ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစာစောင် ၂၈

 

အခန်း ၂၈

chapter 28

1.    Ahaz reigning very wickedly is greatly afflicted by the Syrians. 6 Judah being captivated by the Israelites is sent home by the counsel of Oded the prophet. 16 Ahaz sending for aid to Assyria is not helped thereby. 22 In his distress he groweth more idolatrous. 26 He dying, Hezekiah succeedeth him.

၁။ အာခဇမင်းသည် အလွန်ဆိုးညစ်စွာ အုပ်စိုး၍ ရှုရိတို့၏ ညှဉ်းပန်းခြင်းကို ခံရခြင်း။ ၆။ ယုဒလူတို့သည် ဣသရေလတို့၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံရပြီးနောက် ပရောဖက်ဩဒက်၏ အကြံပေးချက်ဖြင့် ပြန်လွှတ်ပေးခြင်း။ ၁၆။ အာခဇမင်းသည် အဆီးရီးယားထံ အကူအညီတောင်းသော်လည်း အကျိုးမရှိခြင်း။ ၂၂။ ဒုက္ခရောက်စဉ် ပို၍ရုပ်တုကို ကိုးကွယ်ခြင်း။ ၂၆။ အာခဇမင်း ကွယ်လွန်၍ ဟေဇကိမင်း ဆက်ခံခြင်း။

1. Ahaz. This chapter, dealing with the reign of Ahaz, is parallel to 2 Kings 16. The account in Chronicles is, on the whole, fuller than that in Kings, but does not mention a few details there given.

၁။ အာခဇ။ အာခဇမင်း၏ အုပ်စိုးခြင်းအကြောင်းကို ဖော်ပြသော ဤအခန်းသည် ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၆ နှင့် အပြိုင်ဖြစ်သည်။ ရာဇဝင်ချုပ်တွင် ဖော်ပြထားသော အကြောင်းအရာသည် ဘုရင်များကျမ်းထက် ပိုမိုပြည့်စုံသော်လည်း ဘုရင်များကျမ်းတွင်ပါသော အသေးစိတ်အချက်အချို့ကိုမူ မဖော်ပြထားပါ။

2. Images for Baalim. See on Judges 2:11; see also 1 Kings 16:31; 2 Kings 1:2; 2 Chron. 21:6; 22:3; 24:7. 

၂။ ဗာလတို့အတွက် ရုပ်တုများ။ တရားသူကြီးမှတ်စာ ၂:၁၁ ကိုကြည့်ပါ။ ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၆:၃၁၊ ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁:၂၊ ၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၂၁:၆၊ ၂၂:၃၊ ၂၄:၇ တို့ကိုလည်း ကြည့်ပါ။

3. Valley of the son of Hinnom. This valley was west and south of Jerusalem (see Joshua 15:8; 18:16). It was the scene of some of the most cruel and revolting rites, probably derived from Canaanite worship.

၃။ ဟိန္နုံသား၏ ချိုင့်ဝှမ်း။ ဤချိုင့်ဝှမ်းသည် ယေရုရှလင်မြို့၏ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည် (ယောရှု ၁၅:၈၊ ၁၈:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းသည် ခါနာန်တို့၏ ကိုးကွယ်မှုမှ ဆင်းသက်လာဖွယ်ရှိသော အလွန်ရက်စက်ပြီး စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်ကောင်းသည့် ဝတ်ပြုမှုများ၏ နေရာဖြစ်သည်။

Burnt his children. Apparently sacrificed as burnt offerings to Molech (see on Lev. 18:21; 20:2; Deut. 18:10; 32:17). Human sacrifice was one of the most terrible abominations of Palestine, and in the period of Judah it became a not uncommon feature of religious worship (Jer. 7:31; 19:2–6; 32:35; Eze. 16:20, 21).

