ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစာစောင် ၉

 

chapter 9

အခန်းကြီး ၉

1 The queen of Sheba admireth the wisdom of Solomon. 13 Solomon’s gold. 15 His targets. 17 The throne of ivory. 20 His vessels. 23 His presents. 25 His chariots and horse. 26 His tributes. 29 His reign and death.

 ၁ ရှေဘပြည်၏ဘုရင်မသည် ရှောလမုန်၏ပညာကို ချီးမွမ်းခြင်း၊ ၁၃ ရှောလမုန်၏ ရွှေ၊ ၁၅ သူ၏ ဒိုင်းလွှားကြီးများ၊ ၁၇ ဆင်စွယ်ပလ္လင်၊ ၂၀ သူ၏ အသုံးအဆောင်များ၊ ၂၃ သူ၏ လက်ဆောင်များ၊ ၂၅ သူ၏ ရထားနှင့် မြင်းများ၊ ၂၆ သူ၏ အခွန်တော်များ၊ ၂၉ သူ၏ အုပ်စိုးခြင်းနှင့် ကွယ်လွန်ခြင်း။

1.    Queen of Sheba. Verses 1–12 deal with the visit of the queen of Sheba. The narrative is parallel to 1 Kings 10:1–13, with only slight variations in the two accounts. Modern archaeologists now generally place Sheba in southern Arabia (see on 1 Kings 10:1).

 ၁ ရှေဘပြည်၏ဘုရင်မ။ အငယ် ၁ မှ ၁၂ အထိသည် ရှေဘပြည်၏ဘုရင်မ လာရောက်လည်ပတ်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်သည်။ ဤဇာတ်လမ်းသည် ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၁-၁၃ နှင့် အပြိုင်ဖြစ်ပြီး၊ မှတ်တမ်းနှစ်ခုတွင် အနည်းငယ်သာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ ခေတ်သစ်ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များသည် ရှေဘပြည်ကို ယခုအခါ အာရေဗျတောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် သတ်မှတ်ကြသည် (ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၁ ကို ကြည့်ပါ)။

4. Ascent. Heb. ‘aliyyah, “a roof chamber.” However, the reading should probably be ‘olah as in 1 Kings 10:5. ‘Olah may be translated “burnt offering.” Since ‘olah is, literally, “that which goes up,” some think that a causeway may be indicated, such as one providing the king with a private way from his palace to the Temple (see 1 Chron. 26:16; see on 1 Kings 10:5).

 ၄ တက်ရာလမ်း။ ဟေဗြဲစကား 'aliyyah သည် "အမိုးအခန်း" ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၅ တွင်ရှိသည့်အတိုင်း 'olah ဟု ဖတ်သင့်သည်။ 'Olah ကို "မီးရှို့ရာယဇ်" ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ 'Olah သည် စာသားအတိုင်း "တက်သွားသောအရာ" ဖြစ်သောကြောင့်၊ ဘုရင်အတွက် သူ၏နန်းတော်မှ ဗိမာန်တော်သို့ သွားနိုင်သည့် ကိုယ်ပိုင်လမ်းကြောင်း (သို့မဟုတ်) တံတားဖြစ်နိုင်သည်ဟု အချို့က ယူဆကြသည် (ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစောင် ၂၆:၁၆ နှင့် ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၅ ကို ကြည့်ပါ)။

7. Thy servants. When masters are servants of the Lord of heaven, those who are in their service will find happiness. At this time Solomon had not yet forsaken the Lord, but was devoted to His service. He loved God and had compassion on men. With the peace of God in his heart, Solomon was kind, patient, and considerate. Men close to him felt the spell of his influence. The great need of today is for leaders who reflect the spirit of Heaven, that those under their guidance may find true joy and lasting happiness.

