ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစာစောင် ၂

 

အခန်း ၂

1, 17 Solomon’s labourers for the building of the temple. 3 His embassage to Huram for workmen and provision of stuff. 11 Huram sendeth him a kind answer.

 ၁၊ ၁၇ ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်ရန် ရှောလမုန်၏ လုပ်သားများ။ ၃ လုပ်သားများနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်းများအတွက် ဟူရမ်ထံသို့ သူ၏သံတမန်စေလွှတ်ခြင်း။ ၁၁ ဟူရမ်သည် သူထံသို့ ကြင်နာသော အကြောင်းပြန်ကြားချက်ကို ပေးပို့သည်။

1. Determined to build. Chapters 2–7narrate the building and consecration of the Temple and are in general parallel to 1 Kings 5–8. In the record of Kings, Solomon’s determination to build a house for the Lord is expressed in his message to Hiram of Tyre (1 Kings 5:5).

၁။ တည်ဆောက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။ အခန်းကြီး ၂ မှ ၇ အထိသည် ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ဆက်ကပ်ခြင်းအကြောင်းကို ဖော်ပြပြီး ဘုရင်မင်းမြတ်မှတ်တမ်း (ရာဇဝင်ချုပ်) ပထမစောင် အခန်းကြီး ၅ မှ ၈ နှင့် ယေဘုယျအားဖြင့် အပြိုင်ဖြစ်သည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်မှတ်တမ်းတွင် ရှောလမုန်သည် ထာဝရဘုရားအတွက် အိမ်တော်တည်ဆောက်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို တုရုမြို့မှ ဟိရမ်ထံ ပေးပို့သော သတင်းစကားတွင် ဖော်ပြထားသည် (ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၅)။

Name of the Lord. Compare 1 Chron. 22:7, 10; 28:3; 29:16; 1 Kings 5:3, 5. See also Vol. I, pp. 170–173.

 ထာဝရဘုရား၏နာမတော်။ ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၂၂:၇၊ ၁၀၊ ၂၈:၃၊ ၂၉:၁၆၊ ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၃၊ ၅ တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၁၇၀-၁၇၃ ကိုလည်း ကြည့်ပါ။

House for his kingdom. That is, the royal palace and its various buildings. These are described in 1 Kings 7:1–12, but are only incidentally referred to in 2 Chron. 2:12; 7:11; 8:1.

မိမိနိုင်ငံတော်အတွက် အိမ်တော်။ ဆိုလိုသည်မှာ နန်းတော်နှင့် ၎င်း၏အဆောက်အအုံ အမျိုးမျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၇:၁-၁၂ တွင် ဖော်ပြထားသော်လည်း ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစောင် ၂:၁၂၊ ၇:၁၁၊ ၈:၁ တို့တွင်မူ အဆင့်သင့်သလိုသာ ရည်ညွှန်းထားသည်။

2. Told out. Literally, “numbered” (see Lev. 15:13), from the Heb. saphar.

 ၂။ ရေတွက်ခြင်း။ စာသားအတိုင်းဆိုရသော် “နံပါတ်စဉ်တပ်ခြင်း” (ဝတ်ပြုရာ ၁၅:၁၃ ကိုကြည့်ပါ) ဖြစ်ပြီး ဟေဗြဲစကားလုံး saphar မှ ဆင်းသက်သည်။

Threescore and ten thousand. The information here given is repeated in v. 18. See on 1 Kings 5:15, 16.

 ခုနစ်သောင်း။ ဤနေရာတွင် ပေးထားသော အချက်အလက်ကို အပိုဒ် ၁၈ တွင် ထပ်မံဖော်ပြထားသည်။ ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၁၅၊ ၁၆ တွင် ကြည့်ပါ။

3. Huram. Spelled “Hiram” in Kings (1 Kings 5:1, 2, 7, 10, 18), but in Chronicles it is spelled “Huram,” except in 1 Chron. 14:1.

