ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစာစောင် ၃၅

 

Chapter 35

အခန်းကြီး ၃၅

1 Josiah keepeth a most solemn passover. 20 He, provoking Pharaoh-necho, is slain at Megiddo. 25 Lamentations for Josiah.

၁။ ယောရှိမင်းသည် အလွန်အလေးအနက်ပြုသော ပသခါပွဲကို ကျင်းပ၏။ ၂၀။ သူသည် ဖာရောနေခေါမင်းကို စိန်ခေါ်သဖြင့် မေגיဒ္ဒေါအရပ်၌ အသတ်ခံရ၏။ ၂၅။ ယောရှိမင်းအတွက် မြည်တမ်းစကားများ။

1.    Kept a passover. Chronicles gives a long and detailed account of Josiah’s Passover (vs. 1–19), whereas the parallel section in Kings is very brief (2 Kings 23:21–23).

၁။ ပသခါပွဲကို ကျင်းပခြင်း။ ရာဇဝင်ချုပ်ကျမ်းသည် ယောရှိမင်း၏ ပသခါပွဲအကြောင်းကို ရှည်လျားစွာ အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသော်လည်း (အခန်းငယ် ၁-၁၉)၊ ရာဇဝင်မင်းများကျမ်းပါ အပြိုင်အပိုင်းမှာမူ အလွန်တိုတောင်းလှသည် (ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ဒုတိယစောင် ၂၃:၂၁-၂၃)။

There is no need to find, as some do, a difficulty in the narrative because so many activities of the 18th year of Josiah took place before the 14th of the 1st month of that year.

ယောရှိမင်း၏ ၁၈ နှစ်မြောက်အုပ်စိုးစဉ်ကာလတွင် လုပ်ဆောင်ချက်များစွာတို့သည် ထိုနှစ် ပထမလ ၁၄ ရက်နေ့မတိုင်မီ ဖြစ်ပျက်ခဲ့ရသဖြင့် ဇာတ်လမ်း၌ ခက်ခဲမှုရှိသည်ဟု အချို့သူများယူဆသကဲ့သို့ ရှာဖွေရန် မလိုပေ။

It is obvious that 13 days is an impossibly short time to take away “all the abominations out of all the countries that pertained to the children of Israel”—to say nothing of slaying all the Israelite priests and moving those of the high places of Judah to Jerusalem—and to prepare for the greatest Passover ever held in the kingdom, even if, as some suggest, the long account in Kings includes some of the events of the earlier reform that began in the 12th year.

"ဣသရေလအမျိုးသားတို့နှင့်ဆိုင်သော ပြည်အရပ်ရပ်တို့မှ ရွံရှာဖွယ်အရာရှိသမျှကို" ဖယ်ရှားပစ်ရန်၊ ဣသရေလယဇ်ပုရောဟိတ်အပေါင်းတို့ကို သတ်ဖြတ်ရန်နှင့် ယုဒပြည်ရှိ မြင့်သောအရပ်ဌာနများမှ ပုရောဟိတ်တို့ကို ယေရုရှလင်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ရန်တို့မှာ ၁၃ ရက်ဆိုသောအချိန်သည် မဖြစ်နိုင်လောက်အောင် တိုတောင်းလွန်းသည်မှာ ထင်ရှားသည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်တွင် အကြီးကျယ်ဆုံးသော ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ရန်မှာမူ အချို့တို့ အဆိုပြုသည့်အတိုင်း ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများကျမ်းပါ ရှည်လျားသောဖော်ပြချက်တွင် ၁၂ နှစ်မြောက်တွင် စတင်ခဲ့သော အစောပိုင်းပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု အချို့ပါဝင်သည်ဟု ဆိုစေဦးတော့၊ အလွန်ပင် ခက်ခဲပေလိမ့်မည်။

It has been suggested that the campaign against idolatry of the 18th year did not begin until after the feasts of the Passover and of the Unleavened Bread.

၁၈ နှစ်မြောက်တွင် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုသည် ပသခါပွဲနှင့် တဆေးမဲ့မုန့်ပွဲပြီးမှ စတင်ခဲ့သည်ဟု အကြံပြုထားကြသည်။

The sequence of the narratives seems to be against this, as is also the statement that the local priests of Judah were brought to Jerusalem to “eat of the unleavened bread among their brethren.”

ဇာတ်လမ်း၏ အစီအစဉ်နှင့် ယုဒပြည်ရှိ ဒေသခံပုရောဟိတ်များကို "မိမိတို့ညီအစ်ကိုများအလယ်၌ တဆေးမဲ့မုန့်ကို စားစေခြင်းငှာ" ယေရုရှလင်သို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်ဟူသော ဖော်ပြချက်သည်လည်း ဤအယူအဆကို ဆန့်ကျင်နေပုံရသည်။

But even if the campaign against idolatry is placed subsequent to the Passover, there is still insufficient time for the other events recorded to have taken place between the 1st and 14th day of the same month.

