အခန်း ၂၂ — မောရှေ

 

အခန်း ၂၂ — မောရှေ

Chapter 22—Moses

ဤအခန်းသည် ထွက်မြောက်ရာကျမ်း အခန်းကြီး ၁ မှ အခန်းကြီး ၄ အပေါ် အခြေခံထားသည်။

This chapter is based on Exodus 1 to Exodus 4.

အီဂျစ်ပြည်သူတို့သည် အစာခေါင်းပါးစဉ်အတွင်း မိမိတို့ကိုယ်ကို အစာထောက်ပံ့နိုင်ရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ ကျွဲနွားတိရစ္ဆာန်များနှင့် မြေယာများကို အစိုးရထံ ရောင်းချခဲ့ကြပြီး နောက်ဆုံးတွင် ထာဝရကျွန်ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။ ယောသပ်သည် သူတို့ကို ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခွင့်ရရန် ပညာရှိစွာ စီစဉ်ပေးခဲ့၏။ သူသည် ပြည်သူတို့အား ရှင်ဘုရင်၏ မြေငှားများအဖြစ် နေထိုင်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး၊ မိမိတို့လုပ်အားမှ ထွက်ရှိလာသော ထွက်ကုန်များ၏ ၅ ပုံ ၁ ပုံကို နှစ်စဉ်အခွန်အဖြစ် ပေးဆောင်စေခဲ့သည်။

The people of Egypt, in order to supply themselves with food
during the famine, had sold to the crown their cattle and lands, and
had fnally bound themselves to perpetual serfdom. Joseph wisely
provided for their release; he permitted them to become royal tenants,
holding their lands of the king, and paying an annual tribute of one
ffth of the products of their labor.

သို့သော် ယာကုပ်၏သားမြေးများမှာမူ ထိုကဲ့သို့သော အခြေအနေမျိုးကို ရင်ဆိုင်ရန် မလိုအပ်ခဲ့ပေ။ ယောသပ်သည် အီဂျစ်လူမျိုးတို့အပေါ် ပြုခဲ့သော ကျေးဇူးကြောင့် သူတို့အား နေထိုင်ရန် တိုင်းပြည်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ပေးသနားရုံသာမက၊ အခွန်အခများ ကင်းလွတ်ခွင့်ပေးခဲ့ပြီး အစာခေါင်းပါးနေစဉ် ကာလတစ်လျှောက်လုံးတွင်လည်း ရိက္ခာများကို ရက်ရောစွာ ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။ အခြားနိုင်ငံများမှာ အစာငတ်မွတ်၍ ပျက်စီးနေချိန်တွင် အီဂျစ်ပြည်၌ အလျှံပယ်ရှိနေခြင်းမှာ ယောသပ်၏ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်ဘုရင်သည် လူသိရှင်ကြား ဝန်ခံခဲ့သည်။ ယောသပ်၏ စီမံခန့်ခွဲမှုကြောင့် တိုင်းပြည်သည် အလွန်ကြွယ်ဝလာသည်ကိုလည်း ရှင်ဘုရင် မြင်တွေ့ခဲ့သဖြင့် ၎င်း၏ ကျေးဇူးသိတတ်မှုကြောင့် ယာကုပ်၏ မိသားစုသည် နန်းတော်၏ မျက်နှာသာပေးမှုကို ရရှိခဲ့သည်။

But the children of Jacob were not under the necessity of making
such conditions. On account of the service that Joseph had rendered
the Egyptian nation, they were not only granted a part of the country
as a home, but were exempted from taxation, and liberally supplied
with food during the continuance of the famine. The king publicly
acknowledged that it was through the merciful interposition of the
God of Joseph that Egypt enjoyed plenty while other nations were
perishing from famine. He saw, too, that Joseph’s management
had greatly enriched the kingdom, and his gratitude surrounded the
family of Jacob with royal favor.

သို့သော် အချိန်များ ကုန်လွန်လာသည်နှင့်အမျှ အီဂျစ်ပြည်က အလွန်ကျေးဇူးတင်ရသော ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးနှင့် သူ၏ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ကောင်းချီးခံစားခဲ့ရသော မျိုးဆက်တို့သည် ကွယ်လွန်သွားကြသည်။ ထို့နောက် "ယောသပ်ကို မသိသော မင်းကြီးသစ်တစ်ပါးသည် အီဂျစ်ပြည်တွင် ပေါ်ထွန်းလာ၏။" ထိုမင်းကြီးသည် ယောသပ်က တိုင်းပြည်အပေါ် ပြုခဲ့သော အမှုများကို မသိနားမလည်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ထိုအမှုများကို အသိအမှတ်မပြုလိုခြင်းနှင့် ဖြစ်နိုင်သမျှ မေ့ပျောက်အောင် ပြုလုပ်လိုခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ "သူက မိမိပြည်သူတို့အား ပြောသည်မှာ၊ ကြည့်ကြလော့၊ ဣသရေလအမျိုးသားတို့သည် ငါတို့ထက် ပို၍များပြားကာ အင်အားတောင့်တင်းလှ၏။ လာကြ၊ သူတို့ကို ပညာရှိစွာ ကိုင်တွယ်ကြစို့။ သို့မဟုတ်လျှင် သူတို့သည် တိုးပွားလာပြီး စစ်မက်ဖြစ်ပွားသည့်အခါ ငါတို့၏ရန်သူများနှင့် ပူးပေါင်းကာ ငါတို့ကို တိုက်ခိုက်ပြီး ဤပြည်မှ ထွက်ခွာသွားလိမ့်မည်။"

But as time rolled on, the great man to whom Egypt owed so
much, and the generation blessed by his labors, passed to the grave.
And “there arose up a new king over Egypt, which knew not Joseph.”
Not that he was ignorant of Joseph’s services to the nation, but he
wished to make no recognition of them, and, so far as possible, to
bury them in oblivion. “And he said unto his people, Behold, the
people of the children of Israel are more and mightier than we: come
on, let us deal wisely with them; lest they multiply, and it come to
pass, that, when there falleth out any war, they join also unto our
enemies, and fght against us, and so get them up out of the land.”

ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် အလွန်များပြားနေပြီ ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် "သားသမီးများစွာ မြင်၍ အလွန်ပွားများကာ အင်အားကြီးမားလာသဖြင့်၊ ထိုပြည်သည် သူတို့နှင့် ပြည့်နှက်နေလေ၏။" ယောသပ်၏ စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ထိုစဉ်က အုပ်ချုပ်ခဲ့သော မင်းကြီး၏ မျက်နှာသာပေးမှုအောက်တွင် သူတို့သည် တိုင်းပြည်အနှံ့ လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ သို့သော် သူတို့သည် အီဂျစ်လူမျိုးတို့နှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်း သို့မဟုတ် ကိုးကွယ်မှု ဘာတစ်ခုမျှ မတူဘဲ သီးခြားလူမျိုးအဖြစ် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ တိုးပွားလာသော အရေအတွက်ကြောင့် စစ်ဖြစ်လာပါက အီဂျစ်၏ ရန်သူများနှင့် ပူးပေါင်းသွားမည်ကို မင်းကြီးနှင့် ပြည်သူတို့က စိုးရိမ်လာကြသည်။ သို့သော် နိုင်ငံရေးအရ သူတို့ကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးရန်မှာလည်း မဖြစ်နိုင်ပေ။ အကြောင်းမှာ သူတို့ထဲမှ အများစုမှာ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာသော အလုပ်သမားများဖြစ်ကြပြီး တိုင်းပြည်၏ ကြွယ်ဝမှုကို များစွာ အထောက်အကူပြုနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ မင်းကြီးသည် သူ၏ ခမ်းနားသော နန်းတော်များနှင့် ဗိမာန်များကို တည်ဆောက်ရန် ထိုကဲ့သို့သော အလုပ်သမားများကို လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ၎င်းတို့ကို မိမိတို့ပိုင်ဆိုင်မှုများနှင့်အတူ တိုင်းပြည်ထံ ရောင်းချထားသော အီဂျစ်လူမျိုးများနှင့် တန်းတူသတ်မှတ်လိုက်သည်။ မကြာမီ သူတို့အပေါ်တွင် အလုပ်ကြပ်များကို ခန့်ထားလိုက်ပြီး သူတို့၏ ကျွန်ဘဝသည် ပြည့်စုံသွားတော့သည်။ "အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် ဣသရေလအမျိုးသားတို့ကို ပြင်းထန်စွာ ခိုင်းစေကြ၏။ အင်္ဂတေလုပ်ငန်း၊ အုတ်လုပ်ငန်းနှင့် လယ်ယာလုပ်ငန်း အမျိုးမျိုးတို့တွင် ပင်ပန်းဆင်းရဲစွာ ခိုင်းစေခြင်းဖြင့် သူတို့၏ဘဝကို ခါးသီးစေခဲ့ကြသည်။" "သို့သော် သူတို့ကို ပို၍ နှိပ်စက်လေ၊ သူတို့သည် ပို၍ ပွားများလာလေ ဖြစ်၏။"