 ၃။ ဟူရမ်။ ဘုရင်မင်းမြတ်မှတ်တမ်းတွင် (ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၁၊ ၂၊ ၇၊ ၁၀၊ ၁၈) “ဟိရမ်” ဟု စာလုံးပေါင်းသော်လည်း ရာဇဝင်ချုပ်တွင် ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၁၄:၁ မှလွဲ၍ “ဟူရမ်” ဟု စာလုံးပေါင်းသည်။

Verses 3–16 deal with Solomon’s arrangements with Hiram of Tyre. This subject is dealt with in 1 Kings 5:1–18. The record in Kings mentions the envoys sent by Hiram to Solomon (1 Kings 5:1), a detail not found in Chronicles. It also includes as part of Solomon’s message, reference to David’s inability to build the Temple because of his wars (1 Kings 5:3). Solomon’s rest from war (1 Kings 5:4), and the Lord’s promise to David (1 Kings 5:5), three items that are not mentioned in the present chapter, but in 1 Chron. 22:8–10.

 အပိုဒ် ၃ မှ ၁၆ သည် တုရုမြို့မှ ဟိရမ်နှင့် ရှောလမုန်၏ စီစဉ်မှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသည်။ ဤအကြောင်းအရာကို ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၁-၁၈ တွင် ကိုင်တွယ်ထားသည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်မှတ်တမ်းတွင် ဟိရမ်က ရှောလမုန်ထံသို့ စေလွှတ်သော သံတမန်များအကြောင်း ဖော်ပြထားသည် (ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၁)၊ ဤအသေးစိတ်အချက်မှာ ရာဇဝင်ချုပ်တွင် မပါရှိပါ။ ရှောလမုန်၏ သတင်းစကားတွင် ဒါဝိဒ်သည် စစ်ပွဲများကြောင့် ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်ရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်ခြင်း (ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၃)၊ ရှောလမုန် စစ်မက်မှ အနားယူခြင်း (ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၄) နှင့် ဒါဝိဒ်အား ထာဝရဘုရား၏ ကတိတော် (ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၅) တို့ကို ထည့်သွင်းထားပြီး၊ ဤအချက်သုံးချက်သည် လက်ရှိအခန်းတွင် မပါဝင်ဘဲ ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၂၂:၈-၁၀ တွင် ပါဝင်သည်။

Items found in Chronicles and not occurring in the record in Kings are: the dealings of Hiram with David (2 Chron. 2:3), the part of the sweet incense, continual shewbread, and morning and evening burnt offerings in the Temple services (v. 4), the greatness of the Temple as a house for God (vs. 5, 6), the request for a skilled worker in metal and cloth (v. 7), the kinds of trees desired (v. 8), and the payments to Hiram’s timber cutters (v. 10).

ရာဇဝင်ချုပ်တွင်ပါရှိပြီး ဘုရင်မင်းမြတ်မှတ်တမ်းတွင် မပါရှိသောအချက်များမှာ - ဒါဝိဒ်နှင့် ဟိရမ်၏ ဆက်ဆံရေး (ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစောင် ၂:၃)၊ မွှေးကြိုင်သော နံ့သာပေါင်း၊ အစဉ်သဖြင့် တင်ထားသော ရှေ့တော်မုန့်၊ ဗိမာန်တော် ဝတ်ပြုရာတွင် နံနက်နှင့်ညနေ မီးရှို့ရာယဇ်တို့၏ အခန်းကဏ္ဍ (အပိုဒ် ၄)၊ ဘုရားသခင်၏ အိမ်တော်အဖြစ် ဗိမာန်တော်၏ ကြီးမြတ်ခြင်း (အပိုဒ် ၅၊ ၆)၊ သတ္တုနှင့် အထည်အလိပ်ကျွမ်းကျင်သော လက်သမားကို တောင်းဆိုခြင်း (အပိုဒ် ၇)၊ လိုချင်သော သစ်ပင်အမျိုးအစားများ (အပိုဒ် ၈) နှင့် ဟိရမ်၏ သစ်ခုတ်သမားများအတွက် ပေးချေခြင်း (အပိုဒ် ၁၀) တို့ဖြစ်သည်။

Even so deal with me. These words, not in the Hebrew, have been supplied by the translators. They are implied by the previous clause, “As thou didst deal with David my father.” ထိုအတူ ငါ့ကိုလည်း ပြုလုပ်ပါ။