သို့သော် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုကို ပသခါပွဲပြီးမှ လုပ်ဆောင်သည်ဟုပင် သတ်မှတ်ပါဦး၊ ထိုလ ၁ ရက်မှ ၁၄ ရက်အတွင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသော အခြားဖြစ်ရပ်များ ဖြစ်ပျက်ရန်အတွက် အချိန်မလုံလောက်သေးပေ။

The money had been counted and paid out to the contractors before the book was delivered to the king; then came the formal consultation with Huldah, the convening of a large assembly to make the covenant of obedience, and then preparations for a major festival by people unaccustomed to the procedure but determined to observe it according to all the regulations.

ကျမ်းစာအုပ်ကို ဘုရင်ထံ မပေးပို့မီ ငွေကို ရေတွက်၍ လုပ်ငန်းခွင်တာဝန်ယူသူများထံ ပေးချေပြီးဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဟုလဒနှင့် တရားဝင်တိုင်ပင်ခြင်း၊ နာခံခြင်းပဋိညာဉ်ပြုရန် လူစုကြီးကို ခေါ်ယူခြင်း၊ ထို့နောက် အလေ့အကျင့်မရှိသော်လည်း စည်းမျဉ်းအားလုံးအတိုင်း ကျင်းပရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချထားသော လူတို့အတွက် အကြီးစားပွဲတော်ပြင်ဆင်ခြင်းများ ရှိသေးသည်။

The lambs (more than 30,000 were used) were normally set aside on the 10th of the month, and Temple arrangements needed to be made for these and for the thousands of other offerings; also multitudes of worshipers must travel to Jerusalem and find accommodations before the 14th.

သိုးသငယ်များ (၃၀,၀၀၀ ကျော်ကို အသုံးပြုခဲ့သည်) ကို ပုံမှန်အားဖြင့် ထိုလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် သီးသန့်ခွဲထားရပြီး၊ ၎င်းတို့အတွက်နှင့် အခြားယဇ်ပူဇော်သက္ကာ ထောင်ပေါင်းများစွာအတွက် ဗိမာန်တော်ပြင်ဆင်မှုများ လိုအပ်သည်။ ထို့ပြင် ကိုးကွယ်သူအများအပြားသည် ၁၄ ရက်နေ့မတိုင်မီ ယေရုရှလင်သို့ ခရီးနှင်၍ တည်းခိုရန်နေရာ ရှာရဦးမည်ဖြစ်သည်။

Even without the reform campaign the timing is impossible.

ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှုမရှိဘဲပင်လျှင် ဤအချိန်ဇယားမှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။

But attempts to crowd all these events into such a short period are unnecessary.

 သို့သော် ဤဖြစ်ရပ်များအားလုံးကို ထိုသို့တိုတောင်းသောကာလအတွင်း၌ ကြပ်ညှပ်ထည့်သွင်းရန် ကြိုးပမ်းခြင်းမှာ မလိုအပ်ပေ။

The obvious solution lies in the fact that the month Abib (later Nisan), which was always numbered the first, was the first of the religious year, but not of the civil year.

ရှင်းလင်းသော အဖြေမှာ အမြဲတမ်း ပထမလဟု သတ်မှတ်သော အဘိဗလ (နောက်ပိုင်း နိသန်လ) သည် ဘာသာရေးနှစ်၏ ပထမလဖြစ်သော်လည်း မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးနှစ်၏ ပထမလ မဟုတ်ပေ။

Obviously the 18th regnal year of Josiah did not begin two weeks before the Passover, but had begun six months earlier with the 1st of Tishri (the 7th month), the autumn New Year.

ယောရှိမင်း၏ ၁၈ နှစ်မြောက် အုပ်စိုးစဉ်ကာလသည် ပသခါပွဲမတိုင်မီ နှစ်ပတ်အလိုတွင် စတင်သည်မဟုတ်ဘဲ၊ ခြောက်လစော၍ ဆောင်းဦးရာသီ နှစ်သစ်ဖြစ်သော တိရှရိလ (၇ လမြောက်) ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ခြင်းမှာ ထင်ရှားသည်။

The events leading up to this Passover may be summarized from 2 Kings 22 and 23; 2 Chron. 34 and 35, as follows:

 ဤပသခါပွဲသို့ ဦးတည်သော ဖြစ်ရပ်များကို ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ဒုတိယစောင် ၂၂ နှင့် ၂၃၊ ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစောင် ၃၄ နှင့် ၃၅ တို့မှ အောက်ပါအတိုင်း အကျဉ်းချုပ်နိုင်သည်။

1.    In the 18th year of his reign Josiah sent Shaphan the scribe to tell the high priest to “sum the silver” (2 Kings 22:4) collected by the Temple doorkeepers and to make arrangements for repairing the Temple.

 ၁။ သူ၏အုပ်စိုးစဉ် ၁၈ နှစ်မြောက်တွင် ယောရှိမင်းသည် ဗိမာန်တော်တံခါးစောင့်များ စုဆောင်းထားသော "ငွေကို စာရင်းကောက်ရန်" (ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ဒုတိယစောင် ၂၂:၄) နှင့် ဗိမာန်တော် ပြုပြင်ရန် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးရန် စာရေးတော် ရှာဖန်ကို ပရောဟိတ်မင်းထံ စေလွှတ်လိုက်သည်။

2.    “When they brought out the money” (2 Chron. 34:14) the book of the law was found. 