The Israelites had already become very numerous; they “were
fruitful, and increased abundantly, and multiplied, and waxed
[242] exceeding mighty; and the land was flled with them.” Under
Joseph’s fostering care, and the favor of the king who was then
210
Moses 211
ruling, they had spread rapidly over the land. But they had kept
themselves a distinct race, having nothing in common with the
Egyptians in customs or religion; and their increasing numbers now
excited the fears of the king and his people, lest in case of war they
should join themselves with the enemies of Egypt. Yet policy forbade their banishment from the country. Many of them were able
and understanding workmen, and they added greatly to the wealth
of the nation; the king needed such laborers for the erection of his
magnifcent palaces and temples. Accordingly he ranked them with
the Egyptians who had sold themselves with their possessions to the
kingdom. Soon taskmasters were set over them, and their slavery
became complete. “And the Egyptians made the children of Israel to
serve with rigor: and they made their lives bitter with hard bondage,
in mortar, and in brick, and in all manner of service in the feld: all
their service, wherein they made them serve, was with rigor.” “But
the more they afflicted them, the more they multiplied and grew.”

မင်းကြီးနှင့် သူ၏တိုင်ပင်မှူးမတ်တို့သည် ဣသရေလလူမျိုးတို့ကို ပင်ပန်းသော အလုပ်များဖြင့် နှိပ်ကွပ်ခြင်းအားဖြင့် လူဦးရေကို လျှော့ချရန်နှင့် သူတို့၏ လွတ်လပ်သော စိတ်ဓာတ်ကို ဖျက်ဆီးရန် မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။ ထိုရည်ရွယ်ချက် မအောင်မြင်သောအခါ ပို၍ ရက်စက်သော နည်းလမ်းများကို သုံးလာကြသည်။ ဟေဗြဲသားလေးများ မွေးဖွားလာလျှင် သတ်ပစ်ရန် ဝမ်းဆွဲသည်များကို အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ စာတန်သည် ဤကိစ္စတွင် နောက်ကွယ်မှ ကြိုးကိုင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဣသရေလလူမျိုးတို့ထဲမှ ကယ်တင်ရှင်တစ်ဦး ပေါ်ထွန်းလာတော့မည်ကို သူသိရှိသဖြင့်၊ ကလေးငယ်များကို သတ်ခိုင်းခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပျက်ပြားစေရန် မျှော်လင့်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုအမျိုးသမီးများသည် ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ထိုရက်စက်သော အမိန့်ကို မနာခံဘဲ နေခဲ့ကြသည်။ ထာဝရဘုရားသည် သူတို့၏ လုပ်ရပ်ကို နှစ်သက်သဖြင့် သူတို့ကို ကောင်းစားစေတော်မူ၏။ မိမိ၏ အကြံအစည် ပျက်ပြားသွားသဖြင့် မင်းကြီးသည် စိတ်ဆိုးကာ ထိုအမိန့်ကို ပို၍ ပြင်းထန်ပြီး ကျယ်ပြန့်စေခဲ့သည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ အားကိုးရာမဲ့သော သားငယ်များကို ရှာဖွေသတ်ဖြတ်ရန် ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။ "ဖာရောမင်းသည် မိမိပြည်သူအပေါင်းတို့ကို အမိန့်ပေးသည်မှာ၊ မွေးဖွားလာသော သားမှန်သမျှကို မြစ်ထဲသို့ ပစ်ချရမည်၊ သမီးမှန်သမျှကိုမူ အသက်ချမ်းသာပေးရမည်။"

The king and his counselors had hoped to subdue the Israelites
with hard labor, and thus decrease their numbers and crush out their
independent spirit. Failing to accomplish their purpose, they proceeded to more cruel measures. Orders were issued to the women
whose employment gave them opportunity for executing the command, to destroy the Hebrew male children at their birth. Satan was
the mover in this matter. He knew that a deliverer was to be raised
up among the Israelites; and by leading the king to destroy their children he hoped to defeat the divine purpose. But the women feared
God, and dared not execute the cruel mandate. The Lord approved
their course, and prospered them. The king, angry at the failure
of his design, made the command more urgent and extensive. The
whole nation was called upon to hunt out and slaughter his helpless
victims. “And Pharaoh charged all his people, saying, Every son
that is born ye shall cast into the river, and every daughter ye shall
save alive.”

ဤအမိန့်သည် အရှိန်အဟုန်ပြင်းနေစဉ်အတွင်း၊ လေဝိအနွယ်ဝင် ဣသရေလလူမျိုးများဖြစ်သော အာမရံနှင့် ယောခေဗက်တို့တွင် သားတစ်ယောက် မွေးဖွားလာသည်။ ထိုကလေးငယ်သည် "အလွန်ချစ်စရာကောင်းသော ကလေး" ဖြစ်၏။ ဣသရေလလူမျိုးတို့ လွတ်မြောက်မည့်အချိန် နီးကပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် ဘုရားသခင်သည် မိမိပြည်သူတို့အတွက် ကယ်တင်ရှင်တစ်ဦးကို ပေါ်ထွန်းစေမည်ဖြစ်ကြောင်း မိဘများက ယုံကြည်သဖြင့်၊ မိမိတို့၏ ကလေးငယ်ကို အသေမခံရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်အပေါ် ယုံကြည်ခြင်းက သူတို့၏ စိတ်နှလုံးကို ခိုင်မာစေခဲ့သဖြင့် "သူတို့သည် ရှင်ဘုရင်၏ အမိန့်ကို မကြောက်ကြပေ။" (ဟေဗြဲ ၁၁:၂၃)

While this decree was in full force a son was born to Amram
and Jochebed, devout Israelites of the tribe of Levi. The babe was
“a goodly child;” and the parents, believing that the time of Israel’s
release was drawing near, and that God would raise up a deliverer for
His people, determined that their little one should not be sacrifced. [243]
212 Patriarchs and Prophets
Faith in God strengthened their hearts, “and they were not afraid of
the king’s commandment.” Hebrews 11:23.

မိခင်သည် ကလေးငယ်ကို ၃ လတိုင်တိုင် ဖုံးကွယ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆက်လက်၍ ဘေးကင်းစွာ မထားနိုင်တော့သည်ကို သိရှိသောအခါ ကိုင်းပင်များဖြင့်ခြင်းတောင်းကလေးတစ်ခု ပြုလုပ်ကာ၊ ရေမဝင်စေရန် စေးနှဲနှင့် ကောက်က္ကိတေးတို့ဖြင့် သုတ်လိမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကလေးငယ်ကို ထိုခြင်းတောင်းထဲတွင် ထည့်ကာ မြစ်နားရှိ မြက်တောထဲတွင် ထားခဲ့သည်။ ကလေးနှင့် မိမိ၏ အသက်အန္တရာယ်ကြောင့် အနားတွင် စောင့်မနေရဲသော်လည်း၊ ကလေး၏အစ်မ မိရိအံသည် မသိမသာဖြင့် မိမိ၏ မောင်ငယ်လေး ဘာဖြစ်မည်ကို စိုးရိမ်တကြီး စောင့်ကြည့်နေခဲ့သည်။ အခြားသော စောင့်ကြည့်သူများလည်း ရှိသေးသည်။ မိခင်၏ ထက်သန်သော ဆုတောင်းချက်များက ကလေးငယ်ကို ဘုရားသခင်၏ လက်ထဲသို့ အပ်နှံထားခဲ့ပြီး၊ မမြင်နိုင်သော ကောင်းကင်တမန်များသည် ထိုနိမ့်ကျသော နားခိုရာအထက်တွင် ပျံဝဲနေခဲ့ကြသည်။ ကောင်းကင်တမန်များသည် ဖာရောမင်း၏ သမီးတော်ကို ထိုနေရာသို့ လမ်းပြခဲ့သည်။ သူမသည် ခြင်းတောင်းကလေးကို မြင်သောအခါ စိတ်ဝင်စားသွားပြီး အတွင်းရှိ လှပသော ကလေးငယ်ကို မြင်လိုက်ရသောအခါ အခြေအနေကို ချက်ချင်း နားလည်သွားသည်။ ကလေးငယ်၏ ငိုသံကြောင့် သနားစိတ်ဝင်လာပြီး၊ မိမိ၏ အဖိုးတန်ကလေးငယ် အသက်ရှင်စေရန် ဤနည်းလမ်းကို အသုံးပြုခဲ့ရသော အမည်မသိ မိခင်အတွက် စာနာစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ သူမသည် ဤကလေးကို ကယ်တင်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ မိမိ၏ သားအရင်းအဖြစ် မွေးစားရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။

