mattered most was the condition of the heart (Matt. 15:11).

 

ထိုအကြောင်းအရင်းသည် အလွန်ခွဲထွက်စေနိုင်သည်။ အငြင်းအခုံ၊ သဘောထားကွဲလွဲမှု၊ ရန်တွေ့မှု၊ ဆူညံပရမ်းပတာမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည် (တမန်၁၉:၄၀; ၂၃:၂၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဂလာတိစာအုပ်ကို ယေရုရှလင်အဖွဲ့အစည်းမတိုင်မီ ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယူဆပါက၊ ထိုယုဒခရစ်ယာန်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြဿနာသည် အန္တိတ်မြို့သို့ လာရောက်လည်ပတ်နေသော ပေတရု၊ ဗာနဗနှင့် အခြားယုဒယုံကြည်သူများကို အရေမလှီးရသေးသော တပါးအမျိုးသားယုံကြည်သူများနှင့် အတူစားသောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်စေခဲ့သည် (ဂလာ၂:၁၁–၁၃)။ ထိုသဘောထားကို လျှို့ဝှက်ချက်ဆန်မှုဟု ပေါလုက မြင်ခဲ့ပြီး၊ အသင်းတော်၏စည်းစည်းညီညီမှုကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်ဟု စိုးရိမ်ကာ ပေတရုအား လူအများရှေ့တွင် ဆန့်ကျင်ခဲ့သည် (ဂလာ၂:၁၄–၂၁)။ ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန် အန္တိတ်အသင်းတော်သည် ပေါလုနှင့်ဗာနဗတ်တို့ပါဝင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ယေရုရှလင်သို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ လမ်းခရီးတွင် ဖောနီးရှားနှင့်ရှမာရိဒေသအသင်းတော်များတွင် တပါးအမျိုးသားများ ကယ်တင်ခြင်းခံရသည်ကို ဝေမျှခဲ့ရာ၊ အထူးသဖြင့် တပါးအမျိုးသားများများပြားသော ထိုအသင်းတော်များတွင် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်ခဲ့ကြသည်။

The topic was very divisive. There was significant stasis—“disagreement,” “dispute,” “dissension,” “uproar” (cf. Acts 19:40; 23:27). Assuming that Galatians was written shortly before the Jerusalem Council (see Galatians: Introduction), the trouble caused by these Judean Christians had influenced Peter, who was visiting in Antioch at the time, along with Barnabas and other local Jewish believers to avoid eating with the uncircumcised Gentile converts (Gal. 2:11–13). Recognizing the hypocrisy of such behavior—and fearing it might destroy the unity of the church—Paul publically confronted the situation (Gal. 2:14–21). In an attempt to resolve the problem, the church of Antioch sent their own delegation with Paul and Barnabas to Jerusalem to discuss the matter with the leaders. The journey was made on foot, allowing them time to speak to the churches along the way about the conversion of Gentiles. The result was rejoicing among believers, particularly in the churches in Phoenicia and Samaria, where the Gentile population was dominant.

 

ယေရုရှလင်သို့ရောက်သောအခါ အန္တိတ်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို အဖွဲ့သုံးဖွဲ့က ကြိုဆိုခဲ့သည် (တမန်၁၅:၄)။ အသင်းတော် (အများစုယုဒယုံကြည်သူများ)၊ တမန်တော်များ (ယေရုရှလင်တွင်ရှိသော တဆယ့်နှစ်ပါးတမန်တော်များ) နှင့် လူကြီးများ (ယာကုပ်အပါအဝင် ယေရုရှလင်အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်များ) တို့ဖြစ်သည်။ ကြိုဆိုပြီးနောက် ပေါလုနှင့်ဗာနဗတ်တို့သည် တပါးအမျိုးသားများအကြားတွင် ဘုရားသခင်ပြုတော်မူခဲ့သမျှကို ပြန်လည်အစီရင်ခံခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အရေဖျားလှီးခြင်းအကြောင်းကို မပြောခဲ့ချေ။

On arriving in Jerusalem, the delegation from Antioch was welcomed by the three groups involved in the council (Acts 15:4): the church (the followers of Jesus in Jerusalem, mostly Jewish believers); the apostles (the surviving members of the Twelve who were present in Jerusalem); and the elders (the leaders of the Jerusalem church, including James, the brother of Jesus). After they were welcomed, Paul and Barnabas recounted what God had done through them among the Gentiles but did not say anything about circumcision (Acts 15:4).

 

သို့ရာတွင် ယုဒယုံကြည်သူအချို့မှာ ထိုအစီရင်ခံစာကို မကျေနပ်ခဲ့ကြချေ။ အရင်က ဖာရိရှဲခေါင်းဆောင်များအပါအဝင် ယုဒဘာသာဝင်များစွာ ယေရှုကိုယုံကြည်ပြီး အသင်းတော်သို့ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည် (၆:၇)။ ထိုဖာရိရှဲယုဒခရစ်ယာန်များသည် သန့်ရှင်းရေးနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ်လိုက်နာခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ပေါလုကို အဓိကဆန့်ကျင်သူများဖြစ်ပြီး၊ တပါးအမျိုးသားယုံကြည်သူများကို စစ်မှန်သောခရစ်ယာန်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုလိုပါက အရေဖျားလှီးပြီး မောရှေပညတ္တိကျင့်ရမည်ဟု ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည် (၁၅:၅)။ ဂလာတိစာအုပ်တွင် ပေါလုက ထိုသူများကို “လိမ်ညာသောညီအစ်ကိုများ” ဟု ခေါ်ခဲ့သည် (ဂလာ၂:၄)။

Some of the Jewish believers, however, were not pleased with the report that was given. It is important to remember that a number of Jewish believers, including former religious leaders, had received Jesus as their Lord and Savior and joined the church (6:7). Among them were Pharisees who continued to be concerned with purity and loyalty to tradition. It was this group of Pharisaic Jewish Christians who spearheaded the opposition to Paul. They rose up in protest, insisting that if the Gentile converts wanted to be recognized as genuine Christians, they had to be circumcised and to keep the law of Moses (15:5). In his letter to the Galatians, Paul refers to these troublemakers as false brothers and sisters (Gal. 2:4).

 

၁၅:၆–၂၁။ ယေရုရှလင်အဖွဲ့အစည်းအဝေး။ တမန်တော်များသည် တစ်ဖက်သတ်ဆုံးဖြတ်ချက်ချရန် ကိုယ်တိုင်အာဏာမယူခဲ့ကြချေ။ လူကြီးများနှင့်အတူ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည် (အဆိုပါ၆)။ ထိုအချိန်က မေးခွန်းများမှာ အရေးကြီးသည်။ တပါးအမျိုးသားများကို မည်သို့ကယ်တင်မည်နည်း။ ၎င်းတို့အား ဟောပြောရမည့်ဧဝံဂေလိတရားမှာ အဘယ်နည်း။ ပေတရုသည် မိမိ၏တမန်တော်အာဏာကို အခြေခံမယူဘဲ၊ ထာဝရဘုရား၏သက်သေအဖြစ်သာ စကားစခဲ့သည်။ ယာကုပ်သည် ပေတရု၏စကားကို ကိုးကားပြီး ဆွေးနွေးမှုကို ပိတ်သိမ်းခဲ့သောကြောင့် ပေတရု၏မိန့်ခွန်းသည် အလွန်အရေးကြီးခဲ့သည် (၁၅:၁၄)။

15:6–21. The Council of Jerusalem. The apostles did not take on themselves the authority to make unilateral decisions. They met with the elders to discuss issues (v. 6). The questions raised in this case were important ones: How are Gentiles saved? What is the content of the gospel that should be preached to them? Peter opened the debate not with a reference to his apostolic authority but as a witness of the Lord. His speech was obviously very important because James quoted from its contents to close debate (15:14).

 

ပေတရုအတွက် ကော်နေလိယ၏အိမ်သို့ ဧဝံဂေလိတရားဟောခြင်းသည် ခြွင်းချက်တစ်ခုမျှသာ မဟုတ်ချေ။ ၎င်းသည် ဘုရားသခင်အလိုတော်ရှိသမျှ တပါးအမျိုးသားအားလုံးသို့ ဟောပြောရမည့် နမူနာဖြစ်သည်။ ပေတရု၏မိန့်ခွန်းကို အောက်ပါအတိုင်း ချိုင်ယာစတစ် (chiastic) ပုံစံဖြင့် စီထားသည်။

For Peter the conversion of Cornelius was not to be considered an exceptional case. Indeed, it was to be a model of the basic knowledge God wants all Gentiles to receive. The outline of his speech was very telling. Peter began by qualifying his intervention. He was siding with Paul and Barnabas because like them (chaps. 9 and 13), he was called by God to take the gospel to the Gentiles. In a tense atmosphere (15:7), Peter built his arguments in a chiastic order:

 

A ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးနည်းတူ တပါးအမျိုးသားများအား သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ကို ပေးသနားတော်မူသည် (အဆိုပါ၈)။ B ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့၏နှလုံးသားကို သန့်ရှင်းစေတော်မူသည် (အဆိုပါ၉)။ C ဘုရားသခင်ကို ဘယ်သူးဘယ်ဝါမျှ ဆန့်ကျင်သင့်ချေ (အဆိုပါ၁၀က)။ B′ ထုံးတမ်းစဉ်လာသန့်ရှင်းရေးကို မခံနိုင်သောထမ်း ဟုခေါ်သည် (အဆိုပါ၁၀ခ)။ A′ ကျွန်ုပ်တို့အား ပေးသနားသည်နှင့်အညီ တပါးအမျိုးသားများအား ကျေးဇူးတော်ကို ပေးသနားတော်မူသည် (အဆိုပါ၁၁)။

A    God gave the Holy Spirit to the Gentiles as He did to us all (v. 8).

B    God cleansed their hearts (v. 9).

C    One should never oppose God (v. 10a).

B′   Ritual cleansing characterized as an unbearable yoke (v. 10b).

A′   Grace is offered to the Gentiles as God offers it to us (v. 11).

 

ပေတရုအမြင်အရ ဓမ္မသစ်အမစ်ရှင်သည် လူသားများ၏ လုံးဝထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မဟုတ်ချေ။ ၎င်းသည် ဘုရားသခင်၏မစ်ရှင်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ရွေးချယ်တော်မူသည် (အဆိုပါ၇)၊ သိတော်မူသည်၊ ပေးသနားတော်မူသည် (အဆိုပါ၈)၊ ယုဒနှင့်တပါးအမျိုးသားကို ခွဲခြားတော်မမူဘဲ ယုံကြည်သူများ၏နှလုံးသားကို သန့်ရှင်းစေတော်မူသည် (အဆိုပါ၉)။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို လက်မခံခြင်းသည် ဘုရားသခင်ကို “စုံစမ်းခြင်း” ဖြစ်သည် (အဆိုပါ၁၀)။ ကယ်တင်ခြင်းလမ်းစဉ်တစ်ခုတည်းသာရှိသည်။ ထိုလမ်းစဉ်မှာ သခင်ယေရှုခရစ်၏ကျေးဇူးတော်ဖြစ်သည် (အဆိုပါ၁၁)။ လိုအပ်သောသန့်ရှင်းခြင်းမှာ နှလုံးသားသန့်ရှင်းခြင်းဖြစ်ပြီး ထုံးတမ်းမစင်ကြယ်မှုနှင့်ဆိုင်သော ပညတ်များကျင့်ခြင်းကြောင့် မဟုတ်ချေ (အဆိုပါ၁၀)။ ဘုရားသခင်သည် ယုဒနှင့်တပါးအမျိုးသားကို ခွဲခြားတော်မမူဘဲ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့်ကယ်တင်ခြင်းကို အားလုံးအား ပေးသနားတော်မူသည် (အဆိုပါ၈–၉၊၁၁; ဂလာ၃:၂၅–၂၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

It should also be noted that as far as Peter was concerned, the mission was not to be under the total control of humans; it was God’s mission. God is the One who decided (v. 7), who knows, who gives (v. 8), and who makes no distinctions between persons and purifies the hearts of believers (v. 9). Thus, it would be a mistake for the church to test God (v. 10) by failing to accept His clearly expressed will. There is only one approach to salvation: the grace of the Lord Jesus Christ (v. 11). The cleansing needed is that of the heart (v. 9), and it is not the result of submission to laws related to ritual impurity (v. 10). God makes no distinction between Jews and Gentiles, and He showed this by bestowing His Spirit and salvation on all people (vv. 8–9, 11; cf. Gal. 3:25–29).

 

ပေတရု၏မိန့်ခွန်းသည် အလွန်စည်းရုံးနိုင်ခဲ့သောကြောင့် ဆွေးနွေးသူများ တိတ်ဆိတ်သွားခဲ့သည် (တမန်၁၅:၁၂)။ ထို့နောက် ဗာနဗနှင့်ပေါလုတို့သည် ဘုရားသခင် ၎င်းတို့မှတစ်ဆင့် တပါးအမျိုးသားများအကြားတွင် ပြုတော်မူခဲ့သမျှကို သက်သေခံခဲ့ကြသည်။ ထိုအစည်းအဝေးသည် ထိုနေရာတွင်ပင် ပေတရု၏ှိမိန့်ခွန်းကို အတည်ပြုသော စာတစ်စောင်နှင့် အဆုံးသတ်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယာကုပ်သည် ယုဒခရစ်ယာန်နှင့်တပါးအမျိုးသားခရစ်ယာန်များ ဆက်ဆံရေးကို လွယ်ကူစေမည့် လမ်းညွှန်ချက်များကို ထည့်သွင်းရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။

Peter’s speech was so persuasive that the debaters were silenced (Acts 15:12), making it possible for Barnabas and Paul to testify. They reported not on what they accomplished but on what God accomplished through them, thus falling in line with Peter’s approach. What they reported confirmed what Peter had said. The meeting could have ended right then and there with a letter confirming the declarations of Peter. But James chose to introduce guidelines that would facilitate relationships between Jewish Christians and Gentiles.

 

ယာကုပ်သည် ယေရှု၏ညီ (မဿဲ၁၃:၅၅) ဖြစ်ပြီး ယေရုရှလင်အသင်းတော်၏ အဆင့်အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည် (တမန်၁၂:၁၇; ၂၁:၁၈)။ ၎င်းသည် အတော်လေးကို အမာခံသူတစ်ဦးအဖြစ် လူသိများခဲ့သည် (ဂလာ၂:၁၂)။ ထို့ကြောင့် ၎င်း၏ထောက်ခံမှုသည် ပို၍ယုံကြည်မှုရစေခဲ့သည် (ဂလာ၂:၉)။ ဗာနဗနှင့်ပေါလု၏အစီရင်ခံစာများတွင် အသစ်အငြင်းပွားစရာမရှိသောကြောင့် ယာကုပ်သည် ပေတရု၏ှိမိန့်ခွန်းကို မှတ်ချက်ပေးပြီး အဓိပ္ပါယ်အသစ်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် တပါးအမျိုးသားများကို “လည်ပတ်တော်မူသည်” (epeskepsato) ဟူသောအဓိပ္ပါယ်မှာ ၎င်းတို့ထဲမှ မိမိနာမတော်အတွက် လူမျိုးတစ်မျိုးကို ရယူရန်ဖြစ်သည် (အဆိုပါ၁၄)။ ယုဒလူမျိုးများအတွက် ဣသရေလသာလျှင် ဘုရားသခင်၏လူမျိုးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကယ်တင်ခြင်းခံရသော တပါးအမျိုးသားများသည် ယုဒလူမျိုးများနှင့် ခွဲထားသောလူမျိုးတစ်မျိုးဖြစ်မည်လော၊ သို့မဟုတ် ဘုရားသခင်၏လူမျိုးအတွင်း အပြည့်အဝထည့်သွင်းခံရမည်လောဟူ၍ နှစ်မျိုးသာရှိသည်။ ယာကုပ်သည် နောက်ဆုံးတစ်ခုကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။

James, a brother of Jesus (Matt. 13:55) and probably the highest-ranking member of the church in Jerusalem (Acts 12:17; 21:18), closed the debate. He was known as a conservative (Gal. 2:12), which provided greater credence to his support (Gal. 2:9). He took advantage of the fact that Barnabas’s and Paul’s reports did not raise new disputes to be addressed in the meeting (Acts 15:13–15). James began by commenting on Peter’s speech and casting new light on its content. He clearly understood that God had epeskepsato—“visited” or “intervened on behalf of” the Gentiles in order to have a people for His name from among them (v. 14). As far as the Jews were concerned, the people of Israel were God’s only people. Therefore, there were only two possibilities: either the converted Gentiles were to be a people apart from the Jews or they were to be fully integrated into the people of God. James chose the latter.

 

ယာကုပ်သည် ဆင်ခြင်တုံတရားသာမက ပရောဖက်စကားများကိုလည်း အားကိုးခဲ့သည် (အဆိုပါ၁၅)။ အငယ်ပရောဖက်များကို စာလိပ်တစ်ခုတည်းတွင် ရေးထားသောကြောင့် “ပရောဖက်များ” ဟု ဗလသုံးခြင်းဖြစ်သည်။ ဟေဗြဲစာသားတွင် အာမုတ်၉:၁၁–၁၂သည် ဣသရေလ၏ရန်သူများ (ဧဒုံကိုယ်စားပြု) ကို ဣသရေလပိုင်ဆိုင်မည်ဟု ဟောထားပြီး၊ ဧဒုံနှင့် ဘုရားနာမတော်ဖြင့်ခေါ်ဝေါ်ခြင်းခံရသော တပါးအမျိုးသားများထဲမှ ကြွင်းကျန်သူများအကြောင်း ဖော်ပြထားသည် (တမန်၁၅:၁၄၊၁၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ထို့နောက် ဒါဝိဒ်နှင့်ပြုထားသော ပဋိညာဉ်ကို ဧဝံဂေလိဆရာဖြစ်သော ခရစ်တော်က ပြည့်စုံစေမည်ဟု ကြေညာထားသည် (၂ဓမ္မရာဇာ၇:၁၁–၁၆)။ ယာကုပ်ကိုးကားသော ဂရိဘာသာပြန်ကျမ်း (Septuagint) သည် ဟေဗြဲစာသားကို ပို၍ချဲ့ထွင်ထားပြီး တပါးအမျိုးသားများထဲမှ ယုံကြည်သောကြွင်းကျန်သူများ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးအဖြစ်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကို ပို၍ထင်ရှားစွာ အလေးပေးထားသည်။

James not only provided rational arguments but he also relied on the words of the prophets (v. 15). The texts of the Minor Prophets were written on a single scroll, which may explain the plural reference to the prophets in the speech by James. The Hebrew text of Amos 9:11–12 predicts Israel’s enemies (represented here by Edom) being possessed by Israel, and reference is made to the remnant from Edom and from the nations called by God’s name (cf. Acts 15:14, 17). Then the coming of the Messiah was announced; He would be the One who fulfilled the promises of the covenant made with David (2 Sam. 7:11–16). James’s quotation from the Greek version of the OT (the Septuagint) amplifies the Hebrew text, reinforcing this comprehensive promise concerning a faithful remnant coming out of the Gentiles and becoming part of God’s people (cf. Acts 15:14).

 

ယုဒခရစ်ယာန်နှင့်တပါးအမျိုးသားခရစ်ယာန်များ၏ ဆက်ဆံရေးကို အဟန့်အတားဖြစ်စေနိုင်သော ကိစ္စများကို ထည့်စဉ်းစားပြီး၊ ယာကုပ်သည် လမ်းညွှန်ချက်လေးချက်ပါဝင်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်ခဲ့သည် (krinō – “ငါဆုံးဖြတ်သည်”)။ ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ကို တမန်တော်၌ သုံးကြိမ်ဖော်ပြထားသည် (၁၅:၂၀၊၂၉; ၂၁:၂၅)။ ဣသရေလလူမျိုးများအကြားနေထိုင်သော တပါးအမျိုးသားများအတွက် ဝတ်ပြုရာကျမ်း၁၇ နှင့် ၁၈ မှပညတ်များကို အခြေခံထားသည်။

In considering what other issues might hinder the fellowship of Jewish and Gentile believers, James formulated a decision (krinō—“I judge” or “I have decided”) involving four guidelines. This decision is mentioned three times in Acts (15:20, 29; 21:25). Drawing on the laws in Leviticus 17 and 18 that addressed the behavior of foreigners living among Israel, the ruling applies to Gentiles turning to God by accepting the new way of life established by God Himself.

 

ပထမလမ်းညွှန်ချက်သည် ရုပ်တုဆိုင်ရာ အရာအားလုံးနှင့် ရုပ်တုများကို ပူဇော်သက္ကာပြုထားသမျှ (တမန်တော် ၁၅:၂၀) နှင့် ရုပ်တုများကို ပူဇော်သောအရာများ (အပိုဒ် ၂၉၊ ၂၁:၂၅၊ ကိုးကားရင်း လေဝိ ၁၇:၃–၉) တို့ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်အသစ်များကို မိသားစုဆက်ဆံရေး၊ သူငယ်ချင်းဆက်ဆံရေး၊ အိမ်နီးချင်းများနှင့် အခြားဒေသခံများနှင့် ဆက်ဆံရေးကို စွန့်လွှတ်ရန် မမျှော်လင့်ပါ။ သို့သော် ထိုဆက်ဆံရေးများသည် ဘုရားကျောင်းများအတွင်း ပြင်ဆင်ထားသော အစားအသောက်များကို အတူတကွ စားသုံးရန် ဖိတ်ခေါ်ခံရလေ့ရှိသည်။ ယုဒလူများမူကား ဒုတိယပညတ်တော် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၀:၄–၆၊ တရားဟော ၅:၈–၁၀၊ ကိုးကားရင်း ရောမ ၂:၂၂) ကို ချိုးဖောက်ရာရောက်သည်ဟု ယူဆသောကြောင့် ထိုစားပွဲများတွင် ပါဝင်ခြင်းမပြုကြပါ။ ရောနှောနေထိုင်သော အသင်းတော်၏ စည်းစည်းလုံးလုံးနှင့် ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ယာကုပ်သည် ယုဒယခေါ်ဘာသာဝင်အသစ်များ ယုဒခရစ်ယာန်များ၏ စိုးရိမ်မှုကို နားလည်ပြီး ဘာသာမဲ့ရုပ်တုပါဝင်သည်ဟု ယူဆနိုင်သော အပြုအမူများကို ရှောင်ကြဉ်ရန် လိုလားခဲ့သည်။ ဤကိစ္စအမျိုးအစားက အသင်းတော်၏ ဆက်ဆံရေးကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပုံကို ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ ကောရိန်သုံးတွင် ရုပ်တုများကို ပူဇော်သောအစာကို စားသုံးခြင်းသည် သင့်လျော်သလားဟူ၍ ခရစ်ယာန်များကြား ပြင်းထန်စွာ ကွဲလွဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းတွင် တွေ့နိုင်သည် (၁ကိုရိန် ၈:၁–၁၁:၁)။

The first guideline deals with all forms of corruption related to idols (Acts 15:20) and anything sacrificed to idols (v. 29; 21:25; cf. Lev. 17:3–9). New converts, of course, would not be expected to abandon family ties, friendships, or relationships with neighbors and other residents. The challenge was, however, that those ties often involved invitations to share meals prepared and served in pagan temples. Jews, however, did not participate in such meals because in their eyes doing so would violate the second commandment (Ex. 20:4–6; Deut. 5:8–10; cf. Rom. 2:22). To preserve the unity and fellowship of the church in a mixed community, James desired that the new Gentile converts be sensitive to the concerns of the Jewish believers and avoid participating in any behavior that might be associated with pagan idolatry. The threat this sort of issue posed to the fellowship of the church can be seen in the sharp divisions that arose among believers in Corinth more than a decade later over whether it was appropriate to eat food offered to idols (1 Cor. 8:1–11:1).

 

ဒုတိယလမ်းညွှန်ချက်သည် လိင်အိမ်ထောင်ပြင်ပဆက်ဆံရေးကို တားမြစ်သည်။ ဂရိစကားလုံး “porneia” သည် လေဝိ ၁၈ နှင့် ၂၀:၁၀–၂၁ တွင် ဖော်ပြထားသော တရားမဲ့လိင်ဆက်ဆံရေးအားလုံးကို လွှမ်းခြုံထားသည် (၁ကိုရိန် ၅:၁)။ ယေရှုသည်လည်း ဆဋ္ဌမပညတ်တော် (မဿဲ ၅:၂၇–၃၂၊ ၁၉:၁၈) ဖြစ်သော အိမ်ထောင်ဖောက်ခြင်း (moicheia၊ ထွက်မြောက်ရာ ၂၀:၁၄၊ တရားဟော ၅:၁၈) ကို ဖော်ပြတော်မူခဲ့သည်။ ဟေဗြဲစာတွင် (ဟေဗြဲ ၁၃:၄) အိမ်ထောင်ရေးကို လေးစားရန်နှင့် porneia နှင့် moicheia ကို တားမြစ်ရန် တိုက်တွန်းထားသည်။

The second guideline prohibits sexual immorality. The Greek word porneia is broad enough to include all illicit sexual relations (1 Cor. 5:1) mentioned in Leviticus 18 and 20:10–21. Jesus also mentioned the sixth commandment (Matt. 5:27–32; 19:18) on moicheia (adultery; Ex. 20:14; Deut. 5:18). The Epistle to the Hebrews (Heb. 13:4) calls for the respect of marriage and prohibits porneia and moicheia.

 

တတိယလမ်းညွှန်ချက်သည် “လည်ပင်းညှစ်၍ သတ်ထားသော”၊ “အသက်ရှူ်မဝအောင် ပိတ်၍ သတ်ထားသော” သို့မဟုတ် “လည်ပင်းညှစ်၍ သတ်ထားသော” အရာများကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဤတားမြစ်ချက်ကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် ခက်ခဲသည်။ သိုးတစ်ကောင်၊ နွားတစ်ကောင်ကို လည်ပင်းညှစ်၍ သတ်ရန် မဖြစ်နိုင်သလောက် ရှားပါးသည်။ အချို့မှတ်ချက်ပေးသူများက အမဲလိုက်စဉ် သတ်မိသော ရှားပါးဖြစ်ရပ်များ (လေဝိ ၁၇:၁၃–၁၄) သို့မဟုတ် မတော်တဆ သေဆုံးသော တိရစ္ဆာန်များ (လေဝိ ၁၇:၁၅၊ တရားဟော ၁၄:၂၁) ကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု အကြံပြုကြသည်။ ပိုမိုယေဘုယျအားဖြင့် ဤထူးဆန်းသော အဆိုသည် လည်ပင်းမှ သွေးမထွက်အောင် တမင်တားဆီးထားသော တိရစ္ဆာန်များ၏ အသားကို စားသုံးခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဤအလေ့အကျင့်ကို မရှောင်ကြဉ်ပါက ယုဒယခေါ်နှင့် ယုဒခရစ်ယာန်များ စားပွဲဆက်ဆံရေး မရှိနိုင်တော့ပေ။

The third guideline involves things “strangled,” “smothered,” or “choked.” It is difficult to interpret this prohibition because it is virtually impossible to choke or strangle a sheep, let alone an ox. Some commentators have suggested that it refers to the rare cases of animals killed while hunting (Lev. 17:13–14) or accidentally (Lev. 17:15; Deut. 14:21). More generally, it is believed that this unusual statement refers to eating meat from animals whose blood was deliberately prevented from draining out properly at the throat during slaughtering. Such a practice, if not avoided, again would have prevented Gentile and Jewish believers from enjoying table fellowship together.

 

စတုတ္ထလမ်းညွှန်ချက်သည် သွေးစားသုံးခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းဖြစ်ပြီး နောဧခေတ်ကတည်းက ရှိခဲ့သော ပညတ်တစ်ခုဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၉:၄)။ လေဝိတွင်လည်း ပါရှိသည် (လေဝိ ၇:၂၇၊ ၁၇:၁၀–၁၄) နှင့် အသက်ကို လေးစားခြင်းနှင့် ဆိုင်သည် (ကမ္ဘာဦး ၉:၅–၆)။ ဂရိဘာသာမဲ့ အလွန်အမင်း ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများတွင် လတ်ဆတ်စွာ သတ်ထားသော တိရစ္ဆာန်များ၏ နွေးထွေးနေသေးသော သွေးကို သောက်သုံးကြသည်။

The fourth guideline is a prohibition against the consumption of blood, which was a law from the time of Noah (Gen. 9:4). It is also in Leviticus (Lev. 7:27; 17:10–14) and is related to respect for life (Gen. 9:5–6). Greek orgiastic cults involved the consumption of newly slaughtered animals’ warm blood.

 

ယာကုပ်သည် ဗိမာန်တော်တွင် ဣတ္ထိပတ်နေ့တိုင်း ပေးသော ညွှန်ကြားချက်ကို ကိုးကားပြီး နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၅:၂၁)။ ယုဒယခေါ်ဘာသာဝင်အသစ်များသည် ထိုဗိမာန်တော်များသို့ တက်ရောက်၍ များစွာ သင်ယူနိုင်သည် (အောက်တွင် “ယေရုရှလင်ကောင်စီနှင့် ဆယ်ပညတ်” ကို ကြည့်ပါ)။

James concluded with a reference to the instruction given in the synagogues during the Sabbath (Acts 15:21). New Gentile converts could learn much by attending them (see below, “The Council of Jerusalem and the Decalogue”).

ယေရုရှလင်ကောင်စီနှင့် ဆယ်ပညတ် ဆယ်ပညတ်ကို တမန်တော် ၁၅ တွင် ယုဒယခေါ်ဘာသာဝင်များအတွက် တောင်းဆိုချက်အဖြစ် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မဖော်ပြထားပါ။ သို့သော် ကောင်စီက ခရစ်ယာန်ဘဝအတွက် စံနှုန်းအဖြစ် ဆယ်ပညတ်ကို ပယ်ချခဲ့သည်ဟု မဆိုလိုပါ။ တမန်တော်ဆုံးဖြတ်ချက်တွင် ဆယ်ပညတ်ကို ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြရန် လုံလောက်သော အချက်များ ရှိပါသည်။ ကျမ်းချက်၏ အကြောင်းအရာနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်၏ အကြောင်းအရာကို သတိပြုရမည်။ The Council of Jerusalem and the Decalogue

The Decalogue is not explicitly mentioned in Acts 15 as a requirement for Gentile converts. But this does not mean that the council rejected it as a norm for the Christian life. There is enough in the apostolic decree to indicate the opposite. We should keep in mind the context of the passage and the significance of the content of the decree.   ၁. ပြဿနာကို နားလည်ခြင်း။ အသင်းတော်ရင်ဆိုင်နေရသော ပြဿနာကို တမန်တော် ၁၅ ၏ အစတွင် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။ အချို့ယုဒခရစ်ယာန်များက ယုဒယခေါ်ဘာသာဝင်များအား မောရှေပေးသော ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း နဖလှတ်ခြင်းမပြုလျှင် ကယ်တင်ခြင်းမရဟု ပြောဆိုခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၁)။ နဖလှတ်ခြင်းသည် ဣသရေလဘာသာသို့ ဝင်ရောက်ရန် ဓလေ့ထုံးတမ်းဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၄၈–၄၉)။ ထို့ကြောင့် ကယ်တင်ခြင်းအတွက် နဖလှတ်ခြင်း လိုအပ်သည်ဟူသော အယူအဆသည် ဥပဒေကို အလွန်တင်းကျပ်စွာ ကိုင်းရှိုင်းခြင်းသာမက ကယ်တင်ခြင်းသည် ယုဒလူများမှတစ်ဆင့် လာသည်ဟူသော သမ္မာကျမ်းစာအမှန်တရားကို ယူဆထားခြင်းလည်း ဖြစ်သည် (ကိုးကားရင်း ရောမ ၉:၄–၅)။ ကယ်တင်ခြင်းရရန် ယုဒယခေါ်သည် ယုဒလူဖြစ်လာရန် လိုအပ်သည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ပါလုသည် ဤအယူအဆကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ 1. Understanding the Problem. The problem faced by the church is clearly expressed at the beginning of Acts 15. Some Christian Jews were telling Gentile converts that unless they underwent circumcision according to the instruction given to Moses, they were precluded from salvation (v. 1). Circumcision was the ritual of entrance into the Israelite faith (Ex. 12:48–49). It would appear, then, that the idea of circumcision being necessary for salvation reveals more than just a legalistic mentality. It assumes the biblical truth of salvation coming through the Jews (cf. Rom. 9:4–5) and that in order to experience salvation one needs to become part of God’s people, the Jews. But the argument was that a Gentile needed first to become a Jew in order to benefit from the salvation that Christ brought to all. Paul was strictly opposed to this idea.   သို့သော် ကျမ်းချက်တွင် ထို့ထက်ပို၍ ဖော်ပြထားသည်။ အချို့ယုဒဘာသာဝင်များက ယုဒယခေါ်များ နဖလှတ်ခြင်းပြုရန်နှင့် မောရှေပညတ်တရားကို လိုက်နာရန် မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည် (တမန်တော် ၁၅:၅)။ နဖလှတ်ခြင်းဖြင့် မောရှေပညတ်ကို လိုက်နာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆနိုင်သော်လည်း အခြားအရာကို ရည်ရွယ်ခဲ့ပုံရသည်။ ပေတရုက ကောင်စီကြုံတွေ့နေရသော ပြဿနာတွင် ဓလေ့အတိုင်း ညစ်ညမ်းခြင်းဆိုင်ရာ ပညတ်များ ပါဝင်သည်ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။ ယုဒယခေါ်များအကြောင်း ပြောရာတွင် ဘုရားသခင်သည် ယုဒယခေါ်နှင့် ယုဒခရစ်ယာန်များကြား ခွဲခြားခြင်းမပြုဟု၊ နှစ်ဖွဲ့စလုံး၏ နှလုံးသားကို ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် သန့်ရှင်းစေတော်မူသည်ဟု ဆိုသည် (၁၅:၉)။ အခြားစကားဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ယုဒနှင့် ယုဒယခေါ်အတွက် ဓလေ့ပညတ်များ မလုပ်နိုင်သော အရာကို ပြုတော်မူခဲ့သည်။ နှလုံးသားကို သန့်ရှင်းစေတော်မူခဲ့သည် (ကိုးကားရင်း တမန်တော် ၁၀:၁၅၊ ၁၁:၉)။ ထို့ကြောင့် ယုဒယခေါ်များသည် ညစ်ညမ်းခြင်းဆိုင်ရာ ဓလေ့ပညတ်များကို လိုက်နာရန် မလိုအပ်ပါ။ But the text says a little more. Some Jewish believers expected Gentiles to be circumcised and to obey the law of Moses (Acts 15:5). It could be that, according to them, Gentiles would have been keeping the law of Moses by being circumcised, but they seem to have had something else in mind. Peter suggested that the problem the council was facing included the laws of ritual uncleanliness. Speaking of the Gentiles, he said that God made no distinction between them and the Jewish believers, for in both cases God purified their hearts by faith (15:9). In other words, God did for Jews and Gentiles what the ritual laws could not do: He purified their hearts (cf. Acts 10:15; 11:9). Therefore, Gentiles did not need to follow the laws of ritual impurity.   ၂. ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နားလည်ခြင်း။ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ခရစ်ယာန်ဖြစ်ရန်အတွက် ယုဒယခေါ်များထံမှ နဖလှတ်ခြင်းကို မတောင်းဆိုရကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကယ်တင်ခြင်းရရန် ယုဒလူဖြစ်ရန် မလိုအပ်ပါ။ ပေတရု၏ အဆိုကို လူတိုင်းက လက်ခံခဲ့သည်။ ယုဒနှင့် ယုဒယခေါ် ခရစ်ယာန်အားလုံးသည် သခင်ယေရှုခရစ်၏ ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းရရှိကြသည် (၁၅:၁၁)။ ကယ်တင်ခြင်းသည် နှစ်ဖွဲ့စလုံးကို ယေရှုမှတစ်ဆင့် အတူတူပင် ရောက်ရှိစေသည်။ 2. Understanding the Decree. The decree established that circumcision was not to be required from Gentiles converts in order for them to become Christians, meaning that they did not need to become Jews in order to be saved. The truth of the statement made by Peter was assumed by all: all believers, both Jew and Gentile, are saved through the grace of the Lord Jesus Christ (15:11). Salvation reaches both groups the same way: through Jesus.   ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုယ်တိုင်ကို လေဝိ ၁၇–၁၈ အခြေခံ၍ ယုဒယခေါ်ခရစ်ယာန်များအတွက် ရှောင်ကြဉ်ရမည့် အချက်လေးချက်ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၅:၂၉)။ ပထမအချက်၊ ရုပ်တုညစ်ညမ်းစေသော အရာများကို ရှောင်ကြဉ်ရန် (လေဝိ ၁၇:၃–၉)၊ ဒုတိယ၊ လိင်အိမ်ထောင်ပြင်ပဆက်ဆံရေးကို ရှောင်ကြဉ်ရန် (လေဝိ ၁၈:၁–၃၀)၊ တတိယ၊ လည်ပင်းညှစ်၍ သတ်ထားသော အရာများကို ရှောင်ကြဉ်ရန် (လေဝိ ၁၇:၁၅–၁၆)၊ စတုတ္ထ၊ သွေးကို ရှောင်ကြဉ်ရန် (လေဝိ ၁၇:၁၀–၁၄)။ ဤသည်များသည် ခရစ်ယာန်ဘဝ၏ အချင်းချင်း နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသော အချက်သုံးချက်ဖြစ်သည်။ ပထမအချက်သည် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သော အဆိုဖြစ်ပြီး ဆယ်ပညတ်၏ ပထမပညတ်ကို ပြန်လည်အတည်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသည်က ဆယ်ပညတ်ကို ပယ်ထားခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ဒုတိယအချက်သည် ကိုယ်ကျင့်တရား သန့်ရှင်းခြင်းနှင့်ဆိုင်ပြီး ဆဋ္ဌမပညတ်အပေါ် အခြေခံသော်လည်း လိင်အိမ်ထောင်ပြင်ပဆက်ဆံရေးအားလုံးကို လွှမ်းခြုံသည်။ နောက်ဆုံးနှစ်ချက်သည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ပါရှိသော ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ပညတ်များနှင့် ဆက်စပ်သည် (လေဝိ ၁၁)။ သွေးကို သောက်သုံးခြင်း သို့မဟုတ် သွေးမထွက်အောင် မသတ်ထားသော တိရစ္ဆာန်အသားကို စားသုံးခြင်းကို တားမြစ်သည်။ ဤစည်းမျဉ်းများသည် သန့်ရှင်းသော တိရစ္ဆာန်များ၏ အသားကို ယူဆထားသည်ဖြစ်၍ သမ္မာကျမ်းစာတွင် ပါရှိသော ကျန်းမာရေးပညတ်များ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ပြန်လည်အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ယုဒယခေါ်ခရစ်ယာန်များ၏ ဝိညာဉ်ရေး၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကောင်းကျိုးကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့ပြီး ယုဒခရစ်ယာန်များနှင့် ဆက်ဆံရေး ပိုမိုလွယ်ကူစေခဲ့သည်။ The decree itself is based on Leviticus 17–18 establishing four expected aspects of abstinence for the Gentile Christians (Acts 15:29). First, they were to abstain from things polluted by idols (Lev. 17:3–9); second, from sexual immorality (Lev. 18:1–30); third, from what had been strangled (Lev. 17:15–16); and fourth, from blood (Lev. 17:10–14). We are dealing here with three closely related aspects of the Christian life. The first one is basically a statement against idolatry and is a reaffirmation of the first commandment of the Decalogue. This suggests that the Ten Commandments were not being set aside. The second one is about moral purity and is based on the seventh commandment, but it includes all kinds of sexual immorality. The last two are related to the health laws found in the OT (Lev. 11). They forbid the consumption of blood by drinking it or by eating the flesh of animals whose blood was not drained out. These stipulations reaffirmed the validity of the health laws found in the Bible by assuming that the flesh of the animals mentioned here is that of clean animals. The decree was promoting the spiritual, moral, and physical well-being of Gentiles believers, making it easier for them to relate to Jewish Christians.   ၃. ပညတ်တရားကို နားလည်ခြင်း။ အထက်ပါ မှတ်ချက်များအရ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ဘုရားသခင်၏ ကိုယ်ကျင့်တရားပညတ်တရား၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ယူဆရုံသာမက ယုဒယခေါ်ခရစ်ယာန်များ၏ ဘဝတွင် ၎င်း၏ တန်ဖိုးကို ပြန်လည်အတည်ပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဤသည်မှာ တမန်တော်စာတွင် အသစ်အဆန်းမဟုတ်ပါ။ တမန်တော်စာအရ ယုဒယခေါ်များစွာသည် ဣတ္ထိပတ်နေ့တွင် ဗိမာန်တော်သို့ တက်ရောက်ပြီး ပညတ်တရားကို လိုက်နာခဲ့ကြသော်လည်း တရားဝင် ယုဒလူ မဖြစ်ခဲ့ကြပါ (ဥပမာ ဘုရားကို ကြောက်ရွံ့သူများ၊ တမန်တော် ၁၇:၄၊ ၁၇)။ ၎င်းတို့အနက် များစွာသည် ခရစ်ယာန်ဖြစ်လာသောအခါ ဣတ္ထိပတ်နေ့ကို လိုက်နာနေကြပြီးသားဖြစ်သည်။ တမန်တော် ၁၅:၂၁ သည် ယုဒနှင့် ယုဒယခေါ် ခရစ်ယာန်များ ဣတ္ထိပတ်နေ့တိုင်း ဗိမာန်တော်သို့ တက်ရောက်၍ ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တရား၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အချက်များကို သင်ကြားခံရသည်ဟု ညွှန်ပြနေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ နဖလှတ်ခြင်းကို ဓလေ့ပညတ်တစ်ခုအဖြစ် ယုဒယခေါ်များထံ မတင်ပြခဲ့ပါ။ 3. Understanding the Law. Based on our previous comments, it could be stated that the decree not only assumed the validity of the moral law of God but also reaffirmed its value in the life of Gentiles Christians. This is not new in Acts. According to Acts, many Gentiles attended the synagogue during the Sabbath and kept the law, but they had not formally become Jews (e.g., the God-fearers; Acts 17:4, 17). When many of them became Christians, they were already keeping the Sabbath. It may be that Acts 15:21 is pointing to the practice of Christians, both Jews and Gentiles, of every Sabbath attending the synagogue where they were instructed about the moral and religious aspects of the law of God. Circumcision, as part of the ritual law, was not imposed on Gentiles.

 

၁၅:၂၂–၂၉။ ယေရုရှလင်ဆုံးဖြတ်ချက်။ အသင်းတော်သည် သံတမန်များကို ကြိုဆိုရုံသာမက ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှုတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၂)။ တမန်တော်များနှင့် အကြီးအကဲများ၏ နိဂုံးချုပ်ချက်များကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပါလုနှင့် ဗာနဗတို့နှင့်အတူ အန္တိအုတ်သို့ ပြန်သွားရန် ယေရုရှလင်အသင်းတော်မှ ကိုယ်စားလှ်ယူသူများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယုဒသည် မည်သူမှန်း မသိရသော်လည်း ပထမဆုံး ဖော်ပြထားသောကြောင့် ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမည်။ ရှိလသည် ပါလု၏ ခရီးဖော်ဖြစ်လာမည် (၁၅:၄၀၊ ၁၇:၄)။ ရှိလဝန် (၂ကိုရိန် ၁:၁၉၊ ၁သက်သာလောနိတ် ၁:၁၊ ၁ပေ ၅:၁၂) သည် အာရံမာအိစကားဖြင့် သူ၏အမည်၏ လက်တင်ပုံစံဖြစ်သည်။ ထိုလူနှစ်ယောက်စလုံးသည် ပရောဖက်များဖြစ်ကြသည် (တမန်တော် ၁၅:၃၂)။ စာကို ယူဆောင်ကာ ၎င်း၏အကြောင်းအရာကို ရှင်းပြရန် တာဝန်ပေးခံရသည် (အပိုဒ် ၂၇)။ စာကို နဖလှတ်ခြင်းပြဿနာကို ရင်ဆိုင်နေရသော အသင်းတော်များဖြစ်သည့် ရှုရီးယားအန္တိအုတ်နှင့် ရှုရီးယားနှင့် ကိလိကိဒေသများသို့ ရေးသားထားသည်။ ပါလုမွေးဖွားရာ ဒေသဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၃)။ အသင်းတော်သည် ဗာနဗနှင့် ပါလုတို့အား ချစ်ခင်မှုနှင့် လေးစားမှု အများအပြား ပေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၅–၂၆)။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့၏ အဆုံးအမနှင့် အမှုတော်ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ကောင်စီသည် ကျမ်းစာကို ကိုးကားရုံသာမက သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းပြမှုအောက်တွင် ၎င်း၏အဆုံးအမများကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၈)။ ကျေးဇူးတော်နှင့် ကရုဏာတော်၏ ဝိညာဉ်တော်ဖြစ်သည်။ ယေရုရှလင်ကောင်စီ၏ ညွှန်ကြားချက်များသည် လိုအပ်သော်လည်း ကယ်တင်ခြင်းအတွက် အခြေအနေများ မဟုတ်ပါ။ ကျေးဇူးတော်ကို ပညတ်တရားများဖြင့် အစားထိုးခြင်း မဟုတ်ပါ။ ဤလမ်းညွှန်ချက်များသည် ခရစ်ယာန်ဘဝတွင် ကောင်းစွာ နေထိုင်နိုင်ရန် ညွှန်ပြချက်များဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၉)။

15:22–29. The Jerusalem Decree. The church not only welcomed the messengers (15:4) but also actively participated in the decision-making process (v. 22). It supported the conclusions of the apostles and elders. Subsequently, representatives of the Jerusalem church were appointed to accompany Paul and Barnabas back to Antioch to report the decision reached. We know nothing about the identity of Judas, though he must have been a prominent person since he is mentioned first. Silas would become Paul’s traveling companion (15:40; 17:4); Silvanus (2 Cor. 1:19; 1 Thess. 1:1; 1 Pet. 5:12) is the Latin form of his Aramaic name. Both men were prophets (Acts 15:32). They were made responsible for bringing the letter and commenting on its contents (v. 27). The letter was addressed to several churches confronting the issue of circumcision: Syrian Antioch and those of the regions of Syria and Cilicia, the area where Paul was born (v. 23). The church poured out a great deal of affection and esteem on Barnabas and Paul (vv. 25–26), thus corroborating their teachings and ministry. The council not only quoted Scripture but also interpreted its teachings under the guidance of the Spirit (v. 28)—a Spirit of grace and mercy. Though necessary, the instructions provided by the Council of Jerusalem were not considered conditions for salvation. Grace had not been replaced by a set of laws. These guidelines were to indicate how to do well in the Christian life (v. 29).

 

၁၅:၃၀–၃၅။ ရှုရီးယားတွင် ဆက်လက်အမှုတော်ဆောင်ရွက်ခြင်း။ ရှုရီးယားအန္တိအုတ်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ သံတမန်များသည် စာကို အသင်းတော်တစ်ခုလုံးသို့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ စာတွင်ပါရှိသော ညွှန်ကြားချက်များကို ရှင်းပြရာတွင် အားလုံးက ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၃၁)။ ယုဒယခေါ်များကို နဖလှတ်ခြင်းနှင့် အခြားစည်းမျဉ်းများ၊ ဓလေ့များကို မခံယူဘဲ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးစစ်စစ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရပြီဖြစ်သည်။ ယုဒနှင့် ရှိလသည် ယေရုရှလင်ကောင်စီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် ရရှိသော စည်းစည်းစည်းလုံးလုံးကို အားပေးနှစ်သိမ့်ရန် နောက်ထပ်ခဏ နေထိုင်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ခံစားခဲ့ကြသည်။ အချို့လက်ရေးမူများတွင် ရှိလသည် ယေရုရှလင်သို့ ပြန်မသွားဘဲ အန္တိအုတ်တွင် ဆက်လက်နေထိုင်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်ဟု ထပ်မံဖော်ပြထားသော်လည်း အချို့တွင် မပါပါ။ ထို့ကြောင့် အကောင်းဆုံး စာသားအထောက်အထားများအရ အချို့ကျမ်းပိုဒ်များတွင် အပိုဒ် ၃၄ ကို ချန်လှပ်ထားပြီး အချို့တွင် အောက်ခြေမှတ်စုတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ယေရုရှလင်အသင်းတော်၏ ညီအစ်ကိုဆက်ဆံရေးနှင့် ဖော်ရွေမှုက ဧဝံဂေလိတရားဟောင်းမှုကို ပြန်လည်နိုးကြားစေခဲ့ပြီး ပါလုနှင့် ဗာနဗတို့သည် အများအပြားနှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အသင်းတော်တွင်း ကွဲလွဲမှုများသည် ဘုရားသခင်၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြည့်စုံစေရန် နှောင့်ယှက်နိုင်ပုံကို ထပ်မံတွေ့ရပြန်သည်။

15:30–35. Continuing Ministry in Syria. On returning to Antioch in Syria, the envoys gave a report to the whole church. The exposition of the instructions found in the letter was received with joy because of its positive content (v. 31). Now Gentiles were recognized as genuine members of God’s people without having to be subjected to circumcision or other rules and rituals. Judas and Silas felt the need to stay a little longer to encourage the believers and to nurture the unity achieved by the decision of the Council of Jerusalem. Some manuscripts include the further comment that Silas eventually chose to remain in Antioch rather than to return to Jerusalem (v. 34), while others do not have this information. Accordingly, some translations omit v. 34, as supported by the best textual evidence, while others mention it in a footnote or include it in the passage. The spirit of brotherhood and cordiality shown by the Jerusalem church revived the spirit of evangelism in which Paul and Barnabas participated along with many others. But once again, we see how divisions in the church can impede the fulfillment of God’s mission.

 

၁၅:၃၆–၁၈:၂၂

 ဒုတိယခရီးတော် တမန်တော်အဖွဲ့ချီတက်ခြင်း

ပါတ်နှင့်ဗာနဗတ်တို့သည် အချင်းချင်း ခွဲခွာရန် ရွေးချယ်ကြသည်။ ရှိလတ်ကို ခရီးအဖော်အသစ်အဖြစ် ယူဆောင်လျက် ပါတ်သည် တာဆုမြို့မှတစ်ဆင့် မြောက်ဘက်သို့ ချီတက်ပြီး၊ ယခင်ခရီးစဉ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ဂလာတိတောင်ပိုင်းရှိ အသင်းတော်များကို ပြန်လည်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ လုတြာမြို့၌ တိမောသေသည် သူတို့နှင့်ပါဝင်လာပြီးနောက်၊ ထရိုအာမြို့သို့ ရောက်ရှိပြီး အေဂျီယံပင်လယ်ကို ဖြတ်ကျော်ကာ မကိဒေါနိယသို့ ဝင်ရောက်ကြပြီး၊ ဖိလိပ္ပိနှင့် သက်သာလောနိကမြို့များတွင် အသင်းတော်များ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်ပြုမှုများကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် အေသင်မြို့နှင့် ကောရိန္သုမြို့သို့ ခရီးဆက်ခဲ့သည်။ ပါတ်သည် ကောရိန္သုတွင် တစ်နှစ်ခွဲကြာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ရှုရိယပြည်သို့ ပြန်လိုစိတ်ပြင်းပြလာသောအခါ ပါတ်သည် ဧဖက်မြို့သို့ ရွက်လွှင့်ခဲ့ပြီး၊ ထိုမြို့တွင် သုံးလကြာနေပြီး၊ ကိုင်ဇာရဲယမှတစ်ဆင့် အန္တိအောက်မြို့သို့ နောက်ဆုံးရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဤခရီးစဉ်သည် အနှစ်သုံးခန့်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး (ခရစ်နှစ် ၄၉–၅၂) ပါတ်သည် မိုင် ၂,၈၀၀ (ကီလိုမီတာ ၄,၅၀၆) ခန့် ခရီးနှင်ခဲ့ပြီး၊ အနည်းဆုံး စာနှစ်စောင်ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုစာများမှာ သက်သာလောနိကအသင်းတော်သို့ ပဌမစာနှင့် ဒုတိယစာဖြစ်သည်။

15:36–18:22

THE SECOND MISSIONARY JOURNEY

Paul and Barnabas chose to separate from each other. With Silas as a new traveling companion, Paul headed north through Tarsus, revisiting the communities organized in southern Galatia during his earlier trip. After Timothy joined them in Lystra, they traveled to Troas before crossing the Aegean Sea into Macedonia and founding churches in Philippi and Thessalonica. Due to opposition, they eventually journeyed to Athens and Corinth. Paul remained one and a half years in Corinth. Eager to return to Syria, Paul set sail for Ephesus, where he remained three months, before finally reaching Antioch via Caesarea. During this journey of about three years (A.D. 49–52), Paul traveled roughly 2,800 miles (4,506 km) and wrote at least two letters: 1 and 2 Thessalonians.

 

၁၅:၃၆–၁၆:၄၀

အာရှမိုင်နာမှ မကိဒေါနိယသို့

 မာကုကြောင့် စိတ်ခံစားမှုနှင့်ပြည့်သော သဘောထားကွဲလွဲမှုကြောင့် ပါတ်နှင့် ဗာနဗတ်တို့သည် ခရီးလမ်းခွဲခဲ့ကြသည်။ ဗာနဗတ်နှင့် မာကုတို့သည် ကျွန်းဆွယ်ပြန်သွားကြပြီး၊ ပါတ်နှင့် ရှိလတ်တို့သည် ဂလာတိတောင်ပိုင်းတွင် တည်ထောင်ထားသော အသင်းတော်သစ်များသို့ သွားရောက်ပြီး၊ နောက်ဆုံး မကိဒေါနိယသို့ ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သက်သာလောနိကတွင် ထာဝရဘုရားသည် သူ၏အမှုတော်ကို ကောင်းချီးပေးခဲ့သော်လည်း၊ ပါတ်သည် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦး၏ မတော်မတရားပြုမူမှုကြောင့် အများအပြား ခံစားခဲ့ရသည်။

15:36–16:40

From Asia Minor to Macedonia

An emotional disagreement concerning Mark resulted in Paul and Barnabas going their separate ways. Barnabas and Mark returned to Cyprus, while Paul and Silas traveled to the new churches established in southern Galatia before finally crossing over to Macedonia. While the Lord blessed his efforts in Thessalonica, Paul also suffered much because of the misconduct of a young girl.

 

၁၅:၃၆–၄၁။ ယောဟန်မာကုကြောင့် ခွဲခွာခြင်း။ ပါတ်သည် ပါမ်ဖိလိယနှင့် ဂလာတိတောင်ပိုင်းတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သော အသင်းတော်များကို အလွန်ဂရုစိုက်ခဲ့သည်။ မိမိယုံကြည်သူများနှင့် ပြန်လည်ဆုံဆည်းလိုစိတ် ပြင်းပြခဲ့သည် (ဂလာ ၄:၂၀၊ ဖိလိ ၁:၈)။ အန္တိအောက်တွင် အချိန်အတန်ကြာနေပြီးနောက် (တမန် ၁၅:၃၉) ပါတ်သည် ဗာနဗတ်အား အသင်းတော်များကို ပြန်လည်လည်ပတ်၍ သူတို့အခြေအနေကို ကြည့်ရှုရန် အကြံပေးခဲ့သည်။ ဗာနဗတ်သည် မိမိဝမ်းကွဲညီ ယောဟန်မာကု (ကောလ ၄:၁၀) အား နောက်တစ်ကြိမ် အခွင့်အရေးပေးလိုသောကြောင့် သူ့ကိုပါ ခေါ်ဆောင်ရန် စိတ်အားထက်သန်ခဲ့သည်။ သို့သော် ပါတ်က သဘောမတူခဲ့ပေ။ ယခင်က သူတို့ကို စွန့်ပစ်ခဲ့သော (တမန် ၁၃:၁၃) မတည်မငြိမ်သော လူငယ်တစ်ဦးကို ပါဝင်စေလိုခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ နှစ်ဦးကြားရှိ သဘောထားကွဲလွဲမှုသည် ပြင်းထန်လွန်းသောကြောင့် သူတို့သည် ခရီးလမ်းခွဲခဲ့ကြသည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ပါတ်သည် ဗာနဗတ်နှင့် မာကုနှင့် ပြန်လည်ပြေလည်ခဲ့ပြီး၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်ခြင်း ဧဝံဂေလိတရားကို မိမိဘဝတွင် ကျင့်သုံးခဲ့သည် (ကဆွဲ ၁ ကော ၉:၆၊ ၂ ကော ၅:၁၆–၂၀၊ ကောလ ၄:၁၀)။ မာကုကို အဖိုးတန်သော အမှုတော်ဖော်အဖြစ် မှတ်ယူခဲ့သည် (၂ တိ ၄:၁၁၊ ဖိလမုန် ၂၄)။ ဗာနဗတ်သည် မိမိဇာတိကျွန်းဖြစ်သော ကျွန်းဆွယ်သို့ ပြန်သွားခဲ့ပြီး၊ ပါတ်သည် မိမိဇာတိမြို့ တာဆုရှိရာ ကိလိကိပြည်နယ်သို့ ပြန်သွားခဲ့သည် (တမန် ၂၁:၃၉)။ ပါတ်သည် ရှိလတ်ကို အဖော်ယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ ရှိလတ်သည် ယေရုရှလင်မှဖြစ်သောကြောင့် နောင်လာမည့် နှစ်ခြင်းပါဝင်ရန် လိုအပ်သလားဟူသော အငြင်းပွားမှုများတွင် ပိုမိုထောက်ကူပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

15:36–41. Division over John Mark. Paul cared a great deal for the churches left behind in Pamphylia and southern Galatia. He was anxious to reconnect with his converts (Gal. 4:20; Phil. 1:8). After some time in Antioch (Acts 15:39), he suggested to Barnabas that they revisit the churches to evaluate how they were doing. Desiring to give his cousin John Mark (Col. 4:10) another chance, Barnabas was intent on taking him along again. Paul, however, did not agree. He did not want an unstable young man who had previously abandoned them (Acts 13:13) to go along. The disagreement between the two men became so sharp that they chose to go their separate ways. At some later time, however, Paul reconciled with both Barnabas and Mark—practicing in his own life the gospel message of forgiveness and reconciliation (cf. 1 Cor. 9:6; 2 Cor. 5:16–20; Col. 4:10)—and considered Mark a valuable collaborator (2 Tim. 4:11; Philem. 24). Barnabas returned to Cyprus, his island of origin, and Paul went back to the province of Cilicia, where Tarsus, his hometown, was located (Acts 21:39). Paul took with him Silas, who, being from Jerusalem, would prove to be of greater support in future disputes over the question of circumcision.

 

အခန်းကြီး - ၁၆

၁၆:၁–၅။ တိမောသေသည် ပါတ်နှင့် ရှိလတ်တို့နှင့် ပါဝင်လာခြင်း။ ပါတ်နှင့် ရှိလတ်တို့သည် ယခင်ကလှေဖြင့်မဟုတ်ဘဲ ယခုတစ်ကြိမ်တွင် ခြေလျင်ခရီးဖြင့် တာဆုမှတစ်ဆင့် ဒေဗနှင့် လုတြာမြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ လုတြာသည် သုံးနှစ် သို့မဟုတ် လေးနှစ်ခန့်က ပါတ်ကျောက်ခဲနှင့်ထု သတ်ဖြတ်ခံရဖူးသော မြို့ဖြစ်သည်။ လုတြာသို့ ပြန်လည်လာရန် ပါတ်၏ ရဲဝံ့မှုကို ဆုခဲ့သည်။ ထိုမြို့တွင် တိမောသေဆိုသော လူငယ်တစ်ဦးကို အလွန်သဘောကျခဲ့သည်။ တိမောသေသည် သူ၏အဘွားနှင့် မိခင်တို့နှင့်အတူ ပါတ်၏ ယခင်လည်ပတ်မှုတွင် နှစ်ခြင်းခံခဲ့ဖူးပေသည်။ သူ၏ဖခင်သည် ဂရိလူမျိုးဖြစ်သော်လည်း၊ မိခင်သည် ယုဒဖြစ်သောကြောင့် တိမောသေကို ယုဒအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဖခင်၏ ဆန့်ကျင်မှုကြောင့် ငယ်စဉ်က နှစ်ခြင်းမခံခဲ့ပေ။ သို့သော် မိခင် ယုနိတ်နှင့် အဘွား လောအိတ် (၂ တိ ၁:၅) တို့က ကျမ်းစာအသိပညာကို သင်ကြားပေးခဲ့သည် (၂ တိ ၃:၁၅)။ နှစ်ခြင်းခံပြီးနောက် တိမောသေသည် လုတြာနှင့် ဣကောနိယမြို့ရှိ ယုံကြည်သူများကြားတွင် ကောင်းမွန်သော ဂုဏ်သတင်းရခဲ့သည်။ လူငယ်၌ အလားအလာကောင်းများစွာ တွေ့မြင်သောကြောင့် ပါတ်သည် သူ့ကို ခရီးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည် (တမန် ၁၆:၃)။ တိမောသေက လက်ခံခဲ့သည်။ ဤအချိန်တွင်ပင် ပါတ်နှင့် ဒေသခံအသင်းတော်ခေါင်းဆောင်များသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ ဧဝံဂေလိအမှုတော်ဆီသို့ ခေါ်တော်မူခြင်းကို လက်တင်ကာ အများရှေ့တွင် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ဖူးပေသည် (၁ တိ ၄:၁၄၊ ၂ တိ ၁:၆)။ ပါတ်၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် တိမောသေသည် “ဘုရားသခင်၏ အမှုတော်ဆောင်” (၁ သက် ၃:၂)၊ အဖိုးတန်အမှုတော်ဖော် (ရော ၁၆:၂၁၊ ဖိလိ ၁:၁) သာမက ပါတ်၏ အချစ်ဆုံးလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်နှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာသားတော်ဖြစ်လာခဲ့သည် (၁ ကော ၄:၁၇၊ ဖိလိ ၂:၁၉–၂၀၊ ၁ တိ ၁:၂)။

16:1–5. Timothy Joins Paul and Silas. Traveling once again, on foot rather than by boat, Paul and Silas went through Tarsus before reaching Derbe and Lystra, the city where he had been stoned three or four years earlier. Paul’s courage in returning to Lystra was rewarded, for during his time there he became highly impressed with a young man named Timothy. Along with his grandmother and mother, Timothy had likely been baptized in connection to Paul’s earlier visit to the city. Although his father was a Greek, Timothy was considered to be a Jew because his mother was Jewish. Apparently due to his father’s opposition, Timothy was not circumcised as an infant. His mother Eunice and grandmother Lois (2 Tim. 1:5), however, made sure he was instructed in the knowledge of the Scriptures (2 Tim. 3:15). After his baptism, Timothy earned a positive reputation among the believers for his ministry in Lystra and Iconium. Recognizing much promise in the young man, Paul invited him to join his missionary team (Acts 16:3). Timothy accepted the invitation. It is perhaps at this time that Paul and the local church leaders publically recognized the Holy Spirit’s calling of Timothy to the gospel ministry by laying their hands on him (1 Tim. 4:14; 2 Tim. 1:6). Under Paul’s guidance, Timothy became not only a “minister of God” (1 Thess. 3:2) and a valued coworker (Rom. 16:21; Phil. 1:1) but also Paul’s most beloved colleague and spiritual son (1 Cor. 4:17; Phil. 2:19–20; 1 Tim. 1:2).

 

တိမောသေကို ယုဒအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသောကြောင့် နှစ်ခြင်းမခံရခြင်းသည် ယုဒများအား သက်သေခံရာတွင် ပြဿနာဖြစ်စေနိုင်သည်။ ယုဒများအား ဧဝံဂေလိတရားပြောရာတွင် အတားအဆီးမဖြစ်စေရန်နှင့် မိမိကိုယ်တိုင်လည်း အများအား အနိုင်ယူနိုင်ရန်အတွက် (၁ ကော ၉:၁၉–၂၃) ပါတ်သည် တိမောသေကို နှစ်ခြင်းပေးခဲ့သည် (တမန် ၁၆:၃)။ နှစ်ခြင်းသည် လိုအပ်သည်ဟု ပါတ်က ဆန့်ကျင်ခဲ့သော်လည်း၊ နှစ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ မရေရာမှုများ ပြေပျောက်စေရန် လုကာက ဖော်ပြခဲ့သည်။ ပါတ်နှင့် ရှိလတ်တို့သည် မြို့အသီးသီးတွင် ယေရုရှလင်ကောင်စီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း တပါးအမျိုးသားယုံကြည်သူများအတွက် နှစ်ခြင်းမလိုအပ်ကြောင်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကြေညာခဲ့သည်။ ဤသတင်းသည် ယုဒယုံကြည်သူများကို အံ့အားတကြီး ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤသို့ မရေရာမှုများ ပြေပျောက်ပြီး အတားအဆီးများ ဖယ်ရှားပြီးနောက် အသင်းတော်သည် ဝိညာဉ်ရေးရာနှင့် အရေအတွက်အားဖြင့် ဆက်လက်ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ ရှုရိယအန္တိအောက်အသင်းတော်ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။

Since Timothy was considered to be Jewish, his lack of circumcision posed a problem to his witness to his fellow Jews. To facilitate his own testimony among Jews and that of Timothy, Paul circumcised him (Acts 16:3). Though Paul was against the idea that circumcision was necessary, he wanted to be a servant to all and to win as many people as possible (1 Cor. 9:19–23). To remove all confusion regarding circumcision, Luke mentioned that Paul and Silas made it widely known in the various cities that the Jerusalem decree no longer required circumcision for converted Gentiles, a recommendation that could have astounded the Jewish converts. Thus, with all ambiguity resolved and obstacles removed, the church continued to grow spiritually and numerically, as it did in Antioch of Syria.

 

၁၆:၆–၁၀။ မကိဒေါနိယခေါ်တော်မူခြင်း။ ပါတ်သည် ဧဖက်မြို့ဆီသို့ ဆက်လက်ခရီးနှင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ပေမဲ့၊ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် အသင်းတော်၏ အမှုတော်ကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး ခွင့်မပြုခဲ့ပေ။ ဤအချိန်သည် ပါတ်တွင် မျက်စိနာခြင်း (ဂလာ ၄:၁၃–၁၄) သို့မဟုတ် ဘယ်သောအခါမှ မပျောက်ကင်းသော နာတာရှည်ရောဂါ (၂ ကော ၁၂:၇–၈) ရှိခဲ့သည့်ကာလ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆရာဝန်လုကာသည် လိုအပ်သော အကူအညီ ပေးရန် အဖွဲ့ထဲသို့ ပါဝင်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (“ကျွန်ုပ်တို့” ဟူသော စကားကို တမန် ၁၆:၁၀ တွင် စတင်သုံးစွဲသည်ကို သတိပြုပါ)။ လုကာသည် ပါတ်မရောက်မီ ထရိုအာမြို့တွင် ဧဝံဂေလိတရား ဟောပြောရန် ပါဝင်နှင့်ပြီးသားဖြစ်သောကြောင့် ထိုမြို့သို့ ရောက်မှ ကယ်တင်ခြင်းခံရခြင်း မဟုတ်ပေ။

16:6–10. The Macedonian Call. Paul probably intended to continue his journey toward Ephesus, but the Holy Spirit was in control of the mission of the church and did not allow it. Perhaps this was a time during which Paul was afflicted by a painful eye disease (Gal. 4:13–14) or a chronic condition he never overcame (2 Cor. 12:7–8). This may explain why at this time Luke, a physician, joined the team to provide the needed support (notice the use of “we” and “us” in Acts 16:10). It appears that Luke was converted before Paul arrived in Troas because he had already been involved in the preaching of the gospel in that city (v. 10).

 

အာရှမိုင်နာပြည်နယ်အရှေ့ဘက်သို့ သို့မဟုတ် မြောက်ဘက်ရှိ ဗိထုနိယနှင့် ပင်လယ်နက်ဘက်သို့ သွားခွင့်မရသဖြင့် ပါတ်သည် အနောက်မြောက်ဘက်သို့ ထရိုအာမြို့သို့ ခရီးဆက်ခဲ့သည်။ ထိုမြို့တွင် ပါတ်သည် မကိဒေါနိယသို့ လာရန် တိုက်တွန်းနေသော လူတစ်ဦးကို ရူပါရုံတွင် မြင်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၉)။ ဤမကိဒေါနိယခေါ်တော်မူခြင်းသည် ပါတ်၏ အမှုတော်ကို ဥရောပသို့ ချဲ့ထွင်ရုံသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ခရစ်ယာန်အမှုတော်ချဲ့ထွင်ရေးတွင်လည်း အရေးကြီးခဲ့သည်။ ရာစုနှစ်များစွာကြာအောင် ဤဇာတ်လမ်းသည် ယုံကြည်သူများအား အိမ်တွင်းသက်သာရာကို စွန့်လွှတ်ကာ ဝေးလံခေါင်သီသော နေရာများတွင် ဧဝံဂေလိတရားကြေညာရန် အန္တရာယ်များကို ရင်ဆိုင်စေခဲ့သည်။

Prevented from going east into the province of Asia Minor or north to Bithynia and the Black Sea, Paul traveled northwest to the city of Troas. While he was there, Paul received a vision in which he saw a man calling (parakaleō—“to urge,” “to beg,” or “to request”) him to come to Macedonia (v. 9). This call to Macedonia was significant in relation not only to the expansion of Paul’s ministry into Europe but also to the expansion of Christian missions around the world. Through the centuries, this story has led many believers to leave the comforts of home and to face, as did Paul, the dangers of proclaiming the gospel in remote mission fields.

 

၁၆:၁၁–၁၅။ ဖိလိပ္ပိမြို့တွင် လိဒိယနှစ်ခြင်းခံရခြင်း။ ရူပါရုံကို လက်ခံပြီးနောက် တမန်တော်များသည် မကိဒေါနိယသို့ အမြန်ဆုံးရောက်ရန် သင်္ဘောစီးခဲ့ကြသည်။ လေကောင်းလေမွန်ကို ဘုရားသခင်၏ ကြံစည်တော်မူခြင်း၏ နိမိတ်အဖြစ် ယူဆခဲ့ကြသည်။ နှစ်ရက်ခွဲအတွင်း နောက်ပြန်ခရီးတွင် ငါးရက်ကြာမည့် အကွာအဝေးကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့ကြသည် (တမန် ၂၀:၆)။ ဖိလိပ္ပိမြို့မှ မိုင် ၁၀ (ကီလိုမီတာ ၁၆) ခန့်ရှိ ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုတွင် ဆိုက်ကပ်ပြီး ခြေလျင်ဖြင့် မြို့သို့ ခရီးဆက်ခဲ့ရသည်။ ဖိလိပ္ပိသည် လူဦးရေ ၅,၀၀၀ မှ ၁၀,၀၀၀ ခန့်ရှိသော ရောမကိုလိုနီမြို့ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၂)။ မကိဒေါနိယလူ၏ ခေါ်သံက ဖိလိပ္ပိကို ရည်ညွှန်းပုံရသောကြောင့် အဖွဲ့သည် ထိုမြို့တွင် ရက်အနည်းငယ် နေခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၂)။ သို့သော် သူတို့ကို ကြိုဆိုခဲ့သူမှာ ယောက်ျားမဟုတ်ဘဲ မိန်းမတစ်ဦးဖြစ်သည်။

16:11–15. Lydia Baptized at Philippi. Responding to the vision, the missionaries boarded a vessel bound to reach Macedonia as quickly as possible. They probably concluded that the favorable winds were a sign of God’s providence. In two and a half days they covered a distance that later on, when traveling in the opposite direction, would take five days (20:6). They disembarked in a seaport roughly ten miles (16 km) from Philippi, which they would have had to travel on foot. Philippi was a Roman colony with 5,000 to 10,000 inhabitants (16:12). The call from the Macedonian might have suggested that they were called to Philippi, thus the team remained a few days in the city (v. 12). However, it was not a man but a woman who ended up welcoming them.

 

ဗိမာန်တော်နေ့တွင် မြို့ပြင်သို့ ထွက်ပြီး ဆုတောင်းရာနေရာကို ရှာဖွေခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၁၃)။ ဂရိစကားလုံး proseuchē (ဆုတောင်းရာနေရာ) သည် ဗိမာန်တော်အဆောက်အအုံကို ဆိုလိုနိုင်သော်လည်း၊ လုကာက ဗိမာန်တော်ဟု ရိုးရှင်းစွာ မသုံးခဲ့ပေ။ အကယ်၍ ဗိမာန်တော်အဆောက်အအုံကို ဆိုလိုပါက synagōgē ဟု ခေါ်ဆိုရမည်ဖြစ်သည် (တမန် ၆:၉၊ ၉:၂၊ ၁၇:၁၊ ၁၀၊ ၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။ ဗိမာန်တော်ဟု မခေါ်ခြင်းက ဖိလိပ္ပိတွင် ဗိမာန်တော်တည်ထောင်ရန် လုံလောက်သော ယုဒလူဦးရေ မရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဖိလိပ္ပိသည် အငြိမ်းစားရောမစစ်သားများ နေထိုင်ရာ မြို့ဖြစ်သောကြောင့် ထိုသို့ဖြစ်ရခြင်း အံ့သြစရာ မဟုတ်ပေ။ ဗိမာန်တော်မရှိလျှင် ယုဒများသည် မြို့ပြင်တွင် မြစ်ကမ်းနားတွင် ဆုတောင်းပွဲ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ရေရှိခြင်းက ဓလေ့ထုံးတမ်းအတိုင်း ဆေးကြောရန် လွယ်ကူစေသည် (ဝတ် ၁၈:၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။ ဖိလိပ္ပိတွင်လည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်ခဲ့သည်။

On the Sabbath they left the city in search of a place where they could pray (v. 13). Although the Greek term proseuchē (“place of prayer”) can refer to a synagogue building, it is unlikely that Luke refers to that. If he had, one would expect him to have simply called it a synagogue (synagōgē), since that is what he does elsewhere in Acts (cf. 6:9; 9:2; 17:1, 10, 19). The fact it is not called a synagogue suggests there was not a significant Jewish presence in Philippi to establish one—not a surprising fact, since Philippi was populated with retired Roman soldiers. When a synagogue was not available, Jews often were known to gather together for prayer and worship outside the walls of a city near a riverbank. Access to water made it easy for Jews to carry out ceremonial washings (cf. Lev. 18:19). This appears to have been the case in Philippi.

 

ပါတ်နှင့်အဖွဲ့သည် ထိုနေရာသို့ရောက်သောအခါ မိန်းမများသာ ရှိနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် လိဒိယဆိုသူ ရှိခဲ့သည်။ သူမသည် ခရုခွံ သို့မဟုတ် အမြစ်မှ ခရမ်းရောင်ဆိုးဆေးထုတ်လုပ်၍ ဇိမ်ခံအထည်များ ရောင်းချသော ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းကြီး၏ အုပ်ချုပ်သူဖြစ်သည်။ လိဒိယသည် သုတိရာမြို့မှဖြစ်ပြီး၊ ထိုမြို့သည် ခရမ်းရောင်ဆိုးဆေးလုပ်ငန်းဖြင့် နာမည်ကြီးသည်။ ဖိလိပ္ပိတွင် ဆိုင်ဖွင့်ထားဖူးပေသည်။ လိဒိယသည် ယုဒဘာသာကို လေးစားသော တပါးအမျိုးသား ဘုရားကိုးကွယ်သူဖြစ်သည်။ ပါတ်သည် တရားဟောခြင်း မပြုဘဲ မိန်းမများနှင့် စကားသာပြောခဲ့သည်။ လိဒိယသည် အာရုံစိုက်၍ နားထောင်ခဲ့ပြီး ဘုရားသခင်က သူမနှလုံးကို ဖွင့်ပေးခဲ့သည် (တမန် ၁၆:၁၄)။

When Paul and his companions found the place, there were only women present. Among them was Lydia, the head of a high-fashion trading company specialized in the extraction of purple from a certain shell or madder root used to color exquisite fabrics. Lydia was from Thyatira, a city where a guild of fabric dyers using purple had attained a great reputation. She probably owned a retail shop in Philippi. Lydia was a God-fearing Gentile who was well acquainted with Judaism. Paul did not deliver a sermon but simply talked with the women. Lydia listened attentively, and God opened her heart (Acts 16:14).

 

ဧဝံဂေလိတရားကြားပြီးနောက် လိဒိယနှင့် သူမအိမ်သူအိမ်သားများ နှစ်ခြင်းခံခဲ့ကြသည်။ နှစ်ခြင်းခံပြီးနောက် သူမသည် ဘုရားသခင်၏ ကျေးကျွန်များအား မိမိပိုင်ဆိုင်သမျှကို အမှုတော်ထမ်းရန် ပေးဆပ်ခဲ့သည် (ဖိလိ ၂:၂၅၊ ၄:၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။ လိဒိယသည် ပါတ်အား ဧည့်ဝတ်ပြုရန် အတင်းအကြပ် တိုက်တွန်းခဲ့ရသည် (parabiazomai – ပြင်းထန်စွာ တိုက်တွန်းခြင်း၊ တမန် ၁၆:၁၅)။

As a result of hearing the gospel, Lydia and her household were baptized. Once baptized, she put what she had at the service of the servants of the Lord by demonstrating her hospitality (see Phil. 2:25; 4:10). In fact, Lydia had to firmly persuade Paul to accept her hospitality (parabiazomai, “to strongly urge,” “press”; Acts 16:15).

 

၁၆:၁၆–၂၄။ ပါတ်နှင့် ရှိလတ်တို့ ထောင်ချခံရခြင်း။ ယခုအချိန်ထိ ပါတ်သည် ယုဒများ၏ ဆန့်ကျင်မှုကိုသာ ခံခဲ့ရသည်။ ယခုမှ တပါးအမျိုးသားများ၏ ငြင်းပယ်မှုကို ခံရသည်။ ပါတ်နှင့် အဖွဲ့သည် မြို့ပြင်ဆုတောင်းရာနေရာသို့ သွားစဉ် နတ်ဆိုးစွဲထားသော ကျွန်မိန်းကလေးတစ်ဦးကို တွေ့ဆုံခဲ့သည် (pneuma pythōn – ပိုင်သုန်နတ်ဆိုး)။ pythōn ဆိုသည်မှာ ဒေလဖိအနီးတွင် အပိုလိုနတ်ဘုရားသတ်ခဲ့သော မူလအမြွှာနတ်ဖြစ်သည်။ ထိုနတ်ဆိုးက ဒေလဖိဘုရားကျောင်းရှိ နတ်ဘုရားကိုးကွယ်သူမိန်းကလေးများ (Pythiai) အား အနာဂတ်ဟောစေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဖိလိပ္ပိရှိ ကျွန်မိန်းကလေးသည် ထိုသို့ အံ့ဖွယ်စွမ်းအားရှိသည်ဟု ဆိုကာ လူများကို အကြံပေးပြီး သူမပိုင်ရှင်များကို ချမ်းသာစေခဲ့သည်။ မန်တယုမိုင် (manteuomai) ဆိုသော ဂရိစကားကို “နတ်ဟောခြင်း” ဟု ဘာသာပြန်ထားပြီး၊ ဂရိလူမျိုးများက နတ်နှင့်စပ်သူများ၏ မရေရာသော စကားများကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်နိုင်သူများကို ဤသို့ခေါ်သည်။ သမ္မာကျမ်းစာက ထိုသို့ပြုမူခြင်းကို ရှုတ်ချထားသည် (တရားဟော ၁၈:၁၀၊ ၁ ဓမ္မရာဇာ ၂၈:၈၊ ယေဇကျေလ ၁၃:၆)။

16:16–24. Paul and Silas Imprisoned. Until this point Paul had largely had to endure the opposition of Jews who opposed his testimony. At this point in his ministry, however, he had to endure the rejection of Gentiles. As Paul and his coworkers were on their way to worship outside of the city, they encountered a slave girl possessed by a pneuma pythōv (“a spirit, namely, a Python,” or “a Pythonian spirit). The term pythōv refers to a soothsaying spirit originally conceived of as a snake called Python, which Apollo killed near Delphi. It was believed that this spirit was what enabled the priestesses at Delphi, who were called Pythiai, to foretell the future. The slave girl in Philippi claimed to have such supernatural powers and used them to advise the superstitious people around her—and to enrich her owners. The Greek verb manteuomai, translated “fortune-telling” (v. 16), was used by the Greeks to designate prophets who had the ability to interpret unintelligible speeches of people who claimed to be speaking in unknown tongues. The Bible condemns such practices (Deut. 18:10; 1 Sam. 28:8; Ezek. 13:6).

 

ကျွန်မိန်းကလေးသည် ပါတ်တို့ကို လိုက်၍ “ဤသူများသည် အမြင့်ဆုံးသော ဘုရားသခင်၏ ကျေးကျွန်များဖြစ်၍ ကယ်တင်ခြင်းလမ်းကို ကြေညာသူများ ဖြစ်သည်” ဟု အော်ဟစ်ခဲ့သည်။ သူမပြောသော စကားသည် မှန်သော်လည်း၊ သူမ၏ နတ်ဟောခြင်းနှင့် ပါတ်တို့၏ သွန်သင်ချက်များ တူညီသည်ဟု နားလည်မှုလွဲစေသည်။ ပါတ်တို့ကို သူမကဲ့သို့ နတ်ဆရာများအဖြစ် မြင်စေမည် (မာကု ၃:၁၁၊ လု ၄:၄၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ပါတ်သည် မိမိအမှုတော်ကို ထိုသို့သော အရာမျိုးနှင့် ဆက်နွယ်စေလိုခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ သို့သော် အကျိုးဆက်ကို ရှောင်လွှဲလိုသောကြောင့် ရက်ပေါင်းများစွာ စိတ်ရှည်စွာ စောင့်ဆိုင်းခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး ယေရှုနာမတော်ဖြင့် နတ်ဆိုးကို ထွက်သွားရန် အမိန့်ပေးလိုက်ရာ ချက်ချင်း ထွက်သွားခဲ့သည်။ နတ်ဆိုးထွက်သွားခြင်းကြောင့် သူမ၏ နတ်ဟောစွမ်းရည်နှင့် ဝင်ငွေများ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည် (တမန် ၁၆:၁၉)။ ဤဖြစ်ရပ်သည် ပဋိပက္ခဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူမပိုင်ရှင်များနှင့် အကျိုးအမြတ်ရရှိသူများသည် ပါတ်တို့က သူတို့လုပ်ငန်းကို သိမ်းပိုက်မည် သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး ဝင်ငွေထိခိုက်စေမည်ဟု စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပါတ်နှင့် ရှိလတ်တို့ကို တရားသူကြီးရှေ့ ဆွဲခေါ်သွားခဲ့သည်။

The young slave girl stalked Paul and his companions, proclaiming that these men were the servants of the Most High God and were declaring the way of salvation. What she said was true, but it created confusion by suggesting that their teachings were in agreement with her own divination. Paul and his companions would have been perceived as mere clairvoyants, like her (cf. Mark 3:11; Luke 4:41). Paul did not want his ministry to be associated with this type of activity, but he patiently waited for several days, probably hoping to avoid the consequences of a conflict. Finally, he ordered the evil spirit in the name of Jesus to leave her, and immediately it came out of her. The exorcism of the demonic spirit brought an end to the girl’s soothsaying abilities and also to the financial gains produced by it (Acts 16:19). The incident became a matter of conflict. We can surmise that her masters and those who profited from her services feared that Paul and his team would take over their business or at least damage their income. So they dragged them before the magistrate.

 

တရားစွဲဆိုချက် သုံးချက်ရှိခဲ့သည်။ (၁) သူတို့သည် ယုဒများဖြစ်၍ မြို့၏ နတ်ဘုရားများကို လေးစားခြင်း မရှိ။ (၂) မြို့တွင်း မငြိမ်မသက်ဖြစ်အောင် လုပ်သည် – ရောမကိုလိုနီတွင် အထူးသဖြင့် စည်းကမ်းကို ဂုဏ်ယူသော မြို့တွင် ဆိုးရွားသော စွဲဆိုချက်။ (၃) ရောမဓလေ့နှင့် သွန်သင်ချက်များကို မလေးစားခြင်း – ရောမတန်ဖိုးများကို အတုယူရန် တည်ထောင်ထားသော ကိုလိုနီတွင် နိုင်ငံရေးအရ ဆိုးရွားသော စွဲဆိုချက်။ တရားသူကြီးများသည် အကျဉ်းသားများ၏ အဝတ်ကို ကိုယ်တိုင်ဆွဲချွတ်ပြီး ရိုက်နှက်ရန် အမိန့်ပေးကာ ထောင်ချခဲ့သည်။ ပါတ်သည် ဤအတွေ့အကြုံကို နာကျင်စွာ မှတ်မိနေခဲ့သည် (၁ သက် ၂:၂)။ ထောင်မှူးသည် အကျဉ်းသားများကို အသက်နှင့် တာဝန်ယူရသောကြောင့် မှောင်မိုက်သော ထောင်ထဲသာမက ခြေချင်းကျစ်ကို ထည့်ထားစေခဲ့သည်။ ထိုကိရိယာသည် ခြေကျင်းဝတ်တွင် တပ်ဆင်ထားသော သစ်သားတုံးများဖြစ်၍ နာကျင်စေသည်။

Three formal charges were brought against Paul and Barnabas: (1) They were Jews, who disregarded the gods of the city. (2) They were causing disturbances in the city—a serious charge, particularly in a Roman colony that prided itself on order. (3) They were disrespecting the teaching and customs of Rome, which was politically reprehensible—a serious charge in a Roman colony that was founded to mirror the values of Rome. After apparently tearing off the prisoners’ clothes themselves, the judges ordered that Paul and Barnabas be publicly flogged and thrown in prison. Paul had a painful memory of the ordeal (1 Thess. 2:2). The jailer, who was responsible for prisoners at the cost of his life, was not satisfied with placing the two men in a dark dungeon, so he also had stocks placed on their feet. These were ill-fitting pieces of wood attached to the ankles to keep prisoners in a painfully uncomfortable position.