 သူ၏သားတို့ကို မီးရှို့ခြင်း။ မောလုတ်ဘုရားထံ မီးဖြင့်ပူဇော်သောယဇ်အဖြစ် ပူဇော်ခြင်းဖြစ်ဖွယ်ရှိသည် (ဝတ်ပြုရာ ၁၈:၂၁၊ ၂၀:၂၊ တရားဟောရာ ၁၈:၁၀၊ ၃၂:၁၇ တို့ကို ကြည့်ပါ)။ လူကိုယဇ်ပူဇော်ခြင်းသည် ပါလက်စတိုင်း၏ အဆိုးရွားဆုံး စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်အမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ယုဒခေတ်ကာလတွင် ကိုးကွယ်မှုဓလေ့တစ်ခုအနေဖြင့် အဖြစ်များခဲ့သည် (ယေရမိ ၇:၃၁၊ ၁၉:၂-၆၊ ၃၂:၃၅၊ ယေဇကျေလ ၁၆:၂၀၊ ၂၁)။

2.    Delivered him. See on ch. 22:8.

၅။ သူ့ကို အပ်နှံခြင်း။ အခန်းကြီး ၂၂:၈ ကိုကြည့်ပါ။

6. Forsaken the Lord. When the protection of the Lord is withdrawn, man discovers to his sorrow that the master he has chosen can be exceedingly cruel. After such heavy losses, there was nothing to prevent Syria and Israel from besieging Jerusalem. However, they did not take it (2 Kings 16:5). It was the object of the allies to depose Ahaz and set up a new ruler of their own (Isa. 7:6). The panic of Ahaz is vividly described in Isa. 7:2.

 ၆။ ထာဝရဘုရားကို စွန့်ပစ်ခြင်း။ ထာဝရဘုရားသခင်၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု ဆုတ်ခွာသွားသောအခါ လူသည် မိမိရွေးချယ်လိုက်သော သခင်သည် အလွန်ရက်စက်နိုင်ကြောင်း ဝမ်းနည်းစွာဖြင့် သိရှိလာရသည်။ ကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှုများပြီးနောက် ရှုရိနှင့် ဣသရေလတို့က ယေရုရှလင်ကို ဝိုင်းထားခြင်းမှ တားဆီးနိုင်မည့်အရာ မရှိခဲ့ပါ။ သို့သော်လည်း သူတို့သည် မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပါ (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၆:၅)။ မဟာမိတ်တို့၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အာခဇမင်းကို နန်းချ၍ သူတို့စိတ်ကြိုက် ဘုရင်အသစ်ကို တင်မြှောက်ရန်ဖြစ်သည် (ဟေရှာယ ၇:၆)။ အာခဇမင်း၏ ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်မှုအကြောင်းကို ဟေရှာယ ၇:၂ တွင် ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားသည်။

7. Governor of the house. Evidently the chief officer of the palace (see 1 Kings 4:6; 18:3).

၇။ နန်းတော်ကို အုပ်စိုးသူ။ နန်းတော်၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားသည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၄:၆၊ ၁၈:၃ ကိုကြည့်ပါ)။

Next to the king. Compare 1 Sam. 23:17; Esther 10:3. The deaths of these three prominent personages are mentioned because of their close connection with Ahaz. The blow that struck them struck the king.

 ရှင်ဘုရင်၏အောက်၌ ဒုတိယမြောက်။ ၁ ရှမွေလ ၂၃:၁၇၊ ဧသတာ ၁၀:၃ တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ဤထင်ရှားသူသုံးဦးတို့၏ သေဆုံးခြင်းကို ဖော်ပြရခြင်းမှာ အာခဇမင်းနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သူတို့ကို ထိခိုက်စေသည့် ဘေးဒဏ်သည် ရှင်ဘုရင်ကို ထိခိုက်စေခြင်းဖြစ်သည်။

5.    Two hundred thousand. These were women and children taken as slaves.

၈။ နှစ်သိန်း။ ဤသူတို့မှာ ကျွန်အဖြစ် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားသော အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးသူငယ်များဖြစ်သည်။

9. A prophet. This whole section (vs. 9–15), dealing with the return of the prisoners, is found only in Chronicles.

၉။ ပရောဖက်တစ်ပါး။ အကျဉ်းသားများ ပြန်လွှတ်ပေးခြင်းအကြောင်း ဖော်ပြသော ဤအပိုင်းတစ်ခုလုံး (အပိုဒ် ၉-၁၅) ကို ရာဇဝင်ချုပ်တွင်သာ တွေ့ရသည်။

Wroth with Judah. The Lord desired Israel to know that it was not because of their prowess that they had been victorious in this campaign, but because of Judah’s sin. God’s protecting hand had been withdrawn from Judah; hence it was possible for Israel to triumph over her.

