ရာဇဝင်ချုပ် ဒုတိယစာစောင် ၂၅

 

Chapter 25

အပိုဒ် ၂၅

1 Amaziah beginneth to reign well. 3 He executeth justice on the traitors. 5 Having hired an army of Israelites against the Edomites, at the word of a prophet he loseth the hundred talents, and dismisseth them. 11 He overthroweth the Edomites. 10, 13 The Israelites, discontented with their dismission, spoil as they return home. 14 Amaziah, proud of his victory, serveth the gods of Edom, and despiseth the admonitions of the prophet. 17 He provoketh Joash to his overthrow. 25 His reign. 27 He is slain by conspiracy.

၁။ အာမဇိတ်မင်းသည် ကောင်းမွန်စွာ စိုးစံခြင်းကို စတင်သည်။ ၃။ သူသည် ပုန်ကန်သူတို့အပေါ် တရားစီရင်သည်။ ၅။ ဧဒုံလူမျိုးတို့အား တိုက်ခိုက်ရန် ဣသရေလစစ်တပ်ကို ငှားရမ်းပြီးနောက်၊ ပရောဖက်၏စကားကြောင့် ငွေအသပြာတစ်ရာကို ဆုံးရှုံးရပြီး သူတို့ကို ပြန်လွှတ်လိုက်သည်။ ၁၁။ သူသည် ဧဒုံလူမျိုးတို့ကို အောင်မြင်သည်။ ၁၀၊ ၁၃။ ဣသရေလလူတို့သည် သူတို့ကို ပြန်လွှတ်လိုက်သောကြောင့် မကျေမနပ်ဖြစ်လျက် အိမ်ပြန်ရာလမ်းတွင် လုယက်ကြသည်။ ၁၄။ အာမဇိတ်မင်းသည် မိမိအောင်ပွဲကြောင့် မောက်မာလျက် ဧဒုံဘုရားတို့ကို ဝတ်ပြုပြီး ပရောဖက်၏ သတိပေးစကားကို မထီမဲ့မြင်ပြုသည်။ ၁၇။ သူသည် ယောရှမင်းကို မိမိပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်စေရန် စိန်ခေါ်သည်။ ၂၅။ သူ၏ အုပ်စိုးမှု။ ၂၇။ သူသည် ကြံစည်မှုကြောင့် အသတ်ခံရသည်။

1.    Amaziah. This chapter, dealing with the reign of Amaziah, is parallel to 2 Kings 14:1–20. The parallels are particularly close in vs. 1–4, which correspond to 2 Kings 14:2–6; vs. 17–24, which correspond to 2 Kings 14:8–14; and vs. 25–28, which parallel 2 Kings 14:17–20. However, there are a number of important items not found in Kings, particularly in vs. 5–10, 13–16.

၁။ အာမဇိတ်။ အာမဇိတ်မင်း၏ အုပ်စိုးခြင်းအကြောင်းကို ဖော်ပြသော ဤအခန်းသည် ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင်၊ အခန်းကြီး ၁၄၊ အပိုဒ်ငယ် ၁ မှ ၂၀ နှင့် တူညီသည်။ အထူးသဖြင့် အပိုဒ်ငယ် ၁ မှ ၄ သည် ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၄:၂-၆ နှင့်လည်းကောင်း၊ အပိုဒ်ငယ် ၁၇ မှ ၂၄ သည် ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၄:၈-၁၄ နှင့်လည်းကောင်း၊ အပိုဒ်ငယ် ၂၅ မှ ၂၈ သည် ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၄:၁၇-၂၀ နှင့်လည်းကောင်း အလွန်နီးစပ်စွာ တူညီကြသည်။ သို့သော် ဓမ္မရာဇဝင်ကျမ်းတွင် မပါရှိသော အရေးကြီးသည့်အချက်အလက် အများအပြားကို အထူးသဖြင့် အပိုဒ်ငယ် ၅ မှ ၁၀ နှင့် ၁၃ မှ ၁၆ တို့တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။

2.    But not with a perfect heart. “Yet not like David his father: he did according to all things as Joash his father did” (2 Kings 14:3). Of both Joash (2 Chron. 24:2) and Amaziah it is said that they did “that which was right in the sight of the Lord,” but neither of these kings was wholehearted in his service, at least not during his entire reign. Each portrayed outstanding weaknesses and had to pay the penalty for his shortcomings. The failure of Amaziah to remove the high places is not mentioned (cf. 2 Kings 14:3).