 

၁၆:၂၅–၃၄။ ဖိလိပ္ပိထောင်မှူး ကယ်တင်ခြင်းခံရခြင်း။ ထောင်မှူးအိပ်ပျော်နေချိန်တွင် ပါတ်နှင့် ရှိလတ်တို့သည် ဆုတောင်းပြီး သီချင်းဆိုနေကြသည်။ သူတို့၏ အခြေအနေကို ဂရုမစိုက်ဘဲ ထာဝရဘုရားကို အားကိုးနေကြသည်။ အော်ဟစ်ခြင်း၊ ကျိန်ဆဲခြင်း၊ ဆဲဆိုခြင်းများ ပုံမှန်ကြားနေကျ နေရာတွင် ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းသော သီချင်းများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ ကျေးကျွန်များ၏ ရှိနေခြင်းက ထောင်များကို ဘုရားကျောင်းများအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်။ ပါတ်နှင့် ရှိလတ်တို့သည် အကျယ်တဝင့် ဆုတောင်းခြင်းနှင့် သီချင်းဆိုခြင်းဖြင့် နားထောင်နေသော အကျဉ်းသားများအား တရားဟောနေခြင်း ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၅)။

16:25–34. The Philippian Jailer Saved. While the jailer was sleeping, Paul and Silas were praying and singing to the Lord, unconcerned about their condition and relying on the Lord. In a place where commonly one would have heard screams, curses, and insults, hymns of praise were raised to God. The presence of God’s servants transforms jails into cathedrals. In a sense, Paul and Silas were preaching through their loud prayers and hymns to the prisioners who were listening to them (v. 25).

 

ရုတ်တရက် ကြီးမားသော ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီး ထောင်၏ အခြေတည်နေရာများ ပြိုလဲသွားကာ ကျောက်နံရံများ ပြို collapse သွားသည်။ သော့ခတ်ထားသော တံခါးများ ပွင့်သွားပြီး သံကြိုးများ ပြတ်ထွက်သွားသည်။ အံ့ဖွယ်အားဖြင့် အကျဉ်းသားများ လွတ်မြောက်သွားသော်လည်း ဘေးအန္တရာယ် မရှိခဲ့ပေ။ ငလျင်ကြောင့် နိုးလာသော ထောင်မှူးသည် တံခါးများ ပွင့်နေသည်ကို မြင်ပြီး အကျဉ်းသားများ ထွက်ပြေးသွားပြီဟု ချက်ချင်း ထင်မှတ်ခဲ့သည်။ ရောမထောင်မှူးအတွက် အကျဉ်းသားလွတ်မြောက်ခြင်းသည် အဆိုးဆုံးအရာဖြစ်ပြီး အများရှေ့တွင် ကွပ်မျက်ခံရမည်ထက် အရှက်ကြီးသည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ချက်ချင်း ဓားနှင့် လည်ပင်းကို လှီးဖြတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၇၊ တမန် ၁၂:၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။ ထောင်မှူး အလုပ်မှ မပြီးမီ ပါတ်က အော်ပြောလိုက်၍ သူ့ကိုယ်သူ မသတ်ရန် တားခဲ့သည်။ အကျဉ်းသားတစ်ဦးမျှ ထွက်ပြေးခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

Suddenly a massive earthquake shook the foundations of the prison, causing walls of stone to collapse, locked doors to open, and prison chains to be loosed. Miraculously all the prisoners were free but unharmed. Awakened by the earthquake, the jailer rushed out and found the doors of the prison wide open and immediately assumed that his prisoners had escaped. This was the worst thing that could happen to a Roman jailer; it was a total disgrace. He immediately decided that suicide was preferable to the shame of a public execution for allowing the prisoners to escape (v. 27; cf. 12:19). Recognizing what the jailer was about to do, Paul called out to him to not take his own life, for none of the prisoners had fled.

 

ထိုအံ့ဖွယ်အမှုကို မြင်ပြီး တပါးအမျိုးသား ထောင်မှူးသည် ပါတ်နှင့် ရှိလတ်ရှေ့ ဒူးထောက်ခဲ့ပြီး လေးစားစွာ “သခင်တို့” ဟု ခေါ်ဆိုကာ ကယ်တင်ခြင်းခံရရန် ဘာလုပ်ရမည်နည်းဟု မေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၀)။ သူသည် သီချင်းများကို နားထောင်နေခဲ့ပြီး သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ထိခိုက်ခဲ့သည်။ ပါတ်က အစစ်အမှန် သခင်ယေရှုအား ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းရရှိနိုင်ကြောင်း ပြောပြခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၁)။ ညအကြွင်းသောအချိန်တွင် ပါတ်သည် ဧဝံဂေလိတရားကို ထောင်မှူးနှင့် သူ၏အိမ်သူအိမ်သားများအား ဟောပြောခဲ့သည်။ ထောင်မှူးသည် သူတို့၏ ဒဏ်ရာများကို ဆေးကြောပြီးနောက် သူနှင့် အိမ်သူအိမ်သားအားလုံး နှစ်ခြင်းခံခဲ့ကြသည်။ ကျေးဇူးတင်စွာ အိမ်သို့ ဖိတ်ခေါ်ပြီး စားစရာများ ကျွေးမွေးခဲ့သည်။ ကယ်တင်ခြင်းရလဒ်ဝမ်းမြောက်မှုသည် ဤယုံကြည်သူသစ်၏ နှလုံးကို ပြည့်စေခဲ့သည် (တမန် ၈:၃၉၊ ၁၃:၅၂ ကိုကြည့်ပါ)။

In the face of such a miracle, the Gentile jailer fell before Paul and Silas and then took them out, addressing them respectfully as “sirs” (16:30). He asked them what he should do to be saved. He had been listening to the hymns and must have been impressed by the Spirit. Paul told him about the real Lord Jesus Christ and that salvation could be had by believing in Him (v. 31). During the rest of the night Paul shared the gospel with him and his household. After the jailer washed their wounds, he and all his family were baptized. In gratitude he invited the two men into his house and placed food on the table before them. The joy of salvation filled the heart of this new convert (cf. 8:39; 13:52).

 

၁၆:၃၅–၄၀။ ပါတ်သည် လျှို့ဝှက်စွာ ထွက်ခွာရန် ငြင်းဆိုခြင်း။ နေထွက်ချိန်တွင် တရားသူကြီးများသည် အကျဉ်းသားနှစ်ဦးကို လွှတ်ပေးရန် သတင်းစကား ပို့ခဲ့သည်။ လုကာက အကြောင်းရင်းကို မဖော်ပြခဲ့ပေ။ ငလျင်အတွင်း ပါတ်နှင့် ရှိလတ်၏ သန့်ရှင်းသော သဘောထားကို သိရှိသလော။ ငလျင်ကို နတ်ဘုရားများ၏ မကျေနပ်မှုဟု မြင်သလော။ သို့မဟုတ် နှစ်ဦးအား လုံလောက်စွာ အပြစ်ပေးပြီးပြီဟု ယူဆသလော။ ထောင်မှူးသည် သတင်းကို ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံပြီး ချက်ချင်း လွှတ်ပေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၆)။ သို့သော် ပါတ်သည် လျှို့ဝှက်စွာ ထွက်ခွာလိုခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ဖိလိပ္ပိရှိ ယုံကြည်သူသစ်များကို ကာကွယ်ရန် ဖြစ်နိုင်သည်။ ထောင်မှူးအံ့အားတကြ ဖြစ်ရသော်လည်း၊ ပါတ်က သူနှင့် ရှိလတ်တို့သည် ရောမနိုင်ငံသား ဖြစ်ကြောင်း ပြောပြခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၇)။ ခရစ်နှစ် ၂၄၈ ခုနှစ် ပိုးကျံဥပဒေ (Porcia law) အရ ရောမနိုင်ငံသားကို ရိုက်နှက်ခြင်းသည် အရာရှိရာထူးကို အပြီးတိုင်း ဆုံးရှုံးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဧကရာဇ်၏ စိတ်အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ မြို့တစ်မြို့လုံး အပြစ်ပေးခံရနိုင်သည်။ ပါတ်သည် တရားသူကြီးများကို အများရှေ့တွင် အရှက်ခွဲခြင်း၊ နှစ်ဖက်စလုံး မကြားဘဲ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်း၊ ရောမနိုင်ငံသားနှစ်ဦးကို တရားမဲ့ ထောင်ချခြင်းတို့ကြောင့် တရားစွဲဆိုလိုခဲ့သည် (တမန် ၂၂:၂၅–၂၈)။ ဤအချက်များသည် တရားသူကြီးများကို အလုပ်မှထုတ်ပယ်ခံရန် သို့မဟုတ် ပြင်းထန်စွာ အပြစ်ပေးခံရန် လုံလောက်သည်။ ထို့ကြောင့် တရားသူကြီးများသည် နောင်တရရုံသာမက ကြောက်ရွံ့ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၃၈)။

16:35–40. Paul Refused to Depart Secretly. As the sun rose, the judges sent word that the two prisoners were to be released, and presumably to leave the city. Luke does not elaborate on the reasons for this turn of events. Did they know about Paul and Silas’s noble attitude during the earthquake? Did they see the earthquake as a sign of the gods’ displeasure? Or did they simply feel that the two men had been punished sufficiently for their offense? The jailer received the news with joy and enthusiastically released them (v. 36). But Paul did not want to leave secretly, perhaps to protect the new believers in Philippi. To the surprise of the jailer, Paul told him that both he and Silas were Roman citizens (v. 37). According to the Porcia law of 248 B.C., it was forbidden to flog a Roman citizen under penalty of permanently losing one’s official post of duties, and, depending on the mood of the sovereign, the entire city could have been penalized. Paul wanted to press charges against the judges because they had shamed them by beating them publicly, they did not hear both sides of the incident, and they had condemned and illegally imprisoned two Roman citizens (22:25–28). This was enough for the magistrates to have been dismissed or to have been severely punished. One can understand why on hearing these charges they were not only regretful but also frightened (16:38).

 

ပါတ်၏ တရားသူကြီးများကို ထောင်သို့ ကိုယ်တိုင်လာပြီး လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုခြင်းသည် မိမိနာမည်ကို သန့်ရှင်းစေရန်သာမက ဖိလိပ္ပိရှိ ယုံကြည်သူသစ်များအတွက် ဖြစ်သည်။ ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူ၏ နောက်လိုက်များအဖြစ် အရှက်ခွဲခံရမှု မဖြစ်စေလိုခဲ့ပေ။ မြို့မှ ထွက်ခွာမည့်အချိန်တွင် ပါတ်သည် လိဒိယအိမ်သို့ သွားပြီး အိမ်တွင်းအသင်းတော်စတင်နေသော အဖွဲ့ကို တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရှိလတ်နှင့်အတူ မြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ လုကာသည် “ကျွန်ုပ်တို့” ဟူသော စကားကို မသုံးတော့ပေ။ သူသည် ဖိလိပ္ပိတွင် ယုံကြည်သူသစ်များကို အားပေးရန် နေခဲ့သည်။ နှစ်အနည်းငယ်အကြာ ပါတ်ပြန်လည်ရောက်ရှိချိန်တွင်သာ ထပ်မံတွေ့ရှိရသည် (တမန် ၂၀:၆)။ လိဒိယသည် အသင်းတော်နှင့်အတူ ပါတ်၏ အမှုတော်ကို ဆက်လက်ထောက်ပံ့ခဲ့ပြီး မကြာခဏ အကူအညီများ ပို့ဆောင်ခဲ့သည် (ဖိလိ ၄:၁၅–၁၆)။

Paul’s demand that the magistrates appear personally at the prison to arrange for their release likely was driven not by a concern merely to vindicate his own name but also by a concern for the new believers in Philippi. He wanted to make sure that they did not have to live under the shadow and potential ridicule of being the followers of a man who was seen as some sort of a criminal. Before leaving the city as requested, Paul went to Lydia’s home, where a house church was budding. He exhorted the group before leaving town with Silas. From this point forward Luke no longer made mention of himself (“us”). He evidently stayed there to encourage the new believers in Paul’s absence. He does not appear again in Acts until Paul’s return to Philippi some six years later (20:6). Lydia continued to support Paul’s ministry, for she, with the church, often sent aid to provide for his needs (Phil. 4:15–16).

 

အခန်းကြီး - ၁၇

၁၇:၁–၁၈:၂၂ ဂရိတိုင်းပြည်၌ ပေါလု၏အမှုတော်ဆောင်ခြင်း

ပေါလုသည် တရားနာလိုစိတ်ရှိသော ယုဒ်လူမျိုးတို့တွင် အောင်မြင်မှုကြီးစွာရရှိခဲ့သော်လည်း၊ ဂရိဒဿနပညာရှင်တို့တွင်မူ သိပ်မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ သို့ရာတွင် ကျော်ကြားလှသော ကောရိန်တုမြို့သည် ဧဝံဂေလိတရားကို လက်ခံရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေသော လူများစွာရှိရာ နေရာဖြစ်လိမ့်မည် (၁၈:၁၀)။

17:1–18:22

Paul Ministering in Greece

Paul had great success among fair-minded Jews and not much among the Greek philosophers. But the infamous city of Corinth would be a place where there were many people (18:10) ready to receive the gospel.

 

၁၇:၁–၄ သက်သာလောနိတ်မြို့၌ ခရစ်တော်ကို ဟောပြောခြင်း ပေါလုနှင့် သိလသည် တဖန်ပြန်၍ ဗလက်ပင်လယ်မှ အဒြတိယပင်လယ်သို့ ဘလကန်ဒေသကိုဖြတ်၍ ဆက်သွယ်ထားသော ရောမလမ်းမကြီး ဗီယာဧဂနတိယလမ်းပေါ်တွင် ခရီးသွားနေကြသည်။ သူတို့သွားရောက်ရာမှာ မကေဒေါနိပြည်၏ အရေးကြီးဆုံး ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖိလိပ္ပိမြို့မှ မိုင် ၉၀ (ကီလိုမီတာ ၁၄၅) ခန့်အကွာရှိ သက်သာလောနိတ်မြို့ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၄၀,၀၀၀ မှ ၆၅,၀၀၀ အထိရှိသော သက်သာလောနိတ်မြို့သည် ဖိလိပ္ပိမြို့ထက် များစွာကြီးမားသည်။ ထိုမြို့၌ ယေဟောဝါပွဲတိုက်ကြီးတစ်ခုရှိသည်ကို သူတို့ သိပြီးဖြစ်နိုင်သည်။ ပေါလုသည် ဗိမာန်တော်နေ့ကို စောင့်ထိန်းသူဖြစ်၍ သူ၏ဓလေ့အတိုင်း ယေဟောဝါပွဲတိုက်သို့ ဝင်သွားခဲ့သည်။ ဧည့်သည်တို့ကို စကားပြောခွင့်ပေးလေ့ရှိသောကြောင့် ပေါလုသည် ထိုအခွင့်အရေးကို အပြည့်အဝအသုံးချခဲ့ပြီး၊ ဗိမာန်တော်နေ့ သုံးကြိမ်ဆက်တိုက် ယေရှုခရစ်ကို တရားနာသူတို့အား မိတ်ဆက်ပြသခဲ့သည်။ ထိုနှစ်ပတ်အတွင်း အမျိုးသမီးယုံကြည်သူ ချမ်းသာသူအချို့၏ ဧည့်ဝတ်ကျေးမှုကို လက်ခံခဲ့သည်ဟုလည်း ယူဆနိုင်သည် (အပိုဒ် ၄)။

17:1–4. Preaching Christ in Thessalonica. Paul and Silas were traveling once again on the Via Egnatia, a Roman road that connected the Black Sea to the Adriatic across the Balkans. They were going to Thessalonica, the most important seaport in Macedonia, located about ninety miles (145 km) from Philippi. With a population between 40,000 to 65,000 inhabitants, Thessalonica was much larger that Philippi. They probably knew there was a large synagogue in that city. As a Sabbath keeper, and in accordance with his practice, Paul went to the synagogue. Since visitors were called on to talk, Paul took full advantage of the opportunity, and for three Sabbaths in a row, he made Jesus known to those who were attending. We can also assume that during the two weeks, he accepted the hospitality of some of the relatively wealthy female believers (v. 4).

 

ယုဒ်လူမျိုးတို့အား ပေါလုသုံးစွဲခဲ့သော နည်းလမ်းများကို ဖော်ပြထားသည့် ကြိယာများစွာကို တွေ့ရသည်။ (၁) ဒီယာလေဂေါ်မိုင် (“ဆွေးနွေးခြင်း”၊ “အချေအတင်ပြောဆိုခြင်း”) – ယနေ့ခေတ် “ဒိုင်ယာလောဂ်” စကားလုံးဖြစ်လာသော စကားလုံး (အပိုဒ် ၂)။ ဂရိဒီယာထရစ်ပုံစံအတိုင်း အဖြေရှာရန် မေးခွန်းများဆက်တိုက်မေးသော သင်ယူနည်းဖြစ်သည် (ရောမ ၃:၂၇–၃၁ နှိုချင်း)။ (၂) ဒီယာနိုအိဂေါ် – “ဖွင့်ပြခြင်း”၊ “ရှင်းပြခြင်း”။ ကျမ်းစာကို ဖွင့်ပြရင်း ပေါလုသည် စာသားကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည် (တမန် ၁၇:၃၊ လု ၂၄:၃၂ နှိုချင်း)။ (၃) ပါရာတီသေမို – “တင်ပြခြင်း”၊ “ဘေးချင်းယှဉ်ထားခြင်း”။ စားပွဲပေါ်တွင် အစာချထားသည့်နည်းတူ (တမန် ၁၆:၃၄၊ ၁ကော ၁၀:၂၇ နှိုချင်း) ဤနေရာတွင် “သက်သေပြခြင်း” သို့မဟုတ် “သက်သေခံခြင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည် (တမန် ၁၇:၃)။ ပေါလုသည် ကျမ်းချက်များကို ဘေးချင်းယှဉ်ထား၍ ကျမ်းစာကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။ယုဒ်အချို့ ယုံကြည်လာကြသည်။ ဘုရားကိုကိုးကွယ်သော ဂရိလူမျိုးများထဲမှလည်း များစွာယုံကြည်လာကြသည်။ ထင်ရှားသော (“ပရိုတို့စ်” – ပထမဆုံး၊ အထူးထင်ရှား) အမျိုးသမီးများလည်း များစွာလိုက်ပါလာကြသည် (တမန် ၁၇:၄)။ ထို့ကြောင့် မယုံကြည်သော ယုဒ်တို့ မနာလိုဖြစ်ကြသည်။

 

We find a number of verbs that show the method used by Paul to teach Jews: (1) Dialegomai (“to reason,” “to debate”), from which we get the word “dialogue” (v. 2). It is a method of learning based on the Greek diatribe in which a series of questions are raised in a search for an answer (cf. Rom. 3:27–31). (2) Dianoigō—“to open,” “to explain.” By opening the Scriptures, Paul interpreted the text to them (Acts 17:3; cf. Luke 24:32). (3) Paratithēmi—“to present,” “place on the side,” or “side by side,” as food is placed on a table (cf. Acts 16:34; 1 Cor. 10:27), in this case carrying the connotation of “demonstrating” or “proving” (Acts 17:3). In his exposition Paul placed biblical texts side by side to interpret the Scriptures. Some of the Jews were persuaded, as well as many God-fearing, devout Greeks, and many women who were prōtos—“first,” “preeminent,” “prominent”—also followed Paul and Silas (Acts 17:4). This aroused the jealousy of the Jews.

 

၁၇:၅–၉ ယာဆုန်၏အိမ်ကို တိုက်ခိုက်ခြင်း မယုံကြည်သော ယုဒ်တို့၏ မနာလိုခြင်းကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ နားလည်နိုင်သည်။ ပေါလုသည် ယေဟောဝါပွဲတိုက်ရှိ ယုဒ်လူမျိုးယဇ်ပုရောဟိတ်များထက် ဂရိလူမျိုးတို့ထံတွင် ပိုမိုအောင်မြင်ခဲ့သည် (၁သက် ၁:၉၊ မ ၂၃:၁၅ နှိုချင်း)။ ပေါလု၏ပုဂ္ဂိုလ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည်လည်း သူ၏အောင်မြင်မှုတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည် (၁သက် ၂:၇–၈)။

17:5–9. Assault on Jason’s House. The jealousy of the unbelieving Jews is to some extent understandable. Paul was very successful among the Jewish proselytes in the synagogue and quite successful in reaching out to the Greeks (1 Thess. 1:9)—more so than the Jewish preachers among the Gentiles (cf. Matt. 23:15). The love that emanated from Paul’s person most certainly had a part to play with his success (1 Thess. 2:7–8).

 

ပေါလုနှင့် သိလတို့သည် ယာဆုန်ဆိုသူ၏အိမ်တွင် နေထိုင်နေကြသည် (အပိုဒ် ၅)။ ယာဆုန်သည် ဂရိဘာသာစကားပြောသော ယုဒ်လူမျိုးဖြစ်ပုံရသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုအမည်သည် ပေါလုကဲ့သို့ သန့်ရှင်းရာအရပ်ပြင်ပတွင် ကြီးပြင်းလာသော ယုဒ်အမျိုးသားများတွင် အဖြစ်များသောအမည်ဖြစ်သည်။ သူ၏အိမ်သည် ယုံကြည်သူများ၏ အိမ်အသင်းတော်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပေါလုနှင့်သိလတို့ကို ဧည့်ဝတ်ပြုရန်လည်းကောင်း လုံလောက်စွာကြီးမားသောကြောင့် သူသည် ချမ်းသာသူတစ်ဦးဖြစ်ရမည်။ ရောမ ၁၆:၂၁ တွင် ဖော်ပြထားသော ယုဒ်လူမျိုး ယာဆုန်နှင့် အတူ ဆိုဆီပတ်တာဆိုသူသည် ဘေရဲယမြို့မှ ဆိုပတ်တာ (တမန် ၂၀:၄) ဖြစ်နိုင်သည်။

Paul and Silas were staying with Jason (Acts 17:5), who appears to have been a Greek-speaking Jew, since that name was common among Jewish men who, like Paul, grew up outside of the Holy Land. He must have been a man of some means, since his home was large enough to serve as the house church for the believers as well as to host Paul and Silas. He may be the person identified in Romans 16:21 as a Jew, along with Sosipater, who may be Sospater from Berea (Acts 20:4).

 

ဧမ်ပရာတာ ကလော်ဒိယက ယုဒ်လူမျိုးတို့ကို ရောမမြို့တွင် နေထိုင်ခွင့်ပိတ်ပင်ထားသောကြောင့် သူတို့ကို မငြိမ်မသက်ဖြစ်စေသူများအဖြစ် စွပ်စွဲရခြင်းသည် လွယ်ကူခဲ့သည်။ သက်သာလောနိတ်ယုဒ်တို့သည် ပေါလုကို အသုံးချ၍ မိမိတို့ကိုယ်ကို ပြည်သူများရှေ့တွင် သန့်ရှင်းသူများအဖြစ် ဖြူစင်စေခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ဈေးတွင်းရှိ မငြိမ်မသက်ဖြစ်စေသော လူအုပ်ကို စုစည်းပြီး ယာဆုန်၏အိမ်ကို တိုက်ခိုက်ရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၅)။

Since Emperor Claudius had forbidden Jews from living in Rome, it was rather easy to denounce them as disruptive. Using Paul as a pawn, the Jews of Thessalonica managed to whitewash themselves in the eyes of the population. They gathered disruptive elements in the marketplace and incited them to attack Jason’s house (Acts 17:5).

 

ပေါလုနှင့်သိလတို့ကို လက်မှုမမိသောအခါ ထိုလူအုပ်သည် ယာဆုန်နှင့် အခြားယုံကြည်သူအချို့ကို မြို့အုပ်တို့ရှေ့သို့ ဆွဲခေါ်သွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ယာဆုန်အား အန္တရာယ်ရှိသော လူများကို ခိုလှုံစေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ ပေါလုနှင့်သိလတို့အပေါ် စွပ်စွဲချက်နှစ်ခုမှာ – အခြားမြို့များတွင် ဒုက္ခဖြစ်စေခဲ့ဖူးသော လှည့်လည်ဒုက္ခပေးသူများဖြစ်သည်၊ ဧမ်ပရာတာ ကေသရာ မဟုတ်ဘဲ ယေရှုကိုသာ ဘုရင်ဟု ကြွေးကြော်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတော်ကို သစ္စာဖောက်သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များဖြစ်သည်။ ထိုစွပ်စွဲချက်များကြောင့် မြို့အုပ်တို့သည် စိုးရိမ်ထိတ်လန့်ကာ ပေါလုနှင့်သိလတို့ကို မြို့မှထွက်ခွာရန် တားမြစ်ခဲ့ပြီး၊ ယာဆုန်အား ငွေကြေးတစ်ခုခု ပေးဆောင်စေခဲ့သည် (အပိုဒ် ၉)။ ထိုငွေသည် ထိုသူနှစ်ဦး ပြန်မလာစေရန် အာမခံချက်ဖြစ်သည် (၁သက် ၂:၁၇–၁၈ နှိုချင်း)။

When they were unable to lay their hands on Paul and Silas, these ruffians decided to haul Jason and other believers before the local magistrates instead. When they arrived, they accused Jason of harboring dangerous men. They laid two accusations against Paul and Silas: They were itinerant troublemakers with a track record of causing problems in other cities, and they were guilty of sedition for claiming that Jesus, not Caesar, was King. Sufficiently alarmed by these charges, the magistrates banned Paul and Silas from their city and required Jason to pay some kind of fee (v. 9) to ensure the two men would not return (cf. 1 Thess. 2:17–18).

 

၁၇:၁၀–၁၅ ဘေရဲယမြို့၌ အမှုတော်ဆောင်ခြင်း သက်သာလောနိတ်တွင် ပြဿနာဖြစ်ပွားသောကြောင့် ပေါလုနှင့်သိလတို့သည် ညအချိန် မြို့မှထွက်ပြေးရသည်။ လုကာက သူတို့သည် ကြောက်ရွံ့၍ ထွက်ပြေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ ညီအစ်ကိုတို့၏ တောင်းဆိုချက်အတိုင်း ထွက်ခွာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရှင်းပြထားသည် (အပိုဒ် ၁၀)။ ဧဂနတိယလမ်းအတိုင်း ဆက်လက်ခရီးသွားရင်း ဘေရဲယမြို့သို့ ရောက်ရှိလာကြသည်။ ထိုနေရာ၌လည်း ပေါလုသည် မိမိလူမျိုးယုဒ်တို့အား ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို ထပ်မံပြသခဲ့သည်။ မကြာမီပင် ခံစားခဲ့ရသော ဆန့်ကျင်ဘက်ပြုမှုများရှိသော်လည်း သူတို့နှစ်ဦးသည် ယေဟောဝါပွဲတိုက်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ဘေရဲယလူမျိုးတို့သည် သူတို့၏ ဘာသာရေးအယူသီးမှုများကို ကျော်လွှား၍ နှုတ်ကပတ်တော်ကို စိတ်အားထက်သန်စွာ နာကြသည်။ သူတို့သည် ပထမဦးစွာ ကျမ်းစာက ဘာပြောသလဲဟု စစ်ဆေးကြသည် (အပိုဒ် ၁၁)။ (လုကာသုံးသော စကားလုံးမှာ “အနာကရိနိုး” – ရှာဖွေခြင်း၊ စစ်ဆေးခြင်း၊ တရားရုံးဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်။) ဘေရဲယလူမျိုးတို့သည် နားထောင်ရုံမျှဖြင့် မကျေနပ်ကြ၊ မေးခွန်းများထုတ်ကြသည်။ သူတို့စိတ်ဝင်စားမှု အလွန်ကြီးမားသောကြောင့် နေ့တိုင်း ကျမ်းစာကို လေ့လာကြသည် (အပိုဒ် ၁၁)။ အောင်မြင်မှုသည် စိတ်အားထက်သန်မှုနှင့် အချိုးကျသည်။ ယုဒ်လူမျိုးများစွာနှင့် ဂရိလူမျိုးများ၊ ယောက်ျားများနှင့် ထင်ရှားသော အမျိုးသမီးများစွာ ယုံကြည်ခြင်းသစ်ကို လက်ခံကြသည် (အပိုဒ် ၁၂)။ ထင်ရှားသော အမျိုးသမီးများစွာသည် ယေဟောဝါပွဲတိုက်များတွင် ပြုလုပ်သော အဆုံးအမများကို ဆွဲဆောင်ခံရပုံရသည် (၁၃:၅၀၊ ၁၆:၁၃၊ ၁၇:၄၊ ၁၂)။ ဥပဒေဘောင်သည် လူနေမှုပုံစံအတွက် လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် လုံခြုံမှုကို ပေးသည်။ ဂရိ-ရောမလောကသည် အကျင့်ပျက်ခြစားမှုနှင့် အာသာရုပ်တုကိုးကွယ်ရေးများဖြင့် ပြည့်နှက်နေချိန်တွင် ယုဒဘာသာသည် သင့်လျော်သော လိင်ဆက်ဆံရေးကို မြှင့်တင်ခဲ့သည် (ထွက် ၂၂:၁၆–၂၀၊ ဝတ် ၁၈၊ ၂၀၊ တရား ၂၂:၂၂–၃၀) နှင့် မိသားစုကို အလွန်တန်ဖိုးထားခဲ့သည်။

17:10–15. Ministering in Berea. Due to the problem in Thessalonica, Paul and Silas had to flee the city during the night. Luke clarified that they left not out of fear but on the request of the brethren (v. 10). Continuing on the Egnatian road, Paul and Silas arrived at Berea, where once again Paul showed his love for his fellow Jews. Despite the opposition they had just experienced, the two companions went to the synagogue. The fact is that the Bereans showed themselves fully capable of overcoming their prejudices to listen eagerly to the word. They initiated their discussion by looking first at what the Scriptures had to say (v. 11). (Luke uses the word anakrinō—“to search” or “examine”; it is a verb that applies to legal settings, often used in terms of interrogation.) The Bereans were not satisfied with just listening; they asked questions. They were so interested that they studied the Scriptures every day (v. 11). The success was commensurate with motivation. Numerous Jews and Greeks, both men and prominent women, were accepting the new faith (v. 12). Apparently, many women were attracted to the teaching done in the synagogues (13:50; 16:13; 17:4, 12). The framework of the law offered them guiding principles of life and a sense of increased security. While the Greco-Roman world was steeped in amoral and orgiastic cults, Judaism promoted proper sexual behavior (Ex. 22:16–20; Lev. 18; 20; Deut. 22:22–30) and highly valued the family.

 

ပေါလုနှင့်သိလတို့၏ အောင်မြင်မှုသတင်းသည် သက်သာလောနိတ်မှ ဆန့်ကျင်သူတို့၏နားသို့ လျင်မြန်စွာရောက်ရှိသွားပြီး၊ သူတို့သည် လိုက်လံ၍ လူအုပ်ကို လှုံ့ဆော်ခဲ့ကြသည်။ ညီအစ်ကိုတို့သည် လုံခြုံရေးအရ ပေါလုကို အေသင်မြို့သို့ ဦးတည်သော ပထမဆုံးသင်္ဘောပေါ်တင်ပို့ခဲ့ကြသည်။ သိလနှင့် တိမောသေမှာ ထိခိုက်မှုနည်းသောကြောင့် ဘေရဲယတွင်ပင် ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်။

News of the success of Paul and Silas quickly reached the ears of their opponents in Thessalonica, who decided to follow them and agitate the crowds as they had done before. The brethren decided to play it safe and placed Paul on the first ship bound for Athens, and some remained with him until his arrival. Silas and Timothy were less exposed and remained in Berea.

 

၁၇:၁၆–၂၁ အေသင်မြို့ရှိ ဒဿနပညာရှင်များ အေသင်မြို့သို့ ရောက်သောအခါ ပေါလုသည် အာဂိုရာ (ဈေးချောင်း) သို့သွား၍ ကြည့်ရှုလေ့လာခဲ့သည်။ ရုပ်တုများ၊ သူရဲကောင်းများနှင့် နတ်ဘုရားပေါင်းများစွာအတွက် တည်ထားသော ရုပ်ထွင်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော မြို့ကို တွေ့ရသည်။ မြို့တစ်မြို့လုံး အနုပညာပြတိုက်တစ်ခုအလား ဖြစ်နေသည်။ တဇ်စမြို့တွင် ကြီးပြင်းလာသော ပေါလုသည် အများပြည်သူနေရာများတွင် ရုပ်တုများကို မြင်တတ်နေသော်လည်း၊ တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားအပေါ် သစ္စာရှိမှုကြောင့် ဤမျှလောက် ရုပ်တုများပြားနေခြင်းကို စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ရသည်။ သူသည် တပါးအမျိုးသားကိုးကွယ်သူများနှင့် ယုဒ်လူမျိုးတို့နှင့် ဆွေးနွေးလိုစိတ် ပြင်းပြလာသည် (အပိုဒ် ၁၇)။

17:16–21. The Philosophers at Athens. Once in Athens, Paul went to the agora, the marketplace, where he could observe and learn. He saw a city full of idols and with statues erected in honor of countless heroes and all kinds of deities. The city had become an art gallery. Since he was raised in Tarsus, Paul was used to seeing idols in public places, but his devotion to the one and only God made this abundance of idols disturbing to him. He felt a strong need to discuss the matter with the Gentile worshipers and fellow Jews (v. 17).

 

အေသင်မြို့သည် ပလေတိုနှင့် အဲရစ်စတိုတယ်တို့ သင်ကြားခဲ့ဖူးသော ဉာဏ်ပညာမြင့်မားသော မြို့တော်ဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုခေတ်တွင် အလွန်ရေပန်းစားသော ဒဿနပညာရှင်များမှာ စတိုအိခ်နှင့် ဧပီကျူးရီးယန်းတို့ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးမငြိမ်မသက်မှုများက လူ့အဖွဲ့အစည်းတိုးတက်မှုကို ရပ်တန့်စေခဲ့ပြီး လူတန်းစားများကို ပုံသေသတ်မှတ်ကာ လူတိုင်း၏ဘဝကို ကံကြမ္မာဖြင့်သာ ရှင်းပြတော့သည်။ စတိုအိခ်တို့က ဘုရားသခင်သည် ပစ္စည်းလောကတွင် ဘုရားသခင်၏အတ္တဉာဏ် (လိုဂေါစ်) အဖြစ် တက်ကြွစွာရှိနေပြီး အရာအားလုံးကို ကံကြမ္မာအတိုင်း စီမံသည်ဟု ယုံကြည်သည်။ ပျော်ရွှင်မှုသည် သဘာဝနှင့်အညီ နေထိုင်ရန်နှင့် ကံကြမ္မာကို ဆန့်ကျင်သော စိတ်ခံစားချက်များကို စွန့်လွှတ်ရန်တွင် ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ဤပစ္စည်းလောကပြင်ပတွင် ဘာမျှမရှိဟု ယူဆသည်။ ဧပီကျူးရီးယန်းတို့ကမူ စကြဝဠာသည် မတော်တဆမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ပြီး နတ်ဘုရားများသည် ဝေးကွာစွာရှိကာ ဤလောကတွင် ဝင်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိဟု ယူဆသည်။ အကောင်းဆုံးမှာ ရိုးရှင်းသောအရာများဖြင့် ကျေနပ်မှု၊ သူငယ်ချင်းများနှင့်အတူ အလယ်အလတ်နေထိုင်မှုဖြင့် စိတ်အေးချမ်းမှု (အာတာရာဇီယာ) ကို ရှာဖွေရန်ဖြစ်သည်။ အကျဉ်းချုပ်ဆိုရလျှင် မလွှဲမရှောင်သာ ကံကြမ္မာကို နာကျင်မှုအနည်းဆုံးဖြင့် ရင်ဆိုင်ရန် နည်းလမ်းများဖြစ်သည်။

Athens was a highly intellectual metropolis where Plato and Aristotle had taught, but the most popular philosophers at that time were the Stoics and Epicureans. The political, economic, and social turmoil of the time had paralyzed societal progress and divided people into fixed social classes, giving everyone the feeling that their fate was sealed. Everything good or bad was explained through fate or providence. Stoics and Epicureans had different understandings regarding destiny. The Stoics held that God was active and present in the material world as divine reason (logos), ordering everything according to providence. Happiness was found, therefore, in learning to live in harmony with nature and letting go of emotions that resist our fate. Nothing existed beyond this material world. The Epicureans, however, believed that the cosmos was the result of an accident and that the gods were remote and did not interfere in this world. The best one could do was to try to find happiness through achieving an inner tranquility (ataraxia). This was done by learning to be content with simple things and in living moderately with friends. In short, these were ways of dealing with one’s inevitable fate with as little pain and suffering as possible.

 

ဧပီကျူးရီးယန်းနှင့် စတိုအိခ်တို့၏ သဘောထားက ပေါလုအား ဧဝံဂေလိတရားကို မျှဝေရန် အခွင့်အရေးပေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၈)။ အချို့က ပေါလုကို “စပါမိုလိုဂေါစ်” (စျေးပြီးနောက် ကျန်ကြွင်းစားကောက်သူ) ဟု ကဲ့ရဲ့ကြသည်။ ထိုစကားသည် ဆင်းရဲသားများကို ရည်ညွှန်းသော်လည်း ဤနေရာတွင် အခြားသူများထံမှ အပိုင်းအစများကောက်ယူသော အလယ်အလတ်ပညာရှင်၊ အတုအယောင်ဟောပြောသူကို ဆိုလိုသည်။ သို့ရာတွင် ပေါလုသည် သူတို့၏ စူးစမ်းလိုစိတ်ကို နှိုးဆွခဲ့ပြီး၊ သူတို့သည် ပေါလုကို အာရေအိုပါဂုံ (အာရေအိုပါဂုစ်) သို့ ခေါ်ဆောင်သွားကြသည်။ ထိုနေရာသည် အစဉ်အလာနှင့် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးတာဝန်ရှိသော အုပ်ချုပ်သူများ စုဝေးရာ နေရာဖြစ်သည်။ ပေါလုသည် ယေဟောဝါပွဲတိုက် (ယုဒဘာသာ) မှ ဂရိဒဿနပညာ၏ဗဟိုသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အာရေအိုပါဂုံသည် ပုံမှန်အားဖြင့် နိုင်ငံတော်နတ်ဘုရားများကို စိန်ခေါ်သော နိုင်ငံခြားနတ်ဘုရားများနှင့်ဆိုင်သော ကိစ္စများကို ဆွေးနွေးခွင့်မပေးသော တရားစီရင်ရေးနေရာဖြစ်သည်။

The attitude of the Epicureans and the Stoics gave Paul the chance to share the gospel with them (v. 18). Some disparaged Paul by referring to him as a spermologos (lit. “scavenger of seeds”), a term used to designate indigents who picked up scraps after the market closed but which in this context is a reference to a novice, an amateur “babbler” who picks up scraps of information from others. But Paul was able to spark their curiosity, and they took him to the Areopagus, where magistrates responsible for maintaining order and traditions congregated. Paul went from the synagogue (Judaism) to the center of Greek philosophy. The Areopagus was normally the place in the city where matters related to jurisdiction were debated. Discussions about foreign gods (v. 18) that challenged the legitimacy of national gods were forbidden.

 

၁၇:၂၂–၃၄ အာရေအိုပါဂုံတွင် ဟောပြောခြင်း အစည်းအဝေးအလယ်တွင် ရပ်နေသော ပေါလုသည် သူ၏ဓလေ့အတိုင်း (၁ကော ၉:၁၉–၂၂) နားထောင်သူများနှင့် ကိုက်ညီအောင် ဟောပြောခဲ့သည်။ ဂရိတို့သည် ကျမ်းစာ၏အာဏာကို အသိအမှတ်မပြုသောကြောင့် ကျမ်းစာကို မသုံးခဲ့ပေ။ လုကာက ပေါလု၏ဟောပြောချက်ကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားသည်။ အေသင်လူမျိုးတို့သည် ဤအယူဝါဒကို အသိဉာဏ်ဖြင့် စစ်ဆေးလိုကြသည် (အပိုဒ် ၁၉)။ သူတို့သည် သေမင်းထမြောက်ခြင်းကို ဖော်ပြမှုမတိုင်မီ အထိ ကန့်ကွက်ခြင်းမရှိဘဲ အေးဆေးစွာ နားထောင်ခဲ့ကြသည်။ ဟောပြောချက်၏နိဒါန်း (အပိုဒ် ၂၂) သည် ဟောပြောနည်းစည်းကမ်းနှင့် ကိုက်ညီသည်။ ပေါလုသည် မဆုတ်မနစ်လောဂျစ်ဖြင့် ဒဿနပညာဆိုင်ရာ အယူအဆများနှင့် စကားလုံးများကို သုံးစွဲ၍ နားထောင်သူများကို ဆုံးဖြတ်ချက်ချရန် ဦးတည်ခဲ့သည်။

17:22–34. Addressing the Areopagus. Standing in the midst of the assembly and in keeping with his customary approach (1 Cor. 9:19–22), Paul adapted his discourse to his audience; He did not use Scripture because its authority would not have been recognized by the Greeks. Luke provided a summary of the content of Paul’s speech. The Athenians wanted to know this doctrine (Acts 17:19) so they could rationally examine it. They attentively listened without any objection before the reference to the resurrection. The introduction of the speech (v. 22) was appropriate and consistent with the rules of oratory. With relentless logic Paul made use of philosophical concepts and vocabulary to bring his listeners to a decision. Paul began with a common point of agreement: Athenians were religious. The Greek term deisidaimōn is applicable to both piety and superstition. The townspeople were careful to ensure the favor of the gods, living in constant fear of their anger and seeking to appease them. It is not surprising that they would have raised an altar to the unknown god. Paul felt free to make some comments about this most unusual phenomenon.

 

ပေါလုသည် သဘောတူညီမှုရှိသော အချက်မှ စတင်ခဲ့သည်။ အေသင်လူမျိုးတို့သည် ဘာသာရေးကို အလွန်လေးစားကြသည်။ “ဒေအိစီဒါမုန်” ဟူသော ဂရိစကားလုံးသည် ဘုရားကို ရိုသေခြင်းနှင့် အယူသည်းခြင်းနှစ်မျိုးလုံးကို ဆိုလိုနိုင်သည်။ မြို့သူမြို့သားများသည် နတ်ဘုရားများ၏ ဒေါသမဖြစ်စေရန် အမြဲကြောက်ရွံ့နေကြပြီး နှစ်သိမ့်မှုရရှိရန် ကြိုးစားနေကြသည်။ ထို့ကြောင့် “အမည်မသိသော နတ်ဘုရား” ဟူသော ယဇ်ပလ္လင်ကို တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ကြခြင်းသည် အံ့ဩစရာမဟုတ်ပေ။ ပေါလုသည် ဤထူးခြားဆန်းပြားသော ဖြစ်ရပ်ကို အသုံးချ၍ စကားဆက်ခဲ့သည်။စကားလုံးများဖြင့် ကစားရင်း သူတို့မသိသော ဘုရား (အာဂနိုစတို့စ်) မှ သူတို့မသိသော အမှန်တရား (အာဂနိုအေအို) သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် ကိုယ်ပိုင်ဘုရားတစ်ဆူကို မိတ်ဆက်ပြသခဲ့သည်။ ထိုဘုရားသည် စကြဝဠာ (ကော့စမို့စ်) တစ်ခုလုံးကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော ဘုရားဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၄)။ ပေါလုသည် လောဂျစ်အတိုင်း ဆင်ခြင်တုံတန်းမှုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ အရာအားလုံးကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားသည် သူ၏ဖန်ဆင်းမှုတွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဘုရားဖြစ်ပြီး၊ လူလက်ရာဗိမာန်ထဲတွင် နေထိုင်ရန် ကန့်သတ်ခံရသူ မဟုတ်ပေ။ ဘုရားသခင်သည် သူဖန်ဆင်းသော စကြဝဠာထက် ကြီးမားသည်ဟု သက်သေပြရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ အသက်၊ အသက်ရှူသံနှင့် လိုအပ်သမျှကို ပေးသနားတော်မူသော ဘုရားသည် လူသားများထံမှ ဘာမျှမလိုအပ်ပေ (အပိုဒ် ၂၅)။ ဤအချက်များတွင် ဧပီကျူးရီးယန်းတို့သည် ပေါလုနှင့် သဘောတူနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ပါသေနုန်ဘုရားကျောင်းအနီးတွင် ဤသို့ပြောဆိုရဲခြင်းသည် ရဲရင့်မှုကြီးမားသည်။ ပေါလုသည် လူလက်ရာရုပ်တုများကို နတ်ဘုရားများ၏ နေအိမ်အဖြစ် အသုံးပြုခြင်းကို ဝေဖန်နေခြင်းဖြစ်သည်။

Playing with words, Paul took his listeners from the God they did not know (agnōstos) to the truth they did not know (agnoeō). He offered them a personal God, the Creator of the kosmos, the entire world (v. 24). Paul used logical reasoning as he developed his speech. The one God who created everything is logically the sovereign Lord of His creation and as Creator cannot be circumscribed to live in a sanctuary made by human hands. Paul was attempting to demonstrate that God is greater than the universe He made. Since God is the One who gives life, breath, and all things we need, He does not need anything from us (v. 25). On many of these points, the Epicureans probably would have agreed with Paul. But he was remarkably courageous to say all this near the Parthenon—a temple that was the pride of the Athenians. Paul was also criticizing the use of idols made by human hands to serve in some way as a dwelling of the gods.

 

ပေါလုသည် နားထောင်သူများနှင့် ချိတ်ဆက်ရန် ကံကြမ္မာဆိုင်ရာ စကားလုံးများကို သုံးစွဲခဲ့သည်။ လူသားအားလုံးတွင် ဘုံဘိုးဘေးတစ်ဦးတည်းရှိပြီး၊ ဘုရားသခင်သည် လူမျိုးများ၏ အချိန်နှင့်နေရာကို ဆုံးဖြတ်ပေးသူဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည် (အပိုဒ် ၂၆၊ ကမ္ဘာဦး ၁:၂၈ နှိုချင်း)။ ဤလောက၏စည်းမျဉ်းသည် ကြီးမားသော ကရုဏာရှင်ဘုရားလက်ထဲတွင် ရှိပြီး ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုဘုရားထဲတွင် “နေရသည်၊ လှုပ်ရှားရသည်၊ ရှင်သန်ရသည်” ဟု ဆိုခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၈)။ သို့ရာတွင် ပေါလု၏အဓိက အကြောင်းပြချက်မှာ – ဘုံဘိုးဘေးတစ်ဦးတည်းနှင့် အရာအားလုံးကို ဖန်ဆင်းသော ဘုရားရှိသောကြောင့် လူသားများတွင် အခြေခံလိုအပ်ချက်များ တူညီပြီး ဤဘုရားတစ်ဆူတည်းကိုသာ တာဝန်ခံရမည်ဖြစ်သည်။ ယခု သူသည် ဟောပြောချက်ကို နိဂုံးချုပ်ရန် အသင့်ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ဘုရားသခင်သည် လောကကို ဖန်ဆင်းသည် (အပိုဒ် ၂၄)၊ အသက်ကို ရက်ရောစွာ ပေးသနားသည် (အပိုဒ် ၂၅)၊ အချိန်နှင့် နေထိုင်ရာနေရာကို ဆုံးဖြတ်သည် (အပိုဒ် ၂၆)၊ ကိုယ်တိုင်ကို သိမြင်ခွင့်ပေးသည် (အပိုဒ် ၂၇) ဟူသော အချက်များကို တည်ထောင်ပြီးနောက်၊ ဘုရားသခင်ကို ရွှေ၊ ငွေ၊ ကျောက်များဖြင့် လူလက်ရာဖန်တီးထားသည်ဟု လျှော့ချ၍ မယူဆသင့်ကြောင်း နိဂုံးချုပ်သည် (အပိုဒ် ၂၉)။ ဤအချက်အထိ ဧပီကျူးရီးယန်းနှင့် စတိုအိခ်တို့သည် ပေါလု၏ဟောပြောချက်ကို အများစုသဘောတူနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ဤနေရာတွင် ယုဒ-ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်း၏ အဓိကအချက်တစ်ခုကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ နောင်တရခြင်း။ ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့ကြောင့် စိတ်နာနိုင်သော ကိုယ်ပိုင်ဘုရားဖြစ်ပြီး နောင်တရရန် ခေါ်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၃၀)။ ဤသည်မှာ ဘုံလိုအပ်ချက်ဖြစ်ပြီး ဘုရားသခင်သည် လူတိုင်းကို တရားသဖြင့် စီရင်မည်ဖြစ်သည်။

The apostle used language that brought him very close to the idea of f ate in an effort to connect with his audience. He argued that all humans have the same origin and that God is the One who determines the staging of nations in time and space (v. 26; see Gen. 1:28). The order of this world is in the hands of a generous God in whom we “live and move and have our being” (Acts 17:28). But Paul’s real argument was that, with a common human ancestor and a God who created everything, humans have the same basic needs and are accountable to only this one God. He was now ready to conclude the speech. Having established that God made the world (v. 24), that He gives life generously to all (v. 25), that He determined appointed times and dwelling boundaries (v. 26), and that He allows Himself to be known (v. 27), Paul then concluded that God cannot be reduced to gold, silver, or stones, no matter how artfully they might be carved by industrious human hands (v. 29). Thus far the Epicureans and Stoics would have been able to approve of much of Paul’s speech. But at this point he introduced a key Judeo-Christian component of faith that they would not accept: repentance. God is a personal God who can be offended by us and who calls us to repent (v. 30). This is, Paul implied, our common need based on the fact that God will judge every human being.

 

ပေါလုသည် ဂရိပရိသတ်အား ယေရှုကို ထူးခြားစွာ မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် လောကကို တရားသဖြင့် စီရင်မည့်သူဖြစ်ပြီး ထိုစီရင်ခြင်းကို ဘုရားသခင်ခန့်အပ်တော်မူသော လူတစ်ဦးအားဖြင့် ပြုတော်မူမည် (အပိုဒ် ၃၁၊ တမန် ၁၀:၄၂ နှိုချင်း)။ ဤနေရာတွင် ပေါလုသည် သေခြင်းမှ ထမြောက်ခြင်းအကြောင်းကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် ထိုလူကို သေခြင်းမှ ထမြောက်စေခြင်းဖြင့် ဤအလုပ်အတွက် ခန့်အပ်တော်မူကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဤသည်မှာ ဘုရားသခင်၏ လူ့သမိုင်းတွင် ဆက်လက်လှုပ်ရှားနေကြောင်း သက်သေပြရန် အကောင်းဆုံးသက်သေဖြစ်ပြီး၊ ထိုဘုရားနှင့် သူ၏အလိုတော်ကို နားထောင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ပရိသတ်သည် ခရစ်တော်၏ ထမြောက်ခြင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြပြီး သူတို့၏ တစ်ခုတည်းသော မျှော်လင့်ချက်ကို ဆုံးရှုံးခဲ့ကြသည်။

Paul introduced Jesus to this Greek audience in a unique way through the concept of God’s universal judgment. Paul presented God as the Judge who would judge the world in righteousness by the Man whom He had appointed and ordained (v. 31; see 10:42). At this point Paul introduced the topic of the resurrection. He argued that God had given proof that this Man had been appointed by God for this task by raising Him from the dead. This was the best evidence He had to offer to demonstrate God’s continuing activity in human history, with the consequential need to listen to Him and His will. But Paul’s audience rejected the message of the resurrection of Christ and with it their only hope.

 

အေသင်မြို့တွင် ပေါလု၏တရားဟောခြင်းသည် အောင်မြင်မှုလော၊ ရှုံးနိမ့်မှုလောဟု ငြင်းခုံကြသည်။ အာရေအိုပါဂုံအဖွဲ့ဝင် ဒီယိုနူစီယသည် ယုံကြည်လာခဲ့သည်။ ဒါမာရစ်ဆိုသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးလည်း ယုံကြည်လာခဲ့သည်။ သူမအမည်ကို ဖော်ပြထားခြင်းသည် သူမသည် အထက်တန်းစားမှဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ အခြားသူများလည်း ယုံကြည်သူများထံ ပါဝင်လာကြသည်။ ယေရှုသည် လူတစ်ဦးတည်းကို ကယ်တင်ရန်အတွက်ပင် အသက်ပေးခဲ့မည်ဖြစ်သောကြောင့် ပေါလု၏ဟောပြောချက်သည် အောင်မြင်ခဲ့သည်ဟု အလွယ်တကူ ဆိုနိုင်သည် (လု ၁၅:၇ နှိုချင်း)။

Was Paul’s message to the Athenians a success or a failure? This is a subject of debate. Dionysius, who was a member of the Areopagus council, was converted. So also was a woman by the name of Damaris. The mention of her name implies that she belonged to the higher echelons of society. Still others joined the group of converts. Considering that Jesus would have given His life to save even a single soul, it is easy to make the case that Paul’s speech was a success (cf. Luke 15:7).

 

အခန်းကြီး - ၁၈

၁၈:၁–၁၇ ကောရိန်တုမြို့၌ အမှုတော်ဆောင်ခြင်း အေသင်မြို့တွင် ညှဉ်းဆပ်ခြင်းမခံရသော်လည်း ပေါလုသည် မြို့ကို စွန့်ခွာပြီး မိုင် ၄၅ (ကီလိုမီတာ ၇၂) အကွာရှိ ကောရိန်တုမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁)။ တစ်နှစ်ခွဲကြာ နေထိုင်စဉ် လုကာက ဖြစ်ရပ်သုံးခုကိုသာ ဖော်ပြထားသည်။ ယေဟောဝါပွဲတိုက်မှ ခွဲထွက်ခြင်း (အပိုဒ် ၅–၈)၊ ထာဝရဘုရား၏ ရူပါရုံ (အပိုဒ် ၉–၁၁)၊ ယုဒ်တို့၏ စွပ်စွဲခြင်း (အပိုဒ် ၁၂–၁၇) တို့ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်ရပ်သုံးခုတွင် ဟောပြောချက်သုံးခုပါဝင်သည်။ ပေါလု၏ ယုဒ်တို့အား ဟောပြောခြင်း (အပိုဒ် ၆)၊ ထာဝရဘုရားသည် ပေါလုအား ဟောပြောခြင်း (အပိုဒ် ၉–၁၀)၊ ဂလ္လိယိုက ယုဒ်တို့အား ဟောပြောခြင်း (အပိုဒ် ၁၃–၁၅) တို့ဖြစ်သည်။ ကောရိန်တုယုဒ်တို့၏ အနှောင့်အယှက်ပေးမှုများရှိသော်လည်း ထာဝရဘုရား၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုနှင့် အစိုးရအာဏာပိုင်များ၏ သဘောကောင်းမှုကြောင့် ပေါလုသည် မြို့တွင် ကာလကြာရှည်စွာ အမှုတော်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။

18:1–17. Ministering at Corinth. Paul was not persecuted in Athens, but he decided to leave the city and relocate in Corinth, about 45 miles (72 km) away (v. 1). Regarding his stay, which lasted a year and a half, Luke mentions only three episodes: the split from the synagogue (vv. 5–8); the vision from the Lord (vv. 9–11); and the Jewish charges against him (vv. 12–17). These three episodes are characterized by three significant speeches: Paul to the Jews (v. 6), the Lord to Paul (vv. 9–10), and Gallio to the Jews (vv. 13–15). Despite the disruptions brought forth by the Jews of Corinth, Paul exercised a long ministry in the city thanks to the Lord’s protection and the goodwill of the civil authorities.

 

ကောရိန်တုသည် ရောမနယ်မြေဖြစ်ပြီး အာခဲယပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ဂရိပင်လယ်မြေကြီးနှင့် ပဲလောပဲနီဆပ်ကျွန်းဆွယ်ကို ဆက်သွယ်ထားသော ကမ်းကြောင်းကျဉ်းတစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကုန်းလမ်းဖြင့် မြောက်-တောင်ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ပင်လယ်လမ်းဖြင့် အရှေ့-အနောက်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးကြီးသော လမ်းဆုံဖြစ်သည်။ ကောရိန်ပင်လယ်ကွေ့နှင့် ဆရိုနိပင်လယ်ကွေ့ကို ချိတ်ဆက်ထားသော မိုင် ၄.၅ (ကီလိုမီတာ ၇) အကွာရှိ ကတ်ကြေးလမ်း (ဒီယောလကို့စ်) ကို တည်ဆောက်ထားသည်။ ကုန်စည်နှင့် သေးငယ်သောသင်္ဘောများကို တစ်ဖက်ဆိပ်ကမ်းမှ တစ်ဖက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်ရန် ဤလမ်းကို အသုံးပြုသည်။ ပဲလောပဲနီဆပ်ကျွန်းဆွယ်ကို ပတ်၍ အန္တရာယ်များပြီး အချိန်ကြာရှည်စွာ ခရီးသွားရန် မလိုတော့ပေ။ စည်ကားသောဈေးကူးသန်ပြုးလှပါးသော ကောရိန်တုမြို့တွင် ကျွန်များစွာသည် အလုပ်ရုံများ၊ ဆိုင်များနှင့် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင် အလုပ်လုပ်ကြသည်။ လူဦးရေ ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်ရှိနိုင်သည်။ အာကရိုပိုလိစ်တောင်ပေါ်တွင် ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် အလှတရားနတ်ဘုရား အာဖရိုဒီတေးဘုရားကျောင်းရှိပြီး ထိုမြို့၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကျော်ကြားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

Corinth was a Roman colony, the capital city of the province of Achaia. Located on a narrow land bridge connecting mainland Greece with the Peloponnese Peninsula, Corinth was an important north-south crossroad for overland trade and east-west for maritime commerce. To increase its commerical advantage, a paved road (called the Diolkos) was built across the four and a half miles (7 km) separating the Gulf of Corinth from the Saronic Gulf. In order to allow cargo and small ships to be transferred from one port to the other, a paved road was built connecting the city’s two harbors: Cenchrea in the east and Lechaeum in the west. This road made it possible to avoid the long and dangerous journey around the Peloponnese. A vibrant and colorful cosmopolitan population enlivened the city of Corinth. It was a commercial city par excellence, where countless slaves were busy working in workshops, in stores, and in transporting goods. Its population might have reached 200,000 people. On the heights of the Acropolis was the temple of Aphrodite, the goddess of love and beauty, which contributed to the city’s licentious reputation.

 

ဤတပါးအမျိုးသားမြို့ဖြစ်သော ကောရိန်မြို့၌ ရှင်ပေါလု၏အမှုတော်ဆောင်ခြင်းသည် အထူးထွန်းကားခဲ့သည်။ ကောရိန်မြို့သို့ရောက်ရှိလာသောအခါ၊ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်မှာ တရားတော်ကျောင်းအတွင်း၌ပင် ရှင်ပေါလုသည် ယူဒလူမျိုးစုံတွဲဖြစ်သော အာကွေလနှင့် ပရိစိလတို့ကို တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး၊ ထိုစုံတွဲက မြို့အတွင်း၌ နေရာထိုင်ခင်းပေးခဲ့သည်။ ဧကရာဇ်ကလောဒို၏အမိန့်ကြောင့် ရောမမြို့မှ နှင်ထုတ်ခံရသဖြင့် ထိုစုံတွဲသည် ကောရိန်မြို့သို့ရောက်ရှိလာကာ ကိုယ်ပိုင်တဲထိုးဆိုင်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရှင်ပေါလုသည် သူတို့ကိုတွေ့ဆုံစဉ်အခါက ဧဝံဂေလိတရားကို လက်ခံပြီးဖြစ်နိုင်သည်။ အာကွေလနှင့် ပရိစိလတို့သည် ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းပိုင်ဆိုင်နိုင်သည်အထိ ချမ်းသာကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရောမမြို့၌ သူတို့အိမ်၌ အသင်းတော်ပွဲများကျင်းပခဲ့သည် (ရောမ ၁၆:၃-၅)၊ ဧဖက်မြို့၌လည်း ထိုနည်းတူပြုခဲ့သည် (တမန် ၁၈:၂၄-၂၆)။ အပေါလိုကို ယုံကြည်ခြင်းအကြောင်း ဆုံးမဩဝါဒပေးနိုင်သည်အထိ ပညာတတ်ကြသည် (အဆို ၂၆)။ ရှင်ပေါလုသည် သူတို့၏ဧည့်ဝတ်ကျေးမှုကို တန်ဖိုးထားခဲ့ပြီး၊ အလုပ်အကိုင်လည်းတူညီသဖြင့် တဲထိုးလုပ်ငန်းတွင် အတူလက်တွဲလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ယုဒရွတ်ဘီဆရာများ၏ သင်တန်းတွင် ငွေကြေးလုံခြုံမှုရရှိရန် အလုပ်အကိုင်တစ်ခုသင်ယူရသည်မှာ ဓလေ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှင်ပေါလုသည် ထိုအလုပ်အကိုင်ကျွမ်းကျင်မှုကြောင့် အမှုတော်ဆောင်ချိန်တစ်လျှောက်လုံး အကျိုးကျေးဇူးရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သူ့အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက်သာမက တပါးအမျိုးသားများနှင့်တွေ့ဆုံကာ ဧဝံဂေလိတရားကို မျှဝေနိုင်ရန်လည်း အခွင့်အရေးဖြစ်ခဲ့သည် (၁ကော ၉:၁၃-၁၈)။

It was in this Gentile city that Paul’s ministry flourished. On arriving in Corinth, probably while in the synagogue, Paul met a Jewish couple named Aquila and Priscilla, who offered him accommodations in the city. Forced out of Rome on orders of Emperor Claudius, the couple had come to Corinth and set up their own tentmaking shop. It is likely when Paul met them they had already accepted the gospel. Aquila and Priscilla appear to have been affluent enough to own their own business. Later, in Rome they hosted church services in their home (Rom. 16:3–5), as they also did in Ephesus (Acts 18:24–26). They were sufficiently educated to enlighten Apollos (v. 26) in the faith. Paul valued their hospitality, and since they practiced the same trade, he worked with them in the manufacturing of tents. It was part of Jewish rabbis’ training to learn a trade to ensure their financial security. Paul benefitted from that vocational skill throughout his ministry. Not only did it provide for this livelihood, but it was also the means through which he could meet and share the gospel with Gentiles (1 Cor. 9:13–18).

 

ရှိလနှင့် တိမောသေရောက်ရှိလာခြင်းကြောင့် ရှင်ပေါလုသည် ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောခြင်းအမှုတော်ကို အပြည့်အဝလုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့သည် (တမန် ၁၈:၅-၈)။ တစ်နည်းအားဖြင့် သူတို့သည် သတင်းကောင်းများကို ယူဆောင်လာခဲ့သည် (၁သက် ၁:၆-၁၀) နှင့် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုများလည်း ယူလာခဲ့သည် (ကိုးကား ၂ကော ၁၁:၈-၉၊ ဖိလိပ် ၄:၁၅)၊ သို့သော် လက်ဖြင့်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းကို ရပ်တန့်လောက်အောင် မလုံလောက်ခဲ့ပေ (၁ကော ၉)။ ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်ပြည့်ဝမှုကြောင့် အားတက်သဖြင့် ရှင်ပေါလုသည် ယုဒလူမျိုးများအား ယေရှုသည် ပညတ်တော်ပါ ကတိတော်အတိုင်း မယ်တော်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံ၍ ဧဝံဂေလိတရားကို အပြည့်အဝမျှဝေခဲ့သည်။

The eventual arrival of Silas and Timothy allowed Paul to give himself entirely to the work of evangelization (Acts 18:5–8). In a way, they brought him good news (1 Thess. 1:6–10) and financial support (cf. 2 Cor. 11:8–9; Phil. 4:15), though not enough for him to give up working with his hands (1 Cor. 9). Energized by these expressions of God’s grace, Paul devoted himself entirely to sharing the message with the Jews, testifying to them that Jesus was the promised Messiah.

 

ယုဒလူမျိုးများ၏ ရှင်ပေါလုကို ဆန့်ကျင်မှုသည် အလျှင်းမယဉ်ကြေးခဲ့ပေ။ လုကာသည် antitassō ဟူသော ကြိယာကို သုံးစွဲထားသည်—ဆိုလိုသည်မှာ “ဆန့်ကျင်သည်” သို့မဟုတ် “ခုခံသည်”၊ � hattပင် “စစ်တိုက်ရန်ပြင်ဆင်သည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှင်ပေါလုသည် ကျမ်းစာအပေါ်အခြေခံ၍ သွန်သင်ခဲ့သော်လည်း နားထောင်သူများက ယေရှုကို ဘုရားသခင်ညှဉ်းဆဲသည်အထိ ကဲ့ရဲ့ခဲ့ကြသည်။ ရှင်ပေါလုသည် ငြင်းခုန်မှုကို ရပ်တန့်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည် (တမန် ၁၈:၆)။ ယုဒဓလေ့စကားတစ်ခွန်းဖြစ်သော “သင်တို့အသွေးသည် သင်တို့ကိုယ်ပိုင်ခေါင်းပေါ်၌ ရှိစေသတည်း” (အဆို ၆၊ ကိုးကား ၂ဓမ္မရာဇာ ၁:၁၆၊ ၁ရာဇဝင် ၂:၃၂-၃၃၊ ယေဇကျေလ ၃၃:၄) ကို အခြေပြု၍ ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ဆိုးရွားသောအကျိုးဆက်များအတွက် တာဝန်မကင်းကြောင်း ရှင်ပေါလုက ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုအခါ ရှင်ပေါလုက ယခုမှစ၍ တပါးအမျိုးသားများထံသို့ လှည့်သွားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သော်လည်း၊ နားထောင်သူများ၏နှလုံးသားကို ထိခိုက်စေရန် မျှော်လင့်ခဲ့ဆဲဖြစ်သည် (ကိုးကား တမန် ၁၃:၄၆)။ သူသည် တရားတော်ကျောင်းအနီးရှိအိမ်၌ စတင်သွန်သင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအိမ်သည် ရောမလူမျိုး ယုတ္တုမြို့သားပိုင်ဖြစ်ပြီး ဘုရားကိုကိုးကွယ်သူ ဧည့်ယုဒ်ဖြစ်သည် (၁၈:၇)။ ထိုခေတ်က ယုဒလူမျိုးများနှင့် ခရစ်ယာန်များသည် တူညီသောဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်ကြသော်လည်း သီးခြားအဆောက်အအုံများတွင် ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဤပုံရိယာသည် အစွမ်းထက်သည်—တပါးအမျိုးသားများသို့ ဧဝံဂေလိတရားသည် တရားတော်ကျောင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်မဟုတ်၊ နှစ်ခုစလုံးသည် အလွန်နီးကပ်စွာရှိနေသည်။ ယာယီခွဲခွာမှုရှိသော်လည်း ကွာရှင်းခြင်းမဟုတ်ပေ၊ အကြောင်းမှာ ပထမဆုံးယုံကြည်သူသည် တရားတော်ကျောင်းအကြီးအကဲ ကရစ်ပုဖြစ်ပြီး သူ့အိမ်သူအိမ်သားအားလုံးလိုက်ပါခဲ့သည် (အဆို ၈)။ တချို့တပါးအမျိုးသားများ၊ ကျွန်များနှင့် သာမန်လူများလည်း ကယ်တင်ခြင်းတရားကို လက်ခံခဲ့ကြသည် (၁ကော ၁:၂၆)။ ကရစ်ပုအား နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာပေးခဲ့သည့်အပြင် (၁ကော ၁:၁၄)၊ ဂါယုမြို့သား၊ စတေဖနနှင့်သူ့အိမ်သူအိမ်သားများ (၁ကော ၁:၁၄-၁၆) တို့ကိုလည်း နှစ်ခြင်းပေးခဲ့သည်။ သူတို့သည် မြို့ထဲတွင် ထင်ရှားသူများဖြစ်နိုင်သည် (၁ကော ၁၆:၁၇၊ ကိုးကား ၁:၁၁)၊ ဧရာသ္တုသည်လည်း မြို့၏ဘဏ္ဍာအရာရှိဖြစ်သည် (ရောမ ၁၆:၂၃)။ ဤအောင်မြင်မှုများရှိသော်လည်း ရှင်ပေါလုသည် မိမိလူမျိုးယုဒများ၏ မယုံကြည်ခြင်းကြောင့် အလွန်ဝမ်းနည်းခဲ့ရသည် (ကိုးကား ရောမ ၉:၁-၃)၊ မြို့၏အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

The Jewish opposition against Paul was unreserved. Luke uses the verb antitassō—“to oppose” or “to resist,” and even “to prepare for battle.” Although Paul based his teachings on Scripture, his listeners were denigrating Jesus to the point of blasphemy. Paul decided to end the debate (Acts 18:6). On the strength of a common Jewish saying, “Your blood be on your own heads” (v. 6; cf. 2 Sam. 1:16; 1 Kin. 2:32–33; Ezek. 33:4), Paul disclaimed any liability from the potential bad consequences that a rejection of God’s grace would bring on them. When Paul announced that from that time on he would turn to the Gentiles, he was still hoping to touch the hearts of his listeners (cf. Acts 13:46). He began to teach in a house near the synagogue where a Roman named Justus, who was a God-worshiping proselyte, was living (18:7). At that time Jews and Christians were worshiping the same God side by side but in separate buildings. The image was powerful: the gospel to the Gentiles was not in opposition to that of the synagogue; the two were very close to one another. There was indeed a temporary separation but not a divorce, because the first convert was Crispus, the chief of the synagogue, followed by his whole household (v. 8). Some Gentiles, slaves, and common people also accepted the message of salvation (1 Cor. 1:26). In addition to baptizing Crispus (1 Cor. 1:14), Paul also baptized Gaius, Stephanas and his family (1 Cor. 1:14–16), who were probably prominent people in the city (1 Cor. 16:17; cf. 1:11), and Erastus, who was the city treasurer (Rom. 16:23). Despite these successes Paul was deeply saddened by the disbelief of his fellow Jews (cf. Rom. 9:1–3), and perhaps by the depravity of the city.

 

ရှင်ပေါလုတွင် ကြောက်ရွံ့ရန် အကြောင်းပြချက်ကောင်းများရှိခဲ့သည်။ တရားတော်ကျောင်းအကြီးအကဲတစ်ဦးနှင့် တပါးအမျိုးသားများများစွာ ယုံကြည်လာခြင်းသည် သူ့အပေါ်သို့ ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထိုအချိန်၌ပင် ရှင်ပေါလုသည် ထာဝရဘုရားထံမှ ရူပါရုံတစ်ခုရရှိခဲ့ပြီး၊ ဘုရားသခင်က မကြောက်ရန်၊ ဆိတ်ဆိတ်မနေရန်၊ သူ့ကို ကာကွယ်ပေးမည်ဟု အားပေးခဲ့သည် (တမန် ၁၈:၉-၁၁)။ ဤနည်းဖြင့်ပင် ဘုရားသခင်သည် မောရှေနှင့် (ထွက် ၃:၁၂)၊ ယောရှုနှင့် (ယောရှု ၁:၉)၊ ယေရမိနှင့် (ယေရမိ ၁:၈) ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဟေရှာယပရောဖက်သည်လည်း ဘုရားသခင်၏လူတို့အား ထိုနည်းတူ ကြေညာခဲ့သည် (ဟေရှာ ၄၁:၈-၁၁၊ ၄၃:၁-၇)။ ကိုယ်ပိုင်ဘဝနှင့် ဧဝံဂေလိအမှုတော်တွင် အားနည်းသလို ခံစားရပြီး ခက်ခဲသောအခြေအနေများကို ရင်ဆိုင်ရန် မစွမ်းနိုင်ဟု ခံစားရချိန်များရှိတတ်သည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို အမြဲထောက်မပေးထားသည် (ကိုးကား ၂ကော ၁၂:၉)။

Paul had good reasons to be fearful. The conversion of the chief of a synagogue as well as many Gentiles could create a violent reaction against him. It was at this moment that Paul had a vision from the Lord in which God encouraged him not to be afraid and promised him protection (Acts 18:9–11). This is how He had spoken with Moses (Ex. 3:12), Joshua (Josh. 1:9), and Jeremiah (Jer. 1:8). The prophet Isaiah proclaimed the same message to the people of God (Is. 41:8–11; 43:1–7). There are times when we feel weak and unable to deal with difficult situations in our personal lives and in the work of evangelism, but the grace of God is always available to sustain us (see 2 Cor. 12:9).

 

ဘုရားသခင်က “ဤမြို့၌ ငါ့လူများစွာရှိသည်” ဟုမိန့်တော်မူသောအခါ ရှင်ပေါလုသည်လည်း အားပေးခံရသည် (တမန် ၁၈:၁၀)။ ဤစကား၏အဓိပ္ပာယ်မှာ—ကောရိန်ကဲ့သို့ အကျင့်ပျက်ခြစားသောမြို့၌ပင် ဧဝံဂေလိတရားကို နားထောင်လိုသူများရှိသည်၊ ယေရှုကို မသိသေးသော ယုဒလူမျိုးများနှင့် တပါးအမျိုးသားများရှိသည်၊ ယုဒလူမျိုးနှင့် တပါးအမျိုးသားတို့သည် ခရစ်တော်၌ တစ်ခုတည်းဖြစ်သည် (ကိုးကား ယောဟန် ၁၀:၁၆)၊ လူပျောက်များအတွက် ဘုရားသခင်၏ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် ကျွန်ုပ်တို့ချစ်ခင်မှီ ရှေ့ဦးစွာ တက်ကြွစွာရှိနေသည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ရူပါရုံကြောင့် အားတက်သဖြင့် ရှင်ပေါလုသည် ထိုမြို့၌ တစ်နှစ်ခြောက်လကြာ နေထိုင်ကာ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို သွန်သင်ခဲ့သည် (တမန် ၁၈:၁၁)၊ ထိုကာလအတွင်း ၁သက်သာလောနိတ်နှင့် ၂သက်သာလောနိတ်စာများကို ရေးသားခဲ့သည်။

Paul was also encouraged when God said to him that He had many people in the city (Acts 18:10). The implications were that in a city as depraved as Corinth, there were people willing to listen to the gospel; there were Jews and Gentiles who did not yet know Jesus; Jews and Gentiles are one in Christ (cf. John 10:16); and the love of God for the lost is actively present before we come to love them. Encouraged by the vision, Paul continued there and taught them the word of God for a year and a half (Acts 18:11), during which time he also wrote 1 and 2 Thessalonians.

 

ယုဒလူများသည် ထပ်မံ၍ ရှင်ပေါလုကို ဆန့်ကျင်ကာ တရားစွဲဆိုမှုပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သူ့ကို အုပ်ချုပ်ရေးမင်းထံ ခေါ်ဆောင်သွားရသည် (တမန် ၁၈:၁၂-၁၇)။ တရားဝင်နတ်ဘုရားများကို ဂါရဝပြုခြင်းသည် မြို့၏သာယာဝပြောမှုကို အာမခံသည်ဟု ယုံကြည်သောကြောင့် နိုင်ငံသားတိုင်း၏ တာဝန်ဖြစ်သည်။ ဘာသာတရားအချို့ကို ရောမဥပဒေအရ ခွင့်ပြုသည် သို့မဟုတ် တားမြစ်သည်။ ရှင်ပေါလုကို ခွင့်ပြုချက်မရှိသော ဘာသာတရားကို မိတ်ဆက်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ သို့သော် အုပ်ချုပ်ရေးမင်း ဂလ္လိယုသည် ရှင်ပေါလုက အများပြည်သူစည်းကမ်းကို ချိုးဖောက်ခြင်းရှိမရှိ အရင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ သူသည် ရှင်ပေါလုအား တရားမဲ့မှု၊ ကြံစည်မှု၊ မကောင်းမှု၊ လှည့်စားမှု၊ သို့မဟုတ် မမှန်ကန်သောဖော်ပြမှုများ မရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယုဒဥပဒေနှင့်သာ ဆိုင်ရာကိစ္စမျှသာ ငြင်းခုန်နေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဂလ္လိယုသည် အမှုကို ပယ်ချလိုက်ပြီး တရားစွဲဆိုခြင်းမပြုတော့ပေ။

Once again Paul faced the opposition of the Jews, this time initiating a formal charge that forced him to appear before the governor (Acts 18:12–17). Honoring the official gods was a civic duty because these gods were believed to ensure the well-being of the city. The practice of certain religions was either authorized or prohibited by Roman law, and Paul was accused of introducing an unauthorized religion. But the proconsul Gallio wanted to determine first if Paul was really violating a public order. He found that Paul was not guilty of wrongdoing, premeditated offense, wicked crimes, deception, or misrepresentation. He was merely debating matters related to Jewish law. Gallio did not press charges, choosing instead to dismiss the case.

 

ဤဖြစ်ရပ်သည် အထူးအရေးကြီးသည်။ ဂလ္လိယုသည် စတိုအိတ်ဒဿနပညာရှင် ဆီနက၏အကြီးအမွေဖြစ်ပြီး ဧကရာဇ်ကလောဒို၏သူငယ်ချင်းလည်းဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးမင်းအနေဖြင့် ရောမအင်ပါယာ၏ကိုယ်စား ပြောဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤတရားစီရင်မှု၏ရလဒ်ပေါ်မူတည်၍ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို တရားဝင်ဟု သတ်မှတ်မလား မသတ်မှတ်မလားဆိုသည်ကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ခဲ့သည်။ စွပ်စွဲချက်များကြားနာပြီးနောက် ဂလ္လိယုက ခရစ်ယာန်သွန်သင်ချက်များသည် ယုဒဘာသာအတွင်း ပြဿနာမျှသာဖြစ်ပြီး ရောမဥပဒေနှင့် မသက်ဆိုင်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ယုဒဘာသာသည် ရောမဥပဒေအရ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခံရဖြစ်သောကြောင့် ယုဒ-ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ပုန်ကန်မှု သို့မဟုတ် အများပြည်သူစည်းကမ်းကို ဖျက်ဆီးမှုဟု မယူဆနိုင်ပေ။ ဂလ္လိယု၏အမြင်အရ ဤငြင်းခုန်မှုသည် ယုဒဘာသာအတွင်းကိစ္စသာဖြစ်သည်။

This incident is of particular importance because Gallio, who was the elder brother of the Stoic philosopher Seneca, happened to also be a friend of Emperor Claudius. As proconsul, he spoke on Rome’s behalf. Depending on the outcome of this judgment, it might be determined if Christianity should be considered lawful or not. On hearing the charges, Gallio determined that Christian teachings were merely a dispute related to Jewish law, not Roman law. Since the Jewish religion was legally recognized under Roman law, Judeo-Christianity could not be considered subversive or disruptive of public order. From Gallio’s point of view the debate was internal to Judaism.

 

ထိုအခါ ကရစ်ပု၏နောက်ဆက်တွဲအကြီးအကဲ သို့မဟုတ် အခြားတရားတော်ကျောင်းတစ်ခု၏ခေါင်းဆောင်ဖြစ်နိုင်သော ဆော့သဒေနသည် ရိုက်နှက်ခံရသည်။ မည်သူက ရိုက်နှက်သည်ကို အတိအကျမသိရပေ။ ဂရိစာသားတွင် “အားလုံးက သူ့ကိုဖမ်းဆီးပြီး တရားရုံးရှေ့၌ ရိုက်နှက်ကြသည်” ဟု ဆိုသည် (အဆို ၁၇)။ အချို့က အချိန်ဖြုန်းသည်ဟု ဂရိလူမျိုးများ၏ ယုဒဆန့်ကျင်ရေးပေါက်ကွဲမှုဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ကြပြီး၊ အချို့က ယုဒများကိုယ်တိုင် သူတို့ခေါင်းဆောင်ကို ရှက်ဖွယ်ကောင်းစေသည်ဟု ရိုက်နှက်ခြင်းဟု ယူဆကြသည်၊ အချို့ကမူ ဆော့သဒေနသည် ဂရိနှင့်ယုဒနှစ်ဘက်လုံးက ရိုက်နှက်ခံရသည်ဟု ယူဆကြသည်။ အကယ်၍ ဤဆော့သဒေနသည် ၁ကော ၁:၁ တွင် ဖော်ပြထားသော ဆော့သဒေနဖြစ်ပါက၊ သူသည်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေမှာ သူ့လူမျိုးယုဒများက သူ့ကိုပြန်လှည့်တိုက်ခိုက်သည်ကို မြင်ပြီးနောက် ယုံကြည်လာခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။

At this point Sosthenes, who probably was the successor of Crispus or the leader of another synagogue, was attacked. It is not entirely clear who attacked him. The Greek literally says that they all seized and beat him (v. 17). Some interpret this to have been an anti-Semitic outburst by the Greeks, who beat him for wasting the court’s time, others see it as the Jews attacking their own leader for the shame brought on them due to his inefficiency, and others see poor Sosthenes being clobbered by both Greeks and Jews. If this is the same Sosthenes mentioned in 1 Corinthians 1:1, then he too eventually became a Christian, perhaps influenced by the way his fellow Jews turned on him.

 

၁၈:၁၈-၂၂။ ပါလု အန္တိအောက်သို့ ပြန်လည်ခရီး။ လုကာသည် ပါလု၏ ယေရုရှလင်နှင့် အန္တိအောက်ခရီးကို ဖော်ပြရာတွင် သူ၏ဓမ္မအမှုခရီးသည် မပြတ်မစဲ ဆက်လက်ဖြစ်နေကြောင်း အလေးပေးသည်။ ညှဉ်းဆီးခြင်းများကြောင့် ပါလု မကြောက်ရွံ့ခဲ့ကြောင်း ထပ်မံဖော်ပြထားသည် (အပိုဒ် ၁၈)။ သူ၏ဆန္ဒမှာ ရှုရိယဒေသ၌ အမှုတောင့်တင်းစွာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဧဂျီယန်ပင်လယ်ကို ဖြတ်ကျော်ရန် သင်္ဘောစီးခဲ့သည်။ ကောရိန်သု၏အနောက်ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သော ကင်ခရာမှ ရွက်လွှင့်မီ ပါလုသည် ဆံပင်ရိတ်ပြီး ကတိတစ်ခုကို ပြုခဲ့သည်။ ပါလု၏ကတိသည် ဘုရားသခင်အား ပြန်လည်အပ်နှံခြင်း၏ ဆုတောင်းချက်တစ်ခုသာဖြစ်နိုင်သည်။ သူ့ကို နိုင်ငံသို့ ဘေးရန်ကင်းစွာ ပြန်ရောက်စေရန် တောင်းလျှောက်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည် (က ၂၈:၂၀ ကိုကြည့်)။ ယေရုရှလင်ရှိ ညီအစ်ကိုများက သူ၏ဓမ္မအမှုကို အပြည့်အဝ လက်ခံမည်မဟုတ်ဟု စိုးရိမ်ခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

18:18–22. Paul’s Return to Antioch. Luke notes Paul’s trip to Jerusalem and Antioch to emphasize that his missionary journey continued uninterrupted. He begins by pointing out that once again Paul was undeterred by persecutions (v. 18). His desire was to continue his work in Syria, and to do so, he took a boat to cross the Aegean Sea. Before setting sail from Cenchrea, the western port of Corinth, Paul made a vow and shaved his head. Paul’s vow might have simply been a prayer of rededication to God asking Him to bring him back safely to his own country (cf. Gen. 28:20). Perhaps he feared that the brethren in Jerusalem would not fully approve his ministry.

 

အကြောင်းမသိဘဲနှင့် ပါလုသည် ဧဖက်မြို့၌ ယေဟုဒိများနှင့် တရားဇရပ်၌ တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ယခုတစ်ဖန် နှစ်လိုဖွယ်ကောင်းစွာ လက်ခံခဲ့ကြသည် (တမန်တော် ၁၈:၂၀)။ ဘေရဲယမြို့၌ လက်ခံခဲ့သည်နှင့်အမျှပင် (၁၇:၁၁)။ ခရီးကို ဆက်လက်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဧဖက်မြို့၌ နေရန် ဖိတ်ခေါ်ချက်ကို ပါလုငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် သူနှင့်အတူ လိုက်ပါလာသော အကွီလနှင့် ပရိစ္စိလတို့ကိုမူ ဧဖက်မြို့၌ ချန်ထားခဲ့သည်။ ပါလုသည် သူ၏တတိယအကြိမ် ဓမ္မအမှုခရီးတွင် ဧဖက်သို့ ပြန်လာပြီး သုံးနှစ်ပတ်လုံး နေထိုင်ခဲ့မည်ဖြစ်သည် (၂၀:၃၁)။ ကေဆာရိယမြို့သို့ ရောက်သောအခါ ပါလုသည် ယေရုရှလင်သို့သွားပြီး အသင်းတော်ကို နှုတ်ဆက်ကာ အန္တိအောက်သို့ ဆက်လက်ခရီးနှင်ခဲ့သည်။

Regardless of the reason for his vow, while in Ephesus Paul took the time to meet with the Jews in the synagogue, where this time he was welcomed (Acts 18:20), as he had been in Berea (17:11). Needing to resume his trip, Paul declined the invitation to remain with them in the city, but Aquila and Priscilla, who had traveled with him, remained in Ephesus. Paul would later return during his third missionary journey and stay three years in Ephesus (20:31). After arriving in Caesarea, Paul went to Jerusalem, where he addressed the church before going to Antioch.

 

၁၈:၂၃–၂၁:၃၆

 ပါလု၏ တတိယအကြိမ် ဓမ္မအမှုခရီး

ဤတတိယအကြိမ် ဓမ္မအမှုခရီးတွင် ပါလုသည် နေရာသစ်များတွင် ဧဝံဂေလိတရားကို မဟောပြောတော့ဘဲ ယခင်တည်ထောင်ထားသော အသင်းတော်များကို ခိုင်ခံ့စေခဲ့သည်။ သုံးနှစ်ပတ်လုံး ဧဖက်မြို့ကို အဓိကထားပြီး အားထုတ်ခဲ့သည်။ တမန်တော်စွမ်းမတင်တွင် မဖော်ပြထားသော်လည်း ဤခရီးအတွင်း ပါလုသည် ကျမ်းစာချမ်းသစ်ထဲပါဝင်သော စာအုပ်အတော်များများကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဧဖက်မြို့မှ ၁ ကောရိန္သု၊ မကေဒေါနိယမှ ၂ ကောရိန္သု၊ ကောရိန်သုမှ ရောမကို စာဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဧဖက်မြို့၌ ပါလု၏အမှုတော်၏သဘောသဘာဝကို အကျဉ်းချုံးဖော်ပြရုံသာမက လုကာသည် တြိုယနှင့် မိလတုမြို့များမှ အရေးကြီးဖြစ်ရပ်အချို့ကို ခရီးတစ်လျှောက် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

 

၁၈:၂၃–၁၉:၄၁

 ပါလု ဧဖက်မြို့၌

ဤအပိုင်းသည် ဧဖက်မြို့၌ ပါလု၏နေထိုင်မှုကို ဗဟိုပြုထားပြီး ပါလု၏ဓမ္မအမှုခရီး၏ အထွတ်အထိပ်ဟု များစွာယူဆကြသည် (တမန်တော် ၁၉:၁၈-၂၀)။ ဧဖက်မြို့၌ ဧဝံဂေလိတရား၏အောင်မြင်မှုသည် ဆန့်ကျင်ဘက်မရှိဘဲ မဖြစ်ခဲ့ပေ။ ပါလုသည် ယေဟုဒိများထံမှလည်း (အပိုဒ် ၈-၉) တပါးအမျိုးသားများထံမှလည်း (အပိုဒ် ၂၃-၄၀) ပြင်းထန်စွာ ဆန့်ကျင်ခံရသည်။ သို့သော် နှစ်မျိုးလုံးတွင် ဘုရားသခင်သည် အခြေအနေကို ကောင်းမှုအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးခဲ့သည်။ ဧဝံဂေလိတရားသည် လူသားတို့၏ဘဝကို ပြောင်းလဲပေးနိုင်သော တန်ခိုးကို ပိုမိုထင်ရှားစေခဲ့သည် (အပိုဒ် ၉-၁၂၊ ၁၈-၂၀)။ ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်းကို စွပ်စွဲချက်များမှ ကင်းလွတ်စေခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၇-၄၁)။ ထာဝရဘုရား၏နာမတော်ကို လူများကြားတွင် ချီးမွမ်းခြင်းခံရပြီး (အပိုဒ် ၁၇) အာတေမိစ်နတ်ဘုရား၏နာမကို ပဌနာပြုသူများမှာ တိတ်ဆိတ်သွားခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၃၆)။

18:23–21:36

PAUL’S THIRD MISSIONARY JOURNEY

During this third missionary journey, Paul did not attempt to share the gospel in new territories. He strengthened the churches previously founded and for three years focused his efforts on Ephesus. Although it is not mentioned in Acts, it was during this trip that Paul wrote several letters that are included in the NT: 1 Corinthians from Ephesus, 2 Corinthians from Macedonia, and Romans from Corinth. In addition to summarizing the nature of Paul’s ministry in Ephesus, Luke also provided a few entries of a travelogue highlighting significant events that occurred while Paul was passing through Troas and Miletus.