The mother succeeded in concealing the child for three months.
Then, fnding that she could no longer keep him safely, she prepared
a little ark of rushes, making it watertight by means of slime and
pitch; and laying the babe therein, she placed it among the flags at
the river’s brink. She dared not remain to guard it, lest the child’s life
and her own should be forfeited; but his sister, Miriam, lingered near,
apparently indifferent, but anxiously watching to see what would
become of her little brother. And there were other watchers. The
mother’s earnest prayers had committed her child to the care of God;
and angels, unseen, hovered above his lowly resting place. Angels
directed Pharaoh’s daughter thither. Her curiosity was excited by
the little basket, and as she looked upon the beautiful child within,
she read the story at a glance. The tears of the babe awakened her
compassion, and her sympathies went out to the unknown mother
who had resorted to this means to preserve the life of her precious
little one. She determined that he should be saved; she would adopt
him as her own.

မိရိအံသည် လှုပ်ရှားမှုတိုင်းကို တိတ်တဆိတ် စောင့်ကြည့်နေခဲ့သည်။ ကလေးငယ်ကို ကြင်နာစွာ ကြည့်နေသည်ကို မြင်သောအခါ သူမသည် အနားသို့ တိုးသွားပြီး "ကိုယ်တော်အတွက် ဤကလေးကို နို့တိုက်ပေးရန် ဟေဗြဲအမျိုးသမီးတစ်ဦးကို သွားခေါ်ပေးရမလား" ဟု လျှောက်တင်ခဲ့သည်။ သမီးတော်ကလည်း ခွင့်ပြုလိုက်သည်။ မိရိအံသည် မိခင်ထံသို့ ထိုဝမ်းမြောက်ဖွယ် သတင်းဖြင့် အပြေးအလွှား သွားခဲ့ပြီး၊ ချက်ချင်းပင် မိခင်ကိုခေါ်၍ သမီးတော်ရှေ့သို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ "ဤကလေးကို ယူသွားပြီး ငါ့အတွက် နို့တိုက်မွေးမြူပေးပါ၊ သင့်အတွက် လုပ်ခကို ငါပေးမည်" ဟု သမီးတော်က ဆိုသည်။

Miriam had been secretly noting every movement; perceiving
that the child was tenderly regarded, she ventured nearer, and at last
said, “Shall I go and call thee a nurse of the Hebrew women, that
she may nurse the child for thee?” And permission was given.
The sister hastened to her mother with the happy news, and without delay returned with her to the presence of Pharaoh’s daughter.
“Take this child away, and nurse it for me, and I will give thee thy
wages,” said the princess.

ဘုရားသခင်သည် မိခင်၏ ဆုတောင်းသံကို ကြားတော်မူခဲ့ပြီ။ သူမ၏ ယုံကြည်ခြင်းသည် အကျိုးခံစားခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ သူမသည် အလွန် ကျေးဇူးတင်သော စိတ်ဖြင့် မိမိ၏ ဘေးကင်းပြီး ပျော်ရွှင်စရာကောင်းသော တာဝန်ကို စတင်ခဲ့သည်။ သူမသည် မိမိ၏ကလေးကို ဘုရားသခင်အတွက် ပညာပေးရန် အခွင့်အရေးကို သစ္စာရှိစွာ အသုံးချခဲ့သည်။ ဤကလေးသည် ကြီးမြတ်သောအမှုတစ်ခုအတွက် အသက်ချမ်းသာရခြင်းဖြစ်ကြောင်း သူမ ယုံကြည်ခဲ့သည်။ မကြာမီတွင် ဤကလေးကို နန်းတွင်းရှိ မိခင်ထံသို့ ပြန်အပ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားသခင်နှင့် ဝေးကွာသွားစေမည့် ပတ်ဝန်းကျင်၏ လွှမ်းမိုးမှုများအကြားတွင် ရှိနေတော့မည်ကို သူမ သိရှိသည်။ ထို့ကြောင့် သူမသည် အခြားသော သားသမီးများကို သွန်သင်သည်ထက် ဤကလေးကို ပို၍ ကြိုးစားအားထုတ်ကာ ဂရုတစိုက် သွန်သင်ခဲ့သည်။ သူမသည် ကလေး၏ စိတ်ထဲတွင် ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ သမ္မာတရားနှင့် တရားမျှတမှုကို ချစ်မြတ်နိုးခြင်းတို့ ကိန်းဝပ်စေရန် ကြိုးစားခဲ့ပြီး၊ ညစ်ညမ်းသော လွှမ်းမိုးမှုတိုင်းမှ ကင်းလွတ်စေရန် ထက်သန်စွာ ဆုတောင်းခဲ့သည်။ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်း၏ အချည်းနှီးဖြစ်မှုနှင့် အပြစ်ဖြစ်ပုံကို ပြသခဲ့ပြီး၊ အရေးကြုံသည့်အခါတိုင်း ကူညီနိုင်သော တစ်ဆူတည်းသော အသက်ရှင်တော်မူသော ဘုရားသခင်ထံတွင် ဦးညွှတ်ဆုတောင်းရန် ငယ်စဉ်ကတည်းက သွန်သင်ခဲ့သည်။

God had heard the mother’s prayers; her faith had been rewarded.
It was with deep gratitude that she entered upon her now safe and
happy task. She faithfully improved her opportunity to educate her
child for God. She felt confdent that he had been preserved for some
great work, and she knew that he must soon be given up to his royal
mother, to be surrounded with influences that would tend to lead
him away from God. All this rendered her more diligent and careful
in his instruction than in that of her other children. She endeavored
to imbue his mind with the fear of God and the love of truth and
[244] justice, and earnestly prayed that he might be preserved from every
corrupting influence. She showed him the folly and sin of idolatry,
Moses 213
and early taught him to bow down and pray to the living God, who
alone could hear him and help him in every emergency.

သူမသည် ကလေးငယ်ကို တတ်နိုင်သမျှ ကြာရှည်စွာ ထားရှိခဲ့သော်လည်း၊ ကလေးအသက် ၁၂ နှစ်ခန့်တွင် ပြန်လည် အပ်နှံခဲ့ရသည်။ ကလေးငယ်သည် နိမ့်ကျသော တဲအိမ်လေးမှ ဖာရောမင်း၏ သမီးတော်ရှိရာ နန်းတော်သို့ ရောက်ရှိသွားပြီး "သူမ၏ သားဖြစ်လာခဲ့သည်။" သို့သော် ဤနေရာ၌ပင် သူသည် ငယ်စဉ်က ရရှိခဲ့သော အစွဲအလမ်းများကို မပျောက်ပျက်ခဲ့ပေ။ မိခင်ထံမှ သင်ယူခဲ့သော သင်ခန်းစာများကို မေ့ပျောက်၍ မရနိုင်ခဲ့ပါ။ ထိုသင်ခန်းစာများသည် နန်းတွင်း၏ ခမ်းနားမှုများကြားတွင် ထွန်းကားနေသော မာနတရား၊ မယုံကြည်မှုနှင့် ဒုစရိုက်မှုများမှ ကာကွယ်ပေးသည့် ဒိုင်းလွှားတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

She kept the boy as long as she could, but was obliged to give
him up when he was about twelve years old. From his humble
cabin home he was taken to the royal palace, to the daughter of
Pharaoh, “and he became her son.” Yet even here he did not lose
the impressions received in childhood. The lessons learned at his
mother’s side could not be forgotten. They were a shield from the
pride, the infdelity, and the vice that flourished amid the splendor
of the court.