 ဟေဗြဲဘာသာစကားတွင် မပါဝင်သော ဤစကားလုံးများကို ဘာသာပြန်သူများက ဖြည့်စွက်ထားသည်။ ၎င်းတို့ကို “ကိုယ်တော်သည် ငါ့ခမည်းတော် ဒါဝိဒ်အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့” ဟူသော ယခင်စကားစုတွင် သွယ်ဝိုက်၍ ဖော်ပြထားသည်။

4. To the name of the Lord. The Temple was to be built as a dwelling place for Jehovah, that He might be present with His people (see Ex. 25:8) and that His name might be glorified in the earth. In it the various rites and ceremonies instituted for the tabernacle in the wilderness were to be performed.

 ၄။ ထာဝရဘုရား၏ နာမတော်အတွက်။ ဗိမာန်တော်ကို ယေဟောဝါ၏ စံတော်မူရာနေရာအဖြစ် တည်ဆောက်ရန် ရည်ရွယ်သည်၊ သို့မှသာ ကိုယ်တော်သည် မိမိလူမျိုးတော်နှင့်အတူ ရှိနိုင်မည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၅:၈ ကိုကြည့်ပါ) နှင့် ကိုယ်တော်၏ နာမတော်သည် မြေကြီးပေါ်တွင် ဘုန်းထင်ရှားစေရမည်။ ၎င်းတွင် တောကန္တာရရှိ တဲတော်အတွက် သတ်မှတ်ထားသော ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် ပွဲတော်အမျိုးမျိုးတို့ကို ကျင်းပရမည်။

Sweet incense. Compare Ex. 30:7, 8. The revelator saw the smoke of the incense accompanying the prayers of the saints into the presence of God (Rev. 8:3, 4). The incense represents the merits and intercession of Christ, His perfect righteousness, which alone makes the worship of sinful beings acceptable to God (see PP 353).

 မွှေးကြိုင်သော နံ့သာပေါင်း။ ထွက်မြောက်ရာ ၃၀:၇၊ ၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းရေးသားသူသည် ဘုရားသခင်၏ရှေ့တော်သို့ သန့်ရှင်းသူတို့၏ ဆုတောင်းခြင်းနှင့်အတူ ပါသွားသော နံ့သာပေါင်း၏ မီးခိုးကို မြင်ခဲ့ရသည် (ဗျာဒိတ် ၈:၃၊ ၄)။ နံ့သာပေါင်းသည် ခရစ်တော်၏ ကျေးဇူးတရားနှင့် ပူဇော်ခြင်းအမှုကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ ကိုယ်တော်၏ စုံလင်သော ဖြောင့်မတ်ခြင်းသည်သာလျှင် အပြစ်ရှိသူတို့၏ ဝတ်ပြုခြင်းကို ဘုရားသခင်ထံ လက်ခံနိုင်ဖွယ်ဖြစ်စေသည် (PP ၃၅၃ ကို ကြည့်ပါ)။

Continual shewbread. See on Ex. 25:30; Lev. 24:5–8. The shewbread pointed to Christ, the living bread (see John 6:33–35, 48–51; PP 354).

 အစဉ်သဖြင့် တင်ထားသော ရှေ့တော်မုန့်။ ထွက်မြောက်ရာ ၂၅:၃၀၊ ဝတ်ပြုရာ ၂၄:၅-၈ တို့တွင် ကြည့်ပါ။ ရှေ့တော်မုန့်သည် အသက်မုန့်ဖြစ်သော ခရစ်တော်ကို ညွှန်ပြသည် (ယောဟန် ၆:၃၃-၃၅၊ ၄၈-၅၁၊ PP ၃၅၄ ကို ကြည့်ပါ)။

Burnt offerings. See on Ex. 29:38–41; Num. 28:3–10. The fire for these offerings was to burn continually, and was never to go out, day or night (see Lev. 6:9, 12, 13).

မီးရှို့ရာယဇ်များ။ ထွက်မြောက်ရာ ၂၉:၃၈-၄၁၊ တောလည်ရာ ၂၈:၃-၁၀ တို့တွင် ကြည့်ပါ။ ဤယဇ်များအတွက် မီးသည် အစဉ်တောက်လောင်နေရမည်ဖြစ်ပြီး နေ့ညမပြတ် ဘယ်တော့မျှ မငြိမ်းရ (ဝတ်ပြုရာ ၆:၉၊ ၁၂၊ ၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။

The solemn feasts. Compare 1 Chron. 23:31; Num. 28:16 to 29:39; see on Lev. 23.