၂။ သို့သော် စုံလင်သောနှလုံးသားနှင့်မဟုတ်။ "သို့သော် မိမိခမည်းတော် ဒါဝိဒ်ကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ၊ မိမိခမည်းတော် ယောရှပြုသမျှအတိုင်း ပြုလေ၏" (ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၄:၃)။ ယောရှ (ရာဇဝင်ချုပ်ဒုတိယစောင် ၂၄:၂) နှင့် အာမဇိတ် နှစ်ဦးစလုံးသည် "ထာဝရဘုရားရှေ့တော်၌ ဖြောင့်မတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်ကြသည်" ဟု ဆိုသော်လည်း၊ ဤမင်းနှစ်ပါးစလုံးသည် သူတို့၏ စိုးစံချိန်တစ်လျှောက်လုံးတွင် စိတ်ပါဝင်စားစွာ ဝတ်ပြုကြသူများ မဟုတ်ကြပါ။ တစ်ဦးစီတွင် ထင်ရှားသော အားနည်းချက်များရှိပြီး သူတို့၏ လိုအပ်ချက်များအတွက် အပြစ်ဒဏ်ကို ခံခဲ့ကြရသည်။ အာမဇိတ်မင်းသည် မြင့်မားသောအရပ်ဌာနများကို ဖယ်ရှားရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ခြင်းအကြောင်းကို မဖော်ပြထားပေ (ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၄:၄ ကိုကြည့်ပါ)။

5.    Gathered Judah together. Verses 5–13 discuss the military strength of the nation and an attack on Edom. For the most part this section is peculiar to Chronicles. In Kings the record of war with Edom constitutes a single verse (2 Kings 14:7).

၅။ ယုဒလူမျိုးတို့ကို စုဝေးစေ။ အပိုဒ်ငယ် ၅ မှ ၁၃ သည် နိုင်ငံ၏ စစ်ရေးအင်အားနှင့် ဧဒုံကို တိုက်ခိုက်ခြင်းအကြောင်းကို ဆွေးနွေးထားသည်။ ဤအပိုင်းသည် အဓိကအားဖြင့် ရာဇဝင်ချုပ်ကျမ်းတွင်သာ ထူးခြားစွာ ပါရှိသည်။ ဓမ္မရာဇဝင်ကျမ်းတွင် ဧဒုံနှင့်စစ်ဖြစ်သည့် မှတ်တမ်းသည် အပိုဒ်ငယ်တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်သည် (ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၄:၇)။

Three hundred thousand. Compare this number with the total under Jehoshaphat (ch. 17:14–18), of probably 580,000 (see on ch. 17:14), and the 580,000 warriors of Asa (ch. 14:8). Undoubtedly the manpower of the nation had greatly declined during the disastrous wars of Jehoram and Joash (see chs. 21:8, 16; 24:23, 24).

သုံးသိန်း။ ဤအရေအတွက်ကို ယောရှဖတ်မင်းလက်ထက်က စုစုပေါင်း (အခန်းကြီး ၁၇:၁၄-၁၈)၊ ခန့်မှန်းခြေ ၅၈၀,၀၀၀ (အခန်းကြီး ၁၇:၁၄ တွင်ကြည့်ပါ) နှင့် အာသမင်း၏ စစ်သည်တော် ၅၈၀,၀၀၀ (အခန်းကြီး ၁၄:၈) တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။ ယဟောရမ်နှင့် ယောရှမင်းတို့၏ ပျက်စီးခြင်းဖြစ်စေသော စစ်ပွဲများအတွင်း နိုင်ငံ၏ လူအင်အားမှာ များစွာကျဆင်းသွားသည်မှာ သေချာပါသည် (အခန်းကြီး ၂၁:၈၊ ၁၆; ၂၄:၂၃၊ ၂၄ ကိုကြည့်ပါ)။

6.    Hundred thousand. Only a short time before, the army of Israel under Jehoahaz is said to have numbered 50 horsemen and 10,000 infantry (2 Kings 13:7). This number evidently constituted, not the number of men available for war in Israel, but the standing army left after the disastrous war with Syria. The fact that Amaziah was compelled to hire a force to swell the size of his army clearly indicates that 300,000 constituted approximately the available manpower of Judah at this time (v. 5).