 ၇ ကိုယ်တော်၏ ကျွန်များ။ သခင်များသည် ကောင်းကင်ဘုံရှင် ထာဝရဘုရားသခင်၏ ကျွန်များဖြစ်ကြသောအခါ၊ သူတို့၏အမှုတော်ကို ထမ်းဆောင်သူများသည် ပျော်ရွှင်မှုကို ခံစားရလိမ့်မည်။ ထိုအချိန်တွင် ရှောလမုန်သည် ထာဝရဘုရားကို မစွန့်လွှတ်သေးဘဲ၊ ကိုယ်တော်၏အမှုတော်ကို ကြိုးစားဆောင်ရွက်နေချိန်ဖြစ်သည်။ သူသည် ဘုရားသခင်ကို ချစ်ပြီး လူသားတို့အပေါ် သနားကြင်နာတတ်သည်။ စိတ်နှလုံးထဲတွင် ဘုရားသခင်ပေးသော ငြိမ်သက်ခြင်းရှိသဖြင့် ရှောလမုန်သည် ကြင်နာခြင်း၊ သည်းခံခြင်းနှင့် စာနာခြင်းရှိသည်။ သူနှင့်နီးစပ်သူများသည် သူ၏သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ခံစားရသည်။ ယနေ့ခေတ်၏ အကြီးမားဆုံးလိုအပ်ချက်မှာ ကောင်းကင်ဘုံ၏စိတ်ဓာတ်ကို ထင်ဟပ်ပြနိုင်သော ခေါင်းဆောင်များရှိရန်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုခေါင်းဆောင်များ၏လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင်ရှိသူများသည် စစ်မှန်သောဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် တည်မြဲသောပျော်ရွှင်မှုကို တွေ့ရှိနိုင်ကြမည်ဖြစ်သည်။

8. Blessed be the Lord. See on 1 Kings 10:9. After Solomon told the queen of Sheba the secret of his wisdom, peace, and prosperity, she was led to extol not the king but God. If Solomon had always remained true to the Lord, his influence would have continued to go out to the world for good, and many who had not known God would have been led to give honor to Him. From Jerusalem a light might thus have gone out to all the world which would have brought men out of all lands from darkness to light.

 ၈ ထာဝရဘုရားသည် မင်္ဂလာရှိတော်မူစေသတည်း။ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၉ ကို ကြည့်ပါ။ ရှောလမုန်သည် ရှေဘပြည်ဘုရင်မအား မိမိ၏ပညာ၊ ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် ကြွယ်ဝချမ်းသာခြင်းတို့၏ လျှို့ဝှက်ချက်ကို ပြောပြပြီးနောက်၊ သူမသည် ဘုရင်ကိုမဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းရန် စိတ်နှလုံးရွှင်လန်းလာခဲ့သည်။ ရှောလမုန်သည် ထာဝရဘုရားအပေါ် အစဉ်အမြဲသစ္စာရှိနေခဲ့မည်ဆိုလျှင် သူ၏သြဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် ကမ္ဘာမြေတစ်ခွင်သို့ ကောင်းကျိုးအတွက် ဆက်လက်ပျံ့နှံ့နေမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားသခင်ကို မသိရှိကြသေးသော သူအများအပြားသည်လည်း ကိုယ်တော်ကို ဂုဏ်တင်ရန် လမ်းပြခံရမည်ဖြစ်သည်။ ယေရုရှလင်မြို့မှတစ်ဆင့် ကမ္ဘာတစ်ခွင်လုံးသို့ အလင်းရောင်ရောက်ရှိသွားနိုင်ပြီး၊ အရပ်ရပ်ရှိလူတို့ကို မှောင်မိုက်ထဲမှ အလင်းရောင်ဆီသို့ ခေါ်ဆောင်လာနိုင်ခဲ့လိမ့်မည်။

God loved Israel. The queen of Sheba had learned of God’s love for His people from the witness that came from Solomon’s lips. No doubt Solomon related to the queen the history of God’s marvelous dealings with Israel, and she returned to her native land with a deep impression on her heart of the greatness of Israel’s God.

 ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလအမျိုးကို ချစ်တော်မူ၏။ ရှေဘပြည်ဘုရင်မသည် ရှောလမုန်၏နှုတ်မှထွက်လာသော သက်သေခံချက်ဖြင့် ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏လူမျိုးတော်ကို ချစ်တော်မူကြောင်းကို သိရှိလာခဲ့သည်။ ရှောလမုန်သည် ဣသရေလအမျိုးအပေါ် ဘုရားသခင်၏ အံ့ဖွယ်ကောင်းသော ပြုမူဆောင်ရွက်ချက်သမိုင်းကြောင်းကို ဘုရင်မအား ပြောပြခဲ့သည်မှာ မုချမလွဲပင်ဖြစ်ပြီး၊ သူမသည် ဣသရေလတို့၏ဘုရားသခင် အမှန်တကယ်ကြီးမြတ်ကြောင်းကို စိတ်နှလုံးထဲတွင် နက်ရှိုင်းစွာစွဲမှတ်လျက် မိမိ၏ဇာတိမြေသို့ ပြန်သွားခဲ့သည်။

9.    Hundred and twenty talents. If these were talents of about 75 lb. (34 kg.; see Vol. I, p. 164), the weight of gold would be 4.5 tons (4.1 metric tons); however, we cannot be sure what scale of weights was here used. The earthly treasure that the queen of Sheba left with Solomon was of small moment as compared with the heavenly treasure that had opened to her.

 ၉ တာလန် တစ်ရာ့နှစ်ဆယ်။ အကယ်၍ ဤတာလန်များသည် ၇၅ ပေါင် (၃၄ ကီလိုဂရမ်၊ အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၁၆၄ ကိုကြည့်ပါ) ခန့်ဖြစ်ပါက ရွှေ၏အလေးချိန်သည် ၄.၅ တန် (၄.၁ မက်ထရစ်တန်) ဖြစ်လိမ့်မည်။ သို့သော်လည်း ဤနေရာတွင် မည်သည့်အလေးချိန်စကေးကို အသုံးပြုခဲ့သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ အတိအကျမပြောနိုင်ပါ။ ရှေဘပြည်ဘုရင်မက ရှောလမုန်ထံတွင် ထားခဲ့သော လောကီဥစ္စာဓနသည် သူမအတွက် ပွင့်လင်းလာခဲ့သော ကောင်းကင်ဘုံဆိုင်ရာဘဏ္ဍာနှင့် ယှဉ်လျှင် အလွန်သေးငယ်လှသည်။

10. Servants also of Huram. The parallel passage in 1 Kings 10:11 reads, “The navy also of Hiram.” Gold from Ophir. See on 1 Kings 10:11.

၁၀ ဟူရမ်၏ကျွန်များ။ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၁၁ တွင် "ဟီရံ၏ရေတပ်" ဟု ရေးသားထားသည်။ သြဖိရပြည်မှ ရွှေ။ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၁၁ ကို ကြည့်ပါ။

11. Algum trees. These trees cannot now be identified with any degree of certainty (see on ch. 2:8). Terraces. Heb. mesilloth, “highways.” The parallel passage (1 Kings 10:12) has mis‘ad, “pillars,” which should perhaps be read here also (see on 1 Kings 10:12).

 ၁၁ အာလဂုမ်သစ်ပင်။ ဤသစ်ပင်များသည် ယခုအချိန်တွင် မည်သည့်အပင်ဖြစ်သည်ဟု အတိအကျမပြောနိုင်ပါ (အခန်းကြီး ၂:၈ ကိုကြည့်ပါ)။ လှေကားထစ်များ။ ဟေဗြဲစကား mesilloth သည် "လမ်းမကြီးများ" ဖြစ်သည်။ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် (၁၀:၁၂) တွင် mis‘ad ဖြစ်သော "တိုင်များ" ဟု ရှိပြီး၊ ဤနေရာတွင်လည်း ထိုအတိုင်းပင် ဖတ်သင့်သည် (ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၁၂ ကို ကြည့်ပါ)။

12. Which she had brought. The parallel passage (1 Kings 10:13) reads instead, “which Solomon gave her of his royal bounty.” Solomon gave to the queen return presents. The giving was not all on one side. Solomon was as generous as his visitor, and gave gifts to her, perhaps of a value equal to or even greater than those which she had given to him.