 

၁၈:၂၃–၁၉:၄၁ ဧဖက်မြို့၌ ရှင်ပေါလု

တမန်တော်ဝတ္ထုကျမ်း၏ ဤအခန်းသည် ရှင်ပေါလု ဧဖက်မြို့၌ နေထိုင်ခဲ့စဉ်ကာလကို အဓိကထား ရေးသားထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အများအပြားက သူ၏ တမန်တော်အမှုတော်၏ အထွတ်အထိပ်အဖြစ် မှတ်ယူကြသည် (တမန် ၁၉:၁၈–၂၀)။ ဧဖက်မြို့၌ ဧဝံဂေလိတရား အောင်မြင်မှုသည် အတားအဆီးမရှိဘဲ ရရှိလာခြင်း မဟုတ်ပေ။ ရှင်ပေါလုသည် ယုဒ်လူမျိုးများထံမှ (ကျမ်းချက် ၈–၉) နှင့် တပါးအမျိုးသားများထံမှ (ကျမ်းချက် ၂၃–၄၀) ပြင်းထန်သော ရန်တွေ့မှုများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ သို့ရာတွင် ထိုအခြေအနေနှစ်ခုစလုံးတွင် ဘုရားသခင်သည် အခြေအနေကို ကောင်းမှုအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးတော်မူခဲ့သည်။ ဧဝံဂေလိတရားသည် လူသားတို့၏ ဘဝကို ပြောင်းလဲပေးနိုင်သော တန်ခိုးတော်ကို ပိုမိုထင်ရှားစေခဲ့သည် (ကျမ်းချက် ၉–၁၂၊ ၁၈–၂၀)။ ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်းသည် စွပ်စွဲချက်များမှ ကင်းလွတ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည် (ကျမ်းချက် ၃၇–၄၁)။ ထာဝရဘုရား၏ နာမတော်သည် လူများကြားတွင် ချီးမွမ်းခြင်းခံရပြီး (ကျမ်းချက် ၁၇)၊ အာတေမတ်နတ်ဘုရားမ၏ နာမကို အော်ဟစ်ခဲ့ကြသူများမှာ တိတ်ဆိတ်သွားခဲ့ကြသည် (ကျမ်းချက် ၃၆)။

18:23–19:41

Paul at Ephesus

This section of Acts focuses on Paul’s sojourn in Ephesus, and many consider this the pinnacle of his missionary work (Acts 19:18–20). The success of the gospel in Ephesus did not come without opposition. Paul faced strong hostility from both Jews (vv. 8–9) and Gentiles (vv. 23–40). In both cases, however, God turned the situation for the good. The power of the gospel to transform human lives was magnified (vv. 9–12, 18–20), and the Christian faith was exonerated of the charges brought against it (vv. 37–41). The Lord’s name was glorified among the people (v. 17), while those who called on the name of the goddess Artemis were silenced (v. 36).

 

၁၈:၂၃-၂၈။ အပေါလု၏အမှုတော်။ အန္တိအောက်သည် ပါလု၏နောက်ဆုံးခရီးဆုံးရာမဟုတ်ဘဲ ကာလမသေမီ ခဏနားရာနေရာသာဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဂလာတိနှင့် ဖြီဂိယဒေသရှိ ခံစားနေရသော ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းများကို ကူညီရန်နှင့် တပည့်တော်များ၏ယုံကြည်ခြင်းကို ခိုင်ခံ့စေရန် ထွက်ခွာခဲ့သည်။

18:23–28. Ministry of Apollos. Antioch was not Paul’s final destination but a stopover of undetermined duration. He eventually left there to lend a helping hand to suffering Christian communities in Galatia and Phrygia and to strengthen the faith of the disciples.

 

ထိုအခါ လုကာသည် မမျှော်လင့်ဘဲ အပေါလုအမည်ရှိသူ၏အတွေ့အကြုံကို မိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ ထိုသူသည်လည်း ဧဖက်မြို့၌ အမှုဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည် (၁ ကော ၃:၆)။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဧဖက်နှင့် အာရှအသေးပိုင်း၌ ပါလု၏အောင်မြင်မှုကို ယေရှု၏အမှုတော်နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ ယေရှု၏ဘဝ၊ အဆွယ်အမှတ်နှင့် အမှုတော်သည် ဣသရေလနိုင်ငံ၏ကျဉ်းမြောင်းသောနယ်နိမိတ်အတွင်း၌သာ ကန့်သတ်မထားဘဲ အလက်ဇန္ဒြီယနှင့် ရောမမြို့အထိ တရားဇရပ်များ၌ ဟောပြောခံနေရသည် (တမန်တော် ၁၈:၂)။ အပေါလုသည် ပါဠိတေနှင့် ကျမ်းစာကို ကျွမ်းကျင်စွာ သင်ယူထားသူဖြစ်ပြီး ရှေးခေတ်၏ ဂုဏ်အသရေအများဆုံးကျောင်းများတွင် တစ်ခုဖြစ်သော အလက်ဇန္ဒြီယ၌ ပညာသင်ခဲ့သည်။ သူသည် ယောဟန်၏နှစ်ခြင်းဆုံးမခြင်းကိုသာ သိသေးသော်လည်း ခရစ်တော်သည် ယေရှုဖြစ်ကြောင်း ကျမ်းစာမှ မှန်ကန်စွာ သွန်သင်နိုင်ခဲ့သည် (၁၈:၂၄-၂၅)။

At this point Luke almost unexpectedly introduces the experience of a man named Apollos, who had also worked in the city of Ephesus (1 Cor. 3:6). In a sense, this story links the success of Paul in Ephesus and Asia Minor with the work of Jesus in the Holy Land. Indeed, the life of Jesus, His identity, and His ministry were not confined to the narrow boundaries of the land of Israel but were also spoken about in synagogues as far away as Alexandria and Rome (Acts 18:2). Apollos was an eloquent scholar; he was educated in Alexandria, which was one of the most prestigious schools of antiquity. It is also clear that he had mastered the Hebrew Scriptures. Although he had known only the baptism of John, he was able to teach accurately, from the Scriptures, that the Messiah was Jesus (18:24–25).

 

ဧဖက်မြို့သို့ ရောက်သောအခါ အပေါလုသည် တရားဇရပ်၌ ရဲရင့်စွာ ဟောပြောခဲ့သည်။ ပရိစ္စိလနှင့် အကွီလတို့ တက်ရောက်နေသော ထိုတရားဇရပ်ဖြစ်သည်။ ထိုပညာရှင်ကြီး၏ နှိမ့်ချမှုကို လေးစားဖွယ်တွေ့ရသည်။ အမျိုးသမီးဖြစ်သော ပရိစ္စိလ (စာသားတွင် အရင်ဖော်ပြထားသည်၊ အပိုဒ် ၂၆၊ အပိုဒ် ၂ ကိုလည်းကြည့်) နှင့် သူမခင်ပွန်း အကွီလတို့၏ ညွှန်ကြားချက်ကို ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံခဲ့သည်။ အပေါလုသည် ပင်တေကုတ္တနေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော် သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို မကြားသေးပေ။ ပရိစ္စိလ၏အမှုဆောင်မှုကို လုကာက အပြုသဘောဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းသည် အသင်းတော်အစောပိုင်း၌ အမျိုးသမီးများ၏ ကွဲပြားသောအခန်းကဏ္ဍများကို လုကာ၏အတည်ပြုချက်ဖြစ်သည် (၁:၁၄၊ ၁၆:၁၃-၁၄၊ ၁၇:၄၊ ၁၂၊ ၃၄၊ ၂၁:၉ ကိုကြည့်)။

On arriving at Ephesus Apollos spoke boldly in the synagogue where Priscilla and Aquila were attending. One can admire the humility of such a scholar, who willingly accepted the instruction given by a woman, Priscilla (named first in the text; v. 26; cf. v. 2), and Aquila, her husband. Apollos had not yet heard about what had happened at Pentecost and the powerful outpouring of the Spirit. The positive manner in which Luke records Priscilla’s involvement in teaching Apollos reveals not only his approval of her activity but also the variety of roles women played in the early church (cf. 1:14; 16:13–14; 17:4, 12, 34; 21:9).

 

အပေါလုသည် ဧဖက်ညီအစ်ကိုများ၏ ထောက်ခံစာနှင့် အားပေးမှုဖြင့် ကောရိန်သုသို့ ခရီးထွက်ခဲ့သည်။ ထိုမြို့၌ ပါလုအရင်ကျိန်းပြောင်းခဲ့သူများကို ကူညီပေးခဲ့ပြီး ယေဟုဒိများကို တရားဇရပ်များ၌ ပြင်းထန်စွာ ချေပခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း ပါလုက “ငါစိုက်၍ အပေါလုက ရေလောင်း၍ ဘုရားသခင်က အရှင်ပေးသည်” ဟု ရေးသားခဲ့သည် (၁ ကော ၃:၆)။ ပါလုနှင့် အပေါလု၏ဆက်ဆံရေးသည် အမြဲတမ်း ညီအစ်ကိုဆန်ပြီး ကျေးဇူးရှိခဲ့သည်။ အချို့ယုံကြည်သူများက အပေါလုကို ပိုနှစ်သက်ကြသော်လည်း (၁ ကော ၁:၁၂) ပါလုက သူ့ကို လေးစားစွာ ဆက်ဆံခဲ့သည် (၄:၆)။ တိတုကို အပေါလုကို ဂရုစိုက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည် (တိ ၃:၁၃)။

Apollos left Ephesus to travel to Corinth with the support and recommendations of the brethren in Ephesus. There he helped people whom Paul had previously converted and was able to vigorously refute the Jews in their assemblies. Later, Paul would write that he planted, Apollos watered, and God caused the growth (1 Cor. 3:6). The relationship between Paul and Apollos was always fraternal and gracious. Although some believers expressed a preference for Apollos (Acts 1:12), Paul considered him with respect (4:6) and requested Titus to take good care of him (Titus 3:13).

 

အခန်းကြီး - ၁၉

၁၉:၁-၇။ ဧဖက်မြို့၌ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှစ်ခြင်းခံရခြင်း။ ဧဖက်လူမျိုးတို့အား ပါလုကတိပေးခဲ့သည်နှင့်အညီ ဘုရားသခင်၏အစီအစဉ်အတိုင်း ဧဖက်သို့ ပြန်လာခဲ့သည် (၁၈:၂၁)။ အာရှအသေးပိုင်း၌ ယောဟန်နှစ်ခြင်းဆရာ၏သတင်းစကားနှင့် နှလုံးနောင်တရခြင်းနှစ်ခြင်းကို ကျွမ်းကျင်စွာသိရှိသော တပည့်တစ်စုကို တွေ့ဆုံခဲ့သည် (၁၉:၃)။ ယောဟန်သွန်သင်ခဲ့သည်နှင့်အညီ ခရစ်တော်မကြာမီ ကြွလာတော်မူမည်ကို မျှော်လင့်ရင်း ဖြောင့်မတ်စွာ နေထိုင်နေကြသည် (လု ၃:၁-၁၈)။ သို့သော် ပင်တေကုတ္တနေ့၏ဖြစ်ရပ်များကို မကြားရသေးပေ (၁၉:၂)။ ပါလု၏အမြင်အရ ယောဟန်နှစ်ခြင်းဆရာဟောပြောသော နှလုံးနောင်တရခြင်းနှစ်ခြင်းသည် လုံလောက်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။

19:1–7. The Baptism of the Holy Spirit at Ephesus. According to his promise to the Ephesians and fully assured that it was God’s plan (18:21), Paul returned to Ephesus. There in Asia Minor, Paul encountered a group of disciples well versed in the message of John the Baptist and the baptism of repentance (19:3). They were living righteously as they anticipated the soon coming of the Messiah, just as John the Baptist had taught them (Luke 3:1–18). As regards the events of Pentecost, however, these disciples had not heard anything (Acts 19:2). Clearly, in Paul’s view the baptism of repentance preached by John the Baptist was insufficient.

 

ပါလုအတွက် ယုံကြည်သူတစ်ဦးသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ဆုကျေးဇူးကို ခံယူရမည်ဖြစ်သည်။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ကို လက်တင်ပေးရုံဖြင့် မကျေနပ်ဘဲ ထပ်မံနှစ်ခြင်းခံရန် မဖြစ်မနေ လိုအပ်သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်နှစ်ခြင်းသည် ယေရှုကို ယုံကြည်ခြင်းကို တောင်းဆိုသည်။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ဆုကျေးဇူးသည် နှစ်ခြင်းနှင့် နီးကပ်စွာဆက်နွယ်နေသည်။ ပေတရု၏အတွေ့အကြုံလည်း ထိုနည်းတူပင်ဖြစ်သည် (၂:၃၈)။ ကောနေလိယနှင့်သူ၏မိသားစုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ကို အရင်ခံယူပြီးမှ နှစ်ခြင်းခံခဲ့ရသည် (၁၀:၄၇)။ သခင်ယေရှု၏နာမတော်ဖြင့် နှစ်ခြင်းခံရခြင်း (၁၉:၅) ဆိုသည်မှာ ကယ်တင်ခြင်းကို ယေရှုမှတစ်ပါး အခြားမရှိကြောင်း ယုံကြည်ခြင်းဖြစ်သည် (၃:၁၉-၂၀၊ ၄:၁၂၊ ၁၆:၃၁၊ ၂၀:၂၁)။ ဘဝသစ်စတင်ရုံသာမက (၂၆:၂၀) ယေရှု၏အသေခံခြင်းနှင့် ထမြောက်ခြင်းတွင် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ပါဝင်ခြင်း (ရော ၆:၃-၄) နှင့် ခရစ်တော်၏ကိုယ်ခန္ဓာ အသင်းတော်၏အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခြင်းပင်ဖြစ်သည် (တမန် ၂:၄၁)။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် ယေရှု၏ဝိညာဉ်တော်ဖြစ်၍ (၁၆:၇) ခရစ်တော်၏ရှိနေခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့နှလုံးထဲသို့ ယူဆောင်လာပေးသည် (ကော ၁:၂၇)။ ယုံကြည်ခြင်းသစ်ကို သက်သေခံနိုင်စေသည် (တမန် ၁၉:၆)။

As far as Paul was concerned, a believer needed the gift of the Spirit. He was not satisfied with laying hands on disciples for the reception of the Holy Spirit; he felt compelled that they be baptized again. Christian baptism requires neophytes to place their faith in Jesus. The gift of the Holy Spirit is intricately linked to baptism. The same was the experience of Peter (2:38), who baptized Cornelius and his family although they had already received the Holy Spirit (10:47). Baptism in the name of the Lord Jesus (19:5) involves believing that salvation is obtained only by way of Jesus (3:19–20; 4:12; 16:31; 20:21). It is a matter not only of starting a new life (26:20) but also of participating by faith in the death and resurrection of Jesus (Rom. 6:3–4) and of making us members of the body of Christ, His church (Acts 2:41). The Holy Spirit, who is the Spirit of Jesus (16:7), brings the presence of Christ into our hearts (Col. 1:27) and enables us to testify of our new faith (Acts 19:6).

 

၁၉:၈-၁၂။ ပါလု၏ဓမ္မအမှုလုပ်ငန်း။ ပါလုသည် တစ်ပတ်တစ်ရက်နေ့တွင် တရားဇရပ်သို့ သွားပြီး ယုံကြည်သောခရစ်ယာန်တစ်ဦးအနေဖြင့် တစ်ပတ်တစ်ရက်နေ့ကို ဆက်လက်စောင့်ထိန်းနေဆဲဖြစ်သည်။ လုကာက ပါလုသည် ရဲရင့်စွာ ဟောပြောခြင်း (ပါရဲဆီယာဇိုမိုင်) နှင့် စည်းကျော်အငြင်းအခုံလုပ်ခြင်း (ဒီယာလေဂိုမိုင်) တို့ကို သုံးလပတ်လုံး ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည် (အပိုဒ် ၈)။ တရားဇရပ်၌ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်အကြောင်းကို ဟောပြောခဲ့သည်။ ယေဟုဒိများသည် ဣသရေလနိုင်ငံတော် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကို မျှော်လင့်နေကြသည် (၁:၆)။ ယေရှုကမူ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်ကို ကြေညာတော်မူခဲ့သည် (၁:၃)။ သူတို့၏နှလုံးမာကြောမှု၊ ယုံကြည်ခြင်းမရှိမှုနှင့် သတင်းစကားကို လူအများရှေ့တွင် အသရေဖျက်မှုကြောင့် ပါလုသည် ယေဟုဒိများနှင့် ခွဲခွာခဲ့ပြီး တပည့်သစ်များကို သူတို့၏အပျက်သဘောဆောင်သော ဩဇာမှ ကာကွယ်ခဲ့သည်။ လူထုမငြိမ်မသက်ဖြစ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာမည်ကို စိုးရိမ်ရသည့် အကြောင်းအရင်းကောင်းများ ရှိခဲ့သည် (၁ ကော ၁၆:၈-၉)။ သို့သော် ဖိလိပ္ပိမြို့၌ ကဲ့သို့ပင် (တမန် ၁၆:၁၉-၂၄) ခြိမ်းခြောက်မှုများသည် ခရစ်ယာန်သတင်းစကားကို ဆန့်ကျင်သော တပါးအမျိုးသားများထံမှ လာခဲ့သည်။

19:8–12. Missionary Work of Paul. Paul attended the synagogue on the Sabbath as a devout Christian who was still keeping the Sabbath. Luke also specifies that Paul was able to parrēsiazomai (“to speak boldly” or “freely”) and to dialegomai (“to argue” or “dialogue”) persuasively (peithō, “to convince,” or “persuade,” which he did for three months; v. 8). In the synagogue, Paul spoke about the kingdom of God. The Jews had been expecting the restoration of the kingdom of Israel (1:6). Instead, Jesus had announced to them the kingdom of God (1:3). Given their hardness of heart, lack of faith, and public denigration of the message, Paul distanced himself from the Jews to protect the new disciples from their negative influence. There were indeed good reasons to fear that public disorder might force him to leave (1 Cor. 16:8–9). However, this time, as in Philippi (Acts 16:19–24), the menaces came from Gentiles at odds with the Christian message.

 

ပါလုသည် တုရန္နု၏ကျောင်းသို့ ဆွဲထုတ်ခဲ့သော အစည်းအဝေးနေရာကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထိုသူသည် ယေဟုဒိဆရာ သို့မဟုတ် မြို့၌နေထိုင်သော ကျော်ကြားသော ဂရိဒဿနပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်နိုင်သည်။ စိတ်ဝင်စားစရာမှာ အနောက်ပိုင်းစာသားဟုခေါ်သော လက်ရေးမူတွင် ပါလုသည် နံနက် ၁၁ နာရီမှ ညနေ ၄ နာရီအထိ (အ� fifth မှ tenth နာရီအထိ) သွန်သင်ခဲ့သည်ဟု ထည့်သွင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ဤသည်မှန်ပါက ပါလုသည် နေ့လယ်ပိုင်း ပူအိုက်သောအချိန် လူများအိပ်ချိန်တွင် အဆောက်အဦကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤလက်ရေးမူသည် မူရင်းဟုတ် မဟုတ် မသေချာသော်လည်း အချိန်ဇယားသည် လျောက်ပတ်သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ပါလုသည် ထိုနေရာ၌ နှစ်နှစ်ပတ်လုံး သွန်သင်ခဲ့သည်။ အရင်သုံးလနှင့် အပိုဒ် ၂၂ တွင် ဖော်ပြထားသော ကာလကို ပေါင်းလျှင် ဧဖက်မြို့၌ သုံးနှစ်အမှုဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (၂၀:၃၁)။

Paul decided to move his meeting place to the school of Tyrannus. This man might have been a Jewish teacher or possibly a well-known Greek philosopher who lived in the city. Interestingly enough, the so-called Western text inserts that Paul taught between 11:00 a.m. and 4:00 p.m. (the fifth to the tenth hour). If this is case, then Paul was making use of the building during off hours—the hot hours of the day, when many people took a siesta. While it is uncertain whether this manuscript tradition contains the original reading, the timing does make sense. In any case, Paul taught there for two years, to which we must add the previous three months and the timeline implied in v. 22. This gives us a ministry of three years in Ephesus (20:31).

 

တရားဇရပ်မှ ခွဲခွာလာခြင်းကြောင့် ခရစ်ယာန်များသည် ယုံကြည်သူများ၏အိမ်များ၌ တစ်ပတ်တစ်ရက်နေ့ ကိုးကွယ်ခြင်းကို စတင်အဖွဲ့အစည်းဖွဲ့ခဲ့ကြရသည်။ ပါလုသည် အိမ်များ၌လည်းကောင်း၊ လူအများနေရာ၌လည်းကောင်း ဟောပြောခဲ့သည် (၂၀:၂၀-၂၁)။ ဧဖက်မြို့တွင် ဂါယုနှင့် အဲရတ္တတုတို့၊ အာရှပြည်တွင် တိမောသေနှင့် ဧရာတုတို့၊ ကောလောသဲ၊ လာအိုဒိကိယနှင့် ဟိယေရာပိုလိမြို့များ၌ ဧပဖြာတို့ပါဝင်သော အမှုတော်ဖော်များနှင့်အတူ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည် (ကော ၁:၇၊ ၄:၁၂-၁၃)။ ဤသုံးနှစ်အတွင်း ဧဝံဂေလိတရားသည် အာရှအသေးပိုင်းတစ်ဝန်းလုံးတွင် အလွန်အမင်း ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ ဧဖက်လူမျိုးများ မြင်တွေ့ခံစားခဲ့သော နိမိတ်လက္ခဏာများသည် ပါလု၏အမှုတော်ကို ဘုရားသခင်က ထောက်ပံ့ပြီး အတည်ပြုကြောင်း သက်သေခံခဲ့သည်။ ပါလု အခန်းတဲလုပ်ငန်းခွင်တွင် အသုံးပြုသော လက်ကိုင်ပုဝါနှင့် ပဝါများကို လူအချို့က ယူဆောင်ကာ နာမကျန်းသူများ သို့မဟုတ် နတ်ဆိုးစွဲသူများထံ တင်ပေးကြပြီး ဘုရားသခင်က သူတို့ကို ပျောက်ကင်းစေသည်။ ဤပုံစံသည် ဧဖက်လူများ၏ အယူသည်းမှုအခြေအနေတွင် အစပိုင်း၌ တမန်တော်များ၏အမှုကို တရားဝင်စေရန် အသုံးဝင်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် ပစ္စည်းများကို အံ့ဖွယ်ရာများ ပြုလုပ်ရာတွင် သုံးစွဲခဲ့သည်မှာ ဓမ္မဟောင်း (ထွက် ၁၄:၁၆၊ ၁၇:၆၊ တောလည်း ၂၁:၉၊ ၂ ဘုရင် ၂:၁၄၊ ၁၃:၂၁) နှင့် ဓမ္မသစ် (မ ၁၄:၃၄-၃၆၊ လု ၈:၄၃-၄၈၊ ယော ၉:၆-၇) တွင် ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် အံ့ဖွယ်ရာသည် ပစ္စည်းကို တင်ပေးခြင်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်၏တန်ခိုးကြောင့်ဖြစ်ပြီး ဧဖက်လူများက ထိုအချက်ကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည် (တမန် ၁၉:၁၇)။

The move away from the synagogue compelled the Christians to organize their Sabbath worship at the homes of believers. Paul preached in homes and in public places (20:20–21) with the support of collaborators such as Gaius and Aristarchus in Ephesus (19:29), Timothy and Erastus in the province of Asia Minor (19:22), and Epaphras in Colossae, Laodicea, and Hierapolis (Col. 1:7; 4:12–13). During these three years the gospel spread tremendously throughout Asia Minor. The miracles seen and experienced by the people in Ephesus testified to the fact that Paul’s ministry was both supported and accredited by God. Some individuals even took handkerchiefs and aprons Paul used in the tent-making workshop to apply them to the sick or to those possessed with evil spirits so that God would free them from their ailments. This behavior illustrates that God can use different ways to manifest His healing power. In the superstitious setting of the Ephesians, this approach served initially to legitimize the work of the apostles among them. God saw fit to use material things in the performance of miracles in both the OT (i.e., Ex. 14:16; 17:6; Num. 21:9; 2 Kin. 2:14; 13:21) and the NT (Matt. 14:34–36; Luke 8:43–48; John 9:6–7). However, the miracle was the result not of placing the object on someone but of the power of God’s grace, which was recognized by the people in Ephesus (Acts 19:17).

 

၁၉:၁၃-၂၀။ ငွေကြေးရယူရေးဝါဒ၏ ကျရှုံးခြင်း။ ယေဟုဒိများတွင် နတ်ဆိုးနှင်ထုတ်သူများ ရှိခဲ့သည် (မ ၁၂:၂၇၊ လု ၉:၄၉၊ ၁၁:၁၉)။ ယေရုရှလင်တွင် အမှုထမ်းခဲ့သော ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများစာရင်း၌ မပါဝင်သော စကေဝအမည်ရှိ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းတစ်ဦး၏ သားခုနစ်ယောက်လည်း ပါဝင်သည်။ ထိုနတ်ဆိုးနှင်ထုတ်သူများသည် လူများ၏ အယူသည်းမှုကို အခွင့်ကောင်းယူနေကြသည်။ ပါလု၏အောင်မြင်မှုကို မြင်ပြီး (တမန် ၁၉:၁၂) ထိုသားခုနစ်ယောက်သည် ယေရှု၏နာမတော်ဖြင့် နတ်ဆိုးနှင်ထုတ်နိုင်သည်ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြသည်။ တစ်ဦး၏နာမကို သိရှိခြင်းသည် မှော်ဆရာအား ထိုသူအပေါ် တန်ခိုးရှိစေသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် ကိုယ်တော်ကို စိတ်ကြိုက်ထိန်းချုပ်ခွင့် မပေးပေ (က ၃၂:၂၉၊ ထွက် ၃:၁၃-၁၄၊ တရား ၁၃:၁၈)။ ကိုယ်တော်၏နာမတော်ကို အချည်းနှီးသုံးခြင်းသည် အလွန်ဆိုးရွားသော အပြစ်ဖြစ်သည် (ထွက် ၂၀:၇၊ ဝတ် ၂၄:၁၆၊ တရား ၅:၁၁၊ ၂၈:၅၈-၅၉၊ ဇာခရိ ၅:၄)။ ထိုနတ်ဆိုးနှင်ထုတ်သူများသည် ယေရှု၏နာမတော်သည် နတ်ဆိုးများအပေါ် တန်ခိုးရှိကြောင်း သိရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော် “ပါလုဟောပြောသော ယေရှု” ဟု ရည်ညွှန်းခြင်းဖြင့် ယေရှုကို ကိုယ်တိုင်မသိကြောင်း ပြသခဲ့ကြသည် (တမန် ၁၉:၁၃)။ နတ်ဆိုးများက သူတို့၏အာဏာကို အသိအမှတ်မပြုခဲ့ပေ (အပိုဒ် ၁၅)။ ရှိမုန်မှော်ဆရာကဲ့သို့ (၈:၁၈-၁၉) ဤပညာရှင်နတ်ဆိုးနှင်ထုတ်သူများသည် ယုံကြည်ခြင်းသစ်ကို ကိုယ်ကျိုးအတွက် အသုံးချနေကြခြင်းဖြစ်သည်။ ကံဆိုးမှုရလဒ်သည် ဝိညာဉ်ရေးရာကို စွန့်စားခြင်း၏အန္တရာယ်ကို ပြသည် (၁၉:၁၆)။ ဧဖက်လူများသည် မှန်ကန်သောနိဂုံးချုပ်ကာ ဘုရားသခင်အား ကြောက်ရွံ့လေးစားခြင်းဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့ကြသည် (၁၉:၁၇)။

19:13–20. Failure of Simony. There were among the Jews itinerant exorcists (Matt. 12:27; Luke 9:49; 11:19) such as the sons of a Jew named Sceva, an unknown high priest whose name is not documented in the lists of high priests who served in Jerusalem. These exorcists were taking advantage of people’s superstitious gullibility. Impressed by the success of Paul (Acts 19:12), these seven sons claimed the ability to exorcise demons in the name of Jesus. Having access to someone’s name was thought to give a magician power over a person or power to use the name to do unusual things. But God does not allow Himself to be manipulated (Gen. 32:29; Ex. 3:13–14; Judg. 13:18), and to take His name in vain is a serious offense (Ex. 20:7; Lev. 24:16; Deut. 5:11; 28:58–59; Zech. 5:4). These exorcists realized the name of Jesus was powerful against demons. But by referring to him as “the Jesus whom Paul preaches,” they were demonstrating that they did not know Jesus personally (Acts 19:13). The demons did not recognize their authority (v. 15). Like Simon Magus (8:18–19), these professional exorcists were trying to take personal advantage of the new faith. The disastrous outcome for the exorcists shows how dangerous it is to venture into the field of spiritualism (19:16). The people of Ephesus drew the right conclusions and responded with appropriate fear and honor to God (19:17).

 

နတ်ဆိုးနှင်ထုတ်သူများသည် သခင်၏နာမတော်ကို အလွဲသုံးစားပြုခဲ့ပြီး ဆိုးရွားသောရလဒ်များ ရခဲ့သည်။ သို့သော် သူတို့၏အတွေ့အကြုံကြောင့် သခင်၏နာမတော်သည် ချီးမွမ်းခြင်းခံရပြီး (အပိုဒ် ၁၇) သခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် ဩဇာအာဏာနှင့် တန်ခိုးတိုးပွားလာခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၀)။ များစွာသောသူတို့သည် ဝန်ချတောင်းပန်ကာ မှော်အတတ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး ယေရှုအတွက် လူအများရှေ့တွင် မှတ်ကျောက်တင်သောပုံစံဖြင့် သူတို့စာအုပ်များကို မီးရှို့ခဲ့ကြသည်။ ထိုစာအုပ်များ၏တန်ဖိုးသည် အလုပ်သမားတစ်ဦး၏ တစ်ရက်လုပ်ခလစာ ငါးသောင်းခန့်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၉)။ ဆိုလိုသည်မှာ လုပ်ခလစာ ၁၃၇ နှစ်စာဖြစ်သည် (မ ၂၀:၉-၁၀)။ ဧဖက်မြို့သည် မှော်အတတ်စာအုပ်များနှင့် ကျော်ကြားသော်လည်း ရောမဥပဒေက တားမြစ်ထားသည်။ ဤမီးရှို့ပွဲ၏အရေးပါမှုသည် ပိုမိုထင်ရှားလာသည်။ ဧဖက်ဖြစ်ရပ်သည် ပါလု၏အမှုတော်၏ အမြင့်ဆုံးအချက်များတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။

The exorcists misused the name of the Lord (v. 13), with damaging results for them. But as a result of their experience, the name of the Lord was glorified (v. 17), and the word of the Lord continued to increase in influence and power (v. 20). Many confessed and renounced their use of magic and burned their books in a public and solemn act of devotion to Jesus. The value of the books represented about fifty thousand days of a worker’s earnings (v. 19), or about 137 years of salary (Matt. 20:9–10). The significance of this burning ceremony is all the more notable because Ephesus was a city renowned for its books about magic, even though Roman law had banned their use. This experience in Ephesus was one of the highest points in Paul’s ministry.

 

၁၉:၂၁-၄၁။ ဧဖက်မြို့တွင် အလှည့်ကျမငြိမ်မသက်ဖြစ်ခြင်း။ “ဤအရာအားလုံး ပြည့်စုံပြီးနောက်” ဟူသော စကားစုသည် အရေးကြီးသောအောင်မြင်မှုတစ်ခု ပြီးဆုံးသွားပြီဟု ညွှန်ပြသည် (အပိုဒ် ၂၁)။ ထို့ကြောင့် ပါလုသည် အာရှအသေးပိုင်းကို စွန့်ခွာကာ ရောမသို့ ခရီးထွက်ရန် စဉ်းစားနိုင်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၁)။ စပိန်သို့ပင် သွားရန် စဉ်းစားခဲ့သည် (ရော ၁၅:၂၄)။

19:21–41. The Riot at Ephesus. The phrase hōs de eplērōthē tauta—“after all these things were fulfilled,” “after all these things were finished,” or “after all this happened” (v. 21)—suggests the conclusion of an important achievement. Paul could therefore consider turning the page and leaving Asia Minor for Rome (v. 21), thinking even about the possibility of going to Spain (Rom. 15:24).

 

ထိုအခါ ရှင်ပေါလုသည် ယေရုရှလင်မြို့သို့ တဖန်ပြန်၍ သွားလိုသဖြင့်၊ ညီအစ်ကိုတို့အား ထာဝရဘုရား၏အမှုတော်၌ တိုးတက်မှုကို ကြားပြောလိုသည့်အပြင်၊ အသင်းတော်၏စည်းစည်းညီညွတ်မှုကို ခိုင်ခံ့စေလိုသည်ဖြစ်၏။ ထွက်ခွာမသွားမီ မက်ဆီဒိုနိပြည်နှင့် အာခာယပြည်ရှိ အသင်းတို့ကို တဖန်လည်ပတ်၍ ယေရုရှလင်အသင်းတော်အတွက် ကူညီထောက်ပံ့သောင်း (အလှူင်း) ကို စုဆောင်းလိုသည်ဖြစ်၏ (၂ကော ၉:၁–၁၅; ဂလာ ၂:၁၀)။ ရှင်ပေါလုသည် အာရှမိုင်းနားပြည်၌ နည်းနည်းပိုနေလိုသောကြောင့်၊ တိမောသေနှင့် ဧရာသ္တုကို မက်ဆီဒိုနိပြည်သို့ ကြိုတင်စေလွှတ်၍ ရှင်ပေါလုရောက်လာခါစ ပြင်ဆင်မှုများကို လုပ်ဆောင်စေသည် (တ ၁၉:၂၂)။ ထိုအခါ ရှင်ပေါလုသည် ယုဒလူတို့ဘက်မှ ဆီးတားခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ တပါးအမျိုးသားများ၏ ငွေတန်ဆာဆရာများအသင်း၏ ဆီးတားခြင်းကို ရင်ဆိုင်ရသည်။ လုကာသည် ထိုဖြစ်ရပ်ကို အဆင့်သုံးဆင့်ဖြင့် ရေးမှတ်ထားသည်။ ပထမအဆင့်မှာ ဒေမတ်တြီယပ်ဦးဆောင်သော လုပ်ငန်းရှင်များ စုဝေးလှုပ်ရှားခြင်း (အဆီ ၂၃–၂၈)၊ ဒုတိယအဆင့်မှာ လူထု၏အုံကြွဲထကြွခြင်း (အဆီ ၂၉–၃၄)၊ တတိယအဆင့်မှာ မြို့အရာရှိတစ်ဦး၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း (အဆီ ၃၅–၄၀) ဖြစ်သည်။

Once again Paul wished to return to Jerusalem to tell the brethren about the progress made in the Lord’s work and to strengthen the unity of the church. Before leaving he wanted to revisit the churches in Macedonia and Achaia to gather an offering of solidarity for the church in Jerusalem (2 Cor. 9:1–15; Gal. 2:10). While Paul chose to remain in Asia Minor a little longer, Timothy and Erastus were sent to Macedonia in advance to make preparations for Paul’s arrival (Acts 19:22). At this time Paul confronted opposition not from the Jews but from a Gentile syndicate of silversmiths. Luke recounted the episode in three stages: a mobilization of tradesmen led by Demetrius (vv. 23–28), the uprising of the people (vv. 29–34), and the intervention of a city clerk (vv. 35–40).

 

ရှင်ပေါလု၏တရားဟောခြင်းသည် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းကို ထာဝရဘုရား၏လမ်းခရီးနှင့် လုံးဝမတည့်ဟု စိန်ခေါ်ခဲ့သည်မှာ ထင်ရှားသည် (အဆီ ၂၃)။ ရှင်ပေါလုအမြင်တွင် ယုံကြည်သူများသည် ရုပ်တုတို့ကို အပြတ်အသတ်စွန့်ပစ်ရမည်ဖြစ်သည် (၁ကော ၅:၉–၁၁; ၆:၉–၁၀; ၁၀:၂၀–၂၂)။ ပညတ်တရားဒုတိယပညတ် (ထွ ၂၀:၄–၆) သည် ဣသရေလလူမျိုးကို ထိုသို့တ်မှောက်မှားမှုမှ ကင်းဝေးစေခဲ့သည်။ ဟေရှာယပရောဖက်သည်လည်း ထိုအလေ့ကို ပြောင်လှောင်ခဲ့သည် (ဟေရှာ ၄၀:၁၈–၂၀; ၄၄:၁၂–၁၈)။ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းသည် ဘာသာရေးပစ္စည်းများ၏ ကုန်သွယ်မှုတစ်ခု အမြဲအမြတ်ထွက်ခဲ့သည်။

It is clear that Paul’s message challenged the worship of idols for being incompatible with the way of the Lord (v. 23). As far as Paul was concerned, believers were to radically break away from all idols (1 Cor. 5:9–11; 6:9–10; 10:20–22). The second commandment (Ex. 20:4–6) preserved Israel from such aberrations. The prophet Isaiah had ridiculed such practices (Is. 40:18–20; 44:12–18). Idolatry has always been a prosperous commerce of religious artifacts.

 

ဒေမတ်တြီယသည် ငွေတန်ဆာဆရာ (တ ၂၀:၂၄ တွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်) ဖြစ်၍ ဒိုင်ယာနာနတ်သမီးအတွက် ငွေရုပ်အလောင်းငယ်များ (မှိုနှင့်နှိပ်၍လုပ်သည်ဟု ယူဆရသည်) ရောင်းချခြင်းမှ အလွန်အကျိုးအမြတ်ရရှိသူဖြစ်သည်။ ဒိုင်ယာနာသည် ဂရိလူမျိုး၏ အာတီမစ် (Artemis) နတ်သမီး၏ ရောမအမည်ဖြစ်ပြီး၊ မျိုးပွားခြင်းနတ်သမီးကြီးနှင့် ဧဖက်မြို့၏ နာယကနတ်သမီးဖြစ်သည်။ ဧဖက်လူမျိုးတို့သည် ထိုနတ်သမီးအတွက် အလွန်ခမ်းနားသော ဗိမាន်တော်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ရာစုနှစ်များစွာ ရှေးကမ္ဘာ့အံ့ဖွယ်ခုနစ်ပါးတွင် တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထင်းရှူးသို့မဟုတ် အဲဘိုနီသစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ရွှေရွှေချထားသော နတ်သမီးရုပ်ထွန်းတစ်ခုသည် ကောင်းကင်မှကျလာသည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး (တ ၁၉:၃၅) အရှည်ပေ ၁၄၄ ပေ (မီတာ ၄၄)၊ အနံပေ ၈၅ ပေ (မီတာ ၂၆) ရှိသော ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ဗိမာန်တော်အလယ်၌ ထားရှိခဲ့သည်။ ထိုဗိမာန်တော်တွင် စကျင်ကျောက်တိုင် ၁၂၇ တိုင် ရှိသည်။ အာတီမစ်ကိုးကွယ်ခြင်းသည် အလွှာအသီးသီးမှလူများကို ဆွဲဆောင်ခဲ့ပြီး၊ အထူးသဖြင့် နှစ်စဉ်ပွဲတော်ကြီးများအခါ၌ ထိုရုပ်ထွန်းကို မြို့တွင်း တလေးတစားချီတက်ပင့်ဆောင်လေ့ရှိသည်။

Demetrius, an artisan silversmith (Acts 20:24), benefited greatly from the sale of silver shrines, probably cast in molds, dedicated to the goddess Diana. Diana is the Roman name of Artemis, the great Greek goddess of fertility and the patron goddess of Ephesus. The Ephesians had built such an extravagant temple on her behalf that it was recognized for centuries as one of the seven wonders of the ancient world. A figure of her made of cedar or ebony wood covered with gold leaf was believed to have fallen from heaven (Acts 19:35). It was placed at the center of a magnificent temple that was 144 feet long by 85 wide (44 by 26 m) and comprised of 127 marble columns. The worship of Artemis attracted people from all walks of life, particularly during popular celebrations that involved carrying this effigy in solemn procession through the city.

 

ဒေမတ်တြီယသည် မိမိစီးပွားရေးပျက်စီးလုနီးပါးဖြစ်နေခြင်းကို ကာကွယ်ရင်း၊ ရှင်ပေါလုသည် ကြီးမားသောဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်စေသည်ဟု လိမ္မာပါးနပ်စွာ ပြောဆိုခဲ့သည်။ သူသည် မိမိစီးပွားရေးပြဿနာမှ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များ၏ပြဿနာ (အဆီ ၂၅) နှင့် နတ်သမီး၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဂုဏ်သတင်း (အဆီ ၂၇) သို့ လှည့်ပြောဆိုခဲ့သည်။ သူတိုက်ခိုက်သည့်ပစ်မှတ်မှာ ရှင်ပေါလုဖြစ်မှာ ရှင်းလင်းသည် (အဆီ ၂၆)။ သူသည် အာတီမစ်ဘက်မှရပ်တည်သော လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များ၏ ဒေါသကို လှုံ့ဆော်ခဲ့သည် (အဆီ ၂၈)။ မကြာမီ မြို့တစ်မြို့လုံး ရှုပ်ထွေးပရမ်းပတာဖြစ်သွားသည် (အဆီ ၂၉၊ ၃၂)။ ရှင်ပေါလု၏လိုက်ပါသူများဖြစ်သော ဂါယုနှင့် အဲရဇ္စတာခတ်တို့ကို လူ ၂၄,၀၀၀ ဆံ့သော အကွက် ၆၆ ထပ်ရှိ ဧဖက်ပြဇာတ်ရုံကြီးသို့ ဆွဲခေါ်သွားကြသည်။ ထိုပြဇာတ်ရုံ၏ စင်မြင့်သည် အနံပေ ၁၃၀ ပေ (မီတာ ၄၀) ရှိသည်။ သူတို့ကို စင်မြင့်ပေါ်တွင် သို့မဟုတ် စင်မြင့်နှင့် ထိုင်ခုံများကကြားရှိ အားကစားကွင်းထဲတွင် ထားခဲ့ဖွယ်ရှိသည် (အဆီ ၂၉)။ လုကာသည် ရှင်ပေါလုသည် အန္တရာယ်ကို မကြောက်ရွံ့ကြောင်း ထပ်မံအလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ သူသည် လူအုပ်ကိုရင်ဆိုင်ရန် အသင့်ရှိနေသော်လည်း တပည့်တော်များက ဟန့်တားခဲ့ကြသည် (အဆီ ၃၀; တ ၉:၂၅၊ ၃၀; ၁၇:၁၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အာရှပြည်နယ်၏ အရာရှိကြီးများ (အဇီယာချီ - Asiarchs) အချို့ပင် ပြဇာတ်ရုံထဲသို့ မဝင်ရန် တောင်းပန်ခဲ့ကြသည် (၁၉:၃၁)။ အဇီယာချီများသည် ဧဖက်မြို့၏ ချမ်းသာသော မြို့တော်ခေါင်းဆောင်များဖြစ်ပြီး တစ်နှစ်သက်တမ်းဖြင့် ရွေးချယ်ခံကြရသည်။ ဧကရာဇ်ကို ဂုဏ်ပြုသော ပြည်နယ်ပွဲတော်များကို ကျင်းပခြင်းနှင့် အားကစားပွဲများအတွက် ကိုယ်ပိုင်ငွေကြေးဖြင့် ကျခံရသည်။ သက်တမ်းကုန်ဆုံးပြီးနောက်လည်း ဘွဲ့အမည်ကို ဆက်ထားခွင့်ရှိသည်။ အာတီမစ်ပွဲတော်ကြီးကို နွေဦးရာသီတွင် ကျင်းပသဖြင့် ထိုအရာရှိများ မြို့တွင်ရှိနေဖွယ်ရှိသည်။ ရှင်ပေါလုသည်လည်း ဧဖက်မြို့၌ ပင်တေကုတ္တေပွဲတိုင်တိုင် နေမည်ဟု ရည်ရွယ်ခဲ့သည် (၁ကော ၁၆:၈–၉)။ ထိုအဆင့်အတန်းမြင့်သူများပင် ရှင်ပေါလုအတွက် စိုးရိမ်ပေးခဲ့ကြသည်မှာ အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်သည်။

Demetrius defended his personal interests by making it sound like Paul had unleashed a major disaster. Skillfully, he shifted from the problem of his own failing business to that of his companions (v. 25) and the worldwide reputation of the goddess (v. 27). The target of his attack was clearly identified as Paul (v. 26), and he stimulated the anger of his companions who stood for Artemis (v. 28). Soon the whole city was in turmoil and confusion (vv. 29, 32). Gaius and Aristarchus, Paul’s companions, were led to the huge theater, which could hold 24,000 spectators seated on sixty-six bleacher levels. They might have been placed on the 130-footwide (40 m) stage or in the arena between the stage and the bleachers (v. 29). Luke emphasizes once again that Paul was unafraid of the lurking danger. He was ready to face the crowd, but the disciples intervened once again (v. 30; cf. 9:25, 30; 17:10). Even some of the officials of Asia Minor (Asiarchēs) begged him not to venture into the theater (19:31). The Asiarchs were wealthy civic leaders of Ephesus who were elected for one-year terms. It was their duty to organize, at their own expense, the provincial celebrations to honor the emperor and to pay for the games associated with the festivities. They were allowed to retain their titles even after their term of service concluded. Considering that the great festival of Artemis was taking place in spring, it is possible that these officials were present in the city for the occasion. Paul had in fact intended to stay in Ephesus until Pentecost (1 Cor. 16:8–9). It is remarkable to see that these high-level personalities showed concern for Paul.

 

ရှုပ်ထွေးပရမ်းပတာနေချိန်တွင် အလက်ဇန္ဒြာ ဟူသောယုဒလူတစ်ဦးကို ရှေ့သို့တွန်းပို့၍ လူအုပ်အား ပြောဆိုစေခဲ့သည် (တ ၁၉:၃၃–၃၄)။ သူ၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယုဒလူများသည် ရှင်ပေါလုနှင့် ဘာမှမဆိုင်ကြောင်း ပြသရန်ဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် ထိုအလက်ဇန္ဒြာသည် မိမိလူမျိုးဘက်မှ ကာကွယ်ပြောဆိုခွင့်မရခဲ့ပါ (အဆီ ၃၃)။ သူသည် ယုဒလူဖြစ်မှန်း သိသွားသဖြင့် လူအုပ်က နှစ်နာရီတိတိ အော်ဟစ်ခဲ့ကြသည်။ “ဧဖက်မြို့ အာတီမစ် [ဒိုင်ယာနာ] သည် ကြီးမြတ်တော်မူ၏” ဟု အော်ခဲ့ကြသည် (အဆီ ၃၄)။

Amid such confusion, a Jew named Alexander was pushed toward the front in order to speak to the crowd (Acts 19:33–34). Probably it was his intention to show that the Jews had nothing to do with Paul. But this Alexander was unable to defend the position of his coreligionists (v. 33). Recognizing that he was a Jew, the crowd did not listen to him and for two hours shouted, “Great is Artemis [Diana] of the Ephesians!” (v. 34).

 

ထိုအခါ မြို့အတွင်းရေးမှတ်တမိအရာရှိ (မြို့ရုံးစာရေး) ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခဲ့သည်။ သူ၏တာဝန်မှာ မြို့အစည်းအဝေးများတွင် မှတ်တမ်းရေးခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အစည်းအဝေးဆုံးဖြတ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ဩဇာကြီးမားသူဖြစ်သည်။ သူသည် လူအုပ်ကို တိတ်ဆိတ်စေပြီး ရှေ့နေကဲ့သို့ တိုင်ကြားချက်များ၏ တရားမျှတမှုကို ဂရုတစိုက်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ ပထမဦးစွာ ဘာသာရေးကိစ္စအဖြစ် ယူဆသည်။ လူအုပ်သည် နတ်သမီးကြီးမြတ်သည်ဟု အော်ဟစ်နေသော်လည်း ထိုအချက်မှာ ငြင်းမရနိုင်သော အချက်ဖြစ်သည် (အဆီ ၃၅–၃၆)။ စစ်ဆေးခံရသူများသည် ဗိမာန်တော်မှ ခိုးယူခြင်းမရှိ၊ နတ်သမီးကို ဘုန်းကျိန်ပြောဆိုခြင်းမရှိကြောင်း သူက ထောက်ပြသည် (အဆီ ၃၇)။ ထို့ကြောင့် အနည်းဆုံး လူအုပ်သည် အလျင်စလို လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်သည် (အဆီ ၃၆)။ ဒုတိယအနေဖြင့် ကုန်သွယ်ရေးကိစ္စကို ကိုင်တွယ်သည်။ ဒေမတ်တြီယနှင့် သူ၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များသည် စီးပွားရေးကိစ္စအတွက် တိုင်ကြားလိုပါက ထိုကိစ္စအတွက် တရားရုံးများရှိကြောင်း ထောက်ပြသည် (အဆီ ၃၈)။ သူသည် ရှင်ပေါလု၏နာမည်ကို မဖော်ဘဲ “တစ်စုံတစ်ယောက်” (တီနာ - tina) ဟူ၍သာ မရေရာစွာ သုံးနှုန်းခဲ့သည် (အဆီ ၃၈)။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် လူမှုဆက်ဆံရေးကိစ္စကို ကိုင်တွယ်သည်။ ယခုလို အုံကြွမှုကြောင့် မြို့တစ်မြို့လုံး ရောမအာဏာပိုင်များထံ တာဝန်ခံရဖွယ်ရှိကြောင်း၊ ရောမအာဏာပိုင်များသည် မငြိမ်မသက်မှုကို သည်းမခံကြောင်း သတိပေးသည် (အဆီ ၄၀)။ ဒေမတ်တြီယနှင့် ငွေတန်ဆာဆရာများသည် အသက်အန္တရာယ်စီရင်ခံရနိုင်သလို၊ မြို့သည်လည်း စည်ပင်သာယာဝပြောမှုကို ဖြစ်စေသော အခွင့်အရေးအချို့ ဆုံးရှုံးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဤသို့ပြောဆိုပြီးနောက် အငြင်းပွားစရာများ ပြီးဆုံးသွားသဖြင့် မြို့အရာရှိသည် အစည်းအဝေးကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်မှ ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် ဗိမာန်ကိုးကွယ်မှု၏ တရားမျှတမှုကို စိန်ခေါ်သော်လည်း၊ ယုဒဗိမာန် (တ ၇:၄၈) ရော၊ တပါးအမျိုးသားဗိမာန် (တ ၁၇:၂၄) ရော၊ အများပြည်သူစည်းမျဉ်းကို လေးစားသည်မှာ ထင်ရှားသည်။

At this point the secretary or clerk of the city intervened. His job was to take notes at city meetings—he was an influential man expected to enforce all decisions made. He requested the crowd to quiet down and then, as a good lawyer, he decided to evaluate carefully the validity of the claims. First he considered the situation to be a matter of religion. Ignorant of the facts, the crowd came to the defense of the goddess, shouting that she was great. This was, of course, an established fact not in dispute (vv. 35–36). The clerk argued that those under scrutiny had not undermined the dignity of the temple by stealing from it or speaking blasphemies against the goddess (v. 37). Therefore, he implied that at the very least the crowd was acting precipitously (v. 36). Then he dealt with the matter of merchandizing. If Demetrius and his companions wanted to complain in defense of their businesses, they could have taken their cases to the courts available for that purpose (v. 38). Note that the clerk did not mention Paul’s name; he preferred instead to remain rather vague by using the term tina—“anyone”/“anybody” (or since the term is masculine—“any man”; v. 38). Finally, the clerk concluded addressing the matter of social relationships that affected both the crowd and the silversmiths. Indeed, he argued, the entire city was now in danger of being held accountable for this revolt (v. 40). The Roman authorities were intolerant of unrest. Demetrius and the silversmiths were running the risk of capital punishment, and the city was at risk of losing some of the very privileges that contributed to its wealth. Having said all this, the grounds for disputes were resolved, and the city clerk dismissed the assembly. It is clear from this episode that even when Christianity challenged the validity of temple worship, whether Jewish (7:48) or Gentile (17:24), it remained respectful of public order.

 

လုကာသည် ဧဖက်မြို့တွင် ရှင်ပေါလုခံစားခဲ့ရသော ဒုက္ခအလုံးစုံကို မရေးမှတ်ခဲ့ပါ။ ၁ကော ၁၅:၃၂ တွင် ရှင်ပေါလုသည် ဧဖက်မြို့၌ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော ပြင်းထန်သောတိုက်ပွဲများကို ဥပစာအနေဖြင့် ပြောဆိုထားသည်။ ဧဖက်မြို့၌ ဆီးတားသူများစွာရှိကြောင်း (၁ကော ၁၆:၉)၊ ပရိစိလနှင့် အကွီလတို့သည် အသက်စွန့်၍ ကယ်တင်ခဲ့ကြောင်း (ရော ၁၆:၃–၄) သိရသည်။ အန္ဒြောနိကနှင့် ယုနိတို့နှင့်အတူ ဧဖက်မြို့တွင် ထောင်ကျခဲ့ဖွယ်ရှိသည် (ရော ၁၆:၇)။ ၂ကော ၁၁:၂၄–၂၇ တွင် ဖော်ပြထားသော ဆင်းရဲဒုက္ခအချို့ကိုလည်း ဧဖက်မြို့၌ ကြုံတွေ့ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

Luke does not recount all the hardships that Paul suffered in Ephesus. In 1 Corinthians 15:32 Paul speaks metaphorically about the fierce battles he confronted in Ephesus. We know that Paul had many opponents in Ephesus (1 Cor. 16:9) and that Priscilla and Aquila saved him at the peril of their lives (Rom. 16:3–4). He may have been in prison with Andronicus and Junia (Rom. 16:7) in Ephesus, where he may have also been exposed to some of the suffering he mentions in 2 Corinthians 11:24–27.

 

အခန်းကြီး - ၂၀

၂၀:၁–၂၁:၃၆ ယေရုရှလင်မြို့သို့ ချီတက်ခြင်း

ရှင်းပြုခရီးများ၏ နိဂုံးချုပ်ချိန်ကို လုကာက ရေးမှတ်ရာတွင် ရှည်လျားသော ခရီးတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုခရီးသည် ရှင်ပြုလုကို သူ၏ ဓမ္မအမှုတိုင်ရာအဝေးဆုံးနေရာဖြစ်သော ကောရိန္သုမြို့သို့ ရောက်စေခဲ့ပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ယေရုရှလင်မြို့သို့ ရှည်လျားစွာ ပြန်လည်ခရီးနှင်စေခဲ့သည်။ ရှင်ပြုလုသည် လများစွာခရီးနှင်ခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း မိုင် ၂၇၀၀ (ကီလိုမီတာ ၄၃၄၅) ခန့်သွားခဲ့သည်။ ထိုအကွာအဝေး၏ တစ်ဝက်ခန့်မှာ ကုန်းလမ်းဖြစ်သည်။ ရှင်ပြုလုသည် သူ၏ဆရာတော်၏ အမှုတော်လမ်းကို လိုက်နေခြင်းဖြစ်သည် (လုကာ ၉:၂၃)။

20:1–21:36

Marching on to Jerusalem

The account describing the conclusion of Paul’s missionary journeys is narrated by Luke in the form of a long excursion that led Paul to Corinth, the most remote point of his missionary endeavors, and his long journey that took him from Corinth to Jerusalem. Paul traveled several months, covering about 2,700 miles (4,345 km), about half of which were on land. Paul was following the path of service of his Master (Luke 9:23).

 

၂၀:၁–၆။ ဂရိပြည်ခရီး။ ရှင်ပြုလု၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယေရုရှလင်မြို့သို့သွားပြီးနောက် ရောမမြို့သို့သွားရောက်ရန်ဖြစ်သည် (၁၉:၂၁)။ ထွက်ခွာမည့်အချိန်မတိုင်မီ သူတည်ထောင်ထားသော အသင်းတော်များကို တစ်ကြိမ်ထပ်မံသွားရောက်၍ အားပေးလိုခဲ့သည် (၂၀:၂)။ သူသည် မကေဒေါနိပြည်မှစတင်ခဲ့သည် (အခန်း ၁)။ ထိုနေရာတွင် ဖိလိပ္ပိနှင့် ဗေရဲယအသင်းတော်များက နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် အာခဲယပြည် (ယနေ့ခေတ် ဂရိတောင်ပိုင်း) သို့သွားပြီး ကောရိန္သုမြို့တွင် ဆောင်းရာသီအတွင်း သုံးလခန့်နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်အတွင်းတွင်ပင် ရောမဩဝါဒစာကို ရေးသားခဲ့သည် (ရောမ ၁၆:၁–၂၊ ၂၃)။ ဂျူးများက ဆိပ်ကမ်းမြို့ ကင်ခရဲယတွင် ကြံစည်မှုတစ်ခုပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် ရှင်ပြုလုသည် ဆီးရီးယားသို့သွားမည့်သင်္ဘောစီးရန် ရည်ရွယ်ချက်ကို စွန့်လွှတ်ကာ မကေဒေါနိပြည်သို့ ပြန်လှည့်ခဲ့ရသည် (တမန် ၂၀:၃)။ သူသည် ပိတ္တိပွဲတော်မတိုင်မီ ပင်လယ်လမ်းဖြင့် ယေရုရှလင်သို့ အရောက်လိုခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ သို့သော် အစီအစဉ်ပြောင်းလဲခဲ့ရသည်။

20:1–6. Journey in Greece. It was Paul’s intention to go to Rome after Jerusalem (19:21). Prior to his departure he wanted to visit once again the communities he had recently founded to encourage them (20:2). He began in Macedonia (v. 1), where he had received a warm welcome (Philippi and Berea), and then he went to Achaia (southern portion of modern Greece), where he remained in the city of Corinth for three months during winter. It was during this time that Paul wrote his letter to the Romans (Rom. 16:1–2, 23). A plot perpetrated by Jews, probably at the seaport of Cenchrea, forced Paul to abandon his intention to take a boat bound for Syria, and instead he backtracked to Macedonia (Acts 20:3). It is possible that he wanted to reach Jerusalem for Passover by way of the sea, but his plans had to be changed.

 

လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးမှာ အလွန်အန္တရာယ်များသည်။ အထူးသဖြင့် ဂရိနှင့် မကေဒေါနိအသင်းတော်များမှ ယေရုရှလင်ဆင်းရဲသားများအတွက် ကြီးမားသော လှူဒါန်းငွေကို ရှင်ပြုလုက တာဝန်ယူသယ်ဆောင်နေရသည် (ရောမ ၁၅:၂၅–၂၉)။ ထို့ကြောင့် အသင်းတော်အသီးသီးမှ ကိုယ်စားလှယ် ခုနစ်ဦးက လိုက်ပါလာခဲ့သည် (တမန် ၂၀:၄)။ ထိုသူများမှာ ဗေရဲယမှ သိုပတ် (ရောမ ၁၆:၂၁ တွင် ဆိုဆိပတ်ဟု ဖော်ပြထားသူနှင့် တူညီဖွယ်ရှိသည်)၊ သက်ဆာလောနိကမှ အရစ္စတာခု (တမန် ၂၇:၂)၊ သက်ဆာလောနိကမှ သက္ကန္ဒု၊ ဒါဗဲမှ ဂါယု၊ လုသြမှ တိမောသေ (၁၆:၁–၃)၊ ဧဖက်မှ တုခိကု (ဧဖက် ၆:၂၁–၂၂) နှင့် တြောဖိမု (တမန် ၂၁:၂၉) တို့ဖြစ်သည်။ ဖိလိပ္ပိမြို့သို့ရောက်သောအခါ လုကာ (“ကျွန်ုပ်တို့” ၂၀:၆) နှင့် ပြန်လူးဆုံခဲ့သည်။ လုကာကို ယခင်က ထိုမြို့တွင် ထားခဲ့ဖူးသည် (၁၆:၁၆–၁၇)။ ရှင်ပြုလုသည် ဖိလိပ္ပိတွင် ချစ်ခင်ရင်းနှီးသောပတ်ဝန်းကျင်ထဲတွင် ပိတ္တိပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့သည် (၂၀:၆၊ ဖိလိပ္ပိ ၁:၃၊ ၇၊ ၈၊ ၄:၁၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ရှင်ပြုလုနှင့် လုကာတို့သည် ဖိလိပ္ပိ၏ဆိပ်ကမ်း နေအာပေါလိမြို့မှ သင်္ဘောစီးပြီး တြိုအာသ်မြို့သို့ရောက်ကာ ငါးရက်အကြာတွင် အလျင်စလိုပို့ထားသော အဖော် ခုနစ်ဦးနှင့် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ခဲ့သည် (တမန် ၂၀:၅)။

The roads were quite unsafe, especially considering that Paul was responsible for bringing generous contributions from the Greeks and Macedonians to the poor in Jerusalem (Rom. 15:25–29). Thus he was accompanied by seven representatives of different churches (Acts 20:4): Sopater of Berea, perhaps the same person mentioned as Sosipater in Romans 16:21; Aristarchus of Thessalonica (Acts 27:2); Secondus of Thessalonica; Gaius of Derbe; Timothy of Lystra (16:1–3); Tychicus (Eph. 6:21–22) and Trophimus, both from Ephesus (Acts 21:29). On arriving at Philippi Paul found Luke (“we”; 20:6), whom he had earlier left there (16:16–17). Paul remained in Philippi, where he spent the Passover in a loving environment (20:6; cf. Phil. 1:3, 7, 8; 4:10). Paul and Luke then boarded a ship in Neapolis, the seaport of Philippi, and arrived at Troas, where five days later they rejoined the seven companions sent as forerunners (Acts 20:5).

 

၂၀:၇–၁၂။ တြိုအာသ်မြို့တွင် အမှုတော်ဆောင်ခြင်း။ ဗိမာန်အားနားသောနေ့ကို ထိန်းသိမ်းပြီးနောက် (ထိုနေ့တွင် ရှင်ပြုလု ခရီးမထွက်ခဲ့) သူသည် နက်ဖြန်နေ့တွင် ထွက်ခွာရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ အပတ်၏ပဌမနေ့တွင် တပည့်များအား နောက်ဆုံးအကြံပေးချက်များ ပေးရန် နောက်ဆုံးတစ်ကြိမ် အစည်းအဝေးပြုလုပ်ခဲ့သည် (အောက်တွင် “အပတ်၏ပဌမနေ့” ကို ကြည့်ပါ)။

20:7–12. Ministering at Troas. After keeping the Sabbath, during which Paul did not travel, he decided to leave. On the first day of the week he had one more meeting during which he gave final recommendations to his disciples (see below, “The First Day of the Week”).

 

အစည်းအဝေးခန်းမကို မီးခွက်များစွာဖြင့် လင်းထိန်စေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ညနေအစည်းအဝေးဖြစ်ကြောင်း သိသာသည်။ ဆရာဝန်လုကာက လူငယ် ယုတိခု အထပ်သုံးထပ်အမြင့်မှ ပြုတ်ကျပြီး သေဆုံးသွားကြောင်း တိကျစွာ ဖော်ပြထားသည်။ ရှင်ပြုလုမှတစ်ဆင့် ပြုလုပ်သော အံ့ဖွယ်အမှုကြောင့် ယုံကြည်သူများ နှစ်သိမ့်မှုရရှိခဲ့သည် (၂၀:၁၂)။ အဖြစ်ဆိုးတစ်ခု ဖြစ်လုမတတ်ဖြစ်ခဲ့ရာ ထာဝရဘုရား၏ ကောင်ခြင်းကို ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းရန် အခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ယုတိခုဟူသောနာမည်သည် “ကံကောင်းသူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး အံ့ဖွယ်တစ်ခုက သူ့အသက်ကို ကယ်တင်ကာ အခြားယုံကြည်သူများအတွက် အားပေးမှုဖြစ်စေခဲ့သဖြင့် သူသည် ဧကန်စင်စစ် ကံကောင်းခဲ့သည်ပင် ဖြစ်သည်။

The room where they met was lit by many lamps, suggesting that this was an evening meeting. Luke, a physician, specifies that young Eutyichus fell from the height of a three-story building and that he died. The miracle wrought through Paul brought comfort to the believers (20:12). What would have been a tragedy became an occasion to rejoice in the goodness of the Lord. Incidentally, the name Eutychus means “Lucky”—and he certainly was blessed that a miracle made his life an encouragement to other believers.

အပတ်၏ပဌမနေ့ တချို့က တမန်တော် ၂၀:၇–၁၂ ကို အသုံးချကာ တမန်တော်ခေတ် အသင်းတော်တွင် နဝမနေ့တနတ္တိနေ့ (တနင်္ဂနွေ) ကို ဆသတ္တမနေ့ဗိမာန်အားနားရက်အစား အထူးကိုးကွယ်ရာနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်ဟု ငြင်းဆိုကြသည်။ သို့သော် ဤကျမ်းပိုဒ်ကိုယ်တိုင်က ထိုအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို လုံးဝမဖြစ်နိုင်ကြောင်း အချက်များစွာဖြင့် တားမြစ်ထားသည်။ The First Day of the Week

Some have used Acts 20:7–12 to support the position that Sunday was a special day of worship in the apostolic church to replace the seventh-day Sabbath. But several elements in the narrative itself preclude such an interpretation of the passage.   ၁. အစည်းအဝေးအချိန်။ ကျမ်းချက်တွင် “အပတ်၏ပဌမနေ့” ဟု ဖော်ပြထားသော်လည်း အခန်းထဲတွင် မီးခွက်များစွာရှိပြီး သန်းခေါင်ယံကို ရည်ညွှန်းထားသည်မှာ ညနေအစည်းအဝေးဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။ လုကာသည် ဂျူးပြက္ခဒိန်ကို အသုံးပြုပါက (နေဝင်ချိန်မှနေဝင်ချိန်အထိ တစ်ရက်ရေတွက်သည်) အပတ်၏ပဌမနေ့၏ညနေသည် ယနေ့ကျွန်ုပ်တို့ခေါ်သည့် စနေညဖြစ်သည်။ ရောမပြက္ခဒိန်ကို အသုံးပြုပါက (နံနက်မှနံနက်အထိ ရေတွက်သည်) တနင်္ဂနွေညနေသည် ကျွန်ုပ်တို့၏တနင်္ဂနွေညနေဖြစ်ပြီး နက်ဖြန်သည် တနင်္လာနေ့ဖြစ်သည်။ တနင်္ဂနွေဗိမာန်အားနားရက်ကို ထောက်ခံသူအချို့က လုကာသည် ရောမအချိန်ရေတွက်နည်းကို ဂျူးပြက္ခဒိန်နှင့် ရောနှောအသုံးပြုပြီး ပဌမနေ့ကို တနင်္ဂနွေဟု ယူဆသည်ဟု ငြင်းဆိုကြသည်။ ထိုသို့ဖြစ်နိုင်ခြေမရှိချေ။ အကောင်းဆုံးရွေးချယ်မှုမှာ လုကာသည် ဂျူးပြက္ခဒိန်ကို အသုံးပြုခြင်းဖြစ်ပြီး (လုကာ ၂၃:၅၃–၅၆ ကို ကြည့်ပါ) ဤကိစ္စတွင် အစည်းအဝေးသည် ကျွန်ုပ်တို့ခေါ်သည့် စနေညတွင် ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 1. The Time of the Meeting. Although the text says that the meeting was held “on the first day of the week,” the mention of lights in the room and the reference to midnight indicate that this was an evening meeting. If Luke was using a Jewish calendar, according to which days were reckoned from sunset to sunset, then that would mean that the evening of the first day of the week (Sunday) would be what we today call Saturday night. If he was using the Roman calendar, according to which days were reckoned from dawn to dawn, Sunday evening would be our Sunday evening and the next day would have been Monday. Some who maintain a Sunday Sabbath argue that Luke combined the Roman time reckoning (dawn to dawn) with the Jewish calendar, in which the first day was Sunday. This is highly unlikely. The best option is that Luke was using the Jewish calendar (see Luke 23:53–56) and that in this case the meeting took place on what we call Saturday evening.   ၂. အစည်းအဝေးအမျိုးအစား။ ကျမ်းစာက ဤအစည်းအဝေးသည် ပုံမှန်ကိုးကွယ်ရာနေ့မဟုတ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ပထမအနေဖြင့် ရှင်ပြုလုသည် နက်ဖြန်နေ့တွင် ထွက်ခွာမည်ဖြစ်သောကြောင့် ယုံကြည်သူများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (တမန် ၂၀:၇)။ ဤသည်မှာ နှုတ်ဆက်ပွဲတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအနေဖြင့် ဤအစည်းအဝေးသည် တင်းကြပ်စွာ ကိုးကွယ်ပွဲမဟုတ်ချေ။ ဆုတောင်းခြင်း၊ သီချင်းဆိုခြင်းများ ဖော်ပြထားခြင်းမရှိချေ။ ရှင်ပြုလုသည် ပရိတ်သတ်နှင့် အပြန်အလှန်ဆွေးနွေးရုံသာ ရှည်ကြာစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ လုကာက ရှင်ပြုလု၏လုပ်ဆောင်ချက်ကို ကြိယာနှစ်ခုဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ “ဟောပြောခြင်း” (dialegomai၊ အခန်း ၇၊ ၉) နှင့် “စကားပြောခြင်း” (homileō၊ အခန်း ၁၁) တို့ဖြစ်သည်။ dialegomai ကြိယာသည် ဆင်ခြင်တုံတရားပြ၍ တစ်ဖက်လူနှင့် ဆွေးနွေးခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ရှင်ပြုလုသည် တရားဇရပ်တွင် (၁၇:၂၊ ၁၈:၄၊ ၁၉:၈) နှင့် ဈေးတွင် (၁၇:၁၇) ဤနည်းကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ homileō ကြိယာသည် ဆွေးနွေးခြင်း၊ စကားပြောခြင်းကို ဆိုလိုပြီး (တမန် ၂၄:၂၆၊ လုကာ ၂၄:၁၄–၁၅) နောင်ခေတ်တွင် “တရားဟောခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရောက်လာခဲ့သည်။ ဤကြိယာနှစ်ခုလုံးက ရှင်ပြုလုသည် ယုံကြည်သူများနှင့် ဆွေးနွေးခြင်း၊ သွန်သင်ခြင်း၊ မေးခွန်းများဖြေခြင်းများ ပြုလုပ်နေကြောင်း ပြသသည်။ တတိယအနေဖြင့် “မုန့်ကွဲခြင်း” ဟူသော စကားစုသည် သခင်ဘုရား၏ညစာကို မဆိုလိုဘဲ ဂျူးများ၏ စားသောက်ပွဲကို ဆိုလိုသည် (တမန် ၂:၄၂ [အခန်း ၄၇ နှင့်နှိုင်း]၊ ၂၇:၃၅၊ လုကာ ၉:၁၆၊ ၂၂:၁၉)။ အေဒီ ဒုတိယရာစုနှစ်တွင်မှ ဤစကားစုသည် သခင်ဘုရား၏ညစာအတွက် နည်းပညာဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤအစည်းအဝေးသည် ရှင်ပြုလုထွက်ခွာမည့်အချိန်မတိုင်မီ သန်းခေါင်ယံပြီးနောက် စားသောက်ခဲ့သော နှုတ်ဆက်စားပွဲဖြစ်သည်။ ဤကိစ္စတွင် သခင်ဘုရား၏ညစာပင်ဖြစ်ခဲ့ပါစေ၊ ထိုညစာသည် ဗိမာန်အားနားရက်နှင့် မဆိုင်ချေ။ ပဌမအကြိမ် သခင်ဘုရား၏ညစာပင်လျှင် ဗိမာန်အားနားရက်တွင် မကျင်းပခဲ့ချေ။ 2. The Type of Meeting. The text indicates that this was not a regular day of worship. First, Paul met with church members because he intended to depart the next day (Acts 20:7). This was clearly a farewell meeting. Second, the meeting was not strictly speaking a worship service—there are no references to prayers and singing—but a long meeting during which Paul interacted with the audience. Luke uses two verbs to describe what Paul was doing: “to speak,” (dialegomai; vv. 7, 9) and “to talk” (homileō; v. 11). The verb dialegomai (“to argue,” “to instruct”) conveys the idea of reasoning and engaging others in dialogue. Paul did this in the synagogue (e.g., 17:2; 18:4; 19:8) and in the marketplace (17:17). Homileō (“to speak,” “to converse”) implies dialogue and interaction (e.g., Acts 24:26; Luke 24:14–15). In post-apostolic times it came to mean “to preach.” Both verbs indicate that Paul was dialoguing with believers, instructing and answering questions. Third, the phrase “to break bread” does not necessarily designate the Lord’s Supper but was the common Jewish designation for having a meal (e.g., Acts 2:42 [cf. v. 47]; 27:35; Luke 9:16; 22:19). In the second century A.D. the phrase became a technical expression for the Lord’s Supper. This meeting was a farewell meal taken after midnight before Paul left. Even if, in this case, it was a Lord’s Supper, this would not indicate which day of the week the meeting was on or the type of service since even the first Lord’s Supper was not on a Sabbath.   ၃. အပတ်၏ပဌမနေ့။ အပတ်၏ပဌမနေ့ကို ဖော်ပြခြင်းသည် ဖြစ်ရပ်ကို ရက်စွဲထည့်ရန်သာ ဖြစ်သည်။ လုကာသည် ဖြစ်ရပ်များကို ရက်စွဲထည့်တတ်သည် (တမန် ၂၀:၆၊ ၁၅–၁၆၊ ၂၁:၁၊ ၄၊ ၁၅)။ ပို၍အရေးကြီးသည်မှာ ယခင်နေ့သည် ဗိမာန်အားနားရက်ဖြစ်ပြီး ထိုနေ့တွင် ရှင်ပြုလု ခရီးမထွက်ခဲ့ချေ။ ဆိုလိုသည်မှာ သူသည် ဗိမာန်အားနားရက်ကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး တနင်္ဂနွေနေ့တွင်မှ ခရီးထွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဖြစ်ရပ်မျာလစဉ်ကာလသည် အလွန်ရှင်းလင်းသည်။ ဗိမာန်အားနားရက်တွင် ရှင်ပြုလုသည် ယုံကြည်သူများနှင့် ကိုးကွယ်ခဲ့ပြီး ညနေ (အပတ်၏ပဌမနေ့) တွင် နက်ဖြန်နံနက်စောစော ထွက်ခွာရမည်ဖြစ်သောကြောင့် သွန်သင်ခြင်းနှင့် မေးခွန်းဖြေခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ လူငယ်တစ်ဦး၏ သေဆုံးမှုနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းက အစည်းအဝေးကို ရှည်ကြာစေခဲ့သည်။ ရှင်ပြုလုသည် အစည်းအဝေးခန်းသို့ ပြန်ဝင်၍ ဆက်လက်သွန်သင်ခဲ့သည်။ နံနက်စောစောတွင် စားသောက်ပွဲပြုလုပ်ပြီး ရှင်ပြုလုထွက်ခွာခဲ့သည်။ လုကာ၏ အဓိကစိတ်ဝင်စားမှုမှာ အံ့ဖွယ်အမှု၏ ယုံကြည်သူများအပေါ် သက်ရောက်မှုကို မှတ်တမ်းတင်ရန်ဖြစ်ပြီး ထိုသို့လုပ်ရာတွင် သမိုင်းဆိုင်ရာနောက်ခံကို ထည့်သွင်းရေးသားခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်သည် တြိုအာသ်မြို့တွင် ရှင်ပြုလုထွက်ခွာမည့်အချိန်မတိုင်မီ၊ အပတ်၏ပဌမနေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ လုကာသည် တနင်္ဂနွေနေ့ ထိန်းသိမ်းခြင်းကို မြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်ခြင်းလုံးဝမရှိကြောင်း ရှင်းလင်းပါသည်။ 3. The First Day of the Week. The reference to the first day of the week is almost casual, used to date the event. Luke likes to date events (e.g., Acts 20:6, 15–16; 21:1, 4, 15). What is more important is that the previous day was a Sabbath day, during which Paul would not have traveled. In other words, he kept the Sabbath and waited until Sunday to travel. The sequence of events is quite clear: During the Sabbath Paul worshiped with believers, and during the evening (the first day of the week) he met with them to instruct them and answer questions before he had to leave early the next morning. The death and resuscitation of a young man lengthened the meeting. Paul returned to the meeting hall and continued to teach. Early in the morning they had a meal, and Paul finally departed. Perhaps the main interest of Luke was to report the impact of the miracle on the believers, and in doing this he placed it within its historical context—it happened in Troas before Paul left, during the first day of the week. It is clear that Luke was not promoting Sunday observance.

 

၂၀:၁၃–၁၆။ တြိုအာသ်မှ မိလတ်သ်သို့။ ပင်လယ်ခရီးကို များသောအားဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျျှောက် ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုမှတစ်ခု ရွက်လွှင့်သည်။ ရှင်ပြုလုသည် တြိုအာသ်မှ အာသိုမြို့သို့ ခြေလျင် (မိုင် ၃၀ ခန့်၊ ကီလိုမီတာ ၄၈ ခန့်) သွားခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းကို အတိအကျ မဖော်ပြထားသော်လည်း ဆုတောင်းခြင်နှင့် တရားထိုင်ရန် အချိန်များစွာရရှိစေခဲ့သည်။ အာသိုဆိပ်ကမ်းတွင် အဖော်များနှင့် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ခဲ့သည်။ တစ်ရက်လျှင် တစ်ဆင့်စီ ရွေ့လျားခဲ့ပြီး တြိုအာသ်ကို ထည့်စဉ်းပါက စုစုပေါင်း ခုနစ်ဆင့်ရှိသည်။ သင်္ဘောကို ငှားရမ်းထားပုံရသည်။ အကြောင်းမှာ ရှင်ပြုလုကပင် ချီတက်ရန်အမိန့်ပေးသူဖြစ်ပြီး (အခန်း ၁၃) ဧဖက်မြို့တွင် မရပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည် (အခန်း ၁၆)။ စိတ်ဝင်စားစရာမှာ ဧဖက်မှ မိုင် ၅၀ (ကီလိုမီတာ ၈၀) ခန့်အကွာရှိ မိလတ်သ်မြို့တွင် ဧဖက်အသင်းတော် အကြီးအကဲများကို ခေါ်ယူတွေ့ဆုံခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ လုကာက ဧဖက်တွင် မရပ်ရခြင်းအကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ရှင်ပြုလုသည် အလျင်စလိုရှိသည်။ လူများပိုမိုတွေ့ဆုံနိုင်ရန် ပင်တကုတ်ပွဲမတိုင်မီ ယေရုရှလင်သို့ ရောက်လိုခဲ့သည်။ သင်္ဘောသားကြီးကလည်း မိလတ်သ်တွင် တစ်ရက်ရပ်တန့်၍ ကုန်တင်ချရန် စီစဉ်ထားသဖြင့် ဧဖက်တွင် မရပ်ခဲ့ဖွယ်လည်း ရှိသည်။

20:13–16. From Troas to Miletus. Navigation by sea was most often undertaken by sailing along the coast from port to port. Paul first traveled from Troas to Assos on foot (about thirty miles [48 km]), but no specific reason is given for this decision, although it would have afforded much time for meditation and prayer. Paul rejoined his companions at the port of Assos. Each day involved a new stage, seven of them in all if Troas is included in the count. It appears that the group may have rented the boat, considering that Paul was the one who gave the marching orders (v. 13) and who decided not to stop at Ephesus (v. 16). Interestingly, he called a meeting of the elders of Ephesus at Miletus, roughly fifty miles (80 km) away. Luke provides a reason for not stopping at Ephesus: Paul was in a hurry. He wanted to reach Jerusalem before Pentecost in order to meet more people. Of course, it is also possible that the captain of the ship decided not to stop in Ephesus because he had planned to stop for a day at Miletus to load or unload goods.

 

၂၀:၁၇–၃၈။ ဧဖက်အကြီးအကဲများအား သွန်သင်္သားပေးခြင်း။ ရှင်ပြုလု၏ ဧဖက်အကြီးအကဲများသို့ ဟောပြောချက်ကို အပိုင်းလေးပိုင်းခွဲထားသည်။ နိဒါန်းအပိုင်း (အခန်း ၁၈–၂၁) နှင့် နောက်ထပ် သုံးပိုင်းကို “ကိုယ်တိုင်ကြည့်လော့” (kai nyn idou၊ အခန်း ၂၂၊ ၂၅) နှင့် “ယခုမူကား” (kai ta nyn၊ အခန်း ၃၂) ဟူ၍ စကားစုများဖြင့် မိတ်ဆက်ထားသည်။

20:17–38. The Ephesian Elders Exhorted. Paul’s address to the elders of Ephesus is divided into four parts. There is an introductory section (vv. 18–21), followed by three others introduced by kai nyn idou (“see now” or “now behold”; vv. 22, 25) and kai ta nyn (“and now” or “so now”; v. 32).

 

၁. ရှင်ပြုလု၏အမှုတော်ကို ကာကွယ်ခြင်း (တမန် ၂၀:၁၈–၂၁)။ ဤအပိုင်းတွင် ရှင်ပြုလုသည် သူ၏အမှုတော်ပုံစံကို တရားမျှတစွာ ရှင်းပြခဲ့သည် (၂ ကောရိန္သု ၁:၁၂၊ ၁ သက်ဆာလောနိက ၂:၁–၁၂၊ ၂ သက်ဆာလောနိက ၃:၇–၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤကာကွယ်ချက်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏အမှုတော်ကို မည်သို့ဆောင်ရွက်သင့်သည်ကို သရုပ်ပြသည်။ အမှုတော်တွင် ထာဝရသခင်ကို အမှုတော်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း နားလည်ရမည်။ သူ၏အမှုတော်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏အမှုတော်ပုံစံဖြစ်သည် (တမန် ၂၀:၁၉)။ အမှုတော်ကို နက်နဲသောနှိမ့်ချမှုနှင့် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထိုနှိမ့်ချမှုသည် အခြားသူများကို အမှုတော်ဆောင်ရင်း သတ္တိရှိရှိ ဆင်းရဲဒုက္ခများကို ခံယူရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ဆိုလိုသည် (အခန်း ၁၉၊ ၂ ကောရိန္သု ၄:၇–၁၁၊ ၁၁:၇၊ ယေရှာယ ၅၃:၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယေရှုနှင့်လည်း ထိုနည်းတူ ရှင်ပြုလု၏ တရားဟောခြင်းသည် လက်တွေ့ကျပြီး အကျိုးပြုသည် (sympherō “အကျိုးရှိသော”၊ “အသုံးဝင်သော”၊ တမန် ၂၀:၂၀)။ ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်းသည် လူနေ့စဉ်ဘဝကို မည်သို့အကျိုးသက်ရောက်သည်ကို ပြသရန်ဖြစ်သည်။ ရှင်ပြုလုသည် လူများကို နှစ်သက်အောင် မဟောဘဲ အပြည့်အဝသွန်သင်ခဲ့သည် (အခန်း ၂၀၊ ၂၇)။ နောင်တရခြင်းနှင့် ကျွန်ုပ်တို့သခင်ယေရှုခရစ်အပေါ် ယုံကြည်ခြင်းတို့၏ လိုအပ်ချက်နှင့် အရေးကြီးပုံကို ဟောပြောခဲ့သည် (အခန်း ၂၁)။

1. Paul Defended His Ministry (Acts 20:18–21). In this section Paul justified the way he had led his ministry (cf. 2 Cor. 1:12; 1 Thess. 2:1–12; 2 Thess. 3:7–8). The defense illustrates how we should perform our own ministry: We should understand that in our ministry we are serving the Lord, whose ministry is our model for ministry (Acts 20:19). Ministry should be undertaken with profound humility, implying that we are willing to courageously experience trials as we serve others (v. 19; cf. 2 Cor. 4:7–11; 11:7), which was also the experience of Jesus (cf. Is. 53:7). Also like Jesus, Paul’s preaching was of a practical nature or helpful (sympherō, “useful,” “helpful,” “profitable”; Acts 20:20) in order to demonstrate how the Christian faith affects a person’s everyday life. In his ministry, Paul did not seek to please people but rather to fully instruct them (vv. 20, 27). He preached the need and importance of repentance and of placing one’s faith on our Lord Jesus Christ (v. 21).