အထူးပွဲတော်များ။ ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၂၃:၃၁၊ တောလည်ရာ ၂၈:၁၆ မှ ၂၉:၃၉ တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ၊ ဝတ်ပြုရာ ၂၃ ကို ကြည့်ပါ။

5. Is great. The Temple itself was not to be great in physical dimensions, but it was to be a structure of matchless beauty and unrivaled splendor, bedecked with precious stones, adorned with burnished gold, and fitly representing the surpassing beauty of holiness that characterizes God and all things connected with Him.

၅။ ကြီးမြတ်သည်။ ဗိမာန်တော်ကိုယ်တိုင်မှာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အရွယ်အစားအရ ကြီးမားရန်မဟုတ်ဘဲ၊ ပြိုင်ဘက်မရှိသော အလှတရားနှင့် အတုမရှိသော ဘုန်းတော်ဖြင့် ပြည့်စုံသည့် အဆောက်အအုံဖြစ်ပြီး၊ ကျောက်မျက်ရတနာများဖြင့် စီခြယ်ထားကာ၊ ရွှေဖြင့် မွမ်းမံထားပြီး၊ ဘုရားသခင်နှင့် ကိုယ်တော်နှင့် ဆက်စပ်သမျှသော အရာအားလုံး၏ ထူးခြားသော သန့်ရှင်းခြင်းအလှတရားကို လျော်ကန်စွာ ကိုယ်စားပြုရမည်။

Above all gods. Compare Ex. 18:11; Deut. 10:17; Ps. 77:13; 95:3; 135:5. ဘုရားအပေါင်းတို့ထက် သာလွန်သည်။ ထွက်မြောက်ရာ ၁၈:၁၁၊ တရားဟောရာ ၁၀:၁၇၊ ဆာလံ ၇၇:၁၃၊ ၉၅:၃၊ ၁၃၅:၅ တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။

6. Cannot contain him. Solomon repeated this thought in his prayer at the dedication of the Temple (2 Chron. 6:18; 1 Kings 8:27). No structure on earth can adequately represent the grandeur and glory of God. In writing to Hiram of Tyre, Solomon did not hesitate to extol God for His greatness and goodness. If God’s ancient people had not hesitated constantly to magnify the Lord, and had proclaimed His praises to the nations about, many of earth’s inhabitants would soon have come to acknowledge the true God and would have come to worship at His Temple in Jerusalem.

 ၆။ ကိုယ်တော်ကို မဆံ့နိုင်။ ရှောလမုန်သည် ဗိမာန်တော် ဆက်ကပ်ခြင်းတွင် သူ၏ဆုတောင်းစကား၌ ဤအတွေးကို ထပ်မံပြောဆိုခဲ့သည် (ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစောင် ၆:၁၈၊ ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၈:၂၇)။ ကမ္ဘာမြေပေါ်ရှိ အဆောက်အအုံ မည်သည်မျှ ဘုရားသခင်၏ ကြီးမြတ်ခြင်းနှင့် ဘုန်းတော်ကို လုံလောက်စွာ ကိုယ်စားမပြုနိုင်ပါ။ တုရုမြို့မှ ဟိရမ်ထံ စာရေးရာတွင် ရှောလမုန်သည် ဘုရားသခင်၏ ကြီးမြတ်ခြင်းနှင့် ကျေးဇူးတော်အတွက် ချီးမွမ်းရန် မတွန့်ဆုတ်ခဲ့ပါ။ ဘုရားသခင်၏ ရှေးလူမျိုးတော်သည် ထာဝရဘုရားကို အစဉ်ချီးမြှောက်ရန် မတွန့်ဆုတ်ဘဲ၊ ဝန်းကျင်ရှိ လူမျိုးတို့အား ကိုယ်တော်၏ ဂုဏ်တော်ကို ကြေညာခဲ့ပါက၊ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူအများစုသည် စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်ကို မကြာမီ ဝန်ခံလာကြမည်ဖြစ်ပြီး ယေရုရှလင်မြို့ရှိ ဗိမာန်တော်တွင် လာရောက်ဝတ်ပြုကြလိမ့်မည်။

Who am I? At this point in his life Solomon was a man of deep devotion and marked humility. He recognized his own utter insignificance before the greatness of heaven and the splendor and greatness of God.