၂။ "ငွေကို ထုတ်ယူသောအခါ" (ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစောင် ၃၄:၁၄) ပညတ်တရားစာအုပ်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။

3.    Hilkiah the priest gave the book to Shaphan, who read it.

၃။ ဟိလကိယပရောဟိတ်သည် စာအုပ်ကို ရှာဖန်အား ပေးအပ်ရာ သူက ဖတ်ရှုခဲ့သည်။

4.    Shaphan came before the king, announced that the money had been gathered and delivered to those who had oversight of the repair work, and then he read the newly found book to the king.

၄။ ရှာဖန်သည် ဘုရင်ရှေ့တော်သို့ ရောက်လာပြီး ငွေများကို စုဆောင်း၍ ပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်းကို ကြီးကြပ်သူများထံ ပေးအပ်ပြီးဖြစ်ကြောင်း ကြေညာကာ၊ ထို့နောက် အသစ်တွေ့ရှိသော စာအုပ်ကို ဘုရင်အား ဖတ်ပြလေသည်။

5.    The king sent high officials to inquire of Huldah the prophetess.

၅။ ဘုရင်သည် ပရောဖက်မ ဟုလဒထံ မေးမြန်းရန် အဆင့်မြင့်အရာရှိများကို စေလွှတ်လိုက်သည်။

6.    Josiah summoned to the Temple “all the elders of Judah and Jerusalem” and “all the men of Judah, and the inhabitants of Jerusalem” as well as “all the people, great and small” (2 Chron. 34:29, 30) and read the book to them, whereupon the people made a covenant with the Lord to obey what was written in the book.

၆။ ယောရှိမင်းသည် "ယုဒလူကြီး၊ ယေရုရှလင်မြို့သား အပေါင်းတို့"၊ "ယုဒလူအပေါင်းနှင့် ယေရုရှလင်မြို့သားတို့" နှင့် "လူကြီးလူငယ်အပေါင်းတို့ကို" ဗိမာန်တော်သို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့ပြီး (ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစောင် ၃၄:၂၉၊ ၃၀) စာအုပ်ကို သူတို့အား ဖတ်ပြလေသည်။ ထိုအခါ လူတို့သည် စာအုပ်၌ ရေးသားထားသည်တို့ကို နာခံမည်ဟု ထာဝရဘုရားနှင့် ပဋိညာဉ်ပြုကြသည်။

7.    Josiah “took away all the abominations out of all the countries that pertained to the children of Israel” (2 Chron. 34:33). The campaign was thorough and extensive (2 Kings 23:4–20).

 ၇။ ယောရှိမင်းသည် "ဣသရေလအမျိုးသားတို့နှင့်ဆိုင်သော ပြည်အရပ်ရပ်တို့မှ ရွံရှာဖွယ်အရာရှိသမျှကို" ပယ်ရှင်းခဲ့သည် (ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစောင် ၃၄:၃၃)။ ထိုလှုပ်ရှားမှုမှာ စေ့စပ်သေချာပြီး ကျယ်ပြန့်လှသည် (ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ဒုတိယစောင် ၂၃:၄-၂၀)။

8.    Josiah commanded the people to keep the Passover “as it is written in the book of this covenant” (2 Kings 23:21).

 ၈။ ယောရှိမင်းသည် "ဤပဋိညာဉ်ကျမ်းစာ၌ ရေးထားသည်အတိုင်း" ပသခါပွဲကို ကျင်းပရန် လူတို့အား အမိန့်ပေးခဲ့သည် (ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ဒုတိယစောင် ၂၃:၂၁)။

9.    The Passover was kept, the greatest ever held in the kingdom, on the 14th of the 1st month of the same 18th year (2 Chron. 35:1, 19).

 ၉။ ထို ၁၈ နှစ်မြောက်နှစ်၏ ပထမလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်၌ အကြီးကျယ်ဆုံးသော ပသခါပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည် (ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစောင် ၃၅:၁၊ ၁၉)။

The fourteenth day of the first month. Moses directed that this was the date on which the Passover should be observed; it was not a delayed feast in the second month, as was Hezekiah’s.

ပထမလ တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့။ ပသခါပွဲကို ဤနေ့ရက်၌ ကျင်းပရမည်ဟု မောရှေက ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဟေဇကိမင်းလက်ထက်ကကဲ့သို့ ဒုတိယလတွင် နောက်ကျ၍ ကျင်းပသောပွဲ မဟုတ်ပေ။

The “first month” referred to the beginning of the religious year, and was called Abib (later Nisan), and came in the spring.

 "ပထမလ" ဟု ရည်ညွှန်းသည်မှာ ဘာသာရေးနှစ်၏ အစဖြစ်ပြီး အဘိဗလ (နောက်ပိုင်း နိသန်လ) ဟု ခေါ်ကာ နွေဦးကာလတွင် ကျရောက်သည်။

2.    In their charges. The priests were appointed to their various offices to discharge their proper duties.

 ၂။ မိမိတို့တာဝန်များ၌။ ပုရောဟိတ်များသည် မိမိတို့၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရန် အမျိုးမျိုးသော ရာထူးတာဝန်များ၌ ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။

Encouraged them. Compare ch. 29:4–11.