 

၂. ဖမ်းဆီးခံရမည့်အကြောင်း ပြောကြားခြင်း (တမန် ၂၀:၂၂–၂၄)။ သူသည် ဝိညာဉ်တော်၏ ချုပ်နှောင်ခြင်းခံရ၍ (သို့မဟုတ် ဘာသာပြန်အချို့တွင် ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ထားသည်ဟု ဆိုသည်) ယေရုရှလင်သို့ သွားနေရသည် (အခန်း ၂၂)။ ထိုထုတ်ပြန်ချက်တွင် အသေခံရခြင်းကို အတွင်းစိတ်ခံစားမှုအဖြစ်လား၊ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ထံမှ ဗျာဒိတ်ရရှိမှုအဖြစ်လားဟု တိကျစွာ မဖော်ပြချေ (အခန်း ၂၃)။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ရှင်ပြုလုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်က လမ်းပြထားကြောင်း ယုံကြည်ခဲ့ပြီး ယေရုရှလင်တွင် အကျဉ်းချခံရခြင်းနှင့် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရခြင်းများ စောင့်ကြိုနေမည်ကို ယုံကြည်ခဲ့ဲ့သည် (တမန် ၂၀:၂၃၊ ၁၆:၆–၇၊ ရောမ ၈:၁၄ နှင့် နှိုင်းယ်ယှဉ်ပါ)။ ပရောဖက်များကလည်း ယေရုရှလင်ခရီးနှင့်ပတ်သက်၍ သတိပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည် (၂၁:၁၁)။ ယေရှု၏သစ္စာရှိအမှုတော်ခံတစ်ဦးအနေဖြင့် (လုကာ ၉:၂၃–၂၆) အသက်ကို သခင်ဘုရားအတွက် စွန့်လွှတ်ရန် အသင့်ရှိသည်။ အသက်ကို အရေးမထားဟု မဆိုလို၊ သူ့ကို အပြည့်အဝယုံကြည်ကိုးစားသောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည် (ဖိလိပ္ပိ ၁:၂၀–၂၁၊ ၂ တိမိုသေ ၁:၁၂)။

2. Paul Spoke about His Coming Arrest (Acts 20:22–24). He was going to Jerusalem compelled by the Spirit (or alternatively, “bound” or determined in his own mind, as some translations imply) as prisoner of his vocation (v. 22). The statement does not specify if the prospect of martyrdom was for him an inner feeling or a revelation he received from the Holy Spirit (v. 23). In any case, Paul was persuaded that the Holy Spirit was leading him (cf. Acts 16:6–7; Rom. 8:14) and that imprisonment and persecution awaited him in Jerusalem (Acts 20:23). It is also possible that prophets had warned Paul about his travel to Jerusalem (cf. 21:11). As a faithful servant of Jesus (cf. Luke 9:23–26), he was willing to give his life for the Lord, not because life was unimportant to him but because he fully trusted in Him (cf. Phil. 1:20–21; 2 Tim. 1:12).

 

၃. အသင်းတော်အကြီးအကဲများအား သွန်သင်ခြင်း (တမန် ၂၀:၂၅–၃၁)။ အကြီးအကဲများ၏တာဝန်မှာ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်က အသင်းတော်ကြီးကြပ်ရန် ခန့်အပ်ထားသော သိုးစုကို စောင့်ရှောက်ရန်ဖြစ်သည် (အခန်း ၂၈)။ ရှင်ပြုလုက သတ်မှတ်ချက်သုံးချက် ပေးခဲ့သည်။ ပထမအနေဖြင့် အသင်းတော်တာဝန်ယူရန် အကြီးအကဲများကို အပြည့်အဝတပ်ဆင်ပေးပြီးဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံခဲ့သည် (အခန်း ၂၇)။ သူ၏တရားဟောခြင်းအကြောင်းအရာကို နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်ထံ နောင်တရခြင်းနှင့် သခင်ယေရှုခရစ်အပေါ် ယုံကြည်ခြင်း (အခန်း ၂၁)၊ ဘုရားသခြင်း၏ကျေးဇူးတော်သတင်းကောင်း (အခန်း ၂၄)၊ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော် (အခန်း ၂၅) နှင့် ဘုရားသခင်၏ရည်ရွယ်ချက် (boulē၊ အခန်း ၂၇) တို့ဖြစ်သည်။

3. Paul Spent Time Exhorting the Church Elders (Acts 20:25–31). It was the duty of the elders to watch over the flock that the Holy Spirit had appointed to them as its overseers (v. 28). Paul made three specific statements. First, he testified that he had fully equipped the elders to take charge of the church (v. 27). He described the content of his preaching in various ways: turning to God for repentance and having faith in the Lord Jesus Christ (v. 21); testifying about the good news of God’s grace (v. 24); preaching the kingdom of God (v. 25) and the boulē—“purpose,” “intention,” or “plan”—of God (v. 27).

 

ဒုတိယအနေဖြင့် prosechō “သတိထား၊ ဂရုစိုက်၊ သတိပေး” ဟူ၍ အကြီးအကဲများကို တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် အမိန့်ပုံစံကြိယာကို သုံးထားသည်။ ဧဝံဂေလိတရားအမှန်ကို သိရှိခြင်းသည် အသင်းတော်တွင် အမှုတော်ဆောင်သူများအတွက် တာဝန်နှင့် အကျိုးဆက်များ ယူဆောင်လာသည်။ အထူးသဖြင့် ကိုယ်တိုင်ဂရုစိုက်ပြီး ဘုရားသခင်၏ကိရိယာကောင်းများ ဖြစ်ရမည် (၁ တိမောသေ ၆:၁၁)၊ ဘုရားသခြင်း၏အမိန့်တော်ကို သစ္စာရှိရမည် (၂ တိမောသေ ၂:၁၅)၊ ရှင်ပြုလုကဲ့သို့ပင် (တမန် ၂၀:၁၉–၂၀၊ ၂၄၊ ၂၆) ဖြစ်ရမည်။ ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းကို စောင့်ရှောက်ရမည် (အခန်း ၂၈၊ ယောဟန် ၂၁:၁၅–၁၇၊ ၁ ပေတရု ၅:၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အသင်းတော်ကို သခင်ဘုရား၏ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ် သတိရ၍ ကယ်တင်ခြင်းအတွက် မြင့်မြတ်သောစျေးနှုန်းပေးခဲ့ပုံကို မမေ့ရချေ (တမန် ၂၀:၂၈၊ ၁ ပေတရု ၅:၁–၃၊ အောက်တွင် “သူ၏အသွေးတော်အားဖြင့်” ကို ကြည့်ပါ)။

Second, Paul exhorted the elders to prosechō—“be on guard,” “pay careful attention,” “take heed.” Here, for the first time in the passage, Paul used a verb in the imperative form. Knowing the truth of the gospel carried responsibilities and consequences for those who ministered in the church. In particular, they were expected to take care of themselves and to behave as good instruments of God (1 Tim. 6:11), meaning that they were to be true to God’s mandate (2 Tim. 2:15), as was Paul (Acts 20:19–20, 24, 26). They were also to keep watch over the community of believers (v. 28; cf. John 21:15–17; 1 Pet. 5:4) and to consider the church as the property of the Lord, remembering the high price He paid for its salvation (Acts 20:28; cf. 1 Pet. 5:1–3; see below, “By His Blood”).

 

တတိယအနေဖြင့် ဘုရားသခင်၏သိုးစုကို ကျွေးမွေးရန်ဖြစ်သည်။ သိုးထိန်းနှင့်သိုးအကြောင်း ပုံဆောင်ချက်ကို ဆက်လက်သုံးကာ “ဝံပုလွဲ” ဟူ၍ ရှင်ပြုလုက ဖော်ပြခဲ့သည် (အခန်း ၂၉)။ ယေရှုကိုယ်တိုင်လည်း ထိုပုံဆောင်ချက်ကို သုံးခဲ့သည် (မဿဲ ၇:၁၅၊ ၁၀:၁၆၊ လုကာ ၁၀:၃)။ ဤနေရာတွင် လိမ္မာယုံခရစ်ယာန်များနှင့် လမ်းမှားသို့ ဦးဆောင်မည့် လူမှားတရားဟောသူများကို ဆိုလိုသည်။ ရှင်ပြုလုသည် အသင်းတော်ကို ခြိမ်းခြောက်မည့် လမ်းမှားသင်ကြားမှု၏ အန္တရာယ်ကို ကောင်းစွာသိရှိခဲ့သည်။ ဤဟောကိန်းသည် ရှင်ပြုလု၏ခေတ်တွင်ပင် စတင်ပြည့်စုံလာခဲ့ပြီး တမန်တော်များကွယ်လွန်ပြီးနောက် အသင်းတော်က လမ်းမှားသင်ကြားမှုများကို လက်ခံခဲ့ပြီး သမ္မာတရားကို ပယ်ရှားခဲ့သည် (၁ တိမောသေ ၄:၁၊ ၇၊ ၆:၃၊ ၂ တိမောသေ ၃:၆–၇)။ ထို့ကြောင့် အကြီးအကဲများသည် သတိထားပြး သခင်ဘုရား၏သိုးစုကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် လိုအပ်သည်။

Third, Paul said the elders were to feed the flock of God. Continuing the symbolism of the shepherd and his flock, Paul evoked “wolves” (Acts 20:29), a metaphor Jesus had already used (Matt. 7:15; 10:16; Luke 10:3). The reference is to false apostles and teachers who would lead the church into apostasy. Paul was very well aware of the dangers of heresy that would threaten the church. This prediction began to be fulfilled in Paul’s own day and continued after the apostles died, when the church allowed the introduction of false teachings and rejected biblical truth (cf. 1 Tim. 4:1, 7; 6:3; 2 Tim. 3:6–7). Therefore, it would be important for the elders to watch and protect the flock of the Lord.

သူ၏အသွေးတော်အားဖြင့် ဘုရားသခင်၏ခရယာန်အသင်းတော်ကို သူ၏ကိုယ်တော်အသွေးတော်ဖြင့် ဝယ်ယူတော်မူသည် (အမှတ် ၂၈) ဟူသော စကားစုသည် သမ္မာကျမ်းတစ်စီခန်းလုံးတွင် တစ်ခုတည်းသောထူးခြားသောစကားဖြစ်သည်။ “သူ၏ကိုယ်တော်အသွေးတော်” ဟူသည်မှာ ခမည်းတော်ဘုရားသခင်ကို ရည်ညွှန်းခြင်းလော သို့မဟုတ် သားတော်ယေရှုကို ရည်ညွှန်းခြင်းလောဆိုသည်ကို မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်သည်။ အသစ်ကျမ်းတွင် ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်စေသောအသွေးသည် အမြဲတမ်း ယေရှု၏အသွေးဖြစ်သောကြောင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသူအများစုသည် ဤနေရာတွင် ယေရှု၏အသွေးကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဂရိဘာသာစကားကို “သူ၏ကိုယ်တော်သားတော်၏အသွေးဖြင့်” ဟုလည်း ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သည်ဖြစ်ရာ ယင်းယူဆချက်ကို ထောက်ခံနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် “အသွေး” ဟူသောစကားကို ယဇ်ပူဇော်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ယူပါက ကျမ်းပိုဒ်ကို အမှန်တကယ်သဘာဝကျစွာ နားလည်နိုင်သောနည်းဖြစ်သည့် ဘုရားသခင်သည် ကိုယ်တော်၏ယဇ်ပူဇော်ခြင်းအားဖြင့် အသင်းတော်ကို ဝယ်ယူတော်မူသည်ဟု ဆက်လက်ထားရှိနိုင်သည်။ ဘုရားသခင်အသွေးတော်သည် ခရစ်တော်၏ယဇ်ပူဇော်ခြင်းတွင် တိုက်ရိုက်ပါဝင်ခဲ့သည်။ လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် အသေခံခဲ့သူမှာ သားတော်ဖြစ်သော်လည်း ခမည်းတော်ဘုရားသခင်သည် ခရစ်တော်အထဲတွင် ရှိတော်မူ၍ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကိုယ်တော်နှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်စေတော်မူခဲ့သည် (၂ ကောရိန်သု ၅:၁၉)။ ခရစ်တော်၏ကယ်တင်သောအသေခံခြင်းသည် ဘုရားသခင်အသွေးတော်၏လက်ရာဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ကယ်တင်ခြင်းအတွက် တစ်ပါးတည်းသောသားတော်ကို စွန့်လွှတ်ပေးခြင်းသည် ဘုရားသခင်ပြုနိုင်သော အကြီးကျယ်ဆုံးသောယဇ်ပူဇော်ခြင်းဖြစ်သည် (ရောမ ၃:၂၅၊ ယောဟန် ၃:၁၆ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သို့ရာတွင် ဂရိစာသားတွင် ရှုပ်ထွေးမှုရှိနေခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ကယ်တင်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်အသွေးတော်အတွက် အဆုံးမဲ့တန်ဖိုးကြီးခဲ့သည်ဟူသော ဘုန်းကြီးသောအချက်ကို တွေးတောစေရန် တမင်ရည်ရွယ်ထားခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ By His Blood

The phrase referring to the church of God, which He purchased/obtained with His own blood (v. 28), is unique in the Bible. Is “His own blood” referring to God the Father or to Jesus the Son? Since in the NT the blood that saves is always that of Jesus, most interpreters find here a reference to Jesus’s blood. This could be supported by the fact that the Greek could be also translated “with the blood of His Own” implying His own Son. If we take the noun “blood” to mean sacrifice, then we could perhaps keep what appears to be the most natural way of interpreting our passage: God purchased the church through His own sacrifice. The Godhead was directly involved in the sacrifice of Christ. It was the Son who died on the cross, but God the Father was in Christ reconciling us to Himself (2 Cor. 5:19). The saving death of Christ was the work of the Godhead. The giving of His only Son for our salvation is the greatest sacrifice God could have made for us (cf. Rom. 3:25; John 3:16). But perhaps the ambiguity of the Greek text is intentional in order to force us to reflect on the glorious fact that our salvation was infinitely costly to the Godhead. (See “Paul, the Law, and Salvation,” p. 1186.)

 

၄။ ပါလုသည် အားပေးနှစ်သိမ့်သောစကားဖြင့် နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၂၀:၃၂-၃၅)။ မည်သူမျှ မိမိအနာဂတ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ပါလုသည် ဧဖက်အသင်းတော်ကို ဘုရားသခင်လက်တော်ထဲတွင် အပ်နှံခဲ့သည်။ အသင်းတော်ကို အဆောက်အဦဟု နှိုင်းယှဉ်သော သူနှစ်သက်ဖွယ်ပုံရိပ်ကို ထပ်မံအသုံးပြု၍ (ဥပမာ၊ ၁ ကောရိန်သု ၃:၁၀-၁၄၊ ၈:၁) အသင်းတော်ကို ယေရှုခရစ်လက်တော်ထဲတွင် အပ်နှံခဲ့သည် (မဿဲ ၁၆:၁၈ ကိုကြည့်ပါ)။ သန့်ရှင်းသူများအတွက် ရရှိနိုင်သော ဘုန်းတန်ခိုးရှိသော အမွေခံခြင်းကို သတိပေးခဲ့သည် (တမန်တော် ၂၀:၃၂)။ ဘုရားသခင်ကိုယ်တော်သည် ကိုယ်တော်၏နှုတ်ကပတ်တော်ထဲရှိ သမ္မာတရားအားဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို သန့်ရှင်းစေတော်မူသည် (ယောဟန် ၁၇:၁၇-၁၉၊ ၁ သက်သာလောနိတ် ၅:၂၃)။ ပါလုသည် မိမိ၏ဝန်ဆောင်မှုသည် အမြဲတမ်း ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ဘဲ ပြုခဲ့သည်ကို သတိပေးခဲ့သည် (တမန်တော် ၂၀:၃၃-၃၅၊ ၁ တိမောသေ ၃:၉၊ ၆:၈-၁၀ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤအချက်ကို လောဘကြီးပြီး ကိုယ်ကျိုးရှာသော လူမှားဆရာများ၏အလုပ်နှင့် ဆက်စပ်၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရမည် (၁ တိမောသေ ၆:၅၊ တိတု ၁:၁၁၊ ၂ ပေတရု ၂:၃၊ ၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။

4. Paul Concluded with Words of Encouragement (Acts 20:32–35). No one can control his or her future, thus Paul placed the community of Ephesus in God’s hands. Echoing an image dear to him, that of the church as a building (e.g., 1 Cor. 3:10–14; 8:1), he placed the church in the hands of its founder, Jesus Christ (see Matt. 16:18). He also reminded them about their glorious inheritance, available to those who are sanctified (Acts 20:32). It is God Himself who sanctifies us by means of the truth contained in His word (John 17:17–19; 1 Thess. 5:23). Paul concluded his exhortation by reminding the community that his service had always been selfless (Acts 20:33–35; cf. 1 Tim. 3:9; 6:8–10). This detail should be interpreted in the context of the work of greedy and self-centered false teachers (see 1 Tim. 6:5; Titus 1:11; 2 Pet. 2:3, 14).

 

ဇာတ်လမ်းသည် ပါလု၏ထွက်ခွာခြင်းဖြင့် နိဂုံးချုပ်သည် (တမန်တော် ၂၀:၃၆-၃၈)။ ဤအသင်းတော်ခေါင်းဆောင်များသည် ပါလုကို ထပ်မံမတွေ့ရတော့မည်ကို သိသောကြောင့် ဆုတောင်းခြင်းနှင့် မျက်ရည်များဖြင့် ခွဲခွာခဲ့ကြသည် (အမှတ် ၃၈)။ နှုတ်ဆက်ခွဲခွာချိန်တွင် အသုံးပြုသော နမ်းနည်းသည် ယုဒလူမျိုးများတွင် သာမန်ဖြစ်သည် (လု ၇:၄၅၊ ၁၅:၂၀၊ ၂၂:၄၇) နှင့် အသင်းတော်တွင် နှုတ်ဆက်ခြင်းနှင့် ခွဲခွာခြင်းအဖြစ် လက်ခံခဲ့သည် (ရောမ ၁၆:၁၆၊ ၁ ကောရိန်သု ၁၆:၂၀၊ ၁ သက်သာလောနိတ် ၅:၂၆၊ ၁ ပေတရု ၅:၁၄)။ သူတို့သည် ချစ်လှစွာသောဆရာဖြစ်သည့် ပါလုကို သင်္ဘောသို့ လိုက်ပို့ခဲ့ကြပြီး ပင်လယ်ပြင်တွင် သင်္ဘောပျောက်ကွယ်သွားသည်အထိ ကမ်းစပ်တွင် ရပ်ကြည့်နေခဲ့ကြသည်။

The narrative closes with Paul’s departure (Acts 20:36–38). There were prayers and tears as these church leaders separated from Paul knowing that they would not see him again until the return of the Lord in glory (v. 38). The type of kiss used at the farewell was common among Jews (Luke 7:45; 15:20; 22:47) and was adopted by the church as a greeting and farewell (Rom. 16:16; 1 Cor. 16:20; 1 Thess. 5:26; 1 Pet. 5:14). They accompanied Paul, their beloved teacher, to the ship and probably stood by the seashore watching it disappearing on the horizon.

 

အခန်းကြီး - ၂၁

၂၁:၁-၁၄။ ယေရုရှလင်သို့ ခရီးလမ်းတွင် သတိပေးချက်များ။ လုကာသည် မိလေတုမှ ယေရုရှလင်သို့ ခရီးအဆင့်ဆင့်ကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ သင်္ဘောသဖြင့် နေ့အလင်းရောင်ရှိစဉ်သာ သွားလာနိုင်သည်။ ကျွန်းဆွယ်အနီးမှ ဖြတ်သွားစဉ် ပါလုသည် ဘာနဗအတူ ပထမဆုံးသာ၍ဝေငှခရီးကို သတိတရဖြစ်ခဲ့မည် (၁၃:၄-၁၂)။ ကမ်းရိုးတစ်လျှောက် သင်္ဘောအသစ်ကို စောင့်နေစဉ် ခရီးသွားများသည် ဒေသခံတပည့်များကို ရှာဖွေခဲ့ကြပြီး နောက်ဆုံးတွေ့ခဲ့သည် (၂၁:၄)။ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ပါလုနှင့် အဖော်များသည် သူတို့၏ဧည့်ဝတ်ကျေးမှုကို ခံစားခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်တွင် ယုဒယူသောသူများသည် ပါလုကို ယေရုရှလင်သို့ မသွားရန် တားမြစ်ခဲ့ကြသည် (အမှတ် ၄)။ “သန့်ရှင်သောဝိညာဉ်တော်အားဖြင့်” ဟု ပြောသည်မှာ သန့်ရှင်သောဝိညာဉ်တော်က ပါလုကို ယေရုရှလင်သို့ မသွားရန် တားမြစ်သည်ဟု မဆိုလိုဘဲ ဘာဖြစ်မည်ကို ဝိညာဉ်တော်က ပြောပြသည်ကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် ယုဒယူသောသူများသည် ပါလုကို ယေရုရှလင်သို့ မသွားရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သူတို့သည် ဇနီးမောင်နှံနှင့် သားသမီးများနှင့်အတူ ပင်လယ်သို့ လိုက်ပို့ခဲ့ကြသည်။ ထပ်မံ၍ ဆုတောင်းခြင်းဖြင့် တွေ့ဆုံမှု ပြီးဆုံးခဲ့သည် (အမှတ် ၅၊ ၂၀:၃၆ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပါလုသည် မိမိအသက်သည် ဘုရားသခင်လက်တော်ထဲတွင် ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ အကယ်၍ သူသေရလျှင် ဘုရားသခင်သည် နောက်ဆုံးနေ့တွင် ထမြောက်စေတော်မူမည် (၂ ကောရိန်သု ၄:၁၄)။ ခရစ်တော်ကို ယုံကြည်ခြင်းသည် သူ့ကို သေခြင်းတရားမှ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမှ လွတ်မြောက်စေခဲ့သည် (ဟေဗြဲ ၂:၁၅)။

21:1–14. Warnings on the Journey to Jerusalem. Luke documented here the stages of the journey from Miletus to Jerusalem. Navigation had to take place during daylight. As they passed near the island of Cyprus, Paul must have remembered his first missionary journey with Barnabas (13:4–12). While waiting for a new ship to go down the coast, the travelers took the opportunity to seek the local disciples and eventually found some (21:4). For seven days Paul and his companions enjoyed their hospitality. During that time, the believers attempted to dissuade Paul from going to Jerusalem (v. 4). That they spoke to him “through the Spirit” means not that the Spirit forbade Paul to go to Jerusalem but that the Spirit was telling him what was going to happen. This led the believers to discourage him from going to Jerusalem. Finally, they with their wives and children accompanied him to the sea. Once more the encounter ended with a prayer (v. 5; cf. 20:36). Paul was persuaded that his life was in God’s hands. If he should die, God would raise him on the last day (2 Cor. 4:14). His faith in Christ delivered him from the fear of death (Heb. 2:15).

 

သင်္ဘောသည် သူတို့ကို ပတိုလမောင်မြို့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင် ညီအစ်ကိုများနှင့် တစ်ရက်နေခဲ့ကြသည် (တမန်တော် ၂၁:၇)။ နောက်ဆုံး ကဲသရိယမြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ယခင်က ယေရုရှလင်တွင် အသက်အန္တရာယ်ရှိသောကြောင့် တတ်သုတ်သို့ ထွက်ပြေးစဉ် ပါလုဖြတ်သွားခဲ့သော မြို့ဖြစ်သည် (၉:၃၀)။ လုကာသည် လမ်းလျှောက်၍လာသည်လော သို့မဟုတ် သင်္ဘောဖြင့်လာသည်လောဟု မဖော်ပြထားပါ။ ပတိုလမောင်မြို့ (ယခု အေကရာဟု ခေါ်သည်) မှ ကဲသရိယမြို့အထိ မိုင် ၃၅ (ကီလိုမီတာ ၅၆) ခန့်ရှိသည်။ ထိုနေရာတွင် ဖိလိပ္ပုအိမ်တွင် တည်းခိုခဲ့ကြသည်။ ဤဖိလိပ္ပုသည် ဧဝံဂေလိဆရာခုနစ်ယောက်တွင် တစ်ယောက်ဖြစ်သည် (၆:၃၊ ၅)။ သူ့တွင် အိမ်ထောင်မပြုသေးသော သမီးလေးယောက်ရှိပြီး ပရောဖက်ပြုခြင်းဆုကျေးဇူးရှိသည် (၂၁:၉)။ ယင်းမှာ အသင်းတော်တည်ဆောက်ရန် ပံ့ပိုးပေးသည်ဟု ဆိုလိုသည် (၁ ကောရိန်သု ၁၄:၃)။ ပထမဆုံးအသင်းတော်ဖွဲ့စည်းရာတွင် ပရောဖက်များစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်ကို သိရှိရသည် (တမန်တော် ၁၁:၂၇-၂၈၊ ၁၃:၁၊ ၁၅:၃၂၊ ၁၉:၆)။ ယောလပရောဖက်ပြုချက်အတိုင်း ဤဆုကျေးဇူးကို မိန်းမများကိုလည်း ပေးမည် (တမန်တော် ၂:၁၇၊ ယောလ ၂:၂၈ ကိုးကားသည်) ဟု ကြေညာခဲ့ပြီး ပါလုက အသင်းတော်တွင် ကျားမ ခွဲခြားခြင်းမရှိသော ဆုကျေးဇူးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည် (၁ ကောရိန်သု ၁၁:၅၊ ၁၁၊ ၁၄:၅)။

The ship took them to Ptolemais, and there they spent a day with the brethren (Acts 21:7). They finally managed to reach Caesarea, where Paul had previously fled on his way to Tarsus when his life was threatened in Jerusalem (9:30). Luke does not specify whether they traveled on foot or by boat. There were about thirty-five miles (56 km) between Ptolemais—now called Acre—and Caesarea, where they found shelter in the home of Philip. This Philip was one of the seven evangelists (6:3, 5), and he had four unmarried daughters still living with him who had the gift of prophecy (21:9). This implies that they contributed to the edification of the church (1 Cor. 14:3). Many prophets are known to have participated in the development of the early church (Acts 11:27–28; 13:1; 15:32; 19:6). Joel’s prophecy announced that this gift would also be given to women (Acts 2:17; quoting Joel 2:28), and Paul recognized its rightful place in the church as a gender-inclusive gift (1 Cor. 11:5, 11; 14:5).

 

ကဲသရိယတွင် ယုဒဲဒေသမှ (ယေရုရှလင်အမြင့်ပိုင်းမှ) ဆင်းလာသော အဂဗုပရောဖက်ကို ဇာတ်လမ်းတွင် မိတ်ဆက်ထားသည် (တမန်တော် ၂၁:၁၀၊ ၁၁:၂၇ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အဂဗုသည် ပါလု၏ခါးပတ်ကို သင်္ကေတအဖြစ် သုံး၍ ယေရုရှလင်တွင် သူခံရမည့်ဆင်းရဲဒုက္ခကို ကြိုတင်ဟောပြောခဲ့သည် (၂၁:၁၁)။ အမှတ် ၄ နှင့်မတူဘဲ ဤနေရာတွင် လုကာသည် သန့်ရှင်သောဝိညာဉ်တော်မှ လှုံ့ဆော်ခံရသော ပရောဖက်ပြုချက် (အမှတ် ၁၁) နှင့် ပါလုကို ဆက်လက်မသွားရန် တားမြစ်သော တပည့်များ၏ ချစ်ခင်မှုဖော်ပြချက်ကို ရှင်းလင်းစွာ ခွဲခြားထားသည် (အမှတ် ၁၂)။ နောက်ဆုံးတွင် ရောမလူမျိုးများသည် ပါလုကို ဗိမာန်တော်တွင် ဖမ်းဆီးရိုက်နှက်ပြီး ဖမ်းဆီးခဲ့စဉ် အဂဗု၏ပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံခဲ့သည် (အမှတ် ၃၀-၃၃၊ ၂၄:၁-၂၇ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

In Caesarea, the prophet Agabus, who came down from Judea (from the heights of Jerusalem), is introduced in the narrative (Acts 21:10; cf. 11:27). In a symbolic gesture Agabus used Paul’s belt to announce to him the ordeal he would suffer in Jerusalem (21:11). Unlike v. 4, here Luke made a clear distinction between the prophetic announcement inspired by the Spirit (v. 11) and the expressions of affection from the disciples who were trying to keep Paul from pressing on to Jerusalem (v. 12). Ultimately, the Romans fulfilled the prophecy of Agabus when Paul was seized and beaten in the temple and then arrested by the Romans (vv. 30–33; cf. 24:1–27).

 

၂၁:၁၅-၂၅။ ပါလုအား ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တိုက်တွန်းခြင်း။ ယေရုရှလင်သို့ မထွက်ခွာမီ အဖွဲ့သည် ခရီးဆောင်ပစ္စည်းများ ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ အဖွဲ့သည် ယေရုရှလင်သို့ မိုင် ၆၀ (ကီလိုမီတာ ၉၆) ခန့် ခရီးသွားရဦးမည်ဖြစ်ပြီး လမ်းခရီးသည် ဘယ်တော့မှ လုံခြုံခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ ယေရုရှလင်မရောက်မီ ကာပရုတ်ကျွန်းသားဖြစ်သော ရှေးကျမ်းတပည့်တစ်ဦးဖြစ်သည့် မနာဆုန်အိမ်တွင် တည်းခိုခဲ့သည် (အမှတ် ၁၆-၁၇)။ ယေရုရှလင်ရှိ ညီအစ်ကိုများ၏ ကြိုဆိုမှုသည် နွေးထွေးခဲ့သည်။ ပါလုသည် အာရှမိုင်နာ၊ မာကေဒေါနိယနှင့် ဂရိပြည်ရှိ အသင်းတော်များမှ လှူဒါန်းငွေများကို သူတို့အား ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဤလှူဒါန်းမှုသည် သူတို့၏ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံခြင်းစိတ်ဓာတ်၏ လှပသောထင်ရှားမှုဖြစ်သည်။ ဤလှူဒါန်းငွေသည် ယုဒယူသောသူများကို ကူညီရုံသာမက လူများစွာ ဘုရားသခင်အား ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းစေခဲ့သည် (၂ ကောရိန်သု ၉:၁၂)။

21:15–25. Paul Urged to Make Peace. Before leaving for Jerusalem the company prepared the luggage. The group still had to travel about sixty miles (96 km) before reaching Jerusalem, and the road was never safe. Before reaching Jerusalem, lodging was provided in the house of a long-time disciple, a native of Cyprus called Mnason (vv. 16–17). The welcome of the brethren in Jerusalem was heartfelt. Paul presented them with the gifts from the churches in Asia Minor, Macedonia, and Greece, a beautiful expression of their spirit of sacrifice. This gift not only helped the believers but also resulted in many people offering thanks to God (2 Cor. 9:12).

 

နက်ဖြန်နေ့တွင် ပါလုသည် ယာကုပ်နှင့် ယေရုရှလင်အသင်းတော် လူကြီးများကောင်စီနှင့် တွေ့ဆုံရမည်ဖြစ်သည်။ အစည်းအဝေးများတွင် ပါလုသည် မိမိ၏အလုပ်ကို မဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်သည် သူ့အားဖြင့် တပါးအမျိုးသားများအကြား ပြီးစီးခဲ့သောအလုပ်ကို ရည်ညွှန်းခဲ့သည် (တမန်တော် ၂၁:၂၀)။ ယေရုရှလင်အသင်းတော်သည် ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းကြပြီး ယုဒယူသောသူများ များစွာယေရှုကို ယုံကြည်ခဲ့သည်ကို ပြောကြားခဲ့သည် (အမှတ် ၂၀)။ ဤယုဒယူသောသူများသည် ယုဒဓလေ့ထုံးတမ်းနှင့် ဥပဒေများကို သစ္စာရှိစွာ ဆက်လက်လိုက်နာခဲ့ကြသည် (အမှတ် ၂၀-၂၁) နှင့် အရေဖျားလှီးခြင်းကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ယေရုရှလင်ကောင်စီသည် တပါးအမျိုးသားခရစ်ယာန်များနှင့်သာ ဆိုင်သော ကိစ္စများကို ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဤယုဒယူသောသူများစွာသည် ပါလု၏ ယေရှုခရစ်ကို ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းတရားကို ဟောပြောခြင်းကို ယုဒဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ငြင်းပယ်ခြင်းဟု နားလည်မှားခဲ့ကြသည် (၁၃:၃၉၊ ၁၈:၁၃၊ ၂၁:၂၈)။ သူတို့၏စိုးရိမ်မှုမှာ တပါးအမျိုးသားယုဒယူသောသူများနှင့် မဆိုင်ဘဲ ပါလုသည် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သူ ယုဒယူသောသူများကို ယုဒဓလေ့ထုံးတမ်းများကို စွန့်ပစ်ရန် အားပေးနေသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ လူကြီးများသည် ဤစွပ်စွဲချက်များသည် မှားယွင်းကြောင်း သိရှိခဲ့သောကြောင့် ပါလုကို ဝေဖန်ခြင်းမပြုခဲ့ပါ (၂၁:၂၄)။

The next day Paul was to meet with James and the council of elders of the church in Jerusalem. In the meetings, Paul made reference not to his own work but to the work God had accomplished among the Gentiles through him (Acts 21:20). The Jerusalem church praised God and spoke of the many Jewish converts to Jesus (v. 20). These Jewish converts remained faithful to Jewish laws and customs (vv. 20–21) and continued to practice circumcision. The Council of Jerusalem had dealt with matters related only to Christian Gentiles. Unfortunately, many of these Jewish believers misunderstood Paul’s message of justification by faith as a rejection of the Jewish traditions (13:39; 18:13; 21:28). Their concern was not so much about Gentile believers but about Paul encouraging Jews in the Diaspora to reject their Jewish customs. The elders knew that these accusations were false because they did not criticize Paul (21:24).

 

ယာကုပ်နှင့် လူကြီးများသည် ပါလု၏ရှိနေခြင်းကြောင့် ယုဒလူမျိုးများ ဒုက္ခဖြစ်မည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။ အေဒီ ၅၈ ခုနှစ်တွင် ရောမဧကရာဇ်ကို ဆန့်ကျင်သော ပုန်ကန်မှုသည် ဗိမာန်တော်ဖျက်ဆီးခံရသည်အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ထိုအကြံအစည်များ စတင်ပျံ့နှံ့နေပြီဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းတွင် ပြင်းထန်သော အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်များ လှုပ်ရှားနေပြီး လူသတ်မှုများ မကြာခဏဖြစ်ပွားခဲ့သည် (အမှတ် ၃၈)။ ပါလု၏ဝန်ကြီးဌာနနှင့်ပတ်သက်သော မငြိမ်မသက်မှုများကို ရှင်ဟေဒြင်ကောင်စီက ကြားသိပြီးဖြစ်နိုင်သည် (အမှတ် ၂၂)။ ပါလုကို နိုင်ငံ၏ငြိမ်ချမ်းရေးနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို အန္တရာယ်ပြုသည်ဟု စွပ်စွဲနိုင်သည်။ ထပ်မံ၍ စွပ်စွဲချက်များသည် ပါလု၏ တပါးအမျိုးသားများသို့ တရားဟောခြင်းနှင့် မဆိုင်ဘဲ ခရစ်ယာန်ယုဒယူသောသူများကို ဘာသောက်ပြောင်းခိုင်းသည်ဟု ယူဆခံရခြင်းဖြစ်သည်။

James and the elders were concerned about Paul’s presence among them, fearing that it might provoke the Jews. In the year A.D. 58 the ideas that led to the revolt against Rome that culminated with destruction of the temple in A.D. 70 were already circulating. Strong nationalist undercurrents were agitating the Holy Land, and assassinations were common (v. 38). The turmoil surrounding Paul’s ministry had probably been reported to the Sanhedrin (v. 22), and Paul could be accused of endangering the peace and unity of the nation. Again, the accusations were not about Paul’s message to the Gentiles, but about what he was assumed to be teaching the Christian Jews.

 

ပါလုကို ကာကွယ်မည့်အစား ယာကုပ်နှင့် လူကြီးများသည် ယုဒလူတစ်ဦးအနေဖြင့် ယုဒဥပဒေကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း စွပ်စွဲသူများအား သက်သေပြရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးစိတ်ဓာတ်ဖြင့်နှင့် ယုဒယူသောတပါးအမျိုးသားများကို ကာကွယ်ရန်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ပါလုသည် လူတိုင်းအတွက် “လူတိုင်းနှင့်အတူဖြစ်ခြင်း” ဖြစ်ရန် ကံကြမ္မာဆိုးသောဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်ခဲ့သည် (၁ ကောရိန်သု ၉:၁၉-၂၃)။ သူတို့၏ဘာသာရေးဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ဆက်လက်လိုက်နာလိုခြင်းကို သူတို့အပေါ် ဆန့်ကျင်ရန် အကြောင်းမရှိဟု မြင်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ကယ်တင်ခြင်းအတွက် အခြေခံအကြောင်းရင်းဟု မယူဆစေရန်သာ ရည်ရွယ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၃:၃၉)။ ယေရုရှလင်အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်များသည် ကတိသစ္စာကျိန်ဆိုမည့် ယောက်ျားလေးဦးနှင့်အတူ ပါလုပါဝင်ရန် အကြံပြုခဲ့ကြသည်။ ဤကတိသည် နာဇီရ်ကတိဖြစ်နိုင်သည်။ နံပါတ် ၆:၁-၈ အရ ကတိကာလအနည်းဆုံး တစ်လပတ်လုံး ဆံပင်မညှပ်ရ၊ စပျစ်ရည်မသောက်ရ၊ လူသေအနီးမချဉ်းကပ်ရ။ ကာလပြည့်စဉ်တွင် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းရန် သိုးသငယ်၊ သိုးမတစ်ကောင်၊ ဆိတ်ထီးတစ်ကောင်၊ မုန့်တစ်ခြင်းနှင့် ကိတ်မုန့်များကို ဗိမာန်တော်တွင် ပူဇော်ရသည်။ ထို့နောက် နာဇီရ်သည် ဆံပင်ရိတ်ပြီး ကျေးဇူးတော်ယဇ်မီးထဲတွင် မီးရှို့ရသည် (နံပါတ် ၆:၁၃-၁၈)။ လူကြီးများသည် ထိုယောက်ျားလေးဦးအတွက် ကုန်ကျစရိတ်ကို ပါလုပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည် (တမန်တော် ၂၁:၂၄) – ဈေးကြီးသောတောင်းဆိုမှုဖြစ်သည်။ သူယူဆောင်လာသော လှူဒါန်းငွေကို မသုံးဘဲ ကိုယ်ပိုင်ငွေဖြင့် ပေးခြင်းသည် သူ၏စိတ်ရင်းမှန်ကန်ကြောင်း ပြသမည်ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပါလုက ထိုငွေကို မိမိလူမျိုး ဣသရေလလူမျိုးအတွက် ပေးခဲ့ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ပြောခဲ့သည် (၂၄:၁၇)။

Instead of defending Paul, James and the elders asked him to demonstrate to his accusers that as a Jew he was not opposed to Jewish law. In a spirit of conciliation, and probably also to protect the converted Gentiles, Paul made the fateful decision to try to be “all things” to everyone (1 Cor. 9:19–23). He saw no reason to oppose his coreligionists for preferring to persist in their religious practices, but only so far as they would not consider these practices a condition for salvation (Acts 13:39). On behalf of all (21:23), the leaders of the Jerusalem church suggested that Paul should join four men who were about to take a vow, most probably a Nazirite vow. According to Numbers 6:1–8, during the vow, which lasted at least one month, the Nazirite was not to cut his or her hair, drink wine, or approach a dead person. At the end of the period, a lamb, a sheep, a ram, a basket of bread, and cakes were presented in the temple as an offering of thanksgiving. Then the Nazirite was to shave his or her head and burn the hair in the fire of the thanksgiving offering (Num. 6:13–18). The elders requested that Paul pay for the expenditures of the four men (Acts 21:24)—an expensive request. Paying from his own money instead of using some of the offering he brought would show that he was sincere in what he was doing, and he later clearly stated that the money was given to his people, the nation of Israel (24:17).

 

ထိုမျှမကသေး ယာကုပ်နှင့် လူကြီးများသည် ပါလုကိုယ်တိုင် သန့်ရှင်းရာကျင့်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားမှ ပြန်လာသော ယုဒလူအများစုသည် ဗိမာန်တော်တွင် သန့်ရှင်းရာကျင့်လေ့ရှိသည်။ ပါလုသည် တပါးအမျိုးသားများအကြား နေထိုင်သော်လည်း သန့်ရှင်းနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ထိုသို့ပြုခြင်းဖြင့် သက်သေပြမည်ဖြစ်သည် (၂၁:၂၄)။ ဗိမာန်တော်တွင် သူ၏ရှိနေခြင်းသည် သူ၏ယုံကြည်ချက်နှင့် ဆန့်ကျင်ခြင်းမဟုတ်ပါ။ အကြောင်းမှာ သူသည် ကောရိန်သုမြို့တွင် ကတိသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့ဖူးသောကြောင့်ဖြစ်သည် (၁၈:၁၈)။ ပါလုကို စိတ်ချစေရန် ယေရုရှလင်ကောင်စီတွင် တပါးအမျိုးသားများအတွက် ချမှတ်ခဲ့သော ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ပြောင်းလဲခြင်းမရှိကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ကြသည် (၂၁:၂၅)။ ပါလုသည် နက်ဖြန်နေ့တွင် ထိုတောင်းဆိုချက်များကို လိုက်လျောခဲ့သည်။ သူသည် ယဇ်ပူဇော်မည့်ရက်ကို စီစဉ်ရန် ယောက်ျားလေးဦးနှင့်အတူ ဗိမာန်တော်သို့ သွားခဲ့သည် (အမှတ် ၂၆)။

As if that were not enough, James and the elders requested that Paul purify himself as well. It was customary for most Jews to purify themselves in the temple when they returned from a foreign land. Paul would thus demonstrate that he remained a faithful practitioner of Judaism by remaining pure despite living among Gentiles (21:24). His presence at the temple was not contrary to his convictions considering that he had himself made a vow while in Corinth (18:18). To reassure Paul, they confirmed that the decision made in favor of non-Israelites at the Council of Jerusalem was not in question (21:25). Paul met the demands the very next day. He went to the temple with the four men to make arrangements for the date when the sacrificial offerings would be made (v. 26).

 

၂၁:၂၆-၃၆။ ဗိမာန်တော်တွင် ဖမ်းဆီးခံရခြင်း။ ပါလု၏ရှိနေခြင်းကို မြို့တွင် သတိပြုမိခဲ့ကြသည် (အမှတ် ၂၉)။ အာရှမိုင်နာမှ ယုဒလူများ (အန္တိအုတ်၊ အိုကိုနိ၊ လုတ်တြ၊ ဧဖက်မြို့များမှ ဖြစ်နိုင်သည်) သည် ပါလုကို ဧဖက်သားဖြစ်သည့် တြောဖိမုနှင့်အတူ မြင်ခဲ့ကြသည် (၂၀:၄)။ ပါလုတစ်ယောက်တည်း ဗိမာန်တော်တွင် ရှိစဉ် သင့်လျော်သောအခွင့်အရေးကို ရခဲ့သည်။ လုတ်တြမြို့တွင် ပြုခဲ့သည့်နှယ် လူအုပ်ကို အဓိကရုဏ်းဖြစ်အောင် လှုံ့ဆော်ခဲ့ကြသည် (၁၄:၁၉)။ သူတို့သည် ဣသရေလလူမျိုး၊ ဥပဒေနှင့် ဗိမာန်တော်ကို နေရာတိုင်းတွင် အသရေဖျက်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ကြသည် (၂၁:၂၇-၂၈)။ ထိုစွပ်စွဲချက်ဖြင့် အသေသတ်ရန် မလုံလောက်သောကြောင့် ဂရိလူမျိုးများကို သန့်ရှင်းသောနေရာများထဲ သွင်းသည်ဟု ထပ်မံစွပ်စွဲခဲ့ကြသည် (အမှတ် ၂၈)။ တပါးအမျိုးသားများ ကျူးကျော်ခြင်းကို တားမြစ်သော ဆိုင်းဘုတ်များ နေရာအနှံ့တွင် တင်ထားပြီး သေဒဏ်ပေးမည်ဟု ရေးထားသည်။ ယုဒလူများသည် ပါလုကို ဖမ်းဆီးပြီး လူသတ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည် (အမှတ် ၂၁၊ ၃၂)။ အမျိုးသားရေးစိတ်အားထက်သန်သူများနှင့် ဇာလန်ဝါဒီများသည် သူတို့၏ရည်မှန်းချက်နှင့် မကိုက်ညီသူကို သတ်ဖြတ်ရန် ဝန်မလေးခဲ့ပါ။ သူတို့တွင် လူသတ်သမားများလည်း ပါဝင်သည် (အမှတ် ၃၈)။

21:26–36. Arrested in the Temple. The presence of Paul had not gone unnoticed in the city (v. 29). The Jews from Asia Minor, probably from Antioch in Pisidia, I conium, Lystra, and Ephesus, had seen him in the company of Trophimus of Ephesus, one of his traveling companions (20:4). The appropriate moment came when Paul was alone in the temple. They roused the crowd to riot, as they had done in Lystra (14:19), by igniting their nationalistic fervor. They accused Paul of discrediting everywhere the people of Israel and their law and temple (21:27–28). And since such a charge would not have been enough to put him to death, they accused him of having admitted Greeks into the sacred places in the temple, which was strictly forbidden (v. 28). Signs prohibiting Gentiles from trespassing under penalty of death were erected around the courtyard. The Jews seized Paul and tried to lynch him (vv. 21, 32). Extremists and ultranationalist zealots did not hesitate to kill anyone lacking commitment to their cause. Among them were many murderers (v. 38).

 

ပါလုကို သန့်ရှင်းသောနေရာမှ ဆွဲထုတ်ခဲ့ပြီး သွေးမစွန်းစေရန် ဗိမာန်တော်တံခါးများကို ပိတ်ခဲ့သည် (အမှတ် ၃၀)။ အခြေအနေသည် အလွန်ဆိုးရွားသောကြောင့် ဗိမာန်တော်နှင့် တွဲလျက်ရှိသော အန္တိုနိယခံတပ်မှ စစ်သူကြီးများ သတိပေးခံရသည်။ စစ်ဗိုလ်ချုပ် ကလောဒို လုဇိယပ်စ် (၂၃:၂၆) ကို အသိပေးခဲ့သည်။ သူ၏အောက်ရှိ တပ်ရင်းများတွင် စစ်သား ၆၀၀ မှ ၁၀၀၀ အထိ ရှိသည်။ ကိုးရက်ပွဲတော်ကာလတွင် လူအများအပြား ယေရုရှလင်သို့ ရောက်ရှိသောကြောင့် ရောမစစ်သည်များသည် အမြဲသတိထားနေရပြီး အဓိကရုဏ်းဖြစ်ပွားလျှင် ချက်ချင်းနှိမ်နင်းရန် အသင့်ဖြစ်နေသည်။ ခံတပ်မှ ဗိမာန်တော်ပလ္လင်သို့ ဆက်သွယ်ထားသော လှေကားကို အသုံးပြု၍ ဗိုလ်ချုပ်သည် လူအုပ်ထဲသို့ ချက်ချင်းဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး လူအုပ်သည် ရောမတပ်ဖွဲ့ကို လမ်းဖယ်ပေးခဲ့သည် (၂၁:၃၂)။ ပါလုကို လက်ကောက်ဝါးတွင် သံကြိုးနှစ်ချောင်းဖြင့် ချည်နှောင်ခဲ့သည် (၁၂:၆ တွင် ပေတရုကို စစ်သားနှစ်ယောက်နှင့် ချည်နှောင်ခဲ့သည်နှင့် အလားတူ)။ လုကာသည် အရာရှိများသည် ပါလုအပေါ် တရားမျှတစွာ ပြုမူခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့ရာတွင် လူအုပ်သည် ရှုပ်ထွေးနေသောကြောင့် စစ်ဆေးရန် ပါလုကို ခံတပ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။

Paul was dragged out of the sacred area, lest his blood should stain the sanctity of sacred places, and the doors of the temple were closed (v. 30). The situation was so difficult that the guards of the Antonia Fortress, which adjoined the temple, were alerted. The garrison commander Claudius Lysias (23:26) was informed. The cohorts under his command consisted of between 600 to 1,000 soldiers. Since the Pentecost festivities always brought lots of people to Jerusalem, the Roman guards were on permanent alert, always ready to quell possible riots. Using the stairway linking the fortress to the Temple Mount, the officer took immediate action and rushed into the crowd, which was quick to yield passage to the Roman forces (21:32). Paul was tied at the wrist with two small chains (halysesin), as was Peter when he was earlier tied to two soldiers while in prison (12:6). Luke specifies that the officers acted justly as they sought information regarding the nature of the charges brought against Paul. However, since the crowd was in disarray, they led Paul to the fortress for questioning.

‌ေပါလုနှင့် ပညတ်တရား ‌ေပါလုသည် ယေရှုခရစ်ကို ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို ဟောပြောခဲ့သည် (ရောမ ၃:၂၈၊ ၄:၁၄-၁၆၊ ဂလာတိ ၂:၁၆)၊ ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်း (ရောမ ၆:၁၄၊ ဂလာတိ ၂:၂၁)၊ ပညတ်တရားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းမရှိနိုင်ကြောင်း (ရောမ ၃:၂၀) အရေဖျားလှီးခြင်းအပါအဝင် (ဂလာတိ ၅:၃-၄) ဟောပြောခဲ့သော်လည်း ပညတ်တရား၏ တရားမျှတမှုကို ထောက်ခံခဲ့သည် (ရောမ ၃:၃၁၊ ၇:၁၂၊ ၁၆၊ ၁ တိမောသေ ၁:၈)။ ပညတ်တရားသည် ကယ်တင်ခြင်းနည်းလမ်းမဟုတ်ဘဲ အပြစ်တင်ခြင်းကိရိယာဖြစ်ပြီး လုပ်ရပ်အားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းရရန် ကြိုးစားမှုကို အဆုံးသတ်စေသည် (ရောမ ၃:၁၉-၂၀၊ ၇:၅-၉၊ ၉:၃၁၊ ၁ ကောရိန်သု ၁၅:၅၆၊ ဂလာတိ ၃:၁၀-၁၁)။ သို့ရာတွင် ပညတ်တရားသည် ခရစ်ယာန်ဘဝအတွက် လမ်းညွှန်ချက်ဖြစ်ပြီး ယုဒယူသောသူများ၏ ဇာတိပကတိဖွံ့ဖြိုးမှုကို ကူညီပေးသည် (ရောမ ၂:၁၅၊ ၈:၄၊ ဂလာတိ ၃:၂၃-၂၄၊ ၅:၁၄၊ ၂၂-၂၃၊ ဧဖက် ၄:၂၄)။ ပညတ်တရားသည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာပညတ်ဖြစ်ပြီး (ယာကုပ် ၂:၈၊ ၁ ယောဟန် ၅:၃၊ ၂ ယောဟန် ၁:၆) ချစ်ခြင်းသည် သန့်ရှင်သောဝိညာဉ်တော်၏အသီးဖြစ်သောကြောင့် (ဂလာတိ ၅:၂၂) ချစ်ခြင်းသည် ပညတ်တရားကို ပြည့်စုံစေသည် (ရောမ ၁၃:၁၀)။ ပါလုသည် ဆယ်ပညတ်တော်သည် အမြဲတမ်း အာဏာတည်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရှိသောကြောင့် ယုဒယူသောသူများကို ဆုံးမရန် ဆယ်ပညတ်ကို ဆက်လက်အားကိုးခဲ့သည် (ဥပမာ၊ ရောမ ၁၃:၉၊ ဧဖက် ၆:၂)။ Paul and the Law

While Paul preached justification by faith in Jesus Christ (Rom. 3:28; 4:14–16; Gal. 2:16), salvation by grace (Rom. 6:14; Gal. 2:21), and the inability of the law to save us (Rom. 3:20), including circumcision (Gal. 5:3–4), he upheld the legitimacy of the law (Rom. 3:31; 7:12, 16; 1 Tim. 1:8). It is not a means of salvation but an instrument of condemnation to bring to an end any attempt to obtain salvation through works (Rom. 3:19–20; 7:5–9; 9:31; 1 Cor. 15:56; Gal. 3:10–11). But the law is also a guide for the Christian life that assists believers in their character development (Rom. 2:15; 8:4; Gal. 3:23–24; 5:14, 22–23; Eph. 4:24). Since the law is a law of love (James 2:8; 1 John 5:3; 2 John 1:6) and love is the fruit of the Spirit (Gal. 5:22), love fulfills the law (Rom. 13:10). Because Paul knew the Ten Commandments were as applicable as they had always been, he continued to rely on the Decalogue to admonish believers (e.g., Rom. 13:9; Eph. 6:2).

 

၂၁:၃၇–၂၆:၃၂

‌ေပါလု၏ ကိုယ်ခံစကား လေးကြိမ်

လုကာသည် ပါလုသည် အတွေ့အကြုံနှင့် ယုံကြည်ခြင်းကို အုပ်စုမျိုးစုံအား သက်သေခံခဲ့သော အခါလေးကြိမ်ကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံးအနေဖြင့် ယေရုရှလင်လူအုပ်အား (၂၁:၃၇–၂၂:၂၁)၊ ဒုတိယအနေဖြင့် ရှင်ဟေဒြင်ကောင်စီအား (၂၂:၂၂–၂၃:၁၀)၊ တတိယအနေဖြင့် ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်း ဖေလိတ်အား (၂၄:၁၁-၂၁)၊ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ယုဒဘုရင် အဂရိပ္ပအား (၂၆:၂-၂၃) ပြောကြားခဲ့သည်။ ကိုယ်ခံစကားများတွင် ကွဲပြားမှုများ ရှိသော်လည်း အဓိကအားဖြင့် ပရိသတ်တစ်ခုချင်းစီသို့ ရောက်ရှိရန် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။

21:37–26:32

FOUR DEFENSES OF PAUL

Luke recorded four occasions during which Paul testified to different groups about his experience and faith. He first spoke to the crowd in Jerusalem (21:37–22:21), then to the Sanhedrin (22:22–23:10), next to the Roman governor Felix (24:11–21), and finally to the Jewish king Agrippa (26:2–23). Though the differences between the defenses are at times significant, they were primarily due to adaptations made to reach each audience.

 

၂၁:၃၇–၂၂:၂၁

 ယေရှုရှလင်မြို့ရှိ လူအုပ်ကို ဟောပြောခြင်း ပါဝုလု ယေရှုရှလင်မြို့၌ လူများကို ပြောကြားခဲ့သော ဟောပြောချက်ကို အပိုင်း လေးပိုင်း ခွဲထားသည်။ ဂျူးဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ကတိကဝတ်ပြုခြင်း (၂၂:၃–၅)၊ ထမြောက်သောသခင်နှင့် တွေ့ကြုံခြင်း (အနှစ် ၆–၁၁)၊ ကူးပြောင်းခြင်းနှင့် နှစ်ခြင်းခံခြင်း (အနှစ် ၁၂–၁၆)၊ နှင့် သူ၏တာဝန်ပေးခြင်း (အနှစ် ၁၇–၂၁) တို့ဖြစ်သည်။

21:37–22:21

Addressing the Mob in Jerusalem

Paul’s speech to the people in Jerusalem is composed of four parts: his commitment to the Jewish traditions (22:3–5); his encounter with the risen Lord (vv. 6–11); his conversion and baptism (vv. 12–16); and his mission (vv. 17–21).

 

၂၁:၃၇–၂၂:၂။ ပါဝုလု စကားပြောခွင့်တောင်းခြင်း ပါဝုလုကို ခြံဝင်းမုခ်ဦးတံခါးကြီးနောက်သို့ လုံးဝပျောက်ကွယ်တော့မည့်အချိန်တွင် သူသည် တပ်မှူးကို ဂရိဘာသာစကားဖြင့် လျှောက်တင်ခဲ့သည်။ ရောမလူမျိုးများသည် လက်တင်ဘာသာစကားကို ကျွမ်းကျင်စွာပြောဆိုကြသော်လည်း ဂရိဘာသာစကားသည် အထက်တန်းစားများ၏ ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ တပ်မှူးသည် အံ့အားသင့်သွားသည်။ အကြောင်းမှာ သူဖမ်းဆီးရမိသူသည် အီဂျစ်လူမျိုး ပုန်ကန်မှုခေါင်းဆောင်ဟု ထင်မှတ်ထားသောကြောင့်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၃၈)။ ခံစားချက်ရှင် ဖေလစ်သည် ယခင်က ထိုပုန်ကန်သူများကို လိုက်လံဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး များစွာကို သတ်ပစ်ခဲ့သော်လည်း အီဂျစ်လူမျိုးမှာ လွတ်မြောက်သွားခဲ့သည်။ ထိုအီဂျစ်လူမျိုးကို ဖမ်းမိပါက တပ်မှူးအတွက် သူ့အထက်လူကြီးများထံ ဂုဏ်ယူစရာ ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုဖြစ်လာမည် (ငယ် ၂၃:၂၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ပထမဦးစွာ ပါဝုလုသည် သူ၏ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်မှုကို ဖော်ပြခဲ့ခြင်းမရှိ။ သူ့ကို ဂျူးလူမျိုးအဖြစ်သာ လူသိများခဲ့သည် (ငယ် ၁၆:၃၇–၃၈ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ဗိမာန်တော်နေရာအတွင်း တရားမဲ့ဝင်ရောက်မှုဟူသော စွဲချက်ကို ငြင်းပယ်နိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် ကိလိကိတိုင်းပြည်၏ မြို့တော် တာဆုမြို့သားဟု ဆိုရာတွင် အဲဂုတ္တုပြည်၏ အလက်ဇန္ဒြီးယားမြို့၊ ဂရိပြည်၏ အေသင်မြို့များနှင့် ယှဉ်နိုင်သော ယဉ်ကျေးမှုကျော်ကြားသော မြို့ဖြစ်သဖြင့် လေးစားမှုပိုရရှိရန် မျှော်လင့်နိုင်သည်။ ဤအချက်များကြောင့် ရောမအရာရှိသည် စိတ်ဝင်စားသွားပြီး ပါဝုလု၏ လူအုပ်ကို ဟောပြောခွင့်ပေးရန် သဘောတူခဲ့သည် (ငယ် ၄၀)။ ပါဝုလုသည် အခွင့်အာဏာရှိသူပီပီ (ငယ် ၁၂:၁၇၊ ၁၃:၁၆၊ ၁၉:၃၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ) အရာမ ဘာသာစကားဖြင့် စိတ်ဝင်စားနေသော လူအုပ်ကို ဟောပြောခဲ့သည်။ သူ၏စကားနှင့် အမူအရာတွင် ဒေါသ သို့မဟုတ် လက်စားချေလိုစိတ် မပေါ်လွင်ခဲ့ချေ။

21:37–22:2. Paul Asks Permission to Speak. As Paul was about to disappear behind the heavy fortress doors, he addressed the commander in Greek. Though Romans were fluent in Latin, Greek was the language of the higher classes. The commander was surprised because he thought he had arrested an Egyptian who was the ringleader of an insurrection (v. 38). Felix, the procurator, had earlier persued the troublemakers and killed many, but the Egyptian got away. Capturing this Egyptian would have benefited the commander, as it would have greatly impressed his superiors (cf. 23:27). At first Paul did not reveal his Roman citizenship; he was known as a Jew (cf. 16:37–38). Thus, he could reject any charges of illegally entering the temple premises. By reporting that he was from Tarsus, the capital of Cilicia, a city as prestigious for its culture as Alexandria in Egypt and Athens in Greece, he could expect more respect. Intrigued by all this, the Roman officer consented to allow Paul’s request to address the crowd (v. 40). In a rather authoritative manner (cf. 12:17; 13:16; 19:33), Paul spoke in Aramaic, the local language, to the fascinated crowd. His speech and demeanor did not manifest anger or revenge.

 

ပါဝုလုသည် ညီအစ်ကိုတို့နှင့် ဖခမည်းတော်များဟု အလွန်နှိမ့်ချစွာ လေးစားစွာ ခေါ်ဆိုကာ သူ၏ယုံကြည်ခြင်းကို ခုံဖြေခဲ့သည် (၂၂:၁)။

With great empathy and respect Paul addressed his brothers and fathers, offering them an apology or a defense for his faith (22:1).

 

အခန်းကြီး - ၂၂

၂၂:၃–၅။ ဂျူးလူမျိုး ပါဝုလု ပါဝုလုသည် သူ၏ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိကို အဆင့်လေးဆင့်ဖြင့် အကျဉ်းချုံးပြောပြခဲ့သည် (ငယ် ၃)။ (၁) သူသည် ကိလိကိတိုင်းပြည် တာဆုမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဤအချက်က အာရှမိုင်းနား ဂျူးများ (၂၁:၂၇) ဖြစ်သော သူ့ကို အဆိုးရွားဆုံး စွပ်စွဲသူများနှင့် တူညီသော နိုင်ငံသားဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။ သူသည် “ကျွန်ုပ်သည် သင်တို့၏လူမျိုးပင်ဖြစ်သည်” ဟု ဆိုလိုသလို ဖြစ်နေပြီး သူတို့၏သဘောထားကို မေးခွန်းထုတ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ (၂) သူသည် ယေရှုရှလင်မြို့တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ သူ၏မိသားစုသည် တာဆုမြို့မှ ယေရှုရှလင်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ပြီး အသန့်ရှင်းဆုံး ဂျူးဓလေ့ကို ထိတွေ့ခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ (၃) သူသည် လူများအားလုံး လေးစားခဲ့သော ကျော်ကြားသော ရဗ္ဗိ ဂါမာလိယေလ်၏ တပည့်ဖြစ်ခဲ့သည် (၅:၃၄)။ ထို့ကြောင့် ပါဝုလုသည် မောရှေပညတ်ကို သင်ယူရုံမျှမက ဖာရိရှဲတစ်ဦးအနေဖြင့် ထိုပညတ်ကို တင်းကြပ်စွာ လိုက်နာရန် လေ့ကျင့်ခဲ့သည်။ ဤအဆင့်သုံးဆင့်သည် စတီဖန်က မောရှေအကြောင်း ပြောခဲ့စဉ် သုံးခဲ့သော အဆင့်များနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည် (၇:၂၀–၂၂)။ ဤကိုယ်ရေးအချက်အလက်များသည် သူ၏အဆုံးအမများသည် တရားဟောခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းပယ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (၂၁:၂၁၊ ၂၈)။ (၄) နောက်ဆုံးတွင် ပါဝုလုသည် ဘုရားသခင်အတွက် စိတ်အားထက်သန်မှုမှတစ်ဆင့် ဂျူးယုံကြည်ခြင်းကို အလွန်သစ္စာရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။

22:3–5. Paul, the Jew. Paul summarized his biography in four steps (v. 3). (1) He was born in Tarsus of Cilicia. This fact made him a fellow citizen of his most malicious accusers, the Jews from Asia Minor (21:27). It was as if he were saying, “I am one of your own,” while at the same time questioning their attitude toward him. (2) Paul was brought up in Jerusalem, suggesting his family moved from Tarsus to Jerusalem, where he was exposed to the purest Jewish tradition. (3) He was taught by Gamaliel, the famous rabbi who was highly respected by all the people (5:34). As such, not only had Paul learned the Mosaic law, but as a Pharisee he was also trained to follow it strictly. These three steps are the same ones Stephen used when talking about Moses (7:20–22). This biographical information was intended to be a rejection of the accusations that his teachings opposed the law (21:21, 28). (4) Finally, Paul showed his profound loyalty to the Jewish faith through his zeal for God.

 

ပါဝုလု၏ထွက်ဆိုချက်ကို သက်သေနှစ်ခုက အတည်ပြုခဲ့သည်။ (၁) သူသည် လမ်းသစ်ကို သေဒဏ်ပေးသည်အထိ ညှဉ်းဆဲခဲ့ပြီး အမျိုးသားရော အမျိုးသမီးပါ နှစ်ဦးစလုံးကို ထောင်ချခဲ့သည် (ငယ် ၄)။ စစ်ပွဲအတွင်း အမျိုးသမီးများ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိပါးခြင်းကို အလွန်ရာဇဝတ်မှုဟု ယူဆခဲ့သည် (ဟေရှာ ၁၃:၁၆၊ အာမုတ် ၁:၁၃)။ (၂) နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံး ဘာသာရေးအာဏာပိုင်များ၊ ယဇ်ပုရောဟိတချုပ်နှင့် လူကြီးများအားလုံးသည် ပါဝုလု၏ စိတ်အားထက်သန်မှုကို ထောက်ခံခဲ့ကြသည် (ငယ် ၅)။ ထိုသူအချို့သည် အများဆုံးဖြစ်နိုင်ခြေ အသက်ရှင်နေဆဲဖြစ်ပြီး နားထောင်နေကြပေမည်။ ပါဝုလုသည် သူ၏ရာဇဝတ်မှုများကို တစ်သက်လုံး မမေ့ခဲ့ချေ (၁ကိုရိန် ၁၅:၉၊ ၁တိ ၁:၁၃)။ သို့သော် ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို များစွာခံရသူမှသာ ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်ကို အကောင်းဆုံး တန်ဖိုးထားနိုင်မည်မဟုတ်ပါလော (၁တိ ၁:၁၄၊ လု ၇:၄၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

Two testimonies corroborated Paul’s statements: (1) He persecuted to death the new Way (v. 4) and sent to prison its followers, both men and women. The affront to the dignity of women in wartime was considered a supremely criminal act (Is. 13:16; Amos 1:13). (2) The highest religious authorities of the land, including the high priest and elders, all had supported Paul’s zeal (Acts 22:5). It is probable that some were still alive and listening to him. Paul kept alive the memory of his crimes until the end of his life (1 Cor. 15:9; 1 Tim. 1:3), but who can best appreciate the grace of God if not the one who has been forgiven much (1 Tim. 1:14; cf. Luke 7:47).

 

၂၂:၆–၁၆။ ပါဝုလု ထမြောက်သော ယေရှုကို တွေ့ကြုံခဲ့သည် ပါဝုလုသည် သူ၏ဘဝကို အလုံးစုံပြောင်းလဲပစ်ခဲ့သော ဖြစ်ရပ်ကို ယခုဆက်လက်ပြောပြခဲ့သည်။ ဒမာသက်မြို့သို့ သူ၏ဆိုးယုတ်သော ရည်ရွယ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် လမ်းခုလပ်တွင် ပါဝုလုသည် ရုတ်တရက် ရပ်တန့်ခံခဲ့ရသည်။ ယေရှုသည် ဘုန်းအသရေနှင့် ပြည့်စုံစွာ သူ့ထံသို့ ကြွလာခဲ့သည်။ ယေရှု၏စကားများသည် ဂါမာလိယေလ်၏ စကားများကို ထပ်မံသတိတရစေသည် (၅:၃၄–၃၉)။ အသင်းတော်ကို ညှဉ်းဆဲခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ မယ်ရှိယနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည် (လု ၁၀:၁၆)။ ကောင်းကင်မှ လာသော အလင်းသည် ကြီးမားပြင်းထန်ပြီး နေထက်ပို၍ တောက်ပသည် (၂၂:၆၊ ၉၊ ၁၁၊ ၂၆:၁၃) ဟူသည်မှာ ဘုရားသခင် ပေါ်ထွန်းခြင်း (ဤကိစ္စတွင် ခရစ်တော် ပေါ်ထွန်းခြင်း) ၏ ပုံဖော်မှုဖြစ်သည်။ ယေရှုက ပါဝုလု၏မေးခွန်းကို ဖြေသော စကားသည် သူ၏အဆုံးအမများအတွက် အခြေခံဖြစ်လာခဲ့သည်။ လက်ဝါးကပ်တိုင်မှာ ခံခဲ့ရသော ခရစ်တော်သည် ဘုန်းတန်ခိုးရှင် ခရစ်တော်ဖြစ်ပြီး ကောင်းကင်ဘုံ၌ရှိတော်မူသောသူသည် နာဇရက်ယေရှုပင်ဖြစ်သည် (ဖိ ၂:၁၀)။ ဒမာသက်လမ်းပေါ်တွင် ယေရှု၏ ရုတ်တရက်ပေါ်ထွန်းခြင်းသည် ပါဝုလုအတွက် အတွေးအခေါ်ဖလှယ်မှုထက် ပိုမိုသည်။ ထိုဖြစ်ရပ်သည် သူ၏ဧဝံဂေလိတရား၏ အရင်းအမြစ်ပင်ဖြစ်သည် (ဂလာ ၁:၁၂)။ ဂျူးလူမျိုးများအတွက် မယ်ရှိယ၏လာခြင်းနှင့် သေလူများ ထမြောက်ခြင်းသည် ဤကမ္ဘာဟောင်း၏ အဆုံးနှင့် ကမ္ဘာသစ်၏ အစကို ဆိုလိုသည်။ ထမြောက်သော မယ်ရှိယကို မြင်တွေ့ရခြင်းက ပါဝုလုအား ကာလပြည့်စုံပြီဟု ယုံကြည်စေခဲ့သည် (ဂလာ ၄:၄)၊ အဟောင်းများ ကုန်ဆုံးသွားပြီဟု (၂ကိုရိန် ၅:၁၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)၊ ယုံကြည်သူများကို ယခုအချိန်၌ ဝိညာဉ်တော်၌ ဘဝသစ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခံရပြီဟု ယုံကြည်စေခဲ့သည် (ရော ၈:၁၀၊ ၁၄)။ ထို့ကြောင့် ခေတ်သစ်တစ်ခု စတင်ခဲ့ပြီဖြစ်သော်လည်း အဟောင်းခေတ်ကား ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည် (ဂလာ ၁:၄)။ သူ၏ယုံကြည်ခြင်း၏ အခြေခံကို ယေရှုနှင့် တွေ့ကြုံမှုမှတစ်ဆင့် ရရှိခဲ့သော်လည်း (ရော ၁:၁–၆၊ ဂလာ ၁:၁၆) ပါဝုလုသည် အာနနိယကဲ့သို့ ယုံကြည်သူများထံမှ အသင်းတော်၏ ရိုးရာအဆုံးအမများကို လက်ခံခဲ့သည် (၁ကိုရိန် ၁၅:၃)။ အာနနိယသည် သူ့ကို နှစ်ခြင်းခံစေခဲ့သူဖြစ်သည် (၉:၁၈–၁၉၊ ၂၂:၁၆)။ ဒမာသက်မြို့ ဂျူးအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း သူ၏ဝိညာဉ်ရေးရာတွင် လေးစားခံရပြီး ချစ်ခင်ခံရသူဟု ထင်ရှားသည် (၂၂:၁၂)။ အပြစ်များခွင့်လွှတ်ခြင်းအတွက် နှစ်ခြင်းခံခြင်း (ငယ် ၁၆) ဟူသော ဖော်ပြချက်သည် မယ်ရှိယမကြာမီ ကြွလာတော်မူမည်ဟု ကြေညာခဲ့သော ယောဟန်နှစ်ခြင်းဆရား၏ သတင်းစကားကို ဂျူးနားထောင်သူများ ပြန်သတိရစေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အာနနိယနှင့် သွယ်ဝိုက်သော ယောဟန်နှစ်ခြင်းဆရားကို ဖော်ပြခြင်းသည် ပါဝုလု၏သက်သေခံချက်ကို အားဖြည့်ရန်ဖြစ်သည်။

22:6–16. Paul Encountered the Resurrected Jesus. Paul now dealt with the incident in his life that radically changed him. En route to achieve his nefarious designs in Damascus, Paul was stopped dead in his tracks. Jesus came to him in a glorious event. The statements of Jesus are once again reminiscent of those of Gamaliel (Acts 5:34–39). To persecute the church is to enter into conflict with the divine Messiah (Luke 10:16). Indeed, the reference to light, great or bright and gloriously brilliant, coming from heaven (Acts 22:6, 9, 11), greater than that of the sun (26:13), is a depiction of a theophany (in this case a Christophany). The answer Jesus gave to Paul’s question became foundational in his teachings: the crucified Christ is the glorified Christ, and the One in heaven is indeed Jesus of Nazareth (Phil. 2:10). The sudden appearance of Jesus on the road to Damascus involved for Paul more than an exchange of ideas; it was the very source of his gospel (Gal. 1:12). The coming of the Messiah and the resurrection of the dead was, for the Jews, the very sign of the end of this world and the beginning of the new. The vision of the risen Messiah persuaded Paul that the times had been fulfilled (Gal. 4:4), that the old things had passed away (cf. 2 Cor. 5:17), and that believers were at this time invited to enter a new life in the Spirit (Rom. 8:10, 14). Thus, a new era had just begun, though the former endured (Gal. 1:4). While the foundation of his faith was given to him through his encounter with Jesus (Rom. 1:1–6; Gal. 1:16), Paul shared the traditional teachings of the church as they had been transmitted to him (1 Cor. 15:3) by believers such as Ananias, who had baptized him (Acts 9:18–19; 22:16). The character of Ananias is not otherwise known, but he seems to have been respected and appreciated for his spirituality within the Jewish community of Damascus (22:12). The mention of baptism for the forgiveness of sins (v. 16) was intended to bring back to the minds of his Jewish listeners the message of John the Baptist announcing the soon coming of the Messiah. The reference to Ananias and indirectly to John the Baptist served to reinforce Paul’s testimony.

 

အာနနိယ၏စကားများသည် ဘုရားသခင်၏ခေါ်တော်မူခြင်းနှင့် ပါဝုလု၏တာဝန်ပေးခြင်းနှင့် ပတ်သက်သဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ အာရုံစိုက်သင့်သည်။ ယုံကြည်သူများသည် အစပိုင်းတွင် ဘုရားသခင်ကို “အနွယ်တော်များ၏ ဘုရားသခင်” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသော်လည်း ဘုရားသခင်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပါဝုလုအား အာဗြဟံအား ပေးခဲ့သော ကတိတော်ကို ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်စေရန်ဖြစ်သည်။ ထိုကတိတော်မှာ မြေကြီးပေါ်ရှိ လူမျိုးအပေါင်းတို့သည် သူ့မှတစ်ဆင့် ကောင်းချီးခံရကြမည်ဟူ၍ဖြစ်သည် (က ၁၂:၃၊ ၁၈:၁၈)။ ဣသရေလဘုရားသခင်သည် ပါဝုလုအား အချက်သုံးချက် ပြီးစီးစေရန် ရည်စူးတော်မူခဲ့သည်။ အချက်တစ်ခုစီသည် ကြိယာနှင့် ဖြည့်စွက်စာဖြင့် ဖော်ပြထားသည် (ငယ် ၁၄)။ (၁) ကိုယ်တော်၏အလိုတော်ကို သိရန်။ ပါဝုလုသည် တိုရာတွင် ဖော်ပြထားသော ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို သိပြီးသားဖြစ်သော်လည်း ယခုအခါ ခရစ်တော်၌ ဖော်ပြထားသော တိုရာနှင့် ခရစ်တော်နှစ်ခုစလုံးတွင် ဖော်ပြထားသော ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို နားလည်ရမည်။ သူသည် အနွယ်တော်များ၏ ဘုရားသခင်နှင့် လူသားမျိုးနွယ်အတွက် ကိုယ်တော်၏အစီအစဉ်ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ နားလည်လာခဲ့သည်။ (၂) တရားမှန်သူ (ဖြောင့်မတ်သူ) ကို မြင်ရန်။ “တရားမှန်သူ” ဟူသော ခရစ်တော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့အမည်သည် (၃:၁၄၊ ၇:၅၂) ဟေရှာယ ၅၃:၁၁ ရှိ ထာဝရဘုရား၏ ကျွန်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဤစကားသည် ဒမာသက်အပြင်ဘက်တွင် ပါဝုလု ထမြောက်သော ယေရှုနှင့် တွေ့ကြုံခဲ့သည်ကို ရည်ညွှန်းပြီး အနာဂတ်တွင် ရရှိမည့် အခြားတွေ့ကြုံမှုများကိုလည်း ဆိုလိုနိုင်သည် (ဥပမာ ၂၂:၁၇၊ ၂ကိုရိန် ၁၂:၁၊ ဂလာ ၁:၁၂၊ ဧဖက် ၃:၃)။ သို့သော် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော အဆင့်တွင်မူ ခရစ်တော်၏ နက်နဲသောအရာကို ပါဝုလု သိလာရမည်ဟု ကြေညာခြင်းဖြစ်သည် (ရော ၁၆:၂၅–၂၆၊ ဧဖက် ၃:၄၊ ၁တိ ၃:၁၆၊ ဧဖက် ၁:၇–၁၀၊ ၃:၆၊ ၅:၃၂၊ ကောလောသဲ ၁:၂၇၊ ၂:၂–၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ (၃) ဘုရားသခင်၏နှုတ်မှ ထွက်သော စကားကို နားထောင်ရန်။ နားထောင်ရန် (ဟေဗြဲ shama‘) ဆိုသည်မှာ နာခံရန်ဖြစ်သည် (shama‘ ကို မကြာခဏ “နာခံသည်” ဟု ဘာသာပြန်သည်၊ ထွက် ၂၃:၂၁–၂၂၊ တရား ၁၃:၄၊ ယေရမိ ၄၀:၃၊ ဟေဗြ ၃:၇ ကြည့်ပါ)။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် လူများကို ဘုရားသခင်၏အသံကို နားထောင်ရန် ခေါ်ဆိုခဲ့သော်လည်း ယခုမူ ခရစ်တော်၏အသံကို နားထောင်ရန် ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ဒမာသက်လမ်းပေါ်တွင် ပေါ်ထွန်းလာသော မယ်ရှိယအား ပါဝုလု၏ နာခံခြင်းသည် အာဗြဟံအား ဘုရားသခင် ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်နှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည် (၇:၂)။ ထို့ကြောင့် သူသည် လူများအားလုံးအတွက် သက်သေဖြစ်လာခဲ့သည် (၂၂:၁၅)။ သက်သေခံခြင်းဆိုသည်မှာ သက်သေထွက်ဆိုခြင်း (ငယ် ၁၈) နှင့် သခင်အတွက် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရန် အသင့်ရှိခြင်း (ငယ် ၂၀) ဖြစ်သည်။

The words of Ananias deserve our attention because they are about the divine call and the mission of Paul. Although at first believers referred to God as the God of their fathers or ancestors, the divine intention was that Paul would carry forward the promise given to Abraham that all the nations of the earth would be blessed through him (Gen. 12:3; 18:18). The God of Israel destined Paul to accomplish three things, each expressed through a verb and a compliment (v. 14): (1) To know His will. Paul knew God’s will as revealed in the Torah, but now he had to understand God’s will as revealed in both the Torah and in Christ. He was gaining a deeper understanding of the God of his fathers and of His plan for humanity. (2) To see the Just or Righteous One. The Christological title “the Just/Righteous One” (Acts 3:14; 7:52) is a reference to the Servant of the Lord in Isaiah 53:11. This statement in context is referring to the encounter that Paul had just had with the risen Jesus outside of Damascus and perhaps to others he would have in the future (e.g., Acts 22:17; 2 Cor. 12:1; Gal. 1:12; Eph. 3:3). But at a deeper level it was the announcement of the profound knowledge Paul would gain concerning the mystery of Christ (Rom. 16:25–26; Eph. 3:4; 1 Tim. 3:16; cf. Eph. 1:7–10; 3:6; 5:32; Col. 1:27; 2:2–3). (3) To listen to the voice/words of God’s mouth. To listen (Heb. shama‘) to the voice of God means to obey Him (shama‘ is often translated as “obey”; see Ex. 23:21–22; Deut. 13:4; Jer. 40:3; cf. Heb. 3:7). In the OT the people were called to listen to the voice of God, but now the call was to listen to the voice of Christ. This obedience of Paul to the Messiah who appeared to Him on the road to Damascus is comparable to that of God’s appearance to Abraham (Acts 7:2), which made him into a witness to all people (22:15). Witnessing is about testifying (v. 18) and the willingness to experience suffering for the Lord (v. 20).

 

ဒမာသက်မြို့တွင် ရက်အနည်းငယ်နေပြီးနောက် (၉:၁၉) ပါဝုလုသည် အာရေဗျပြည်သို့သွားကာ နောက်ပိုင်းတွင် ဒမာသက်သို့ ပြန်လာခဲ့သည် (ဂလာ ၁:၁၇)။ သုံးနှစ်အကြာ (၁:၁၈) ဒမာသက်ဂျူးများအား သက်သေခံပြီးနောက် (၉:၂၀၊ ၂၂) ပါဝုလုသည် ယေရှုရှလင်သို့ ရောက်လာကာ ဂျူးညီအစ်ကိုများအား လမ်းသစ်ကို ဆက်လက်ဟောပြောခဲ့သည် (၉:၂၈၊ ၂၆:၂၄)။

After staying some days in Damascus (Acts 9:19), Paul went to Arabia and later returned to Damascus (Gal. 1:17). Three years later (1:18), after testifying to the Jews of Damascus (Acts 9:20, 22), Paul went to Jerusalem, where he continued to communicate the new way to his fellow Jews (9:28; 26:24).

 

၂၂:၁၇–၂၁။ ယေရှုရှလင်တွင် ရူပါရုံနှင့် တာဝန်ပေးခြင်း

သူ၏ခုံဖြေချက်ကို ဆက်လက်ပြောရာတွင် ပါဝုလုသည် ဗိမာန်တော်တွင် ဆုတောင်းနေစဉ် အရင်က ခံစားခဲ့ရသော အတွေ့အကြုံကို ပြောပြခဲ့သည်။ ဗိမာန်တော်ကို ညစ်ညမ်းစေသည်ဟူသော လက်ရှိစွပ်စွဲချက်နှင့် ဆက်စပ်မှုတွင် သူသည် ကူးပြောင်းပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် ယေရှုသည် ရူပါရုံဖြင့် သူ့ထံ ပေါ်ထွန်းခဲ့ကြောင်း ပြောပြခဲ့သည် (၂၁:၂၈ ကြည့်ပါ)။ ယခုအချိန်ထိ လူအုပ်သည် သူ၏စကားကို အာရုံစိုက်နားထောင်နေခဲ့သည်။ လူတစ်ဦးသည် ရူပါရုံများ ခံစားရပြီး ဘုရားသခင်က သူ့ကို စကားပြောကာ လူများအားလုံးထံ စေလွှတ်သည်ဆိုသည်မှာ ရှေးခေတ် ဘိုးဘေးများနှင့် ပရောဖက်များ၏ အတွေ့အကြုံနှင့် လုံးဝကိုက်ညီသည်။ သို့သော် ပါဝုလု ဆိုတော့မည့်စကားသည် စစ်မှန်သော စိန်ခေါ်မှုဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင်သာ သူသည် ခုံဖြေသည့်အနေအထားမှ ထိုအကြောင်းကို ပြောခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပထမတစ်ချက်တွင် ယေရှု၏မျှော်လင့်ချက်နှင့် ပါဝုလု လုပ်ဆောင်နေသည်များကြား ပဋိပက္ခရှိသည်ဟု ထင်ရပေမည်။ အကြောင်းမှာ လူများအားလုံးထံ တရားဟောရန် စေလွှတ်ခံရသူ ပါဝုလုသည် ယေရှုရှလင်တွင် ဂျူးညီအစ်ကိုများနှင့်အတူ ရှိနေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် သူတို့နှင့်အတူ ရှိလိုခဲ့ပြီး ယခုအချိန်တွင် သူတို့ကို ဟောပြောနေခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ယေရှုရှလင်သို့ ရောက်လာသော်လည်း ယေရှုက ယေရှုရှလင်မှ ချက်ချင်းထွက်ခွာရန် မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ သူသည် ဂျူးများရှေ့တွင် သက်သေခံလိုခဲ့သော်လည်း ယေရှုက သူ၏သက်သေခံချက်ကို လက်ခံကြမည်မဟုတ်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည် (ငယ် ၁၈)။ သူသည် ညီအစ်ကိုများနှင့်အတူ ရှိလိုခဲ့သော်လည်း ယေရှုက သင်တို့သည် တပါးအမျိုးသားများထံ သွားရမည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည် (ငယ် ၂၁)။ သို့သော် ပါဝုလုသည် ဘုရားသခင်၏ ခေါ်တော်မူခြင်းကို ဆန့်ကျင်ခြင်း မဟုတ်ချေ။ သူသည် ဂျူးညီအစ်ကိုများ၏ အတွေ့အကြုံနှင့် ကိုယ်တိုင်ခံစားခဲ့သည်။ သူသည် ယခင်က သူတို့နေရာတွင် ရှိခဲ့ဖူးသည်။ ဘုရားသခင်၏ ညွှန်ကြားချက်ကြောင့်သာ ဧဝံဂေလိတရားကို တပါးအမျိုးသားများထံ ယူဆောင်သွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (၁ကိုရိန် ၉:၁၆၊ ဂလာ ၁:၁၅–၁၆၊ ကောလောသဲ ၁:၂၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ထိုသို့ပြုရန်မှာ ဘုရားသခင်၏ အစီအစဉ်ဖြစ်သည်။ သူသည် သွယ်ဝိုက်၍ သူတို့အား ယေရှုခရစ်တော်တွင် မယ်ရှိယ ကြွလာခြင်းကြောင့် ဣသရေလ၏ ယုံကြည်ခြင်းဖြစ်သော ဧဝံဂေလိတရားသည် ယခုအခါ လောကီဖြစ်သွားပြီဟု လက်ခံကြရန် နှိုးဆော်နေခြင်းဖြစ်သည်။

22:17–21. Vision and Mission in Jerusalem. In continuing his defense, Paul told his listeners about a previous experience he had while praying in the temple. In the context of the current accusation against him of desecrating the temple, he told them that it was there that three years after his conversion Jesus appeared to him in a vision (see Acts 21:28). Up to this point the crowd had listened intensely to his message. That a person received visions and that God spoke to him and sent him on a mission to all people was perfectly consistent with the experience of the forefathers and prophets of old. But what Paul was about to say presented a real challenge. It is the only place where he spoke about it from a position of defense. At first, it might appear that there seems to be a conflict between what Jesus expected of Paul and what he was doing. Indeed Paul, who was sent to preach to all people, ended up in Jerusalem in the company of fellow Jews. He wanted to be with them, and it was to them that he was speaking at this time. He came to Jerusalem, but Jesus told him to leave Jerusalem immediately. He wanted to testify before the Jews, but Jesus told him that his testimony would not be received (v. 18). He wanted to be with his brothers, but Jesus told him to go to the Gentiles (v. 21). But Paul was not resisting his divine calling. He was identifying with the experience of his fellow Jews. He was once where they were. It was solely on account of God’s direction that he had taken the gospel to Gentiles (cf. 1 Cor. 9:16; Gal. 1:15–16; Col. 1:25). It was God’s plan. He was indirectly trying to persuade them that they, too, should accept that the gospel, the faith of Israel, had now been universalized as a result of the coming of the Messiah in Jesus the Christ.