၆။ တစ်သိန်း။ မကြာမီအချိန်ကပင် ယောဟာအာဇမင်းလက်ထက် ဣသရေလစစ်တပ်တွင် မြင်းစီးသူရဲ ၅၀ နှင့် ခြေလျင်တပ်သား ၁၀,၀၀၀ ရှိသည်ဟု ဆိုသည် (ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၃:၇)။ ဤအရေအတွက်သည် ဣသရေလနိုင်ငံတွင် စစ်အတွက် ရရှိနိုင်သော လူအရေအတွက်မဟုတ်ဘဲ၊ ရှုရိနှင့်ဖြစ်သော ပျက်စီးခြင်းစစ်ပွဲအပြီးတွင် ကျန်ရှိနေသော တပ်မတော်သာဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ အာမဇိတ်မင်းသည် မိမိစစ်တပ်၏ အရွယ်အစားကို တိုးချဲ့ရန်အတွက် တပ်ဖွဲ့ကို ငှားရမ်းခဲ့ရခြင်းသည် ဤအချိန်တွင် ယုဒနိုင်ငံ၌ ရရှိနိုင်သော လူအင်အားမှာ ၃၀၀,၀၀၀ ခန့်သာ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြနေသည် (အပိုဒ်ငယ် ၅)။

7.    Go with thee. Numbers alone do not constitute strength. The forces of Judah with God would be far stronger than they would be with the addition of the contingent from Israel without the presence and help of the Lord.

၇။ သင်နှင့်အတူ သွားလော့။ အရေအတွက်သက်သက်သည် အင်အားမဖြစ်ပေ။ ထာဝရဘုရား၏ အစွမ်းသတ္တိနှင့် အကူအညီမပါဘဲ ဣသရေလတပ်ကို ပေါင်းထည့်သည်ထက် ဘုရားသခင်နှင့်အတူရှိသော ယုဒစစ်တပ်သည် ပို၍ပင် အားကြီးလိမ့်မည်။

All the children of Ephraim. This is added as an explanation, and shows that the term “Ephraim” is employed as a synonym for the nation of Israel (see Hosea 5:11, 14; 6:4).

ဧဖရိမ်အမျိုးသားအပေါင်း။ ၎င်းကို ရှင်းလင်းချက်အဖြစ် ထည့်သွင်းထားပြီး၊ "ဧဖရိမ်" ဟူသော ဝေါဟာရကို ဣသရေလနိုင်ငံ၏ အဓိပ္ပာယ်တူစကားလုံးအဖြစ် အသုံးပြုထားကြောင်း ပြသသည် (ဟောရှေ ၅:၁၁၊ ၁၄၊ ၆:၄ ကိုကြည့်ပါ)။

8.    If thou wilt go. The prophet was saying in effect, “but if you insist on going, thinking that in this way you will be strong, go ahead, employ all your strength, and you will still not succeed.” God’s messenger endeavored to cause Amaziah to realize the folly of depending upon human help without the help of the Lord (see ch. 16:7–9).

၈။ သင်သည် သွားမည်ဆိုလျှင်။ ပရောဖက်က အဓိပ္ပာယ်မှာ "သို့သော် သင်သည် ဤနည်းဖြင့် အားကြီးလိမ့်မည်ဟု ထင်မှတ်၍ သွားရန် တောင်းဆိုလျှင် သွားပါ၊ သင်၏အင်အားရှိသမျှကို သုံးပါ၊ သို့သော် သင်သည် အောင်မြင်လိမ့်မည်မဟုတ်ပါ" ဟု ပြောနေခြင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ စေတမန်သည် အာမဇိတ်မင်းအား ထာဝရဘုရား၏ အကူအညီမပါဘဲ လူ၏အကူအညီအပေါ် မှီခိုခြင်း၏ မိုက်မဲမှုကို သိမြင်စေရန် ကြိုးစားခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၁၆:၇-၉ ကိုကြည့်ပါ)။

Power to help. Some of the greatest defeats that have come to God’s people have resulted from their failure to remember that the Lord has power to help (see Num. 13:31–33; 14:1, 29–33).

ကူညီရန် တန်ခိုးတော်။ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးတော်တို့ ခံခဲ့ရသော အကြီးမားဆုံးသော ရှုံးနိမ့်မှုအချို့သည် ထာဝရဘုရား၌ ကူညီရန်တန်ခိုးရှိကြောင်းကို မေ့လျော့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရသည် (တောလည်ရာကျမ်း ၁၃:၃၁-၃၃; ၁၄:၁၊ ၂၉-၃၃ ကိုကြည့်ပါ)။

9.    For the hundred talents. This was a typical human reaction. Amaziah should have thought more of what was right or wrong than of the payment that had been made to the king of Israel, which would now prove to be a complete loss. But even if the men of Israel had accompanied him on the campaign to Edom, Amaziah would have been no better off. One foolish act can never be atoned for by another.