အဝေးရောက် ကျွန်တစ်ဦးဖြစ်သော ထိုဟေဗြဲအမျိုးသမီးတစ်ယောက်၏ လွှမ်းမိုးမှုသည် မည်မျှ ခရီးရောက်ခဲ့ပါသနည်း။ ဣသရေလတို့၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် မောရှေ ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ကြီးမြတ်သော သာသနာလုပ်ငန်းနှင့် သူ၏ ဘဝတစ်ခုလုံးသည် ခရစ်ယာန်မိခင်တစ်ဦး၏ အလုပ်သည် မည်မျှ အရေးကြီးကြောင်း သက်သေခံနေသည်။ ဤအလုပ်နှင့် တန်းတူညီမျှနိုင်သော အခြားအလုပ် မရှိပေ။ မိခင်တစ်ဦးသည် မိမိ၏ သားသမီးများ၏ ကံကြမ္မာကို အလွန်ကြီးမားသော အတိုင်းအတာအထိ မိမိလက်ထဲတွင် ဆုပ်ကိုင်ထားသည်။ သူမသည် ဖွံ့ဖြိုးစ စိတ်နှလုံးနှင့် စရိုက်လက္ခဏာများကို ကိုင်တွယ်နေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ယခုဘဝအတွက်သာမက ထာဝရကာလအတွက်ပါ လုပ်ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ သူမသည် ကောင်းကျိုး သို့မဟုတ် ဆိုးကျိုးအတွက် အသီးအပွင့်များ ပေါ်ထွက်လာမည့် မျိုးစေ့များကို ကြဲပျံနေခြင်း ဖြစ်သည်။ သူမသည် ပိတ်ကားပေါ်တွင် အလှဆင်နေခြင်း သို့မဟုတ် စကျင်ကျောက်ကို ထုဆစ်နေခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ လူသား၏ ဝိညာဉ်ပေါ်တွင် ဘုရားသခင်၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ခတ်နှိပ်ပေးနေခြင်း ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ကလေးများ၏ ငယ်စဉ်ကာလတွင် သူတို့၏ စရိုက်လက္ခဏာကို ပုံဖော်ရန် တာဝန်သည် မိခင်အပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ယခုအခါ ဖွံ့ဖြိုးစ စိတ်နှလုံးတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော အစွဲအလမ်းများသည် ဘဝတစ်လျှောက်လုံး တည်ရှိနေမည် ဖြစ်သည်။ မိဘများသည် သားသမီးများ ခရစ်ယာန်များ ဖြစ်လာစေရန် အလွန်ငယ်စဉ်ကတည်းက လမ်းညွှန်သွန်သင်သင့်သည်။ သူတို့သည် လောကီနိုင်ငံ၏ ရာဇပလ္လင်ကို ဆက်ခံမည့်သူများအဖြစ် မဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရားသခင်၏ ရှေ့တော်တွင် အစဉ်အမြဲ စိုးစံမည့် ရှင်ဘုရင်များအဖြစ် လေ့ကျင့်ပေးရန် ကျွန်ုပ်တို့၏ လက်ထဲသို့ အပ်နှံထားခြင်း ခံရသူများ ဖြစ်ကြသည်။

How far-reaching in its results was the influence of that one
Hebrew woman, and she an exile and a slave! The whole future
life of Moses, the great mission which he fulflled as the leader of
Israel, testifes to the importance of the work of the Christian mother.
There is no other work that can equal this. To a very great extent the
mother holds in her own hands the destiny of her children. She is
dealing with developing minds and characters, working not alone
for time, but for eternity. She is sowing seed that will spring up and
bear fruit, either for good or for evil. She has not to paint a form
of beauty upon canvas or to chisel it from marble, but to impress
upon a human soul the image of the divine. Especially during their
early years the responsibility rests upon her of forming the character
of her children. The impressions now made upon their developing
minds will remain with them all through life. Parents should direct
the instruction and training of their children while very young, to the
end that they may be Christians. They are placed in our care to be
trained, not as heirs to the throne of an earthly empire, but as kings
unto God, to reign through unending ages.

မိခင်တိုင်းသည် မိမိတို့၏ အချိန်များသည် တန်ဖိုးဖြတ်မရနိုင်ကြောင်း ခံစားကြပါစေ။ သူမ၏ အလုပ်သည် နောက်ဆုံး တရားစီရင်ရာနေ့တွင် စစ်ဆေးခြင်း ခံရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုအခါတွင် လူတို့၏ ကျရှုံးမှုနှင့် ပြစ်မှုများစွာသည် ကလေးငယ်များ၏ ခြေလှမ်းကို မှန်ကန်သော လမ်းကြောင်းသို့ ပို့ဆောင်ပေးရန် တာဝန်ရှိသူတို့၏ မသိနားမလည်မှုနှင့် ပေါ့လျော့မှုတို့ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရလိမ့်မည်။ ထိုနည်းတူစွာပင် လောကကြီးကို အမှန်တရားနှင့် သန့်ရှင်းခြင်းအလင်းဖြင့် ကောင်းချီးပေးခဲ့သူ အများအပြားသည်လည်း ဆုတောင်းတတ်သော ခရစ်ယာန်မိခင်တစ်ဦး၏ သွန်သင်မှုကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရလိမ့်မည်။

Let every mother feel that her moments are priceless; her work
will be tested in the solemn day of accounts. Then it will be found
that many of the failures and crimes of men and women have resulted from the ignorance and neglect of those whose duty it was to
guide their childish feet in the right way. Then it will be found that
many who have blessed the world with the light of genius and truth
and holiness, owe the principles that were the mainspring of their
influence and success to a praying, Christian mother.

ဖာရောမင်း၏ နန်းတွင်းတွင် မောရှေသည် အမြင့်ဆုံးသော အရပ်ဘက်နှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သင်တန်းများကို သင်ယူခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် မိမိ၏ မွေးစားမြေးအား ရာဇပလ္လင်ကို ဆက်ခံမည့်သူ ဖြစ်စေရန် ဆုံးဖြတ်ထားသဖြင့် ထိုအဆင့်မြင့် ရာထူးအတွက် ပညာသင်ပေးခဲ့သည်။ "မောရှေသည် အီဂျစ်လူမျိုးတို့၏ ပညာရှိသမျှကို သင်ယူ၍၊ စကားပြောခြင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ခြင်းတို့တွင် အစွမ်းသတ္တိရှိ၏။" (တမန်တော် ၇:၂၂)။ စစ်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအနေဖြင့် သူ၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကြောင့် သူသည် အီဂျစ်စစ်တပ်၏ အချစ်တော် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ထူးခြားသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် ရှုမြင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ စာတန်၏ ရည်ရွယ်ချက် ပျက်ပြားသွားခဲ့ပြီ။ ဟေဗြဲသားငယ်များကို သတ်ရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အမိန့်သည်ပင် ဘုရားသခင်က မိမိပြည်သူတို့၏ အနာဂတ်ခေါင်းဆောင်ကို လေ့ကျင့်ပေးရန် အသုံးချခဲ့သည်။

At the court of Pharaoh, Moses received the highest civil and [245]
military training. The monarch had determined to make his adopted
214 Patriarchs and Prophets
grandson his successor on the throne, and the youth was educated
for his high station. “And Moses was learned in all the wisdom
of the Egyptians, and was mighty in words and in deeds.” Acts
7:22. His ability as a military leader made him a favorite with the
armies of Egypt, and he was generally regarded as a remarkable
character. Satan had been defeated in his purpose. The very decree
condemning the Hebrew children to death had been overruled by
God for the training and education of the future leader of His people.

ဣသရေလလူကြီးများကို ကောင်းကင်တမန်များက လွတ်မြောက်မည့်အချိန် နီးပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် မောရှေသည် ထိုအလုပ်အတွက် ဘုရားသခင် အသုံးပြုမည့်သူ ဖြစ်ကြောင်း သွန်သင်ခဲ့ကြသည်။ ထာဝရဘုရားသည် မိမိပြည်သူတို့၏ ကျွန်ဘဝကို အဆုံးသတ်ရန် သူ့ကို ရွေးချယ်ထားကြောင်း ကောင်းကင်တမန်များက မောရှေကိုလည်း ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ သူသည် လက်နက်အားကိုးဖြင့် လွတ်လပ်ရေးကို ရယူရမည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ဟေဗြဲစစ်တပ်ကို ဦးဆောင်ကာ အီဂျစ်စစ်တပ်ကို တိုက်ခိုက်ရန် မျှော်လင့်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ရည်ရွယ်ထားသဖြင့် မိမိ၏ မွေးမိခင် သို့မဟုတ် ဖာရောမင်းအပေါ် သံယောဇဉ်ရှိခြင်းကြောင့် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို မဆောင်ရွက်နိုင်ဘဲ ရှိမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် မိမိ၏ စိတ်ခံစားချက်များကို ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။

The elders of Israel were taught by angels that the time for their
deliverance was near, and that Moses was the man whom God would
employ to accomplish this work. Angels instructed Moses also that
Jehovah had chosen him to break the bondage of His people. He,
supposing that they were to obtain their freedom by force of arms,
expected to lead the Hebrew host against the armies of Egypt, and
having this in view, he guarded his affections, lest in his attachment
to his foster mother or to Pharaoh he would not be free to do the will
of God.