သူတို့ကို အားပေးခဲ့၏။ အခန်းကြီး ၂၉:၄-၁၁ ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။

3.    Taught all Israel. It was the responsibility of the Levites to instruct the people in the law and in the things of God.

၃။ ဣသရေလအမျိုးသားအပေါင်းတို့ကို သွန်သင်ခဲ့၏။ ပညတ်တရားနှင့် ဘုရားသခင်၏ အမှုအရာများကို လူတို့အား သွန်သင်ပေးရန်မှာ လေဝိသားတို့၏ တာဝန်ဖြစ်ခဲ့သည်။

Which were holy. These Levites had been separated and sanctified to the work of the Lord. “Holiness to the Lord” was the inscription on Aaron’s miter.

သန့်ရှင်းသောသူများဖြစ်ကြ၏။ ဤလေဝိသားတို့သည် ထာဝရဘုရား၏ အမှုတော်အတွက် ခွဲခန့်သန့်ရှင်းစေခြင်း ခံခဲ့ရသူများဖြစ်သည်။ "ထာဝရဘုရားအား သန့်ရှင်းခြင်း" ဟူသော စာတမ်းသည် အာရုန်၏ ဦးရစ်ပေါ်တွင် ရေးထိုးထားသော စာဖြစ်သည်။

Put the holy ark in the house. This command indicates that the ark had previously been removed from the Temple and was now to be restored to its proper place.

သန့်ရှင်းသော ပဋိညာဉ်သေတ္တာကို ဗိမာန်တော်၌ ထားကြလော့။ ဤအမိန့်သည် ပဋိညာဉ်သေတ္တာကို အရင်က ဗိမာန်တော်မှ ရွှေ့ပြောင်းထားခဲ့ပြီး ယခုမူ သူ၏ သင့်လျော်သောနေရာသို့ ပြန်လည်ထားရှိရန် ဖြစ်ကြောင်း ပြသနေသည်။

There is no Biblical record as to when and by whom the ark may have been removed from its regular place in the Temple.

 ပဋိညာဉ်သေတ္တာကို မည်သည့်အချိန်တွင်၊ မည်သူက ဗိမာန်တော်ရှိ သူ၏ ပုံမှန်နေရာမှ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်ဟူသော ကျမ်းစာမှတ်တမ်း မရှိပေ။

One suggestion is that it was removed in order to make the Temple repairs.

အကြံပြုချက်တစ်ခုမှာ ဗိမာန်တော်ပြုပြင်ရန်အတွက် ရွှေ့ပြောင်းထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

Not be a burden. Compare Num. 7:9; 1 Chron. 15:2.

ဝန်မဖြစ်စေရ။ တောလည်ရာ ၇:၉၊ ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၁၅:၂ တို့ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။

4.    After your courses. According to the written directives prepared by David and Solomon concerning the divisions of the priests and Levites assigned to the Temple services.

 ၄။ သင်တို့၏ အလှည့်ကျအတိုင်း။ ဗိမာန်တော်အမှုတော်တွင် တာဝန်ပေးအပ်ထားသော ပုရောဟိတ်များနှင့် လေဝိသားတို့၏ အစုအဖွဲ့များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဒါဝိဒ်နှင့် ရှောလမုန်တို့ ပြင်ဆင်ခဲ့သော စာဖြင့်ရေးသားထားသည့် လမ်းညွှန်ချက်များအတိုင်း ဖြစ်သည်။

5.    So kill the passover. Since these words were directed to the Levites, it appears that on this occasion the Levites again had the responsibility of slaying the Passover lambs.

 ၆။ ထို့ကြောင့် ပသခါပွဲယဇ်ကို သတ်ကြလော့။ ဤစကားများသည် လေဝိသားတို့အား ရည်ညွှန်းပြောဆိုခြင်းဖြစ်သောကြောင့်၊ ဤအခါသမယတွင် လေဝိသားတို့၌ ပသခါသိုးသငယ်များကို သတ်ရမည့်တာဝန် ရှိပြန်သည်ဟု ထင်ရသည်။

Originally the Passover lambs were slain by the people themselves.

 မူလက ပသခါသိုးသငယ်များကို လူတို့ကိုယ်တိုင် သတ်ခဲ့ကြသည်။

Sanctify yourselves. Compare 2 Chron. 29:5, 15; 30:3, 15; Ezra 6:20.

ကိုယ်ကိုကိုယ် သန့်ရှင်းစေကြလော့။ ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစောင် ၂၉:၅၊ ၁၅၊ ၃၀:၃၊ ၁၅၊ ဧဇရ ၆:၂၀ တို့ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ။

Prepare your brethren. Better, “prepare for your brethren.” They were to prepare the Passover for their brethren among the laity.