ယုဒလူတို့အပေါ် အမျက်ထွက်ခြင်း။ ဣသရေလတို့သည် ယခုစစ်ပွဲတွင် အောင်နိုင်ခြင်းမှာ သူတို့၏ စွမ်းပကားကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ယုဒတို့၏ အပြစ်ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်းကို ထာဝရဘုရားသခင် သိစေလိုသည်။ ဘုရားသခင်၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သော လက်တော်သည် ယုဒနိုင်ငံမှ ဆုတ်ခွာသွားသဖြင့် ဣသရေလတို့သည် သူတို့ကို အနိုင်ယူနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

In a rage. The fact that the Lord’s protection had been withdrawn from Judah did not justify Israel in the severe and cruel measures she had taken against her neighbor. The Lord is a God of infinite justice, “longsuffering, and of great, mercy, forgiving iniquity and transgression, and by no means clearing the guilty” (Num. 14:18). The Lord allowed Assyria to be the instrument for the punishment of His people, but in turn predicted that He would “punish the fruit of the stout heart of the king of Assyria” (Isa. 10:5–12; see on 2 Chron. 2:8).

 အမျက်ဒေါသဖြင့်။ ထာဝရဘုရားသခင်၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု ယုဒနိုင်ငံမှ ဆုတ်ခွာသွားခြင်းသည် မိမိ၏အိမ်နီးချင်း ယုဒနိုင်ငံအပေါ် ဣသရေလတို့ ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သည့် လုပ်ရပ်များကို အကြောင်းပြချက် မပေးနိုင်ပါ။ ထာဝရဘုရားသခင်သည် အဆုံးမဲ့တရားမျှတသော ဘုရားဖြစ်ပြီး "သည်းခံခြင်းနှင့် ပြည့်စုံတော်မူ၍ ကရုဏာကြီးတော်မူသော၊ ဒုစရိုက်အပြစ်ကို လွှတ်တော်မူသော၊ အပြစ်ရှိသောသူကို မလွှတ်ဘဲ စစ်ဆေးစီရင်တော်မူသော" ဘုရားဖြစ်သည် (တောလည်ရာ ၁၄:၁၈)။ ထာဝရဘုရားသခင်သည် မိမိလူမျိုးကို ဆုံးမရန် အဆီးရီးယားကို အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အဆီးရီးယားဘုရင်၏ "မာနထောင်လွှားသောစိတ်၏ အကျိုးဆက်ကို ပြစ်ဒဏ်စီရင်မည်" ဟု ကြိုတင်မိန့်တော်မူခဲ့သည် (ဟေရှာယ ၁၀:၅-၁၂၊ ၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၂:၈ ကို ကြည့်ပါ)။

9.    Are there not with you? Do you not have trespasses of your own against the Lord which likewise merit judgment? Are you yourselves so completely guiltless that your indignation against your brethren can be justified in the sight of Heaven?

၁၀။ သင်တို့၌ မရှိလော။ သင်တို့တွင်လည်း ထာဝရဘုရားသခင်ကို ဆန့်ကျင်သော ကိုယ်ပိုင်အပြစ်များရှိ၍ စီရင်ခြင်းကို ထိုက်တန်နေသည် မဟုတ်လော။ သင်တို့သည် အပြစ်ကင်းစင်လွန်းသဖြင့် သင်တို့၏ညီအစ်ကိုများအပေါ် ဒေါသထွက်ခြင်းကို ကောင်းကင်ဘုံရှေ့မှောက်တွင် တရားမျှတသည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသလော။

11. Deliver the captives. Through Moses the Lord had expressly forbidden the Israelites to reduce their brethren to bondage (Lev. 25:42–46).

၁၁။ ဖမ်းဆီးထားသူတို့ကို လွှတ်ပေးပါ။ မောရှေမှတစ်ဆင့် ထာဝရဘုရားသခင်သည် ဣသရေလတို့အား မိမိညီအစ်ကိုချင်းကို ကျွန်ပြုခြင်းမှ တားမြစ်ထားခဲ့သည် (ဝတ်ပြုရာ ၂၅:၄၂-၄၆)။

Upon you. Israel had witnessed the fate that befell the people of Judah when the wrath of the Lord was upon them. The fact that God’s wrath was now directed against Israel made some of the heads of the nation think seriously.