အီဂျစ်ဥပဒေအရ ဖာရောရာဇပလ္လင်ကို ဆက်ခံမည့်သူတိုင်းသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်အနွယ်ဝင် ဖြစ်ရမည်။ ထို့ကြောင့် မောရှေသည် ရာဇပလ္လင်ဆက်ခံမည့်သူ ဖြစ်သည့်အလျောက် အမျိုးသားဘာသာရေး၏ နက်နဲမှုများကို သင်ယူရန် စတင်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဤတာဝန်ကို ယဇ်ပုရောဟိတ်များထံ အပ်နှံထားသည်။ သို့သော် သူသည် ထက်သန်ပြီး မနားမနေ ကြိုးစားသော ကျောင်းသားတစ်ဦး ဖြစ်သော်လည်း၊ နတ်ဘုရားများကို ကိုးကွယ်ရာတွင် ပါဝင်ရန် မတိုက်တွန်းနိုင်ခဲ့ပေ။ သူသည် ဟေဗြဲဘာသာတရားကို ဆက်လက် စွဲကိုင်ထားပါက သရဖူကို လက်လွှတ်ရမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး သမီးတော်ကလည်း သူ့ကို စွန့်ပယ်လိမ့်မည်ဟု သတိပေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားသခင်မှတစ်ပါး အခြားမည်သူ့ကိုမျှ မကိုးကွယ်ရန် သူ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ မလှုပ်မယှက် ရှိခဲ့သည်။ သူသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် ကိုးကွယ်သူများကို အနှစ်သာရမရှိသော အရာဝတ္ထုများကို ကိုးကွယ်ခြင်း၏ အချည်းနှီးဖြစ်ပုံကို ကျိုးကြောင်းပြကာ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ မည်သူမျှ သူ၏ အကြောင်းပြချက်ကို မချေပနိုင်သလို သူ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကိုလည်း မပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ပေ။ သို့သော် သူ၏ မြင့်မားသော ရာထူးနှင့် ရှင်ဘုရင်နှင့် ပြည်သူတို့၏ မျက်နှာသာပေးမှုကြောင့် ထိုအချိန်တွင် သူ၏ ခိုင်မာမှုကို သည်းခံပေးခဲ့ကြသည်။

By the laws of Egypt all who occupied the throne of the Pharaohs
must become members of the priestly caste; and Moses, as the
heir apparent, was to be initiated into the mysteries of the national
religion. This duty was committed to the priests. But while he was
an ardent and untiring student, he could not be induced to participate
in the worship of the gods. He was threatened with the loss of
the crown, and warned that he would be disowned by the princess
should he persist in his adherence to the Hebrew faith. But he was
unshaken in his determination to render homage to none save the
one God, the Maker of heaven and earth. He reasoned with priests
and worshipers, showing the folly of their superstitious veneration
of senseless objects. None could refute his arguments or change his
purpose, yet for the time his frmness was tolerated on account of
his high position and the favor with which he was regarded by both
the king and the people.

"မောရှေသည် ကြီးပြင်းလာသောအခါ၊ ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ဖာရောမင်းသမီး၏ သားဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းကို ငြင်းပယ်၏။ ခေတ္တခဏ အပြစ်၏ စည်းစိမ်ကို ခံစားခြင်းထက်၊ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်နှင့်အတူ ဆင်းရဲဒုက္ခခံခြင်းကို သာ၍ ရွေးချယ်၏။ နောင်တွင် ရရှိမည့် အကျိုးကျေးဇူးကို မျှော်ကြည့်လျက်၊ ခရစ်တော်အတွက် ခံရသော ကဲ့ရဲ့ခြင်းကို အီဂျစ်ပြည်၏ ဘဏ္ဍာများထက် သာ၍ ကြီးမြတ်သော စည်းစိမ်ဟု မှတ်ယူ၏။" (ဟေဗြဲ ၁၁:၂၄-၂၆)။ မောရှေသည် လောကရှိ ကြီးမြတ်သူများကြားတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားရန်၊ ခမ်းနားသော နိုင်ငံတော်တွင် တောက်ပရန်နှင့် အာဏာကို ကိုင်စွဲရန် သင့်တော်သူ ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဉာဏ်ပညာ ကြီးမားမှုသည် ခေတ်အဆက်ဆက်ရှိ ကြီးမြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်များထက် သာလွန်ထူးခြားသည်။ သမိုင်းဆရာ၊ ကဗျာဆရာ၊ ဒဿနပညာရှင်၊ စစ်သူကြီးနှင့် ဥပဒေပြုအမတ်အဖြစ် သူသည် ပြိုင်ဘက်ကင်းသူ ဖြစ်သည်။ သို့သော် လောကကြီးတစ်ခုလုံး သူ၏ ရှေ့မှောက်တွင် ရှိနေပါသော်လည်း၊ ကြွယ်ဝမှု၊ ကြီးမြတ်မှုနှင့် ကျော်ကြားမှုတို့၏ မြှောက်ပင့်မှုများကို ငြင်းပယ်ဝံ့သော ကိုယ်ကျင့်တရား ခွန်အား ရှိခဲ့ပြီး၊ အပြစ်၏ စည်းစိမ်ကို ခဏတာ ခံစားခြင်းထက် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်နှင့်အတူ ဆင်းရဲဒုက္ခခံခြင်းကိုသာ ရွေးချယ်ခဲ့သည်။

“By faith Moses, when he was come to years, refused to be
called the son of Pharaoh’s daughter; choosing rather to suffer affliction with the people of God, than to enjoy the pleasures of sin for
[246] a season; esteeming the reproach of Christ greater riches than the
treasures in Egypt: for he had respect unto the recompense of the
reward.” Hebrews 11:24-26. Moses was ftted to take pre-eminence
Moses 215
among the great of the earth, to shine in the courts of its most glorious kingdom, and to sway the scepter of its power. His intellectual
greatness distinguishes him above the great men of all ages. As historian, poet, philosopher, general of armies, and legislator, he stands
without a peer. Yet with the world before him, he had the moral
strength to refuse the flattering prospects of wealth and greatness
and fame, “choosing rather to suffer affliction with the people of
God, than to enjoy the pleasures of sin for a season.”

နှိမ့်ချပြီး နာခံမှုရှိသော ဘုရားသခင်၏ အစေခံများအတွက် ပေးသနားမည့် နောက်ဆုံးသော ဆုလာဘ်အကြောင်းကို မောရှေအား သွန်သင်ထားခဲ့သဖြင့် လောကီအကျိုးအမြတ်များသည် ၎င်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အရေးမပါသော အရာများ ဖြစ်သွားသည်။ ဖာရောမင်း၏ ခမ်းနားသော နန်းတော်နှင့် ရာဇပလ္လင်တို့သည် မောရှေအတွက် မက်လုံးများ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ လူတို့ကို ဘုရားသခင်အား မေ့လျော့စေသော အပြစ်ရှိသည့် ပျော်ရွှင်မှုများသည် ထိုနန်းတွင်း၌ ရှိနေကြောင်း သူသိရှိခဲ့သည်။ သူသည် ခမ်းနားသော နန်းတော်နှင့် ရှင်ဘုရင်၏ သရဖူထက် ကျော်လွန်၍၊ အပြစ်ကင်းစင်သော နိုင်ငံတော်တွင် အမြင့်ဆုံးသော ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသူတို့အား ပေးသနားမည့် မြင့်မြတ်သော ဂုဏ်သရေကို မျှော်ကြည့်ခဲ့သည်။ အောင်မြင်သူတို့၏ ဦးခေါင်းပေါ်တွင် ကောင်းကင်ရှင်ဘုရင် တင်ပေးမည့် မပျက်စီးနိုင်သော သရဖူကို သူသည် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် မြင်တွေ့ခဲ့သည်။ ထိုယုံကြည်ခြင်းက သူ့အား လောက၏ အရှင်သခင်တို့ထံမှ လှည့်ထွက်သွားစေပြီး၊ အပြစ်၏ကျွန်ဖြစ်ခြင်းထက် ဘုရားသခင်ကို နာခံရန် ရွေးချယ်ထားသော နှိမ့်ချကာ ဆင်းရဲ၍ အထင်သေးခံရသော လူမျိုးများနှင့် ပူးပေါင်းစေခဲ့သည်။

Moses had been instructed in regard to the fnal reward to be
given to the humble and obedient servants of God, and worldly gain
sank to its proper insignifcance in comparison. The magnifcent
palace of Pharaoh and the monarch’s throne were held out as an
inducement to Moses; but he knew that the sinful pleasures that
make men forget God were in its lordly courts. He looked beyond
the gorgeous palace, beyond a monarch’s crown, to the high honors
that will be bestowed on the saints of the Most High in a kingdom
untainted by sin. He saw by faith an imperishable crown that the
King of heaven would place on the brow of the overcomer. This
faith led him to turn away from the lordly ones of earth and join the
humble, poor, despised nation that had chosen to obey God rather
than to serve sin.