ငါသည် အဘယ်သူနည်း။ သူ၏ဘဝဤအပိုင်းတွင် ရှောလမုန်သည် နက်နဲသောဆုတောင်းခြင်းနှင့် ထင်ရှားသောနှိမ့်ချခြင်းရှိသောသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ ကြီးမြတ်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတော်နှင့် ကြီးမြတ်ခြင်းတို့ရှေ့မှောက်တွင် မိမိကိုယ်မိမိ အလွန်သေးနုပ်ကြောင်း သိရှိခဲ့သည်။

7. A man cunning to work. A skilled craftsman.

၇။ အလုပ်တွင် ကျွမ်းကျင်သောသူ။ ကျွမ်းကျင်သော လက်သမား။

That can skill to grave. That is, skilled in engraving.

 ထွင်းဖောက်ခြင်းတွင် ကျွမ်းကျင်သူ။ ဆိုလိုသည်မှာ ပုံထွင်းခြင်းတွင် ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်။

Did provide. Compare 1 Chron. 22:14, 15; 28:21.

 ပြင်ဆင်ပေးသည်။ ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၂၂:၁၄၊ ၁၅၊ ၂၈:၂၁ တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။

8. Fir trees. Probably cypresses.

၈။ ထင်းရှူးပင်များ။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ စပရက်စ်ပင်များ ဖြစ်သည်။

Algum. Spelled “almug” in 1 Kings 10:11, 12. These trees were brought by the ships of Hiram from Ophir and were used for making pillars for the Temple and the palace, also for manufacturing musical instruments (1 Kings 10:11, 12). This tree cannot now be positively identified, but it may have been sandalwood or a kind of juniper.

အယ်လ်ဂမ်ပင်။ ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၁၀:၁၁၊ ၁၂ တွင် “အယ်လ်မုဂ်” ဟု စာလုံးပေါင်းသည်။ ဤသစ်ပင်များကို ဟိရမ်၏သင်္ဘောများဖြင့် အိုဖိရအရပ်မှ သယ်ဆောင်လာပြီး ဗိမာန်တော်နှင့် နန်းတော်အတွက် တိုင်လုံးများပြုလုပ်ရန်၊ တူရိယာများ ထုတ်လုပ်ရန်အတွက်လည်း အသုံးပြုခဲ့သည် (ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၁၀:၁၁၊ ၁၂)။ ဤသစ်ပင်ကို ယခုအခါ အတိအကျ ခွဲခြား၍မရသော်လည်း၊ စန္ဒကူးပင် သို့မဟုတ် ဂျူနီပါအမျိုးအစား ဖြစ်နိုင်သည်။

Timber. Compare 1 Kings 5:6.

သစ်သား။ ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။

10. I will give. The payment was in food. A measure, or cor, was 220 liters, 61/4 bushels; a bath, 22 liters—5.8 U.S. gallons. The arrangement entered into was mutually advantageous, for Hiram needed foodstuffs of which Phoenicia produced little, and of which Israel had an oversupply, and Solomon needed timber, of which he had little and Phoenicia had much.

၁၀။ ငါပေးမည်။ ပေးချေမှုမှာ အစားအသောက်ဖြစ်သည်။ တိုင်းတာမှု၊ သို့မဟုတ် ကောရသည် ၂၂၀ လီတာ၊ ၆ ၁/၄ ဘတ်ရှယ်ဖြစ်သည်။ ဘတ်သည် ၂၂ လီတာ သို့မဟုတ် ၅.၈ အမေရိကန်ဂါလံ ဖြစ်သည်။ ပြုလုပ်ခဲ့သော စီစဉ်မှုသည် အပြန်အလှန် အကျိုးရှိသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဟိရမ်သည် ဖိုနီးရှားတွင် အနည်းငယ်သာ ထုတ်လုပ်နိုင်ပြီး အစ္စရေးတွင် ပိုလျှံနေသော အစားအစာများ လိုအပ်နေပြီး၊ ရှောလမုန်သည် ဖိုနီးရှားတွင် များပြားသော်လည်း မိမိတွင် နည်းပါးနေသော သစ်သားများ လိုအပ်နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