 

၂၂:၂၂–၂၃:၁၀

ရှင်ဟေဒြက်ကောင်စီကို ဟောပြောခြင်း

 ပါဝုလု၏ နားထောင်သူများသည် သူ့ကို နားထောင်လိုခြင်းမရှိတော့ဘဲ အော်ဟစ်သံကြီးများ၊ ပြင်းထန်သော အပြုအမူများနှင့် သူ့ကို သေဒဏ်ပေးရန် တောင်းဆိုခြင်းဖြင့် သူ၏အသံကို အလုံးစုံ တိတ်ဆိတ်စေခဲ့သည်။ ပါဝုလု၏ ခုံဖြေချက်ကြောင့် သူတို့ အလွန်စိတ်ဆိုးမာန်တက်ခဲ့ကြပြီး သူ၏ သက်သေခံခြင်းကို အပြီးတိုင် ရပ်တန့်ချင်ခဲ့ကြသည် (ငယ် ၂၂–၂၃)။

22:22–23:10

Addressing the Sanhedrin

Paul’s audience did not want to listen to him anymore and silenced his voice through loud shouts, violent actions, and calling for his death. They felt deeply offended by Paul’s defense and wanted to permanently end his witnessing (vv. 22–23).

 

၂၂:၂၂–၂၉။ ပါဝုလု၏ ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်မှု

 ယေရှုရှလင်ဂျူးများ၏ သဘောထားနှင့် ရောမအာဏာပိုင်များ၏ ထောက်ထားစာနာမှုကြား အံ့ဖွယ်ကွာခြားချက်ရှိသည်။ ဤအပိုင်းသည် ရောမစာဖတ်သူများကို ရည်ရွယ်သည့် ဟောပြောချက်တစ်ခုဟု ဆိုနိုင်သည်။ ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်သူ ပါဝုလုသည် သူတို့ ကျူးလွန်ခဲ့သော အလွဲသုံးစားမှုကို အပြစ်မတင်ခဲ့ကြောင်း ပြသထားသည်။ ဘုရားသခင်သည် တပါးအမျိုးသားများထံ သတင်းကောင်းဆောင်သူများ စေလွှတ်လိုသည်ဟူသော အတွေးသည် ဂျူးများ၏ လူမျိုးကြီးဝါဒကို ပြင်းထန်စွာ ဒေါသထွက်စေခဲ့သည်။ လူအုပ်၏ အလွန်အမင်း မငြိမ်မသက်ဖြစ်မှုကို ရောမတပ်မှူးမှာ နားလည်မှုမရှိခဲ့ချေ။ ရောမလူမျိုးများ ဝန်ခံချက်ရယူရန် အသုံးပြုသော နှိပ်စက်နည်းမှာ ခဲရာခံခြင်းဖြစ်သော်လည်း ရောမနိုင်ငံသားများကို ထိုသို့ပြုလုပ်ခွင့် မရှိခဲ့ချေ။ ဖိလိပ္ပိတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်နှင့် မတူဘဲ ဤတစ်ကြိမ်တွင် ပါဝုလုသည် နှိပ်စက်ခံရမှီ သူ၏အချက်အလက်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူသည် ချက်ချင်း တရားရေးဆိုင်ရာ အခြေခံပေါ်တွင် ရပ်တည်ခဲ့သည် (ငယ် ၂၅)။ ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်လာရန် လွယ်ကူမှုမရှိခဲ့ချေ။ လုံးဝမဟုတ်ချေ။ လယ်စီယသည် ဧမ်ပါရာ ကလောဒိယမင်းဧရာ (ခရစ်နှစ် ၄၁–၅၄) လက်ထက်တွင် ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ဓမတာအတိုင်း ဧမ်ပါရာ၏နာမည်ကို သူ၏နာမည်နှင့် တွဲဖက်ခဲ့သည် (၂၃:၂၆)။ ပါဝုလုမှာမူ ရောမအမြစ်ရှိသော မိသားစုမှ ဖြစ်ပြီး မွေးရာပါ ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်သည် (ငယ် ၂၈)။

22:22–29. Paul’s Roman Citizenship. The contrast between the attitude of the Jews in Jerusalem against Paul and the consideration of the Roman authorities is impressive. This portion of the story is in a sense an address to Roman readers. It shows that Paul, who was a Roman citizen, did not hold against them the abuse to which they subjected him. The idea that God would want to send messengers to the Gentiles angered the ultra-nationalism of the Jews. The extreme agitation of the crowd was incomprehensible to the Roman commander. Torture by whipping was the method Romans used to obtain confessions, but that was not permissible against Roman citizens. Unlike the experience in Philippi, this time Paul revealed his identity before the torture. He immediately placed himself on legal ground (v. 25). Becoming a Roman citizen was not easy to achieve. Indeed, Lysias had acquired it during the reign of Emperor Claudius (A.D. 41–54) and had attached, as was the custom, the name of the emperor to his own (Acts 23:26). Paul belonged to a family with Roman roots for a long time; he was a Roman by birth (22:28).

 

၂၂:၃၀–၂၃:၁၀။

 ရှင်ဟေဒြက်ကောင်စီ ကွဲပြားသွားခြင်း နှိပ်စက်ခြင်းဖြင့် ဝန်ခံချက်မရရှိနိုင်သောကြောင့် တပ်မှူးသည် ပါဝုလုကို ချည်နှောင်ထားရာမှ လွှတ်ပေးကာ ရှင်ဟေဒြက်ကောင်စီရှေ့တွင် ရပ်တည်စေခဲ့သည် (ငယ် ၃၀)။ သူ၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဂျူးတရားရုံးက အမိန့်ချမှတ်ခွင့်ပေးရန် မဟုတ်ချေ (၂၃:၁၀ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ပါဝုလုအပေါ် စွပ်စွဲချက်များကို ပိုမိုနားလည်ရန် (၂၃:၂၈) အုပ်ချုပ်ရေးမင်းထံ အစီရင်ခံစာပြင်ဆင်ရန်သာ ဖြစ်သည်။

22:30–23:10. The Sanhedrin Is Divided. Since the commander was unable to obtain a confession by torture, he released Paul from his bonds and decided to have him appear before the Sanhedrin (v. 30). His intention was not to allow the Jewish court to reach a verdict (cf. 23:10) but to better understand the accusations against Paul (23:28) in order to prepare a report for the governor.

 

ရာဇဝတ်သားတစ်ဦးနှယ် ပါဝုလုသည် မျက်နှာငိုင်မထားချေ။ ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များကို မျက်လုံးမချင်း စိုက်ကြည့်နိုင်ခဲ့သည် (၂၃:၁)။ ယေရှုရှလင်တွင် ခြောက်နှစ်မရှိတော့သလို ဂျူးအာဏာစက်ဝိုင်းမှ ပိုမိုဝေးကွာနေခဲ့သော်လည်း သူ၏အရင်အသိမိတ်ဆွေအချို့ကို မှတ်မိနိုင်ပေမည်။ သူသည် အုပ်ချုပ်သူများနှင့် လူကြီးများ (၄:၈) သို့မဟုတ် ဖခမည်းတော်များ (၇:၂) ဟု မခေါ်ဘဲ ညီအစ်ကိုတို့ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ဤသို့ပြုရာတွင် သူသည် ယခင်က သူတို့နေရာတွင် ရှိခဲ့ဖူးကြောင်းနှင့် ယခုအခါတွင်လည်း သူတို့ထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် မြင်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ဘုရားသခင်ရှေ့တွင် ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ပြည့်စုံသော ဂျူးတစ်ဦးအဖြစ် နေထိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ခံဘဝနာကျင်မှု ကင်းရှင်းကြောင်း ခုံဖြေချက်ကို စတင်ခဲ့သည် (ငယ် ၁)။ ငယ် ၁ တွင် ပါဝုလု သုံးသော စကားလုံး politeuomai ဆိုသည်မှာ ကောင်းသော နိုင်ငံသားအဖြစ် နေထိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုသည် (ဖိ ၁:၂၇)။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်နှင့် လူများကို ထိခိုက်စေသော လူမှုရေးဆိုင်ရာ မည်သည့် အနှောင့်အယှက်ပေးမှုမျှ သူ့တွင် မရှိကြောင်း ငြင်းပယ်ခြင်းဖြစ်သည် (၂၁:၂၈၊ ၃၈)။

Unlike a culprit, Paul did not look downcast. Instead, he was able to look the various members of the council straight in the eye (23:1). In fact, although he had not been in Jerusalem for six years and was many more years removed from the circles of Jewish power, he may have recognized some of his former acquaintances. Instead of addressing them as rulers and elders (Acts 4:8) or fathers (7:2), he chose to call them brothers. In doing this, he intended to remind them that he had once been in their position and that he still considered himself one of them. He began his defense by stating that He had lived his life as a law-abiding Jew and therefore his conscience before God was clear (v. 1). The expression Paul used in v. 1—politeuomai—means to live as a good citizen (Phil. 1:27), hence denying on his part any disruptive social behavior offensive to God and to others (Acts 21:28, 38).

 

ပါဝုလု၏ အပြစ်ကင်းကြောင်း ကြေညာချက်ကို စိတ်ဆိုးမိသည်ဟု ထင်ရှားစွာ ယဇ်ပုရောဟိတချုပ် အာနနိယသည် အစေခံများကို ပါဝုလု၏ ပါးစပ်ကို ရိုက်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည် (၂၃:၂၊ ယော ၁၈:၂၂ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ အာနနိယသည် ဒမာသက်အာနနိယ သို့မဟုတ် ကာယိဖ၏ ယောက္ခမဖြစ်သူ အာနတ် တို့နှင့် မတူချေ။ သူသည် ရည်မက်မှုကြီးမားပြီး ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သူဖြစ်သည်။ ဟေရဒ် ခါလိကိစ်မှ သူ့ကို ယဇ်ပုရောဟိတချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ရောမဘက်တော်သားဖြစ်မှုကြောင့် ဆယ်နှစ်ကျော် (ခရစ်နှစ် ၄၇–၅၉) ထိုရာထူးတွင် ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။ ရောမနှင့် ခင်မင်မှုကြောင့် ဂျူးပုန်ကန်မှု စတင်ချိန်တွင် သူ၏ကိုယ်ပိုင်သားမှ ငှားရမ်းသော လူသတ်သမားများက သတ်ပစ်ခဲ့သည်။ ဣသရေလ၏ အမြင့်ဆုံး ဝိညာဉ်ရေးအာဏာပိုင်သည် ကယ်တင်ခြင်း၏ သတင်းကောင်းကို ကြေညာရန် ဘုရားသခင် စေလွှတ်တော်မူသော ပရောဖက်တစ်ပါး၏ ပါးစပ်ကို ပိတ်ပစ်ရန်သာ စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။

Apparently offended at Paul’s claim of innocence, the high priest Ananias ordered the bailiffs (cf. John 18:22) to strike Paul on the mouth (Acts 23:2). Ananias—not to be confused with Ananias of Damascus or with Annas, the fatherin-law of Caiaphas—was an ambitious and cruel man. He had been elevated to the esteemed position of high priest by Herod of Chalcis, brother of Herod Agrippa I, and his pro-Roman sentiments allowed him to serve as high priest for over a decade (A.D. 47–59). His friendship with the Romans got him murdered later by assassins hired by his own son at the outbreak of the Jewish revolt a decade. The highest spiritual authority of Israel was simply interested in shutting the mouth of a prophet God had sent to proclaim to him the good news of salvation.

 

ဤရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားမှုကို ပါဝုလုသည် ပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်ခဲ့သည် (ငယ် ၃၊ ယော ၁၈:၂၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ အဖြူရောင်နံရံဟု ဖော်ပြခြင်းသည် ယေဇကျေလ ၁၃:၁၀–၁၅ ကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် ပရောဖက်သည် မှားယွင်းသော ပရောဖက်များကို ယေရှုရှလင်နံရံများကို အဖြူဖွေးဖွေးသုတ်လိမ်းထားသည်ဟု နှိုင်းယှဉ်ကာ ဝိညာဉ်ရေးရာ အက်ကွဲမှုများကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်းကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်ထံ ပြန်လှည့်မည့်အစား ထိုသို့ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ပရောဖက်၏ စကားများတွင် ဘုရားသခင်၏ ခြိမ်းခြောက်မှုများ ပါဝင်ခဲ့သလို ပါဝုလု၏ စကားများတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ လိမ်ညာနေသော ပရောဖက်များက ဘုရားသခင်ကိုယ်တိုင် ပြောနေသည်ဟု ဆိုသလို အာနနိယသည် ပညတ်တော်အတိုင်း တရားစီရင်နေသည်ဟု ဆိုသော်လည်း အမှန်တကယ် ဆန့်ကျင်ဘက်ကို ပြုလုပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။

Paul reacted vigorously to this physical insult (v. 3; cf. John 18:23). The mention of the whitewashed wall is a reference to Ezekiel 13:10–15, where the prophet denounced false prophets, whom he compared to plasteredover walls of Jerusalem in an attempt to hide the obvious spiritual cracks instead of returning to God for total reconstruction. The words of the prophet included threats from God, just as Paul’s did. Like prophets claiming to be speaking on God’s behalf while telling lies, Ananias claimed to be judging according to the law while actually doing the opposite.

 

အချက်အလက်ကို သိရှိသည်အထိ ပါဝုလုသည် ယဇ်ပုရောဟိတချုပ်ကို အဘယ်ကြောင့် မမှတ်မိခဲ့သနည်းဟု တစ်ဦးက အံ့သြနိုင်ပေမည်။ ဤအသေးစိတ်ကို ရှင်းပြနိုင်သော အကြောင်းပြချက် သုံးခုရှိသည်။ သူ၏မျက်စိမှုန်ခြင်း (ဂလာ ၄:၁၄–၁၅၊ ၆:၁၁)၊ တရားစစ်ဆေးမှုကို တရားရုံးတွင် မကျင်းပခဲ့ခြင်း (ယဇ်ပုရောဟိတချုပ် ပုံမှန်ထိုင်နခံရာ)၊ သို့မဟုတ် အာနနိယသည် ရာထူးနှင့်လိုက်ဖက်သော ရိုးရာဝတ်စုံကို မဝတ်ဆင်ထားခြင်း။ သို့သော် အကြံအစည်မှာ ယဇ်ပုရောဟိတချုပ်သည် သူ၏ပြုမူမှုကြောင့် ရာထူးနှင့် မလိုက်ဖက်သောကြောင့် မမှတ်မိနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။

One might wonder why Paul did not recognize the high priest until informed of his identity. Three reasons might explain this detail: he had poor eyesight (Gal. 4:14–15; 6:11); the trial was not held in the courthouse where the high priest normally sat; or Ananias was not wearing the traditional garb of his function. But perhaps the idea was that the high priest was not recognizable because his conduct was inconsistent with his function.

 

သူ့ကို ဘုရားသခင်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း အနနိသည် ဘုရားသခင်ကို ကျိန်ဆိုခြင်း စွဲချက်ဖြင့် စွဲချက်တင်လိုက်သည်ကို ကြားသောအခါ၊ ပါလုသည် ကိုယ်ကိုကိုယ် ခုခံကာကွယ်ခဲ့သည်။ သူသည် အနနိက မည်သူမှန်း မသိသည့်အပြင်၊ ပညတ်တော်ကို သစ္စာရှိရှိ လိုက်နာသူတစ်ဦးအနေဖြင့် ထွက်မြောက်ရာ ၂၂:၂၈ ကို ကိုးကားခဲ့သည်။ ထိုကျမ်းချက်သည် ဘာသာရေးအာဏာ မဟုတ်ဘဲ လူထွက်အာဏာကို ရည်ညွှန်းထားသည်မှာ မှန်သော်လည်း၊ နှိပ်စက်ခြင်းမှ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းသည် အနီးစပ်ဆုံး အမြင့်ဆုံးအာဏာကို ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။ ကျမ်းစာကို ကိုးကားခြင်းအားဖြင့် ပါလုသည် ပညတ်တော်ကို ကောင်းစွာသိရှိကြောင်းနှင့် ထိုပညတ်တော်များအတိုင်း အသက်ရှင်လိုသည့် ဆန္ဒကို ပြသခဲ့သည်။

On hearing the charge of blasphemy brought against him (as high priest Ananias was supposed to represent God), Paul defended himself. Not only did he not know who Ananias was, but also, as a faithful observer of the law, he cited Exodus 22:28. It is true that the text refers to civil, not religious, authority; however, since the return from exile, the high priest had been given almost supreme authority. By quoting Scripture Paul showed his knowledge of the law as well as his willingness to live in accordance with its precepts.

 

ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ တရားမျှတမှုကို အားမကိုးနိုင်သဖြင့် (ထိုသူသည် တရားဟောရာ ၁၃:၁၄၊ ၁၇:၄ တို့၌ အကြံပေးထားသည်များကို မလိုက်နာခဲ့ချေ) ပါလုသည် ဖာရိရှဲနှင့် ဆဒ္ဒုကဲ နှစ်မျိုးလုံးပါဝင်သည့် အစည်းအဝေးကို လျှောက်တင်ခဲ့သည်။ သူသည် အစည်းအဝေးကို လှည့်ကွက်ဖြင့် ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးစားခြင်း မဟုတ်ခဲ့ပေ။ ယခင်က ဖာရိရှဲများစွာသည် အသက်ရှင်ခြင်း ထမြောက်ခြင်းကို ယုံကြည်ကြသည်ဖြစ်ရာ၊ ပါလုသည် ကိုယ်ကိုကိုယ် ဖာရိရှဲတစ်ဦးနှင့် ဖာရိရှဲ၏သား ဟု ဟစ်ကြွေးခဲ့သည်။ တကယ်တော့ သူသည် ရောမစစ်သူကြီးထက် ရောမသားဆန်သလို၊ ဖာရိရှဲများထက် ပိုမို၍ ဖာရိရှဲဆန်သည်ဟု ပြသခဲ့သည်။ တစ်နေ့အလိုတွင် သူသည် ဂါမာလိယဲ၏ တပည့်ဟု မိမိကိုယ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး၊ ထမြောက်လာသော ခရစ်တော်ကို မြင်ခဲ့ရသည့် အဖြစ်အပျက်ကို ပြောပြရာတွင် ဖာရိရှဲများဘက်က အတားအဆီး မထုတ်ခဲ့ချေ။ ဖာရိရှဲများသည် ယောဘ ၁၉:၂၅-၂၇၊ ဟေရှာယ ၂၆:၁၈-၁၉၊ ယေဇကျေလ ၃၇:၁-၁၄ နှင့် ဒံယေလ ၁၂:၁-၃ တို့ကို အခြေခံ၍ လူသေများ ထမြောက်ခြင်းကို ယုံကြည်ကြသည်။ ပါလုသည် ငြင်းခုန်စရာ အကြောင်းမရှိသည့် လောကီအဆင့်မှ ဘာသာရေးအဆင့်သို့၊ အထူးသဖြင့် လူသေများ ထမြောက်ခြင်းဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်သို့ ငြင်းခုန်မှုကို ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်သည် (တမန်တော် ၂၃:၆)။ ဂါမာလိယဲကဲ့သို့ သတိထားနေခြင်းမပြုဘဲ၊ ဖာရိရှဲများသည် ပါလုဘက်သို့ ပြင်းထန်စွာ ရပ်တည်ခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၉)။ ဖြစ်ပွားလာသည့် ဆူညံသံနှင့် မင်းမဲ့ဝါဒသည် ရောမနိုင်ငံသား တစ်ဦး၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူထားသည့် စစ်သူကြီးကို ပါလု၏ အသက်အန္တရာယ်ကို စိုးရိမ်စေခဲ့သဖြင့် ရဲများကို ပါလုကို ခံတပ်သို့ ပြန်ခေါ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၀)။ ရှင်ပြောင်ရောက်ကို ထောင်ထဲမှ ကယ်တင်ရန် ဘုရားသခင်သည် ကောင်းကင်တမန်ကို စေလွှတ်ခဲ့ဖူးသည် (၅:၁၉၊ ၁၂:၇)။ ယခု ပါလုကို ဆန်ဟေဒရိန်မှ ကယ်တင်ရန်မှာ ဂါမာလိယဲနှင့် ရောမစစ်သူကြီးကို စေလွှတ်ခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ ကူညီမှုသည် တစ်ခါတစ်ရံ အံ့သြဖွယ် နည်းလမ်းမျိုးဖြင့် ရောက်ရှိလာတတ်သည်။

Unable to rely on the fairness of the high priest, who failed to follow the recommendations of Deuteronomy (Deut. 13:14; 17:4), Paul addressed the assembly composed of both Sadducees and Pharisees. He was not attempting to manipulate or sidetrack the proceedings by addressing the assembly. Instead, he used the positive attitude of many Pharisees by calling himself a Pharisee and the son of Pharisees. In fact, while he showed himself more Roman than the commander, he also showed himself more Pharisee than the Pharisees because he was the son of a Pharisee. The day before, he had introduced himself as a disciple of Gamaliel, and the story he told about his vision of the risen Christ raised no objection from Pharisees. The Pharisees believed in the resurrection of the dead on the basis of Job 19:25–27; Isaiah 26:18–19; Ezekiel 37:1–14, and Daniel 12:1–3. Paul was merely displacing the debate from the secular, where there was no substance for argument, to the level of religion, particularly to the topic of the hope of the resurrection of the dead (Acts 23:6). Instead of remaining cautious, as did Gamaliel, the Pharisees sided vigorously with Paul (v. 9). The ruckus and commotion that ensued became such that the commander in charge of the security of a Roman citizen began to fear for Paul’s life and ordered the police to take him back to the fortress (v. 10). To deliver Peter from prison God had sent an angel (5:19; 12:7); to deliver him from the Sanhedrin He had sent Gamaliel and a Roman commander. God’s help can sometimes come in surprising ways.

 

အခန်းကြီး - ၂၃

၂၃:၁၁–၂၄:၂၇

 ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်းထံ လျှောက်တင်ခြင်း

ပါလုသည် အားပေးမှု လိုအပ်နေသည်။ သူသည် ယေရှုနှင့် ခရစ်ယာန်အမှုတော်အတွက် ဆုတောင်းရင်းနှင့် အပ်နှံထားသူ ဖြစ်သော်လည်း၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းကို ခံစားရတတ်သည်။ သူသည် တပ်ကဲ့သို့ တစ်ဦးတည်း မဟုတ်ခဲ့ပေ။ ထာဝရဘုရားသည် သူနှင့်အတူ ရှိနေပြီး၊ အားပေးရန်နှင့် နောက်အမှုတော်အတွက် ပြင်ဆင်ပေးရန် အသင့်ရှိနေသည်။ ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အခက်အခဲဆုံးအချိန်များတွင် ကျွန်ုပ်တို့ကို နှစ်သိမ့်ပေးရန်နှင့် အမှုတော်သစ်အတွက် ပြင်ဆင်ပေးရန် လာရောက်တော်မူသည်။

23:11–24:27

Addressing a Roman Administrator

Paul needed encouragement. Although he was a man of prayer dedicated to Jesus and the mission, he also experienced discouragement. He was not alone in the barracks; the Lord was with him, ready to encourage him. God comes to us in our most difficult moments to comfort us and to prepare us for our next service for Him.

 

၂၃:၁၁–၂၂။ ပါလုကို သတ်ရန် ကြံစည်ခြင်း။ ညအချိန်တွင် ထာဝရဘုရားသည် ပါလု၏ဘေးတွင် လာရောက်တော်မူသည် (အပိုဒ် ၁၁)။ အသက်ရှင်တော်မူသော ခရစ်တော်နှင့် ပခုံးချင်းယှဉ် ရပ်တည်ရခြင်းသည် အံ့သြဖွယ် အကျိုးကျေးဇူးတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပေမည်။ ယေရှုသည် ဤလောကအဆုံးတိုင်အောင် မိမိနောက်လိုက်များနှင့် အတူရှိနေမည်ဟု ကတိပြုထားသည် မဟုတ်ပါလော (မဿဲ ၂၈:၂၀)။ ယေရှုသည် ယေရုရှလင်မြို့၌ မိမိအတွက် ရဲဝံ့စွာ သက်သေခံခဲ့သည်ကို ချီးကျူးတော်မူသည်—ယခင်ရူပါရုံတွင် ပါလုကို ပြောခဲ့သည်အတိုင်း (တမန်တော် ၂၂:၁၈)။ ယခု ယေရှုသည် ရောမမြို့၌လည်း မိမိအတွက် သက်သေခံရမည်ဟု ပါလုကို မိန့်တော်မူသည်။ မည်သည့်အတားအဆီးမျှ အမှုတော်ကို ရှေ့သို့ တိုးတက်စေခြင်းမှ တားဆီးနိုင်မည် မဟုတ်ချေ။ ပါလုသည် ရောမမြို့သို့ သွားရောက်၍ သက်သေခံရမည် (၁၉:၂၁)။

23:11–22. The Plot against Paul. During the night the Lord came to Paul’s side (v. 11). It must have been a wonderful privilege to rub shoulders with the living Christ. Did not Jesus promise to be with His servants until the end of the world (Matt. 28:20)? Jesus gave Paul credit for his courage to testify on His behalf in Jerusalem in obedience to what He told Paul in a previous vision (Acts 22:18). Now Jesus told him that he would also witness for Him in Rome. No obstacle could possibly prevent the mission from moving forward. Paul would go to Rome to testify there (19:21).

 

သို့သော် အမှောင်အင်အားစုများသည် လက်မလျှော့ခဲ့ပေ။ ရှလေးများ (ခေါ် ဓားရှည်သမား သို့မဟုတ် ဇီလုတ်များ) နှင့် ဆက်နွှယ်နေသည့် ယုဒလူမျိုး ပူးပေါင်းကြံစည်သူများသည် မုန်းတီးမှုကြောင့် ပါလုကို ဖယ်ရှားပစ်ရန် ကျိန်ဆိုခဲ့ကြသည်။ စားသောက်ခြင်း မပြုဘဲ ကျိန်ဆိုခြင်းသည် သူတို့၏ မူမမှန်မှုကို ပြသပြီး အမြန်ဆောင်ရွက်ရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ပြဿနာမှာ ပါလုသည် အန်တိုနိယ ခံတပ်အတွင်း လုံခြုံစွာ ထိန်းသိမ်းခံထားရခြင်း ဖြစ်သည်။ သူ့ကို အပြင်သို့ ထုတ်ရန် နည်းလမ်းတစ်ခု လိုအပ်သည်။ လူသတ်သမားများသည် ယုဒခေါင်းဆောင်များထံ (၄:၅ ကိုကြည့်) သွားရောက်၍ သူတို့၏ အစီအစဉ်ကို အသိပေးခဲ့သည် (၂၃:၁၄)။ တမန်တော်ကျမ်းတွင် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် လူကြီးများ၏ တုံ့ပြန်မှုကို မဖော်ပြထားသော်လည်း၊ သူတို့သည် ပါလုကို ဆန့်ကျင်သည့် ပူးပေါင်းကြံစည်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ထိုအချိန်က ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ၏ ဆိုးရွားလှသည့် အခြေအနေကို ကြည့်ရုံမျှဖြင့် စိတ်ပျက်စရာပင် ဖြစ်သည်။

Unfortunately, the powers of darkness were not about to give up. A group of Jewish conspirators, perhaps associated with the Zealots (also called the Sicarii), got carried away with hatred and vowed to eliminate Paul. Their vow not to eat or drink demonstrates the extent of their fanaticism and suggests they planned to act soon. The problem was that Paul was being kept in the safety of the Antonia Fortress. They needed to find a way to get him out of there. The assassins approached the Jewish leaders (see 4:5) and informed them of their plan (23:14). Although Acts does not state the reaction of the chief priests and elders, it is implied that they agreed to join the conspiracy against Paul. One can only feel dismay for the deplorable condition of the religious authorities at that time.

 

လူသတ်သမားများ၏ ဆန်ဟေဒရိန်နှင့်ပတ်သက်သည့် လှည့်ကွက်သည် နူးညံ့သည်။ ဆန်ဟေဒရိန်ကို တာဝန်ချွတ်ချထားစေပြီး သူတို့၏ အစီအစဉ်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခွင့် ပေးထားသည်။ ဆန်ဟေဒရိန်တွင် ရာဇဝတ်သားကို သတ်ပိုင်ခွင့် မရှိသလို ရောမနိုင်ငံသားကို ပိုမို၍ မရှိချေ။ ထို့ပြင် ကိစ္စကို ထပ်မံစုံစမ်းရန် တောင်းဆိုခြင်း (ဒီယာဂီနော့စကို—အပိုဒ် ၁၅) သည် ယခင်စစ်ဆေးမှုတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ရှုပ်ထွေးမှုကြောင့် တရားမျှတသည်။

The subterfuge of the assassins’ plan in regard to the Sanhedrin was subtle. It exempted the Sanhedrin from all liability while remaining free to pursue their project. A ploy of some kind was required because the Sanhedrin had no legal right to put to death a convict, let alone a Roman citizen. In addition, the demand to investigate the matter further (diaginōskō—v. 15) was legitimate, given the confusion that occurred following the previous investigation.

 

ပူးပေါင်းကြံစည်မှု သတင်းသည် တစ်နည်းနည်းဖြင့် ပေါက်ကြားသွားခဲ့သည်။ မည်သို့ပေါက်ကြားသွားသည်ကို မသိရသော်လည်း၊ ပါလု၏ တူသားသည် စီစဉ်ထားသည့် ချောင်းမြောင်းမှုကို သိရှိသွားခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်မပြောင်းလဲမီ ပါလုသည် ဣသရေလကို စင်ကြယ်စေရန် အကြမ်းဖက်မှုကို ထောက်ခံသူများနှင့် စာနာခဲ့ဖူးသည်ဖြစ်ရာ၊ သူ့မိသားစုဝင်များသည် ထိုလူမျိုးများနှင့် ဆက်ဆံရေး ဆက်လက်ရှိနေနိုင်သည်—သို့တည်းမဟုတ် အခြားသူများနှင့် ဆက်သွယ်မှု ရှိနေနိုင်သည်။ ယေရုရှလင်မြို့ရှိ ပါလု၏ မိသားစုဝင်များ ခရစ်ယာန်ဖြစ်သွားခြင်း ရှိမရှိ မသိရပေ။ သို့သော် သူ့တူသားသည် မူမမှန်သူ မဟုတ်ခဲ့ချေ။ မဟုတ်ပါက ပူးပေါင်းကြံစည်မှုကို ဖော်ထုတ်ရန် အသက်အန္တရာယ် စွန့်မည် မဟုတ်ချေ။ အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း၊ ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်ရန် ကောင်းကင်တမန်ကို အမြဲ မစေလွှတ်ပေ။ ညီအစ်ကို၊ သူငယ်ချင်း၊ သို့မဟုတ် သူစိမ်းတစ်ဦးကို စေလွှတ်တော်မူနိုင်သည်။

Somehow news of the conspiracy leaked out. We do not know how it happened, but Paul’s nephew became aware of the ambush that was planned. Before his conversion, Paul had been sympathetic with those who advocated the use of violence to purify Israel, so perhaps members of his family continued to have ties with such individuals—or at least connections with others who did. We do not know if Paul’s family members in Jerusalem had become Christians. In any case, his nephew does not appear to have been a fanatic; otherwise he would not have risked his life to expose the conspiracy. As we have already seen, God does not always send angels to protect us; He might also send a brother, a friend, or even a stranger.

 

ပါလုသည် ရှင်ပြောင်ရောက်ကဲ့သို့ ပြင်းထန်သည့် ပြစ်ဒဏ် မခံရခဲ့ပေ (တမန်တော် ၁၂:၆)။ ထောင်ချခံရစဉ် ဧည့်သည်များ လာရောက်ခွင့်ရှိသည် (တမန်တော် ၂၈:၁၇၊ ၃၀-၃၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်)။ ယေရှုသည် ရောမသို့ သွားရမည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သော်လည်း (၂၃:၁၁)၊ ပါလုသည် နောက်ထပ်အံ့ဖွယ်နိမိတ်ကို စောင့်ဆိုင်းရင်း လက်ပိုက်ထိုင်နေခြင်း မပြုခဲ့ပေ။ တူသား၏ ရောက်ရှိလာခြင်းကို ချက်ချင်းလုပ်ဆောင်ရမည့် နိမိတ်လက္ခဏာဟု ယူဆခဲ့သည်။ သူသည် ဗိုလ်တစ်ဦးကို ခေါ်၍ လူငယ်ကို စစ်သူကြီးထံ ခေါ်ဆောင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၇)။ တူသားကို ဆန်ဟေဒရိန်ရှေ့တွင် ဖော်ထုတ်ခံရနိုင်သည်ကို သိသဖြင့် ထိုအစည်းအဝေးကို တောင်းဆိုရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို မပြောခဲ့ပေ။ ထို့အတူ စစ်သူကြီးသည်လည်း စိုးရိမ်မှုကြောင့် လူငယ်ကို တစ်ဖက်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားပြီး (အပိုဒ် ၁၉) ပူးပေါင်းကြံစည်မှုကို မည်သူ့ကိုမျှ မပြောရန် မှာကြားခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၂)။ ယုဒအာဏာပိုင်များသည် ရောမအာဏာပိုင်များနှင့် ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်သဖြင့် စစ်သူကြီးကို ဒုက္ခပေးနိုင်သည်။ ရောမနိုင်ငံသား တစ်ဦးကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခွင့်ပေးမိပါက စစ်သူကြီးလည်း ပြင်းထန်စွာ စွပ်စွဲခံရနိုင်သည်။ ရောမစစ်သားများနှင့် ပူးပေါင်းကြံစည်သူများ သို့မဟုတ် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသူများအကြား ပဋိပက္ခသည် ကြီးမားသော ပုန်ကန်မှုအဖြစ် ဆိုးရွားစွာ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ကလောဒို လုဇိယသည် ချက်ချင်း လုပ်ဆောင်ရမည်။ ဤကိစ္စကို သင့်လျော်စွာ ကိုင်တွယ်ခြင်းသည် သူ၏ ကိုယ်ပိုင်ရာထူးတိုးတက်မှုကို အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ လူများ၏ ကိုယ်ပိုင်ရည်မှန်းချက်နှင့် အကျိုးစီးပွားများပင်လည်း ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် မိမိ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြီးမြောက်စေရန် အသုံးပြုတော်မူနိုင်သည်။

Paul did not suffer a sentence as severe as that of Peter (Acts 12:6), for he was allowed visitors while he was under arrest (cf. 28:17, 30–31). Although Jesus had told him he would go to Rome (23:11), Paul did not stand idly by, waiting for yet another miracle. Instead, the arrival of his nephew was for him a sign that he should take immediate action. He called one of the centurions and asked him to lead the young man to the commander (v. 17). He knew how easy it would have been for his nephew to be denounced before the Sanhedrin, so he did not give any reason for requesting such a meeting. Presumably one can assume that because of the same concern the commander took the boy aside (v. 19) and asked him not to tell anyone about the plot (v. 22). The Jewish authorities had sufficient connections with the Roman authorities to create trouble for the commander if they knew that he had sided with Paul. The commander also could have faced serious accusations for allowing the assassination of a Roman citizen. The clash between Roman guards and real or potential conspirators could easily have degenerated into a massive uprising. Claudius Lysias had to take immediate action. After all, dealing with this matter appropriately might also contribute to his personal advancement. Even the personal ambitions and interests of people can be used by the Lord to accomplish His design for us.

 

၂၃:၂၃–၃၅။ ဖေလစ်ထံ စေလွှတ်ခြင်း။ စစ်သူကြီးသည် ယူခဲ့သည့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများသည် အံ့သြဖွယ်ဖြစ်သည်။ သူသည် စစ်သား ၄၇၀ (အပိုဒ် ၂၃) ကို စုဆောင်း၍ ပါလုကို ကဲသာရိယမြို့သို့ လုံခြုံစွာ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ ယုဒပုန်ကန်မှု ဖြစ်ပွားမ Cole ကို ရှောင်ရှားရန် ပါလုကို သူ၏ လက်အောက်ခံဧရိယာမှ ချက်ချင်း ဖယ်ရှားလိုခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ စစ်သူကြီးတွင် ပူးပေါင်းကြံစည်မှုကို တားဆီးရန်၊ ပါလုကို လွှတ်ပေးရန် သို့မဟုတ် သူ၏ လက်အောက်ခံဧရိယာမှ ရွှေ့ပြောင်းရန် တရားဝင်အာဏာ မရှိခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် လုဇိယသည် ပါလုကို အထက်အရာရှိထံ လွှဲအပ်ခဲ့သည်။ အကျဉ်းသား၏ အဆင့်အတန်းကို မသိရှိသေးသဖြင့် ဘေးကင်းရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ဤအဖြစ်အပျက်ကြောင့် လုကာသည် ထိုအချိန်က ရောမလူမျိုးများသည် ခရစ်ယာန်များအပါအဝင် နိုင်ငံသားများကို မည်မျှ ဂရုတစိုက် ကာကွယ်ပေးခဲ့ကြောင်း တင်ပြနိုင်ခဲ့သည်။ ပါလုသည် အရေးကြီးသူကဲ့သို့ မြင်းစီးခွင့် ရခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၄)။ စစ်သားအများစုမှာ ခြေလျင် လိုက်ပါရသည်။

23:23–35. Sent to Felix. The precautions the commander took are impressive. He gathered 470 men (v. 23), half of his garrison, to safely take Paul to Caesarea. Presumably, he might have wanted to remove Paul from his jurisdiction as soon as possible to avoid a Jewish revolt. In any case, the commander did not have legal power to do anything to stop the plot, free Paul, or remove him from his jurisdiction. Thus, Lysias referred Paul to his superior. Unaware of the standing of his prisoner, he chose to play it safe by avoiding any possible reprimand. This story made it possible for Luke to establish how carefully the Romans protected their citizens at that time, even those of the Christian faith. Paul traveled on horseback like a person of import (v. 24), while most of the troops had to walk.

 

ကလောဒို လုဇိယသည် လက်တင်ဘာသာဖြင့် စာတစ်စောင် ရေးသားခဲ့ပြီး တမန်တော်ကျမ်းတွင် အဓိကအကြောင်းအရာကို ဖော်ပြထားသည် (အပိုဒ် ၂၆-၃၀)။ အကျဉ်းသားအပေါ် စွဲချက်များကို အစီရင်ခံရမည်မှာ သူ၏ တာဝန်ဖြစ်သည်။ သူသည် ကိစ္စကို သူ့အကျိုးအတွက် ဖော်ပြပြီး အချက်အလက်အချို့ကို အနည်းငယ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်—အကြောင်းမှာ ပါလု၏ ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်ခြင်းကို သူ၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုမတိုင်မီ သိရှိခဲ့ခြင်း မဟုတ်ချေ။ ဤအစီရင်ခံစာမှ အောက်ပါအချက်များကို ရရှိနိုင်သည်—ဆန်ဟေဒရိန်သည် ပါလုကို သတ်ရန် အာဏာကို အလွဲသုံးစားပြုခဲ့သည် (တမန်တော် ၂၃:၂၇)၊ ပါလုသည် အပြစ်မရှိ (အပိုဒ် ၂၉)၊ ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်သဖြင့် ကာကွယ်ခံခွင့် ရှိသည် (အပိုဒ် ၂၇)၊ ပူးပေါင်းကြံစည်မှုက ပါလု၏ အသက်ကို ခြိမ်းခြောက်နေသည် (အပိုဒ် ၃၀)။ ဤအချက်များအားလုံးသည် နောက်ပိုင်း ဧဝံဂေလိတရားအရ ကဲသာထံ ပါလု ရင်ဆိုင်ရချိန်တွင် အကျိုးရှိစေနိုင်သည်။

Claudius Lysias wrote a letter in Latin, of which the basic message is provided in Acts (vv. 26–30). It was his duty to report on the charges made against the prisoner. He exposed the matter to his advantage and somewhat distorted the facts because he had learned about Paul’s Roman citizenship only after his intervention, not before. Out of this report we gather the following points: The Sanhedrin abused its power by planning to kill Paul (Acts 23:27); Paul was innocent (v. 29); he deserved protection because he was a Roman citizen (v. 27); and a plot was threatening Paul’s life (v. 30). All these elements could play in Paul’s favor when he would later appear before Caesar.

 

အဖွဲ့အစည်းသည် ည ၉ နာရီ (အပိုဒ် ၂၃) တွင် ထွက်ခွာခဲ့ပြီး အန်တီပါတ်ရိသ်သို့ မိုင် ၃၇ (ကီလိုမီတာ ၆၀) အကွာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြင်းစီးသူရဲ ၇၀ သည် ကျန်မိုင် ၃၁ (ကီလိုမီတာ ၅၀) ကို ပါလုနှင့်အတူ ကဲသာရိယမြို့သို့ ဆက်လက်သွားရောက်ခဲ့ပြီး ခြေလျင်စစ်သားများမှာ ယေရုရှလင်သို့ ပြန်သွားခဲ့သည်။

The company left at night (9:00 p.m.) bound for Antipatris, about thirty-seven miles (60 km) away. Then the seventy horsemen traveled the remaining thirty-one miles (50 km) to Caesarea with Paul while the infantrymen returned to Jerusalem.

 

ကဲသာရိယသည် ယုဒပြည်နယ် ရောမအုပ်ချုပ်ရေး ဗဟိုဌာန ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ကမ်းစပ်ရှိ မဟာဗျူဟာကျသည့် မြို့ဖြစ်ရာ ပုန်ကန်မှု ဖြစ်ပွားပါက အုပ်ချုပ်ရေးမင်းသည် ပင်လယ်လမ်းမှ ထွက်ပြေးနိုင်သည်။ ဖေလစ်အုပ်ချုပ်ရေးမင်းသည် အကျဉ်းသား ရောက်ရှိလာခြင်းကို ရှက်ရွံ့သလို ခံစားခဲ့ရပုံရသည်။ ပီလတ်သည် ယေရှုကို ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်နှင့်အညီ၊ ပါလု၏ ကိစ္စကို မည်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးဧရိယာမှ လာသည်ကို မေးမြန်းခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၄၊ လုကာ ၂၃:၆-၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်)။ ပါလုသည် ကိလိကိယမှ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိသောအခါ ဖေလစ်သည် ကိစ္စကို ကိုယ်တိုင် ကိုင်တွယ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃၄-၃၅)။ အရှေ့ကိလိကိယသည် ယုဒပြည်နယ်နှင့်အတူ ရှိရိယရှိ ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်း၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် ရှိသဖြင့် ပါလုကို အခြားနေရာသို့ မပို့စေရချေ။

Caesarea was the seat of the central administration for the Roman province of Judea. It was a strategic city on the edge of the sea, which would have made it possible for the procurator to escape by way of the sea in the event of an uprising. Governor Felix seemed rather embarrassed by the arrival of the prisoner. As with Pilate’s dealings with Jesus, he asked Paul which administration had the jurisdiction over his case (v. 34; cf. Luke 23:6–7). When he learned Paul was from Cilicia, Felix decided to handle the case himself (vv. 34–35). Since eastern Cilicia, like Judea, was officially under the supervision of the Roman legate in Syria at the time, there was no reason to send Paul anywhere else.

 

ဖေလစ်သည် ကိစ္စကို ရှိရိယရှိ အုပ်ချုပ်ရေးမင်းထံ တိုက်ရိုက်လွှဲအပ်နိုင်သော်လည်း၊ အသေးအဖွဲကိစ္စဖြင့် အထက်အရာရှိကို စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေမည်ကို မလိုလားခဲ့ပေ။ ထို့ပြင် အဆင်ပြေပါက ပါလုထံမှ ငွေကြေးရယူ၍ လွှတ်ပေးနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၂၄:၂၆ ကိုကြည့်)။ စွဲချက်တင်သူများနှင့် မတွေ့ဆုံမီ ဖေလစ်သည် ပါလုကို ဟေရုဒ်မင်းကြီးတည်ဆောက်ခဲ့သည့် ပရေတိုရီယံဟု ခေါ်ဆို အုပ်ချုပ်ရေးမင်းများ၏ တရားဝင်နေအိမ်ဖြစ်လာခဲ့သည့် နန်းတော်တွင် ထိန်းသိမ်းထားရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် လုဇိယသည် ပါလုကို တရားဝင် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ကြောင်း ဆန်ဟေဒရိန်ကို အသိပေးခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် အံ့ဖွယ်နိမိတ်များ ပြုလုပ်၍ ပါလု၏ အမှုတော်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခွင့် မပေးခဲ့သော်လည်း၊ သူ့ကို သတ်လိုသူများထံမှ အသက်ကို ထိန်းသိမ်းပေးခဲ့သည် (၂၄:၂၇)။

While Felix could have referred the case directly to the legate in Syria, he likely did not want to run the risk of bothering his superior with a relatively minor matter. Besides, if things worked out, he hoped he might be able to extract money from Paul in return for his freedom (see Acts 24:26). Until Felix could meet with Paul’s accusers, the governor ordered that Paul be held in the Praetorium, a palace built by Herod the Great that had become the official residence of governors. Meanwhile, Lysias informed the Sanhedrin that Paul had been legitimately transferred to the governor. God did not produce miracles to allow Paul to continue his mission, but He preserved Paul’s life from those who wished to kill him (24:27).

 

အခန်းကြီး - ၂၄

၂၄:၁–၉။ ပုန်ကန်မှုဖြင့် စွဲချက်တင်ခြင်း။ ပါလုသည် ကဲသာရိယမြို့ အုပ်ချုပ်ရေးမင်း၏ နန်းတော်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ နေထိုင်ခဲ့သည်မှာ ငါးရက်သာ ရှိသေးသည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း အနနိသည် ဆဒ္ဒုကဲ အချို့ကို စုဆောင်း၍ ရောမဥပဒေကို ကျွမ်းကျင်သည့် ပြောစွမ်းတီးစွမ်း ရှိသူ တေတုလု အပါအဝင် ကဲသာရိယသို့ လာရောက်ခဲ့သည်။ တေတုလု၏ လက်တင်အမည်အရ သူသည် ရောမလူမျိုး ဖြစ်နိုင်သည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း အနနိသကိုယ်တိုင် ကဲသာရိယသို့ လာခဲ့ခြင်းသည် ယေရုရှလင်ဘာသာရေးအာဏာပိုင်များအတွက် ဤကိစ္စ မည်မျှ အရေးကြီးကြောင်း ပြသသည်။ သူတို့သည် အပြစ်ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်လိုပြီး ထင်ရှားသည့် ယုဒခေါင်းဆောင်များ၏ အဖွဲ့သည် ဖေလစ်ကို လွှမ်းမိုးနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့သည်။

24:1–9. Accused of Sedition. Paul lived in peace for five days in Caesarea in the governor’s palace. The high priest Ananias took advantage of this time to gather a few Sadducee accomplices, including Tertullus, a rhetorician and lawyer familiar with Roman law. He was probably Roman, considering his Latin name. The fact that the high priest Ananias went to Caesarea himself demonstrates how important this case was to the religious authorities in Jerusalem. They wanted a guilty verdict, and they hoped that such a prestigious group of Jewish dignitaries would influence Felix accordingly.

 

တေတုလုသည် ဖေလစ်ကို ချီးကျူးဂုဏ်ပုဒ်ဖြင့် စကားကို စတင်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂-၃)။ ဤလူများ၏ ယုံကြည်မှု မရှိသည်ကို သိရှိလျက် လုကာသည် သူတို့၏ စကားကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ခြင်းသည် လုကာ၏ သမိုင်းမှတ်တမ်း၏ ယုံကြည်ဖွယ်ရာကို ပိုမို ထင်ရှားစေသည်။ တကယ်တမ်း ဖေလစ်ကို ငြိမ်းချမ်းရေး ဆောင်ကြဉ်းပေးသူဟု ချီးကျူးထားသည် (အပိုဒ် ၂)။ သို့သော် နိုင်ငံတွင် ပုန်ကန်မှုများ ဖြစ်ပွားနေချိန် (တမန်တော် ၂၁:၃၈)၊ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများဖြင့် သာယာဝပြောရေး ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်ဟု ဆိုသည် (အပိုဒ် ၂)၊ လူများစွာ၏ ထောက်ခံမှု ရရှိသည်ဟု ဆိုသော်လည်း ယုဒလူများစွာ သူ့ကို ဆန့်ကျင်နေခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃)။

Tertullus began his speech with thanksgiving in honor of Felix (vv. 2–3). It is impressive that Luke would so carefully report what these people said considering their unreliable character. This adds credibility to the veracity of Luke’s historical account. Indeed, Felix is praised for the peace he was procuring (v. 2) while the country was undergoing several rebellions (cf. Acts 21:38), for reforms (v. 2) that brought prosperity, and for widespread support of the people (v. 3) while many Jews were rebelling against him.

 

ဖေလစ်သည် လိမ်ညာသည့် ချီးကျူးမှုများကို စိတ်မရှည်သလို ပြသလာသဖြင့် တေတုလုသည် နိဒါန်းစကားကို ရပ်တန့်ပြီး (အပိုဒ် ၄) ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ ပါလုအပေါ် စွဲချက်သုံးခုကို တင်ပြခဲ့သည်—ပထမစွဲချက်သည် အရေးကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ပါလုသည် အများပြည်သူ စည်းမျဉ်းကို ခြိမ်းခြောက်သူ ဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် ရည်ရွယ်သည် (အပိုဒ် ၅)။ ရောမအတွက် အလွန်စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကိစ္စဖြစ်သည်။ ပါလုသည် ယုဒလူများအကြား အုံကြွမှု ဖန်တီးသည်ဟု ဆိုသည်။ ဒုတိယအနေဖြင့် နာဇရက်ဂိုဏ်းဟု ခေါ်သည့် ဂိုဏ်းတစ်ခု၏ ခေါင်းဆောင်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည် (အပိုဒ် ၅)။ ထို့ကြောင့် အလွန်အန္တရာယ်များသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ဗိမာန်တော်ကို ညစ်ညမ်းစေခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည် (အပိုဒ် ၆)။ ထိုအမှုသည် တရားအရ သေဒဏ်ခံရနိုင်သည်။ အချို့ဂရိလက်ရေးမူများတွင် အပိုဒ် ၆ခ်-၈က မပါဝင်ပေ။ ထိုအပိုဒ်များတွင် တေတုလု၏ ထပ်မံစွပ်စွဲချက်များ ပါဝင်ပြီး လုဇိယသည် ပါလုကို သူတို့၏ လက်မှ ဆွဲယူသွားခဲ့သည်ဟု၊ ထို့နောက် ဖေလစ်ထံ လာရောက်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုထားသည် (အပိုဒ် ၇-၈က)။ ထို့ကြောင့် ယေရုရှလင်စစ်သူကြီးကို အသရေဖျက်ရန် ကြံစည်ခဲ့သည်။ သို့သော် တေတုလုသည် ဥပဒေအချက်တစ်ခုတွင် အမှားပြုခဲ့သည်။ လုဇိယသည် စွဲချက်တင်သူများကို ဖေလစ်ထံ လာရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း တကယ်တမ်း ထိုသို့ မတောင်းဆိုခဲ့ချေ။ ရှိနေသည့် ယုဒလူများသည် တေတုလု၏ စကားကို အတည်ပြုနေသည့် အခြေအနေသည် ပို၍ ရယ်စရာကောင်းလှသည်။

Felix seemed to show signs of impatience with so much hypocritical flattery. Tertullus decided to end his opening words (v. 4) and to deal with the matters at hand. Three complaints were raised against Paul: The first accusation was the most important because it was designed to show that Paul was a threat to the public order (v. 5), a matter of great interest to Rome. Paul, he said, created strife or insurrection among the Jews. Paul was then accused of being the leader of a sect, that of the Nazarenes (v. 5). This made him a most dangerous person. Lastly, it was stated that Paul had desecrated the temple (v. 6), which legally required the death penalty. Verses 6b–8a are not found in some Greek manuscripts. They convey further details of Tertullus’s attempts at accusation, adding that the Sanhedrin had not been able to try Paul because Lysias took him from their control and then asked them to come to see Felix (vv. 7–8a). A charge was thus brought against the commander of Jerusalem in order to discredit or reduce the value of his official report. But Tertullus erred on a matter of the law. He said that Lysias requested the accusers to appear before Felix, but in fact he had never made that request. The scene was all the more preposterous in that the Jews who were present were fully corroborating the lawyer’s statements.

 

သို့သော် ဖေလစ်သည် လှည့်စားခံရနိုင်သူ မဟုတ်ခဲ့ပေ။ စွဲချက်များသည် အလွန်မရေရာလှပြီး ကိစ္စကို ထပ်မံစုံစမ်းရန် တောင်းဆိုခြင်းသည် ဖေလစ်အား မျက်နှာပျက်ခြင်း မရှိဘဲ ကိစ္စကို ဆွဲဆန့်နိုင်စေခဲ့သည်—နှစ်နှစ်တာကာလ ဆွဲဆန့်ခဲ့သည်။ ကိစ္စကို မြှုပ်နှံထားရန် နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဖေလစ်သည် ယုဒလူများကို ပါလုကို မလွှတ်ပေးမည်ဟု ကတိပေး၍ ကျေနပ်စေခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၇)။ သို့သော် ပါလုအား နှိုင်းယှဉ်လျှင် လွတ်လပ်မှု ပေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၃)။

However, Felix was not fooled. The charges were far too vague, and the request to further investigate the matter allowed Felix to handle the matter without losing face and to drag the case on for two years. It was a way to bury the issue. Felix satisfied the Jews with the promise not to release Paul (v. 27). But he granted Paul relative freedom (v. 23).

 

၂၄:၁၀–၂၁။ ဖေလိတ်ရှေ့တွင် ပေါလု၏ ကာကွယ်ချေပချက်။ တမန်တော်၏ ကာကွယ်ချေပချက်သည် ရောမဥပဒေအတိုင်း လိုက်နာခဲ့သည်။ အောက်ပါအချက်များကို ပြသရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ တရားစွဲဆိုမှုသည် ဖေလိတ်ထံ တင်ပြရန် အကြောင်းမရှိချေ၊ အကြောင်းမူကား အများပြည်သူဆိုင်ရာ ဥပဒေနှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ ရိုးရိုးဘာသာရေးအငြင်းပွားမှုသာ ဖြစ်သည်။ တရားစွဲဆိုသူများသည် မည်သည့်အပြစ်မျှ သက်သေမတင်ပြနိုင်ခဲ့။ ပေါလုကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်းသည် ဥပဒေအခြေခံ မရှိချေ။ ရောမဥပဒေအရ အုပ်ချုပ်ရေးမင်းကြီးက ခွင့်ပြုချက်ပေးပြီးမှ ပေါလုသည် စကားပြောခွင့်ရခဲ့သည်။ သူ၏ နိဒါန်းသည် အလွန်နှိမ့်ချပြီး တာတုလု၏ လျှာချိုချိုပြောဆိုမှုနှင့် အလွန်ကွာခြားသည်။ ဖေလိတ်သည် ရာထူးတွင် ခြောက်နှစ်ခန့်ရှိပြီး ပြည်နယ်အခြေအနေကို လုံလောက်စွာ သိရှိထားသောကြောင့် ပေါလုသည် သူ့ကို ယုံကြည်နိုင်ခဲ့သည်။

24:10–21. Defense before Felix. The defense of the apostle was in keeping with the rules of Roman law. It attempted to show the following: the complaint had no reason to be presented to Felix because it was not a matter of public law but a simple religious dispute; the accusers failed to present any evidence of wrongdoing; the detention of Paul lacked a legal basis. After being granted authorization by the governor to speak, as required by Roman law, Paul began his defense. The moderation of his introduction contrasts greatly with the flattery of Tertullus. Felix had been in his post for a half dozen years and was sufficiently aware of the situation in the province for Paul to trust him.

 

ပေါလုသည် ဆန်္ဟေဒြိန်ကောင်စီ၏ စွပ်စွဲချက်များကို အလွယ်တကူ စစ်ဆေးနိုင်သော အချက်အလက်များဖြင့် ပထမဦးစွာ ပယ်ချခဲ့သည်။ တာတုလုက သူပြောသမျှ စစ်ဆေးနိုင်သည်ဟု ဆိုထားသောကြောင့် (၂၄:၈) ပေါလုက ဖေလိတ်အား အမှန်တကယ် စစ်ဆေးကြည့်ရန် အကြံပေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၁)။ ပေါလုသည် ယေရှုရှလင်မြို့တွင် ရက်ပေါင်း ဆယ့်နှစ်ရက်သာ ရှိခဲ့သည်ဖြစ်ရာ အုံကြွမှုတစ်ခု စီစဉ်ရန် လုံးဝမလုံလောက်ကြောင်း ဖေလိတ်အား ရှင်းပြခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၁)။ သူသည် ပသခါပွဲအတွက် ဘုရားဖူးများကဲ့သို့ ကိုးကွယ်ရန်သာ ယေရှုရှလင်သို့ ရောက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၁)။ ဗိမာန်တော်၌ဖြစ်စေ၊ တရားဇရပ်များ၌ဖြစ်စေ၊ မြို့တစ်မြို့လုံး၌ဖြစ်စေ မည်သည့်အုံကြွမှုမျှ မဖြစ်စေခဲ့၊ စွပ်စွဲချက်များကို သက်သေပြနိုင်မည် မဟုတ်ကြောင်း ပြောခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၂-၁၃)။

Paul began by refuting the accusations of the Sanhedrin by providing the facts of the case that could be easily verified. Since Tertullus indicated that what he said was verifiable (24:8), Paul suggested to Felix to go ahead and actually check the facts (v. 11). Paul indicated that an investigation should be relatively easy considering the fact that Paul had been present in Jerusalem for only twelve days—clearly, not enough time to organize a mutiny (v. 11). Paul had come to Jerusalem for the sole purpose of worshiping, as pilgrims did during Passover (v. 11), he had caused no incident in the temple, in synagogues, or in any part of the city (v. 12), and no evidence could be brought forth to validate the charges (v. 13).

 

ကာကွယ်ချေပချက်၏ ဒုတိယအပိုင်းတွင် ပေါလုသည် ယုံကြည်ခြင်းဝန်ခံချက်ကို ပြုခဲ့သည်။ သခင်ယေရှုက ဟောကြားထားသည့်အတိုင်း (မဿဲ ၁၀:၁၇-၁၈) သူသည် ထိုအခြေအနေတွင် ရှိနေခဲ့သည်။ သူ၏ ဝန်ခံချက်သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ သဘောသဘာဝကို အလင်းပေးသောကြောင့် အထူးအာရုံစိုက်ခံရထိုက်သည်။ ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် တရားဟောရာကျမ်း ၆:၄ ကို သူတို့၏ ယုံကြည်ခြင်းဝန်ခံချက်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ “အိုဣသရေလအမျိုး၊ နားထောင်လော့၊ ထာဝရဘုရားသခင်သည် ငါတို့ဘုရားသခင်၊ တစ်ပါးတည်းသော ထာဝရဘုရားဖြစ်တော်မူ၏။” ခရစ်ယာန်များကမူ “ယေရှုခရစ်တော်သည် သခင်ဖြစ်တော်မူ၏” ဟူ၍ ဝန်ခံကြသည် (ဖိလိပ္ပိ ၂:၁၁)။ ဤအများသိသော ယုံကြည်ခြင်းဝန်ခံချက် (၁တီမောသေ ၆:၁၂) သည် ကယ်တင်ခြင်းအတွက် လိုအပ်ချက်ဖြစ်ပြီး (ရောမ ၁၀:၉-၁၀) ကိုးကွယ်ခြင်း၏ အဓိကအချက်ဖြစ်သည် (ဖိလိပ္ပိ ၂:၁၀၊ ဟေဗြဲ ၁၃:၁၅)။ သို့သော် ဣသရေလ၏ ဝန်ခံချက်နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း မဟုတ်ချေ။

In the second part of his defense Paul provided a confession of faith. He happened to be in the very condition Jesus had predicted (Matt. 10:17–18). His confession was deserving of special attention because it shed a great deal of light on the nature of Christianity. The people of Israel considered Deuteronomy 6:4 their confession of faith: “Hear, O Israel: The Lord our God, the Lord is one.” Christians specified in a form of confession that “Jesus Christ is Lord” (Phil. 2:11). This public confession of faith (1 Tim. 6:12) is a requirement for salvation (Rom. 10:9–10) and is at the heart of worship (Phil. 2:10; Heb. 13:15). It was not, however, in competition with the Israelite confession of faith.

 

ပေါလုက ငါ့ဘိုးဘေးတို့၏ ဘုရားသခင်ကို ငါကိုးကွယ်သည်ဟု ဝန်ခံခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏ယုံကြည်ခြင်းသည် ယုဒဘာသာနှင့် ဆန့်ကျင်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ တရားဟောရာကျမ်းနှင့် ပရောဖက်ကျမ်းများ၏ သတင်းစကားပေါ်တွင် တည်နေသည် (တမန်တော် ၂၄:၁၄)။ ယနေ့ခေတ် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်ဘာသာပညာရှင်အချို့က အငြင်းပွားသည့်အတိုင်း သူသည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ကို စွန့်ပြီး တနင်္ဂနွေနေ့ကို လက်ခံခဲ့သည်ဆိုပါက ဤသို့ ပြောဆိုနိုင်မည် မဟုတ်ချေ။ သူ၏စွပ်စွဲသူများက ယုဒဘာသာ၏ အရေးကြီးဆုံးအချက်ဖြစ်သော ဤအရာကို မထိခိုက်ခဲ့ခြင်းသည်လည်း အစောပိုင်းကာလ၌ ထိုသို့ပြောင်းလဲမှု မရှိခဲ့ကြောင်း နောက်ထပ်သက်သေဖြစ်သည်။ ပေါလုက ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် လမ်းတစ်ခု၊ အသက်ရှင်နည်းတစ်ခု၊ ဟလခါတစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု မဟုတ်ကြောင်း (အပိုဒ် ၁၄)၊ ဤလမ်းသည် သေမင်းထမြောက်ပြီး တရားစီရင်ခြင်းရှိမည်ဖြစ်သောကြောင့် ကိုယ်ကျင့်တရားတာဝန်များ ပါဝင်ကြောင်း (အပိုဒ် ၁၅)၊ ဘုရားသခင်ကိုလည်းကောင်း၊ လူကိုလည်းကောင်း မတော်မတရား မပြုဘဲ သန့်ရှင်းသော သြသဒ္ဓါနှင့် အသက်ရှင်ရန် ကြိုးစားကြောင်း (အပိုဒ် ၁၆) သက်သေခံခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏ကိစ္စသည် အများပြည်သူဆိုင်ရာ မူဝါဒအစား ဘာသာရေးအတွေးအခေါ်နှင့် ဆုံးမခြင်းနယ်ပယ်တွင် သာရှိသည်။

Paul confessed that he worshiped the God of his ancestors. Thus, his faith was not in opposition to Judaism but was anchored on the message of the Law and the Prophets (Acts 24:14). It is interesting to note that had he rejected the Sabbath in favor of Sunday, as is sometimes suggested today by modern scholars of early Christianity, he could not have made such a claim. The fact that his accusers did not focus on this critical point of Jewish life is yet more evidence that there was no such early change. Paul also testified that Christianity is a path, a way of life, a halakah, not a political movement (v. 14); that this path involves moral obligations considering that judgment will follow the resurrection of the dead (v. 15); and that he strove to live with a clear conscience, one offending neither God nor humans (v. 16). Therefore, his case did not fall within the realm of public policy but in the realm of religious thought and schooling.

 

တတိယအပိုင်းတွင် ပေါလုသည် ရှိနေသော ဆန်္ဟေဒြိန်အဖွဲ့ဝင်များ၏ စောဒကများကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ သူတို့က သူ့ကို ကပ်ဘေးနှယ်ဖွယ် မလိုလားအပ်သူဟု စွပ်စွဲခဲ့သော်လည်း (အပိုဒ် ၅) အမှန်မှာ သူသည် မိမိလူမျိုးအတွက် လှူဒါန်းမှုများ ယူဆောင်လာရန်သာ ယေရှုရှလင်သို့ ရောက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၇)။ သူတို့က အုံကြွမှုဖန်တီးသူဟု စွပ်စွဲသော်လည်း အာရှမဲနော်မှ ယုဒလူများကသာ သူ့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၈)။ ဗိမာန်တော်ကို ညစ်ညမ်းစေသည်ဟု စွပ်စွဲသော်လည်း သူသည် ဗိမာန်တော်၌ ကိုယ်ကို စင်ကြယ်စေရန်သာ ရှိနေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၈)။ သူတို့က သူ့ကို တရားဟောရာကျမ်းအတိုင်း စစ်ဆေးနေသည်ဟု ဆိုသော်လည်း အဓိကသက်သေများကို လျှို့ဝှက်ထားခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၉၊ တရားဟောရာကျမ်း ၁၇:၆၊ ၁၉:၁၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

In the third part, Paul counterattacked the arguments of the members of the Sanhedrin who were present: They had accused him of being as undesirable as a plague (v. 5), when in reality he came to Jerusalem to bring offerings to his nation (v. 17). They accused him of creating dissension (v. 5), when in fact, Jews from Asia Minor attacked him (v. 18). They accused him of defiling the temple (v. 6), when in fact he was in the temple to cleanse himself (v. 18). They said that they were judging him in accordance with the law (v. 6), when in fact they had silenced key witnesses (v. 19; cf. Deut. 17:6; 19:15).

 

နောက်ဆုံးတွင် ပေါလုသည် စွပ်စွဲသူများကို အံ့အားတုန်အောင် ပြုလုပ်မည့် အငြင်းအခုံတစ်ခု တင်ပြခဲ့သည်။ သေမင်းထမြောက်ခြင်းကို ယုံကြည်ခြင်းသည် ယုဒလူများအကြား ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှိခဲ့သည်။ တရားဓမ္မရှိသူများသာ ထမြောက်မည်ဟု အချို့က ယုံကြည်ကြပြီး ဆဒ္ဒုကဲများသာ ထမြောက်ခြင်းအားလုံးကို ငြင်းပယ်ကြသည်။ ထိုအချက်သည်ပင် သူ၏စွပ်စွဲသူများ၏ ရပ်တည်ချက်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပေါလုသည် ဆန်္ဟေဒြိန်ကောင်စီ၏ ထမြောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ရပ်တည်ချက်ကို တိုက်ရိုက်ရင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ ထမြောက်ခြင်းကို ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ပေါလုသည် စွပ်စွဲသူများထက် ယုဒယုံကြည်ခြင်းကို ပို၍သစ္စာရှိခဲ့သည်။ သူတို့မှာ ဓလေ့ထုံးတမ်းကို သစ္စာဖောက်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။ စွပ်စွဲသူများ တိတ်ဆိတ်သွားကြသည်။ ဤအရာများကို ကောင်းစွာသိရှိထားသော ဖေလိတ်သည် (၂၄:၂၂) ပေါလု၏ ဥပဒေအရ ကိုယ်ကာကွယ်မှု၏ ကျွမ်းကျင်မှုကို မြင်ပြီး ပြုံးမိမည်ဖြစ်သည်။

Finally, Paul brought an argument that must have surprised his accusers. Faith in the resurrection of the dead was widely shared by the Jews. Some believed only in the resurrection of the righteous, but only the Sadducees denied all forms of resurrection. That was exactly the position of his accusers. Thus, Paul confronted head-on the position of the Sanhedrin regarding the resurrection. In believing in the resurrection, Paul was being more faithful to the Jewish faith than his accusers. They were being unfaithful to tradition. His accusers remained silent. Felix, who was knowledgeable about these things (24:22), must have smiled at the skill of Paul’s legal self-defense.

 

၂၄:၂၂–၂၇။ ဖေလိတ် ဆိုင်းငံ့ထားသည်။ ဖေလိတ်သည် ရှက်ရွံ့သွားသော်လည်း ဆန်္ဟေဒြိန်ကောင်စီက ဧကရာဇ်ထံ တိုင်ကြားခွင့်ရှိကြောင်း သိရှိခဲ့သည်။ တိုင်ကြားချက်များ တရားမျှတမှုရှိမရှိ မသက်ဆိုင်ဘဲ ဤပြဿနာသည် သူ၏လက်အောက်ခံဖြစ်နေသည်က သူ၏အလုပ်အကိုင်တိုးတက်မှုကို ထိခိုက်နိုင်သည်။ တာတုလု၏ စကားကို ဉာဏ်ပညာနှင့် အသုံးချကာ (၂၄:၈) အချိန်ဆွဲခဲ့သည်။ ရှေးနှီးက ယုံကြည်ရန် မျှော်လင့်ထားသော်လည်း ဖေလိတ်သည် စစ်သူကြီးလုသိတ်၏ အစီရင်ခံစာကို ဖတ်ရှုပြီးဖြစ်ပြီး ရှေးနှီး၏ပြောဆိုချက်နှင့် ကွဲလွဲနေသည်ကို တွေ့ခဲ့သည်။ ဤအချက်က အချိန်ဆွဲရန်နှင့် ယုဒလူများကို ရှက်ရွံ့စေရန် အခွင့်အရေးဖြစ်လာသည်။ အကြောင်းမူကား လုသိတ်က ဘာပြောမည်ကို သူတို့ ကောင်းစွာသိနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် နောက်ထပ်အချက်အလက်များ လိုအပ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၂)။ ဆန်္ဟေဒြိန်ကောင်စီ၏ ဒေါသမကျရုံမျှမက ရောမနိုင်ငံသားကို ဂရုမစိုက်ဟု စွပ်စွဲခံရမည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် ပေါလုကို လွှတ်ပေးနိုင်ခြင်း မရှိချေ။ ထို့ကြောင့် ပေါလုကို လုံခြုံရာနေရာ၌ အတော်လွတ်လပ်စွာ ထားရှိခဲ့သည်။

24:22–27. Felix Procrastinates. Felix was clearly embarrassed, but he knew that the Sanhedrin had the right to complain before the emperor. Whether the complaints were justifiable or not, the simple fact that this problem was under his jurisdiction could affect his professional advancement. Cleverly, Felix took advantage of Tertullus’s suggestion to verify his report (24:8). The lawyer had expected Felix to believe him. But Felix had read the report of the commander, and it was different from the lawyer’s declaration. This allowed Felix to buy time and to embarrass the Jews because they could have imagined very well what Lysias would say. So the announcement was made that additional information was needed (v. 22). Felix could not release Paul without incurring the wrath of the Sanhedrin. Moreover, he could not release Paul to the Sanhedrin without risking the accusation of having failed to care for a Roman citizen. So he kept Paul in a safe place in relative freedom.

 

ပေါလု၏ ဝန်ခံချက်တွင် ယေရှုနာမတော်ကို မဖော်ပြခဲ့သော်လည်း လုကာက ဖေလိတ်သည် ခရစ်ယာန်နှင့် ယုဒလူများကြား ပြဿနာများကို နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်သာမက သူ၏ဒုတိယဇနီး ဒရုစိလလာ ယုဒဖြစ်နေသောကြောင့် သိရှိထားကြောင်း ညွှန်ပြသည် (အပိုဒ် ၂၄)။ ပေါလု၏ “လမ်း” ဟူသော စကားသည် ယေရှုနှင့် သူ၏အဆုံးအမများကို ရှင်းလင်းစွာ ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၄)။ ထို့ပြင် ဖေလိတ်သည် ပေါလုထံမှ ခရစ်တော်ကို ယုံကြည်ခြင်းအကြောင်း မေးရန် ရည်ရွယ်ထားသောကြောင့် ယေရှုအကြောင်းကို ပေါလုပြောနေမှန်း သိရှိခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၄)။ ပေါလုသည် ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းကို ဟောပြောခဲ့သော်လည်း စျေးပေါသော ကျေးဇူးတော်ကို မဟုတ်မှန်း ကယ်တင်ခြင်း၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကိုပါ ထည့်သွင်းဟောပြောခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၅)။ ဤမြင်ကွင်းတွင် စွပ်စွဲခံရသူသည် ရဲရင့်မှုအပြည့်ရှိပြီး တရားသူကြီးက ကြောက်ရွံ့နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ နှစ်နှစ်တာကာလ ဖေလိတ်သည် ဧဝံဂေလိတရားကို နားထောင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ အကြိမ်ကြိမ် စကားပြောဆိုခဲ့သဖြင့် စိတ်ဝင်စားပုံရသော်လည်း ယေရှုကို လက်ခံရန် ရဲရင့်မှု မရှိခဲ့ချေ။ ယင်းအစား ပေါလုအား လွှတ်ပေးရန် ငွေကြေးတောင်းခံခြင်းဖြင့် ပို၍ဆိုးရွားသော အမှုကို ပြုခဲ့သည်။ ရောမဥပဒေက တရားဝင်တားမြစ်ထားပြီး ပေါလုလည်း လက်ခံမည် မဟုတ်ချေ (အပိုဒ် ၂၆)။

In his confession, Paul did not mention the name of Jesus, but Luke suggests that Felix was aware of the problems between Christians and Jews not only because he was a political leader but particularly because his second wife, Drusilla, was Jewish (v. 24). Paul’s reference to the Way (v. 14) was a clear allusion to Jesus and His teachings. Additionally, Felix knew that Paul was speaking about Jesus because he had intended to ask him about faith in Christ (v. 24). Paul preached salvation by grace, but he was clearly not speaking of cheap grace, because he also dealt with the moral and ethical implications of salvation (v. 25). Interestingly, in this scene the accused appears full of courage, and the judge is afraid. For two years Felix had the opportunity to hear the gospel. He seemed interested, considering that he conversed with Paul several times, but he lacked the courage to make a decision for Jesus. Instead, he plunged into greater evil by suggesting that Paul should pay a ransom to be released, something that Roman law officially forbade and that Paul was not willing to do (v. 26).

 

ဖေလိတ်သည် ဘုရားသခင်ပေးတော်မူသော အခွင့်အရေးကို လက်လွတ်ခဲ့သည်။ ပေါရှုဖက်စတပ်ရောက်ရှိလာခြင်းသည် ဆိုးရွားသော နိမိတ်ဖြစ်သည်။ ဖေလိတ်သည် ရာထူးမှ ထွက်ခွာရသည်။ ဧကရာဇ်နီရိုသည် ယုဒအဖွဲ့ကိုယ်စားလှယ်များ၏ တိုင်ကြားချက်အရ သူ့ကို ရောမသို့ ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။ ကဲသာရိယမြို့တွင် အဓိကရုဏ်းများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပိုဆိုးမသွားစေရန် ဖေလိတ်သည် ပေါလုကို ထောင်ထဲတွင် ထားခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၇)။ နောက်ဆုံး နီရိုက ဖေလိတ်အား မတော်မတရား ပြုမူမှုများကြောင့် ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ သူ၏ညီ ပလ္လတ်စ်က ကာကွယ်ပေးရန် ကြိုးစားသော်လည်း ပလ္လတ်စ်ကိုယ်တိုင် အဆိပ်ခတ်ခံရသည်။ ဖေလိတ်နှင့်ပတ်သက်၍ သမိုင်းတွင် နောက်ထပ် မပြောတော့ချေ။

Felix missed the opportunity God provided him. The arrival of Porcius Festus was a bad omen because Felix had to leave his office. Emperor Nero had summoned him to Rome following a complaint made by a delegation of Jews. Indeed, Felix had been brutal in his repression of riots in Caesarea. To avoid making things worse, he left Paul in prison (v. 27). Finally, Nero dismissed Felix from his functions because of all his wrongdoings. His brother Pallas attempted to defend him, but Pallas was poisoned. About Felix, nothing further is said in history.

 

အခန်းကြီး - ၂၅

၂၅:၁–၂၆:၃၂

 အဂ္ဂရိပ်ထံ တင်ပြခြင်း - ယုဒဘုရင်တစ်ပါး

ဖက်စတပ်သည် ယေရှုရှလင်သို့သွားရောက်ပြီး ထိုမြို့သားများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ခေါင်းဆောင်အသစ်ခန့်အပ်ခံရချိန်တွင် ဖြစ်လေ့ရှိသည့်အတိုင်း ဆန်္ဟေဒြိန်ကောင်စီသည် ယခင်ခေါင်းဆောင်က ပေးမထားသော အချက်တစ်ခုကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဤကိစ္စတွင် ပေါလုကို ပြန်လည်စစ်ဆေးပေးရန် ဖြစ်သည်။ ဤတောင်းဆိုချက်ကြောင့် ပေါလုကို ရောမသို့ ပို့ဆောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

25:1–26:32

Addressing Agrippa: A Jewish King

Festus went to Jerusalem to visit its citizens. As was often the case when a new leader was appointed, the Sanhedrin made a motion on a point that the predecessor may have failed to grant. In this case, they requested a retrial for Paul. This request resulted in the decision to send Paul to Rome.

 

၂၅:၁–၁၂။ ပေါလုသည် ဧကရာဇ်ထံ အယူခံဝင်သည်။ ယုဒခေါင်းဆောင်များသည် ဖက်စတပ်သည် ဖြောင့်မတ်မှုကြောင့် ကျော်ကြားသူဖြစ်ပြီး ပေါလုကို လွှတ်ပေးနိုင်သည်ဟု စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းမူကား စွပ်စွဲချက် တစ်ခုမျှ မတင်ပြရသေးချေ။ ပေါလုအပေါ် အမျက်ဒေါသ ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး လုပ်ကြံရန် အစီအစဉ်ကို ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃)။ ဖက်စတပ်သည် အားနည်းသူဟု ထင်ရှားမှု မပေးလိုသောကြောင့် ယေရှုရှလင်တွင် ဥပဒေဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက် မချဘဲ ကဲသာရိယသို့ ပြန်ရောက်မှ နောက်နေ့တွင် ဆုံးဖြတ်မည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည် (အပိုဒ် ၆)။ ကောင်းမွန်သော ရှေးနှီးတစ်ဦးပမာ စစ်ဆေးရန် အရည်အချင်းရှိသူများကို ကဲသာရိယသို့ လိုက်လာရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဓမ္မဆရာအာနနိယ၏ နာမည်ကို မဖော်ပြတော့ခြင်းမှာ ဖေလိတ်အုပ်ချုပ်ချိန် နောက်ဆုံးပိုင်းတွင် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရပြီး ဣရှမဲလ် သားဖိအဘိက အစားထိုးခံရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

25:1–12. Paul Appeals to Caesar. The Jewish leaders feared that Festus, an official known for his integrity, might choose to release Paul because no charges had yet been filed against him. Resentment against Paul was obviously still alive, and the assassination project was reinstated (v. 3). Festus did not want to give the impression of being weak. He decided not to make a legal decision while in Jerusalem but promised to rule on the day following his return to Caesarea (v. 6). As a good lawyer, he requested that those who were qualified for the occasion should come down to Caesarea for the prosecution. The name of the high priest Ananias is not mentioned because he had been deposed toward the end of the reign of Felix and replaced with a man named Ishmael son of Phiabi.

 

သက်သေ မရှိသော စွပ်စွဲချက်များကို ထပ်မံတင်ပြခဲ့ကြသည်။ ပေါလု၏ ကာကွယ်ချေပချက်အရ (အပိုဒ် ၈) စွပ်စွဲချက်များသည် အမြဲတမ်း တူညီလျက်ရှိသည်။ ယုဒဓလေ့၊ ဗိမာန်တော်နှင့် ရောမကို ဆန့်ကျင်သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည် (၂၁:၂၈၊ ၂၄:၅-၆)။ ယုဒလူများက အကျိုးကျေးဇူးတောင်းခဲ့ပြီး (၂၄:၃) ဖက်စတပ်သည် အလျှော့အတင်းပြုလုပ်ရန် ကြိုးစားကာ ထိုတောင်းဆိုချက်ကို ပေးခဲ့သည် (၂၅:၉)။ ယေရှုရှလင်တွင် တရားစစ်ဆေးခွင့်ပေးရန် ဆန္ဒရှိခဲ့သည်။ ဤနည်းဖြင့် ပြဿနာကို အမြန်ဆုံး ဖြေရှင်းနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ရောမနိုင်ငံသားအခွင့်အရေးကို ထိန်းသိမ်းရန် သူ၏ရှေ့မှောက်၌သာ တရားစီရင်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

Once again, accusations without evidence were brought against Paul. According to Paul’s defense (v. 8), the accusations were always the same ones: he was against the Jewish tradition, the temple, and Rome (21:28; 24:5–6). The Jews requested a favor (24:3), and Festus tried to compromise by granting it (25:9). He was willing to allow the trial to take place in Jerusalem. This would have made it possible for him to resolve the problem as rapidly as possible. However, he stipulated that the judgment had to take place in his presence in order to safeguard the rights of Roman citizenship.

 

ပေါလုသည် ယေရှုရှလင်သို့ ပြန်ရန် မဆန္ဒရှိသဖြင့် အလျှော့အတင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ အဖြစ်အပျက်များ သူ့အကျိုးအတွက် ပြောင်းလဲလာမည်ကို စောင့်ဆိုင်းနေမည့်အစား ဧကရာဇ်ထံ အယူခံဝင်ခဲ့သည်။ ထမြောက်သော သခင်ယေရှုက သူ ရောမသို့ ရောက်မည်ဟု ဟောကြားထားသည် (၂၃:၁၁)။ ရောမဥပဒေအရ မတရားဟု ယူဆသော ပြစ်ဒဏ်ကို ဧကရာဇ်ထံ အယူခံခွင့်ရှိသည်။ ပေါလုကို တရားမစစ်ဆေးရသေးသော်လည်း အုပ်ချုပ်ရေးမင်းရှေ့တွင် ခြိမ်းခြောက်ခံရပြီးဖြစ်သောကြောင့် ဧကရာဇ်၏ တရားခွင်ထဲသို့ ရောက်နေပြီးဖြစ်သည် (၂၄:၁၀)။ ထို့ကြောင့် အယူခံဝင်ခြင်းသည် လက်ရှိအခြေအနေ၏ သက်သက်သာ သက်တမ်းတိုးခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ဖက်စတပ်သည် ဧကရာဇ်ထံ တင်ပြရန် သက်သေ မရှိသောကြောင့် မသက်သာခဲ့ချေ (၂၅:၂၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ တရားခွင်အစည်းအဝေးခေါ်ခဲ့သော်လည်း ပူပန်စရာ ပြဿနာမှ လွတ်မြောက်ရန် ပေါလု၏ အယူခံကို လက်ခံခဲ့သည်။

Paul was not willing to return to Jerusalem and refused the compromise. Instead of remaining passive, waiting for a turn of events in his favor, Paul appealed to Caesar. The risen Lord had told him that he would go to Rome, and he was ready to go (23:11). Roman law allowed any Roman citizen to refer any matter of conviction deemed unfair to the emperor. Paul had not yet been tried, but he was threatened in front of the governor, therefore he was already legally in Caesar’s court (24:10). The appeal was therefore a mere extension of his current situation. Festus was uncomfortable because he had no evidence to provide to the emperor (cf. 25:26). He called a meeting of the court, but he eventually preferred to rid himself of a burning issue by accepting Paul’s appeal to the emperor.

 

၂၅:၁၃–၂၇။ အဂ္ဂရိပ်ရှေ့တွင် ပေါလု။ ပေါလုသည် ရောမသို့ မထွက်ခွာမီ ရက်အနည်းငယ် ထောင်တွင် နေခဲ့ရသည်။ ပေါလုအပါအဝင် အခြားအကျဉ်းသားများကို ရောမသို့ ပို့ဆောင်ရန် အစီအစဉ်များ ပြင်ဆင်နေရသည် (၂၇:၁)။ ထိုအချိန် ဘုရင် ဟေရုဒ်အဂ္ဂရိပ်နှစ်ပါးနှင့် သူ၏ညီမ ဘေနိတ်တို့သည် ဖက်စတပ်ကို ဂါရဝပြု နှုတ်ဆက်ရန် ကဲသာရိယသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အဂ္ဂရိပ်၏ အမည်အပြည့်အစုံမှာ မာကုဇူလိယုတ် အဂ္ဂရိပ်ဖြစ်ပြီး တမန်တော် ၁၂:၂၀-၂၃ တွင် အသေခံရသည်ဟု ဖော်ပြထားသော ဟေရုဒ်အဂ္ဂရိပ်တစ်ပါး၏ သားတော်ဖြစ်ပြီး ဟေရုဒ်မဟာဘုရင်၏ မြေးတော်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် အသက် သုံးဆယ့်နှစ်နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။ သူ၏ညီမ ဘေနိတ်သည် တစ်နှစ်ငယ်ပြီး မုဆိုးမဖြစ်သဖြင့် သူ့အစ်ကိုနှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့ပြီး သွေးသားဆက်ဆံရေး ရှိသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသည်။ ရောမနှင့် စစ်ပွဲအတွင်း သူမသည် တိတု၏ ချစ်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

25:13–27. Paul before Agrippa. Paul remained in prison for a few days before departing for Rome. Plans had to be made for the transfer not only of Paul but also of other prisoners to Rome (27:1). In the meantime, King Herod Agrippa II and his sister Bernice arrived for a courtesy visit to welcome Festus as the new leader. Agrippa, whose full name was Marcus Julius Agrippa, was the son of Herod Agrippa, whose death was reported in Acts 12:20–23, and great-grandson of Herod the Great. He was thirty-two years old at the time he arrived in Caesarea. His sister Bernice was a year younger, and as a widow she went to live with her brother, with whom she was accused of having an incestuous relationship. During the war with Rome she became the mistress of Titus.

 

ဖက်စတပ်သည် ယုဒရေးရာနှင့် အယူဝါဒဆိုင်ရာ ကိစ္စများကို မသိရှိသေးသဖြင့် အဂ္ဂရိပ်ထံ အကူအညီတောင်းခဲ့သည်။ အဂ္ဂရိပ်သည် ရောမက ဓမ္မဆရာကြီးများ ခန့်အပ်ခွင့်ပေးထားသော ယုဒတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ပေါလုအမှုကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရာတွင် ဖက်စတပ်က ယေရှုရှလင်သို့ ပြန်စစ်ဆေးရန် ပေါလုငြင်းပယ်ခြင်း မှန်ကန်ကြောင်း (၂၅:၉-၁၁)၊ အကြောင်းမူကား ယုဒလူများလက်ထဲ လွှဲပြောင်းပေးခံရမည်ဖြစ်ပြီး (အပိုဒ် ၁၆) သူတို့သည် သတ်ရန် ရည်ရွယ်ထားသောကြောင့် (အပိုဒ် ၃) ယေရှုရှလင်သို့ ပို့ဆောင်ခြင်းသည် တရားစီရင်ခြင်း မရှိဘဲ သေဒဏ်စီရင်ခြင်း ဖြစ်မည်ဟု ဝန်ခံခဲ့သည်။

Festus was largely unfamiliar with Jewish affairs and doctrinal issues. He took advantage of the opportunity to ask Agrippa—a Jew to whom Rome had granted the responsibility of appointing the high priests—to help him better understand the charges against Paul. Agrippa was supposed to be knowledgeable of the Jewish religion, so it seemed like an opportune situation. In reviewing the case with Agrippa, Festus noted that Paul was right to refuse a return to Jerusalem to be tried (25:9–11) because he would have clearly been handed over to the Jews (v. 16), and since they were intent on murdering him (v. 3), a transfer to Jerusalem would have been a sentence without trial.