၁၂ သူမယူဆောင်လာခဲ့သော။ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် (၁၀:၁၃) တွင်မူ "ရှောလမုန်မင်းကြီးက မိမိတော်စရိတ်ဖြင့် သူမအား ပေးသနားတော်မူသော" ဟု ရေးသားထားသည်။ ရှောလမုန်သည် ဘုရင်မအား တုံ့ပြန်လက်ဆောင်များ ပေးခဲ့သည်။ ပေးကမ်းခြင်းသည် တစ်ဖက်တည်းသာ မဟုတ်ခဲ့ပါ။ ရှောလမုန်သည် သူ၏ဧည့်သည်ကဲ့သို့ပင် ရက်ရောသူဖြစ်ပြီး၊ သူမက သူအားပေးခဲ့သော လက်ဆောင်များထက် တန်ဖိုးတူညီသော သို့မဟုတ် ပို၍တန်ဖိုးကြီးသော လက်ဆောင်များကို ပြန်လည်ပေးသနားခဲ့သည်။

13. Six hundred and threescore and six. For an attempted evaluation of this amount see on 1 Kings 10:14. Verses 13–28 deal with Solomon’s income, treasures, foreign trade, horses, and chariots. The parallel section is 1 Kings 10:14–29; 4:26.

 ၁၃ ခြောက်ရာခြောက်ဆယ့်ခြောက်။ ဤပမာဏ၏တန်ဖိုးကို ခန့်မှန်းတွက်ချက်ရန်အတွက် ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၁၄ ကို ကြည့်ပါ။ အငယ် ၁၃ မှ ၂၈ အထိသည် ရှောလမုန်၏ဝင်ငွေ၊ ရတနာများ၊ နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှု၊ မြင်းများနှင့် ရထားများအကြောင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းနှင့်အပြိုင်ဖြစ်သော ကျမ်းပိုဒ်များမှာ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၁၄-၂၉ နှင့် ၄:၂၆ ဖြစ်သည်။

14. Chapmen. Heb. ’anshe hattarim, translated “merchantmen” in 1 Kings 10:15. Tarim is from tur, which means “to seek out,” “to spy out,” “to explore,” and probably denotes a merchant as one who seeks out or explores. The word translated “merchants” is from a root meaning “to travel about.”

 ၁၄ ကုန်သည်များ။ ဟေဗြဲစကား 'anshe hattarim ဖြစ်ပြီး ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၁၅ တွင် "ကုန်သည်" ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။ Tarim သည် tur မှဆင်းသက်လာပြီး "ရှာဖွေခြင်း"၊ "စူးစမ်းခြင်း"၊ "လေ့လာခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရကာ၊ ကုန်သည်ဆိုသည်မှာ ရှာဖွေသူ သို့မဟုတ် စူးစမ်းသူဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ "ကုန်သည်များ" ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးမှာ "လှည့်လည်သွားလာခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် မူလစကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာသည်။

15. Targets. Heb. ṣinnah, large shields (see on 1 Kings 10:16). Six hundred shekels. Possibly about 15 lb. (6.8 kg.). Shields of gold would probably not be used for protection in battle, but for display. Gold was extensively employed for display in the ancient Orient. The king of Ur had a helmet of gold. In Egypt royal coffins were made of gold.