11. In writing. That Hiram answered in writing is not explicitly stated in Kings.

 ၁၁။ စာဖြင့်ရေးသား၍။ ဟိရမ်သည် စာဖြင့် ပြန်ကြားခဲ့ကြောင်း ဘုရင်မင်းမြတ်မှတ်တမ်းတွင် အတိအလင်း ဖော်ပြမထားပါ။

Hath loved his people. Hiram had come to recognize that the Lord was with David and that the Israelites were indeed loved by Jehovah. David’s faithfulness in acknowledging the Lord must have created an impression upon the nations round about.

 မိမိလူမျိုးကို ချစ်တော်မူ၏။ ဟိရမ်သည် ထာဝရဘုရားသည် ဒါဝိဒ်နှင့်အတူ ရှိကြောင်းနှင့် အစ္စရေးလူမျိုးတို့ကို ယေဟောဝါအမှန်ပင် ချစ်တော်မူကြောင်းကို သိရှိလာခဲ့သည်။ ထာဝရဘုရားကို ဝန်ခံရာတွင် ဒါဝိဒ်၏သစ္စာရှိမှုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူမျိုးများအပေါ် အထင်ကြီးလေးစားမှု ဖြစ်စေခဲ့ရမည်။

12. Blessed be the Lord. Hiram speaks with deference and respect for the God of the Hebrews, who had so greatly blessed David and his son, a further indication (cf. v. 11) that he had become deeply impressed with the religion of Israel.

 ၁၂။ ထာဝရဘုရားသည် မင်္ဂလာရှိပါစေသော။ ဟိရမ်သည် ဒါဝိဒ်နှင့် သူ၏သားကို အလွန်ကြီးစွာ ကောင်းကြီးပေးတော်မူသော ဟေဗြဲလူတို့၏ ဘုရားသခင်အတွက် ရိုသေလေးစားစွာ ပြောဆိုသည်၊ ၎င်းမှာ သူသည် အစ္စရေးတို့၏ ဘာသာတရားကို အလွန်အမင်း အထင်ကြီးလေးစားမိကြောင်း နောက်ထပ်ညွှန်ပြချက်တစ်ခု ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၁ ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

Made heaven and earth. The Hebrew religion placed emphasis on the truth that God was the Creator of heaven and earth, and presented this fact as one of the outstanding characteristics that distinguished Jehovah from the gods of the nations about. The observance of the seventh-day Sabbath was designed to throw this characteristic into bold relief. Thus when Hiram spoke of Jehovah he significantly referred to Him as the Creator of heaven and earth and paid due respect to His exalted position and His holy name (see on 1 Kings 5:7).

 ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကို ဖန်ဆင်းတော်မူသည်။ ဟေဗြဲဘာသာတရားသည် ဘုရားသခင်သည် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကို ဖန်ဆင်းရှင်ဖြစ်သည်ဟူသော အမှန်တရားကို အလေးပေးပြီး၊ ဤအချက်ကို ယေဟောဝါအား ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူမျိုးများ၏ ဘုရားများထက် ထူးခြားစေသော ထင်ရှားသည့် ဂုဏ်ရည်တစ်ခုအဖြစ် တင်ပြသည်။ သတ္တမနေ့ဥပုသ်နေ့ကို စောင့်ထိန်းခြင်းသည် ဤဂုဏ်ရည်ကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြရန် ရည်ရွယ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဟိရမ်သည် ယေဟောဝါအကြောင်း ပြောဆိုသောအခါ ကိုယ်တော်ကို ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကို ဖန်ဆင်းရှင်အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ရှိရှိ ရည်ညွှန်းခဲ့ပြီး ကိုယ်တော်၏ မြင့်မြတ်သောရာထူးနှင့် သန့်ရှင်းသော နာမတော်ကို ထိုက်တန်စွာ ရိုသေလေးစားခဲ့သည် (ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၇ ကို ကြည့်ပါ)။