၉။ ငွေအသပြာတစ်ရာအတွက်။ ဤသည်မှာ သာမန်လူတို့၏ တုံ့ပြန်မှုဖြစ်သည်။ အာမဇိတ်မင်းသည် ဣသရေလရှင်ဘုရင်အား ပေးထားပြီးဖြစ်သော ငွေအကြောင်းထက်၊ မှန်ကန်သည် သို့မဟုတ် မှားသည်ဆိုသည့်အချက်ကို ပို၍စဉ်းစားသင့်သည်၊ ယခုမူ ၎င်းမှာ လုံးဝဆုံးရှုံးသွားမည်ဖြစ်သည်။ ဣသရေလလူတို့သည် ဧဒုံစစ်ပွဲတွင် သူနှင့်အတူလိုက်ပါသွားလျှင်ပင် အာမဇိတ်မင်းမှာ ပို၍ကောင်းမွန်လာမည်မဟုတ်ပေ။ မိုက်မဲသောလုပ်ရပ်တစ်ခုကို နောက်ထပ် မိုက်မဲသောလုပ်ရပ်တစ်ခုဖြင့် ပြန်လည်ဖြေရှင်း၍ မရနိုင်ပေ။

10.                   Greatly kindled. It could hardly have been otherwise. Amaziah could have told them the true reason for their dismissal, that the Lord was not with Israel (v. 7) and that their presence would bring defeat (v. 8). This, of course, would have angered them. Or, as was probably the case, he did not give a reason. This would lead them to suppose that they had been dismissed because their good faith had been questioned. The result would likewise have been anger on their part.

၁၀။ အလွန်အမျက်ထွက်ကြသည်။ အခြားနည်းလမ်းမရှိနိုင်ပေ။ အာမဇိတ်မင်းသည် သူတို့ကို ပြန်လွှတ်ရခြင်း၏ အမှန်တရား၊ ဆိုလိုသည်မှာ ထာဝရဘုရားသည် ဣသရေလတို့နှင့်အတူ မရှိခြင်း (အပိုဒ်ငယ် ၇) နှင့် သူတို့ရှိနေခြင်းသည် ရှုံးနိမ့်မှုကို ဆောင်ကြဉ်းပေးမည် (အပိုဒ်ငယ် ၈) ဟူသော အကြောင်းရင်းကို ပြောပြနိုင်ပါသည်။ သို့သော် ဤစကားသည် သူတို့ကို ဒေါသထွက်စေလိမ့်မည်။ သို့မဟုတ် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်မှာ သူသည် အကြောင်းပြချက် မပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းက သူတို့၏ ရိုးသားမှုကို သံသယဝင်သောကြောင့် ပြန်လွှတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု သူတို့ကို ထင်မြင်စေလိမ့်မည်။ ရလဒ်မှာလည်း သူတို့ဘက်မှ ဒေါသထွက်ခြင်းပင် ဖြစ်လိမ့်မည်။

11.                   The valley of salt. The valley of salt (see 2 Sam. 8:13; 1 Chron. 18:12) was probably near the Dead Sea (see on 2 Kings 14:7). The record in Kings also states that they took Selah, which means “Rock.” This is probably the famous region of Petra, about 50 miles (80 km.) south of the Dead Sea. “Petra” is the Greek name for “rock.” Selah was probably the site of the Edomite capital at that time.

၁၁။ ဆားချိုင့်ဝှမ်း။ ဆားချိုင့်ဝှမ်း (ရှမွေလဒုတိယစောင် ၈:၁၃; ရာဇဝင်ချုပ်ပထမစောင် ၁၈:၁၂ ကိုကြည့်ပါ) သည် သေလွန်သောပင်လယ် (Dead Sea) အနီးတွင် ဖြစ်ဖွယ်ရှိသည် (ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၄:၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ဓမ္မရာဇဝင်ကျမ်း၏ မှတ်တမ်းတွင် သူတို့သည် "ကျောက်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "ဆေလ" မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဤသည်မှာ သေလွန်သောပင်လယ်၏ တောင်ဘက် ၅၀ မိုင် (၈၀ ကီလိုမီတာ) ခန့်တွင်ရှိသော ကျော်ကြားသည့် ပေတြာ (Petra) ဒေသဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ "ပေတြာ" သည် ဂရိဘာသာဖြင့် "ကျောက်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဆေလမြို့သည် ထိုအချိန်က ဧဒုံနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။

12.                   Top of the rock. This was probably some cliff overhanging the town of Petra. Edomite Selah lay on the steep mountain Umm al Biara, the only place where ancient remains of this period have thus far been found. This massacre of the prisoners is not mentioned in Kings, but is quite understandable in view of the savage warfare of those days (see 2 Kings 8:12; Amos 1:11, 13).