သင်တို့အပေါ်သို့။ ယုဒတို့သည် ထာဝရဘုရားသခင်၏ အမျက်တော်ကို ခံရသည့်အခါ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော အကြောင်းအရာကို ဣသရေလတို့ မြင်တွေ့ခဲ့ကြသည်။ ယခု ဘုရားသခင်၏ အမျက်တော်သည် ဣသရေလတို့အပေါ်သို့ ရောက်လာပြီဖြစ်ရာ နိုင်ငံ၏ ခေါင်းဆောင်အချို့ကို အလေးအနက် စဉ်းစားစေခဲ့သည်။

10.                   Heads. The patriarchal chiefs of the northern tribes here referred to as “Ephraim” (see Isa. 7:2, 5, 9; Hosea 5:9–14).

၁၂။ အကြီးအကဲများ။ ဤနေရာတွင် "ဧဖရိမ်" ဟုရည်ညွှန်းသော မြောက်ပိုင်းအနွယ်များ၏ အကြီးအကဲများဖြစ်သည် (ဟေရှာယ ၇:၂၊ ၅၊ ၉၊ ဟောရှေ ၅:၉-၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။

15. City of palm trees. Compare Deut. 34:3.

၁၅။ စွန်ပလွံပင်မြို့။ တရားဟောရာ ၃၄:၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။

16. Kings of Assyria. Verses 16–21, dealing with the appeal of Ahaz for help from Assyria, are parallel to 2 Kings 16:7–9. See also Isa. 7, 8.

၁၆။ အဆီးရီးယားဘုရင်များ။ အာခဇမင်းက အဆီးရီးယားထံ အကူအညီတောင်းခံခြင်းအကြောင်းကို ဖော်ပြသော အပိုဒ် ၁၆-၂၁ သည် ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၆:၇-၉ နှင့် အပြိုင်ဖြစ်သည်။ ဟေရှာယ ၇၊ ၈ ကိုလည်း ကြည့်ပါ။

17. The Philistines. Having been smitten by Uzziah (ch. 26:6), the Philistines were evidently eager to retaliate. The cities they took were in regions often in dispute between Judah and Philistia.

၁၇။ ဖိလိတ္တိလူမျိုးများ။ ဥဇိယမင်းလက်ထက်တွင် အထိနာခဲ့ရသဖြင့် (အခန်းကြီး ၂၆:၆) ဖိလိတ္တိလူမျိုးများသည် လက်စားချေရန် အလွန်လိုလားနေကြသည်မှာ ထင်ရှားသည်။ သူတို့သိမ်းပိုက်ခဲ့သော မြို့များသည် ယုဒနှင့် ဖိလိတ္တိတို့အကြား အမြဲအငြင်းပွားလေ့ရှိသော နယ်မြေများဖြစ်သည်။

18 .They dwelt there. These were not merely minor border raids but serious attacks in which the areas seized were occupied and held for a time.

၁၈။ သူတို့သည် ထိုအရပ်၌ နေကြ၏။ ၎င်းတို့သည် နယ်စပ်တွင် အသေးအဖွဲကျူးကျော်မှုများမဟုတ်ဘဲ သိမ်းပိုက်ရရှိသော နယ်မြေများကို အချိန်အတော်ကြာအောင် သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော တိုက်ခိုက်မှုများဖြစ်သည်။

19.                   Tilgath-pilneser. This was Tiglath-pileser III (745–727 b.c.), one of the greatest conquerors among Assyrian emperors. According to the Assyrian Eponym Canon, or limmu list (see Vol. II, pp. 55, 155), he came against the Philistines in 734 and against Damascus in 733 and 732. It is possible that these campaigns were undertaken in response to Ahaz’s urgent plea for help.