13. Huram my father’s. Some prefer to transliterate the entire phrase so as to read Huram-abi.

၁၃။ ငါ့ခမည်းတော်၏ ဟူရမ်။ အချို့က စကားစုတစ်ခုလုံးကို အသံဖလှယ်၍ ဟူရမ်-အာဘိ ဟု ဖတ်ရန် ပိုနှစ်သက်ကြသည်။

14. Daughters of Dan. According to 1 Kings 7:14 Hiram is said to have been a “widow’s son of the tribe of Naphtali.” This is not necessarily a contradiction, for the mother could have been of the tribe of Dan and the father originally a member of the tribe of Naphtali, who became a naturalized citizen of Tyre.

၁၄။ ဒန်အမျိုးသမီး။ ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၇:၁၄ အရ ဟိရမ်သည် “နဿလိအမျိုး၊ မုဆိုးမ၏သား” ဟု ဆိုသည်။ ဤသည်မှာ ဝိရောဓိဖြစ်စရာမလိုပါ၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မိခင်သည် ဒန်အမျိုးဖြစ်နိုင်ပြီး ဖခင်သည် မူလက နဿလိအမျိုးသားဖြစ်ကာ တုရုမြို့၏ နိုင်ငံသားဖြစ်လာသူ ဖြစ်နိုင်သည်။

Skilful to work. These words, as well as all the rest of the verse, seem to apply to Hiram and not to his Tyrian father.

 အလုပ်တွင် ကျွမ်းကျင်သည်။ ဤစကားလုံးများနှင့် ကျမ်းပိုဒ်၏ ကျန်အပိုင်းအားလုံးသည် ဟိရမ်အတွက်သာ ရည်ရွယ်ပြီး သူ၏ တုရုလူမျိုးဖခင်အတွက် မဟုတ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။

My lord David. The use of this term denotes subserviency, or at least extreme respect (see Gen. 32:4, 5, 18; 42:10; 2 Kings 8:12). David held in vassalage much of Palestine and Syria, from the borders of Egypt to the Euphrates.

 ငါ့သခင်ဒါဝိဒ်။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် လက်အောက်ခံဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် အလွန်အမင်း ရိုသေလေးစားခြင်းကို ဖော်ပြသည် (ကမ္ဘာဦး ၃၂:၄၊ ၅၊ ၁၈၊ ၄၂:၁၀၊ ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစောင် ၈:၁၂ ကို ကြည့်ပါ)။ ဒါဝိဒ်သည် အီဂျစ်နယ်စပ်မှ ယူဖရတ်မြစ်အထိ ပါလက်စတိုင်းနှင့် ဆီးရီးယားအများစုကို လက်အောက်ခံအဖြစ် ထိန်းချုပ်ထားသည်။

15. Hath spoken of. See v. 10. ၁၅။ 

ပြောဆိုပြီးဖြစ်သည်။ အပိုဒ် ၁၀ ကို ကြည့်ပါ။

16. Flotes. That is, rafts. ၁၆။ 

ဖောင်များ။ ဆိုလိုသည်မှာ သစ်ဖောင်များဖြစ်သည်။

Joppa. A city on the Mediterranean coast, about 35 mi. northwest of Jerusalem. It was the natural port of Jerusalem. Jonah took ship from here for Tarshish (Jonah 1:3). When the Temple was rebuilt after the return from Babylonian captivity, rafts of cedar logs were again floated to Joppa from Tyre (Ezra 3:7). Joppa is now called Jaffa.

 ယုပ္ပေမြို့။ ယေရုရှလင်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် မိုင် ၃၅ ခန့်အကွာ၊ မြေထဲပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ယေရုရှလင်မြို့၏ သဘာဝဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ ယောနသည် ဤနေရာမှ တာရှုမြို့သို့ သင်္ဘောစီးသွားခဲ့သည် (ယောန ၁:၃)။ ဗာဗုလုန်ကျွန်ဘဝမှ ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီးနောက် ဗိမာန်တော်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သောအခါ၊ အာရဇ်သစ်လုံးဖောင်များကို တုရုမှ ယုပ္ပေသို့ ထပ်မံမျှောချခဲ့သည် (ဧဇရ ၃:၇)။ ယုပ္ပေကို ယခုအခါ ယာဖာဟု ခေါ်သည်။

17. The strangers. Non-Israelites. This group doubtless consisted mainly of the descendants of the early Canaanite tribes who were not driven out by Israel (see Judges 1:21–36; 1 Kings 9:20, 21).