သင်တို့ညီအစ်ကိုတို့ကို ပြင်ဆင်ကြလော့။ ပိုကောင်းသည်မှာ "သင်တို့ညီအစ်ကိုတို့အတွက် ပြင်ဆင်ကြလော့" ဟု ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် သာမန်လူတို့ထဲမှ ညီအစ်ကိုတို့အတွက် ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ပေးရမည်ဖြစ်သည်။

7.    Josiah gave. Hezekiah had made similar but smaller gifts of animals to the people.

၇။ ယောရှိမင်းသည် ပေးခဲ့၏။ ဟေဇကိမင်းသည်လည်း ထိုကဲ့သို့သော တိရစ္ဆာန်လက်ဆောင်များကို ပေးခဲ့သော်လည်း ယောရှိမင်းထက် ပမာဏနည်းသည်။

Three thousand bullocks. These were for peace offerings in which the people participated in the sacrificial feasting.

 နွားထီးသုံးထောင်။ ၎င်းတို့သည် လူတို့ ပါဝင်စားသောက်နိုင်သော မိတ်သဟာယယဇ်များအတွက် ဖြစ်သည်။

8.    Hilkiah. The high priest.

၈။ ဟိလကိယ။ ပရောဟိတ်မင်းဖြစ်သည်။

Zechariah and Jehiel. Probably the second and the third priests in rank.

ဇာခရိနှင့် ယေဟေလ။ အဆင့်အတန်းအရ ဒုတိယနှင့် တတိယရှိသော ပုရောဟိတ်များ ဖြစ်နိုင်သည်။

They were evidently men of wealth and importance, and able to contribute liberally to the people.

သူတို့သည် ချမ်းသာကြွယ်ဝပြီး အရေးပါသောသူများဖြစ်၍ လူတို့အား ရက်ရောစွာ လှူဒါန်းနိုင်သူများဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။

11.                   Sprinkled the blood. Compare ch. 30:16.

 ၁၁။ သွေးကို ဖြန်းကြ၏။ အခန်းကြီး ၃၀:၁၆ ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ။

12.                   Removed. The LXX reads, “prepared.” The burnt offerings were to be treated in an entirely different manner from the Passover offerings.

 ၁၂။ ဖယ်ရှားခဲ့၏။ LXX ကျမ်းတွင် "ပြင်ဆင်ခဲ့၏" ဟု ဖတ်ရသည်။ မီးရှို့ရာယဇ်များကို ပသခါယဇ်များနှင့် လုံးဝကွဲပြားသော နည်းလမ်းဖြင့် ဆက်ဆံရမည်ဖြစ်သည်။

The Passover lamb was to be roasted whole, while the burnt offering was to be cut in pieces and burned entire.

ပသခါသိုးသငယ်ကို တစ်ကောင်လုံးကင်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ မီးရှို့ရာယဇ်ကိုမူ အပိုင်းပိုင်းခွဲ၍ တစ်ကောင်လုံးကို မီးရှို့ရမည်ဖြစ်သည်။

The peace offerings were to have certain parts removed for the priest.

 မိတ်သဟာယယဇ်များတွင်မူ ပုရောဟိတ်အတွက် အစိတ်အပိုင်းအချို့ကို ဖယ်ထုတ်ရမည်ဖြစ်သည်။

13.                   Roasted the passover. See on Ex. 12:8, 9; Deut 16:7.

 ၁၃။ ပသခါပွဲကို ကင်ကြ၏။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၂:၈၊ ၉ နှင့် တရားဟောရာကျမ်း ၁၆:၇ တို့ကို ကြည့်ပါ။

Sod. Heb. bashal, “cooked” or “boiled.” These were the peace offerings, which were slain during the seven days of the Feast of Unleavened Bread following the 14th of Nisan

 ပြုတ်ကြ၏။ ဟေဗြဲစကားလုံး bashal သည် "ချက်သည်" သို့မဟုတ် "ပြုတ်သည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းတို့သည် နိသန်လ ၁၄ ရက်နေ့နောက်ပိုင်း တဆေးမဲ့မုန့်ပွဲတော် ခုနစ်ရက်အတွင်း သတ်သော မိတ်သဟာယယဇ်များဖြစ်သည်။

15.                   Might not depart. Neither the singers nor the gatekeepers needed to depart from their posts of service to prepare their own offerings, for these were prepared for them by the Levites.

 ၁၅။ မထွက်သွားရ။ သီချင်းဆိုသူများနှင့် တံခါးစောင့်များသည် မိမိတို့၏ယဇ်ပူဇော်သက္ကာများကို ပြင်ဆင်ရန် မိမိတို့တာဝန်ယူထားသောနေရာမှ ထွက်သွားရန် မလိုပေ၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့အတွက် လေဝိသားတို့က ပြင်ဆင်ပေးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

16.                   Kept the passover. The Passover was kept on the 14th of Nisan, and the Feast of Unleavened Bread was observed from the 15th to the 21st days of the month.

 ၁၇။ ပသခါပွဲကို ကျင်းပခဲ့၏။ ပသခါပွဲကို နိသန်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြီး တဆေးမဲ့မုန့်ပွဲတော်ကို ထိုလ ၁၅ ရက်မှ ၂၁ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့သည်။

17.                   From the days of Samuel. The parallel passage reads, “from the days of the judges that judged Israel.” Samuel was the last of the judges.