၁၂။ ကျောက်ထိပ်။ ဤသည်မှာ ပေတြာမြို့အပေါ်တွင် မိုးမနေသည့် ချောက်ကမ်းပါးတစ်ခုဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ ဧဒုံမြို့ ဆေလသည် မတ်စောက်သော အုမ်းအယ်လ်ဘီရာရာ (Umm al Biara) တောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး၊ ယခုအချိန်အထိ ထိုခေတ်အခါက ရှေးဟောင်းအကြွင်းအကျန်များကို တွေ့ရှိရသည့် တစ်ခုတည်းသောနေရာဖြစ်သည်။ အကျဉ်းသားများကို သတ်ဖြတ်ခြင်းအကြောင်းကို ဓမ္မရာဇဝင်ကျမ်းတွင် မဖော်ပြထားသော်လည်း၊ ထိုခေတ်ကရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော စစ်ပွဲများအရ နားလည်နိုင်ပါသည် (ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၈:၁၂; အာမုတ် ၁:၁၁၊ ၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။

13.                   Samaria even unto Beth-horon. Neither of these places is on the line of march for an army returning from the road to Edom to the country of Israel, for Samaria was the capital of Israel lying 35 mi. north of Jerusalem, and the two Beth-horons lay 10 and 12 mi. northwest of Jerusalem. If the troops had been dismissed before the march to Edom began, the forces of Judah would have been in a position to counter the depredations of the dismissed Israelites. It is possible that after the Israelites had returned to their country they were sent out from King Jehoash in Samaria to institute a raid against Judah, whereupon the incensed soldiers fell upon the inhabitants of the border area around Beth-horon.

၁၃။ ရှမာရိမြို့မှသည် ဗေသဟောရုန်မြို့တိုင်အောင်။ ဤနေရာနှစ်ခုစလုံးသည် ဧဒုံလမ်းမှ ဣသရေလနိုင်ငံသို့ ပြန်လာသော စစ်တပ်၏ ခရီးလမ်းတွင် မရှိပေ၊ အကြောင်းမှာ ရှမာရိသည် ဂျေရုဆလင်မြို့၏ မြောက်ဘက် ၃၅ မိုင်အကွာတွင်ရှိသော ဣသရေလ၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး၊ ဗေသဟောရုန်မြို့နှစ်မြို့သည် ဂျေရုဆလင်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၀ မိုင်နှင့် ၁၂ မိုင်အကွာတွင် ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဧဒုံသို့ ချီတက်ခြင်းမစမီ တပ်များကို ပြန်လွှတ်လိုက်လျှင် ယုဒစစ်တပ်သည် ပြန်လွှတ်လိုက်သော ဣသရေလတို့၏ လုယက်ဖျက်ဆီးမှုကို တန်ပြန်ရန် အနေအထားရှိနေလိမ့်မည်။ ဣသရေလတို့သည် မိမိတို့နိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်ပြီးနောက် ရှမာရိရှိ ယောရှရှင်ဘုရင်က ယုဒကို တိုက်ခိုက်ရန် စေလွှတ်လိုက်သဖြင့်၊ အမျက်ထွက်နေသော စစ်သည်များက ဗေသဟောရုန်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နယ်စပ်ဒေသတွင်နေထိုင်သူများအပေါ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်ပါသည်။

14.                   Brought the gods. This section (vs. 14–16) dealing with Amaziah’s worship of the Edomite gods is not found in Kings. It was common practice to carry off the gods of conquered countries, not necessarily for purposes of worship but as trophies of victory.

၁၄။ ဘုရားတို့ကို ယူဆောင်လာသည်။ အာမဇိတ်မင်းသည် ဧဒုံဘုရားများကို ကိုးကွယ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော ဤအပိုင်း (အပိုဒ်ငယ် ၁၄-၁၆) ကို ဓမ္မရာဇဝင်ကျမ်းတွင် မတွေ့ရှိရပေ။ အောင်မြင်သောနိုင်ငံများ၏ ဘုရားရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်ရန်အတွက်မဟုတ်ဘဲ အောင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ယူဆောင်သွားလေ့ရှိသည့်အလေ့အထမှာ သာမန်ဖြစ်သည်။

To be his gods. Such is the folly and perfidy of man. The Edomite gods had been unable to provide their people help against the attack from Judah, while Jehovah had given Amaziah a great victory over Edom, yet the king bowed himself in worship before these captured Edomite idols.