မောရှေသည် အသက် ၄၀ အရွယ်အထိ နန်းတွင်း၌ နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူ၏ စိတ်ကူးများသည် မိမိပြည်သူတို့၏ နိမ့်ကျသော အခြေအနေဆီသို့ မကြာခဏ ရောက်ရှိသွားပြီး၊ ကျွန်ခံနေရသော ညီအစ်ကိုများထံ သွားရောက်ကာ ဘုရားသခင်သည် သူတို့အား ကယ်တင်မည်ဖြစ်ကြောင်း အားပေးခဲ့သည်။ မတရားမှုနှင့် ဖိနှိပ်မှုများကို မြင်တွေ့ရသောအခါ သူသည် မကြာခဏ ဒေါသထွက်ပြီး နာကြည်းမှုများကို ကလဲ့စားချေလိုစိတ် ပြင်းပြခဲ့သည်။ တစ်နေ့တွင် ပြင်ပသို့ ထွက်သွားစဉ် အီဂျစ်လူမျိုးတစ်ဦးက ဣသရေလလူမျိုးတစ်ဦးကို ရိုက်နှက်နေသည်ကို မြင်သောအခါ၊ သူသည် ရှေ့သို့ပြေးသွားပြီး ထိုအီဂျစ်လူမျိုးကို သတ်ပစ်လိုက်သည်။ ထိုဣသရေလလူမျိုးမှတစ်ပါး အခြားသက်သေမရှိသဖြင့် မောရှေသည် အလောင်းကို သဲထဲတွင် ချက်ချင်း မြှုပ်နှံလိုက်သည်။ ယခုအခါ သူသည် မိမိလူမျိုးတို့၏ ဘက်တော်သားအဖြစ် ရပ်တည်ရန် အသင့်ဖြစ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ပြသခဲ့ပြီး၊ သူတို့သည် လွတ်လပ်ရေးအတွက် ထကြွလာကြလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့သည်။ "ဘုရားသခင်သည် မိမိလက်ဖြင့် သူတို့ကို ကယ်တင်တော်မူမည်ကို ညီအစ်ကိုတို့သည် နားလည်ကြလိမ့်မည်ဟု သူထင်မှတ်သော်လည်း၊ သူတို့သည် နားမလည်ကြပေ။" (တမန်တော် ၇:၂၅)။ သူတို့သည် လွတ်လပ်ရေးအတွက် အသင့်မဖြစ်သေးပေ။ နောက်တစ်နေ့တွင် မောရှေသည် ဟေဗြဲသားနှစ်ဦး ခရန်ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရပြီး တစ်ဦးမှာ သိသိသာသာ မှားနေသည်။ မောရှေက ထိုအမှားလုပ်သူကို ဆုံးမသောအခါ၊ ထိုသူက ချက်ချင်းပင် ပြန်လည်တုံ့ပြန်ပြီး မောရှေ၌ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ပိုင်ခွင့်မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုကာ ဤသို့ စွပ်စွဲခဲ့သည်: "ငါတို့အပေါ်မှာ အဘယ်သူကို အရှင်အရာ၊ တရားသူကြီးအရာ၌ ခန့်ထားသနည်း? အီဂျစ်လူမျိုးကို သတ်သကဲ့သို့ ငါ့ကိုလည်း သတ်ရန် ကြံစည်သလော?"

Moses remained at court until he was forty years of age. His
thoughts often turned upon the abject condition of his people, and
he visited his brethren in their servitude, and encouraged them with
the assurance that God would work for their deliverance. Often,
stung to resentment by the sight of injustice and oppression, he
burned to avenge their wrongs. One day, while thus abroad, seeing
an Egyptian smiting an Israelite, he sprang forward and slew the
Egyptian. Except the Israelite, there had been no witness to the deed,
and Moses immediately buried the body in the sand. He had now
shown himself ready to maintain the cause of his people, and he
hoped to see them rise to recover their liberty. “He supposed his
brethren would have understood how that God by his hand would
deliver them; but they understood not.” Acts 7:25. They were not
yet prepared for freedom. On the following day Moses saw two
Hebrews striving together, one of them evidently at fault. Moses [247]
reproved the offender, who at once retaliated upon the reprover,
denying his right to interfere, and basely accusing him of crime:
216 Patriarchs and Prophets
“Who made thee a prince and a judge over us?” he said. “Intendest
thou to kill me, as thou killedst the Egyptian?”

ဤကိစ္စအားလုံးကို အီဂျစ်လူမျိုးတို့ ချက်ချင်း သိရှိသွားကြပြီး၊ အလွန်အမင်း ချဲ့ကားပြောဆိုမှုများက ဖာရောမင်း၏ နားထဲသို့ မကြာမီ ရောက်ရှိသွားသည်။ မောရှေ၏ ဤလုပ်ရပ်သည် ကြီးမားသော အဓိပ္ပာယ်ရှိကြောင်း၊ သူသည် မိမိပြည်သူတို့ကို ဦးဆောင်ကာ အီဂျစ်တို့ကို တိုက်ခိုက်ရန်၊ အစိုးရကို ဖြုတ်ချရန်နှင့် ရာဇပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်ရန် ကြံစည်နေကြောင်း၊ သူအသက်ရှင်နေသရွေ့ နိုင်ငံတော်အတွက် ဘေးကင်းမှု မရှိနိုင်ကြောင်း ရှင်ဘုရင်ထံ လျှောက်တင်ခဲ့ကြသည်။ မင်းကြီးသည် သူ့ကို သတ်ရန် ချက်ချင်း ဆုံးဖြတ်လိုက်သော်လည်း၊ မောရှေသည် အန္တရာယ်ကို သိရှိသွားသဖြင့် အာရေဗျနိုင်ငံဘက်သို့ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားခဲ့သည်။

The whole matter was quickly made known to the Egyptians,
and, greatly exaggerated, soon reached the ears of Pharaoh. It
was represented to the king that this act meant much; that Moses
designed to lead his people against the Egyptians, to overthrow the
government, and to seat himself upon the throne; and that there
could be no security for the kingdom while he lived. It was at once
determined by the monarch that he should die; but, becoming aware
of his danger, he made his escape and fled toward Arabia.

ထာဝရဘုရားသည် သူ၏ လမ်းကြောင်းကို လမ်းပြခဲ့သဖြင့် ဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်သူဖြစ်သော မိဒျံပြည်၏ ယဇ်ပုရောဟိတ်နှင့် မင်းသား ယေသရောထံတွင် ခိုလှုံခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ အချိန်အတန်ကြာပြီးနောက် မောရှေသည် ယေသရော၏ သမီးတစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး၊ ဤနေရာတွင် သူ၏ ယောက္ခမ၏ သိုးအုပ်များကို ထိန်းကျောင်းရင်း အသက် ၄၀ တိုင်တိုင် နေထိုင်ခဲ့သည်။

The Lord directed his course, and he found a home with Jethro,
the priest and prince of Midian, who was also a worshiper of God.
After a time Moses married one of the daughters of Jethro; and
here, in the service of his father-in-law, as keeper of his flocks, he
remained forty years.