၁၉။ တိလဂတ်ပိလနေသ။ ဤသူသည် ဘီစီ ၇၄၅-၇၂၇ ခုနှစ်တွင် အုပ်စိုးသော အဆီးရီးယားဧကရာဇ်တို့တွင် အကြီးကျယ်ဆုံးသော စစ်သူကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည့် တိဂလတ်ပိလေသ ၃ ဖြစ်သည်။ အဆီးရီးယားနိုင်ငံ၏ Eponym Canon သို့မဟုတ် limmu စာရင်းအရ (အတွဲ ၂၊ စာမျက်နှာ ၅၅၊ ၁၅၅ ကို ကြည့်ပါ) သူသည် ဘီစီ ၇၃၄ ခုနှစ်တွင် ဖိလိတ္တိလူမျိုးများအပေါ်သို့လည်းကောင်း၊ ၇၃၃ နှင့် ၇၃၂ ခုနှစ်တွင် ဒမာသက်မြို့အပေါ်သို့လည်းကောင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤစစ်ပွဲများသည် အာခဇမင်း၏ အရေးပေါ်အကူအညီတောင်းခံမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။

20. Strengthened him not. The king of Assyria was not interested in the welfare of Ahaz or the people of Judah. When he came against Philistia and Syria he sought to promote his own interests and those of his nation. The Assyrians were as ready to destroy the Hebrew nation as they were any other nation. This Ahaz and Hezekiah were soon to discover.

၂၀။ သူ့ကို မခိုင်ခံ့စေခဲ့။ အဆီးရီးယားဘုရင်သည် အာခဇမင်း သို့မဟုတ် ယုဒလူမျိုး၏ အကျိုးစီးပွားကို စိတ်မဝင်စားပါ။ ဖိလိတ္တိနှင့် ရှုရိတို့အပေါ် တိုက်ခိုက်သောအခါ သူသည် မိမိကိုယ်ပိုင်နှင့် မိမိနိုင်ငံ၏ အကျိုးစီးပွားကိုသာ မြှင့်တင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆီးရီးယားတို့သည် အခြားသောလူမျိုးများကို ဖျက်ဆီးသကဲ့သို့ပင် ဟေဗြဲလူမျိုးကိုလည်း ဖျက်ဆီးရန် အသင့်ရှိနေကြသည်။ ဤအကြောင်းကို အာခဇမင်းနှင့် ဟေဇကိမင်းတို့ မကြာမီ သိရှိကြရမည်ဖြစ်သည်။

21.                   Helped him not. Ahaz learned to his sorrow that the rapacity of an Assyrian king was not easily satisfied, and that he had purchased to himself only sorrow and distress by his foolish course.

၂၁။ သူ့ကို မကူညီခဲ့။ အဆီးရီးယားဘုရင်၏ လောဘသည် အလွယ်တကူ မပြည့်ဝနိုင်ကြောင်းနှင့် မိမိ၏ မိုက်မဲသောလမ်းစဉ်ကြောင့် ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်းကိုသာ ဝယ်ယူမိကြောင်းကို အာခဇမင်းသည် ဝမ်းနည်းစွာဖြင့် သိရှိခဲ့ရသည်။

22. Trespass yet more. Instead of learning lessons from his distress, Ahaz became only more bitter and stubborn. From one evil he went on to another, leading his people down a path that could end only in ruin.

၂၂။ အပြစ်ကိုသာ တိုးပွားစေခြင်း။ မိမိခံရသော ဒုက္ခများမှ သင်ခန်းစာယူမည့်အစား အာခဇမင်းသည် ပို၍ခါးသီးပြီး ခေါင်းမာလာခဲ့သည်။ တစ်ခုသော အပြစ်မှ နောက်တစ်ခုသို့ ဆက်လက်ကျူးလွန်ကာ မိမိလူမျိုးကို ပျက်စီးခြင်းသို့သာ ဦးတည်စေမည့် လမ်းစဉ်သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။

23. Gods of Damascus. Instead of coming to his senses and realizing that his distress was due to his forsaking the Lord, Ahaz became all the more angry and bitter against God, and followed a course that brought upon himself and his nation still severer judgments. When Tiglath-pileser captured Damascus, Ahaz went to that city to pay homage to the Assyrian king. While there he saw an altar of which he made a copy, and had it set up before the Temple in Jerusalem, moving the brazen altar from its place (see 2 Kings 16:9–16).