မိမိ၏ဘုရားဖြစ်စေရန်။ လူတို့၏ မိုက်မဲမှုနှင့် သစ္စာဖောက်မှုမှာ ဤမျှပင်ဖြစ်သည်။ ဧဒုံဘုရားများသည် သူတို့၏လူမျိုးကို ယုဒ၏တိုက်ခိုက်မှုမှ ကာကွယ်ပေးရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ ထာဝရဘုရားက အာမဇိတ်မင်းအား ဧဒုံကို ကြီးစွာသော အောင်ပွဲပေးခဲ့သော်လည်း၊ ရှင်ဘုရင်သည် သိမ်းဆည်းရမိသော ဧဒုံရုပ်တုများရှေ့တွင် ဝပ်တွားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။

16.                   Be smitten. The prophet’s rebuke would result either in humble repentance if the message were accepted, or in anger and bitterness if it were rejected. Amaziah refused to listen to reason or the voice of God, and apparently was on the verge of ordering the prophet put to death.

၁၆။ ကွပ်မျက်ခြင်းခံရလိမ့်မည်။ ပရောဖက်၏ ဆုံးမစကားကို လက်ခံပါက နူးညံ့စွာ နောင်တရခြင်း သို့မဟုတ် ငြင်းပယ်ပါက ဒေါသနှင့် ခါးသီးမှုဖြစ်လာလိမ့်မည်။ အာမဇိတ်မင်းသည် အကြောင်းပြချက်ကိုဖြစ်စေ၊ ဘုရားသခင်၏ စကားသံကိုဖြစ်စေ နားထောင်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး ပရောဖက်ကို ကွပ်မျက်ရန် အမိန့်ပေးတော့မည့်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေပုံရသည်။

Determined to destroy. It was revealed to the prophet that Amaziah’s base defection would not be passed by with impunity and that divine judgment had been decreed against him.

ဖျက်ဆီးရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ အာမဇိတ်၏ အောက်တန်းကျသော သစ္စာဖောက်မှုကို အပြစ်ပေးခြင်းမရှိဘဲ လွှတ်မပေးတော့ကြောင်းနှင့် သူ၏အပေါ် ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်းကို စီရင်ဆုံးဖြတ်ထားကြောင်း ပရောဖက်ထံ ဖော်ပြခဲ့သည်။

17.                   Took advice. But not with God. Having forsaken the Lord, he turned for counsel to men whose advice was contrary to the divine will and which brought upon him the judgments God had determined. Verses 17–24, dealing with Amaziah’s rash challenge to Jehoash and Amaziah’s disastrous defeat, are parallel to 2 Kings 14:8–14 (see comments there).

၁၇။ အကြံဉာဏ်ရယူသည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်နှင့်မဟုတ်ပေ။ ထာဝရဘုရားကို စွန့်ပစ်ပြီးနောက်၊ သူသည် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်နှင့် ဆန့်ကျင်ပြီး ဘုရားသခင်စီရင်ထားသော အပြစ်ဒဏ်ကို သူ့အပေါ်ရောက်ရှိစေမည့် အကြံပေးသူများထံသို့ အကြံဉာဏ်တောင်းရန် လှည့်ခဲ့သည်။ အာမဇိတ်မင်းက ယောရှမင်းကို ရဲတင်းစွာ စိန်ခေါ်ခြင်းနှင့် အာမဇိတ်၏ ပျက်စီးဖွယ်ရှုံးနိမ့်ခြင်းတို့နှင့်ပတ်သက်သော အပိုဒ်ငယ် ၁၇ မှ ၂၄ သည် ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၄:၈-၁၄ နှင့် တူညီသည် (ထိုနေရာရှိ မှတ်ချက်များကို ကြည့်ပါ)။

Let us see one another. This was a challenge to war.

တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး တွေ့ကြစို့။ ဤသည်မှာ စစ်ဖြစ်ရန် စိန်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။

18.                   The thistle. See on 2 Kings 14:9 for this parable.

၁၈။ ဆူးပင်။ ဤပုံဥပမာအတွက် ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၄:၉ ကိုကြည့်ပါ။

20.                   Of God. See on ch. 22:8. The king of Judah had judgment decreed against him because of his worship of the gods of Edom (v. 16), and the Lord chose this method of allowing judgment to fall.