 

ဖက်စတပ်၏ စိန်ခေါ်ချက်မှာ စွပ်စွဲချက်များသည် ရောမဥပဒေနှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ (အပိုဒ် ၁၈) ယုဒဘာသာရေးနှင့်သာ သက်ဆိုင်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော်လည်း ထိုနယ်ပယ်တွင် ဆုံးဖြတ်ရန် အရည်အချင်း မရှိချေ။ သို့သော် အငြင်းပွားမှု၏ သဘောကို နားလည်ခဲ့ပြီး အသေခံရသော်လည်း ပေါလုယုံကြည်သည့် ယေရှုဆိုသူတစ်ဦးအကြောင်း ဖြစ်ကြောင်း အနှစ်ချုပ်ပြောဆိုခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၉)။ ဤအချက်သည် ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်း၏ အခြေခံဖြစ်သော်လည်း ရောမအရာရှိတစ်ဦးအတွက် နားမလည်နိုင်ခဲ့ချေ (၁ကော ၁:၁၈၊ ၂၃ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပေါလုသည် ဧကရာဇ်ထံ အယူခံဝင်ထားသော်လည်း ကဲသာရိယတွင် ယာယီထိန်းသိမ်းခံရဆဲ ဖြစ်သည် (တမန်တော် ၂၅:၂၁)။ ဖက်စတပ်၏ အကူအညီတောင်းခံမှုက အဂ္ဂရိပ်၏ မာနကို ချော့မော့ခဲ့သည်။ မိမိကိုယ်ကို အရေးကြီးသူအဖြစ် ပြသရန် အခွင့်အရေးရရှိခဲ့သည်။ အဂ္ဂရိပ်သည် ပေါလုအား ပရိတ်သတ်တစ်ခု ပေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ နက်ဖြန်နေ့တွင် အကောင်းဆုံးဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် စစ်ဆေးမေးမြန်းမည့် ခန်းမတွင် ပေါ်လာခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၃)။ သူ၏ဘိုးဘေးဘုရင် ဟေရုဒ်မဟာဘုရင်က ယေရှုကို စိတ်ဝင်စားခဲ့သည့် အတိုင်း (လု ၂၃:၈) ပေါလုကို စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။

The challenge for Festus was that he recognized that the charges were related not to Roman law (v. 18) but to the Jewish religion and that in this regard he was too ignorant to decide. However, he understood the nature of the debate, which he summarized by saying that the matter was about a certain Jesus, who died but whom Paul believed was alive (v. 19). This happens to be the foundation of the Christian faith, yet it was incomprehensible to a Roman official (cf. 1 Cor. 1:18, 23). Paul had appealed to the emperor, but he continued to be held temporarily in Caesarea (Acts 25:21). Festus’s request for Agrippa’s help flattered his pride. Indeed, this gave him an opportunity to make himself important. Agrippa decided to grant Paul an audience. The next day he appeared garbed in his most beautiful pageantry in the auditorium, where the questioning was to take place (v. 23). He showed the same interest for Paul his great-grandfather had shown toward Jesus (Luke 23:8).

 

ဖက်စတပ်သည် ကဲသာရိယမြို့၏ ထင်ရှားသူများ (တမန်တော် ၂၅:၂၃)၊ ဂရိနှင့် ယုဒမျိုးနွယ်စုများမှ အရာရှိကြီးများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးမင်း၏ လက်အောက်ခံ အရန်တပ်ငါးတပ်၏ စစ်သူကြီးများကို ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။ ယေရှု၏ ဖမ်းဆီးခံရချိန်တွင် ရန်သူဟေရုဒ်နှင့် ပိလတ်တို့ မိတ်ဆွေဖြစ်သွားသည့်နည်းတူ (လု ၂၃:၁၂) ဖက်စတပ်သည် ပေါလု၏ တရားစစ်ဆေးမှုတွင် ယုဒနှင့် ရောမကို ပြန်လည်သင့်မြတ်စေရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ သံကြိုးနှင့် ချည်နှောင်ခံထားရသော (တမန်တော် ၂၆:၂၉) ပေါလုကို အစည်းအဝေးထဲ ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ ဖက်စတပ်သည် လုသိတ်၏ အစီရင်ခံစာကို အတည်ပြုပြီး ဤအစည်းအဝေး၏ ထူးဆန်းမှုကို အလေးပေးခဲ့သည်။ တတိယအကြိမ် ပေါလုအား စွပ်စွဲချက်များမှ အပြစ်ကင်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည် (၂၃:၂၉၊ ၂၅:၁၈၊ ၂၅)။ ပိလတ်သည် ယေရှုကို ဤနည်းတူ ကြေညာခဲ့သည် (လု ၂၃:၄၊ ၁၄၊ ၂၂)။ ယေရှုသည် ဟေရုဒ်မဟာဘုရင်ရှေ့ ရောက်ရှိခဲ့သည့်နည်းတူ (လု ၂၃:၈-၁၁) ပေါလုသည် ဟေရုဒ်အဂ္ဂရိပ်နှစ်ပါးရှေ့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဖက်စတပ်သည် ဆွေးနွေးမှုတာဝန်ကို အဂ္ဂရိပ်ထံ လွှဲအပ်ခဲ့သည်။ ဤအချက်များကို ဖော်ပြရာတွင် လုကာသည် ခရစ်ယာန်သာသနာပြုသူများအပေါ် သံသယများ မတရားမှုကို အလေးပေးဖော်ပြပြီး သူတို့၏ လှုပ်ရှားမှုများသည် ဘာသာရေးသွန်သင်ချက်များသာ ဖြစ်သဖြင့် တရားမဲ့ခြင်း မဟုတ်ကြောင်း ပြသသည်။ စာဖတ်သူအတွက် ဤကိစ္စသည် ဖက်စတပ်၏ သခင်နှင့် ပေါလု၏ သခင်တို့ ရင်ဆိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

Festus took the opportunity to invite the celebrities of the city of Caesarea (Acts 25:23), local members of the Greek and Jewish aristocracy alongside the military commanders of the five cohorts of auxiliary soldiers at the governor’s disposal. Thus, just as previous enemies Herod and Pilate became friends during the arrest of Jesus (Luke 23:12), Festus attempted to reconcile Jews and Romans during Paul’s trial. Bound in chains (Acts 26:29), Paul was introduced to the assembly. Festus confirmed Lysias’s report and emphasized the paradoxical nature of this meeting. For the third time Paul was declared innocent of the charges against him (23:29; 25:18, 25). Pilate had done the same thing to Jesus (Luke 23:4, 14, 22). Just as Jesus had to appear before Herod the Great (Luke 23:8–11), Paul had to appear before Herod Agrippa II. Festus had handed over the charge of the debate to Agrippa. In reporting these facts Luke emphasizes the unreasonableness of the suspicions brought against Christian missionaries, whose activities were not illegal considering that they were limited to matters of religious teachings. For the reader, this case is a confrontation between the lord of Festus and the Lord of Paul.

 

အခန်းကြီး - ၂၆

၂၆:၁–၁၁။ ပေါလု၏ ငယ်ဘဝ။ ဘုရင် အဂ္ဂရိပ်သည် သတိဖြင့် အစည်းအဝေးကို ဦးစီးခဲ့သည်။ ပေါလုအား စကားပြောခွင့်ပေးရန် ကိုယ်တိုင်မဟုတ်ဘဲ “ခွင့်ပြုသည်” ဟူသော ကိုယ်ပိုင်မဟုတ်သော ပုံစံဖြင့် ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထိုနည်းဖြင့် ဖက်စတပ်ကိုပါ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ဓလေ့အရ ပေါလုသည် လက်တစ်ဖက်ကို လက်ခလယ်သုံးချောင်းထောင်ပြီး လက်နှစ်ချောင်ခေါက်၍ မြှောက်ပြီးမှ စကားစခဲ့ပေမည်။ ယုဒရေးရာ အငြင်းပွားမှုဖြစ်သောကြောင့် ဖက်စတပ်ထက် ဘုရင်ရှေ့တွင် ပို၍လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုနိုင်ကြောင်း ယဉ်ကျေးစွာ စတင်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၃)။

26:1–11. Paul’s Early Life. King Agrippa took charge of the session with caution. He used an impersonal form of speech to inform Paul that he could speak: epitrepetai—“You have permission” or “it is permitted,” rather than “I allow you,” in order to include Festus in the role of chairman. In accordance with the custom of the time, Paul may have raised his hand with three fingers up and two folded down. He began with a statement of courtesy. He could speak more freely to the king than he did before Festus since the litigation was regarding religious issues about which Agrippa was well informed (v. 3).

 

ပေါလု၏ ပထမဦးစွာ ကာကွယ်ချေပချက်မှာ ယုဒလူများက စွပ်စွဲသော်လည်း သူသည် ယုဒလူများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် မဟုတ်ကြောင်း ပြသရန် ဖြစ်သည်။ “ငါ့” “ငါတို့” ဟူသော စကားလုံးများဖြင့် သူတို့နှင့် တူညီကြောင်း ညွှန်ပြခဲ့သည် (အပိုဒ် ၄-၇)။ ငယ်စဉ်ကတည်းက ယေရှုရှလင်လူမျိုးများ သူ့ကို သိရှိခဲ့ကြပြီး ဖာရိရှဲတစ်ဦးအဖြစ် စိတ်အားထက်သန်သူဖြစ်ကြောင်း သိရှိခဲ့ကြသည် (အပိုဒ် ၄-၅)။ ရိုးသားစွာ သက်သေထွက်ဆိုလျှင် သူတို့သည် သူ့အား ဆန့်ကျင်မည့်အစား ထောက်ခံမည်ဖြစ်သည်။ သူ၏ အငြင်းအခုံမှာ ဘုရားသခင်က ကတိထားတော်မူသော မယ်ရှိယကို မျှော်လင့်ခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ဤစကားများနောက်ကွယ်တွင် ရောမတရားခွင်များအား ခရစ်ယာန်များကို လူမှုရေးရာဇဝတ်မှုဖြင့် စွပ်စွဲရန် သတိထားရန်၊ အမှန်မှာ ယုဒဘာသာရေး စိုးရိမ်မှုကြောင့်သာ ဖြစ်ကြောင်း သွယ်ဝိုက်ခေါ်ဆိုမှု ရှိနေသည်။

Paul’s first line of defense was to show that in spite of the fact that he was accused by Jews, he was not in conflict with the Jews because he was one of them, using the terms “my” and “our” to allude to his identity with them (vv. 4–7). Within his nation Paul had acquired quite a significant reputation. Since his youth the people of Jerusalem had been aware of the fact that he had been a zealous, activist Pharisee (vv. 4–5). If these people were willing to testify honestly, they would be not against him but for him. His argument was about the hope he shared with them regarding God’s promised Messiah. Behind these remarks we can detect an implied call to the Roman courts to be cautious not to accuse Christians of incivility or social crimes when in reality the problems they faced were motivated by Jewish religious concerns.

 

ပါလုသည် သူပြောနေသော ကတိတော်နှင့် မျှော်လင့်ခြင်း၏ သဘောသဘာဝကို ယခင်က ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မဖော်ပြသေးပါ။ သူ၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဤကတိတော်သည် ယုဒဘာသာ၏ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ဘာသာတရား၏ အဓိကအနှစ်သာရပင် ဖြစ်ကြောင်း ဦးစွာပြသရန်ဖြစ်သည် (အခန်း ၂၆:၇)။ ဤယုံကြည်ခြင်းသည် လူသေများ ထမြောက်ခြင်းကို ယုံကြည်ခြင်း (အခန်း ၂၆:၈) နှင့် နောက်ဆုံးတရားစီရင်ခြင်း (အခန်း ၂၄:၁၅၊ ၂၅ နှို့ဆိုင်) အပေါ်တွင် တည်ထောင်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဤအရာများသည် ဖာရိရှဲအားလုံး ယုံကြည်သော အချက်များဖြစ်သည်။ အငြင်းပွားစရာမှာ ဘုရားသခင်သည် လူသေများကို ထမြောက်စေနိုင်သည် ဟူသောအချက်မဟုတ်ဘဲ (အခန်း ၂၆:၈)၊ ယေရှု၏ထမြောက်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ကတိတော်ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ရန်နှင့် ထို့ကြောင့် ထိုသူသည် ကတိတော်ရှင် မယ်ရှိယ ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ရန်ပင်ဖြစ်သည် (အခန်း ၁၃:၃၂၊ ၂၃:၆၊ ၂၄:၁၄-၁၅၊ ၂၈:၂၀၊ ၂၃ နှို့ဆိုင်)။ ထို့ကြောင့် ပါလုသည် ယေရှုကို ကတိတော်ရှင် မယ်ရှိယအဖြစ် ကြီးစွာသောစိတ်အားထက်သန်မှုနှင့် ဟောပြောခဲ့သည်။ ပါလုသည် စတီဖန်၏အသေကောင်တွင် ပါဝင်ခဲ့မှုနှင့် ခရစ်ယာန်များစွာကို ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခဲ့မှုကို ပြောပြခဲ့ပြီး၊ ဤအရာအားလုံးကို ယဇ်ပုရောဟိတမင်းများကိုယ်စား ပြုခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (အခန်း ၂၆:၉-၁၀၊ အခန်း ၉:၁-၂ နှို့ဆိုင်)။ ထို့ပြင် တရားတိုက်များအတွင်း ခရစ်ယာန်များကို ပြင်းထန်စွာ ဒေါသထွက်ခဲ့ပြီး ဘုရားသခင်ကို ကျိန်ဆဲစေရန် အတင်းအကြပ် လုပ်ခဲ့သည် (အခန်း ၂၆:၁၁) သို့မဟုတ် အချို့ဘာသာပြန်ဆိုသူများနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသူများအရ ကျိန်ဆဲစေရန် ကြိုးစားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ယေရှုကို ဆိုးဆိုခြင်းသည် ဘုရားသခင်ကို ကျိန်ဆဲခြင်းဟု ယူဆခဲ့သည် (၁ကောရိန်သု ၁၂:၃ နှို့ဆိုင်)။

 

Paul had not yet specified the nature of the promise and hope about which he was talking. His purpose was to first demonstrate that this promise represented the very essence of Jewish faith and religion (v. 7). This faith was founded on the belief in the resurrection of the dead (v. 8) and the last judgment (cf. 24:15, 25) shared by all Pharisees. The controversy was not whether God raises the dead (26:8) but whether to believe that the resurrection of Jesus was indeed the fulfillment of God’s promise and that consequently He was the promised Messiah (cf. 13:32; 23:6; 24:14–15; 28:20, 23). It was therefore with great zeal that Paul had been proclaiming Jesus as the promised Messiah. Paul also talked about his involvement in the death of Stephen and the persecution of many other Christians and indicated that he did all of these things on behalf of the high priests (26:9–10; cf. 9:1–2). We also learn that he had been obsessedly enraged against Christians in the synagogues and had compelled them to blaspheme (26:11)—or perhaps, according to some translators and interpreters, he tried to compel them to blaspheme. Speaking ill of Jesus (cf. 1 Cor. 12:3) was considered a blasphemy against God.

 

သူ၏အတိတ်အပြုအမူ၏ အမှောင်ကို ဖော်ပြပြီးနောက်၊ ပါလုသည် ဒမာသက်လမ်းတွင် သူ့ထံရောက်လာသော ဗျာဒိတ်တော်၏ အလင်းကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤအစီအရင်ခံစာရှည်ကြီးသည် သူ့ဘဝတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အဓိကပြောင်းလဲမှုကို နားထောင်သူများ ပိုမိုနားလည်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပါလုကို ညှင်းပန်းခြင်းဖြင့် သူတို့သည် ပါလုအတိတ်က ကျူးလွန်ခဲ့သော အမှားတူညီသောအမှားကို ကျူးလွန်နေခြင်း မဟုတ်ပါလား။

After describing the darkness of his past conduct, Paul described the light of the revelation that came to him on his way to Damascus. This rather long report was intended to help listeners to better understand the radical change he experienced in his life. By persecuting Paul, were they now not committing the same error Paul committed in his past?

 

အခန်း ၂၆:၁၂-၂၃။ ပါလု၏ ကယ်တင်ခြင်းကို ပြန်ပြောပြခြင်း။ ဤအပိုင်းကို အပိုင်း ၃ ပိုင်းခွဲထားသည် (အခန်း ၁၂-၁၈၊ ၁၉-၂၁၊ ၂၂-၂၃ ကိုကြည့်)။ အပိုင်းတစ်ခုစီတွင် အချက် ၄ ချက်ပါဝင်သည်- ယေရှု၏ရူပါရုံ၊ ပါလု၏အမှုတော်၊ သူ၏သတင်းစကား၊ နားထောင်သူများနှင့် သူတို့၏တုံ့ပြန်မှု။

26:12–23. Paul Recounts His Conversion. This section is divided into three parts (see vv. 12–18, 19–21, 22–23). Each one of these parts comprises four elements: the vision of Jesus, Paul’s ministry, his message, and his listeners and their response.

 

၁. ယေရှု၏ရူပါရုံ။ ဤသည်မှာ လုကာ၏ ဒမာသက်လမ်းတွင် ပါလုနှင့် ယေရှုတွေ့ဆုံခြင်းကို တတိယအကြိမ် မှတ်တမ်းတင်ခြင်းဖြစ်သည် (တမန်တော် ၉:၃-၂၂၊ ၂၂:၃-၁၆ နှို့ဆိုင်)။ ယခင်မှတ်တမ်းများနှင့် အနည်းငယ်ကွဲလွဲမှုများရှိသော်လည်း၊ ဤတစ်ခုသည် ဘုရားသခင်ဆိုင်ရာ အရေးကြီးပြီး အထူးအာရုံစိုက်ရန် ထိုက်တန်သည်။ အပိုင်း ၄ ခုက ပထမအပိုင်းကို ထင်ရှားစေသည်- ပါလုသည် ခရီးထွက်ခဲ့သည် (အခန်း ၂၆:၁၂)၊ အလင်းကိုမြင်ခဲ့သည် (အခန်း ၁၃)၊ အသံကိုကြားခဲ့သည် (အခန်း ၁၄)၊ စကားပြောခဲ့သည် (အခန်း ၁၅)။ ပါလုသည် ခရီးထွက်ခဲ့သော်လည်း မှန်ကန်သောလမ်းပေါ်တွင် မခရီးနှင်ခဲ့ပါ။ ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် လမ်းဖြစ်သည် (အခန်း ၂၄:၁၄)၊ ကယ်တင်ခြင်း၏လမ်းဖြစ်သည် (အခန်း ၁၆:၁၇)။ သို့သော် ပါလုသည် ဒမာသက်သို့ ခရီးသွားနေချိန်တွင် အမှောင်လမ်းပေါ်တွင် ရှိနေခဲ့သည်။ သူသည် “ထာဝရဘုရား၏လမ်း” ကို မလိုက်ခဲ့ပါ (အခန်း ၁၈:၂၅၊ ၁၉:၉၊ ၂၃)။ သူသည် ဘုရားသခင်၏သားသမီးများကို ညှင်းပန်းခဲ့သည် (အခန်း ၂၆:၁၀) နှင့် ဘုရားသခင်ကို ကျိန်ဆဲစေရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည် (အခန်း ၁၁)။ သို့သော် ဤအမှောင်လမ်းပေါ်တွင် အလင်းကိုမြင်ခဲ့သည် (အခန်း ၁၃)။ ထိုအလင်းသည် ပါလုကို လင်းစေခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုအလင်းသည် ယေရှုပင်ဖြစ်ပြီး (အခန်း ၁၅) သူဟောပြောရန် ခေါ်တော်မူခံရသော ဧဝံဂေလိအလင်းဖြစ်သည် (အခန်း ၂၃)။ ပါလုသည် ကောင်းကင်ဘုံမှ ခရစ်တော်၏အသံကို သူ၏အတွင်းစိတ်နက်ရှိုင်းဆုံးတွင် ကြားခဲ့ပြီး၊ သူ၏မွေးရပ်ဘာသာစကား (ဟေဗြဲ သို့မဟုတ် အာရံအိတ်) ဖြင့် ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထိုစကားများကို ပါလုသည် ဘုရားသခင်ထံမှ အထောက်အကူဖြစ်သော သတင်းစကားအဖြစ် ယူဆခဲ့သည် (အခန်း ၂၂၊ ၁တီမောသေ ၁:၁၆ နှို့ဆိုင်)။ ဤအသံသည် မှန်ကန်သောလမ်းပေါ်တွင် လျှောက်လှမ်းနိုင်စေခဲ့သည်။

1. The Vision of Jesus. This is Luke’s third account of Paul’s encounter with Jesus on the road to Damascus (cf. Acts 9:3–22; 22:3–16). Apart from minor differences compared to previous accounts, this one is theologically significant and deserves special attention. Four actions highlight the first section: Paul traveled (26:12), he saw (v. 13), he heard (v. 14), and he spoke (v. 15). Paul had left on a trip, but he was not traveling on the right path. Christianity is the Way (24:14), the way of salvation (16:17), but Paul was on the way of darkness as he traveled to Damascus. He was not following “the way of the Lord” (18:25; 19:9, 23). He was persecuting the children of God (26:10) and was pushing them to blaspheme God (v. 11). But while on this dark way he saw a light (v. 13). It enlightened Paul because that light was Jesus (v. 15) and the light of the gospel that he was called to proclaim (v. 23). Paul heard the voice of the heavenly Christ in the innermost of his being, speaking in his native tongue (Hebrew or Aramaic). His words were taken by Paul to be a helpful message from God (v. 22; cf. 1 Tim. 1:16). This voice made it possible for him to walk on the right path.

 

၂. ပါလု၏အမှုတော်။ ယေရှုသည် ပါလုကို ထထိုင်ရန်နှင့် ရပ်တည်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ သူသည် ပါလုကို မြင်ခဲ့သည်များနှင့် ဘုရားသခင်ထံမှ ဗျာဒိတ်ပေးမည့်အရာများကို သက်သေခံရန်အတွက် ကျွန်နှင့် သက်သေဖြစ်လာစေရန် သူ့ထံပေါ်ထွန်းခဲ့သည် (အခန်း ၂၆:၁၆)။ ဤတွင် ခရစ်ယာန်အမှုတော်၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို ပေးထားသည်- ယေရှု၏ထမြောက်ခြင်းနှင့် သွန်သင်ချက်များကို သက်သေခံရန်ဖြစ်သည်။ သက်သေခံခြင်းသည် အချက်အလက်များကို ရုံဖော်ပြရုံသာမဟုတ်၊ ထိုအချက်များဖြင့် ပြည့်စုံပြီး တွန်းအားပေးခံရခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ပါလု၏ ကယ်တင်ခြင်းသည် သူ၏သတင်းစကား၏ မှန်ကန်မှုကို သက်သေခံချက်ဖြစ်သည်။ ခ2ါတော်သည် နီးကပ်စွာ မငြင်းနိုင်သောအရာဖြစ်လာပြီး နာခံရန်မဖြစ်နိုင်သောအရာဖြစ်သည် (အခန်း ၂၆:၁၉၊ ဂလာတိ ၁:၁၆ နှို့ဆိုင်)။ သူသည် မယ်ရှိယအတွက် ရပ်တည်ပြီး သက်သေခံရန်သာ လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ပါလုသည် ဘုရားသခင်၏ခေါ်တော်မူခြင်းကို မဆီးတားခဲ့ပါ (အခန်း ၂၆:၂၂)၊ ထို့ကြောင့် သူ့မွေးဖွားမတိုင်မီကပင် သူ့အတွက် ရည်ရွယ်ထားသော ဘုရားသခင်၏အစီအမံကို ပြည့်စုံစေခဲ့သည် (ဂလာတိ ၁:၁၅-၁၆)။ ပါလုသည် သူ၏နားထောင်သူများနှင့် စာဖတ်သူများကို သူလုပ်ခဲ့သည်ကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ရန် သွယ်ဝိုက်ဖော်ပြခဲ့သည်။

2. Paul’s Ministry. Jesus instructed Paul to rise up and stand. He appeared to him in order to make him a servant/minister and a witness of what he had seen and what God would reveal to him (Acts 26:16). Here, the definition of Christian ministry is given, which is to be witnesses of the resurrection and the teachings of Jesus. To be a witness is not just a matter of reporting facts; it implies being filled and compelled by these facts. Paul’s conversion is a testimony to the truthfulness of his message. The call becomes almost irresistible, something he could not disobey (26:19; cf. Gal. 1:16). He could not do anything else but to stand and testify for the Messiah. Paul did not resist the call of God on his life (Acts 26:22), and as such he fulfilled the divine plan that was intended for him before he was born (Gal. 1:15–16). Paul implied that his audience and readers should do as he did.

 

၃. ပါလု၏သတင်းစကား။ ဘုရားသခင်၏သတင်းစကားသည် ပါလု၏ကိုယ်ပိုင်အတွေ့အကြုံ၏ သက်သေခံချက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် အမှောင်မှ အလင်းသို့၊ စာတန်၏အာဏာမှ ဘုရားသခင်၏အာဏာသို့ ကိုယ်တိုင်ဖြတ်ကျော်ခဲ့သည် (အခန်း ၂၆:၁၈)။ ဤအတွေ့အကြုံက အခြားသူများကို နောင်တရပြီး ကယ်တင်ခြင်းသို့ လှည့်လာရန် ဖိတ်ခေါ်စေခဲ့သည် (အခန်း ၂၀)။ နောင်တရခြင်းဆိုသည်မှာ ယေရှု၏ထမြောက်ခြင်းကို ယုံကြည်ခြင်းသည် နောက်ဆုံးတရားစီရင်ခြင်းနှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်စပ်နေသောကြောင့် လိုအပ်သည် (အခန်း ၁၇:၃၀-၃၁၊ ဒံယေလ ၁၂:၂၊ ယောဟန် ၅:၂၉၊ ၂ပေတရု ၃:၇၊ ဗျာဒိတ် ၂၀:၁၁-၁၃ နှို့ဆိုင်)။ ကယ်တင်ခြင်းသို့ လှည့်လာခြင်းသည် ယုံကြည်ခြင်း၏ဘဝသစ်ကို နေထိုင်ရန် စိန်ခေါ်ချက်ဖြစ်သည်။ ယေရှု၏ထမြောက်ခြင်းသည် ယုဒနှင့် တပါးအမျိုးသားများအတွက် အသက်၏အလင်းကို ယူဆောင့ခဲ့သည် (အခန်း ၂၆:၂၃)။ ဘုရားသခင်သည် အပြစ်သားများ မသေဘဲ နောင်တရပြီး အမှန်တကယ် အသက်ရှင်နိုင်ရန် လိုလားတော်မူသည် (တရားဟော ၃၀:၁၉၊ ဟေရှာယ ၁၈:၂-၃၊ ၃၃:၁၁၊ ကောလောသဲ ၂:၄-၆၊ ၁တီမောသေ ၂:၄၊ ၂ပေတရု ၃:၉ နှို့ဆိုင်)။ ပါလု၏သတင်းစကားသည် မောရှေနှင့် ပရောဖက်များ၏ သွန်သင်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီခဲ့သည် (အခန်း ၂၆:၂၂)။

3. Paul’s Message. God’s message carried by Paul had become the testimony of his own experience. He had personally passed from darkness to light, from the power of Satan to that of God (Acts 26:18)—an experience that led him to invite others to repent and convert (v. 20). The call to repentance is needed because faith in the resurrection of Jesus is deeply connected to the last judgment (17:30–31; cf. Dan. 12:2; John 5:29; 2 Pet. 3:7; Rev. 20:11–13). And the call to conversion is a challenge to live a new life of faith. The resurrection of Jesus brought the light of life to both Jews and Gentiles (Acts 26:23). God wants sinners not to die but to repent and enjoy true life (cf. Deut. 30:19; Is. 18:2–3; 33:11; Col. 2:4–6; 1 Tim. 2:4; 2 Pet. 3:9). Paul’s message was consistent with the teachings of Moses and the prophets (Acts 26:22).

 

၄. နားထောင်သူများနှင့် သူတို့၏တုံ့ပြန်မှု။ ဂလာတိ ၂:၇-၈ အရ ပါလုကို တပါးအမျိုးသားများဆီသို့ တမန်တော်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ လုကာဖော်ပြသော နားလည်မှုမှာ အတိအကျ မဟုတ်ပါ။ ပေတရုသည် ယုဒနှင့် တပါးအမျိုးသား (ကောနေလိ) တို့ဆီသို့ ဧဝံဂေလိကို ယူဆောင်လာရန် ဘုရားသခင်ခေါ်တော်မူခဲ့သလို၊ ပါလုသည်လည်း တစ်ပါးနှင့်တစ်စွဲ သက်ဆိုင်သော သတင်းစကားကို ပေးခြင်းခံရသည်ဟု အခိုင်အမာဆိုခဲ့သည်။ သူသည် စေလွှတ်ခြင်းခံရသည် (အခန်း ၂၆:၁၇၊ ရောမ ၁:၁၊ ၁ကောရိန်သု ၉:၁၊ ဂလာတိ ၁:၁ နှို့ဆိုင်)၊ တမန်တော်အားလုံးကဲ့သို့ (မဿဲ ၂၈:၁၉) ယုဒနှင့် တပါးအမျိုးသားတို့အား ဟောပြောရန် (အခန်း ၂၆:၁၇၊ အခန်း ၂၂:၂၁ နှို့ဆိုင်)၊ ဒမာသက်မှ ယေရုရှလင်သို့၊ ယုဒပြည်မှ အခြားနိုင်ငံများသို့ (အခန်း ၂၆:၂၀)၊ ငယ်သူကြီးသူအားလုံးအား (အခန်း ၂၂)၊ လူမျိုးတိုင်းအား အလင်းယူဆောင်လာရန်ဖြစ်သည်၊ ယုဒ သို့မဟုတ် တပါးအမျိုးသား မခွဲခြားပါ။ ထိုအလင်းသည် သူ၏ပိုင်ဆိုင်ခြင်းမဟုတ်၊ ဒမာသက်လမ်းတွင် သူ့ထံ ပေါ်ထွန်းခဲ့သော အလင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် လူမျိုးတိုင်းအတွက် အလင်းဖြစ်လာမည့် ထာဝရဘုရား၏ကျွန်ပင်ဖြစ်သည် (ဟေရှာယ ၄၉:၆)။ ယေရမိယကဲ့သို့ ပါလုသည် သားအိမ်ထဲမှ ခေါ်တော်မူခြင်းခံရသည် (ယေရမိ ၁:၅၊ ဂလာတိ ၁:၁၅ နှို့ဆိုင်)။ ယေရမိယကဲ့သို့ လူမျိုးတိုင်းအတွက် ပရောဖက်ဖြစ်လာခဲ့သည် (ယေရမိ ၁:၅)။ ယေရမိယကဲ့သို့ (ယေရမိ ၁:၁၀) ပါလု၏တာဝန်သည် တည်ဆောက်ရန်နှင့် စိုက်ပျိုးရန်ဖြစ်သည် (ယေရမိ ၁:၁၀၊ ၁ကောရိန်သု ၃:၆၊ ၁၄:၃၊ ၄၊ ၁၇၊ ဧဖက် ၂:၂၀၊ ၂၂)။ သူ၏ပရောဖက်ပြုတော်မူခြင်းနှင့် အာဏာသည် မေးခွန်းထုတ်စရာမရှိပါ။ ပါလု၏သက်သေခံချက်သည် ရုန်းကန်မှုမရှိဘဲ မပေးခဲ့ပါ။ ဘုရားသခင်၏တန်ခိုးဖြင့်သာ သူ့ကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည် (အခန်း ၂၆:၁၇) သူ့ကိုသတ်လိုသောသူများထံမှ (အခန်း ၂၁)။ သူ၏သတင်းစကားအတွက် နားထောင်သူများ၏ တုံ့ပြန်မှုသည် သူ၏ဆရာခံခဲ့ရသော တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဆင်တူသည်။

4. Paul’s Listeners and Their Response. On the basis of Galatians 2:7–8, Paul has been considered the apostle to the Gentiles. This is not exactly the understanding Luke conveys. Not only was Peter called by God to bring the gospel to both Jews and a Gentile (Cornelius), but Paul also claimed to have been given a message that was universal. He was sent (Acts 26:17; cf. Rom. 1:1; 1 Cor. 9:1; Gal. 1:1), like all the apostles (Matt. 28:19), to preach to both Jews and Gentiles (Acts 26:17; cf. 22:21) from Damascus to Jerusalem, from Judea to other nations (26:20), to the small and the great alike (v. 22), bringing light to all people, whether Jews or Gentiles (v. 23). The light was not his own, but it appeared to him on the road to Damascus. Jesus was indeed the Servant of the Lord described as the One who was to become a light to all nations (Is. 49:6). Like Jeremiah, Paul was called from the womb (Jer. 1:5; cf. Gal. 1:15). Like him, he became a prophet to all nations (Jer. 1:5). Like Jeremiah (Jer. 1:10) Paul’s mission was to build and to plant (Jer. 1:10; 1 Cor. 3:6; 14:3, 4, 17; Eph. 2:20, 22). His prophetic mission and authority were unquestionable. Paul’s testimony was not given without struggle. It took the power of God to deliver him (Acts 26:17) from those who wanted to kill him (v. 21). The listeners’ response to his message was similar to the response his Master had endured.

 

အခန်း ၂၆:၂၄-၃၂။ ပါလု၏ ခံတွင်းချက်အတွက် တုံ့ပြန်မှုများ။ ဖက်စတု၏ တုံ့ပြန်မှုသည် အာသင်လူမျိုးတို့၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဆင်တူသည် (အခန်း ၁၇:၃၂)။ သေလူကို ထမြောက်စေနိုင်သည်ဟု သူ့အတွက် မယုံနိုင်ဖြစ်နေပုံရသည်။ ဤသည်မှာ တပါးအမျိုးသားများအတွက် အဓိပ္ပာယ်မဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (၁ကောရိန်သု ၁:၂၃)။ သူသည် ပါလု၏သွန်သင်ချက်များကို စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပျက်စီးမှုဟု ယူဆခဲ့သည် (အခန်း ၂၆:၂၄)၊ သူ၏ပညာရေးသင်ကြားမှုကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည် (အခန်း ၂:၁၃)။ ဘုရားသခင်၏အသံကို နားထောင်လိုစိတ်မရှိသူသည် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အကြောင်းပြရန် ထူးဆန်းသောအကြောင်းပြချက်များ ရှာတွေ့တတ်သည် (ဥပမာ အခန်း ၂:၁၃)။ ပါလုသည် ဖက်စတုကို လေးစားစွာ ဖြေကြားခဲ့ပြီး၊ သူပြောသောအရာများသည် မှန်ကန်ပြီး ဆင်ခြင်တုံတရားရှိသည်ဟု ဆိုသည် (အခန်း ၂၆:၂၅)၊ ဒဿနိကဗေဒ၏ မဏ္ဍိုင်နှစ်ခုဖြစ်သည်။ သူသည် အဂ္ဂရိပ္ပါအား ယေရှုနှင့်ပတ်သက်သော သူ၏သွန်သင်ချက်များကို ကောင်းစွာသိရှိပြီး အပြည့်အဝ သတိထားမိသည်ဟု ပြောခဲ့သည် (အခန်း ၂၆)။

26:24–32. Reactions to Paul’s Defense. Festus reacted in a similar way as the Athenians had (17:32). Apparently, it was inconceivable to him that a dead person could be raised from the grave. This was folly to the Gentiles (1 Cor. 1:23). He attributed Paul’s teachings to mental damage (Acts 26:24) that his academic training had done to him (2:13). Someone who is not willing to listen to the voice of God may come up with strange reasons to justify decisions (e.g., Acts 2:13). Paul answered Festus respectfully, telling him that what he said was truthful and reasonable (26:25), the two pillars of philosophy. He told Agrippa that his teachings about Jesus were well known and that he was fully aware of them (v. 26).

 

ပါလုသည် ငြင်းခုန်သူသာမဟုတ်၊ ပျက်စီးမည့်သူများ၏ ကယ်တင်ခြင်းကို စိတ်ဝင်စားသူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အဂ္ဂရိပ္ပါအား သွယ်ဝိုက်စွာ ဆုံးမခဲ့သည်။ ပါလုသည် ဘုရင်သည် ပရောဖက်များကို ယုံကြည်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ပြီး၊ ထမြောက်ခြင်းကို ယုံကြည်သော်လည်း ယေရှု၏ထမြောက်ခြင်းကို မယုံကြည်ပုံရသည်။ ဘုရင်၏ဖြေကြားချက်ကို ဘာသာပြန်ရန် ခက်ခဲသည် (အခန်း ၂၆:၂၈)။ ၎င်းကို “နည်းနည်းလေးနှင့် ငါ့ကို ခရစ်ယာန်ဖြစ်အောင် နှိုးဆော်နေသလား”၊ “ခဏတော့တွင် ငါ့ကို ခရစ်ယာန်ဖြစ်အောင် နှိုးဆော်မည်” သို့မဟုတ် “ဤမျှတိုတောင်းသောအချိန်ဖြင့် ငါ့ကို ခရစ်ယာန်ဖြစ်အောင် နှိုးဆော်နေသလား” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သည်။ ပါလုသည် နားထောင်သူအားလုံးကို ဆုံးမခဲ့ပြီး၊ အဂ္ဂရိပ္ပါနှင့် အခြားနားထောင်သူအားလုံး သူကဲ့သို့ ခရစ်ယာန်ဖြစ်လာရန် ဘုရားသခင်အား ဆုတောင်းခဲ့သည် (အခန်း ၂၉)။ သူတို့အားလုံးသည် သူထာဝရဘုရားထံမှ ခံစားခဲ့ရသောအရာကို ခံစားရစေလိုခဲ့သည်။ တင်းမာမှုကို လျှော့ချရန်၊ ပျော်ရွှင်ဖွယ် ဟာသအနည်းငယ်ဖြင့် “ဤသံကြိုးများကလွဲ၍” ဟု ထည့်ပြောခဲ့သည် (အခန်း ၂၉)။ အဂ္ဂရိပ္ပါ၏ ရှက်ရွံ့မှု ထင်ရှားလာခဲ့ပြီး၊ ဘာပြောရမှန်းမသိတော့ဘဲ အန္တရာယ်ရှိသော စကားပြောဆိုမှုကို အဆုံးသတ်ရန် ထထိုင်ခဲ့သည်။ ပါလုသည် စွဲချက်တင်ခံရသော အပြစ်မရှိကြောင်း ရှင်းလင်းခဲ့သည် (အခန်း ၃၁)။ အဂ္ဂရိပ္ပါ မသိခဲ့သောအရာမှာ ပါလုကို ရောမသို့ ပို့ဆောင်ရန် ဘုရားသခင်၏အစီအမံဖြစ်သည်။

Paul was not just a debater but a person interested in the salvation of the perishing. As such, he indirectly made an appeal to Agrippa. Paul was convinced that the king believed in the prophets and that he probably believed in the resurrection, although not in the resurrection of Jesus. The king’s answer is difficult to translate (Acts 26:28). It can be translated, “You almost [oligos—“little” or “short”] persuade me to become a Christian,” “In a short time you will persuade me,” or “Are you trying to persuade me in such a short time?” Paul appealed also to the audience, sharing his prayer to God that Agrippa as well as all the other hearers would become a Christian like he was himself (v. 29). He wanted for all of them to have what he received from the Lord. In order to release any possible tension, he added with a touch of wistful humor, “except for these chains” (v. 29). The embarrassment of Agrippa became obvious, and not knowing what else to say, he rose to end a risky dialogue. Clearly, Paul was innocent of the charges raised against him (v. 31). What Agrippa did not know was that it was God’s plan to take Paul to Rome.

 

ဤတရားခွင်ပုံဆိုင်ရာ အသွင်အပြင်၏ နိဂုံးသည် တမန်တော်ဝတ္ထုတွင် နောက်လာမည့်အရာကို ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ်သည်။ ပါလုသည် ရောမတွင် အကျဉ်းသားဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ ထိုအချက်က သူ၏အမှုတော်ကို ပြည့်စုံစေခြင်းကို မတားဆီးခဲ့ပါ (အခန်း ၂၈:၃၀-၃၁)။ ပါလုသည် အကြိမ်ကြိမ် အပြစ်မရှိကြောင်း တွေ့ရှိခံရပြီးနောက် (အခန်း ၂၆:၃၂) စွဲချက်တင်ခြင်းမရှိဘဲ အကျဉ်းသားအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည် (အခန်း ၂၅:၂၆)။ အခြေအနေသည် ရုံမတရားဖြစ်နေသည် (အခန်း ၂၅:၂၇)။ မတရားသော စီရင်ချက်ရှိမှသာ အဆင့်မြင့်တရားရုံးသို့ အယူချင်းတင်နိုင်သည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် လူ့မတရားမှုကို အသုံးပြု၍ ကိုယ်တော်၏အစီအမံများကို ဆောင်ရွက်တတ်သည် (အခန်း ၂၃:၁၁)။ ထို့ကြောင့် ပါလုသည် စိတ်အားထက်သန်သူများ၏ တိုက်ခိုက်မှုကို မကြောက်ဘဲ ရောမသို့ ဘေးကင်းစွာ ရောက်ရှိနိုင်ခဲ့သည်။

The finale of this court appearance anticipates what is to come in the book of Acts. Paul was made a prisoner in Rome, but this fact did not prevent him from fulfilling his ministry (28:30–31). Paul remained a prisoner without charges ever being registered against him (25:26) after being found innocent several times (26:32). The situation was simply unreasonable (25:27). An appeal to a higher court was possible only in the event of an unjust sentence. But God sometimes uses human absurdity to carry out His plans (23:11). Thus, Paul was able to go safely to Rome without fear of assault by zealots.

 

အခန်းကြီး - ၂၇

အခန်း ၂၇:၁–၂၈:၃၁

 ခဲသားရိယမှ ရောမသို့

လုကာသည် ပါလု၏ ခဲသားရိယအကျဉ်းထောင်မှ ရောမအကျဉ်းထောင်သို့ ခရီးကို မှတ်တမ်းတင်ပြီး သူ၏စာအုပ်ကို နိဂုံးချုပ်သည်။ ဤဇာတ်ကြောင်းကို အပိုင်း ၅ ပိုင်းခွဲနိုင်သည်- မုန်တိုင်းထဲသို့ ရွက်လွှင့်ခြင်း (၂၇:၁-၄၄)၊ မာလတာကျွန်းတွင် တပါးအမျိုးသားများဆီသို့ ပါလု၏အမှုတော် (၂၈:၁-၁၀)၊ ရောမတွင် ခရစ်ယာန်များ၏ ကြိုဆိုခြင်း (၂၈:၁၁-၁၆)၊ ယုဒလူများအလယ် ပါလု၏အမှုတော် (၂၈:၁၇-၂၉)၊ ပါလု၏ လူမျိုးတိုင်းဆီသို့ အမှုတော် (၂၈:၃၀-၃၁)။ ဤဇာတ်ကြောင်းမှတစ်ဆင့် လုကာရည်ရွယ်သော သတင်းစကားကိုလည်း ရှာဖွေမည်။

27:1–28:31

FROM CAESAREA TO ROME

Luke concludes his book with an account of Paul’s journey from his prison in Caesarea to his prison in Rome. The narrative can be divided in five parts: sailing into a storm (27:1–44); Paul’s mission to the Gentiles in Malta (28:1–10); Christians welcoming him in Rome (28:11–16); Paul’s mission among the Jews (28:17–29); and Paul’s universal mission (28:30–31). The message Luke intended to convey through this narrative will also be explored.

 

အခန်း ၂၇:၁-၄၄

 ပင်လယ်ပြင်တွင် စွန့်စားခန်းများ

ရောမသို့ ထွက်ခွာရန် အချိန်ရောက်လာခဲ့ပြီ။ လုကာသည် ပါလုနှင့်အတူ ခရီးသွားနေပုံရသည် (“ကျွန်ုပ်တို့” ဟု အသုံးပြုသည်ကို ကြည့်)၊ အရိစတ္တက္ခုနှင့်အတူ (အခန်း ၂၇:၂၊ ကောလောသဲ ၄:၁၀၊ ဖိလေမုန် ၂၄ နှို့ဆိုင်)။ သို့သော် အချို့အချိန်များတွင် လုကာ မပါဝင်ပုံရသည်၊ အကြောင်းမှာ တတိယလူများပုံစံ (“သူတို့”) ကို အသုံးပြုထားသောကြောင့် ဖြစ်သည် (အခန်း ၂၇:၁၃-၁၇၊ ၂၇-၂၉၊ ၃၆-၄၄)။

27:1–44

Adventures on the Sea

The time had finally come for Paul to leave for Rome. It appears that Luke was traveling with Paul (notice his use of “we” and “us”), along with Aristarchus (v. 2; cf. Col. 4:10; Philem. 24). However, Luke also appears to have been absent some of the time because he uses the third person plural (“they”) in Acts 27:13–17, 27–29, 36–44.

 

အခန်း ၂၇:၁-၈။ ရောမသို့ ခရီးစတင်ခြင်း။ ဤခရီးသည် အရှေ့မြေထဲပင်လယ်ရှိ လေတိုက်ရာလမ်းကြောင်းများကို ထည့်စဉ်းစားထားသော ရွက်လွှင့်လမ်းကြောင်းများနှင့် ကိုက်ညီသည်။ သင်္ဘောများသည် အလက်ဇန္ဒြီးယားမှ ရှိဒုန်၊ ဧဖက်၊ ကောရိန်သု၊ ရှုရကုတ်၊ ရောမကို ဆက်သွယ်ထားသော စက်ဝိုင်းပုံလမ်းကြောင်းကို လိုက်သည်။ ရောမမှ သင်္ဘောများသည် ကတ္တဂို သို့မဟုတ် အာဖရိကတိုက်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် ဆိုက်ရေနီးကါးမှ အလက်ဇန္ဒြီးယားသို့ ပြန်သည်။ ပါလုနှင့် အဖော်များသည် ခဲသားရိယ၏ အလယ်အလတ်ဆိပ်ကမ်းမှ ထွက်ခွာပြီး ရှိဒုန်သို့ သွားကြသည်။ ထိုနေရာတွင် ပိုကြီးသော သင်္ဘောများ ဆိုက်ကပ်သည်။ အကျဉ်းသားများကို ရောမအရာရှိ ယူလိယု၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ သူသည် ဧကရာဇ်တပ်ဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ဩဂုတ္တမင်း၏ နာမည်ဖြင့် အရေးကြီးမှုကို ဖော်ပြသည် (အခန်း ၂၇:၁)။ ယူလိယုသည် ခရီးတစ်လျှောက် ပါလုကို အလွန်ကြင်နာခဲ့ပြီး သူ၏အသက်ကို ကယ်တင်ခဲ့သည် (အခန်း ၃၂၊ ၄၃)။ ရှိဒုန်တွင် ခရီးသည်အားလုံး ဆိုက်ကပ်ချိန်တွင် ယူလိယုသည် ပါလုကို လူသားဆန်စွာ ဆက်ဆံခဲ့ပြီး (ဖိလန်သရွပေါစ်- “ကြင်နာစွာ”) မိတ်ဆွေများ (ထိုမြို့ရှိ ခရစ်ယာန်များ ဖြစ်နိုင်သည်) နှင့်တွေ့ဆုံခွင့် ပေးခဲ့သည် (အခန်း ၂၇:၃၊ အခန်း ၁၁:၁၉၊ လုကာ ၆:၁၇ နှို့ဆိုင်)။

27:1–8. The Voyage to Rome Begins. The trip is consistent with the sailing routes in the eastern Mediterranean Sea that took into account the prevailing winds. The vessels followed a circular course connecting Alexandria to Sidon, Ephesus, Corinth, Syracuse, and Rome. From Rome the ships sailed to Carthage or returned to Alexandria along the African coast of Cyrenaica. Paul and his companions thus left the secondary port of Caesarea bound for Sidon, where larger ships anchored. The prisoners were in the custody of a Roman officer named Julius of the Imperial Cohort; its importance is indicated by the use of the name of Augustus (v. 1). Julius was very considerate of Paul throughout the trip (v. 32) and even saved his life (v. 43). At Sidon, where all passengers disembarked, Julius treated Paul humanely (philanthrōpōs—“benevolently”), even allowing him to enjoy the company of friends, who may have been Christians in that city (v. 3; see 11:19; Luke 6:17).

 

လေထုဖိအားနည်းမှုကြောင့် ပြင်းထန်သော ဆန့်ကျင်လေတိုက်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး သင်္ဘောများသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကို စောင့်ဆိုင်းရင်း ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် ဆက်လက်သွားခဲ့ရသည်။ နောက်ဆုံး လုကိယမြို့ ဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကံကောင်းစွာဖြင့် အရာရှိသည် အီတလိသို့ သွားနေသော အာလက်ဇန္ဒြီးယား ကုန်သင်္ဘောကြီးကို တွေ့ခဲ့သည်။ ထိုသင်္ဘောသည် ခရီးသည် ၂၇၆ ယောက်နှင့် ဂျုံတင်ဆောင်နိုင်သည် (အခန်း ၂၇:၃၈)။ အဲဂုတ္တုသည် အင်ပါယာ၏ အဓိက စပါးဂိုဒေါင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သင်္ဘောအင်အားကြီးသော်လည်း ခရီးသည် အလွန်နှေးကွေးပြီး ပင်ပန်းခဲ့သည် (အခန်း ၇-၈)။ နောက်ဆုံး “ကောင်းသောဆိပ်ကမ်း” သို့မဟုတ် “လှပသောဆိပ်ကမ်း” ဟု အမည်တွင်သော နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

An atmospheric depression brought strong headwinds on the seas, and the ships were compelled to continue along the coast while waiting for a change of weather. They managed to reach Myra, a port in Lycia. Fortunately, the centurion found a strong Alexandrian ship going to Italy—a kind of passenger cargo ship that could take on two hundred and seventy-six people in addition to a load of wheat (Acts 27:38). Egypt, from which it had come, was at that time one of the major granaries of the empire. Despite the vessel’s power, the journey was very slow and painful (vv. 7–8), but it finally took them to a place properly called “Good Port” or “Fair Havens.”

 

အခန်း ၂၇:၉-၁၂။ ပါလု၏ သတိပေးချက်ကို လျစ်လျူရှုခြင်း။ နိုဝင်ဘာမှ မတ်လအတွင်း မြေထဲပင်လယ်တွင် ရွက်လွှင့်ခြင်း နီးပါး မရှိခဲ့ပါ။ ဦးတည်ချက်မရှိသဖြင့် နေ့အလင်းရောင်ဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းနှင့် ကျွန်းများကို မှီခိုရွက်လွှင့်ရပြီး ညအချိန်တွင် ကြယ်များကို မှီခိုရသည်။ လုကာသည် ယုဒပြက္ခဒိန်ကို အသုံးပြု၍ ခုနှစ်သည် အချိန်ကို ဖော်ပြသည်။ “အစာရှောင်ရက်” (အခန်း ၂၇:၉) ဖြစ်သော ပတိတိယလ၏ အတိတ်ကျော်လွန်ပြီဟု ဆိုသည်။ ၎င်းကို တစ်ရှီ လဆန်း ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြီး စက်တင်ဘာ နောက်ပိုင်း သို့မဟုတ် အောက်တိုဘာ အစောပိုင်းဖြစ်သည်။ ပါလုသည် ယခင်က သင်္ဘောပျက်ခဲ့ဖူးသည် (၂ကောရိန်သု ၁၁:၂၅) ဖြစ်သောကြောင့် ခရီးဆက်ရန် အန္တရာယ်များသည်ဟု တိုက်တွန်းခဲ့သည် (အခန်း ၂၇:၁၀)။ သို့သော် ရောမအရာရှိသည် သင်္ဘောခေါင်းဆောင်နှင့် သင်္ဘောပိုင်ရှင်၏ အသိပညာကို ယုံကြည်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ သူတို့၏ အကြံဉာဏ်ကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် မတော်တဆမှုဖြစ်ပါက သူ၏အထက်လူကြီးများကို အကြောင်းပြနိုင်မည်။ သို့သော် သင်္ဘောခေါင်းဆောင်နှင့် ကပ္ပတိန်တို့တွင် ဆက်လက်ထွက်ခွာရန် အကြောင်းပြချက်ကောင်းများ ရှိခဲ့သည်။ စိုစွတ်သော ဆောင်းရာသီတွင် သင်္ဘောအောက်ခန်းတွင် ဂျုံသည် ပျက်စီးပြီး ရောင်းမရဖြစ်နိုင်သည်။ ဆိပ်ကမ်းကို “လှပသောဆိပ်ကမ်း” ဟု ခေါ်သော်လည်း ကုန်ပစ္စည်းထားရန် မသင့်တော်ဟု ယူဆခဲ့သည် (အခန်း ၁၂)။ သူတို့သည် ခရိတ်ကျွန်းသို့ ရောက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ဆောင်းရာသီတစ်လျှောက် ဂိုဒေါင်များတွင် ဂျုံသိုလှောင်နိုင်မည်။ ပါလု၏ အကြံဉာဏ်ကို မလိုက်နာဘဲ ထွက်ခွာခြင်းဖြင့် သူတို့သည် ရှောင်လိုခဲ့သော အရာကို ခံစားခဲ့ရသည်- ကုန်ပစ္စည်းဆုံးရှုံးခြင်း (အခန်း ၁၀၊ ၂၁၊ ၃၈)။ အကောင်းဆုံး လူ့တွက်ချက်မှုများသည် ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ပရောဖက်ပြုတော်မူသော စကားကို ယုံကြည်ခြင်း မရှိလျှင် ကျရှုံးနိုင်သည်။ နောက်အပိုင်းတွင် ဘုရားသခင်၏ တမန်တော်များ၏ စကားကို ယုံကြည်ခြင်းသည် ကယ်တင်ခြင်းကို ယူဆောင်လာသည်ကို ပြသမည်။

27:9–12. Paul’s Warning Ignored. During the months between November and March, there was hardly any navigation in the Mediterranean Sea. Since compasses did not exist at that time, navigation was by sight along coasts and islands by daylight or by the stars by night. Luke dates the time of the year using the Jewish calendar by indicating that the Day of Atonement (“the Fast”) had already passed (v. 9). It was celebrated on the tenth of the month of Tishri, in late September or early October. Paul, who had experienced shipwrecks before (2 Cor. 11:25), urged them not to pursue the trip because it was too dangerous (Acts 27:10). But the Roman officer chose to trust the knowledge of the helmsman or pilot and the owner of the ship. Following their advice would, in case of an accident, help him to justify his decision to his superiors. But the shipmaster and the captain had their good reasons to move on. By remaining too long in the ship’s hold during the wet winter season, wheat was likely to be damaged and unsellable. Although the port was known as “Fair Havens,” they found it unsuitable (v. 12) to sustain their cargo. They decided to reach the island of Crete, where they could store the wheat in granaries throughout the winter. By choosing to leave despite Paul’s advice, the two men reluctantly suffered what they had wanted to avoid: the loss of goods (vv. 10, 21, 38). The best human calculations can result in failure when one lacks faith and confidence in the prophetic word. The second part of the narrative will show that confidence in the words of God’s messengers brings salvation.

 

အခန်း ၂၇:၁၃-၄၄။ မုန်တိုင်းထဲတွင်။ သင်္ဘောသည် ပြင်းထန်ပြီး ခြိမ်းခြောက်နေသော ဆန့်ကျင်လေကို ရင်ဆိုင်နေရပြီး ဘုရားသခင်ကို လုံးဝယုံကြည်မှသာ ခရီးသည်အားလုံး အသက်ရှင်နိုင်မည်။ ဇာတ်လမ်းကို အောက်ပါအတိုင်း စီစဉ်ထားသည်- (၁) လူ့အားအင်ဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းသည် အမြဲ ကျရှုံးသည် (အခန်း ၁၃-၂၀)၊ (၂) ကောင်းကင်မှ သတင်းစကား ရောက်လာသည် (အခန်း ၂၁-၂၆)၊ (၃) စည်းလုံးမှုသည် အောင်မြင်ရန် လိုအပ်သည် (အခန်း ၂၇-၃၂)၊ (၄) မုန့်ခွဲဝေခြင်း သို့မဟုတ် အတူစားသောက်ခြင်း (အခန်း ၃၃-၃၈)၊ (၅) အားလုံး ကယ်တင်ခြင်း (အခန်း ၃၉-၄၄)။

27:13–44. In the Tempest. The ship was facing such strong and threatening headwinds that only total trust in God would make it possible for all passengers to survive. The story is organized as follows: (1) salvation by works is always doomed (vv. 13–20); (2) the message comes from heaven (vv. 21–26); (3) solidarity is necessary for success (vv. 27–32); (4) the communion or sharing of bread (vv. 33–38); and (5) salvation for all (vv. 39–44).

 

၁. လူ့အားထုတ်မှု၏ မအောင်မြင်ခြင်း။ ခရီးသွားများရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော အဓိကပြဿနာမှာ လေပြင်းတိုက်ခတ်မှုဖြစ်သည်။ လုကာသည် ထိုလေကို အမျိုးမျိုးသောအမည်များဖြင့် ရည်ညွှန်းထားသည်။ anemos—လေ (အနိစ္စ ၄၊ ၇၊ ၁၅)၊ notos—တောင်လေ (အနိစ္စ ၁၃)၊ eurakylōn သို့မဟုတ် အချို့လက်ရေးမူများတွင် euroklydōn—ပြင်းထန်သော အရှေ့မြောက်လေ သို့မဟုတ် “အရှေ့မြောက်လေပြင်း” (အနိစ္စ ၁၄) ဟူ၍ ခေါ်ဆိုပြီး၊ ထိုအခန်းငယ်တူတွင်ပင် anemos typhōnikos—မုန်တိုင်းလေ၊ ဟာရီကိန်းလေ သို့မဟုတ် တိုင်ဖွန်း ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။ အနှစ်ချုပ်အားဖြင့် သင်္ဘောသားများသည် မည်သည့်လေကို အားကိုးရမည်ကို မသိကြဘဲ အရှေ့မြောက်လေပြင်းနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ထိုလေက သူတို့ကို မူလနေရာသို့ ပြန်တွန်းပို့ခဲ့သည်။ ရှင်ပေါလုဖော်ပြခဲ့သော ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို နားမထောင်ခြင်းကြောင့် သူတို့သည် မုန်တိုင်းနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည် (ယောန ၁:၃-၄ ကိုကြည့်၊ ဆာ ၆၁:၃၊ ၉၁:၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ နောက်ဆုံးတွင် သူတို့သည် ကလောဒါ သို့မဟုတ် ကောဒါ ဟုခေါ်သော ကျွန်းငယ်တစ်ခု အနီးတွင် ခိုလှုံရာနေရာ တွေ့ခဲ့သည် (တမန် ၂၇:၁၆)။ ကိုယ့်ကံကြမ္မာကို ကိုယ်လွှဲချထားသူများဟု ထင်မှတ်ကြပြီး အသက်ရှင်ရန် လူမဆန်သော အားထုတ်မှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ သင်္ဘောကို လွင့်ထားခဲ့ကြပြီး ရေလှောင်ပုံးငယ်ကို (ဖြည့်နေသောရေကြောင့်) ခက်ခက်ခဲခဲ တင်တက်ခဲ့ကြသည် (အနိစ္စ ၁၆)။ ထို့နောက် သင်္ဘောကို ကြိုးများဖြင့် ပတ်ချည်ကာ အားဖြည့်ခဲ့ကြသည် (အနိစ္စ ၁၇)၊ ထိုကြိုးများမှာ ကြိုတင်တပ်ဆင်ထားခြင်းဖြစ်နိုင်ပြီး ဝင့်ချ်များဖြင့် ဆွဲတင်ခဲ့ကြသည်။ လေယာများကို ချခဲ့ကြသည် (အနိစ္စ ၁၇)၊ အကြောင်းမှာ မြောက်အာဖရိက ဆိုင်ရေနီကာကမ်းခြေ၏ှင့် ကပ်မိမည်ကို စိုးရိမ်ကြခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ မလိုအပ်သော ပစ္စည်းများကို ပင်လယ်ထဲ ပစ်ချကာ သင်္ဘောကို ပေါ့ပါးစေခဲ့ကြသည် (အနိစ္စ ၁၈)၊ သို့သော် ဂျုံနှင့် ဆန်ကဲ့သို့ အစားအစာကုန်ပစ္စည်းကို ဆုံးရှုံးလို့မဖြစ်သောကြောင့် ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည် (အနိစ္စ ၃၈)။ သင်္ဘောသားများ အလုပ်ကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသဖြင့် ခရီးသည်များက ကူညီပြီး သင်္ဘောပစ္စည်းများ (ဖြစ်နိုင်တော့ အဓိကလေယာ၊ ကြိုးများနှင့် တိုင်များ) ကို ပစ်ချခဲ့ကြသည် (အနိစ္စ ၁၉)။ ယခုအခါ သွားလာရန် နည်းလမ်းမရှိတော့ဘဲ နေနှင့်ကြယ်များပင် လမ်းညွှန်အဖြစ် မမြင်ရတော့မသည် (အနိစ္စ ၂၀)။ သင်္ဘောသားများ အားလုံးမျှော်လင့်ချက် လုံးဝပျောက်ဆုံးသွားချိန်တွင် ကယ်တင်ခြင်း၏နှုတ်ကပတ်တော် သူတို့ထံ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

1. The Failure of Human Efforts. The main problem facing the travelers was the strong wind, which Luke refers to by various designations: anemos—“wind” (vv. 4, 7, 15); notos—“the south wind” (v. 13); eurakylōn, or as in some manuscripts euroklydōn—“a strong northeast wind” or “Northeaster” (v. 14), which is described in the same verse as an anemos typhōnikos—“a tempestuous wind,” “hurricane wind” or “typhoon.” In sum, the crew did not know which wind they should depend on and ended up encountering a northeastern wind that pushed them back where they came from. By not listening to the will of God as Paul expressed it, they faced a storm (see Jon. 1:3–4; cf. Pss. 61:3; 91:1). They finally found refuge near an island called “Clauda” or “Cauda” (Acts 27:16). Thinking themselves masters of their destiny, they engaged in superhuman efforts to save themselves. They allowed the ship to drift and hoisted the lifeboat with difficulty because it was probably filled with water (v. 16). Then they reinforced the ship by stringing cables (v. 17), probably already in place, and tightened them using winches; they lowered the sails (v. 17) because they feared being stranded on the sandy coast of Cyrenaica in North Africa; and they lightened the ship by throwing overboard all unnecessary baggage (v. 18) but kept the cargo food of grain and wheat (v. 38), all too important to be lost. The sailors were exhausted from the work, so the travelers helped them to throw overboard the ship’s tackle, probably the mainsail, ropes, and masts (v. 19). Now they had no means of navigation, not even the sun or stars to serve as benchmarks (v. 20). When the sailors had lost all hope, the word of salvation reached them.

 

၂. ကယ်တင်ခြင်းကို ဘုရားသခင်က အခမဲ့ ပေးအပ်တော်မူသည်။ ရှင်ပေါလုသည် လွတ်လပ်စွာ စကားပြောနေပြီး လူတိုင်းနားထောင်နေသဖြင့် သင်္ဘောကို ဦးဆောင်နေသူဖြစ်သွားသည်။ သူကိုးကွွယ်သော ဘုရားသခင်၏နာမတော်ကို မဖော်ပြဘဲ (ယေဘုယျအားဖြင့် ဧည့်သည်များအကြားရှိနေသောကြောင့်) ရှင်ပေါလုက သူတို့အား မျှော်လင့်ချက်ပေးခဲ့သည်။ သူတို့တစ်ယောက်မှ မသေရုံတင်မက အသက်ရှင်ကြရလိမ့်မည်ဟု ကတိတိပေးခဲ့သည် (အနိစ္စ ၂၂)။ ထိုသတင်းစကားကို ညအချိန်တွင် သူပိုင်ဆိုင်ပြီး ကိုးကွယ်သော ဘုရားသခင်၏ ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးက ပေးခဲ့သည်ဟု ရှင်ပေါလုက ဆိုသည် (အနိစ္စ ၂၃)။ ထိုစကားများက ပစ္စည်းဆုံးရှုံးရမှုများရှိစေကာမူ သူတို့၏သတ္တိကို ပြန်လည်ရှင်သန်စေခဲ့သည် (အနိစ္စ ၂၂၊ ၂၆)။ ဤဇာတ်လမ်းတွင် ဘုရားသခင်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ရှင်ပေါလုက ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်ကို သူတို့အား ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ယောနအုပ်စာတွင် ပရောဖက်၏သစ္စာမရှိမှုကြောင့် သင်္ဘောသားအားလုံး အန္တရာယ်ကျရောက်ခဲ့သည် (ယောန ၁ုနစ်:၁၂)၊ သို့သော် ဤဇာတ်လမ်းတွင်မူ စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်၏ပရောဖက်တစ်ပါး ရှိနေခြင်းကြောင့် ခရီးသည်အားလုံး ကယ်တင်ခြင်းခံခဲ့ကြရသည် (တမန် ၂၇:၂၄)။

2. Salvation Is Freely Offered by God. Paul appears to have taken charge of the ship since he spoke freely and everyone listened. Without naming the God he served, probably because he was among Gentiles, Paul gave them hope: not one of them would die (v. 22). This message, Paul said, was given to him during the night by an angel of the God he belonged to and served (v. 23). These words renewed their courage despite the fact that they had had to suffer material loss (vv. 22, 26). This is the first time God is mentioned in this story. With it Paul offered them God’s grace. In the story of Jonah, all the sailors were endangered because of the unfaithfulness of the prophet (Jon. 1:12), but in this account the passengers were all saved because of the presence of a true prophet of God (Acts 27:24).

 

၃. စည်းလုံးညီညွတ်မှု၏ တန်ဖိုးကို သင်ကယ်ခြင်း။ လုကာက ထပ်မံဆိုက်ရောက်ရန် နောက်ထပ် ည ၁၄ ည ကြာမြင့်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ “နေ့များ” ကို မဖော်ပြခြင်းမှာ သင်္ဘောသားများ ဘုရားသခင်ပေါ်တွင် မှီခိုနေရကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြရန် ဖြစ်နိုင်သည်။ အာဖရိကကမ်းလျှေားနှင့် မနီးစပ်လိုသော်လည်း အေဒရီယတ်ပင်လယ်အနီး ရောက်ရှိလာသည်ကို သိရှိပြီး သူတို့ခရီးပန်းတိုင်ဆီသို့ ပိုနီးလာသည်ဟု သင်္ဘောသားများ ဝမ်းမြောက်ခဲ့ကြသည်။ ညအချိန်တွင် ပင်လယ်အတိမ်အနက်ကို တိုင်းတာရင်း ကယ်တင်ခြင်း၏ ပထမဆုံးမျှော်လင့်ချက်ကို မြင်ခဲ့ကြသည် (အနိစ္စ ၂၇-၂၈၊ မသဲ ၂၅:၆ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ကယ်တင်ခြင်း၏ နေ့လင်းချိန်ကို မျှော်လင့်နေကြသည် (တမန် ၂၇:၂၉)။ ထိုအချိန်တွင် သင်္ဘောသားများ၏ တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်မှုကြောင့် ရေလှောင်ပုံးငယ်ကို ချပြီး ခရီးသည်များနှင့် စစ်သားများကို မကူညီဘဲ ကိုယ်တိုင်သာ လွတ်မြောက်ရန် ကြံစည်ခဲ့ကြသည် (အနိစ္စ ၃၀)။ ပင်လယ်ကို ကျွမ်းကျင်သူများဖြစ်သောကြောင့် သင်္ဘောကပ်မိခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို သိရှိကြသည် (အနိစ္စ ၄၁ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။္ဌ စစ်သားများက ရေလှောင်ပုံးငယ်၏ကြိုးကို ဖြတ်တောက်ပြီး သင်္ဘောသားများ စွန့်ပစ်ထွက်ပြေးခြင်းမပြုနိုင်အောင် လူသားတို့၏ နောက်ဆုံးမျှော်လင့်ချက်ကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။

3. A Lesson on the Value of Solidarity. Luke indicates that the navigation continued for fourteen more nights. He does not mention the “days,” perhaps to emphasize the sailor’s dependence on God. While the sailors had been afraid to get too near the coast of Africa, they were relieved to realize that they were nearing the Adriatic Sea, which was the route to their destination. It was during the night that the sailors saw their first hope of salvation thanks to probes into the sea (vv. 27–28; cf. Matt. 25:6). They were hoping for the daylight of their deliverance (Acts 27:29). It is at this point that the selfishness of the sailors led them to lower the lifeboat to try to save themselves without helping the passengers or soldiers (v. 30). Knowledgeable as they were of the sea, they knew the risks involving grounding the ship (cf. 27:41). But the soldiers finally cut loose the last hope of human salvation left by cutting the rope that held the lifeboat to the vessel so the sailors could not abandon them.

 

၄. မျှော်လင့်ချက်ယူဆောင်လာသော အစာစားခြင်း။ နေထွက်ချိန်တွင် ရှင်ပေါလုက ခရီးသည်များအား ကြောကခြင်းကို ကျော်လွှားပြီး ခွန်အားပြန်လည်ရရှိရန် အစာစားရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည် (အနိစ္စ ၃၃-၃၄)။ ထိုအစာစားခြင်းမြင်ကွင်းကို ကြိယာလေးချက်ဖြင့် မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။ သူသည် မုန့်ကိုယူသည်၊ ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းသည်၊ မုန့်ကိုခွဲသည်၊ စားသုံးသည် (အနိစ္စ ၃၅)။ ဤလုပ်ရပ်ကြောင့် အချို့က ထိုအစာစားခြင်းကို ထာဝရဘုရားနှင့်အတူ ညစာစားပွဲ သို့မဟုတ် ပသခါပွဲနှင့် ဆက်စပ်မြင်ကြသည်။ စကားလုံးများ ဆင်တူသော်လည်း အကြောင်းအရာအရ လုကာသည် ဂျူးလူမျိုးများနှင့် ခရစ်ယာန်များ အစာစားရာတွင် ဘုရားသခင်ကို ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းပုံ သာမန်အစာစားခြင်းကိုသာ ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည် (တမန် ၂:၄၂၊ ၄၆၊ ၂၀:၇၊ ၁၁ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အကြောင်းမူကား ခွက်ကို မဖော်ပြထားသလို အစာခွဲဝေခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်လည်း မရှိသည့်အပြင် ပါဝင်သူများမှာ ယုံကြည်သူများ မဟုတ်ခဲ့ကြပါ။ ရှင်ပေါလုသည် အစာကို ခွဲဝေမပေးဘဲ ကိုယ်တိုင်စားသုံးရုံသာ ပြုခဲ့သည်။ အစာစားခြင်းကို ဦးဆောင်ပြီး ဘုရားသခင်ကို ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်းဖြင့် သင်္ဘောပေါ်ရှိလူအားလုံးအား ဘုရားသခင်သည် အရာအားလုံးကို ထိန်းချုပ်ထားကြောင်း စိတ်ချစေရန်နှင့် ကျန်ရှိသော ခရီးကို ရှင်သန်နိုင်ရန် လိုအပ်သော အာဟာရရရှိစေရန် အားပေးခဲ့သည်။ စားသုံးပြီးနောက် သူတို့အားလုံး ပူးပေါင်းကာ သင်္ဘောကို ထပ်မံပေါ့ပါးစေရန် အဖိုးတန်ဂျုံကုန်ပစ္စည်းကို ပင်လယ်ထဲ ပစ်ချခဲ့ကြသည်၊ ထိုဂျုံမှာ စီမံသူ၏ မှားယွင်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်ခဲ့သည် (တမန် ၂၇:၃၈)။

4. A Meal That Brought Hope. At the dawn of a new day Paul invited the passengers to overcome their fears and renew their strength by eating some food (vv. 33–34). Four verbs highlight the scene of the meal: he took bread, he gave thanks, he broke the bread, and he began to eat (v. 35). The action Luke describes has led some to associate this meal with the celebration of the Lord’s Supper—and in that the celebration also of the Passover meal. While the terminology is similar, the context indicates that Luke is simply describing a normal meal and how Jews and Christians gave thanks to God when they ate (cf. 2:42, 46; 20:7, 11). After all, there is no mention of the cup, no explanation of the elements, and the participants were not believers. And rather than distributing the elements, Paul simply began to eat. In taking the initiative in officiating at the meal and giving God thanks, the apostle sought to reassure all those on board that God was in control and also to encourage them to get the nourishment they would need to survive the rest of the journey. After eating, they all helped to lighten the ship by throwing overboard its precious cargo of wheat that had been the cause of the bad decision of the pilot (27:38).

 

၅. အားလုံးကယ်တင်ခြင်းခံခဲ့ကြသည်။ စားသုံးပြီးနောက် သင်္ဘောသားမျသည် အဝေးတွင်မြင်ရသော ကမ်းခြေသို့ အတင်းဆင်းရန် စတင်ခဲ့ကြသည် (အနိစ္စ ၃၉)။ သို့သော် ပင်လယ်အောက်ခြေမြင့်တက်လာမှုကြောင့် ကမ်းခြေသို့ မရောက်နိုင်ဘဲ သဲပေါ်တွင် ကပ်မိနေခဲ့သည်။ စစ်သားများက အကျဉ်းသားများ ထွက်ပြေးပါက ပြင်းထန်စွာ အပြစ်ပေးခံရမည်ကို သိရှိသဖြင့် အကျဉ်းသားများကို သတ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် ဗိုလ်ကြီးက ရှင်ပေါလုမသေစေလိုသောကြောင့် ထိုအစီအစဉ်ကို တားမြစ်ခဲ့သည် (အနိစ္စ ၄၃)။ ချက်ချင်းပင် လူတိုင်းသင်္ဘောမှ လွတ်မြောက်ရန် စီစဉ်ပေးခဲ့သည် (အနိစ္စ ၄၄)။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့၏ မုန်တိုင်းများအလယ်တွင် ထာဝရဘုရားကို မျှော်လင့်ရန် အားပေးသော မျှော်လင့်ခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်း၏ ဇာတ်လမ်းတစ်ခု ဧကန်မလွဲ ဖြစ်ပါသည်။ နောက်ဆုံးကယ်တင်ခြင်းကို ကြိုမျှော်လျက် ဖြစ်သည်။

5. All Were Saved. Having eaten, the sailors began operations for a forced landing on a beach they could see in the distance (v. 39). But a rise of the sea bottom did not allow them to make it to the beach. They remained stuck in the sand at a distance from shore. The soldiers knew that they would be severely punished if the prisoners escaped, so they wanted to kill the prisoners. But the centurion dissuaded them from their plan because he did not want Paul to die (v. 43). He immediately organized the escape of all of them from the ship (v. 44). This is unquestionably a story of hope and salvation that encourages us to hope in the Lord in the midst of our own storms, anticipating our ultimate deliverance.

 

အခန်းကြီး - ၂၈

၂၈:၁–၃၁

ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းသို့ ခရစ်တော်၏အမှုတော်ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခြင်း

ရှင်ပေါလုရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော အခက်အခဲများသည် ယေရှုခရစ်တော်က သူ့အား အပ်နှံထားသော အမှုတော်ကို အဆုံးသတ်စေခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ သင်္ဘောပေါ်မှ လူများသည် ကိုယ်တိုင်ပင်လယ်ထဲသို့ ခုန်ဆင်းပြီးနောက် ရေစိုနစ်နေသော အခြေအနေနှင့် မာလ်တာကျွန်းပေါ်သို့ ရောက်ရှိကြသည်။ သူတို့သည် အေးမြပြီး မိုးရွာသဖြင့် တုန်ရီလျက်ရှိကြသော်လည်း ကျွန်းသားများ (ဘာဘာရိုး—ဂရိစကားမပြောနိုင်သူများ) က ကယ်တင်ကြသည်။

28:1–31

Mission to the World

The difficulties Paul confronted did not bring to an end the mission Jesus had entrusted to him. After throwing themselves into the sea, the passengers arrived soaking wet on the island of Malta. They were shivering from cold and rain, but fortunately, the local inhabitants (barbaroi—“individuals who did not speak Greek”) of the island rescued them.

 

၂၈:၁–၁၀။ မာလ်တာကျွန်းတွင် ရှင်ပေါလု၏အမှုတော်။ ကျွန်းပေါ်တွင် ရှင်ပေါလု၏အသက်သည် မြွေကိုက်ခံရသောအခါ ထပ်မံ၍ ခြိမ်းခြောက်ခံရပြန်သည်။ အံ့ဖွယ်အားဖြင့် ထိုဖြစ်ရပ်သည် သူ့အပေါ်တွင် အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိခဲ့ပေ။ သူသည် အသက်ရှင်ခဲ့ပြီး မြွေမှာ မီးထဲသို့ ပစ်ချခံရသည် (အပိုဒ် ၅)။ နောက်ဆုံးပျက်စီးခြင်းတွင် ရှေးကပင်းမြွေ စာတန်သည်လည်း မီးအိုင်ထဲသို့ ပစ်ချခံရမည်ဖြစ်သည် (ကိုးကား၊ ဗျာဒိတ် ၂၀:၁၀)။ ရှင်ပေါလု၏ဘဝတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဤဖြစ်ရပ်သည် ထိုနောက်ဆုံးဖြစ်ရပ်ကို ကြိုတင်ဟန့်ပြခြင်းဖြစ်သည်။

28:1–10. Paul’s Ministry in Malta. On the island, the life of Paul was once more threatened when he was bitten by a viper. Miraculously the event had no effect on him. He lived, and the snake ended up in the fire from which it was attempting to escape (v. 5). In the final destruction, Satan, the ancient serpent, will also be thrown into a lake of fire (cf. Rev. 20:10). This event in Paul’s life foreshadows that eventuality.

 

မာလ်တာလူမျိုးတို့၏ ပထမဆုံးတုံ့ပြန်မှုမှာ အကျဉ်းသားဖြစ်သူ ရှင်ပေါလုသည် ပင်လယ်မှ အသက်ရှင်လျက် လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ဘုရားသခင်၏တရားစီရင်ခြင်းကို ခံရမည့် ဆိုးယုတ်သူတစ်ဦးဟု ယူဆခြင်းဖြစ်သည်။ သူသေမည်ဟု သူတို့ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ဆိုးယုတ်ခြင်းသည် အမြဲတမ်း ကျူးလွန်ခဲ့သော အပြစ်နှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟု သူတို့ယုံကြည်ခဲ့ကြသည် (၂၈:၄; ကိုးကား၊ လုကာ ၁၃:၁–၅)။ သို့သော် ရှင်ပေါလု မသေကြောင်း မြင်သောအခါ လုတ္တြာမြို့သားများကဲ့သို့ (တမန်တော် ၁၄:၁၁–၁၂) သူတို့သည် ရှင်ပေါလုကို ဘုရားတစ်ပါးဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည် (၂၈:၆)။ ယခုတစ်ခါတွင်မူ လုကာသည် ရှင်ပေါလု၏တုံ့ပြန်မှုကို မဖော်ပြတော့ပေ။ နောက်ပိုင်းဇာတ်လမ်းတွင် ဒုတိယအံ့ဖွယ်အမှုဖြင့် ရှင်ပေါလုသည် ဘုရားသခင်၏ကိရိယာသာဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။

The first reaction of the Maltese was to conclude that prisoner Paul must be an evil person who was able to survive the sea but who finally met the justice of God. They were sure he would die. They believed that evil is always associated with a fault committed (28:4; cf. Luke 13:1–5). But on seeing that Paul did not die, they, like the inhabitants of Lystra (Acts 14:11–12), considered Paul to be a god (28:6). This time, however, Luke does not tell us about Paul’s reaction. The matter was cleared up later in the narrative, when through a second miracle Paul demonstrated that he was only an instrument of God.

 

ကျွန်းပေါ်ရှိ အကြီးဆုံးခေါင်းဆောင် ပုဗလိယု၏ ဧည့်ဝတ်ကျေးမှုကို ကောင်းစွာခံယူပြီးနောက် ရှင်ပေါလုသည် အိမ်ရှင်၏ဖခင်ကို ပျောက်ကင်းစေရန် အခွင့်ရခဲ့သည်။ ဆုတောင်းခြင်းဖြင့် သူသည် ထိုသူကို ပျောက်ကင်းစေခဲ့ပြီး ကိုယ်တိုင်ဘုရားမဟုတ်ကြောင်း ပြသခဲ့သည် (အပိုဒ် ၈)။ မြွေကိုက်ခံရသော လက်တစ်ဖက်အပါအဝင် လက်နှစ်ဖက်တင်ခြင်းဖြင့် လူနာပျောက်ကင်းလာသည်ကို သတိပြုရမည်။ အံ့ဖွယ်တန်ခိုးများသည် ရန်သူကို အနိုင်ယူခြင်း၏ သက်သေခံချက်အဖြစ် ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောခြင်းနှင့်အတူ လိုက်ပါလာခဲ့သည် (ကိုးကား၊ အပိုဒ် ၉; ရှင်ပေတရု၊ တမန်တော် ၄:၃၀; ၅:၁၆; ရှင်ဖိလိပ်၊ ၈:၇; ရှင်ပေါလု၊ ၁၉:၁၂)။ လုကာသည် ကျွန်းပေါ်တွင် ယုံကြည်သူများရှိလာသည်ကို မဖော်ပြထားသော်လည်း သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ကရုဏာတော်ကို ခံစားခဲ့ကြသည် (ကိုးကား၊ လုကာ ၆:၃၅–၃၆)။ ရှင်းလင်းသောအချက်မှာ ဤအပိုဒ်တစ်ခုလုံးသည် မာလ်တာလူမျိုး၏ ထူးကဲသော ကြင်နာမှု (တမန်တော် ၂၈:၂) နှင့် သင်္ဘောပျက်ကွဲမှုကြောင့် အရာအားလုံးဆုံးရှုံးခဲ့ရသူများအပေါ် အံ့ဖွယ်ရက်ရောမှု (အပိုဒ် ၁၀) တို့ပေါ်တွင် တည်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော တပါးအမျိုးသားများ၏နှလုံးသားထဲတွင် ဧဝံဂေလိတရားသည် အပြုသဘောဆောင်သော တုံ့ပြန်မှုကို ရရှိခဲ့မည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။

Having been well received by Publius, the most prominent leader of the island, Paul was given the opportunity to heal the father of his host. He did it by praying, thus demonstrating that he was not a god (v. 8). We note in passing that the cure of the patient came about by the laying on of hands, including the hand the snake had bitten. Miracles accompanied the proclamation of the gospel as demonstrations of victory over the enemy (cf. v. 9; Peter, Acts 4:30; 5:16; Philip, 8:7; Paul, 19:12). Luke does not tell us that there were conversions on the island, and yet they benefited from God’s mercy (cf. Luke 6:35–36). What is clear is that the entire paragraph is built on the unusual kindness of the Maltese (Acts 28:2) and their amazing expressions of generosity (v. 10) toward people who had lost everything in a shipwreck. We can only suggest that in the hearts of such Gentiles, the word of the gospel must have found a positive response.

 

၂၈:၁၁–၁၆။ ရောမမြို့သို့ ရောက်ရှိခြင်း။ မာလ်တာကျွန်းတွင် သုံးလကြာနေထိုင်ခဲ့ရပြီး နွေဦးရာသီရောက်လာသောအခါ ပင်လယ်ပြင်ခရီးသွားလာနိုင်ခဲ့သည်။ လုကာသည် အခြားခရီးသည်များကို ထပ်မံဖော်ပြတော့ဘဲ ရှင်ပေါလုနှင့် သူ့အဖော်များကိုသာ အာရုံစိုက်သည်။ ထိုအဖော်များတွင် ရောမစစ်သားများလည်း ပါဝင်သည်။ အဲဂုတ္တုပြည်မှ ဆောင်းရာသီကို ကျွန်းဆိပ်ကမ်းတွင် ပညာရှိစွာဖြတ်သန်းခဲ့သော သင်္ဘောတစ်စင်းကို သူတို့တွေ့ပြီး အတူလိုက်ပါနိုင်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၁)။ ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ သင်္ဘောသည် ရောမမြို့နှင့် ပိုမိုနီးကပ်လာခဲ့ပြီး ပူတေအိုလိဆိပ်ကမ်းတွင် ဆိုက်ကပ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၃)။ ထိုနောက် ရောမမြို့သည် ဆိပ်ကမ်းမြို့မဟုတ်သောကြောင့် ခြမလျှောက်ခဲ့ရသည်။

28:11–16. Arrival at Rome. The stay on Malta lasted three months, the time needed for spring to arrive and navigation to become possible again. Luke no longer mentions the other passengers but focuses only on Paul and his companions, which include the Roman soldiers. They heard about a ship from Alexandria whose owners had wisely chosen to spend the winter in an island seaport and were able to sail with them (v. 11). From port to port the ship made its way closer to Rome, apparently docking in Puteoli (v. 13) because from then on the journey would be on foot because Rome was not a port city.

 

ရှင်ပေါလုကို လိုက်ပါလာသော ဗိုလ်ခြေမှူးသည် ယုံကြည်သူဖြစ်သွားသလား။ လုကာမဖော်ပြထားပေ။ သို့သော် အနည်းဆုံး သူ၏နှလုံးသားသည် ရှင်ပေါလုနှင့် သူဟောပြောသော ဧဝံဂေလိတရားအပေါ် နွေးထွေးလာခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ သင်္ဘောပေါ်တွင် ရှင်ပေါလုကို သေခြင်းမှ ကယ်တင်ခဲ့ရုံမျှမက (၂၇:၄၂) အကျဉ်းသားကို လျင်မြန်စွာ စွန့်ပစ်လိုခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ပူတေအိုလိတွင် ယုံကြည်သူများနှင့် တစ်ပတ်ကြာနေခွင့်ပင် ခွင့်ပြုခဲ့သည် (၂၈:၁၄)။ သူ၏အစီရင်ခံစာသည် အလွန်ကောင်းမွန်ခဲ့သောကြောင့် ရောမမြို့တွင် ရှင်ပေါလုသည် စစ်သားထံမှ ကျယ်ပြန့်သော အခွင့်အရေးများ ရရှိခဲ့သည် (အပိုဒ်ငယ် ၁၆၊ ၃၀)။

Was the centurion who accompanied Paul converted? Luke does not say, though one certainly would have to conclude that at the very least his heart was warmed toward Paul and the gospel he proclaimed. Not only was he responsible for saving Paul from death on the ship (27:42), but he also showed no urgency to rid himself of his prisoner. He even allowed a week-long stay with the believers in Puteoli (28:14), and his report was so favorable that Paul enjoyed a wide range of privileges from the soldier in charge of his care in Rome (vv. 16, 30).