အီဂျစ်လူမျိုးကို သတ်ရာတွင် မောရှေသည် သူ၏ ဘိုးဘေးများ မကြာခဏ မှားတတ်သည့်အတိုင်း၊ ဘုရားသခင် လုပ်ဆောင်ပေးမည်ဟု ကတိပြုထားသော အလုပ်ကို မိမိတို့လက်ထဲသို့ ယူဆောင်ခြင်းဟူသော အမှားကို ပြုလုပ်ခဲ့မိသည်။ မောရှေ ထင်မှတ်ထားသကဲ့သို့ စစ်မက်ဖြင့် မိမိပြည်သူတို့ကို ကယ်တင်ရန်မှာ ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်မဟုတ်ဘဲ၊ ဂုဏ်သရေတော်ကို ကိုယ်တော်တစ်ပါးတည်းသာ ခံယူနိုင်ရန်အတွက် ကိုယ်တော်၏ တန်ခိုးတော်ဖြင့် ကယ်တင်ရန် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤကဲ့သို့သော လောဘကြီးသည့် လုပ်ရပ်ကိုပင် ဘုရားသခင်က ကိုယ်တော်၏ ရည်ရွယ်ချက်များ ပြည့်စုံစေရန် အသုံးချခဲ့သည်။ မောရှေသည် သူ၏ ကြီးမြတ်သော အလုပ်အတွက် အသင့်မဖြစ်သေးပေ။ သူသည် အာဗြဟံနှင့် ယာကုပ်တို့ သင်ယူခဲ့ရသော ယုံကြည်ခြင်း သင်ခန်းစာကို သင်ယူရန် ကျန်ရှိနေသေးသည် — ယင်းမှာ ကတိတော်များ ပြည့်စုံရန်အတွက် လူသား၏ ခွန်အား သို့မဟုတ် ဉာဏ်ပညာအပေါ် မမှီခိုဘဲ၊ ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်အပေါ်၌သာ မှီခိုရန် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တောင်တန်းများ၏ တိတ်ဆိတ်မှုကြားတွင် မောရှေ သင်ယူရမည့် အခြားသင်ခန်းစာများလည်း ရှိသေးသည်။ မိမိကိုယ်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ဆင်းရဲဒုက္ခများ၏ ကျောင်းတော်တွင် သူသည် စိတ်ရှည်ခြင်းကို သင်ယူရမည်ဖြစ်ပြီး၊ မိမိ၏ ဒေါသကို ထိန်းချုပ်ရန် လေ့ကျင့်ရမည်။ သူသည် ပညာရှိစွာ မအုပ်ချုပ်မီ၊ နာခံရန် ဦးစွာ လေ့ကျင့်ရမည်။ ဣသရေလလူမျိုးတို့အား ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို မသွန်သင်မီ၊ သူ၏ စိတ်နှလုံးသည် ဘုရားသခင်နှင့် အပြည့်အဝ တစ်သားတည်း ဖြစ်နေရမည်။ မိမိ၏ ကိုယ်တွေ့အတွေ့အကြုံများအားဖြင့် မိမိ၏ အကူအညီ လိုအပ်သူအားလုံးအပေါ် ဖခင်သဖွယ် ဂရုစိုက်မှုကို ကျင့်သုံးနိုင်ရန် အသင့်ဖြစ်နေရမည်။

In slaying the Egyptian, Moses had fallen into the same error so
often committed by his fathers, of taking into their own hands the
work that God had promised to do. It was not God’s will to deliver
His people by warfare, as Moses thought, but by His own mighty
power, that the glory might be ascribed to Him alone. Yet even this
rash act was overruled by God to accomplish His purposes. Moses
was not prepared for his great work. He had yet to learn the same
lesson of faith that Abraham and Jacob had been taught—not to rely
upon human strength or wisdom, but upon the power of God for the
fulfllment of His promises. And there were other lessons that, amid
the solitude of the mountains, Moses was to receive. In the school
of self-denial and hardship he was to learn patience, to temper his
passions. Before he could govern wisely, he must be trained to obey.

လူသားတို့ဆိုလျှင် ထိုမျှလောက် ရှည်လျားသော လုပ်အားစိုက်ထုတ်မှုနှင့် လူမသိသူမသိ နေထိုင်ရသော ကာလကို အချိန်ဖြုန်းခြင်းဟု မှတ်ယူကာ ရှောင်လွှဲလိုကြပေမည်။ သို့သော် အနန္တတန်ခိုးရှင် ဉာဏ်ပညာတော်က မိမိပြည်သူတို့၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာမည့်သူအား သိုးထိန်းတစ်ဦး၏ နှိမ့်ကျသော အလုပ်တွင် အနှစ် ၄၀ အချိန်ကုန်စေခဲ့သည်။ ထိုသို့ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အခြားသူများကို ဂရုစိုက်တတ်ခြင်း၊ မိမိကိုယ်ကို မေ့လျော့ခြင်းနှင့် မိမိသိုးအုပ်အပေါ် နူးညံ့စွာ စိုးရိမ်ပူပန်တတ်ခြင်း စသော အလေ့အကျင့်များသည် သူ့အား ဣသရေလတို့၏ သနားကြင်နာတတ်ပြီး စိတ်ရှည်သော သိုးထိန်းကြီး ဖြစ်လာစေရန် ပြင်ဆင်ပေးခဲ့သည်။ လူသားတို့၏ လေ့ကျင့်မှု သို့မဟုတ် ယဉ်ကျေးမှုတို့က ပေးစွမ်းနိုင်သော မည်သည့် အားသာချက်မျှ ဤအတွေ့အကြုံကို အစားမထိုးနိုင်ပေ။

His own heart must be fully in harmony with God before he could
teach the knowledge of His will to Israel. By his own experience he
must be prepared to exercise a fatherly care over all who needed his
help.
Man would have dispensed with that long period of toil and
obscurity, deeming it a great loss of time. But Infnite Wisdom called
[248] him who was to become the leader of his people to spend forty years
in the humble work of a shepherd. The habits of caretaking, of
self-forgetfulness and tender solicitude for his flock, thus developed,
would prepare him to become the compassionate, longsuffering
Moses 217
shepherd of Israel. No advantage that human training or culture
could bestow, could be a substitute for this experience.

မောရှေသည် မိမိသင်ယူခဲ့ရသော အရာများစွာကို ပြန်လည် မေ့ဖျောက်ပစ်ရန် သင်ယူနေခဲ့ရသည်။ အီဂျစ်ပြည်တွင် သူ့အား ဝန်းရံခဲ့သော လွှမ်းမိုးမှုများ — မွေးမိခင်၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၊ ရှင်ဘုရင်၏ မြေးတော်အဖြစ် သူ၏ မြင့်မားသော အဆင့်အတန်း၊ အရပ်ရပ်ရှိ ပျော်ပါးမှုများ၊ မှားယွင်းသော ဘာသာတရား၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နက်နဲမှုနှင့် လျှို့ဝှက်ချက်များ၊ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု၏ ခမ်းနားမှု၊ ဗိသုကာလက်ရာများနှင့် ရုပ်တုထုလုပ်မှုတို့၏ ခန့်ညားမှု — အားလုံးသည် သူ၏ ဖွံ့ဖြိုးစ စိတ်နှလုံးပေါ်တွင် နက်ရှိုင်းစွာ အစွဲအလမ်း ဖြစ်စေခဲ့ပြီး သူ၏ အလေ့အကျင့်နှင့် စရိုက်လက္ခဏာကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ပုံဖော်ခဲ့သည်။ အချိန်၊ ပတ်ဝန်းကျင် အပြောင်းအလဲနှင့် ဘုရားသခင်နှင့် မိသဟာယဖွဲ့ခြင်းတို့ကသာ ထိုအစွဲအလမ်းများကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်သည်။ မောရှေ ကိုယ်တိုင်အနေဖြင့် အမှားများကို စွန့်ပယ်ပြီး အမှန်တရားကို လက်ခံရန်မှာ အသက်နှင့်ရင်း၍ ကြိုးစားအားထုတ်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း၊ လူသားခွန်အားဖြင့် မတတ်နိုင်လောက်အောင် ပြင်းထန်သောအခါ ဘုရားသခင်သည် သူ၏ ကူညီမည့်သူ ဖြစ်လာလိမ့်မည်။

Moses had been learning much that he must unlearn. The influences that had surrounded him in Egypt—the love of his foster
mother, his own high position as the king’s grandson, the dissipation on every hand, the refnement, the subtlety, and the mysticism
of a false religion, the splendor of idolatrous worship, the solemn
grandeur of architecture and sculpture—all had left deep impressions upon his developing mind and had molded, to some extent, his
habits and character. Time, change of surroundings, and communion
with God could remove these impressions. It would require on the
part of Moses himself a struggle as for life to renounce error and
accept truth, but God would be his helper when the conflict should
be too severe for human strength.