 ၁၅ ဒိုင်းလွှားကြီးများ။ ဟေဗြဲစကား ṣinnah သည် ဒိုင်းလွှားကြီးများ ဖြစ်သည် (ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၁၆ ကို ကြည့်ပါ)။ ရှယ်ကယ် ခြောက်ရာ။ ဖြစ်နိုင်ခြေအရ ၁၅ ပေါင် (၆.၈ ကီလိုဂရမ်) ခန့်ဖြစ်သည်။ ရွှေဒိုင်းလွှားများကို စစ်ပွဲတွင် ကာကွယ်ရန်အတွက်မဟုတ်ဘဲ ပြသရန်အတွက်သာ အသုံးပြုလိမ့်မည်။ ရှေးခေတ်အရှေ့တိုင်းတွင် ရွှေကို ပြသရန်အတွက် အလွန်အကျွံအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဥရမြို့၏ဘုရင်သည် ရွှေဦးထုပ်ကို ဆောင်းခဲ့သည်။ အီဂျစ်ပြည်တွင် မင်းမျိုးမင်းနွယ်တို့၏ ခေါင်းတလားများကို ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။

16. Shields. Heb. maginnim, shields, evidently smaller than the sinnah (v. 15). There is a suggestion that the royal bodyguard in later years comprised 500 men in the fact that 5 “captains of hundreds” are mentioned who were presumably in command of the palace guards (ch. 23:1). That these guards were divided into two groups, one of 200 men and another of 300 men, is hinted in 2 Kings 11:5–7, 9, 10, where three parts, or companies, are named as those “that enter in on the sabbath,” or were on guard on the Sabbath, and two were those “that go forth on the sabbath.” If these deductions are correct, the 200 “targets” and the 300 “shields” may have been worn by the royal bodyguard at certain state functions. Solomon’s personal bodyguard is described as consisting of 60 men on a particular occasion when the king’s litter was carried through the streets of Jerusalem in magnificent display (S. of Sol. 3:7–10, margin). Three hundred shekels. Probably about 71/2 lb. (3.4 kg.). House of the forest. The golden shields were evidently not often used and on normal occasions were hung in the house of the forest of Lebanon.

 ၁၆ ဒိုင်းလွှားများ။ ဟေဗြဲစကား maginnim သည် ဒိုင်းလွှားများဖြစ်ပြီး၊ sinnah (အငယ် ၁၅) ထက် သေးငယ်သည်မှာ ထင်ရှားသည်။ နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် တော်ဝင်ကိုယ်ရံတော်အဖွဲ့၌ လူ ၅၀၀ ပါဝင်ကြောင်း အကြံပြုချက်တစ်ခုရှိသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နန်းတော်စောင့်များကို အုပ်ချုပ်သော "လူတစ်ရာအုပ်" ငါးဦးကို ဖော်ပြထားသောကြောင့်ဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၂၃:၁)။ ဤစောင့်များကို လူ ၂၀၀ ပါသော အုပ်စုတစ်စုနှင့် လူ ၃၀၀ ပါသော အုပ်စုတစ်စုဟူ၍ နှစ်စုခွဲထားကြောင်းကို ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ဒုတိယစောင် ၁၁:၅-၇၊ ၉၊ ၁၀ တွင် အရိပ်အမြွက်ပြထားသည်။ ထိုနေရာတွင် "ဥပုသ်နေ့၌ အမှုထမ်းသောသူ" သို့မဟုတ် ဥပုသ်နေ့တွင် စောင့်ကြပ်သောသူများကို အုပ်စု သုံးစုခွဲ၍လည်းကောင်း၊ "ဥပုသ်နေ့တွင် ထွက်သွားသောသူ" တို့ကို အုပ်စု နှစ်စုခွဲ၍လည်းကောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဤတွက်ချက်မှုများ မှန်ကန်ပါက လူ ၂၀၀ အတွက် "ဒိုင်းလွှားကြီးများ" နှင့် လူ ၃၀၀ အတွက် "ဒိုင်းလွှားများ" ကို တော်ဝင်ကိုယ်ရံတော်တို့က အချို့သော အခမ်းအနားများတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြပေမည်။ ရှောလမုန်၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကိုယ်ရံတော်အဖွဲ့ကို လူ ၆၀ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ အထူးအခမ်းအနားတွင် ရထားကို ယေရုရှလင်မြို့လမ်းမများတစ်လျှောက် ခမ်းနားစွာသယ်ဆောင်စဉ်က ဖြစ်သည် (ရှောလမုန်သီချင်း ၃:၇-၁၀၊ အောက်မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ ရှယ်ကယ် သုံးရာ။ ၇ ပေါင်ခွဲ (၃.၄ ကီလိုဂရမ်) ခန့် ဖြစ်သည်။ လေဗနုန်တောအိမ်။ ရွှေဒိုင်းလွှားများကို မကြာခဏ အသုံးမပြုဘဲ၊ ပုံမှန်အားဖြင့် လေဗနုန်တောအိမ်တွင် ချိတ်ဆွဲထားလေ့ရှိသည်။