၁၈။ ရှမွေလမင်းလက်ထက်မှစ၍။ အပြိုင်မှတ်တမ်းတွင် "ဣသရေလနိုင်ငံကို တရားစီရင်သော တရားသူကြီးတို့ လက်ထက်မှစ၍" ဟု ဖတ်ရသည်။ ရှမွေလသည် နောက်ဆုံးသော တရားသူကြီးဖြစ်သည်။

All Judah and Israel. By Israel is meant the territory of the former kingdom of Israel, now apparently under Josiah’s control, at least to some extent.

 ယုဒနှင့် ဣသရေလအမျိုးသားအပေါင်းတို့။ ဣသရေလဟု ဆိုရာတွင် ယခင် ဣသရေလနိုင်ငံ၏ နယ်မြေကို ဆိုလိုပြီး ယခုတွင် ယောရှိမင်း၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ရောက်ရှိနေပုံရသည်။

20.                   After all this. This was 13 years after Josiah’s Passover in his 18th year, since he reigned 31 years.

 ၂၀။ ထိုအမှုအလုံးစုံတို့ပြီးနောက်။ ယောရှိမင်းသည် ၃၁ နှစ် အုပ်စိုးခဲ့သဖြင့်၊ ဤအဖြစ်အပျက်သည် သူ၏ ၁၈ နှစ်မြောက်နှစ်တွင် ကျင်းပသော ပသခါပွဲအပြီး ၁၃ နှစ်အကြာ ဖြစ်သည်။

The history of Judah for this 13-year period is almost a complete blank. Some idea of conditions during this period may be gained from such contemporary prophetic books as Jeremiah, Habakkuk, and Zephaniah.

 ဤ ၁၃ နှစ်တာကာလအတွက် ယုဒနိုင်ငံ၏ သမိုင်းကြောင်းမှာ လုံးဝနီးပါး ကွက်လပ်ဖြစ်နေသည်။ ဤကာလအတွင်း အခြေအနေများကို ယေရမိ၊ ဟဗက္ကုတ်နှင့် ဇေဖနိစသော ခေတ်ပြိုင်ပရောဖက်ကျမ်းများမှ အနည်းငယ် သိရှိနိုင်သည်။

When Josiah had prepared the temple. This clause is explanatory of the preceding phrase “after all this,” that is, the events to be narrated happened after the time that Josiah had prepared the Temple, not at the time of the preparation, as the English translation may be interpreted.

ယောရှိမင်းသည် ဗိမာန်တော်ကို ပြင်ဆင်ပြီးသောအခါ။ ဤစကားစုသည် အထက်ပါ "ထိုအမှုအလုံးစုံတို့ပြီးနောက်" ဟူသော စကားစုကို ရှင်းပြခြင်းဖြစ်သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဖော်ပြမည့်ဖြစ်ရပ်များသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်တွင် ယူဆနိုင်သည့်အတိုင်း ပြင်ဆင်နေချိန်၌ ဖြစ်သည်မဟုတ်ဘဲ၊ ယောရှိမင်းက ဗိမာန်တော်ကို ပြင်ဆင်ပြီးသည့်အချိန်မှစ၍ ဖြစ်ပျက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

Against Charchemish. This section dealing with Josiah’s death in battle against Necho is parallel to 2 Kings 23:29, 30.

ကာရကေမိရှမြို့ကို တိုက်ခြင်းအကြောင်း။ နေခေါမင်းကို တိုက်သည့်စစ်ပွဲတွင် ယောရှိမင်း အသတ်ခံရသည့်အကြောင်းကို ဖော်ပြထားသော ဤအပိုင်းသည် ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ဒုတိယစောင် ၂၃:၂၉၊ ၃၀ နှင့် အပြိုင်ဖြစ်သည်။

The Chronicles account contains more details than the account in Kings.

ရာဇဝင်ချုပ်ကျမ်း၏ မှတ်တမ်းသည် ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများကျမ်းထက် ပိုမိုအသေးစိတ်သည်။

Necho’s object was to aid the Assyrians against the Babylonian forces that had moved west, threatening both Syria and Palestine, for ultimately those forces would become a menace to Egypt.

နေခေါမင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဆီးရီးယားနှင့် ပါလက်စတိုင်းကို ခြိမ်းခြောက်လာသော ဗာဗုလုန်တပ်များကို ဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် အာရှုရိလူတို့ကို ကူညီရန်ဖြစ်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နောက်ဆုံးတွင် ထိုတပ်များသည် အီဂျစ်နိုင်ငံအတွက် အန္တရာယ်ဖြစ်လာမည့်အတွက်ကြောင့်ဖြစ်သည်။

21.                   Meddling with God. These words are remarkable in that they come from a heathen king to a king of Judah who was a servant of the living God.

၂၁။ ဘုရားသခင်ကို မနှောင့်ယှက်ပါနှင့်။ ဤစကားများသည် အသက်ရှင်တော်မူသော ဘုရားသခင်၏ ကျွန်ဖြစ်သော ယုဒဘုရင်ထံသို့ ရုပ်တုကိုးကွယ်သော ဘုရင်တစ်ပါးထံမှ လာခြင်းဖြစ်၍ မှတ်သားဖွယ်ကောင်းလှသည်။

In this instance God was speaking to Josiah through Necho.