 

ပူတေအိုလိရှိ ညီအစ်ကိုများ၏ နွေးထွေးသော ဧည့်ဝတ်ကျေးမှုရှိသော်လည်း ရောမမြို့ရှိ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များထံမှ မည်သို့ဧည့်ခံခံရမည်ကို ရှင်ပေါလုစိုးရိမ်ခဲ့သည်ထင်ရသည်။ ရောမမြို့မှ ညီအစ်ကိုများ လမ်းခုလတ်တွင် ကြိုဆိုရန်လာသောအခါ သူအားတက်ကြွခဲ့သည် (၂၈:၁၅)။ ရှင်ပေါလုသည် အထူးနိမိတ်လက္ခဏာများ (၂၃:၁၁) နှင့် ဘုရားသခင်၏ တပ္ပါယ်တော်များ (၂၇:၂၄) ရရှိခဲ့သော်လည်း အခြားသူများကဲ့သို့ ညီအစ်ကိုတို့၏ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို လိုအပ်ခဲ့သည်။

Despite the warm welcome of his brothers in Puteoli, Paul seems to have been worried about the welcome he might receive from the churches in Rome. He was encouraged when brothers from Rome arrived to meet and welcome him on his way to the city (28:15). Although Paul had received specific visions (23:11) and divine reassurances (27:24), like everyone else, he also needed brotherly love.

 

၂၈:၁၇–၃၁။ ရောမမြို့တွင် ရှင်ပေါလု၏အမှုတော်။ ရောမမြို့ရောက်သောအခါ ရှင်ပေါလုကို ဗိုလ်ခြေမှူးယုလို၏လက်မှ အဆင့်နိမ့်သော ရောမစစ်သားထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ပြီး အိမ်အကျယ်ချပ်ခံရသည် (အပိုဒ်ငယ် ၁၆၊ ၂၀)။ ထောင်ချခြင်းမခံရခြင်းသည် သူ့အပေါ်စွပ်စွဲချက်အားနည်းကြောင်း ဖော်ပြသည်။ လုကာသည် ရောမမြို့တွင် ရှင်ပေါလု၏အမှုတော်ကို အပိုဒ်သုံးပိုင်းဖြင့် ဖော်ပြသည်- ရှင်ပေါလုသည် ယုဒလူများရှေ့တွင် ကိုယ်ကိုကိုယ်တရားမျှတကြောင်း ရှင်းပြခြင်း (အပိုဒ်ငယ် ၁၇–၂၂)၊ ရှင်ပေါလု၏သွန်သင်ချက်ကို ရှင်းပြပြီး ယုဒလူများ၏တုံ့ပြန်မှု (အပိုဒ်ငယ် ၂၃–၂၉)၊ ရှင်ပေါလု၏ လူမျိုးတစ်ဝှမ်းလုံးသို့ အမှုတော်ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခြင်း (အပိုဒ်ငယ် ၃၀–၃၁)။

28:17–31. Paul’s Ministry in Rome. On arriving in Rome, Paul was transferred from the care of the centurion Julius to that of a lower-ranking Roman soldier and placed under house arrest as he awaited a verdict in his case (vv. 16, 20). The fact that Paul was not imprisoned indicates the weakness of the case against him. Luke describes Paul’s ministry in Rome in three sections: Paul justifying himself before the Jews (vv. 17–22); the exposition of Paul’s message and the reaction of his Jewish listeners (vv. 23–29); and the continuation of Paul’s universal ministry (vv. 30–31).

 

၁. ရှင်ပေါလုသည် ယုဒလူများရှေ့တွင် ကိုယ်ကိုကိုယ်တရားမျှတကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ရောမမြို့ရောက်ပြီး သုံးရက်အကြာတွင် ရှင်ပေါလုသည် ခရစ်တော်၏အမှုတော်ကို ထပ်မံစတင်သည်။ ယုဒခေါင်းဆောင်အချို့ကို စုဝေးစေပြီး ရောမမြို့သို့ သူရောက်ရှိလာရခြင်း၏အကြောင်းကို ရှင်းပြသည်။ ယေရုရှလင်အာဏာပိုင်များသည် သူ့ကိုတိုင်ကြားရန် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့မလွှတ်ခဲ့သောကြောင့် ရှင်ပေါလုက ဆွေးနွေးမှုကို စတင်ခဲ့သည်။ သူသည် ယုဒလူမျိုးနှင့် ဘိုးဘေးဓလေ့များကို တစ်စုံတစ်ရာမျှ ဆန့်ကျင်ခဲ့ခြင်းမရှိကြောင်း (၂၈:၁၇) နှင့် ကိုယ်ကိုကိုယ်အပြစ်ကင်းကြောင်း သက်သေပြရန် ယုဒလူမျိုးကို ကိုင်ဆာဧကရာဇ်ထံ စွပ်စွဲတင်ပြရန် ရည်ရွယ်ခြင်းမရှိကြောင်း (အပိုဒ် ၁၉) အာမခံခဲ့သည်။ ယေရုရှလင်တွင် ယခင်ကပြောခဲ့သည့်အတိုင်း (၂၃:၆) ဣသရေလ၏မျှော်လင့်ချက်၊ လာမည့်မယ်ရှိယကို မျှော်လင့်ခြင်းကြောင့်သာ သူစွပ်စွဲခံရခြင်းဖြစ်သည် (၂၈:၂၀)။ ယုဒပရိသတ်ကို စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေလိုခြင်းမရှိပေ။

1. Paul Justified Himself before the Jews. After three days in Rome, Paul resumed his missionary work. He took the initiative to convene some Jewish leaders to justify or clarify his presence in Rome. The authorities in Jerusalem had not sent a delegation to complain about him as would have been expected; therefore, Paul took the initiative in the dialogue. He assured the elders of two things: he had not done anything against his people or against the customs of the fathers (28:17), and he had no intention to raise charges against his nation before Caesar in order to establish his innocence (v. 19). As he had previously said in Jerusalem (23:6), it was because of the hope of Israel, the hope in the coming Messiah, who for him was Jesus, that he was indicted (28:20). He did not want his self-j ustification to be offensive to his Jewish audience.

 

ယုဒအကြီးအကဲများ၏တုံ့ပြန်မှုသည် အများစုအားဖြင့် အပြုသဘောဆောင်သည်။ ယေရုရှလင်အာဏာပိုင်များထံမှ ရှင်ပေါလုနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်အချက်အလက်မရရှိခဲ့ကြပေ။ ထိုနေရာမှလာသူများကလည်း သူ့ကို ဆိုးရွားစွာမပြောခဲ့ကြပေ။ သို့သော် နေရာအနှံ့အပြားတွင် ဆန့်ကျင်ခံနေရသော ဤဂိုဏ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ရှင်ပေါလုပြောမည့်အရာကို နားထောင်လိုကြသည် (အပိုဒ် ၂၂)။

The response of the elders was largely positive. They had not been officially informed about Paul by the authorities in Jerusalem, and people who had come from there had not spoken evil against him. Nevertheless, they were interested in listening to what he had to say about this sect that was being opposed everywhere. They were interested in Paul’s teachings (v. 22).

 

၂. ရှင်ပေါလုသည် သူ၏သွန်သင်ချက်ကို ရှင်းပြသည်။ ရှင်ပေါလုသည် ဧည့်သည်များအား ကျမ်းစာမှ သက်သေခံချက်များဖြင့် ယေရှုခရစ်တော်၏ ကောင်းကြီးမင်္ဂလာသတင်းကို ဟောပြောခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၃)။ အထူးသဖြင့် ယေရှု၏ဘဝနှင့် အသေခံခြင်းသည် ကျမ်းစာကို ပြည့်စုံစေပုံကို ဟောပြောခဲ့သည် (၁၅:၃; ၂၀:၂၄; ၂၃:၁၁; ၂၆:၁၆၊ ၂၂; ကိုးကား၊ ၁:၈)။ သူ့အတွက် ယေရှုသည် အသေခံပြီး ထမြောက်ခြင်းအားဖြင့် ဘုရားသခင်၏သားတော်နှင့် သခင်ဖြစ်တော်မူသော အသက်ရှင်တော်မူသော ခရစ်တော်ဖြစ်သည် (ကိုးကား၊ ရောမ ၁:၄)။ ကျမ်းစာကို အသုံးပြု၍ ယေရှုသည် မယ်ရှိယဖြစ်ကြောင်း သူတို့ကို ယုံကြည်လာအောင် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ကံမကောင်းစွာဖြင့် ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောခြင်းသည် လူများကို ခွဲချင်းပေးတတ်ပြီး ဤကိစ္စတွင် အချို့ယုံကြည်ကြပြီး အချို့မယုံကြည်ကြပေ (တမန်တော် ၂၈:၂၄)။ ရှင်ပေါလုအတွက် ယေရှုကို သခင်နှင့် ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် လက်ခံခြင်းသည် ဘိုးဘေးဓလေ့များကို သစ္စာရှိခြင်းပင်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၇)။ ဣသရေလ၏မျှော်လင့်ချက် (အပိုဒ် ၂၀) ကို ပထမဆုံးပေးအပ်ခံရသူများ မလက်ခံပါက တပါးအမျိုးသားများတွင် များစွာအကျိုးပေးမည်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၂၈)။ ဣသရေလ၏ယုံကြည်ခြင်းကို တပါးအမျိုးသားများအတွက် ရရှိနိုင်စေသည်ဟု သူပြောခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ လူသားအားလုံးအတွက် မယ်ရှိယတစ်ပါးတည်းသာရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဟေရှာယ ၆:၉–၁၀ ကို ကိုးကားခြင်းသည် ယုဒလူများကို ရှုတ်ချရန်မဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်၏လူများ၏ နားမကြားခြင်း၊ နှလုံးမာကျောခြင်းကို နာကျင်စွာ တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်သည် (တမန်တော် ၂၈:၂၆–၂၇)။ ဤနောက်ဆုံးအပိုဒ်တွင် လုကာသည် ယုဒလူများကို ငြင်းပယ်ခြင်းအကြောင်းမဟုတ်ဘဲ ယုံကြည်သူနှင့် မယုံကြည်သူများအကြား သဘောထားကွဲလွဲခြင်းကို ပြောသည် (အပိုဒ်ငယ် ၂၄–၂၅)။ အချို့မူရင်းစာမူများတွင် အပိုဒ်ငယ် ၂၉ ပါဝင်ပြီး ယုံကြည်သူနှင့် မယုံကြည်သူယုဒများအကြား သဘောထားကွဲလွဲခြင်းနှင့် သူတို့ကြီးစွာငြင်းခုံခြင်းကို ထပ်မံဖော်ပြသည်။

2. Paul Defined His Teaching. Paul took the opportunity to share with his invitees the testimony from the Scriptures (v. 23) in accordance with the mission entrusted to him—to proclaim the good news of Jesus, especially how His life and death fulfilled the Scriptures (15:3; 20:24; 23:11; 26:16, 22; cf. 1:8). For him Jesus was the living Christ who is Son of God and Lord through His resurrection from the dead (cf. Rom. 1:4). Using the Scriptures, he tried to persuade them that Jesus was the Messiah. Unfortunately, sometimes the proclamation of the gospel pulls people apart, and in this case some believed and others did not (Acts 28:24). For Paul, accepting Jesus as Lord and Savior meant being faithful to the customs of his ancestors (v. 17). If the hope of Israel (v. 20) failed to be received by those to whom it was first given, it would bear much fruit among the Gentiles (v. 28). He told his Jewish friends that the faith of Israel was being made accessible to non-Jews because there is only one Messiah for humankind. The quotation from Isaiah 6:9–10 was not intended to condemn the Jews but was an expression of God’s painful reaction to the misunderstandings, deafness, and hardening of the hearts of His people (Acts 28:26–27). In this concluding section Luke talks not about a rejection of the Jews but about the fact of the disagreement between those who believed and those who did not (vv. 24–25). Some manuscripts contain v. 29, which refers again to the disagreement between the believing and unbelieving Jews (cf. vv. 24–25) and to the great debate they had among themselves.

 

၃. ရှင်ပေါလုသည် အမှုတော်ကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သည်။ တမန်တော်စွမ်းပုတင်စာအုပ်သည် ရှင်ပေါလုအား သခင်ယေရှု၏ကျွန်တစ်ဦးအဖြစ် ဧဝံဂေလိတရားကို မည်သူမျှတားဆီးခြင်းမရှိဘဲ ဟောပြောသင်ကြားနေသည့် အပြုသဘောဆောင်သော ပုံရိပ်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ရောမမြို့မှ လူတိုင်းအား ဟောပြောခဲ့သည် (အပိုဒ်ငယ် ၃၀–၃၁; ကိုးကား၊ ရောမ ၁:၁၄; ၁ကော ၁:၂၄)။ အသင်းတော်၏အမှုတော်သည် အဆုံးသတ်တော့မည်မဟုတ်ကြောင်း လုကာအလေးပေးသည်။ ယေရှု၏နှုတ်မြွက်စကားအတိုင်း ကမ္ဘာအဆုံးထိ ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်သည် (တမန်တော် ၁:၈; ကိုးကား၊ မဿဲ ၂၈:၁၄)။

3. Paul Pursued His Ministry. The book of Acts closes with a positive picture of Paul as a servant of the Lord proclaiming and teaching the gospel with no one forbidding him to do it. Luke relates that from Rome he was preaching to all people (vv. 30–31; cf. Rom. 1:14; 1 Cor. 1:24). Luke stresses that the mission of the church was not about to end. It was to be taken, according to the words of Jesus, to the ends of the earth (Acts 1:8; cf. Matt. 28:14).

 

ဇာတ်လမ်းသည် ရောမမြို့မှ ဘုရားသခင်က ဣသရေလလူမျိုးအား အပ်နှံထားသော မျှော်လင့်ချက်ကို လူသားအားလုံးအတွက် ယခုပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ကြေညာနေသော ရှင်ပေါလုနှင့် အဆုံးသတ်သည်။ ထိုမျှော်လင့်ချက်သည် မယ်ရှိယလာခြင်းတွင် ပြည့်စုံခဲ့ပြီး ကောင်းကင်သို့တက်ကြွသွားသော ယေရှု ပြန်လာခြင်းတွင် ပြီးဆုံးမည်ဖြစ်သည် (တမန်တော် ၁:၉–၁၁)။ ထိုမျှော်လင့်ချက်သည် ယနေ့တိုင် အသက်ရှင်နေဆဲဖြစ်သည်။

The narrative ends with Paul in Rome proclaiming the hope that God entrusted to His people and that now belongs to humanity. It is a hope that found fulfillment in the coming of the Messiah and that looks forward to its consummation in the return of the Jesus, who ascended to heaven (Acts 1:9–11). That hope remains alive today.

သံတော်စာများ

ကိုယ်တော်သစ်အက္ခရာတော်များနိဒါန်း

EPISTLES

INTRODUCTION TO THE NEW TESTAMENT EPISTLES

တမန်တော်များနှင့် ယုံကြည်သူများမှတစ်ဆင့် ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောခြင်းကြောင့် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်သည် တိုးပွားပြန့်ပွားလာခဲ့သည်။ ယုံကြည်သူအုပ်စုများ များပြားလာသည်နှင့်အမျှ ညှဉ်းဆီးခြင်း၊ မှားယွင်းသောအယူဝါဒများ၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ထိုစိန်ခေါ်မှုများအားလုံးကို အားပေးလမ်းညွှန်ရန်နှင့် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းပြမှုနှင့် နှိုးဆွမှုအောက်တွင် တမန်တော်များသည် စာဖြင့် ဆက်သွယ်ခဲ့ကြသည်။

The proclamation of the gospel through the apostles and believers resulted in the growth and expansion of the Christian church. As the groups of believers multiplied, they faced challenges of persecution, false teachings, and natural disasters. To encourage and guide the believers through all these challenging circumstances, and under the guidance and inspiration of the Holy Spirit, the apostles communicated with their congregations through written correspondence.

 

လေးပါးသော ဧဝံဂေလိတရားစာအုပ်များနှင့် တမန်တော်စွမ်းပုတင်စာအုပ်အပြင် ကိုယ်တော်သစ်တွင် စာအုပ် နှစ်ဆယ့်တစ်အုပ်ပါဝင်ပြီး စာရေးသူအများအပြားမှ ရေးသားခဲ့သည်။ အများစုမှာ သီးခြားအသင်းတော်များ သို့မဟုတ် အစပိုင်းခရစ်ယာန်လှုပ်ရှားမှုတွင် အမှုတော်ဆောင်နေသူများအား ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အချို့မှာ ခရစ်ယာန်အားလုံးအတွက် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ဤစာများသည် ကိုယ်တော်ဟောင်းနှင့် ကိုယ်တော်သစ်တစ်ခုလုံးနှင့်အတူ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒ၊ မျှော်လင့်ချက်နှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားအတွက် တစ်ခုတည်းသော အခြေခံဖြစ်သည်။ အသင်းတော်၏ ခရစ်တော်၏အမှုတော်ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရန် တွန်းအားကို သံတော်စာများတွင် ထင်ရှားပြီး ပဋိပက္ခဖြေရှင်းနည်းနှင့် အသင်းတော်ဖွဲ့စည်းပုံအတွက် လမ်းညွှန်ချက်များ ပေးထားသည်။

Besides the four Gospels and the book of Acts, the New Testament contains twenty-one letters, or epistles, written by several authors. Most were written to specific congregations or to individuals ministering in the fledgling Christian movement, while some were meant for a broader Christian audience. These letters, together with the rest of the New Testament and the Old Testament, are the exclusive foundation for Christian doctrine, hope, and ethical behavior. The mission impetus of the church is reflected in the writing of the Epistles, and the Epistles provide guidance for conflict management and the organization of the church.

 

ကိုယ်တော်သစ်သံတော်စာနှင့် ဂရိ-ရောမစာများ ဆင်တူခြင်း

ပထမရာစုနှစ် ကိုယ်တော်မဟုတ်သော ဂရိ-ရောမစာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်သောအခါ ပညာရှင်များသည် ဆင်တူမှုများစွာ တွေ့ရှိကြသည်။ စာများအများစုကို လိပ်ထားသော စာလိပ်များအဖြစ် ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး အများစုတွင် အခြေခံအစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည့် နှုတ်ဆက်စာ၊ ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်းနှင့် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းကြေညာချက်တို့ ပါဝင်သည်။ ကိုယ်တော်သစ်သံတော်စာများတွင်လည်း ဤအချက်များ ပေါ်လွင်သည်။

SIMILARITES BETWEEN THE NEW TESTAMENT EPISTLE AND THE GRECO-ROMAN LETTER

When comparing the early Christian letters to secular Greco-Roman letters of the first century, scholars find many similarities. Most letters were sent as rolled-up scrolls, and most began with the same basic elements: a salutation, a greeting, and a declaration of thanksgiving. The NT Epistles exhibit these common characteristics.

 

နှုတ်ဆက်စာ

 စာလိပ်ထိပ်တွင် စာရေးသူ၏အမည်၊ အဆင့်အတန်း သို့မဟုတ် အခန်းကဏ္ဍနှင့် လက်ခံရရှိသူ၏အမည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် စာလိပ်ပထမစာကြောင်းအနည်းငယ်ကိုသာ ကြည့်ခြင်းဖြင့် စာမည်သည့်နေရာမှလာသည်ကို နှင့် မည်သူ့အတွက်ဖြစ်သည်ကို သိနိုင်သည်။

Salutation

At the top of the letter was the salutation. It included the name of the writer, along with his or her title or role and the name of the recipient. Thus, recipients could know at a glance—merely by the first few lines of the scroll—where the letter was sent from and for whom it was intended.

 

ကျေးဇူးတော်နှုတ်ဆက်စကား

 နှုတ်ဆက်စာပြီးနောက် ကျန်းမာပျော်ရွှင်ပါစေဟု ဆုမွန်ကောင်းတောင်းပေးသော ကျေးဇူးတော်နှုတ်ဆက်စကား ပါဝင်သည်။ ပုံမှန်ဂရိ-ရောမနှုတ်ဆက်စကားတွင် ချိုင်ရင်း (ဝမ်းမြောက်ခြင်း၊ ကျန်းမာပါစေဟု ဆိုလိုသည်) ကို သုံးသည်။ ကိုယ်တော်သစ်စာများတွင် ယာကုပ်စာသာလျှင် ချိုင်ရင်းကို သုံးထားပြီး ကျန်စာရေးသူများသည် အသံဆင်တူသော ချာရစ် (ကျေးဇူးတော်) ကို အစားထိုးသုံးသည်။ ယုဒစာများကို များသောအားဖြင့် ရှာလုံ (ငြမ်းချမ်းရေး) ကို ထည့်သည်။ သို့သော် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်များသည် ဘုရားသခင်နှင့် သခင်ယေရှုခရစ်တော်ထံမှ ကျေးဇူးတော်နှင့် ငြမ်းချမ်းရေးဟူသော ပေါင်းစပ်နှုတ်ဆက်စကားကို ပထမဆုံးသုံးစွဲခဲ့သူများဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ ရောမ ၁:၇; ၁ကော ၁:၃; ၁ပေ ၁:၂; ဗျာဒိတ် ၁:၄)။ လက်ခံရရှိသူ၏ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်ပါစေဟူသော ပုံမှန်ဂရိ-ရောမဆန္ဒသည် ၃ယောဟာန် ၂ တွင်သာ တွေ့ရသည်။

Greeting

The salutation was typically followed by a greeting, which was a wish for good health. A typical Greco-Roman greeting used the Greek word chairein (from the verb chairō, meaning “to rejoice” and thus “to wish one well”). Among the NT letters, only James uses chairein; all other authors replace this term with the similar-sounding word charis, usually translated as “grace” in English. Jewish letters usually add the greeting of “peace,” from the Hebrew word shalom. Early Christians, however, appear to have been the first to make use of the composite greeting of grace and peace (e.g., Rom. 1:7; 1 Cor. 1:3; 1 Pet. 1:2; Rev. 1:4). This greeting embodied a blessing from God Himself and from His Son Jesus Christ. The usual Greco-Roman desire for the recipient’s good health is found only in 3 John 2.

 

ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းကြေညာချက်

 ကိုယ်တော်သစ်သံတော်စာများသည် ဘုရားသခင်အား ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်းကို အာရုံစိုက်သည်။ ရှင်ပေါလု၏စာများတွင် နှုတ်ဆက်စကားပြီးနောက် လက်ခံရရှိသူများအတွက် ဘုရားသခင်အား ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းသည်ကို ပုံမှန်တွေ့ရသည် (ဥပမာ၊ ရောမ ၁:၈; ၁ကော ၁:၄; ဖိ ၁:၃)။ သူတို့၏ ယုံကြည်ခြင်းတိုးပွားမှု၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် ခရစ်ယာန်သက်သေခံချက်အတွက် အထူးကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းပြီး ယုံကြည်သူများကို တည်ဆောက်ရန်နှင့် ခရစ်ယာန်အားလုံးတွင် ဘုရားသခင်အား ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းသောစိတ်ဓာတ်ကို အားပေးရန်ဖြစ်သည်။

Declaration of Thanksgiving

The NT Epistles focus their thanksgiving on God. Paul’s correspondence is noticeable for typically following the greeting with words of thanksgiving for his audience (e.g., Rom. 1:8; 1 Cor. 1:4; Phil. 1:3). He specifically thanks God for their growing faith, their love, and their Christian witness in order to build up the believers and to encourage a spirit of thankfulness to God in all Christians.

 

စာအဓိကအကြောင်းအရာ

 စာ၏အဓိကအပိုင်းဖြစ်သော အဲဒီကိုယ်ထည်တွင် စာရေးသူ၏ အဓိကစိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ပါဝင်သည်။ စာရေးရသည့်အကြောင်းအမျိုးမျိုးရှိသည်မှာ သဘာဝကျသည်။ အချို့စာများတွင် ယခင်စာများကို ဖော်ပြပြီး မေးခွန်းများကို ဖြေကြားသည် သို့မဟုတ် တမန်တော်တစ်ပါး၏ အသင်းတော်ခရီးစဉ်အတွင်း တစ်စုံတစ်ရာမျှသာ ရှင်းပြခဲ့သော သွန်သင်ချက်များကို ဆက်လက်ညွှန်ကြားသည် (ဥပမာ၊ ၁ကော ၅:၉; ၇:၁)။ သံတော်စာများတွင် တမန်တော်များသည် မှားယွင်းသောဆရာများ၏ဩဇာနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာအကြောင်းအရာများကို မှားယွင်းနားလည်မှုများကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်တော်သစ်စာများသည် အယူဝါဒ သို့မဟုတ် အလေ့အကျင့်ကို ပြင်ဆင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ပဋိပက္ခဖြေရှင်းနည်း၊ ခေါင်းဆောင်များ၏အရည်အချင်းများ၊ အသင်းတော်ဆုတောင်းပွဲနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာလက်ဆောင်များ အသုံးပြုနည်းတို့ကို ညွှန်ကြားခဲ့သည်။

Body

The main part of the letter—the body—shares the author’s main concerns for writing. Naturally, there are considerably different reasons someone might want to write a letter. Some letters mention previous correspondence and answer questions posed or further instruct on teachings only partially explained during an apostle’s visit to the congregation (e.g., 1 Cor. 5:9; 7:1). In the Epistles, the apostles frequently struggled against the influence of false teachers and the incorrect understanding of spiritual themes. Thus, the NT letters attempted to correct doctrine or practice. Instructions were given for resolving conflicts, for qualifications of leaders, and for congregational worship and the use of spiritual gifts.

 

နိဂုံးစကား

 ရံဖန်ရှားရှားဖြင့် ရှင်ပေါလုသည် လိုအိပုန် (“နောက်ဆုံး” သို့မဟုတ် “ကျန်ရှိသေး”၊ “အခြားကိစ္စများ”) ဟူသော စကားလုံးဖြင့် စာနိဂုံးကို အမှတ်အသားပြုသည် (ဥပမာ၊ ၂ကော ၁၃:၁၁; ဧဖက် ၆:၁၀; ဖိ ၄:၈; ၂သက် ၃:၁)။ ထိုအခါတိုင်း ခရစ်ယာန်လုပ်ရပ်တစ်ခုခုကို လိုက်စားရန် တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် လိုက်ပါသည်- ဆုတောင်းရန်၊ ဝမ်းမြောက်ရန်၊ ဝိညာဉ်ရေးရာအကြောင်းများကို တွေးတောရန်၊ အချင်းချင်းသဟဇာတဖြစ်ရန် စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဤနိဂုံးအတွေးများသည် စာ၏အဓိကအချက်များကို အနှစ်ချုပ်လေ့ရှိသည်။ နိဂုံးတွင် စာလက်ခံရရှိသည့်အသင်းတော်အတွင်း သီးခြားပုဂ္ဂိုလ်များသို့ နှုတ်ဆက်စကားနှင့် စာရေးသူနှင့်အတူရှိသူများထံမှ အသင်းတော်သို့ နှုတ်ဆက်စကားများ ပါဝင်ခြင်းဖြင့် စာများ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာသဘောကို ဖော်ပြသည် (ဥပမာ၊ ရောမ ၁၆:၃–၁၆၊ ၂၁–၂၃)။ ထိုနှုတ်ဆက်စကားများသည် ရှင်ပေါလု၏ ခရီးဖော်များနှင့် စာရေးချိန်တွင် သူရှိရာနေရာကို သဲလွန်စပေးပြီး အချို့တိုက်တွန်းချက်များနှင့်ပတ်သက်၍ လက်ခံရရှိသူ၏အပြုအမူကို တာဝန်ခံမှုပေးသည်။

Concluding Remarks

Occasionally, Paul marks the conclusion of his letter with the term loipon (“finally” or “what remains,” “other matters”; e.g., 2 Cor. 13:11; Eph. 6:10; Phil. 4:8; 2 Thess. 3:1). In each case, it is followed by an exhortation to pursue some course of Christian action: to pray, to rejoice, to think on spiritual themes, or to live in harmony with one another. These closing thoughts often summarize Paul’s main points in the letters. The conclusion of these letters reveals their personal nature by including greetings to specific individuals in the congregation to which the letter is addressed, as well as passing along greetings to the church from individuals present with the author (e.g., Rom. 16:3–16, 21–23). Such greetings provide hints about Paul’s traveling companions and his location when writing, and they even provide accountability for the recipient’s behavior with respect to certain exhortations or imperatives given.

 

ရှင်ပေါလု၏စာအများအပြားနိဂုံးချုပ်ပုံသည် စာအများစုကို စာရေးကူညီသူတစ်ဦးက ရေးသားခဲ့သော်လည်း စာမှန်ကန်စွာသူ့ထံမှဖြစ်ကြောင်း လက်ခံရရှိသူသိစေရန် သူ၏မူလနည်းလမ်းကို ညွှန်ပြနိုင်သည် (ဥပမာ၊ ၁ကော ၁၆:၂၁; ဂလာ ၆:၁၁; ကော ၄:၁၈; ၂သက် ၃:၁၇; ဖိလေမုန် ၁:၁၉)။ ၂သက်သာလောနိတ်စာနိဂုံးတွင် ရှင်ပေါလု၏ထုတ်ပြန်ချက်သည် အထူးထင်ရှားပြီး စာမှန်ကန်စွာ သူ့ထံမှဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုသည် (၂သက် ၃:၁၇)။ ထိုသို့ဖြင့် ရှင်ပေါလု၏စာများကို အခြားစာများနှင့် ခွဲခြားနိုင်ခဲ့သည်။

The way several of Paul’s letters end may hint at what was once his original way of ensuring that the recipients knew the letter was from him, even if the bulk of the letter was penned by a scribe (e.g., 1 Cor. 16:21; Gal. 6:11; Col. 4:18; 2 Thess. 3:17; Philem. 1:19). Paul’s statement at the conclusion of 2 Thessalonians is especially revealing, as he confirms that the letter was indeed from him (2 Thess. 3:17). This made it possible to distinguish Paul’s letters from other correspondence.

 

စာအများအပြားသည် ကျေးဇူးတော်ဆုတောင်းချက် (ဥပမာ၊ ရောမ ၁၆:၂၄; ဟေဗြ ၁၃:၂၅) သို့မဟုတ် ငြမ်းချမ်းရေးဆုတောင်းချက် (၁ပေ ၅:၁၄; ၃ယောဟာန် ၁၄) သို့မဟုတ် ချီးမွမ်းခြင်းသီချင်း (ရောမ ၁၆:၂၅–၂၇; ၂ပေ ၃:၁၈; ယုဒ ၂၄–၂၅) ဖြင့် နိဂုံးချုပ်သည်။ ဤစာများသည် အဖွင့်နှင့် အပိတ်တွင် ကျေးဇူးသိတတ်မှုနှင့် ခရစ်ယာန်ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို ပြသသည်။ အချို့စာများတွင် ထူးခြားသောနိဂုံးများရှိသည်။ ယာကုပ်နှင့် ၁ယောဟာန်စာသည် နှုတ်ဆက်စကား သို့မဟုတ် ကျေးဇူးတော်နှုတ်ဆက်စကားမရှိဘဲ ရုတ်တရက်အဆုံးသတ်သည်။ ယာကုပ် ၅:၁၂ တွင် ပရိုပန်တုန် (“အရာအားလုံးထက်”) ကို ရှင်ပေါလု၏ “နောက်ဆုံး” သုံးပုံနှင့် ဆင်တူစွာ သုံးထားပြီး နိဂုံးချုပ်သံပေးသည်။ သို့သော် ၁ယောဟာန်စာ၏နိဂုံးသည် ထူးဆန်းပြီး နှစ်လိုဖွယ်ရာ ရှုပ်ထွေးနေပြီး စာတစ်ခုလုံးတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းကို နိဂုံးတွင် မိတ်ဆက်ထားသည်။ ယောဟာန်၏ကျန်စာနှစ်စောင်သည် အလွန်တိုတိုနှင့် ဆင်တူသောနိဂုံးများရှိသည်။ မှင်နှင့်ကလောင်ဖြင့်မဟုတ်ဘဲ မျက်နှာချင်းဆိုင် ဆက်လက်စကားပြောလိုခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည် (၂ယောဟာန် ၁၂; ၃ယောဟာန် ၁၃–၁၄)။

Many of the letters conclude with a benediction: either a final wish for grace to the recipients (e.g., Rom. 16:24; Heb. 13:25), or for peace (1 Pet. 5:14; 3 John 14), or with a hymn of praise (Rom. 16:25–27; 2 Pet. 3:18; Jude 24–25). These letters exhibit graciousness and Christian love at both the opening and the closing. Several letters have unique conclusions. James and 1 John both end rather abruptly, lacking any type of salutation or greeting. James 5:12 uses the term pro pantōn (“above all”) in a way similar to Paul’s use of “finally,” suggesting a cadence and therefore some closure; but the conclusion of 1 John is odd and somewhat puzzling, introducing idolatry for the first time in his writing at the very end of the document. The other two letters of John are quite brief and share similar endings. They conclude with a desire to continue correspondence face-to-face as opposed to with pen and ink (2 John 12; 3 John 13–14).

 

ရှေးဟောင်းစာမူများ

ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရပ်သည် ဤစာရေးချိန်အထိ ဧဝံဂေလိတရားအသစ် (NT) ၏ လက်ရေးစာမူ အပိုင်းအစများ သို့မဟုတ် ပြည့်စုံသော စုစည်းမှုများကို အခြားရှေးဟောင်းစာပေများထက် ပိုမိုများပြားစွာ တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းစာမူများကို ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ရည်ရွယ်ချက်အမျိုးမျိုးအတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

ANCIENT MANUSCRIPTS

The field of archaeology has uncovered—at the time of this writing—more than six thousand handwritten fragments or complete collections of the NT, more than any other ancient source. These manuscripts are made up of various materials and were used for different purposes.

 

ပါပီ၊ရပ်စ် (Papyrus)

ဤစာမူများအနက် အအဟောင်းဆုံးများကို ပါပီ၊ရပ်စ် (ကျူပင်မျိုးတစ်မျိုး) ဖြင့် ရေးသားထားသည်။ ထိုကျူပင်၏ အလယ်ဗဟိုကို ခွဲ၍ အလျားလိုက်တစ်တန်း၊ အလျားလိုက်တစ်တန်း ထပ်လျက် ဖိညှစ်၍ အခြောက်ခံလိုက်ရာမှ စက္ကူအစောပိုင်းပုံစံ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဤစာမူများသည် ကြွပ်ဆတ်လွယ်ပြီး ရာစုနှစ်များစွာ ကြာမြင့်စွာ သဘာဝအလျောက် ပုပ်သိုးခြင်း၊ ဂရုမစိုက်ခြင်း၊ ဖျက်ဆီးခြင်း၊ မတော်တဆမှု၊ စစ်ပွဲနှင့် အခြားဘေးအန္တရာယ်များကြောင့် ကောင်းမွန်စွာ မတွေ့ရှိနိုင်တော့ပေ။ သို့သော်လည်း ၂ တိမောသေ ကိုသာ ခြွင်းချန်ထားလျှင် ဧဝံဂေလိတရားအသစ်ရှိ ဂရိဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော တမန်တော်ဝန်ကြီးများ အားလုံးနီးပါးကို ပါပီ၊ရပ်စ်ပေါ်တွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အဟောင်းဆုံးစာမူများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သော ပါပီ၊ရပ်စ် ၄၆ (P46) တွင် ရှင်ပေါလု၏ တမန်တော်ဝန်ကြီးအများစုပါဝင်ပြီး ပါပီ၊ရပ်စ်ပညာရှင်များက ခရစ်နှစ် ၁၇၅ မှ ၂၂၅ ခုနှစ်ကြားဟု သတ်မှတ်ထားကြပြီး ပိုမိုအစောပိုင်းဖြစ်နိုင်ခြေလည်း ရှိသေးသည်။ ဤအချက်သည် လက်ရေးဖြင့်သာ ရေးသားရသည့် ခေတ်ကာလတွင် ပစ္စည်းများလည်း လွယ်ကူစွာ ပျက်စီးတတ်သည့် အချိန်မှစ၍ တမန်တော်များ၏ သတင်းစကားများကို မှန်ကန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့ကြောင်း အံ့သြဖွယ်ရာ အတည်ပြုပေးထားသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနမှ ဤသက်သေခံချက်သည် ယနေ့ရှိ သမ္မာကျမ်းစာကို ဖတ်ရှုသူများအား မူရင်းရေးသားသူများ၏ အကြံအစည်နှင့် အတွေးအခေါ်များကို ယုံကြည်စိတ်ချစွာ ကူးယူထားသည့် စာသားဟု ယုံကြည်ရန် ခိုင်မာသော အခြေခံပေးထားသည်။

Papyri

The oldest of these manuscripts are written on papyrus, a reedlike plant whose pithy centers were split open, placed in two layers—one horizontal and one vertical—then pressed together and dried, making an early type of paper. The fragile nature of these manuscripts and the passage of many centuries, during which they were subject to many external forces (natural decay, neglect, destruction, accident, war, and other depredations), make it difficult to find complete papyri of the biblical text. Even so, with the exception of only 2 Timothy, all of the NT Epistles in Greek have been found on papyrus. One of the oldest manuscripts, Papyrus 46 (P46), contains most of the epistles of Paul and is dated by papyrologists to between A.D. 175 and 225, with the possibility that it may be even older. This confirms, remarkably, the accurate preservation of the apostles’ messages from an era when all writing was done by hand on relatively perishable materials. This evidence from archaeology gives readers of the Bible a strong basis to believe that the biblical text we have today is a reliable copy of the thoughts and intentions of the original writers.

 

သားရေစာမူ (Parchment)

ကာလကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ ပိုမိုခံနိုင်ရည်ရှိသော စာရေးသားပစ္စည်းများ ဖန်တီးလာခဲ့သည်။ ရာစုနှစ်များစွာ အသုံးအများဆုံးမှာ အခြောက်ခံ၍ ဆန့်ထားသော တိရစ္ဆာန်သားရေများဖြစ်သည့် သားရေစာမူ (parchment) ဖြစ်သည်။ ဧဝံဂေလိတရားအသစ်၏ ပြည့်စုံသော စုစည်းမှုအများစု (ဥပမာ၊ စတုတ္ထမြောက်ရာစုနှစ်က ကိုဒက်စ် ဆီးနိုင်တီကပ်စ် ဟုခေါ်သော စာမူ) နှင့် တမန်တော်ဝန်ကြီးအားလုံးကို ဤပိုမိုထိန်းသိမ်းရလွယ်ကူပြီး ခံနိုင်ရည်ရှိသော ပစ္စည်းဖြင့် တွေ့ရှိရသည်။

Parchments

Over time, more durable material for writing was developed. The most common for many centuries was dried, stretched animal skins called parchment. Most of the complete collections of the NT (e.g., the fourth-century manuscript known as Codex Sinaiticus) and all of the Epistles have been found on this more easily preserved and durable material.

 

စာလိပ်များနှင့် ကိုဒက်စ်များ (Scrolls and Codices)

ဤစာမူအချို့ကို အစပိုင်းတွင် စာလိပ်ပုံစံဖြင့် ကူးယူ ဖြန့်ဝေခဲ့ဖွယ်ရှိသော်လည်း ဒုတိယရာစုနှစ်အစောပိုင်းမှစ၍ အားလုံးနီးပါးကို ကိုဒက်စ် (codex) ပုံစံဖြင့် ကူးယူ စုစည်းထားခဲ့သည်။ ဤကိုဒက်စ်သည် ယနေ့ခေတ် စာအုပ်ပုံစံ၏ ရှေ့ပြေးဖြစ်သည်။ ကိုဒက်စ်စာမူများတွင် စာမျက်နှာနှစ်ဖက်စလုံးကို ရေးသားနိုင်သောကြောင့် စာမူများကို တစ်နေရာတည်းတွင် ပိုမိုစုစည်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဧဝံဂေလိသတင်းကောင်းများ သို့မဟုတ် တစ်ခုတည်းသော တမန်တော်ဝန်ကြီးကို ရှာဖွေရန် ရှည်လျားသော စာလိပ်ထက် ကိုဒက်စ်တွင် များစွာလွယ်ကူခဲ့သည်။ စတုတ္ထမြောက်ရာစုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ကိုဒက်စ်၏ လူကြိုက်များမှုကြောင့် ယဉ်ကျေးမှုအဝန်းတွင် စာလိပ်ကို လုံးဝစွန့်ပစ်ခဲ့ကြသော်လည်း ယနေ့တိုင် ဂျူးရိုးရာတွင် ဟေဗြဲကျမ်းများအတွက် စာလိပ်ကို ဆက်လက်အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။

Scrolls and Codices

While some of these documents may have first been copied and distributed in scroll format, by the early second century they were nearly all copied and bound in codex (plural, codices) form—the precursor to our modern book. Because the pages of a codex could have writing on both front and back, it was possible to gather more documents in one place. Also, finding specific sections of the Gospels or referencing single letters was far easier in a codex than in a long scroll. By the fourth century, the popularity of the codex led to the abandonment of the scroll altogether in the broader culture, though the scroll is still used for the Hebrew Scriptures in Jewish tradition to this day.

 

စာပေပုံစံ၊ စာရေးကူညီသူများနှင့် ကျမ်းစာစုစည်းမှု လက်ခံခြင်း

ဧဝံဂေလိတရားအသစ် တမန်တော်ဝန်ကြီးများကို ရေးသားသူများ (ပညာတတ်အလွန်နည်းပါးသူများ) သည် စာပေပုံစံနှင့် ပြောဆိုနည်းပညာမျိုး အမျိုးမျိုးကို ပြသထားသည်။

LITERARY STYLE, SCRIBAL ASSISTANCE, AND CANONICAL ACCEPTANCE

The authors of the NT Epistles—few of whom were formally educated—present us with a range of literary styles and rhetorical techniques.

 

ဘာသာစကားနှင့် ပုံစံ ကွဲပြားခြင်း

ယောဟန်တမန်တော်ဝန်ကြီးများ (ယောဟန်နှင့်ဆိုင်သော တမန်တော်ဝန်ကြီးများဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်) သည် နက်နဲသော အကြောင်းအရာများပါရှိသော်လည်း ရိုးရှင်းသော ဂရိဘာသာဖြင့် သာမန်ဝေါဟာရများကို အသုံးပြု၍ ရေးသားထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဂရိဘာသာသည် ယောဟန်၏ မူလဘာသာစကား မဟုတ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ယောဟန်၏ တမန်တော်ဝန်ကြီးများ၏ ရိုးရှင်းမှုသည် ဟေဗြဲသို့တမန်တော်ဝန်ကြီး၏ လှပသော ကဗျာဆန်ဆန် ပြင်းထန်သော စာပေပုံစံနှင့်၊ ၁ ပေတရု၏ ရှုပ်ထွေးသော ဝေါဟာရများနှင့် ကြွယ်ဝသော ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံတို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ရှင်ပေါလု၏ တမန်တော်ဝန်ကြီးများသည် ဤနှစ်ခုကြားတွင် ရှိနေပြီး ဟေဗြဲနှင့် ဂရိဘာသာနှစ်မျိုးလုံး၊ ထိုခေတ်ကာလ၏ စာပေများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သိရှိကြောင်း ပြသထားသည်။ ရေးသားသူတိုင်းသည် ထူးခြားသော ပုံစံရှိသော်လည်း ဤကွဲပြားမှုအတွင်း အခြေခံအကြောင်းအရာ တစ်ခုတည်းတူညီမှုကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။

Differing Language and Style

The letters of John (often referred to as the Johannine Epistles) are, in spite of their profound themes, written in a basic style of Greek with common vocabulary. That is, they are written in a way that suggests Greek was not John’s primary language. The simplicity of John’s letters contrasts with the beautifully poetic and refined literary style of the Epistle to the Hebrews and with the complex vocabulary and the rich sentence structure of 1 Peter. The letters of the Apostle Paul fall between these extremes, generally revealing a broad knowledge of both Hebrew and Greek, as well as the literature common to the day. Each author displays a unique style, yet within this diversity an underlying thematic unity can be found.

 

အမန်နူအန်စစ် (Amanuensis)

တမန်တော်ဝန်ကြီးအတော်များများတွင် အမန်နူအန်စစ် (စာရေးကူညီသူ) ကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ရောမ ၁၆:၂၂ တွင် ပေါလု၏ စာရေးကူညီသူ တေ့တီယပ်စ်၏ နှုတ်ဆက်စကားကို တွေ့ရသည်။ တမန်တော်ဝန်ကြီး၏ နိဒါန်းတွင် ပေါလုသည် အကြောင်းအရာကို ရေးသားသူဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသော်လည်း ဤကျမ်းချက်သည် စာရေးကူညီသူက အမှန်တကယ် ရေးသားခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ကျမ်းစာရေးသားသူများက စာရေးကူညီသူကို အသုံးပြုခြင်းသည် ဖတ်ရှုသူများကို စိုးရိမ်စေစရာ မဟုတ်ပေ။ အကြောင်းမှာ စာရေးကူညီသူသည် တမန်တော်၏ ခွင့်ပြုချက် သို့မဟုတ် ပြန်လည်စစ်ဆေးခြင်းမရှိဘဲ တမန်တော်၏ ဘာသာစကား သို့မဟုတ် သတင်းစကားကို တမင်ပြောင်းလဲမည်ဟု ယုံကြည်စရာ အကြောင်းပြချက် အနည်းငယ်သာရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ တူညီသော ရေးသားသူက အချိန်မတူညီစွာ မတူညီသော စာရေးကူညီသူများကို အသုံးပြုခြင်းသည် ပညာရှင်များက တွေ့ရှိခဲ့သော ဝေါဟာရများနှင့် စာပေပုံစံတွင် အနည်းငယ်ကွဲပြားမှုများကို ရှင်းပြနိုင်သည်။

Amanuensis

Several Epistles indicate the use of an amanuensis—a scribe who did the actual writing from the author’s dictation. We find a greeting from Paul’s penman Tertius in Romans 16:22. The introduction to the letter clearly states that Paul was the author of the content, but this verse reveals it was an amanuensis who did the actual writing. The use of an amanuensis by a biblical author should not disturb readers, as there is little reason to believe a literary assistant would knowingly alter the apostle’s language or message without permission or review. The use of different scribes at different times by the same author helps explain the subtle differences in vocabulary and literary style that scholars have noted among an author’s various letters.

 

လက်ခံခြင်းနှင့် ကျမ်းစာစုစည်းမှု (Canon)

ဧဝံဂေလိတရားအသစ် စာမူများကို တစ်အုပ်တည်းအဖြစ် စုစည်းခြင်း (ကျမ်းစာစုစည်းမှု) သည် လွတ်လပ်စွာလည်းဖြစ်၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိလည်း ဖြစ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်များက ပေါလု၏ တမန်တော်ဝန်ကြီးများကို သိမ်းဆည်းပြီး မျှဝေကတည်းက ဧဝံဂေလိတရားအသစ် တမန်တော်ဝန်ကြီးစုစည်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ယနေ့ရှိ ကျမ်းစာများအများစုပါဝင်သည့် ပထမဆုံး စာရင်းတစ်ခုမှာ ခရစ်နှစ် ၁၈၀ ခန့်က မုရတိုရီယန်ကျမ်းစာစုစည်းမှု (Muratorian Canon) ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်သည် နောက်ထပ် နှစ်နှစ်ရာခန့် ကြီးထွားခဲ့သည်နှင့်အမျှ တမန်တော်များ၏ စာမူများကို ပိုင်ဆိုင်လိုသော ဆန္ဒကြောင့် အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်များက ကျမ်းစာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရမည့် စာအုပ်များနှင့် မပြုရမည့်စာအုပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ စာမူအများစုနှင့်ပတ်သက်၍ ယေဘုယျသဘောတူညီမှု ရှိခဲ့သော်လည်း ဟေဗြဲသို့တမန်တော်ဝန်ကြီး (ဂျူးဆန်လွန်းသည်ဟု အချို့ကထင်မှတ်ခဲ့သည်) နှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်း (၎င်း၏ ဗျာဒိတ်ပုံစံက အခြားဧဝံဂေလိတရားအသစ်စာမူများနှင့် အလွန်ကွဲပြားသည်) တို့ကို ထည့်သွင်းရန် ဆက်လက်ငြင်းခုံခဲ့ကြသည်။ သို့သော် စတုတ္ထမြောက်ရာစုနှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ယနေ့ရှိ စုစုပေါင်း စာအုပ် ၂၇ အုပ်ကို ကျမ်းစာစုစည်းမှုအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသိအမှတ်ပြုပြီး လက်ခံခဲ့ကြသည် (ကျမ်းစာစုစည်းမှု ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို စာမျက်နှာ ၂၁ တွင် ကြည့်ပါ)။

Acceptance and Canon

Forming the NT collection of documents into a single book (a canon) was a process both fluid and intentional. Collections of NT letters have been possible as early as Christians started saving and sharing Paul’s letters. One of the first lists containing most of our current books is the Muratorian Canon, a document that dates to about A.D. 180. As the church continued to grow and expand over the next two hundred years, the desire to possess copies of the apostolic writings led councils of church leaders to discuss which books should be recognized as sacred Scripture and which should not. While there was general agreement on most of the documents, there was ongoing debate surrounding the inclusion of others—the Epistle to the Hebrews, for example, which sounded very Jewish to some, and the book of Revelation, whose apocalyptic genre made it very different from other NT writings. By roughly the end of the fourth century, however, our current collection of twenty-seven books was widely recognized and received as canon, and thus Scripture (see “Formation of the Biblical Canon,” p. 21).

 

တမန်တော်ဝန်ကြီးများ၏ စီစဉ်ဖွဲ့စည်းပုံ

ကျမ်းစာစုစည်းမှုကို အသိအမှတ်ပြုပြီးသည်နှင့် တစ်ခုချင်းစာမူများကို လျောက်ပတ်သော ပုံစံဖြင့် စီစဉ်ရသည်။ တမန်တော်ဝန်ကြီးများကို ရေးသားခဲ့သည့် အချိန်အလိုက် မစဉ်ထားခဲ့ပေ။ ယင်းအစား ဧဝံဂေလိသတင်းကောင်း ပျံ့နှံ့မှု၏ ပထဝီဝင်အကွာအဝေးအပေါ် မူတည်၍ အသုံးပြုသူများ၏ ဦးစားပေးမှုက လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ အနောက်ဘက်တွင် တမန်တော်ဝန်ကြီးများကို ပထမဦးစွာ ရေးသားသူအလိုက်၊ ထို့နောက် ယေဘုယျအားဖြင့် အရှည်အတိုအလိုက် အုပ်စုဖွဲ့ခဲ့သည်။ ရှင်ပေါလု၏ တမန်တော်ဝန်ကြီးများသည် ပထမဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးအပိုင်းဖြစ်ပြီး ကျန်စာမူများကို သီးခြားအုပ်စုတစ်ခုအဖြစ် စုစည်းကာ အထွေထွေတမန်တော်ဝန်ကြီးများ သို့မဟုတ် ကက်သလစ်တမန်တော်ဝန်ကြီးများ (“ကက်သလစ်” ဆိုသည်မှာ အထွေထွေ သို့မဟုတ် အားလုံးပါဝင်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့ပိုင်းသြသဒေါက်စ်အသင်းတော်က လွှမ်းမိုးထားသော သမ္မာကျမ်းစာများတွင် အထွေထွေတမန်တော်ဝန်ကြီးများကို ရှင်ပေါလု၏ တမန်တော်ဝန်ကြီးများထက် ရှေ့တွင် ထားသည်။

ORGANIZATION OF THE LETTERS

Once the canon was recognized as such, the individual documents had to be arranged in a logical format. The letters were not organized chronologically by the date they were written. Rather, their organization seems to have been influenced by the preferences of their users, based on the geographic spread of the gospel message. In the West, the Epistles were grouped first by author, then generally by length. The Pauline Epistles comprise the first and largest section, while the remaining documents were gathered in a separate group and identified as the General Epistles or Catholic Epistles (“catholic” meaning general or universal). In the East, in Bibles influenced by the Eastern Orthodox Church, the General Epistles precede the Pauline Epistles.

 

ရှင်ပေါလု၏ တမန်တော်ဝန်ကြီးများ

ရှင်ပေါလု၏ စုစည်းမှုအတွင်း ပညာရှင်များက အမျိုးအစား နှစ်မျိုးကို အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ ပထမအမျိုးအစားမှာ အကျဉ်းထောင်တမန်တော်ဝန်ကြီး လေးစောင်—ဧဖက်၊ ဖိလိပ္ပိ၊ ကောလောသီ၊ ဖိလေမုန်—ဖြစ်ပြီး တမန်တော်ဝန်ကြီးတစ်စောင်စီတွင် ပေါလုက အကျဉ်းချခံထားရကြောင်း ဖော်ပြထားသောကြောင့် ဤသို့ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည် (ဧဖက် ၃:၁; ၄:၁; ဖိလိပ္ပိ ၁:၇–၁၇; ကောလောသီ ၄:၃၊ ၁၀၊ ၁၈; ဖိလေမုန် ၁၊ ၃–၁၃၊ ၂၃)။ ဒုတိယအမျိုးအစားမှာ သင်းအုပ်ဆရာတမန်တော်ဝန်ကြီး သုံးစောင်—၁ တိမောသေ၊ ၂ တိမောသေ၊ တိတု—ဖြစ်သည်။ ၁ တိမောသေ၏ ဂရိစာသားသည် ရှင်ပေါလု၏ အခြားတမန်တော်ဝန်ကြီးများထက် ပိုရှည်သော်လည်း ဤစုစည်းမှုကို အတူတူထားရှိခဲ့သည်မှာ အရှည်အတိုစည်းမျဉ်းကို ခြွင်းချန်ထားသည့် အထောက်အထားဖြစ်သည်။ သင်းအုပ်ဆရာတမန်တော်ဝန်ကြီးများကို ရည်စူးထားသူများမှာ ပေါလု၏ ရင်းနှီးသော အပေါင်းအသင်း တိမောသေနှင့် တိတုတို့ဖြစ်သည်။ ဤသူနှစ်ဦးကို ပေါလု၏ တမန်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ဧဖက်မြို့နှင့် ကရတ်ကျွန်းရှိ ရုန်းကန်နေရသော ယုံကြည်သူများအတွက် ဝိညာဉ်ရေးရာ ခေါင်းဆောင်မှုပေးရန် အပ်နှံခဲ့သည်။

Pauline Epistles

Within the Pauline collection, scholars recognize two subcategories. The first is made up of the four Prison Epistles—Ephesians, Philippians, Colossians, and Philemon—so called because in each letter Paul indicates that he is a prisoner at the time of writing (Eph. 3:1; 4:1; Phil. 1:7–17; Col. 4:3, 10, 18; Philem. 1, 3–13, 23). The second subcategory is the Pastoral Epistles comprising three letters: 1 and 2 Timothy and Titus. Even though the Greek text of 1 Timothy is longer than several other Pauline Letters, this collection was kept together, proving an exception to the length-order rule. The stated recipients of the Pastoral Epistles are Timothy and Titus, two of Paul’s close colleagues. These two men were appointed as Paul’s apostolic delegates and were entrusted with providing spiritual leadership for the struggling believers in Ephesus and Crete.

 

သင်းအုပ်ဆရာတမန်တော်ဝန်ကြီးများကို ဖြစ်နိုင်လျှင် ခြွင်းချန်ထားလျှင် ပေါလု၏ ကျန်တမန်တော်ဝန်ကြီးများကို အသင်းတော်တစ်ခုလုံးကို ဖတ်ရှုပေးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဧဖက်တမန်တော်ဝန်ကြီးအနည်းဆုံးမှာ အာရှမိုင်းနားရှိ အသင်းတော်များစွာအတွက် စက်ဝိုင်းပုံစံ ပေးစာတစ်စောင် သို့မဟုတ် ကျမ်းပိုဒ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

With perhaps the exception of the Pastoral Epistles, the rest of Paul’s letters were intended to be read to entire congregations. At least one letter, Ephesians, was probably intended as a kind of circular correspondence—a letter or tract originally intended for several of the churches in Asia Minor.

 

အထွေထွေတမန်တော်ဝန်ကြီးများ

ဧဝံဂေလိတရားအသစ်၏ နောက်ဆုံးတမန်တော်ဝန်ကြီး ရှစ်စောင်သည် အနည်းဆုံး ရေးသားသူ လေးဦးမှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤတို့ကို အထွေထွေသို့မဟုတ် ကက်သလစ်တမန်တော်ဝန်ကြီးများဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ၎င်းတို့ကို အထွေထွေ သို့မဟုတ် ကက်သလစ်ဟု ခေါ်ဆိုရခြင်းမှာ သီးခြားအသင်းတော် သို့မဟုတ် တစ်ဦးချင်းကို ရည်မှတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အသင်းတော်တစ်ခုလုံးကို ရေးသားထားခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးဖြစ်သော ဟေဗြဲတမန်တော်ဝန်ကြီးသည် ရေးသားသူအမည် မဖော်ပြထားသောကြောင့် မူလဇစ်မြစ်နှင့်ပတ်သက်၍ ငြင်းခုံမှုများစွာ ရှိခဲ့သည်။ ပညာရှင်များက ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ရေးသားသူများစွာ အကြံပြုခဲ့ကြပြီး ရိုးရာအတိုင်း ပေါလုဟု သတ်မှတ်သော်လည်း ရှင်ပေါလု၏ အရှည်အတိုအလိုက် စီထားသော စုစည်းမှုပြင်ပတွင် ထားရှိခြင်းသည် အချို့မသေချာမှုကို ဖော်ပြသည်။ ဤတမန်တော်ဝန်ကြီးသည် အလွန်ပြင်းထန်သော ဘာသာစကားနှင့် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ဂရိဘာသာပြန် ဆက်တူးဂျင့် (Septuagint) ကို အသုံးပြုထားသောကြောင့် ရှင်ပေါလု၏ အခြားတမန်တော်ဝန်ကြီးများတွင်ပင် ထူးခြားသည်။ အကြောင်းအရာအချို့သည် ပေါလု၏ ဓမ္မပညာနှင့် ကိုက်ညီသော်လည်း ၎င်း၏ ကဗျာဆန်သော ပုံစံ၊ သဒ္ဒါ၊ ဝေါဟာရနှင့် ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံများသည် ကျမ်းစာစုစည်းမှုအတွင်း အခြားမည်သည့်စာမူထက်မဆို သာလွန်ကောင်းမွန်သည်ဟု ယူဆထားပြီး ရှင်ပေါလု၏ အခြားတမန်တော်ဝန်ကြီးများနှင့် စာပေပုံစံအရ ကွဲပြားသည်။

General Epistles

The final eight letters of the NT form a collection penned by at least four different authors. These constitute the General or Catholic Epistles. They are referred to as general or catholic in the sense that they are written to the entire church rather than to a specific congregation or individual. The first of these, Hebrews, has been subject to much debate regarding its origin, mainly because the letter is anonymous. Scholars have proposed several possible writers, and although tradition ascribes it to Paul, its placement outside the length-ordered collection of Pauline writings reveals some uncertainty. The letter is unique even among the Pauline writings due to its highly polished language and use of the Septuagint, the Greek version of the OT. While some of the themes certainly harmonize with Paul’s theology, its poetic style, grammar, vocabulary, and sentence structure are considered of a quality superior to any other writing in the NT canon, setting it apart—stylistically at least—from the other Pauline Letters.

 

ယာကုပ်နှင့် ယုဒ တမန်တော်ဝန်ကြီးများကို ယေရှု၏ ညီအစ်ကို သို့မဟုတ် ညီအစ်ကိုဝမ်းကွဲ နှစ်ဦးဟု ရိုးရာအတိုင်း သတ်မှတ်ထားသည် (ယေရှု၏ညီအစ်ကိုများကို စာမျက်နှာ ၁၂၅၂ တွင် ကြည့်ပါ)။ ရှင်ပေတရု၏ အမည်ပါသော တမန်တော်ဝန်ကြီး နှစ်စောင်နှင့် ချစ်လှစွာသော တပည့်ယောဟန်၏ တမန်တော်ဝန်ကြီး သုံးစောင်ရှိသည်။ ဤရိုးရာသတ်မှတ်ချက်များကို လောကီပညာရှင်များစွာက ငြင်းဆိုကြသော်လည်း ဤသတ်မှတ်ချက်များသည် စစ်မှန်ပြီး ရိုးရာအတိုင်း လက်ခံရန် တရားမျှတသော အကြောင်းပြချက်များ ရှိနေသေးသည်။ ရေးသားသူနှင့်ပတ်သက်သော အသေးစိတ်အချက်များကို ဤမှတ်ချက်စာအုပ်ရှိ တမန်တော်ဝန်ကြီးတစ်ခုစီ၏ နိဒါန်းတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။

The Epistles of James and Jude are traditionally attributed to two of the brothers or step-brothers of Jesus (see “The Brothers of Jesus,” p. 1252). Two epistles bear the Apostle Peter’s name, and three are attributed to John the Beloved Disciple. Many secular scholars dispute these traditional attributions, but legitimate reasons remain for assuming their authenticity and accepting the traditional attributions. Further details about authorship are found in the introduction to each of these Epistles in this commentary.

ဗျာဒိတ်ပုံစံ တမန်တော်ဝန်ကြီး

ဧဝံဂေလိတရားအသစ်တွင် ဗျာဒိတ်ပုံစံရှိသော စာအုပ်တစ်အုပ်တည်းမှာ ဗျာဒိတ်ကျမ်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို တမန်တော်ဝန်ကြီးစုစည်းမှုတွင် ထည့်သွင်းမထားသော်လည်း ပထမအခန်းတွင် ဂရိ-ရောမပုံစံ တမန်တော်ဝန်ကြီး၏ လက္ခဏာအချို့ ပါဝင်သည် (ဗျာဒိတ် ၁:၄–၁၁ ကို ကြည့်ပါ)။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ မူလပရိသတ်ကို အာရှမိုင်းနားရှိ အသင်းတော် ခုနစ်ခုဟု ၁:၁၁ တွင် ဖော်ပြထားပြီး ယနေ့ တူရကီနိုင်ငံ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ အကြောင်းအရာအများစုမှာ ထူးခြားသော ပုံရိပ်များ၊ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းကို ရည်ညွှန်းမှုများနှင့် ဇာတ်ကြောင်းပုံစံတို့သည် ကျန်တမန်တော်ဝန်ကြီးများ၏ အဓိကအကြောင်းအရာနှင့် အလွန်ကွဲပြားသည်။ သို့သော် ယောဟန်သည် ဗျာဒိတ် ၂၂:၂၁ တွင် နိဂုံးနှုတ်ဆက်စကားတွင် တမန်တော်ဝန်ကြီးပုံစံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည်။ ထို့ကြောင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ အချို့အပိုင်းများကို အနည်းဆုံး တမန်တော်ဝန်ကြီးအမျိုးအစားဖြင့် ဖတ်ရှုသင့်သည်။

Apocalyptic Letter

The only book in the NT considered apocalyptic in nature is Revelation. While not considered part of the collection of Epistles, it incorporates some of the typical marks of a Greco-Roman letter in its opening chapter (see Rev. 1:4–11). The original audience of the Apocalypse is stated in 1:11 as seven specific literal congregations in Asia Minor, located on or near what is today the western coast of Turkey. Most of Revelation’s content—the unique imagery, allusions to the OT, and narrative style—is quite different from the main body of the rest of the Epistles. However, John returns to the epistolary format in the benediction in Revelation 22:21. At least portions of Revelation, therefore, should be read with the epistolary genre in mind.

 

ရှင်ပေါလု၏ တမန်တော်ဝန်ကြီးများ၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ နောက်ခံနှင့် အချိန်ကာလ

တမန်တော်ဝန်ကြီးမှတ်စာ၌ လုကာက အစဉ်လိုက်ဇာတ်ကြောင်းကို ဂရုတစိုက်ရေးသားထားပြီး အခါအားလျော်စွာ လူသိများသော အဖြစ်အပျက်များနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်များကို ရည်ညွှန်းဖော်ပြထားသောကြောင့် ပေါလု၏ အမှုတော်ဆောင်ရွက်မှုနှင့် ခရီးသွားခြင်းများကို ခန့်မှန်းအချိန်ဇယားအဖြစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်သည်။ ဤအချိန်ဇယားသည် ပညာရှင်များကို ပေါလု၏ အလုပ်များကို ရေးသားခဲ့သည့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော နှစ်များကို နှစ်နှစ်ခန့်အတွင်း ကျဉ်းမြောင်းစွာ သတ်မှတ်နိုင်စေသည်။ ဤပြန်လည်တည်ဆောက်မှုသည် တန်ဖိုးရှိပြီး တမန်တော်ဝန်ကြီးများအတွက် သမိုင်းဆိုင်ရာ နောက်ခံကို ပေးစွမ်းကာ တမန်တော်များ၏ သွန်သင်ချက်များနှင့် အကြံပေးချက်များကို လက်ခံရရှိသူများ ရင်ဆိုင်နေရသော ပြဿနာများကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ နားလည်စေသည်။

HISTORICAL SETTING AND CHRONOLOGY OF THE PAULINE EPISTLES

Luke’s careful attention to sequential narrative in the book of Acts and his occasional historical references to known events and people make it possible to reconstruct a tentative chronological timeline of Paul’s ministry and missionary travels. This chronology allows scholars to narrow the range of possible dates for the writing of some of Paul’s works to within a couple of years. Such reconstruction is valuable since it offers a historical context for the letters and in turn helps interpreters better understand the issues facing the recipients—giving deeper meaning to the apostles’ teachings and advice.

 

တမန်တော်ပေါလု၏ ကိုယ်တိုင်ရေးစာများ၏ ခေတ်ကာလအစဉ်လိုက် (တမန်တော်ပေါလု၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှတ်တမ်းအပေါ်အခြေခံ၍)

ယေရှုခရစ်တော်၏ နှစ်ခြင်းခံခြင်းကို ခရစ်နှစ် ၂၇ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု သမိုင်းဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်မှုတစ်ခုက ယူဆထားသည် (လု ၃:၁-၃၊ ၂၁ နှင့် ကိုက်ညီသည်)။ ထို့နောက် သုံးနှစ်ခွဲခန့်အကြာတွင် ကိုယ်တော်သည် အသေခံတော်မူခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တမန်တော်ပေါလု၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှတ်တမ်းစာအုပ်တွင် ဖော်ပြထားသော အဖြစ်အပျက်များသည် ခရစ်နှစ် ၃၁ ခုနှစ်မှ စတင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ ထို့ပြင် လုကာသည် တိကျစွာ ချိန်းချက်နိုင်သော သမိုင်းဆိုင်ရာ အဖြစ်အပျက်များနှင့် အုပ်ချုပ်သူများကို ဖော်ပြထားသည်။ ဥပမာ၊ ယုဒပြည်နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမင်း ဖေလိက် (တမန် ၂၃-၂၄) သည် ခရစ်နှစ် ၅၂ မှ ၅၈ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ သူ၏နောက်ဆက်ခံသူ ပေါရှို ဖက်စတက် (တမန် ၂၅-၂၆) သည် ခရစ်နှစ် ၅၉ မှ ၆၂ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဆန်ဟေဒြင်အမတ်ကြီးနှင့် ဖာရိရှဲဆရာ ဂါမလိယေလ် (တမန် ၅:၃၄၊ ၂၂:၃) သည် ခရစ်နှစ် ၅၂ ခန့်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

The Chronology of Pauline Epistles Based on Acts

A history of the four Gospels places the baptism of Jesus in A.D. 27 (cf. Luke 3:1–3, 21) and His death some three and a half years later. It can be assumed that events in Acts begin in A.D. 31. Moreover, in Acts Luke recalls historical events and rulers that may be dated with certainty, such as the Judean procurator Felix (Acts 23–24), who governed from A.D. 52 to 58; his successor, Porcius Festus (Acts 25–26), who governed from A.D. 59 to 62; and the Sanhedrin ruler and Pharisaic rabbi Gamaliel (Acts 5:34; 22:3), who died circa A.D. 52.

 

တမန်တော်ပေါလု၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှတ်တမ်း စာအုပ်၏ ပထမနောက်ပိုင်းသည် ရှင်ပေတရု၏ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ဦးဆောသော ဓမ္မအမှုတော်ကို လိုက်လျှောက်ဖော်ပြထားပြီး၊ သူသည် ဘုရားသခင်၏ ယုဒမဟုတ်သော လူမျိုးများကို ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ကယ်တင်တော်မူသော အစီအစဉ်ကို တဖန်တဖန် သင်ယူလက်ခံလာပုံကို ဖော်ပြထားသည်။ ဤစာအုပ်တွင် တိကျသော အချိန်ကာလကို ဖော်ပြခြင်းမရှိသောကြောင့် ရှင်ပေတရုရေးသားသော ကိုယ်တိုင်ရေးစာများကို ချိန်းချက်ရန် အသုံးမပြုနိုင်ပါ။ စာအုပ်၏ နောက်နောက်ပိုင်းတွင် ပေါလုနှင့် သူ၏ ဓမ္မအမှုတော်ခရီးများကို အာရုံစိုက်ဖော်ပြထားသည်။ ပထမဦးစွာ သူ၏ ယုဒအမည် ရှောလုဟု ခေါ်ဝေါ်ဖော်ပြထားပြီး၊ ဂရိစကားပြောသော ခရစ်ယာန်တစ်ဦးဖြစ်သော ရှတီဖန်ကို ကျောက်ခဲနှင့်ပစ်သတ်သော အဖြစ်အပျက်နှင့် ဆက်စပ်၍ မိတ်ဆက်ထားသည် (တမန် ၇:၅၈)။ ရှတီဖန်သေဆုံးပြီးနောက် ရှောလုသည် ဂရိစကားပြောသော ယုံကြည်သူများကို ပို၍ပြင်းထန်စွာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခဲ့သည် (၈:၁-၄)။ ဤညှဉ်းပန်းမှုကြောင့် ယုံကြည်သူများ ယေရုရှလင်မြို့ပြင်သို့ ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြပြီး၊ ထိုအချက်က ဧဝံဂေလိတရားကို ယေရုရှလင်မြို့ပြင်သို့ ပို၍ပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။

The first half of Acts follows Peter’s Spirit-led ministry as he comes to learn about and accept God’s plan for saving the Gentiles by faith. The book gives no indication of specific timing and cannot be used to date the Epistles Peter wrote. The second half of Acts shifts to Paul and his missionary endeavors. First referred to by his Jewish name, Saul, he is introduced in Acts in connection with the violent stoning death of Stephen, a Greek-speaking Christian (Acts 7:58). After Stephen’s death, Saul became more directly involved in the persecution of other Greek-speaking believers (8:1–4). This persecution resulted in the scattering of believers, which ironically resulted in the spread of the gospel beyond Jerusalem.

 

တမန်တော်ပေါလု၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှတ်တမ်းနှင့် ဂလာတိဩဝါဒစာ

 တမန်တော်ပေါလု၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှတ်တမ်းနှင့် ဂလာတိဩဝါဒစာ ပထမနှစ်အခန်းတို့သည် အချိန်ကာလအရ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကိုက်ညီသည်။ ရှောလုသည် ယုံကြည်သူများကို စနစ်တကျ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ရင်း ဒမတ်စကမြို့သို့ သွားရာလမ်းတွင် ထမြောက်လာသော ခရစ်တော်ထံမှ တိုက်ရိုက်ရင်ဆိုင်ခံရပြီး (တမန် ၉:၁-၂၊ ဂလာ ၁:၁၃-၁၄) ယေရှုသည် ကတိတော်အတိုင်း မယ်ရှိယဖြစ်ကြောင်း လက်ခံခဲ့သည် (တမန် ၉:၃-၉၊ ဂလာ ၁:၁၅-၁၆)။ သူ၏ ကယ်တင်ခြင်းခံရပြီး ယုဒမဟုတ်သော လူမျိုးများထံ တမန်တော်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းကို ခရစ်နှစ် ၃၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထိုနှစ်သည် ရှတီဖန်ကို ကျောက်ခဲနှင့်ပစ်သတ်သော နှစ်ဖြစ်ပြီး ဒံယေလပညတ်တော်၏ ခုနစ်ဆယ်ပတ်ပရောဖက်ပြုချက်ပြည့်စုံသော နှစ်လည်း ဖြစ်သည် (ဒံ ၉:၂၄-၂၇)။ မကြာမီတွင် ရှောလုသည် သူ၏ ဂရိ-ရောမအမည် ပေါလုဟု စတင်သုံးစွဲခဲ့သည် (တမန် ၁၃:၉)။ ယုဒမဟုတ်သော ပရိသတ်နှင့် ပို၍နီးကပ်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖြစ်နိုင်သည်။

Acts and Galatians

The narratives of Acts and the first two chapters of the Epistle to the Galatians correlate somewhat chronologically. The systematic persecution of believers by Saul took him down the road leading to Damascus, where he was confronted by the risen Christ (Acts 9:1–2; Gal. 1:13–14) and accepted Jesus as the promised Messiah (Acts 9:3–9; Gal. 1:15–16). His conversion and commission as an apostle to the Gentiles is commonly dated to A.D. 34, the year of the stoning of Stephen, corresponding to the fulfillment of the seventy-weeks prophecy in Daniel (Dan. 9:24–27). Soon thereafter, Saul began using his Greco-Roman name, Paul (Acts 13:9), most likely as a way to identify more closely with his Gentile audience.

 

ကယ်တင်ခြင်းခံရပြီးနောက် ပေါလုသည် ဒမတ်စကမြို့တွင် ရက်ပိုင်းခန့် နေထိုင်ကာ ဂျူးတရားတိုက်များတွင် တရားဟောခဲ့သည် (တမန် ၉:၁၉-၂၂)။ ဂလာတိ ၁:၁၆-၁၇ တွင် တမန် ၉:၂၃ တွင် “ရက်များစွာ” ဟု ဖော်ပြထားသည်မှာ ပေါလုသည် အာရေဗျသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် ဒမတ်စကသို့ ပြန်လာခဲ့သည်ဟု ဖြည့်စွက်ဖော်ပြထားသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဒေသခံဂျူးများသည် သူ့ကိုသတ်ရန် ကြံစည်ခဲ့ကြသော်လည်း သူသည် ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ခဲ့သည် (၉:၂၃-၂၅)။ သုံးနှစ်အကြာတွင် ပေါလုသည် ယေရုရှလင်မြို့သို့ ပထမဆုံအကြိမ် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် သူ၏ ခရစ်ယာန်ဖြစ်ကြောင်း အမှန်တကယ်ဟုတ်မဟုတ် ကြောက်ရွံ့သံသယဖြစ်နေကြသော တမန်တော်များထဲမှ ရှင်ပေတရုနှင့် ယေရှု၏ညီတော် ယာကုပ်ကိုသာ တွေ့ဆုံနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဘုရားသခင်သည် ရူပါရုံဖြင့် ယေရုရှလင်မြို့မှ ချက်ချင်းထွက်ခွာရန် ပေါလုကို ပြောကြားခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုမြို့ရှိ ဂျူးများသည် သူ့အသက်ကို ရှာဖွေနေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သူသည် ကဲသရိမြို့သို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် သူ၏မွေးရပ်မြို့ တာဆုတ်သို့ ပို့ဆောင်ခံရသည် (တမန် ၉:၃၀၊ ၂၂:၁၇-၂၁၊ ဂလာ ၁:၂၁)။

After his conversion, Saul spent several days in Damascus preaching in the synagogues (Acts 9:19–22). Galatians 1:16–17 adds that during the “many days” mentioned in Acts 9:23, Saul traveled into Arabia and after three years returned to Damascus. It is at this time that local Jews plotted to kill him, but he escaped (9:23–25). Three years later, Paul visited Jerusalem for the first time, but fear and suspicion about the authenticity of his claims to be a Christian prevented him from meeting any of the apostles other than Peter and James, Jesus’s brother. It was at this time that God convinced Paul in a vision to leave Jerusalem hastily, because the Jews there sought his life. He was brought to Caesarea and then sent on to his hometown of Tarsus (Acts 9:30; 22:17–21; Gal. 1:21).

 

နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ဗာနဗသည် အန္တိအုတ်မြို့ရှိ ယုဒမဟုတ်သော လူမျိုးများအကြား တိုးပွားလာသော အမှုတော်ကို ကူညီရန် တာဆုတ်မြို့သို့ သွားရောက်ကာ ပေါလုကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ ပေါလုသည် ဖိတ်ခေါ်မှုကို လက်ခံကာ အန္တိအုတ်တွင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဓမ္မအမှုဆောင်ရွက်ခဲ့သည် (တမန် ၁၁:၂၂-၂၆)။ ထိုအချိန်တွင် ယုဒပြည်တွင် အငတ်ဘေးကြီး ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ယုဒယုံကြည်သူညီအစ်ကိုများကို ကူညီရန် အန္တိအုတ်အသင်းတော်သည် ပေါလုနှင့် ဗာနဗကို ငွေကြေးလှူဒါန်းမှုဖြင့် ယေရုရှလင်သို့ စေလွှတ်ခဲ့သည် (၁၁:၂၉-၃၀၊ ၁၂:၂၅)။ ဤအငတ်ဘေးနှင့် ယေရုရှလင်အစည်းအဝေး၊ ဂလာတိဩဝါဒစာ ရေးသားခြင်းတို့၏ ဆက်နွယ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ဂလာတိဩဝါဒစာ နိဒါန်းတွင် ပိုမိုဖော်ပြထားသည်။

Several years later, Barnabas traveled to Tarsus, seeking Paul’s assistance for the growing work among the Gentiles in Antioch. Paul accepted the invitation and ministered in Antioch for a year (Acts 11:22–26). During that time, a great famine struck Judea. To support their fellow Jewish believers, the church in Antioch sent Paul and Barnabas to Jerusalem with a monetary gift to help with the purchase of food (11:29–30; 12:25). For more on the relationship of this famine to the time of the Jerusalem Council and the writing of the book of Galatians, see Galatians: Introduction.

 

ယေရုရှလင်ခရီးပြီးဆုံးသောအခါ ပေါလုသည် ဗာနဗနှင့် ယောဟန်မာကုတို့နှင့်အတူ အန္တိအုတ်သို့ ပြန်လာခဲ့သည် (တမန် ၁၂:၂၅)။ မကြာမီတွင် ရှင်ပေတရုလည်း လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ ထင်ရှားသည်မှာ ထိုအချိန်တွင် ရှင်ပေတရုသည် ယုဒခရစ်ယာန်များ၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ယုဒမဟုတ်သော ယုံကြည်သူအသစ်များကို ပထမဦးစွာ အရေဖျားလှီးခြင်းခံယူရမည်ဟု ယူဆသော အချို့ကြောင့် ယုဒမဟုတ်သူများနှင့် အတူစားသောက်ခြင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ရှင်ပေတရု၏ အာမေဍိတ်ဆန်မှုကို သိမြင်သဖြင့် ပေါလုသည် သူ့ကို လူအများရှေ့တွင် ဆုံးမခဲ့သည် (တမန် ၁၅:၁၊ ဂလာ ၂:၁၁-၂၁)။ ဤရင်ဆိုင်မှုသည် တမန် ၁၅ တွင် ဖော်ပြထားသော ယေရုရှလင်အစည်းအဝေးမတိုင်မီ ဖြစ်ပွားခဲ့ရမည်။ အကြောင်းမှာ အကယ်၍ အစည်းအဝေးပြီးမှ ဖြစ်ပါက ပေါလုသည် ယုဒမဟုတ်သူများကို အရေဖျားလှီးခြင်းမလိုအပ်ကြောင်း အစည်းအဝေး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကိုးကားဖော်ပြခဲ့မည် ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

After concluding their visit to Jerusalem, Paul returned to Antioch with Barnabas and John Mark (Acts 12:25); soon after, Peter came to visit. It appears that, at this time, Peter—influenced by Jewish Christians who felt the new Gentile converts needed to be circumcised before they could become genuine Christians—refused to eat with Gentiles. Recognizing Peter’s hypocrisy, Paul rebuked him publicly (Acts 15:1; Gal. 2:11–21). This confrontation must have taken place before the Jerusalem Council mentioned in Acts 15, or Paul likely would have cited the Council’s decision to accept Gentile believers without first being circumcised.

 

ပေါလု၏ ပထမဆုံး ဓမ္မအမှုတော်ခရီး

 ပေါလုနှင့် ဗာနဗသည် မာကုကို ခေါ်ဆောကာ ပေါလု၏ ဓမ္မအမှုတော်ခရီးသုံးကြိမ်အနက် ပထမခရီးကို စတင်ခဲ့သည် (တမန် ၁၃:၄–၁၄:၂၈)။ ဤခရီးသည် ပထမဦးစွာ ကျွန်းနိုင်ငံ ကူပရုကျွန်းသို့၊ ထို့နောက် အာရှမိုင်နာနိုင်ငံ တောင်ဘက်ကမ်းခြေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ယောဟန်မာကုသည် ထိုအချိန်တွင် ပေါလုနှင့် ဗာနဗကို စွန့်ခွာခဲ့သည်။ သို့သော် ကျန်နှစ်ဦးသည် ပန်ဖီလိယနယ်နှင့် ပိသိဒိအန္တိအုတ်အထိ ဆက်လက်ခရီးနှင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ပေါလုသည် ရောမဧကရာဇ်ပြည်နယ် ဂလာတိယ၏ တောင်ဘက်အပိုင်းရှိ မြို့လေးမြို့ကို သွားရောက်ခဲ့သည်။ ထိုမြို့များမှာ အိကောနိယံ၊ လုတ်ကောနိယ၊ လုတ်စတြာ၊ ဒဲဗဲ တို့ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာများတွင် တပည့်အရေအတွက် များစွာ ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့သည် (၁၄:၂၁)။ ဂလာတိဩဝါဒစာကို ပေါလုသည် ပထမခရီးနီးပါးပြီးဆုံးချိန် သို့မဟုတ် အန္တိအုတ်သို့ ပြန်ရောက်ပြီးမကြာမီ (ခရစ်နှစ် ၄၉ ခန့်) ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

Paul’s First Missionary Journey

Paul and Barnabas took Mark and set off on the first of Paul’s three missionary journeys (Acts 13:4–14:28). This first trip took them to the island of Cyprus, then to the southern coast of Asia Minor. John Mark abandoned Paul and Barnabas at this point. But the two pressed on, continuing inland to the regions of Pamphylia and as far north as Pisidian Antioch. During this time, Paul also visited four cities in the southern portion of the Roman province of Galatia: Iconium, Lyconia, Lystra, and Derbe, where he raised up a significant number of disciples (14:21). It is possible that Paul wrote his letter to the Galatians either near the end of his first missionary journey or soon after returning to Antioch (ca. A.D. 49).

 

ယုဒမဟုတ်သူများ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ကို ခံစားရခြင်းကြောင့် ယုဒယုံကြည်သူများ၊ အထူးသဖြင့် ခရစ်တော်ကို ယုဒမယ်ရှိယအဖြစ် လက်ခံထားသော ဖာရိရှဲများသည် ယုဒမဟုတ်သူများကို အရေဖျားလှီးခြင်းနှင့် တောရတ်ဥပဒေကို လိုက်နာရန် အဘယ်ကြောင့် မတိုက်တွန်းရသနည်းဟု မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤကိစ္စနှင့် ရုပ်တုများသို့ ပူဇော်သက္ကာများ၊ လိင်အကျင့်ယိုယွင်းမှု၊ သွေးစားခြင်း၊ သေးငယ်သောနည်းဖြင့် သတ်ဖြတ်ခြင်းမပြုဘဲ သေဆုံးသော တိရစ္ဆာန်များစားသုံးခြင်းစသည့် ကိစ္စများကို ဆုံးဖြတ်ရန် ယေရုရှလင်တွင် အစည်းအဝေး ကျင်းပခဲ့သည်။ ဆုတောင်းပြီး ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးနောက် ရှင်ပေတရု (၁၅:၇-၁၁)၊ ဗာနဗနှင့် ပေါလု (အပိုဒ် ၁၂) တို့၏ သက်သေခံချက်များအရ ယုဒမဟုတ်သော ယုံကြည်သူအသစ်များအပေါ် ဆရာတော်များအကြား ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းရန် ယုဒဓလေ့အနည်းငယ်ကိုသာ ချမှတ်ခဲ့သည် (၁၅:၁-၂၉)။

The reception of the Spirit by Gentiles brought questions from the Jewish believers, especially Pharisees who had accepted Christ as the Jewish Messiah: Why were the Gentiles not being encouraged to be circumcised and to follow the ritual law of the Torah? A council convened in Jerusalem to decide this as well as other matters relating to food sacrificed to idols, sexual immorality, the eating of blood, and the eating of animals that died without regard for hygienic methods of slaughter. After prayer and discussion regarding the work of the Spirit among the Gentiles—and based on evidence presented by Peter (15:7–11), Barnabas, and Paul (v. 12)—only a few Jewish practices were enjoined on the new Gentile believers in order to preserve fellowship among all the saints (15:1–29).

 

ပေါလု၏ ဒုတိယအကြိမ် ဓမ္မအမှုတော်ခရီး

အစည်းအဝေး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အသင်းတော်များသို့ သတင်းပို့ရန်နှင့် တည်ထောင်ထားသော အသင်းတော်များကို ပြန်လည်လည်ပတ်ရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယောဟန်မာကုကို ပါဝင်စေရန် သဘောထားကွဲလွဲမှုကြောင့် ပေါလုနှင့် ရှိလသည် တစ်လမ်းသွား၍ ဗာနဗသည် မာကုကို ခေါ်ဆောကာ အခြားလမ်းသွားခဲ့သည်။ ပြင်းထန်သော သဘောထားကွဲလွဲမှုကြောင့် ခွဲခွာရခြင်းသည် နိုင်ငံတော်ကို တိုးတက်စေခဲ့သည်။ အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ဖြင့် ဧရိယာပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ လွှမ်းခြုံနိုင်ခဲ့သည် (၁၅:၃၆-၃၉)။

Paul’s Second Missionary Journey

Decisions from the Council had to be reported to the churches, and Paul and Barnabas wished to revisit the congregations they had planted. But due to a disagreement over John Mark’s involvement, Paul and Silas went one way and Barnabas took Mark another. Once again, the split caused by sharp dissention served to advance the kingdom: more territory could be covered by two missionary teams than by one (15:36–39).