17. Throne of ivory. See on 1 Kings 10:18–20.

 ၁၇ ဆင်စွယ်ပလ္လင်။ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၁၈-၂၀ ကို ကြည့်ပါ။

18. Stays. Presumably arms at the sides of the throne, which were possibly supported by lions.

 ၁၈ လက်တင်ရာများ။ ပလ္လင်၏ဘေးနှစ်ဖက်တွင်ရှိသော လက်တင်ရာများ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ခြင်္သေ့ရုပ်များက ထောက်ထားသည်ဟု ယူဆရသည်။

20. Vessels of the house. The fact that there were such vessels of gold in the house of the forest of Lebanon has led some to believe that this building was used for banqueting purposes. For a description of this building see on 1 Kings 7:2–6.၏

 ၂၀ အိမ်တော်သုံးအသုံးအဆောင်များ။ လေဗနုန်တောအိမ်တွင် ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်သော အသုံးအဆောင်များရှိနေခြင်းသည် ဤအဆောက်အအုံကို ပွဲတော်တည်ခင်းရန်အတွက် အသုံးပြုသည်ဟု အချို့ကို ယုံကြည်စေသည်။ ဤအဆောက်အအုံ၏ ဖော်ပြချက်အတွက် ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၇:၂-၆ ကို ကြည့်ပါ။

None were of silver. Compare v. 27.

 ငွေဖြင့်ပြုလုပ်သောအရာ တစ်စုံတစ်ခုမျှမရှိ။ အငယ် ၂၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။

21.                   Tarshish. See on the parallel passage, 1 Kings 10:22, which reads: “For the king had at sea a navy of Tharshish.”

 ၂၁ တာရှု။ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၂၂ ရှိ အပြိုင်ကျမ်းပိုဒ်ကို ကြည့်ပါ၊ ထိုတွင် "ဘုရင်မင်းကြီး၌ ပင်လယ်ရေကြောင်းသွား တာရှုသင်္ဘောအဖွဲ့ရှိ၏" ဟု ရေးသားထားသည်။

22. Riches. See on 1 Kings 10:23. 

၂၂ စည်းစိမ်ဥစ္စာ။ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၂၃ ကို ကြည့်ပါ။

23. All the kings. See on 1 Kings 10:24.

၂၃ ရှင်ဘုရင်အပေါင်းတို့။ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၂၄ ကို ကြည့်ပါ။

24. A rate year by year. The kings who were in vassalage to Solomon (v. 26) were required to bring a fixed annual tribute (see on 1 Kings 10:25).