၁၇။ တစ်ပါးအမျိုးသားများ။ အစ္စရေးမဟုတ်သူများ။ ဤအုပ်စုသည် အစ္စရေးတို့ မနှင်ထုတ်ခဲ့သော ရှေးခါနနူးအမျိုးအနွယ်များ၏ အဆက်အနွယ်များသာ ဖြစ်သည်မှာ သေချာသည် (တရားသူကြီး ၁:၂၁-၃၆၊ ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၉:၂၀၊ ၂၁ ကို ကြည့်ပါ)။

Numbered them. Probably the census alluded to in 1 Chron. 22:2 is here referred to. The native inhabitants were reduced to bond service at the time of the conquest (see on Judges 1:28, 30, 33, 35; cf. Joshua 9:27).

ရေတွက်ခြင်း။ ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၂၂:၂ တွင် ရည်ညွှန်းထားသော လူဦးရေစာရင်းကို ဤနေရာတွင် ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဒေသခံလူဦးရေကို သိမ်းပိုက်သည့်အချိန်တွင် ကျွန်ခံရသော ဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် လျှော့ချခဲ့သည် (တရားသူကြီး ၁:၂၈၊ ၃၀၊ ၃၃၊ ၃၅ ကို ကြည့်ပါ၊ ယောရှု ၉:၂၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

This section of Chronicles is parallel to 1 Kings 5:13–18, but with several variations. Nothing is said in Chronicles of the first levy of 30,000 men, of whom 10,000 served each month (1 Kings 5:13, 14). The total of 153,600 strangers is recorded, a detail not mentioned in Kings.

 ရာဇဝင်ချုပ်၏ ဤအပိုင်းသည် ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၁၃-၁၈ နှင့် အပြိုင်ဖြစ်သော်လည်း ကွဲပြားမှုအချို့ ရှိသည်။ တစ်လလျှင် ၁၀,၀၀၀ စီ အလှည့်ကျ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသော လူ ၃၀,၀၀၀ ကို ပထမဆုံး စုဆောင်းခြင်းအကြောင်း ရာဇဝင်ချုပ်တွင် မဖော်ပြထားပါ (ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၁၃၊ ၁၄)။ တစ်ပါးအမျိုးသား စုစုပေါင်း ၁၅၃,၆၀၀ ကို မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး၊ ဤအသေးစိတ်အချက်ကို ဘုရင်မင်းမြတ်မှတ်တမ်းတွင် မဖော်ပြထားပါ။

18. Threescore and ten thousand. These items are also recorded in 1 Kings 5:15. ၁၈။ 

ခုနစ်သောင်း။ ဤအချက်များကို ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၁၅ တွင်လည်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

Three thousand and six hundred. See on 1 Kings 5:16 for an explanation of the seeming discrepancy between this number and the 3,300 reported there. The 70,000 bearers of burdens, 80,000 hewers in the mountains, and 3,600 overseers give a total of 153,600 workers (see v. 17).

သုံးထောင်ခြောက်ရာ။ ဤအရေအတွက်နှင့် ထိုနေရာတွင် ဖော်ပြထားသော ၃,၃၀၀ ကြားရှိ ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်နိုင်သည့် ကွာခြားချက်ကို ရှင်းပြရန် ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၅:၁၆ တွင် ကြည့်ပါ။ ဝန်ထမ်း ၇၀,၀၀၀၊ တောင်ပေါ်တွင် သစ်ခုတ်သမား ၈၀,၀၀၀ နှင့် ကြီးကြပ်သူ ၃,၆၀၀ တို့သည် စုစုပေါင်း လုပ်သား ၁၅၃,၆၀၀ ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၇ ကို ကြည့်ပါ)။