 

ပေါလုနှင့် ရှိလသည် ဒုတိယအကြိမ် ဓမ္မအမှုတော်ခရီးကို စတင်ခဲ့သည် (ခရစ်နှစ် ၄၉ ခန့်)။ ပထမဦးစွာ ရှုရိယနှင့် ကိလိကိယနယ်များကို ဖြတ်ကျော်ကာ ဒဲဗဲနှင့် လုတ်စတြသို့ ပြန်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် တိမောသေကို တွေ့ဆုံပြီး ခရီးတွဲဖက်အဖြစ် ခေါ်ဆောခဲ့သည်။ တမန်တော်ပေါလု၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှတ်တမ်းတွင် ဖြီဂျီယနှင့် ဂလာတိယနယ်များကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဤသည်မှာ ဂလာတိယတောင်ပိုင်းမှ ဖြီဂျီယမြောက်ပိုင်း၊ ထို့နောက် မုတ်စဲနှင့် တြိုအာသ်သို့ ရွေ့လျားပုံကို အကျဉ်းချုံးဖော်ပြခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (၁၅:၄၀–၁၆:၈)။ အချို့က ဖြီဂျီယနှင့် ဂလာတိယ (၁၆:၆) ဟူသော ဖော်ပြချက်သည် မူလဂလာတိယတိုင်းရင်းသားနိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်ဝေးကွာသော အန်ကီရနှင့် ပဲစီနုတ်စ်မြို့များကို ဆိုလိုသည်ဟု ယူဆကြသည် (ဂလာတိဩဝါဒစာ နိဒါန်းတွင် မြောက်ဂလာတိယသီအိုရီနှင့် ပတ်သက်၍ ပိုမိုဖော်ပြထားသည်)။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ပေါလုသည် နောက်ဆုံး တြိုအာသ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး မက်စီဒိုနိယသို့ လာရန် ရူပါရုံရခဲ့သည်။ ရူပါရုံအရ ပေါလုနှင့် အဖွဲ့သားများသည် အေဂျီယံပင်လယ်ကို ဖြတ်ကျော်၍ ဖိလိပ္ပိမြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည် (၁၆:၉-၄၀)။

Paul and Silas embarked on what would be Paul’s second missionary journey (ca. A.D. 49), traveling first through Syria and Cilicia, then returning to Derbe and Lystra. Here they met Timothy, and it appears they took him along on their journey. Acts mentions that at this time they worked their way through the regions of Phrygia and Galatia. This may be a reference summarizing their movement from the area in southern Galatia to Phrygia in the north and then to Mysia and Troas (15:40–16:8). Others interpret the reference to Phrygia and Galatia (16:6) to mean that Paul visited the cities of Ancyra and Pessinus located much farther north in the geographical region that originally made up the ethnic kingdom of Galatia (for more on the background to Galatians and the North Galatian Theory, see Galatians: Introduction). Whatever the case, Paul eventually arrived at Troas, where he had a vision inviting him to Macedonia. In response to the vision, Paul and his companions sailed across the Aegean to Philippi (16:9–40).

 

ဖိလိပ္ပိတွင် အသင်းတော်တည်ထောင်ပြီးနောက် ပေါလုသည် အန်ဖိပိုလိနှင့် အာပိုလုနိယကို ဖြတ်ကာ သက်ဆာလိုနိတ်မြို့တွင် ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ ထိုမြို့တွင် ဂျူးတရားတိုက်တွင် ကျမ်းစာများမှ ယေရှုသည် ခရစ်တော် (မယ်ရှိယ) ဖြစ်ကြောင်း ဆင်ခြင်တွေးတောပြခဲ့သည်။ ဂျူးအချို့နှင့် ဂရိလူမျိုးအချို့ ဧဝံဂေလိတရားကို လက်ခံကြသော်လည်း ကျန်ဂျူးများသည် လူအုပ်ကို လှုံ့ဆော်ခဲ့သည် (၁၇:၁-၉)။ ပေါလုနှင့် ရှိလသည် ထွက်ပြေးရသည်။ ပထမဦးစွာ ဘေရဲယမြို့သို့၊ ထို့နောက် အေသင်မြို့သို့ ဆက်လက်ခရီးနှင်ခဲ့သည် (၁၇:၁၀-၃၄)။ သက်ဆာလိုနိတ်ယုံကြည်သူများကို စိုးရိမ်သောကြောင့် ပေါလုသည် တိမောသေကို သက်ဆာလိုနိတ်သို့ ပြန်စေလွှတ်ခဲ့ပြီး သူနှင့် ရှိလသည် အေသင်တွင် ဆက်လက်နေထိုင်ခဲ့သည် (၁သက် ၃:၁-၇)။ အေသင်ဒဿနပညာရှင်များနှင့် ပြင်းထန်စွာ ဆွေးနွေးပြီးနောက် ယုံကြည်သူအနည်းငယ်သာ ရရှိခဲ့ပြီး အေသင်မှ ကောရိန္သုသို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။

After founding a church in Philippi, Paul continued westward through Amphipolis and Appolonia before stopping in Thessalonica, where he reasoned from the Scriptures in the synagogue that Jesus was the Christ, that is, the Messiah. As some Jews and Greeks responded positively to the gospel message, other Jews stirred up a mob (17:1–9). Paul and Silas were forced to leave. They traveled first to Berea and then on to Athens (17:10–34). Concerned for the Thessalonian believers, Paul sent Timothy back to Thessalonica to check on the spiritual condition of the new believers there, while he and Silas remained in Athens (1 Thess. 3:1–7). After strenuous reasoning with the Athenian philosophers, Paul won a handful of new converts and turned from Athens to Corinth.

 

ပေါလုသည် ကောရိန္သုတွင် အာကွီလနှင့် ပရိစ္စိလတို့နှင့်အတူ ဥယျာဉ်ထိုးလုပ်ငန်းဖြင့် ကိုယ်တိုင်စားရေးသောက်ရေး ရှာဖွေရင်း တစ်နှစ်ခွဲကြာ နေထိုင်ဓမ္မအမှုဆောင်ခဲ့သည် (တမန် ၁၈:၁-၁၇)။ သက်ဆာလိုနိတ်ဩဝါဒစာနှစ်စောင်ကို ပေါလုသည် ထိုနေရာတွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ပညာရှင်များက ချိန်းချက်ကြသည် (ခရစ်နှစ် ၅၀-၅၁)။ ဒုတိယဩဝါဒစာကို တိမောသေသည် အေသင်-ကောရိန္သုဧရိယာသို့ ပထမစာအတွက် အဖြေယူဆောင်လာပြီးမကြာမီ ရေးသားပေးပို့ခဲ့သည်။ ပေါလုသည် ရှုရိယသို့ ပြန်ရန် ထွက်ခွာချိန်တွင် ပထမဆုံး အဲဖက်ဆိပ်ကမ်းမြို့တွင် ရပ်တန့်ခဲ့သည် (၁၈:၁၈-၂၁)။ ဒေသခံဂျူးများနှင့် တိုတိုတုတ်တုတ် တွေ့ဆုံမှုကောင်းခဲ့သောကြောင့် အခွင့်အရေးပြီးဆုံးပါက ပြန်လာမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။

Paul ministered in Corinth while also joining Aquila and Priscilla in making tents to support himself. He remained there for a year and a half (Acts 18:1–17). Scholars date the writing of the Thessalonian correspondence to Paul’s time there (A.D. 50–51). The second epistle was likely sent soon after Timothy returned to the Athens-Corinth area with their response to his first letter. When Paul finally headed back toward Syria and home, he made his first stop in the port city of Ephesus (18:18–21). A brief but promising meeting with local Jews led him to promise to return once he settled his business in Antioch.

 

ပေါလု၏ တတိယအကြိမ် ဓမ္မအမှုတော်ခရီး

 ပေါလုသည် ကဲသရိမြို့နှင့် အန္တိအုတ်သို့ ပြန်ရောက်ပြီးမကြာမီတွင် ကတိအတိုင်း အဲဖက်သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ခရီးတွင် ဂလာတိယတောင်ပိုင်းရှိ အသင်းတော်များကို ပြန်လည်လည်ပတ်ခဲ့သည် (၁၈:၂၂-၂၃၊ ၁၉:၁)။ အဲဖက်တွင် သုံးနှစ်နီးပါး နေထိုင်ကာ တုရန္နု၏ ကျောင်းတွင် သင်ကြားပို့ချခဲ့သည် (၁၉:၉-၁၀)။ အဲဖက်တွင်နေစဉ် ကောရိန္သုအသင်းတော်၌ ပြဿနာများရှိကြောင်း သတင်းရောက်ရှိလာသည်။ ပထမကောရိန္သု ဩဝါဒစာကို ထိုပြဿနာများဖြေရှင်းရန်နှင့် ယုံကြည်သူများက စာဖြင့်မေးထားသော မေးခွန်းများကို ဖြေကြားရန် ရေးသားခဲ့သည်။ အဲဖက်တွင် ပေါလု၏ အမှုတော်ကို ဆန့်ကျင်မှုများ နောက်ပိုင်းတွင် ပေါလုသည် မြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ကောရိန္သုအသင်းတော်၏ အခြေအနေဆိုးရွားလာကြောင်း သတင်းကြောင့် မက်စီဒိုနိယကို ဖြတ်ကျော်၍ ဂရိပြည်သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် လမ်းတွင် အခြေအနေ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာကြောင်း ကြားသိရသဖြင့် ကောရိန္သုယုံကြည်သူများထံ ဒုတိယအကြိမ် စာရေးသားပေးပို့ခဲ့သည် (၂ကော ၂:၁၂-၁၃၊ ၇:၅၊ ၈:၁-၅၊ ၉:၂)။ ကောရိန္သုသို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် သုံးလခန့် နေထိုင်ခဲ့ပြီး ရောမဩဝါဒစာကို ထိုနေရာတွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည် (ခရစ်နှစ် ၅၆-၅၇)။ အကယ်၍ ဂလာတိယအသင်းတော်များသည် ဒုတိယခရီးအတွင်း တိုင်းရင်းသားဂလာတိယနိုင်ငံတွင် တည်ထောင်ခဲ့သော အသင်းတော်များဖြစ်ပါက ဂလာတိဩဝါဒစာကို ထိုအချိန်တွင် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု အချို့က ဆိုကြသည်။

Paul’s Third Missionary Journey

No sooner had Paul returned to Caesarea and Antioch than he set out again for Ephesus, as he had promised, stopping along the way to revisit the churches in southern Galatia (18:22–23; 19:1). For nearly three years Paul remained in Ephesus, teaching in the school of Tyrannus (19:9–10). While in Ephesus, news reached Paul about problems in Corinth. First Corinthians was written in an attempt to solve those challenges and to addresses several questions the believers had asked of him in a letter sent to him. Opposition to Paul’s ministry in Ephesus arose sometime later and led Paul to leave the city. News that the situation in the Corinthian church had deteriorated influenced him to travel to Greece via Macedonia. On the way to Corinth, however, word that the situation had improved seems to have prompted Paul to write another letter to the believers there: the letter we know as 2 Corinthians (2 Cor. 2:12–13; 7:5; 8:1–5; 9:2). After arriving in Corinth, Paul remained there for about three months, likely writing his letter to the Romans while there (A.D. 56–57). If the churches of Galatia consisted of the churches Paul may have founded in the ethnic kingdom of Galatia during his second missionary journey—instead of the churches in southern Galatia—then some claim this may have also been the time when Paul wrote his letter to the Galatians.

 

ပေါလု၏ တတိယခရီး၏ နောက်ဆုံးအပိုင်းတွင် ကောရိန္သုမှ အေဂျီယံပင်လယ်အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေရှိ မြို့များကို ဖြတ်ကျော်၍ ပန္တကုတ်ပွဲအတွက် ယေရုရှလင်သို့ အလျင်အမြန် သွားရောက်ခဲ့သည် (တမန် ၂၀:၄–၂၁:၁၅)။ ပန္တကုတ်ပွဲအခါ ယေရုရှလင်တွင် စုဝေးလာကြသော ဂျူးများအား ခရစ်တော်ကို ဟောပြောရန် အခွင့်အရေးကို ပေါလုသည် အလိုရမ္မက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ယုဒမဟုတ်သော အသင်းတော်များမှ ယုဒယုံကြည်သူဆင်းရဲသားများအတွက် ငွေကြေးလှူဒါန်းမှုကို ယူဆောင်လာခဲ့သည် (ရော ၁၅:၂၅-၂၇၊ ၁ကော ၁၆:၁-၄)။ ပေါလုတည်ထောင်ခဲ့သော ယုဒမဟုတ်သော အသင်းတော်များမှ ကိုယ်စားလှယ်များနှင့်အတူ ဤလှူဒါန်းမှုသည် ဆက်ဆံရေးကို ကိုယ်စားပြုရုံသာမက ယုဒမဟုတ်သူများ၏ စည်းစိမ်ဥစ္စာသည် ယေရုရှလင်သို့ ရောက်ရှိလာမည်ဟု ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ပရောဖက်ပြုထားသည်ကို ပြည့်စုံစေခဲ့သည် (ဟေရှာ ၄၅:၁၄၊ ၆၀:၅-၁၇၊ ၆၁:၆)။

The last part of Paul’s third missionary journey took him somewhat hurriedly from Corinth, by way of several cities along the eastern coast of the Aegean Sea (Acts 20:4–21:15), so he might be present in Jerusalem for the Feast of Pentecost. Paul’s eagerness appears to have been at least partially motivated by the evangelistic opportunity of preaching Christ to all the Jews who would be present in Jerusalem to celebrate Pentecost. Paul was also bringing a financial gift from the Gentile churches for the poor community of Jewish believers in Jerusalem (Rom. 15:25–27; 1 Cor. 16:1–4). Accompanied by a delegation of representatives from the Gentile churches Paul founded (Acts 20:4–5), this gift not only symbolized a bond of fellowship but also the fulfillment of the OT prophecies that spoke of the wealth of the Gentiles coming to Jerusalem (Is. 45:14; 60:5–17; 61:6).

 

ယေရုရှလင်တွင် စောင့်ကြိုနေသော အန္တရာယ်များကို သတိပေးခံရသော်လည်း (ပဉ္စမက္ခဒေါင်လှိုင် အာဂဗုသည် ပေါလု၏ ဖမ်းဆီးခံရမည်ကို ပရောဖက်ပြုခဲ့သည်) ပေါလုသည် ထိုမြို့တွင် ခရစ်တော်ကို ဟောပြောရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည် (တမန် ၂၁:၈-၁၅)။ အာဂဗု၏ ပရောဖက်ပြုချက် အမှန်တကယ် ပြည့်စုံခဲ့သည်။ ပေါလုသည် မမှန်သော စွပ်စွဲချက်များဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရပြီး နောက်ဆုံး ဧကရာဇ်ထံ အယူခံဝင်ရသည်။

Although Paul had been warned of the dangers that awaited him in Jerusalem—the prophet Agabus even foretold his arrest—he was determined to present Christ there (Acts 21:8–15). Agabus’s prophecy came true. Paul was arrested on false charges and eventually felt forced to appeal to Caesar.

 

ရောမသို့ လမ်းတွင် ပေါလုသည် မာလတာကျွန်းတွင် သင်္ဘောပျက်ခဲ့သော်လည်း ဘေးကင်းစွာ ရောက်ရှိပြီး ခရစ်နှစ် ၆၀ သို့မဟုတ် ၆၁ ခန့်တွင် ရောမသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည် (၂၇:၁–၂၈:၁၅)။ ထိုနေရာတွင် အိမ်ငှားနေရင်း အကျယ်ချုပ်ခံရသည် (၂၈:၁၆)။ သို့သော် ဂျူးများနှင့် တွေ့ဆုံခွင့် ရရှိခဲ့သည် (၂၈:၁၆-၂၂)။ ထိုအကျယ်ချုပ်ကာလအတွင်း ပေါလုသည် အကျဉ်းထောင်မှ ရေးသားသော ဩဝါဒစာများ—ဧဖက်၊ ဖိလိပ္ပိ၊ ကောလောသီ၊ ဖိလေမုန် စာများကို ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုစာများတွင် သူသည် အကျဉ်းသားဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

On the way to Rome, Paul was shipwrecked on the island of Malta but safely, and finally, reached Rome about A.D. 60 or 61 (27:1–28:15). Once there, he was kept under house arrest (28:16) and given freedom to meet with Jews (28:16–22). It is likely that during this time of custody in Rome Paul wrote the Prison Epistles—Ephesians, Philippians, Colossians, and Philemon—since in those letters Paul claims to be a prisoner.

 

တမန်တော်ပေါလု၏ နောက်ဆုံးနေ့ရက်များ

တမန်တော်ပေါလု၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှတ်တမ်းစာအုပ်သည် ရောမတွင် ငှားအိမ်တွင် နှစ်နှစ်ကြာ အကျယ်ချုပ်ခံထားရစဉ် နိဂုံးချုပ်ထားပြီး သူ၏ အသက်တာ သို့မဟုတ် ရောမအမှုတော်ကို နိဂုံးမချုပ်ထားပါ။ သို့သော် သူ၏ နောက်ပိုင်းစာများမှ အထောက်အထား (၂တိ ၄:၂၀၊ တိ ၃:၁၂-၁၃) အရ မကြာမီ လွတ်မြောက်မည်ဟု မျှော်လင့်ထားသည် (ဖိ ၂:၂၃-၂၄၊ ဖိလေ ၂၂) ဟူသော မျှော်လင့်ချက် ပြည့်စုံခဲ့ပြီး ခဏမျှ လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၂တိမောသေကို ရေးသားချိန်တွင် သူသည် ထပ်မံ ချည်နှောင်ခံရပြီး ထင်ရှားသည် (၂တိ ၂:၈-၉၊ ၄:၆-၈)။ အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်စာရေးဆရာများ၏ သက်သေခံချက်အရ ပေါလုသည် နီရိုဧကရာဇ်၏ လက်ထက် ရောမတွင် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ နီရိုသည် ခရစ်နှစ် ၆၈ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

Last Days of the Apostle Paul

The book of Acts concludes with Paul in prison for two years in a rented house but offers no conclusion to the apostle’s life or Roman ministry. However, evidence from some of his later letters (2 Tim. 4:20; Titus 3:12–13) suggests that his expectations for a soon release (Phil. 2:23–24; Philem. 22) were realized and that, for a brief time, he was free. By the time of the writing of 2 Timothy, he found himself back in chains again (2 Tim. 2:8–9; 4:6–8). Based on the testimony of early Christian writers, Paul’s life ended in Rome at the hands of Nero, who died in A.D. 68.

 

အကယ်၍ ပေါလုသည် ခရစ်နှစ် ၆၃ တွင် အကျဉ်းမှ လွတ်မြောက်ခဲ့ပါက သူတည်ထောင်ထားသော အသင်းတော်များကို ထပ်မံလည်ပတ်ရန်နှင့် သူ၏ နောက်ဆုံး ကျမ်းစာပါ ဩဝါဒစာသုံးစောင်—သင်းအုပ်ဩဝါဒစာများ ရေးသားရန် နှစ်အနည်းငယ် အချိန်ရှိခဲ့မည် ဖြစ်သည်။ ပထမတိမောသေသည် အဲဖက်သို့ သွားရောက်စဉ် တိမောသေကို အမှုတော်ကို ပိုမိုစနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ရန် ထားခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားပြီး ပေါလုသည် မက်စီဒိုနိယသို့ သွားခဲ့သည် (၁တိ ၁:၃)။ တိတုဩဝါဒစာတွင် ကရတ်ကျွန်းတွင် တိတုကို တမန်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ထားခဲ့ကြောင်း (တိ ၁:၅) နှင့် နိကောပေါလိစ်တွင် ဆောင်းရာသီဖြတ်သန်းမည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (၃:၁၂)။ ဒုတိယတိမောသေက ပေါလုသည် တြိုအာသ်သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး ထပ်မံအကျဉ်းခံရသဖြင့် ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းများ ထားခဲ့ရသည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (၂တိ ၄:၁၇)။ ထို့ကြောင့် ပထမတိမောသေနှင့် တိတုဩဝါဒစာကို ရောမအကျဉ်းခံရပြီးနောက် ခရစ်နှစ် ၆၅ သို့မဟုတ် ၆၆ ခန့်တွင် ရေးသားခဲ့ခင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဒုတိယတိမောသေကိုမူ ပေါလု၏ အမှုတော်နောက်ဆုံးနေ့မတိုင်မီ မကြာမီ၊ ခရစ်နှစ် ၆၆ သို့မဟုတ် ၆၇ ခန့်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။

If Paul was released from prison in A.D. 63, he would have had several years to again visit the congregations he had established and to write his final three canonical letters: the Pastoral Epistles. First Timothy recalls a visit to Ephesus, where Timothy remained to better organize the work, while Paul journeyed to Macedonia (1 Tim. 1:3). The Epistle to Titus confirms Paul’s work on the island of Crete, where he also left Titus as his apostolic delegate (Titus 1:5) and mentions wintering in Nicopolis (3:12). Second Timothy suggests Paul had also visited Troas and likely had to leave personal belongings behind due to another imprisonment that would eventually return him to Rome, where he spent his last days (2 Tim. 4:17). Thus, 1 Timothy and Titus were probably written about A.D. 65 or 66, after Paul’s first Roman imprisonment. Second Timothy, however, was written sometime later, shortly before Paul’s execution—probably about A.D. 66 or 67.

 

ယေဘုယျသောကြီးလေ့လာစာများ

နယူးသက္ကရာဇ်ကျမ်းစာထဲရှိ စာသားအချို့၏ ရေးသားသူနှင့် ရေးသားခဲ့သည့်ခုနှစ်ကို တိကျမှုအမျိုးမျိုးဖြင့် ဆုံးဖြတ်နိုင်သော်လည်း၊ အချို့သော စာသားများမှာ ထိုကဲ့သို့ ရှင်းလင်းခြင်းမရှိပေ။ ထို့ကြောင့် ဤစာသားများကို ယေဘုယျသောကြီးလေ့လာစာများ (General Epistles) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဤယေဘုယျသောကြီးလေ့လာစာများကို တစ်ခုချင်းစီ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရုံမျှမက အတူတကွ လေ့လာခြင်းဖြင့်လည်း ဘုံအကြောင်းအရာများကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။

THE GENERAL EPISTLES

While the authorship of some of the Epistles and the dates of their composition can be determined with varying degrees of accuracy, other Epistles in the NT are not as clear. For these reasons, these are referred to as General Epistles. It is also helpful to look at these General Epistles together to establish common themes.

 

ခုနှစ်သမိုင်း ပြဿနာများ

တမန်တော်ဝတ္ထုထဲတွင် ရှင်ပေါလု၏ ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ရွက်မှုနှင့် သူ၏စာများကို ခုနှစ်အလိုက် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ယုံကြည်စိတ်ချစွာ ဖော်ပြထားနိုင်သော်လည်း၊ ယေဘုယျသောကြီးလေ့လာစာများတွင်မူ ထိုသို့ မဖြစ်နိုင်ပေ။ ဤစာများကို မည်သည့်ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သည်ဆိုသော ပညာရှင်များ၏ ဆွေးနွေးချက်များသည် များသောအားဖြင့် ရေးသားသူဆိုသည်မှာ မည်သူဖြစ်သည်ဆိုသော နိဂုံးချုပ်ချက်ပေါ်တွင် မူတည်နေတတ်သည်။ ထို့ပြင် ရေးသားသူဆိုသည်မှာ မည်သူဖြစ်သည်ဆိုသော အကြောင်းအရာသည်လည်း အချိန်အခါအလိုက် ငြင်းခုံဖွယ်ရာ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ စာထဲတွင် ဖော်ပြထားသည့် သို့မဟုတ် ဓမ္မရိုးရာ အဆိုအမိန့်အတိုင်း ရေးသားသူကို လက်ခံခြင်းဖြင့် ခုနှစ်သမိုင်းကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ယာယီဖြစ်သော်လည်း ပိုမိုခိုင်မာသည့် အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ရရှိနိုင်သည်။

ရေးသားခဲ့သည့် စာများအနက် အစောဆုံးဖြစ်နိုင်သည်မှာ ယာကုပ်စာဖြစ်ပြီး အေဒီ ၄၀ နှောင်းပိုင်း သို့မဟုတ် ၅၀ အစောပိုင်းတွင် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုစာသည် ထူးခြားစွာ ဂျူးဆန်ဆန် သဘောသဘာဝရှိခြင်း (ဥပမာ၊ ယာကုပ် ၁:၁; ၂:၂၊ ၈-၁၃၊ ၂၁၊ ၂၅; ၄:၄) နှင့် ဂျူးများနှင့် တပါးအမျိုးသားများကြား ပဋိပက္ခအကြောင်းကို လုံးဝ မဖော်ပြထားခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ထိုစာကို ယေရုရှလင်ကောင်စီပြီးနောက် ရေးသားခဲ့လျှင် ထိုပဋိပက္ခအကြောင်းကို ဖော်ပြထားမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။

ဟေဗြဲသို့စာကို များသောအားဖြင့် ယေရုရှလင်ဗိမာန်တော် ပျက်စီးခြင်းမတိုင်မီ နှစ်များအတွင်း၊ ဆိုလိုသည်မှာ အေဒီ ၇၀ မတိုင်မီ နှစ်များတွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထိုသို့ ယူဆရခြင်းမှာ ဗိမာန်တော်နှင့်ပတ်သက်သော ကျယ်ပြန့်စွာ ဆွေးနွေးထားသည့်ကြားမှ ယေရုရှလင်မြို့ ပျက်စီးခြင်းအကြောင်းကို တစ်ခါမျှ မဖော်ပြထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ထိုဖြစ်ရပ်ကို ဖော်ပြထားလျှင် ကောင်းကင်ဗိမာန်တော်အကြောင်း သူ၏အဓိကအကြောင်းအရာကို ပိုမိုအားဖြည့်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ရေးသားခဲ့သည့် စာများအနက် နောက်ဆုံးဖြစ်နိုင်သည်မှာ ယောဟန်ရေးသားသော စာများဖြစ်ပြီး ခရစ်ယာန်အသင်းတော်အတွင်း ဓမ္မပညာဆိုင်ရာ နှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေများကို အခြေခံ၍ ပထမရာစုနှောင်းပိုင်း၊ ဆိုလိုသည်မှာ အေဒီ ၉၀ နှောင်းပိုင်း သို့မဟုတ် ၁၀၀ အစောပိုင်းတွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု များစွာယူဆကြသည် (စာတစ်စောင်ချင်းစီ၏ နိဒါန်းကို ကြည့်ပါ)။

Issues of Chronology

While the chronology of Paul’s ministry in Acts and his letters can be outlined with some certainty, the same cannot be said for the General Epistles. Scholarly discussion regarding the dating of these letters often hinges on the conclusions of authorship, an at-times debated subject. Accepting the stated or traditional author gives tentative, but definitely more solid, ground on which to form dating conclusions. It is possible that the earliest of the letters written was James, perhaps sometime in the mid to late A.D. 40s, based on the distinctively Jewish nature of the letter (e.g., James 1:1; 2:2, 8–13, 21, 25; 4:4) and on the absence of any reference to the conflict between Jews and Gentiles, which we would expect if the letter was written after the Jerusalem Council. The Epistle to the Hebrews is usually dated to the years just preceding the Jerusalem temple’s destruction in A.D. 70. This seems reasonable, because in the extensive discussion of the sanctuary, the author never mentions Jerusalem’s destruction, even when such an argument would unquestionably bolster his focus on the heavenly sanctuary. The latest written letters are likely the Johannine correspondence, which, based on theological and historical situations in the church, are frequently dated to the late first century (see the introduction to each epistle).

 

အကြောင်းအရာများ

စာတိုင်းသည် နာဇရက်သားယေရှုခရစ်တော်—ဂျူးများ၏ ကိုယ်တော်မျှော်လင့်ခဲ့သော မယ်တော်ရှင်—ကို အဓိက အကြောင်းအရာအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ အခြားအကြောင်းအရာအားလုံးသည် ကိုယ်တော်နှင့် ဒုတိယအဆင့်ဆိုင်ရာ ဆက်စပ်နေသည်။ အချို့သော စာသားများတွင် ယေရှုခရစ်တော်၏ ဘဝနှင့် အဆုံးအမများ၊ အသေခံခြင်း၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၊ ကောင်းကင်သို့ မွေ့လျော်တော်မူခြင်း နှင့် ကောင်းကင်တွင် ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ရွက်ခြင်းကို ဘုရားသခင်နှင့် စာတန်ကြား စကြဝဠာအဆင့် တိုက်ပွဲ၏ အခြေအနေနှင့် ဆက်စပ်၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ အချို့သော စာသားများသည် ယနှင့်ပတ်သက်သော ဟောကိန်းတော်များ ပြည့်စုံခြင်းအဖြစ် ယေရှုခရစ်တော်ကို အတည်ပြုထားပြီး၊ ကိုယ်တော်၏ လူ့ဇာတိခံယူမှု မရှိတော့သည့်ကြားမှ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ အမှုတော်သည် ယေရှုခရစ်တော်၏ အမှုတော်ကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အချို့သော စာသားများသည် ယေရှုခရစ်တော်၏ ရုပ်ခန္ဓာအရာ၌ ဘုန်းတန်ခိုးနှင့် ပြန်လာခြင်းနှင့် ထိုနှင့်အတူ ပါလာမည့် တရားစီရင်ခြင်းကို ကြွေးကြော်ထားသည်။ တခါတရံတွင် ယေရှုခရစ်တော်၏ အဆုံးအမများနှင့် ကယ်တင်ခြင်းအမှုတော်၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို အသင်းတော်ဘဝတွင် အသုံးချ၍ ခရစ်ယာန်များကို “မင်္ဂလာရှိသော မျှော်လင့်ချက်” ဖြစ်သော ယေရှုခရစ်တော်၊ ငါတို့၏ ကြီးမြတ်သော ဘုရားသခင်နှင့် ကယ်တင်ရှင်၏ ထင်ရှားခြင်းတရားနှင့် ဘုန်းတန်ခိုးတော်အတွက် ပြင်ဆင်စေသည် (တီတု ၂:၁၃)။ အတိုချုပ်ဆိုရလျှင် ဤစာသားများသည် ခရစ်တော်ထဲတွင် ရှိသော ဧဝံဂေလိတရားကို အနှစ်ချုပ်ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။

Themes

Each epistle identifies Jesus of Nazareth—the Jewish Messiah—as its primary subject, with all other subjects secondarily linked to Him. Various sections of some of the Epistles interpret the life and teachings, death, resurrection, ascension, and heavenly ministry of Jesus in the context of the cosmic battle between God and Satan. Some of them emphasize the confirmation of Jesus as the fulfillment of OT prophecy and reveal the work of the Holy Spirit as a continuation of the ministry of Jesus despite His physical absence. They at times proclaim the Christian hope in the physical, glorious return of Jesus and the judgment that accompanies it. They also sometimes apply the teachings of Jesus and the ramifications of His salvific work to congregational life in order to prepare the church for the “blessed hope” of the appearance and glory of Jesus Christ, our God and Savior (Titus 2:13). In short, the Epistles encapsulate the gospel: the good news as it is found in Christ.

 

ယေရှုခရစ်တော်နှင့် ကိုယ်တော်၏ အမှုတော်

နယူးသက္ကရာဇ်ကျမ်းစာတစ်ခုလုံး၏ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ လူသားတို့၏ ကယ်တင်ခြင်း၏ တစ်ဦးတည်းသော အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် ယေရှုခရစ်တော်၏ ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အမှုတော်ကို ဗဟိုပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ နာဇရက်သားယေရှု၏ သမိုင်းဝင်တည်ရှိမှုကို တမန်တော်များက အတည်ပြုထားသည် (ဥပမာ၊ ၁ကောရိန်သု ၁၅:၁-၈; ၁ယောဟန် ၁:၁-၃; ၁ပေတရု ၁:၁၆-၁၈)။ သို့သော် စာသားများသည် ယေရှုကို လူသာမက ဘုရားသခင်နှင့် တန်တူဖြစ်သည် (ဖိလိပ္ပိ ၂:၆)၊ မမြင်နိုင်သော ဘုရားသခင်၏ ပုံသဏ္ဍာန် (ကောလောသီ ၁:၁၅)၊ ခမည်းတော်၏ ဘုန်းတန်ခိုး၏ အလင်းရောင်တော်နှင့် ကိုယ်တော်၏ သဘောတရား၏ တိကျသော ပုံတူ (ဟေဗြဲ ၁:၃) ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ရှင်ပေါလုက ခရစ်တော်ကို “ငါတို့၏ ကြီးမြတ်သော ဘုရားသခင်နှင့် ကယ်တင်ရှင်” ဟု တောင်ခေါ်ခဲ့သည် (တီတု ၂:၁၃)။

Jesus Christ and His Work. The primary theme across the NT is the centrality of the person and work of Jesus Christ as the sole basis of the salvation of humanity. The historical reality of Jesus of Nazareth is affirmed by the apostles (e.g., 1 Cor. 15:1–8; 1 John 1:1–3; 1 Pet. 1:16–18). Yet the Epistles reveal Jesus as far more than just human; He is equal with God (Phil. 2:6), the image of the invisible God (Col. 1:15), and the ultimate radiance of the Father’s glory and exact impress of His substance (Heb. 1:3). Paul even calls Christ “our great God and Savior” (Titus 2:13).

 

ခရစ်တော်၏ ဘုန်းတန်ခိုးကို လူသားတို့၏ လိုအပ်ချက်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားသည်။ ဧဝံဂေလိများက ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသော ပညတ်တော်ကို အတည်ပြုထားပြီး ထိုအကျင့်ပညတ်တော်သည် လူသားများကို ပညတ်တော်ကို ဖောက်ဖျက်သူများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ လူသားတို့၏ ဝမ်းနည်းဖွယ် အခြေအနေကို ရောမ ၃:၂၃ နှင့် ၆:၂၃ တွင် အနှစ်ချုပ်ဖော်ပြထားသည်။ “လူအပေါင်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတန်ခိုးကို မမီမကမ်း ဖြစ်၍ ဒုစရိုက်ကို ကျူး, ဒုစရိုက်အတွက် အခ မှာ သေခြင်းဖြစ်သည်” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဂျူးဘာသာတွင် ဒုစရိုက်ဆိုသည်မှာ အထူးသဖြင့် ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၂၀ နှင့် တရားဟောရာကျမ်း ၅ တွင် ဖော်ပြထားသော အကျင့်ပညတ်တော်ဆယ်ပါးကို ဖောက်ဖျက်ခြင်းဟု သတ်မှတ်သည်။ ရှင်ပေါလုက ပညတ်တော်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဒုစရိုက်ကို ထင်ရှားစေရန်၊ ဒုစရိုက်ကို ထိတွေ့နိုင်ပြီး ရွံရှာဖွယ်ဖြစ်သော အရာတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြရန်ဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံထားသည် (ရောမ ၇:၇-၁၃; ၁တိမောသေ ၁:၈-၁၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပြင်ပမှ ကူညီမှုမရှိလျှင် လူသားများသည် ဤလောကတွင် နာကျင်မှုများဖြင့် တိုတောင်းသော ဘဝကို ဖြတ်သန်းရပြီး သေပြီးနောက် ဘဝအတွက် မည်သည့်မျှော်လင့်ချက်မျှ မရှိပေ။ ဘုရားသခင်၏ ကိုယ်တော်သစ္စာနှင့် ကရုဏာတော်သည် လူသားတို့အတွက် ကယ်တင်ခြင်းလမ်းကို ဖွင့်လှစ်ပေးရန် ကိုယ်တော်၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာကြောင့် ကိုယ်တော်၏ သားတော်ယေရှုကို စေလွှတ်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုယေရှုသည် “ငါတို့ကို ပညတ်တော်၏ ကျိန်ခြင်းမှ ရွေးနုတ်တော်မူသည်” (ဂလာတိ ၃:၁၃; ကောလောသီ ၁:၁၃-၁၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

 

Christ’s glory is juxtaposed with human need. The Gospels affirm God’s holy law and that this moral law defines humanity as lawbreakers. The sad condition of humanity is summed up in Romans 3:23 and 6:23: “All have sinned and fall short of the glory of God” and “the wages of sin is death.” Sin in Judaism has been defined as breaking the Jewish law, especially the Moral Law of God that is enunciated in the Ten Commandments (Ex. 20 and Deut. 5). Paul argues that the Law’s purpose is to point out sin—to make sin a tangible and reprehensible object that can be dealt with objectively (cf. Rom. 7:7–13; 1 Tim. 1:8–11). Without help from an outside source, humans are doomed to a short life on earth filled with pain and little more; they certainly have no hope for life after death. God’s loving nature, in an expression of His grace, moved Him to open a way of salvation for humanity by sending His own Son, Jesus, who has “redeemed us from the curse of the law” (Gal. 3:13; cf. Col. 1:13–14).

 

စာသားများတွင် ကယ်တင်ခြင်းအတွက် နှိုင်းယှဉ်ချက်များစွာ ရှိပြီး ဒုစရိုက်၏ ကျွန်ခံမှုမှ ရွေးနုတ်ခြင်း (ရောမ ၃:၂၄; ဧဖက် ၁:၇)၊ အသစ်သော ခမည်းတော်ထံ မွေးစားခြင်း (ရောမ ၈:၁၅; ဂလာတိ ၄:၅)၊ ဒုစရိုက်အတွက် ခွင့်လွှတ်ခြင်း (ဧဖက် ၁:၇; ကောလောသီ ၁:၁၄)၊ အစားထိုးသက်သေခံခြင်း (ဟေဗြဲ ၂:၉; ၁ယောဟန် ၂:၂)၊ ဖမ်းဆီးသူများထံမှ ရွေးနုတ်ခြင်း (၁တိမောသေ ၂:၆; ၁ပေတရု ၁:၁၈)၊ အကျင့်ပညတ်ဆိုင်ရာ ဩဇာသက်ရောက်မှု (ရောမ ၅; ၁ယောဟန် ၄:၉-၁၁)၊ ဆက်ဆံရေး ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း (ရောမ ၅:၁; ၂ကောရိန်သု ၅:၁၄-၂၁) စသည်တို့ကို ညွှန်ပြထားသည်။ ဤနှိုင်းယှဉ်ချက်တိုင်းသည် ဘုရားသခင်သည် ခရစ်တော်အားဖြင့် ပြုတော်မူခဲ့သည်ကို နားလည်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။ သို့သော် အဓိကသတင်းစကားမှာ ရှင်းလင်းသည်။ ကယ်တင်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ အမှုတော်ဖြစ်ပြီး လူသားများကို ပါဝင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လူသားတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အမှုကြောင့် မဟုတ်ပေ။ ဤနှိုင်းယှဉ်ချက်များစွာတွင် ရောမလက်ဝါးတစ်ချောင်းပေါ်တွင် ချီးမြှောက်ခြင်းခံရ၍ ယေရှုခရစ်တော်၏ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်နှင့် လူသားတို့ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအတွက် ဗဟိုချက်အဖြစ် လိုအပ်သည်။ ဘုရားသခင်မှတစ်ပါး မည်သူမျှ ယေရှုအားဖြင့် ဤကယ်တင်ခြင်းအမှုကို ဆောင်ရွက်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။ အကြောင်းမှာ ကိုယ်တော်၏ အသွေးတော်သာလျှင် သေခြင်းအမှုများမှ လူသားတို့၏ သတိဉာဏ်ကို အမှန်တကယ် သန့်စင်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (ဟေဗြဲ ၉:၁၃-၁၄)။

There are many metaphors for salvation in the Epistles that point toward the realities of redemption from the slavery of sin (e.g., Rom. 3:24; Eph. 1:7), adoption by a new Father (e.g., Rom. 8:15; Gal. 4:5), forgiveness for sin (e.g., Eph. 1:7; Col. 1:14), substitutionary atonement (e.g., Heb. 2:9; 1 John 2:2), ransom from abductors (e.g., 1 Tim. 2:6; 1 Pet. 1:18), moral influence (e.g., Rom. 5; 1 John 4:9–11), restoration of relationship (Rom. 5:1; 2 Cor. 5:14–21), and others. Each one contributes to our understanding of what God has done in Christ. But the fundamental message is clear: Salvation is God’s work, in which human beings are invited to participate. It is not the result of their work. In many of these metaphors, the sacrifice of Jesus while hanging on a Roman cross forms a central necessity for the reconciliation of God and humanity. No one but God, through Jesus, could carry out this work of salvation, because only His blood could truly cleanse the conscience from works of death (Heb. 9:13–14).

 

တမန်တော်များအတွက် ယေရှုခရစ်တော်၏ အသေခံခြင်းသည် စကြဝဠာအဆင့် ပဋိပက္ခတွင် ဘုရားသခင်၏ စရိုက်ကို ထူးခြားစွာ ဖော်ပြသော လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယေရှုခရစ်တော်၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် ခရစ်ယာန်များသည် ဒုစရိုက်နှင့် စာတန်နှင့် ပဋိပက္ခတွင် အတိအကျ အကူအညီမဲ့ မဖြစ်တော့ကြောင်း အဆုံးအဖြတ်ပေးသော သက်သေဖြစ်သည်။ ယေရှုကို သေခြင်းမှ ထမြောက်စေသော တန်ခိုးသည် ယခုအခါ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် ယုံကြည်သူများထံ ရောက်ရှိလာပြီး အထက်မှ တန်ခိုးဖြင့် ပြည့်စေသည်။ ရှင်ပေါလုသည် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းအကြောင်းကို အခန်း တစ်ခန်းလုံး အပ်နှံထားပြီး ယေရှုရှင်ပြန်မထမြောက်လျှင် ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်းသည် အချည်းနှီးဖြစ်သည်ဟု ပြသထားသည် (၁ကောရိန်သု ၁၅)။ ယေရှုသည် ငါတို့၏ အသက်ရှင်တော်မူသော ကိုယ်တော်သခင် ဖြစ်တော်မူ၍ ခမည်းတော်နှင့်အတူ ကရုဏာပလ္လင်တော်ပေါ်တွင် ထိုင်နေတော်မူသည်။ ဗလာအုတ်ဂူသည် ဘုရားသခင်သည် သေခြင်းကို အောင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သက်သေခံပြီး၊ အိပ်ပျော်နေသော သန့်ရှင်းသူများ၏ အနာဂတ် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းအတွက် မျှော်လင့်ချက်ကို ပေးရုံမျှမက ယခုဘဝတွင် အောင်မြင်မှုရှိသော ဘဝကို ကတိပေးထားသည်။ အောင်မြင်သော ဘဝသည် ဘုရားနှစ်သက်ဖွယ် တိုးတက်ခြင်း သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းခြင်း (sanctification) ဟု ခေါ်ဆိုသည့် အတွေ့အကြုံနှင့် အတူတူညီသည်။ ဤသည်ကို စာသားများတွင် တွေ့ရသော တိုက်တွန်းချက်များအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသည် (၁ပေတရု ၁:၁၄-၁၆)။

For the apostles, the death of Jesus was the act that revealed in a unique way the character of God in the cosmic controversy. But it was the resurrection of Jesus that ultimately and conclusively proved that Christians are no longer helpless in the controversy with sin and Satan. The power that raised Jesus from the dead is now available to believers as the Holy Spirit falls on them and fills them with power from above. Paul devoted an entire chapter to the resurrection (1 Cor. 15), showing that if Jesus did not rise from the dead, Christian faith is useless. Jesus is our divine Lord—alive and seated with His Father on the throne of grace. The empty tomb testifies that God has conquered death, not only providing hope in a future resurrection of the sleeping saints but also promising believers a hope-filled life of victory in the present. The victorious life is synonymous with the experience of growing in godliness or holiness—often termed sanctification—and influences the exhortations found throughout the Epistles (1 Pet. 1:14–16).

 

ခရစ်တော်၏ ကလဗလယ်တောင်ပေါ်တွင် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းအပြင် ကိုယ်တော်၏ လက်ရှိအမှုတော်သည် ကိုယ်တော်၏ သန့်ရှင်းသူများအတွက် ဆက်လက်ရှိနေသည်။ ၎င်းတွင် ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ ကိုယ်တော်၏ အသနားခံခြင်း (ရောမ ၈:၃၄)၊ လိုအပ်ချိန်တွင် ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် ကရုဏာတော်ကို ပေးသနားခြင်း (ဟေဗြဲ ၄:၁၆)၊ ကိုယ်တော်၏ အသင်းတော်ကို လမ်းပြခြင်း (ဗျာဒိတ် ၂-၃) တို့ ပါဝင်သည်။ လက်ဝါးတစ်ချောင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် လောကီဗိမာန်တော်သည် အရိပ်အယောင်သာဖြစ်သော ကောင်းကင်ဗိမာန်တော်တွင် ကိုယ်တော်ဆောင်ရွက်တော်မူသော အမှုတော်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်သည် (ဟေဗြဲ ၈:၁-၅)။

Christ’s present work for His saints extends beyond His sacrifice on Calvary. It includes a ministry at the right hand of God, interceding for His people (Rom. 8:34), offering forgiveness and grace in time of need (Heb. 4:16), and guiding His church (Rev. 2–3). The cross and resurrection form the basis for Christ’s ministry in heaven, where He serves in a temple of which the earthly sanctuary was only a shadow or copy (Heb. 8:1–5).

 

သို့သော် တမန်တော်များအတွက် ယေရှုနှင့် ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးသာရှိခြင်းသည် ယာယီအခြေအနေဖြစ်သည်။ ဧဝံဂေလိများတွင် ယေရှုခရစ်တော်သည် ပြန်လာမည်ဟု ကတိထားတော်မူသည်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး တပည့်တော်များသည် ကိုယ်တော်နှင့် ရုပ်ခန္ဓာအရ ပြန်လည်ဆုံတွေ့မည့်နေ့ကို ဝမ်းမြောက်စွာ နှင့် ရိုသေလေးစားစွာ မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။ သက်သာလောနိတ်သို့ စာတွင် ရှင်ပေါလုသည် “ထာဝရဘုရား၏ နေ့” ဟူသော ဓမ္မဟောင်းကျမ်း စကားကို ခရစ်တော်၏ ပြန်လာခြင်းအကြောင်း ပြောဆိုရာတွင် သုံးစွဲထားသည် (၁သက်သာလောနိတ် ၅:၁-၇; ၂သက်သာလောနိတ် ၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သူက ယေရှုခရစ်တော်၏ လာခြင်းသည် ပထမရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို စတင်စေမည်ဟု အကြံပြုထားသည် (၁ကောရိန်သု ၁၅:၂၃; ၁သက်သာလောနိတ် ၄:၁၃-၁၈)။ ခရစ်တော်၏ ဤလာခြင်းကို “ပါရုသိ” (parousia; မဿဲ ၂၄:၂၇; ၁သက်သာလောနိတ် ၂:၁၉; ယာကုပ် ၅:၇; ၂ပေတရု ၃:၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) နှင့် “ဧပိဖနိ” (epiphaneia; ၁တိမောသေ ၆:၁၄; တီတု ၂:၁၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ဤမင်္ဂလာရှိသော ဖြစ်ရပ်ကြီးတွင် ခရစ်တော်သည် သေသူများကို ထမြောက်စေမည်၊ သန့်ရှင်းသူများကို ပြီးပြည့်စုံမှုသို့ ရောက်စေမည်၊ ကိုယ်တော်၏ အသင်းတော်နှင့် ရုပ်ခန္ဓာအရ ပြန်လည်ဆုံတွေ့မည် ဖြစ်သည်။

But a purely spiritual relationship with Jesus was, for the apostles, a temporary situation. The Gospels record Jesus’s promise to return, and the disciples looked with joyful and awe-filled expectation for the day they would be physically reunited with their Savior and Friend. In his correspondence with the Thessalonians, Paul borrows the OT language of the “day of the Lord”—the great day of God’s visitation of judgment on Israel and the nations—when speaking of Christ’s return (1 Thess. 5:1–7; cf. 2 Thess. 2). He suggests that the coming of Jesus will initiate the first resurrection (1 Cor. 15:23; 1 Thess. 4:13–18). This coming of Jesus is also referred to as “the arrival” (parousia; cf. Matt. 24:27; 1 Thess. 2:19; James 5:7; 2 Pet. 3:4) and “the appearing” (epiphaneia; cf. 1 Tim. 6:14; Titus 2:13). At this grand event Christ will raise the dead, perfect the saints, and bodily reunite with His church.

 

အကျင့်ပညတ်နှင့် ကိုယ်ကျင့်တရား စံနှုန်းများ

စာသားများတွင် ခရစ်ယာန်ဆက်ဆံရေးကို အုပ်ချုပ်သော ကိုယ်ကျင့်တရား ညွှန်ကြားချက်များစွာ ပါဝင်သည်။ ခရစ်တော်၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် အမှုတော်ဆောင်ခြင်း အဆုံးအမနှင့် ပုံသက်သေပြခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ မြင့်မြတ်သော ကိုယ်ကျင့်တရားစံနှုန်းကို ပြန်လည်မွေးဖွားစေသော ပြုပြင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အကျင့်ပညတ်တော်သည် လူသားဆက်ဆံရေးကို မကြာခဏ တားမြစ်ချက်များဖြင့် ထိန်းချုပ်ခဲ့သော်လည်း ယေရှုခေတ်တွင် ထိုညွှန်ကြားချက်များ၏ နောက်ကွယ်ရှိ ဝိညာဉ်ရေးရာ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို မြင်မှောင်ခဲ့ကြသည်။ ခရစ်တော်စတင်ခဲ့ပြီး တမန်တော်များက အားဖြည့်ခဲ့သော ညွှန်ကြားချက်များသည် အကျင့်ပညတ်တော်ကို လုံးဝ မစွန့်လွှတ်ဘဲ အခြားသူများအပေါ် အပြုသဘောဆောင်သော အပြုအမူများကို ညွှန်ကြားထားသည်။ တကယ်တော့ လိင်စိတ်သန့်ရှင်းခြင်း၊ လူသတ်ခြင်း၊ ကွာရှင်းခြင်းစသည့် ကျမ်းစာတွင် အလေးပေးထားသော အကျင့်ပညတ်များကို လျစ်လျူရှုခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ စာသားများသည် ထိုပညတ်များကို နှလုံးသားဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ဖော်ပြပြီး ပြောင်းလဲရန် ခရစ်တော်၏ တန်ခိုးကို ညွှန်ပြခြင်းဖြင့် ပိုမိုအားဖြည့်ထားသည်။

Ethical and Moral Standards. The Epistles contain many moral imperatives that govern Christian relationships. Christ’s teaching and modeling of loving service was a corrective renewal of God’s high moral standard. Where the Moral Law served to regulate human affairs—often through prohibitions—the spirit behind these commands had been lost sight of in Jesus’s day. The imperatives Christ initiated and the apostles strengthened do not ignore or abandon the Moral Law entirely; rather, they prescribe positive behaviors toward others. In fact, far from disregarding moral laws emphasized in the Scriptures relating to things such as sexual purity, murder, and divorce, the Epistles strengthen those laws by revealing the issues of the heart involved and pointing the Christian to Christ’s power to effect change.

 

ဤကိုယ်ကျင့်တရား ညွှန်ကြားချက်များကို ဆောင်ရွက်ရန် ယုံကြည်သူများသည် လုကာဧဝံဂေလိတွင် ယေရှုမိန့်တော်မူခဲ့သည့်အတိုင်း အထက်မှ ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းခြင်းခံရသော သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ဖြင့် နှစ်ခြင်းခံရမည် (လုကာ ၂၄:၄၉)။ ဝိညာဉ်တော်သည် ခရစ်ယာန်များကို ပညတ်တော်အတိုင်း လျှောက်လှမ်းရန် တန်ခိုးပေးသည်။ ထိုလျှောက်လှမ်းခြင်းသည် စာသားဖြင့် ရေးမှတ်ထားသော ပညတ်တော်၏ အနက်ကို ကျော်လွန်၍ မလျစ်လျူရှုဘဲ ချစ်ခြင်းအားဖြင့် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းကို ပြည့်စုံစေသည် (ဂလာတိ ၅:၁၃-၁၈)။ ဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် လျှောက်လှမ်းသော ခရစ်ယာန်များသည် ရုပ်ခန္ဓာနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ အသက်တော်၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ဆက်စပ်နေပြီး ထိုဝိညာဉ်တော်၏ အသီးကို မလွှဲမရှောင် သီးစေသည်။ ဂလာတိ ၅:၁၉-၂၅ တွင် ရှင်ပေါလုသည် ဝိညာဉ်တော်၏ အသီးနှင့် သားရိုင်း (sarx) ၏ အပြုအမူများကို နှိုင်းယှဉ်ထားပြီး ဤနေရာတွင် သားရိုင်းဆိုသည်မှာ ငါတို့၏ ဒုစရိုက်သဘောတရားကို ဆိုလိုသည်။ ဝိညာဉ်တော်၏ အသီးသည် ဧဖက် ၅:၂၁ တွင် ရှင်ပေါလု၏ အချင်းချင်း လျှို့ဝှက်စွာ နာခံရန် တိုက်တွန်းချက်၏ အသစ်သောခြုံသော ထုတ်ဖော်ချက် ဖြစ်သည်။

In order to carry out these ethical imperatives, believers are to be baptized with the Holy Spirit, a fulfillment of the words of Jesus in Luke that they would be enveloped by God’s power from above (Luke 24:49). The Spirit empowers Christians to walk in obedience to the Law—a walk that goes beyond the letter of the written code without ignoring it, thus fulfilling the OT through love (Gal. 5:13–18). Christians who walk by the Spirit remain connected to the Source of physical and spiritual life and cannot help but bear fruit from this same Spirit. In Galatians 5:19–25, Paul contrasts the fruit of the Spirit with the actions of the sarx (“flesh”), which can be interpreted in this context as a reference to our sinful nature. The fruit of the Spirit is also a new covenant expression of Paul’s exhortation to submit to one another (Eph. 5:21).

 

စာသားအချို့တွင် အိမ်ထောင်စုစည်းမျဉ်းများ (household codes) ပါဝင်ပြီး ခင်ပွန်းနှင့်ဇနီး (ဧဖက် ၅:၂၂-၃၃; ကောလောသီ ၃:၁၈-၁၉; ၁ပေတရု ၃:၁-၇)၊ မိဘနှင့်သားသမီး (ဧဖက် ၆:၁-၄; ကောလောသီ ၃:၂၀-၂၁)၊ ကျွန်နှင့်သခင် (ဧဖက် ၆:၅-၉; ကောလောသီ ၃:၂၂-၄:၁; ၁ပေတရု ၂:၁၈-၂၅)၊ နိုင်ငံသားနှင့် အုပ်ချုပ်သူများ (ရောမ ၁၃:၁-၇; ဟေဗြဲ ၁၃:၁၇; ၁ပေတရု ၂:၁၁-၁၇) တို့၏ အပြုအမူကို လမ်းညွှန်ထားသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယုံကြည်သူများ အချင်းချင်းနှင့် တတ်နိုင်သမျှ လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် ငြိမ်သက်စွာ နေထိုင်နိုင်ရန် ဖြစ်သည် (ရှေးခေတ် အိမ်ထောင်စုစည်းမျဉ်းများ၊ စာမျက်နှာ ၁၇၂၁ ကို ကြည့်ပါ)။

Several Epistles deal with household codes: guidelines governing behavior between husbands and wives (Eph. 5:22–33; Col. 3:18–19; 1 Pet. 3:1–7), fathers and children (Eph. 6:1–4; Col. 3:20–21), slaves and masters (Eph. 6:5–9; Col. 3:22–4:1; 1 Pet. 2:18–25), and citizens and governing leaders (Rom. 13:1–7; Heb. 13:17; 1 Pet. 2:11–17). The intent was to create a condition in which believers could live in peace with one other and, as much as possible, with society (see “Ancient Household Codes,” p. 1721).

 

လူနှစ်ဦးနှင့်အထက် ပါဝင်သော မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းတွင်မဆို သဘောထားကွဲလွဲမှုနှင့် ခွဲခွာမှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ တမန်တော်များသည် ခရစ်တော်တည်ထောင်ခဲ့သော စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ဆက်ဆံရေးအားလုံး၏ အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် သုံးစွဲခဲ့သည်။ ဧဖက်သို့စာသည် အထူးသဖြင့် ယုံကြည်သူများ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို စိုးရိမ်ထားသည် (ဧဖက် ၄:၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ရှင်ပေါလုက ခွဲခွာမှုဖြစ်စေသော သူများကို ဝေးဝေးရှောင်ရန် (ရောမ ၁၆:၁၇) နှင့် ခွဲခွာမှုမဖြစ်စေရန် အချင်းချင်း သဘောတူရန်၊ စိတ်နှလုံးတစ်ခုတည်းဖြစ်ရန် နည်းလမ်းရှာရန် သတိပေးထားသည် (၁ကောရိန်သု ၁:၁၀)။ ယေရှုခရစ်တော်၏ ဘဝနှင့် အဆုံးအမများနှင့် ကိုယ်တော်၏ ပြန်လာခြင်းမျှော်လင့်ချက်ကို ပြင်းထန်စွာ အာရုံစိုက်ခြင်းဖြင့်သာ ဤစည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်သည်။

As is the case with any organization made of two or more people, disagreements and divisions can arise. The apostles used the unity that Christ established as a foundation for all relationships. The Epistle to the Ephesians, especially, is concerned with the unity of the believers (cf. Eph. 4:3). Paul warns believers to remain far from those who cause divisions (Rom. 16:17), and to find ways to agree with one another so that divisions may not occur and so that unity in both mind and thought can be preserved (1 Cor. 1:10). Only by an intense focus on the life and teachings of Jesus and the hope of His return could this unity be preserved.

 

ဓမ္မအမှုတော်နှင့် အဖွဲ့အစည်းဖွဲ့စည်းပုံ

အစောပိုင်းအသင်းတော်သည် တည်နေသော အဖွဲ့အစည်းမဟုတ်၊ ဓမ္မအမှုတော်ကို ဦးတည်ထားသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး တွေးခေါ်မှုရှိစွာ လက်တွေ့ကျသော အဖွဲ့အစည်းဖွဲ့စည်းပုံ လိုအပ်သည်။ ယုံကြည်သူများကို ခရစ်တော်၏ ဦးခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် လှပစွာ ဖန်ဆင်းထားသော ခန္ဓာကိုယ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားပြီး တစ်ဦးချင်း အဖွဲ့ဝင်များ အတူတကွ လုပ်ဆောင်သည် (၁ကောရိန်သု ၁၂:၁၂-၂၇; ဧဖက် ၅:၂၃; ကောလောသီ ၁:၁၈; ၂:၁၉)။ ရှင်ပေါလုက ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ယုံကြည်သူများကို အသက်၏ ရနံ့သင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသည် (၂ကောရိန်သု ၂:၁၅-၁၇)။ ခရစ်ယာန်များသည် ဓမ္မသတင်းကြေညာသူများ၏ အမှုတော်ကို ထောက်ပံ့ကြပြီး (၁ကောရိန်သု ၉:၁၁-၁၂; ၂ကောရိန်သု ၁၁:၈; ၃ယောဟန် ၅-၈) အလုပ်ကို လူများကြား ခွဲဝေပေးသည် (ဂလာတိ ၂:၈)။

Mission and Organization. The early church was not a static body; it was mission-focused, necessitating thoughtful and practical organization. The believers are likened to a beautifully created body where all the individual members work together under the loving guidance of Christ’s headship (1 Cor. 12:12–27; Eph. 5:23; Col. 1:18; 2:19). Paul also compares believers in the world to an aroma of life (2 Cor. 2:15–17). Christians support the work of missionary preachers (1 Cor. 9:11–12; 2 Cor. 11:8; 3 John 5–8) and divide the work between different individuals (Gal. 2:8).

 

၁တိမောသေနှင့် တီတုတို့တွင် အသင်းတော်အသစ်များတွင် ဒေသခံခေါင်းဆောင်များ ရွေးချယ်ရန် ညွှန်ကြားချက်များ ပါဝင်သည်။ အဖွဲ့အစည်းဖွဲ့စည်းပုံ၏ အစောဆုံး သက်သေမှာ ရှင်ပေါလု၏ ဖိလိပ္ပိသို့ စာတွင် အမျိုးအနွယ်ခေါင်းဆောင်များနှင့် အမှုတော်ဆောင်များကို နှုတ်ဆက်စကားတွင် ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည် (ဖိလိပ္ပိ ၁:၁)။ အမျိုးအနွယ်ခေါင်းဆောင်/သင်းအုပ်ဆရာများ (၁တိမောသေ ၃:၁-၇; တီတု ၁:၅-၁၆) နှင့် အမှုတော်ဆောင်များ (၁တိမောသေ ၃:၈-၁၃) ၏ အရည်အချင်းများကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသော်လည်း အလုပ်အကိုင်ဖော်ပြချက်ကို အနည်းငယ်သာ ပြောထားသည်။ အသင်းတော်များသည် အလုပ်အကိုင်ကို သိပြီးသား ဖြစ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် ပို၍ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ကြီးကြပ်သူ သို့မဟုတ် အမှုတော်ဆောင်၏ အဓိကအလုပ်မှာ ဘုရားနှစ်သက်ဖွယ် အပြုအမူအားဖြင့် အမှုတော်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အရည်အချင်းများသည် သူတို့၏ အဓိကအမှုတော် ဖြစ်သည်။ ဤအဆုံးအမသည် ယေရှုမိန့်တော်မူခဲ့သည့် လောကီသူများသည် အချင်းချင်း အာဏာသုံးကြသော်လည်း ယေရှု၏ နောက်လိုက်များတွင် ထိုသို့ မဖြစ်ရဟူသော စကားနှင့် ကိုက်ညီသည် (မာကု ၁၀:၄၂-၄၅)။

First Timothy and Titus provide directives on selecting local leadership in new congregations. The earliest evidence for organized labor is found in Paul’s letter to the Philippians, where he mentions elders and deacons in his salutation (Phil. 1:1). Qualifications for elders/bishops (1 Tim. 3:1–7; Titus 1:5–16) and deacons (1 Tim. 3:8–13) are outlined in some detail; but surprisingly, very little is said about actual job descriptions. Either the congregations already knew what the work entailed or, more likely, the primary work of the overseer or deacon was ministry through the example of godly behavior. The qualifications were their primary ministry. Such teaching accords with the words of Jesus that those in the world exercise “authority” over others, but that it would not be so among the followers of Jesus (Mark 10:42–45).

 

ခရစ်တော်၏ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ကို စေလွှတ်မည်ဟူသော ကတိသည် ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ လက်ဆောင်များ ဟု ခေါ်ဆိုသော အထူးစွမ်းရည်များနှင့် တကွ ပြည့်စုံခဲ့သည်။ ဤလက်ဆောင်များတွင် ဓမ္မအမှုတော်ခေါ်တော်မူခြင်း၊ အသိပညာ၊ ဉာဏ်ပညာ၊ အနာကုသခြင်း၊ ခေါင်းဆောင်မှု၊ စီမံခန့်ခွဲမှု၊ ရက်ရောစွာ ပေးကမ်းခြင်း၊ ပရောဖက်ပြုခြင်း၊ အခြားဘာသာစကားဖြင့် ပြောဆိုခြင်း သို့မဟုတ် ဘာသာပြန်ခြင်း စွမ်းရည်များ ပါဝင်သည် (ရောမ ၁၂:၄-၈; ၁ကောရိန်သု ၁၂-၁၄; ဧဖက် ၄:၁၁-၁၂; ၁ပေတရု ၄:၁၀-၁၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤဝိညာဉ်ရေးလက်ဆောင်များသည် သန့်ရှင်းသူများကို သန့်ရှင်းစေရန်၊ အသင်းတော်များကို အားဖြည့်ရန်၊ အမှုတော်နှင့် ဓမ္မသတင်းကြေညာရန် ယုံကြည်သူများကို တပ်ဆင်ပေးရန်၊ အဖွဲ့အစည်းဖွဲ့စည်းပုံနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ရည်ရွယ်သည် (ဧဖက် ၄:၁၂-၁၃ ကို ကြည့်ပါ)။

The fulfillment of Christ’s promise to send the Holy Spirit was attended by special, often supernatural, abilities called spiritual gifts. These gifts include capabilities such as missionary calling, knowledge and wisdom, healing ability, leadership, administration, generous giving, prophecy, and speaking in other languages or having the ability to interpret them (cf. Rom. 12:4–8; 1 Cor. 12–14; Eph. 4:11–12; 1 Pet. 4:10–11). These spiritual gifts are intended to sanctify the saints, strengthen the congregations, equip believers for service and mission, and organize and unify their efforts (see Eph. 4:12–13).

 

ဂရိ-ရောမကမ္ဘာ့အမြင်နှင့် သွေဖည်ယုံကြည်ချက်။ ယုဒဘာသာနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ တစ်ဆူတည်းသောဘုရားယုံကြည်ခြင်းသည် ဂရိ-ရောမကမ္ဘာ့အမြင်နှင့် ယင်း၏ နတ်ဘုရားများစွာယုံကြည်ခြင်းနှင့် လုံးဝဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဧဝံဂေလိတွဲစောင်များတွင် ရောမဘာသာအယူအဆများနှင့် အမြစ်တွယ်နေသော သွေဖည်ယုံကြည်ချက်အချို့ကို ရည်ညွှန်းဖော်ပြထားသည်။ ယောဟန်၏ပထမနှင့်ဒုတိယစာတွင် ယေရှု၏လူ့သဘာဝကို ငြင်းပယ်သော “ခရစ်တော်ဆန့်ကျင်ရေး” လှုပ်ရှားမှုကို ဆန့်ကျင်ပြောဆိုထားသည် (၁ ယောဟန် ၂:၁၈-၂၃; ၄:၁-၃; ၂ ယောဟန် ၇)။ ဤသွေဖည်ယုံကြည်ချက်ကို နောက်ပိုင်းတွင် ဒေါကေတစ်ဝါဒ (Docetism) ဟုခေါ်တွင်ခဲ့ပြီး ယေရှုသည် လူသားဖြစ်ဟန်ဆောင်ရုံသာရှိပြီး အမှန်အားဖြင့် ဝိညာဉ်သတ္တဝါတစ်ပါးဖြစ်ကာ လူ့ဇာတိခံယူ၍ အမှန်တကယ်မခံစားရဘဲ မသေဆုံးခဲ့ဟု ဆိုသည်။ ဤသွေဖည်ယုံကြည်ချက်နှင့် နီးစပ်သောအရာမှာ ဂနော့စတစ်ဝါဒ (Gnosticism) ဖြစ်သည်။ ဤအမည်သည် ဒုတိယရာစုနှစ်တွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ဘာသာရေးနှင့် ဒဿနိကလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုကို ခေတ်သစ်တွင် ပေးထားသည့်အမည်ဖြစ်ပြီး ဘုရားသခင်၏အစိတ်အပိုင်းအချို့သည် မကောင်းသောပစ္စည်းကမ္ဘာထဲတွင် ပိတ်မိနေပြီး သူတို့၏တကယ့်အမှန်တရားကို လျှို့ဝှက်အသိပညာ (ဂရိဘာသာ၌ gnōsis ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) ဖြင့်သာ လွတ်မြောက်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဤအယူအဆများကို ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ပေါင်းစပ်အသုံးပြုသောအခါ၊ ပစ္စည်းကမ္ဘာကို အနိမ့်ဆုံးသောဘုရားတစ်ပါးက ဖန်ဆင်းခဲ့ပြီး ထိုဘုရားကို များသောအားဖြင့် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းရှိ “ဘုရားသခင်” နှင့် ဆက်စပ်ယှဉ်တွဲခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ယေရှုကကို ဘုရားသခင်ဟု မယူဆဘဲ အတွင်းတွင် ဘုရားသခင်၏အစိတ်အပိုင်းရှိသူများအား လျှို့ဝှက်အသိပညာဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းလမ်းကို ပြသရန်လာသူဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဇာတိခန္ဓာကိုယ်သည် မကောင်းသောကြောင့် ဂနော့စတစ်ဝါဒသည် ဇာတိခန္ဓာကို အပြစ်ပေးထိန်းချုပ်ခြင်း (အလွန်ကန့်သတ်ခြင်း) သို့မဟုတ် ဇာတိဆန္ဒများကို ပြည့်ဝစေခြင်း (လွတ်လပ်စွာနေထိုင်ခြင်း) ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိခဲ့သည်။ ပြည့်စုံသော ဂနော့စတစ်ဝါဒသည် ကျမ်းချက်အသစ်စာအုပ်များ ရေးသားပြီးမှ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော်လည်း၊ မူလဂနော့စတစ်အယူအဆများသည် ဧဝံဂေလိတွဲစောင်များတွင် ပေါ်ပေါက်နေသော ပြဿနာများအပေါ် အနည်းငယ်လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့ပေမည်။ ဥပမာ၊ ကောလောသဲဩဝါဒစာတွင် ကိုယ်ကိုနှိမ့်ချခြင်း၊ ကောင်းကင်တမန်များကိုကိုးကွယျခြငျး၊ အချို့အစားအစာများကိုရှောင်ကြဉ်ခြင်းတို့ကို ငြင်းပယ်ထားပြီး ထိုအရာများသည် လူ့ဆန္ဒများကို အမှန်တကယ်ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းမရှိဟု ဆိုသည် (ကောလောသဲ ၂:၁၈-၂၃)။ အခြားတစ်ဖက်တွင် ပေတရုနှင့် ယုဒတို့၏စာများသည် ခရစ်တော်အတွင်း ဆန္ဒများကိုဖြည့်ဆည်းခြင်းသည် ခွင့်ပြုပြီဟု ဆိုသော လွတ်လပ်မှုကို ဝေဖန်ထားသည် (၂ ပေတရု ၂:၁၂-၂၂; ယုဒ ၇-၈၊ ၁၇-၁၉)။

Greco-Roman Worldview and Heresy. The monotheistic faith of Judaism and Christianity was diametrically opposed to the Greco-Roman worldview and its polytheism. Several heresies with roots in pagan ideas are alluded to in the Epistles. John’s first and second letters speak against an “antichrist” movement that denied the human nature of Jesus (1 John 2:18–23; 4:1–3; 2 John 7). This heresy, which came to be known as Docetism, claimed that Jesus only seemed to be human, but in reality he was a spiritual being who did not truly suffer in the flesh. Closely related to this heresy is Gnosticism—the modern name given to a loosely organized religious and philosophical movement in the second century that claimed elements of the divine are entrapped in the evil world of matter and can be liberated only when they learn the secret gnōsis (Gr. “knowledge”) of their true identity. When later false teachers applied these concepts to the Christian faith, they claimed the material world was created by a lesser god, whom they often associated with the “god” of the OT. Additionally, Jesus was not considered to be God, but He came to show the way to salvation by revealing the secret, esoteric knowledge to those who themselves had a divine spark within them. Because the flesh was evil, Gnosticism either punished it to bring it into submission (aestheticism) or fed its lusts (libertinism). Although full-blown Gnosticism did not develop until after the NT documents had been written, proto-Gnostic ideas may have had some influence on the problems found in the Epistles. For instance, Colossians rejects self-abasement, the worship of angels, and abstinence from certain foods, since these have no power to truly control human desires (Col. 2:18–23). On the other hand, Peter and Jude both critique the supposed liberty offered by those saying that fulfillment of lusts or desires was now permissible in Christ (2 Pet. 2:12–22; Jude 7–8, 17–19).

 

တမန်တော်များသည် အာဇာနည်ကျမ်း ၂၀:၂၉-၃၁ တွင် ပေါလုက ဧဖက်မြို့သားများအား သတိပေးခဲ့သည်နှင့်အမျှ၊ သူတို့၏အသင်းတော်များ လမ်းမှားသို့မသွားရန် စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။ ဤသွေဖည်ယုံကြည်ချက်များကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် တမန်တော်များသည် အသင်းတော်များကို ခရစ်တော်၏သမိုင်းဝင်ဘဝနှင့် အဆုံးအမများ၊ သူတို့၏တာဝန်ပေးခြင်းနှင့် ကျမ်းစာအမှန်တရားတို့အပေါ် ဗဟိုပြုထားရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။

The apostles, much like Paul to the Ephesians in Acts 20:29–31, were worried about their congregations being led astray. In confronting these heresies, the apostles sought to keep the congregations centered on the historical life and teachings of Christ, on their mission, and on the truth of the Scriptures.

 

ခရစ်ယာန်မျှော်လင့်ချက်။ ဧဝံဂေလိတွဲစာများကို ပဋိပက္ခများအလယ်တွင် ရေးသားခဲ့ရပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ထိုပဋိပက္ခများကြောင့်ပင် ရေးသားခဲ့ရသော်လည်း၊ ယင်းစာများတွင် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည် (စာမျက်နှာ ၂ ရှိ “မျှော်လင့်ချက်နှင့် ဘုရားသခင်၏လာရောက်ခြင်း” ကိုကြည့်ပါ)။ ဤသည်မှာ သင့်လျော်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ မျှော်လင့်ချက်သည် ဘုရားသခင်ထံမှ အစပြုသည်ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည် (ရောမ ၁၅:၁၃)။ ဂရိဘာသာတွင် မျှော်လင့်ချက်ဟူသော elpis ဟူသည့်စကားလုံးသည် အနာဂတ်တစ်ခုကို ရိုးရိုးဆုတောင်းရုံမျှသာမဟုတ်ဘဲ၊ ယုံကြည်စိတ်ချစွာ မျှော်မှန်းထားခြင်းဖြစ်ပြီး ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်း၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည် (ကောလောသဲ ၁:၅)။ အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်ငယ်များအရ ဧဝံဂေလိတွဲစာများသည် ယေရှု၏နောက်လိုက်များသည် ဤဘဝတွင်ရော ခရစ်တော်ပြန်ကြွလာချိန်တွင်ပါ များစွာမျှော်လင့်စရာရှိကြောင်း စာဖတ်သူများကို အာမခံထားသည်။ ဤမျှော်လင့်ချက်သည် အောက်ပါနည်းများဖြင့် ထင်ရှားသည်။

Christian Hope. Although the Epistles were written in the midst of—and sometimes due to—conflict, they are permeated with hope (see “Hope and the Advent of God,” p. 2). This is fitting, since hope finds its origin in God (Rom. 15:13). The Greek word for hope, elpis, means more than simply wishing for a certain future outcome; rather, it is the confident expectation of a certain outcome, the locus of Christian faith (Col. 1:5). As mentioned earlier, the Epistles consistently assure their readers that the followers of Jesus have much to look forward to both in this lifetime and in the future at Christ’s return. This hope is manifested in the following specific aspects.

 

ကိုယ်ပိုင်မျှော်လင့်ချက်။ ခရစ်တော်တွင်တွေ့ရှိသော ကယ်တင်ခြင်းသည် ယုံကြည်သူအားလုံးမျှော်လင့်စရာ ကိုယ်ပိုင်အကျိုးသက်ရောက်မှုများရှိသည်။ ယုံကြည်သူများသည် ယေရှုခရစ်တော်၏ကိုယ်တိုင်တွင် နေ့စဉ်နှင့် တိုက်ရိုက်မျှော်လင့်ခြင်းကို တင်ထားကြသည် (၂ ကောရိန္သု ၁:၁၀; ဧဖက် ၁:၁၂; ၁ တိမောသေ ၁:၁)။ ဤမျှော်လင့်ချက်သည် ခရစ်တော်၏ဘဝ၊ အသေခံခြင်း၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းတို့တွင် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ပြုတော်မူခဲ့သည်များတွင်သာမက ယခုအခါ ကောင်းကင်ဗိမာန်တော်တွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ ယဇ်ပုရောဟိတတော်အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေတော်မူခြင်းတွင်ပါ အမြစ်တွယ်နေသည် (ဟေဗြဲ ၆:၁၃-၂၀)။ ခရစ်တော်တွင် ယုံကြည်ခြင်းတင်သည့်အခါ စတင်သော ဘဝအသွင်ပြောင်းခြင်းသည် ဖြောင့်မတ်ခြင်းသည် ပုံမှန်ဖြစ်လာချိန်တွင် ပြီးပြည့်စုံလာမည် (ဂလာတိ ၅:၅; ဖိလိပ္ပိ ၁:၆)။ ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်တော်သည် တပါးအမျိုးသားယုံကြည်သူများအထဲတွင်ပင် နေထိုင်တော်မူခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏အမှုတော်၏သက်သေဖြစ်သည် (ကောလောသဲ ၁:၂၇)။ ယောဟန်က ဤအမှန်တရားကို အတည်ပြုပြောဆိုထားပြီး၊ ခရစ်တော်တွင် အသက်ရှင်သောမျှော်လင့်ချက်သည် ခရစ်တော်ဒုတိယအကြိမ်လာရောက်ချိန်တွင် ပြည့်စုံမှုကိုစောင့်ဆိုင်းနေချိန် ယခုဘဝတွင် သန့်ရှင်းစေသောအကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်ဟု ဆိုသည် (၁ ယောဟန် ၃:၂-၃)။

Personal Hope. The salvation found in Christ has personal ramifications to which all believers look forward. It is in the person of Jesus Christ that believers daily and directly place their hope (2 Cor. 1:10; Eph. 1:12; 1 Tim. 1:1). It is rooted not only in what Christ has done for us in His life, death, and resurrection but also in His present work for us as our High Priest in the heavenly sanctuary (Heb. 6:13–20). The transformation of life that begins when we place our faith in Christ will be carried to completion when righteousness becomes normative (Gal. 5:5; Phil. 1:6). The fact that the Spirit of God lives among even Gentile believers is evidence of God’s work (Col. 1:27). John affirms this truth, saying that living hope in Christ has a purifying effect in the present as we await its fullness at the Second Coming (1 John 3:2–3).

 

ရောမ ၅:၂-၅ တွင် ပေါလုက ဘုရားသခင်သည် ကိုယ်ပိုင်ဒုက္ခများကို ခရစ်ယာန်အကျင့်သီလကို ဖွံ့ဖြိုးစေရန်အသုံးပြုနိုင်ပြီး ထိုအကျင့်သီလသည် စိတ်ပျက်စရာမဖြစ်သော ခိုင်မာသောမျှော်လင့်ချက်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်ဟု ထောက်ပြသည်။ ယုံကြည်သူများသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏တန်ခိုးဖြင့် ဘုရားသခင်၏ရည်ရွယ်ချက်ပြည့်စုံမည်ကို မျှော်လင့်နိုင်သည် (ရောမ ၈:၂၃-၂၅)။ မျှော်လင့်ချက်သည် ယုံကြည်ခြင်းနှင့် မေတ္တာတို့နှင့်အတူ အကြီးကျယ်ဆုံးသော ဝိညာဉ်ရေးရာသီလများထဲမှတစ်ခုဖြစ်သည် (၁ ကောရိန္သု ၁၃:၁၃)။ ပေါလုက ဓမ္မဟောင်းကျမ်းကို ကျွန်ုပ်တို့၏အားပေးမှုအတွက် ရေးသားခဲ့ပြီး ကမျှော်လင့်ချက်ကို ဖြစ်ပေါ်စေရန်ဟုပင် ဆိုခဲ့သည် (ရောမ ၁၅:၄)။

In Romans 5:2–5, Paul points out that God can even use personal trials to develop Christian character that culminates in a strong hope that will not end in disappointment. Believers can have hope that because of the power of the Holy Spirit working in them, God’s purpose for them will be fulfilled (Rom. 8:23–25). Hope is one of the greatest spiritual virtues, along with faith and love (1 Cor. 13:13). Paul even argues that the OT was written for our encouragement—that it might develop hope in us (Rom. 15:4).

 

ဓမ္မပေးပို့ရေးဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်။ ပေါလုသည် ဧဝံဂေလိသတင်းကို ကြားသောသူများအတွက် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်ပြည့်စုံမည်ဟု အမြင့်ဆုံးမျှော်လင့်ချက်ထားရှိခဲ့သည် (၂ ကောရိန္သု ၃:၁၂; ၁၀:၁၅; ဖိလိပ္ပိ ၁:၁၈-၂၄)။ ယုံကြည်သူများ၏ယုံကြည်ခြင်းသည် ပေါလု၏ဤလောကတွင် အကြီးကျယ်ဆုံးမျှော်လင့်ချက်ဖြစ်ပြီး များစွာသောသူများ ခရစ်တော်တွင် ယုံကြည်ခြင်းတင်လာကြရန်ဖြစ်သည် (၁ သက်သာလောနိတ် ၂:၁၉-၂၀)။

Missiological Hope. Paul had the highest of expectations that God would work out His will and purpose for those who heard the gospel (2 Cor. 3:12; 10:15; Phil. 1:18–24). The faith of the believers was Paul’s greatest earthly hope—that many would come to place their faith in Christ (1 Thess. 2:19–20).

 

နောက်ဆုံးကာလဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်။ လူသားတို့၏ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှုများစွာကို ခရစ်တော်၏ကယ်တင်ခြင်းအမှုတော်ဖြင့် ဖြေရှင်းပြီးဖြစ်ပြီး၊ ဧဝံဂေလိတွဲစာများသည် အကြီးဆုံးရန်သူများပင် အနိုင်ခံရမည့် အနာဂတ်ကာလကို ထောက်ပြထားသည်။ နောက်ဆုံးကာလဖြစ်ရပ်များကို လေ့လာခြင်း (နောက်ဆုံးကာလဆိုင်ရာသင်ကြားခြင်း) သည် လူသားမျှော်လင့်ချက်၏ပြည့်စုံမှုကို ယေရှုခရစ်တော်၏ ဒုတိယအကြိမ်လာရောက်ခြင်းပတ်ဝန်းကျင်ဖြစ်ရပ်များတွင် တင်ထားသည်။ တိတုအား ရေးသားရာတွင် ပေါလုက ထိုလာရောက်ခြင်းကို “မင်္ဂလာရှိသောမျှော်လင့်ချက်” ဟုခေါ်ဆိုခဲ့သည် (တိတု ၂:၁၃)။ ခရစ်တော်ပြန်ကြွလာချိန်တွင် အချို့သူများ အသက်ရှင်နေကြဦးမည်ဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုအချိန်မတိုင်မီ ကွယ်လွန်သွားသူများကား အဘယ်နည်း။ ခရစ်ယာန်သည် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကိုလည်း မျှော်လင့်နိုင်သည်။ ခရစ်တော်ပြန်ကြွလာချိန်တွင် သင်္ချိုင်းများဖွင့်လှစ်ခံရပြီး ယေရှုတွင် အိပ်ပျော်နေသော ချစ်ရသူများ၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းဖြင့် မိသားစုများ ပြန်လည်ဆုံစည်းရမည် (၁ ကောရိန္သု ၁၅)။ ပေါလုက တပါးအမျိုးသားများနှင့်မတူဘဲ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့စိတ်အားထက်သန်စွာ စောင့်ဆိုင်းနေခြင်းကို ဆန့်ကျင်ဘက်ဖော်ပြထားပြီး သူတို့တွင် “မျှော်လင့်ချက်မရှိ” ဟုဆိုသည် (၁ သက်သာလောနိတ် ၄:၁၃-၁၈)။ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းသည် ဘယ်တော့မှမသေသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအသက်တမ်းကို ဖြစ်ပေါ်စေမည် (တိတု ၃:၇)။

Eschatological Hope. Many of humanity’s fears and griefs have been addressed by Christ’s work of salvation, and the Epistles point to a future time when even our greatest enemies will be overcome. A study of last-day events—known as eschatology—places the consummation of human hope in the events surrounding the Second Coming of Jesus Christ. When writing to Titus, Paul refers to this coming as “the blessed hope” (Titus 2:13). Certainly some will be alive when Christ returns, but what of those who have passed away before that time? The Christian can also hope in the resurrection. At Christ’s return, graves will be opened and the resurrection of loved ones who have fallen asleep in death will reunite families (1 Cor. 15). Paul also contrasts our eager expectation of resurrection with the Gentiles who “have no hope” (1 Thess. 4:13–18). The resurrection will result in physical life that will never end (Titus 3:7).

 

ခရစ်တော်၏ပြန်ကြွလာခြင်းသည် ဤလက်ရှိခေတ်ကာလကို အဆုံးသတ်စေပြီး ဤကမ္ဘာ့နိုင်ငံများသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ မတရားအုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး နောင်တရရန်အခွင့်အရေးကို မထီမဲ့မြင်ပြုခဲ့သည်များကို အဆုံးသတ်စေမည် (၂ ပေတရု ၂:၁-၁၃)။ ဆာလံ ၁၁၀ ကို ကျမ်းချက်အသစ်တွင် ခရစ်တော်၏ရန်သူအားလုံးကို ခြေတင်ခုံအဖြစ် ချထားမည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်အဖြစ် ကိုးကားဖော်ပြထားသည် (ဟေဗြဲ ၁:၁၃; ၁၀:၁၃; ဧဖက် ၁:၂၀; ကောလောသဲ ၃:၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤပုံရိပ်ကို ဗျာဒိတ်ကျမ်းတစ်လျှောက် အထူးသဖြင့် အခန်း ၁၉ တွင် သင်္ကေတပုံစံဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။

Christ’s return also brings an end to this current age, including the kingdoms of this earth that have for too long ruled unjustly, while their peoples scorn opportunities for repentance (2 Pet. 2:1–13). Psalm 110 is cited or alluded to in the NT as the hope that God will place all Christ’s enemies under His feet like a footstool (Heb. 1:13; 10:13; cf. Eph. 1:20; Col. 3:1). This picture is revealed in symbolic form throughout Revelation, especially chapter 19.

 

ကျွန်ုပ်တို့ခရစ်ယာန်များ ဤစိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ဖြစ်ရပ်များကို စောင့်ဆိုင်းနေချိန်တွင် ကျွန်ုပ်တို့၏မျှော်လင့်ချက်၏ အကြောင်းပြချက်ကို ရှင်းပြနိုင်ရန် အသင့်ရှိနေရန် အားပေးခံရသည် (၁ ပေတရု ၃:၁၅)။ အခြားသူများကို ဤအကောင်းမြင်သောအတွေ့အကြုံတွင် ကျွန်ုပ်တို့နှင့်အတူ ပါဝင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခြင်းထက် ပိုကောင်းသောအရာရှိပါသေးသေး။

While we Christians wait for these exciting events, we are encouraged to be prepared to give a defense of our hope (1 Pet. 3:15). What could be better than inviting others to join us in this optimistic experience?

ဒုတိယအပိုင်းသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်း ဆိုင်ရာ အပိုင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော လက်တွေ့ကျသော ကိစ္စများကို ဆွေးနွေးထားသည်။

. The second part addresses more practical matters that flow from the theological section.