၂၀။ ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်အရ။ အခန်းကြီး ၂၂:၈ ကိုကြည့်ပါ။ ယုဒရှင်ဘုရင်သည် ဧဒုံဘုရားများကို ကိုးကွယ်သောကြောင့် (အပိုဒ်ငယ် ၁၆) သူ၏အပေါ် တရားစီရင်ခြင်းကို စီရင်ထားပြီးဖြစ်ရာ၊ ထာဝရဘုရားသည် ဤတရားစီရင်ခြင်း ကျရောက်စေရန် ဤနည်းလမ်းကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။

21.                   Beth-shemesh. A town 15 mi. west of Jerusalem (see on 2 Kings 14:11).

၂၁။ ဗေသရှေမက်။ ဂျေရုဆလင်မြို့၏ အနောက်ဘက် ၁၅ မိုင်အကွာရှိ မြို့တစ်မြို့ (ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၄:၁၁ ကိုကြည့်ပါ)။

23.                   Took Amaziah. See on 2 Kings 14:13.

၂၃။ အာမဇိတ်ကို ဖမ်းဆီးသည်။ ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၄:၁၃ ကိုကြည့်ပါ။

24.                   With Obed-edom. For a Levitical clan by this name see 1 Chron. 26:4, 8, 15.

၂၄။ ဩဗက်ဧဒုံနှင့်အတူ။ ဤအမည်ရှိ လေဝိအနွယ်စုအတွက် ရာဇဝင်ချုပ်ပထမစောင် ၂၆:၄၊ ၈၊ ၁၅ ကိုကြည့်ပါ။

25.                   Fifteen years. This is an unusual chronological statement. Nowhere else (except in the parallel passage of 2 Kings 14:17) are we told that a certain king of Israel or Judah lived a certain number of years after the death of some other king. Some have assumed that although the Bible says that Amaziah “lived” after the death of Joash, it does not affirm that he reigned; that it is improbable that Amaziah was released immediately after his capture; that at this time the people of Judah probably placed Uzziah, the 16-year-old son of Amaziah, upon the throne (see on ch. 26:1); that Amaziah was probably not released till after the death of Joash, at which time he may have been allowed to return to his country, to live for 15 years. If this reconstruction is correct, it provides a reasonable explanation for a coregency at this time.

၂၅။ တစ်ဆယ့်ငါးနှစ်။ ဤသည်မှာ ထူးခြားသော သမိုင်းဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်ဖြစ်သည်။ အခြားရှင်ဘုရင်တစ်ပါး၏ သေခြင်းအပြီးတွင် ဣသရေလ သို့မဟုတ် ယုဒရှင်ဘုရင်တစ်ပါးသည် အနှစ်မည်မျှအသက်ရှင်ခဲ့ကြောင်းကို (ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၄:၁၇ ပါ အပိုဒ်နှင့်အပြင်) အခြားမည်သည့်နေရာတွင်မျှ မဖော်ပြထားပေ။ အချို့က ကျမ်းစာတွင် အာမဇိတ်သည် ယောရှမင်းသေဆုံးပြီးနောက် "အသက်ရှင်သည်" ဟုဆိုသော်လည်း၊ သူစိုးစံသည်ဟု မဆိုလိုကြောင်း၊ အာမဇိတ်သည် ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် ချက်ချင်းလွတ်မြောက်လာရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း၊ ထိုအချိန်တွင် ယုဒလူမျိုးတို့သည် အာမဇိတ်၏သား ၁၆ နှစ်အရွယ် ဩဇိမင်းကို ထီးနန်းတင်ခဲ့ဖွယ်ရှိကြောင်း (အခန်းကြီး ၂၆:၁ ကိုကြည့်ပါ)၊ အာမဇိတ်သည် ယောရှမင်းသေဆုံးပြီးမှသာ လွတ်မြောက်လာပြီး ထိုအချိန်တွင် သူသည် မိမိနိုင်ငံသို့ ပြန်ခွင့်ရကာ ၁၅ နှစ်အသက်ရှင်ခဲ့ဖွယ်ရှိကြောင်း ခန့်မှန်းကြသည်။ ဤပြန်လည်ဆောက်တည်ချက် မှန်ကန်ပါက ဤအချိန်တွင် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်မှုအတွက် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော ရှင်းလင်းချက်ကို ပေးသည်။

Verses 25–28, dealing with the close of the reign of Amaziah, are parallel to 2 Kings 14:17–20.