 ၂၄ နှစ်စဉ်ပေးဆောင်ရသော အခွန်တော်။ ရှောလမုန်၏လက်အောက်ခံဖြစ်သော ရှင်ဘုရင်များသည် (အငယ် ၂၆) နှစ်စဉ် သတ်မှတ်ထားသော အခွန်တော်ကို ဆက်သရန် လိုအပ်သည် (ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၂၅ ကို ကြည့်ပါ)။

25. Stalls. See on 1 Kings 4:26.

၂၅ မြင်းတင်းကုပ်များ။ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၄:၂၆ ကို ကြည့်ပါ။

26. Over all. See on 1 Kings 4:21.

၂၆ အလုံးစုံတို့အပေါ်။ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၄:၂၁ ကို ကြည့်ပါ။

28. Out of Egypt. See on 1 Kings 10:28; 2 Chron. 1:16.

 ၂၈ အီဂျစ်ပြည်မှ။ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၀:၂၈ နှင့် ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစောင် ၁:၁၆ ကို ကြည့်ပါ။

29. Rest of the acts. Verses 29–31 close the narrative of Solomon’s reign. The statements concerning Solomon’s many wives, his wandering after strange gods, the adversaries whom the Lord stirred up against him, and the prediction of the disruption of his kingdom found in 1 Kings 11:1–40 do not appear in Chronicles.

၂၉ ရှောလမုန်ပြုမူသမျှသော အမှုအရာ။ အငယ် ၂၉ မှ ၃၁ အထိသည် ရှောလမုန်အုပ်စိုးခြင်း၏ ဇာတ်လမ်းကို အဆုံးသတ်ထားသည်။ ရှောလမုန်၏ မယားများစွာ၊ သူသည် တစ်ပါးအမျိုးသားတို့၏ ဘုရားများကို နောက်တော်သို့လိုက်ခြင်း၊ ထာဝရဘုရားက သူ၏ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် ထမြောက်စေသော ရန်သူများနှင့် သူ၏နိုင်ငံတော် ပြိုကွဲလိမ့်မည်ဟူသော ဟောကိန်းများ (ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၁:၁-၄၀ တွင်ရှိသည်) ကို ရာဇဝင်ချုပ်တွင် ဖော်ပြမထားပါ။

Are they not written? A number of important records that dealt with the life and times of Solomon are here named. These sources doubtless contained many items that were not incorporated in a summary history such as Chronicles. Ahijah the Shilonite. For incidents in the life of this prophet see 1 Kings 11:29–39; 14:2–18.

 ထိုအမှုအရာတို့သည် ရေးထားလျက်ရှိသည်မဟုတ်လော။ ရှောလမုန်၏ဘဝနှင့် ခေတ်ကာလအကြောင်းကို ဖော်ပြထားသော အရေးကြီးသည့် မှတ်တမ်းအမြောက်အမြားကို ဤနေရာတွင် နာမည်တပ်ထားသည်။ ဤအရင်းအမြစ်များတွင် ရာဇဝင်ချုပ်ကဲ့သို့ အကျဉ်းချုပ်သမိုင်းတွင် မပါဝင်ခဲ့သော အကြောင်းအရာများစွာ ပါဝင်သည်မှာ သေချာသည်။ ရှီလောမြို့သား အဟိယ။ ဤပရောဖက်၏ဘဝတွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော အဖြစ်အပျက်များအတွက် ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၁:၂၉-၃၉ နှင့် ၁၄:၂-၁၈ ကို ကြည့်ပါ။

30. Forty years. Compare 1 Kings 11:42.

 ၃၀ နှစ်လေးဆယ်။ ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၁:၄၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။

31. Slept with his fathers. Verses 29–31 exhibit a typical official closing formula henceforth used in the records of the various kings (see on 1 Kings 11:43).

၃၁ ဘိုးဘေးတို့နှင့်အတူ အိပ်ပျော်လေ၏။ အငယ် ၂၉ မှ ၃၁ အထိသည် နောက်ပိုင်းတွင် ရှင်ဘုရင်အမျိုးမျိုး၏ မှတ်တမ်းများတွင် အသုံးပြုသော ပုံမှန်တရားဝင် အဆုံးသတ်ဖော်မြူလာတစ်ခုဖြစ်သည် (ဓမ္မရာဇဝင်မင်းများ ပထမစောင် ၁၁:၄၃ ကို ကြည့်ပါ)။