 ဤအခြေအနေတွင် ဘုရားသခင်သည် နေခေါမင်းမှတစ်ဆင့် ယောရှိမင်းထံ စကားပြောကြားနေခြင်းဖြစ်သည်။

It was an occasion where prudence would have been the better part of valor, and where Josiah would have shown himself a wiser man had he recognized in the words of Necho a message from God.

ဤအခြေအနေတွင် သတိတရားဖြင့် နေထိုင်ခြင်းက ရဲစွမ်းသတ္တိထက် ပိုမိုကောင်းမွန်မည်ဖြစ်ပြီး၊ နေခေါမင်း၏ စကားများတွင် ဘုရားသခင်၏ သတင်းစကားကို ယောရှိမင်းက သိမြင်ခဲ့ပါက သူသည် ပိုမိုပညာရှိသောသူ ဖြစ်လာခဲ့ပေမည်။

22.                   Disguised himself. Compare the similar conduct of Ahab in war against Syria.

 ၂၂။ မိမိကိုမိမိ ဖုံးကွယ်ထားခဲ့၏။ ဆီးရီးယားကို တိုက်သောစစ်ပွဲတွင် အာဟပ်မင်း၏ အလားတူလုပ်ရပ်ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။

From the mouth of God. God speaks to man in many ways, and it is always the part of wisdom to be alert to the voice of Heaven, whether it come from layman or prophet, from one’s own countryman or from a messenger from lands afar.

ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်မှ။ ဘုရားသခင်သည် လူသားတို့အား နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် စကားပြောကြားတော်မူသည်။ သာမန်လူဖြစ်စေ၊ ပရောဖက်ဖြစ်စေ၊ မိမိနိုင်ငံသားဖြစ်စေ သို့မဟုတ် ဝေးလံသောပြည်မှ လာသောသူဖြစ်စေ ကောင်းကင်ဘုံ၏ အသံတော်ကို သတိပြုနားထောင်ခြင်းမှာ အမြဲတမ်း ပညာရှိသော အလုပ်ဖြစ်သည်။

Of course Josiah might have justifiably questioned whether the words were of God, but he had available prophetic guidance by which the matter could be certified.

 ယောရှိမင်းအနေဖြင့် ဤစကားများသည် ဘုရားသခင်ထံမှ ဟုတ်မဟုတ် သံသယဖြစ်ရန် အကြောင်းရှိသော်လည်း၊ ထိုကိစ္စကို အတည်ပြုနိုင်မည့် ပရောဖက်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များကို သူရရှိနိုင်ခဲ့သည်။

In fact, he should never have gone on this venture without the approval of Heaven.

အမှန်တကယ်တွင် သူသည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ ဤစစ်ရေးတွင် မပါဝင်သင့်ခဲ့ပေ။

By refusing to hearken to the words of Necho, Josiah refused the voice of God, and thus brought death upon himself.

နေခေါမင်း၏ စကားကို နားမထောင်ရန် ငြင်းဆန်ခြင်းအားဖြင့် ယောရှိမင်းသည် ဘုရားသခင်၏ အသံတော်ကို ငြင်းဆန်ရာရောက်ပြီး၊ သို့ဖြင့် မိမိကိုယ်ကို သေခြင်းသို့ ရောက်စေခဲ့သည်။

24.                   The second chariot. Such a chariot was possibly heavier and more comfortable than a war chariot.

 ၂၄။ ဒုတိယရထား။ ထိုသို့သောရထားသည် စစ်ရထားထက် ပိုမိုလေးလံပြီး ပိုမိုသက်သောင့်သက်သာရှိနိုင်သည်။

And he died. The account here apparently contradicts the account of Josiah’s death in 2 Kings 23:29, 30, which seems to imply that the king died at Megiddo.

 သူသည် သေဆုံးလေ၏။ ဤနေရာတွင် မှတ်တမ်းသည် ယောရှိမင်းသည် မေגיဒ္ဒေါတွင် သေဆုံးသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေသော ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ဒုတိယစောင် ၂၃:၂၉၊ ၃၀ ပါ မှတ်တမ်းနှင့် ဆန့်ကျင်နေပုံရသည်။

The incident may be understood in two ways: (1) Josiah died at Megiddo, and the statement “and he died” (2 Chron. 35:24) may be taken as opening a new sentence summarizing the incident described in the previous verses.

ဤအဖြစ်အပျက်ကို နည်းလမ်းနှစ်မျိုးဖြင့် နားလည်နိုင်သည်။ (၁) ယောရှိမင်းသည် မေגיဒ္ဒေါတွင် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ "သူသည် သေဆုံးလေ၏" (ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစောင် ၃၅:၂၄) ဟူသော စကားရပ်ကို ယခင်အခန်းငယ်များတွင် ဖော်ပြထားသော အဖြစ်အပျက်ကို အကျဉ်းချုပ်သည့် ဝါကျအသစ်အဖြစ် ယူဆနိုင်သည်။

(2) Josiah died at Jerusalem, as 2 Chron. 35:24 seems to imply, and the statements “slew him at Megiddo” and “dead from Megiddo” (2 Kings 23:29, 30) may be taken in their literal meaning, “caused him to die at Megiddo” and “dying from Megiddo.”