အာမဇိတ်မင်း၏ စိုးစံခြင်းအဆုံးပိုင်းအကြောင်းကို ဖော်ပြသော အပိုဒ်ငယ် ၂၅ မှ ၂၈ သည် ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစောင် ၁၄:၁၇-၂၀ နှင့် တူညီသည်။

27.                   After the time. Or, “from the time.” The LXX and the Old Latin versions support the reading, “in the time.” No precise time can be fixed by the Hebrew preposition min, here translated “after,” since it may denote any time after the beginning of the apostasy (see Gen. 4:3; Hosea 6:2; Judges 11:4; Isa. 24:22). Some assume that Amaziah turned away from the Lord (2 Chron 25:14–16) upon the occasion of his worship of the gods captured in the Edomite campaign; that it was at that time he sent his rash challenge to Joash and engaged in the foolhardy war that brought a disastrous defeat to his nation and resulted in his own capture (vs. 17–23); that it was at that time that there was formed against him the conspiracy which placed his 16-year-old son, Uzziah, upon the throne. Hence the brief record would appear to mean that his death followed almost immediately upon the beginning of the conspiracy; yet the time statement in v. 25 and the opening clause of v. 27 have led some to believe that his flight to Lachish, where he was slain, did not take place till 15 years after the death of Joash, hence even more than 15 years after the conspiracy began. However, that the conspiracy began this early cannot be definitely established from available information.

၂၇။ ထိုအချိန်ပြီးနောက်။ သို့မဟုတ် "ထိုအချိန်မှစ၍"။ LXX နှင့် ရှေးဟောင်းလက်တင်ဘာသာပြန်များသည် "ထိုအချိန်တွင်" ဟူသော ဖတ်ရှုမှုကို ထောက်ခံသည်။ ဤနေရာတွင် "နောက်" ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသော ဟေဗြဲဘာသာစကား "min" သည် အယူဖောက်ပြန်ခြင်းအစပြုပြီးနောက် အချိန်မရွေးဖြစ်နိုင်သဖြင့် တိကျသောအချိန်ကို သတ်မှတ်၍မရပေ (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၄:၃၊ ဟောရှေ ၆:၂; တရားသူကြီးမှတ်စာ ၁၁:၄၊ ဟေရှာယ ၂၄:၂၂ ကိုကြည့်ပါ)။ အာမဇိတ်သည် ဧဒုံစစ်ပွဲတွင် သိမ်းဆည်းရမိသော ဘုရားများကို ကိုးကွယ်သည့်အခါတွင် ထာဝရဘုရားထံမှ လွဲမှားသွားကြောင်း (ရာဇဝင်ချုပ်ဒုတိယစောင် ၂၅:၁၄-၁၆)၊ ထိုအချိန်တွင် သူသည် ယောရှမင်းကို ရဲတင်းစွာ စိန်ခေါ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံကို ပျက်စီးခြင်းသို့ရောက်စေကာ သူကိုယ်တိုင်လည်း ဖမ်းဆီးခံရသည့် (အပိုဒ်ငယ် ၁၇-၂၃) အဓိပ္ပာယ်မဲ့ စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း၊ ထိုအချိန်တွင်ပင် သူ၏ ၁၆ နှစ်အရွယ်သား ဩဇိကို ထီးနန်းတင်ရန် ကြံစည်မှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်း အချို့က ယူဆကြသည်။ ထို့ကြောင့် အတိုချုပ်မှတ်တမ်းအရ သူ၏သေခြင်းသည် ကြံစည်မှုစတင်ပြီးနောက် ချက်ချင်းဆိုသလို ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ထင်ရသော်လည်း၊ အပိုဒ်ငယ် ၂၅ ပါ အချိန်နှင့် အပိုဒ်ငယ် ၂၇ ၏ အဖွင့်စကားလုံးများသည် သူအသတ်ခံရသည့် လခိရှမြို့သို့ ထွက်ပြေးခြင်းသည် ယောရှမင်းသေဆုံးပြီး ၁၅ နှစ်ကြာမှ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု အချို့က ယုံကြည်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ကြံစည်မှုစတင်ပြီးနောက် ၁၅ နှစ်ကျော်ပင် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဤကြံစည်မှုသည် အစောကြီးကတည်းက စတင်ခဲ့သည်ကို ရရှိနိုင်သော အချက်အလက်များမှ တိတိကျကျ အတည်ပြု၍ မရနိုင်ပေ။