 ၂၃။ ဒမာသက်၏ ဘုရားများ။ မိမိ၏ဒုက္ခသည် ထာဝရဘုရားသခင်ကို စွန့်ပစ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း နားလည်သဘောပေါက်မည့်အစား အာခဇမင်းသည် ဘုရားသခင်အပေါ် ပိုမိုဒေါသထွက်ပြီး ခါးသီးလာကာ မိမိနှင့် မိမိနိုင်ငံအပေါ် ပိုမိုပြင်းထန်သော စီရင်ခြင်းများ ရောက်လာစေမည့် လမ်းစဉ်ကို လိုက်ခဲ့သည်။ တိဂလတ်ပိလေသသည် ဒမာသက်ကို သိမ်းပိုက်သောအခါ အာခဇမင်းသည် အဆီးရီးယားဘုရင်ကို ဂုဏ်ပြုရန် ထိုမြို့သို့ သွားခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် သူသည် ယဇ်ပလ္လင်တစ်ခုကို တွေ့ရှိ၍ ပုံတူကူးယူကာ ယေရုရှလင်ရှိ ဗိမာန်တော်ရှေ့တွင် ထားရှိခဲ့ပြီး ကြေးဝါယဇ်ပလ္လင်ကိုမူ ရွှေ့ပြောင်းပစ်ခဲ့သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၆:၉-၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။

24. Cut in pieces. See on 2 Kings 16:17. There appears to have been a general destruction of the sacred vessels of the Temple.

 ၂၄။ အပိုင်းပိုင်း ခုတ်ထစ်ခြင်း။ ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၆:၁၇ ကိုကြည့်ပါ။ ဗိမာန်တော်ရှိ သန့်ရှင်းသော တန်ဆာပလာများကို အလုံးစုံ ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ပုံရသည်။

Shut up the doors. Ahaz put a stop to the Temple services. The lamps were put out, the burning of incense ceased, and the sacrifice of offerings was discontinued (ch. 29:7).

တံခါးများကို ပိတ်ထားခြင်း။ အာခဇမင်းသည် ဗိမာန်တော်၏ ဝတ်ပြုမှုများကို ရပ်တန့်ပစ်ခဲ့သည်။ မီးခွက်များကို ငြိမ်းသတ်ပြီး နံ့သာပေါင်းရှို့ခြင်း၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းများ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၂၉:၇)။

Altars in every corner. The one great altar of burnt offering was a forceful method of impressing upon the minds of the people the doctrine of the one true God. Numerous altars in all parts of Jerusalem spoke unmistakably of the polytheism that Ahaz fostered.

အရပ်ရပ်တို့၌ ယဇ်ပလ္လင်များ။ မီးရှို့ရာယဇ်အတွက် တစ်ခုတည်းသော ကြီးမားသည့် ယဇ်ပလ္လင်သည် လူတို့၏စိတ်ထဲတွင် တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားသခင်၏ အဆုံးအမကို စွဲမှတ်စေရန် အစွမ်းထက်သော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ယေရုရှလင်မြို့နေရာအနှံ့တွင် ရှိသော ယဇ်ပလ္လင်အများအပြားသည် အာခဇမင်း အားပေးအားမြှောက်ပြုသော ရုပ်တုကိုးကွယ်သည့် ဘာသာရေးကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြနေသည်။

25.                   High places. Compare vs. 2–4.

 ၂၅။ မြင့်သောအရပ်ဌာနများ။ အပိုဒ် ၂-၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။

26. Provoked to anger. Compare Deut. 32:16, 17.

၂၆။ အမျက်တော်ကို ထွက်စေခြင်း။ တရားဟောရာ ၃၂:၁၆၊ ၁၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။

27.   Sepulchres of the kings. Compare the treatment given to Jehoram, Joash, and Uzziah (chs. 21:20; 24:25; 26:23).

၂၇။ ရှင်ဘုရင်တို့၏ သင်္ချိုင်းတော်။ ယဟောရမ်၊ ယောရှနှင့် ဥဇိယတို့အပေါ် ပြုမူဆက်ဆံခဲ့ပုံနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ (အခန်းကြီး ၂၁:၂၀၊ ၂၄:၂၅၊ ၂၆:၂၃)။