 (၂) ယောရှိမင်းသည် ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစောင် ၃၅:၂၄ တွင် အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်သည့်အတိုင်း ယေရုရှလင်တွင် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ "သူ့ကို မေגיဒ္ဒေါအရပ်၌ သတ်လေ၏" နှင့် "မေגיဒ္ဒေါမြို့မှ သေလျက်ဆောင်ခဲ့၏" (ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ဒုတိယစောင် ၂၃:၂၉၊ ၃၀) ဟူသော စကားရပ်များကို "မေגיဒ္ဒေါ၌ သေစေခဲ့၏" နှင့် "မေגיဒ္ဒေါမှ သေခြင်းသို့ရောက်ခဲ့၏" ဟု  (Literal) အဓိပ္ပာယ်ယူနိုင်သည်။

The participle meth, translated “dead” in 2 Kings 23:30, may also refer to one who must die.

ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ဒုတိယစောင် ၂၃:၃၀ တွင် "သေလျက်" ဟု ပြန်ဆိုထားသော meth ဟူသော စကားလုံးသည် သေရမည့်သူကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။

One of the sepulchres. “In his own sepulchre” (2 Kings 23:30), which was evidently in one of the family tombs of his ancestors.

 သင်္ချိုင်းတော်တစ်ခုတွင်။ "မိမိသင်္ချိုင်းတော်တွင်" (ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ဒုတိယစောင် ၂၃:၃၀) ဟူသည်မှာ သူ၏ ဘိုးဘေးတို့၏ မိသားစုသင်္ချိုင်းတစ်ခုခုတွင် ဖြစ်သည်။

25.                   Jeremiah lamented. Jeremiah began his ministry in the 13th year of Josiah and thus had carried on his prophetic work for 18 years before Josiah’s death.

၂၅။ ယေရမိသည် မြည်တမ်းလေ၏။ ယေရမိသည် ယောရှိမင်း၏ ၁၃ နှစ်မြောက်တွင် အမှုတော်ကို စတင်ခဲ့ပြီး ယောရှိမင်း မသေဆုံးမီ ၁၈ နှစ်တိုင်တိုင် ပရောဖက်အမှုတော်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

There is no evidence that this lament of Jeremiah for Josiah was written out—if it was, it has been lost.

ယေရမိ၏ ဤမြည်တမ်းစကားကို ရေးသားထားကြောင်း သက်သေမရှိပေ။ အကယ်၍ ရေးသားခဲ့ပါကလည်း ပျောက်ဆုံးသွားပြီဖြစ်သည်။

In their lamentations. Minstrels in their dirges sang of the untimely death of Judah’s last good king.

 မြည်တမ်းစကားတို့၌။ ဂီတပညာရှင်များသည် သူတို့၏ ဝမ်းနည်းခြင်းသီချင်းများတွင် ယုဒ၏ နောက်ဆုံးသော ကောင်းသောဘုရင်၏ အချိန်အခါမဟုတ်ဘဲ သေဆုံးခြင်းအကြောင်းကို သီဆိုခဲ့ကြသည်။

Jeremiah requested that men weep not for Josiah but for his successor Shallum, that is, Jehoahaz, who, after a reign of only three months, was taken to Egypt.

 ယေရမိသည် ယောရှိမင်းအတွက် ငိုကြွေးခြင်းမပြုဘဲ သူ၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသူ ရှလ္လုံ (ယောဟာဇ) အတွက် ငိုကြွေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူသည် သုံးလသာ အုပ်စိုးခဲ့ပြီးနောက် အီဂျစ်သို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။

Written in the lamentations. This was a book of dirges which was probably still extant in the chronicler’s day.

 မြည်တမ်းစကားကျမ်းတွင် ရေးထားသည်မှာ။ ဤသည်မှာ ရာဇဝင်ချုပ်ဆရာ၏ လက်ထက်တွင် အမှန်တကယ် ရှိနေဆဲဖြစ်ဖွယ်ရှိသော ဝမ်းနည်းခြင်းသီချင်းကျမ်းဖြစ်သည်။

26.                   His goodness. Literally, “goodnesses,” that is, his good acts.

 ၂၆။ သူ၏ ကျေးဇူးတရားများ။ စာသားအတိုင်းဆိုသော် "ကောင်းမြတ်ခြင်းများ" ဖြစ်ပြီး သူ၏ ကောင်းသောလုပ်ရပ်များကို ဆိုလိုသည်။

According to 2 Kings 23:25 there was no king like unto him “that turned to the Lord with all his heart, and with all his soul, and with all his might, according to all the law of Moses.”

ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ဒုတိယစောင် ၂၃:၂၅ အရ "မောရှေစီရင်သော ပညတ်တရားအတိုင်း စိတ်နှလုံးအကြွင်းမဲ့၊ ဝိညာဉ်အကြွင်းမဲ့၊ အစွမ်းသတ္တိအကြွင်းမဲ့ ထာဝရဘုရားသခင်ထံ ပြန်လှည့်သော" သူကဲ့သို့သော ဘုရင်တစ်ပါးမျှ မရှိခဲ့ပေ။

အခန်းကြီး ၃၆