ဘုရားသခင်အတွက် အမှုဆောင်ရန် ရွေးချယ်ခြင်းခံရသူ အားလုံးတွင် လူသားဆန်သော အချက်များကို တွေ့မြင်ရသည်။ သို့သော် သူတို့သည် မိမိတို့၏ လက်ရှိအခြေအနေတွင် ကျေနပ်နေတတ်သော၊ ပုံသေကားကျ အလေ့အကျင့်နှင့် စရိုက်ရှိသူများ မဟုတ်ကြပေ။ သူတို့သည် ဘုရားသခင်ထံမှ ဉာဏ်ပညာကို ရယူရန်နှင့် ကိုယ်တော်အတွက် အမှုဆောင်ရန် သင်ယူလိုသော စိတ်ထက်သန်မှု ရှိကြသည်။ တမန်တော်က ဆိုသည်မှာ "သင်တို့တွင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ပညာကို လိုလျှင်၊ ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်ခြင်းကို ပြုတော်မမူဘဲ ခပ်သိမ်းသောသူတို့အား ရက်ရောစွာ ပေးသနားတော်မူသော ဘုရားသခင်ကို တောင်းစေ၊ ထိုသို့တောင်းလျှင် ပေးတော်မူလတ္တံ့။" (ယာကုပ် ၁:၅)။ သို့သော် လူတို့သည် မှောင်မိုက်ထဲတွင် နေထိုင်ရန် ကျေနပ်နေကြလျှင် ဘုရားသခင်သည် သူတို့အား ဘုရားသခင်၏ အလင်းကို ပေးသနားမည်မဟုတ်ပေ။ ဘုရားသခင်၏ အကူအညီကို ရရှိရန်အတွက် လူသည် မိမိ၏ အားနည်းချက်နှင့် လိုအပ်ချက်များကို သိမြင်ရမည်။ မိမိကိုယ်ကိုယ် ပြောင်းလဲစေရန်အတွက် မိမိ၏ စိတ်ကို အသုံးချရမည်။ ထက်သန်ပြီး ဇွဲရှိသော ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ကြိုးစားအားထုတ်မှုတို့ ရှိရမည်။ မှားယွင်းသော အလေ့အကျင့်နှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ခါချပစ်ရမည်။ ထိုအမှားများကို ပြုပြင်ရန်နှင့် မှန်ကန်သော အခြေခံမူများကို လိုက်နာရန် ပြတ်သားသော ကြိုးစားအားထုတ်မှုဖြင့်သာ အောင်မြင်မှုကို ရရှိနိုင်သည်။ လူအများစုသည် မိမိတို့ ရောက်ရှိနိုင်သော အခြေအနေသို့ မရောက်ရှိကြခြင်းမှာ မိမိတို့ကိုယ်တိုင် လုပ်ဆောင်ရန် ဘုရားသခင် အစွမ်းသတ္တိ ပေးထားသော အရာများကို ဘုရားသခင်က လုပ်ပေးမည်ဟု စောင့်ဆိုင်းနေကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အသုံးဝင်သူဖြစ်ရန် ထိုက်တန်သူ အားလုံးသည် အပြင်းထန်ဆုံးသော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားပိုင်းဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်မှုများကို ခံယူရမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားသခင်သည် လူသားတို့၏ ကြိုးစားမှုတွင် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်ကို ပေါင်းစပ်ပေးခြင်းဖြင့် သူတို့ကို ကူညီမည် ဖြစ်သည်။

In all who have been chosen to accomplish a work for God the
human element is seen. Yet they have not been men of stereotyped
habits and character, who were satisfed to remain in that condition.
They earnestly desired to obtain wisdom from God and to learn to
work for Him. Says the apostle, “If any of you lack wisdom, let him
ask of God, that giveth to all men liberally, and upbraideth not; and
it shall be given him.” James 1:5. But God will not impart to men
divine light while they are content to remain in darkness. In order to
receive God’s help, man must realize his weakness and defciency;
he must apply his own mind to the great change to be wrought in
himself; he must be aroused to earnest and persevering prayer and
effort. Wrong habits and customs must be shaken off; and it is only
by determined endeavor to correct these errors and to conform to
right principles that the victory can be gained. Many never attain to
the position that they might occupy, because they wait for God to do
for them that which He has given them power to do for themselves.
All who are ftted for usefulness must be trained by the severest
mental and moral discipline, and God will assist them by uniting
divine power with human effort.
Shut in by the bulwarks of the mountains, Moses was alone with [249]
[250]
[251]
God. The magnifcent temples of Egypt no longer impressed his
mind with their superstition and falsehood. In the solemn grandeur
of the everlasting hills he beheld the majesty of the Most High, and
in contrast realized how powerless and insignifcant were the gods of
218 Patriarchs and Prophets
Egypt. Everywhere the Creator’s name was written. Moses seemed
to stand in His presence and to be over-shadowed by His power.

တောင်တန်းများ၏ ကာရံမှုအောက်တွင် မောရှေသည် ဘုရားသခင်နှင့်အတူ တစ်ဦးတည်း ရှိနေခဲ့သည်။ အီဂျစ်ပြည်၏ ခမ်းနားသော ဗိမာန်များသည် သူ၏ စိတ်နှလုံးထဲတွင် အယူသည်းမှုနှင့် မုသားများဖြင့် လွှမ်းမိုးခြင်း မရှိတော့ပေ။ အစဉ်အမြဲ တည်ရှိနေသော တောင်ကုန်းများ၏ ခန့်ညားမှုကြားတွင် သူသည် အမြင့်ဆုံးသော ဘုရားသခင်၏ ကြီးမြတ်မှုကို တွေ့မြင်ခဲ့ရပြီး၊ အီဂျစ်၏ နတ်ဘုရားများသည် မည်မျှ အင်အားမဲ့ပြီး အရေးမပါကြောင်း သိမြင်ခဲ့သည်။ နေရာတိုင်းတွင် ဖန်ဆင်းရှင်၏ နာမတော်ကို ရေးထိုးထားသည်။ မောရှေသည် ကိုယ်တော်၏ ရှေ့တော်တွင် ရပ်နေရသကဲ့သို့ ခံစားရပြီး ကိုယ်တော်၏ တန်ခိုးတော် လွှမ်းမိုးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ဤနေရာတွင် သူ၏ မာနတရားနှင့် မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီးမှုများ လွင့်စင်သွားခဲ့သည်။ တောကန္တာရဘဝ၏ ကြမ်းတမ်းသော ရိုးရှင်းမှုကြားတွင် အီဂျစ်ပြည်၏ သက်သောင့်သက်သာရှိမှုနှင့် ဇိမ်ခံမှုများ၏ ရလဒ်များ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။ မောရှေသည် စိတ်ရှည်သောသူ၊ ရိုသေကိုးကွယ်တတ်သောသူနှင့် နှိမ့်ချသောသူ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ "မြေကြီးပေါ်မှာရှိသော လူအပေါင်းတို့ထက် သာ၍ နူးညံ့သိမ်မွေ့သောသူ" (ဂဏန်းရာသီကျမ်း ၁၂:၃) ဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း၊ ယာကုပ်၏ အနန္တတန်ခိုးရှင် ဘုရားသခင်အပေါ် ယုံကြည်ခြင်းတွင်မူ ခိုင်မာခဲ့သည်။

Here his pride and self-suffciency were swept away. In the stern
simplicity of his wilderness life, the results of the ease and luxury
of Egypt disappeared. Moses became patient, reverent, and humble,
“very meek, above all the men which were upon the face of the earth”
(Numbers 12:3), yet strong in faith in the mighty God of Jacob.

နှစ်များကုန်လွန်လာသည်နှင့်အမျှ သူသည် ဆိတ်ငြိမ်သော နေရာများတွင် မိမိ၏ သိုးအုပ်နှင့်အတူ လှည့်လည်ရင်း၊ မိမိပြည်သူတို့၏ ဖိနှိပ်ခံနေရသော အခြေအနေကို ဆင်ခြင်မိသည်။ ဘုရားသခင်သည် သူ၏ ဘိုးဘေးများအပေါ် ပြုမူခဲ့ပုံများနှင့် ရွေးကောက်ထားသော လူမျိုးတို့ ရရှိမည့် ကတိတော်များကို ပြန်လည် ရေတွက်ရင်း၊ ဣသရေလတို့အတွက် နေ့ညမပြတ် ဆုတောင်းခဲ့သည်။ ကောင်းကင်တမန်များသည် သူ့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အလင်းကို ဖြန့်ကြဲပေးခဲ့ကြသည်။ ဤနေရာတွင် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းပြမှုဖြင့် သူသည် ကမ္ဘာဦးကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သည်။ တောကန္တာရထဲတွင် ကုန်လွန်ခဲ့သော ရှည်လျားသော နှစ်များသည် မောရှေနှင့် သူ၏ ပြည်သူတို့အတွက်သာမက၊ နောက်မျိုးဆက် အဆက်ဆက်ရှိ ကမ္ဘာကြီးအတွက်ပါ ကောင်းချီးမင်္ဂလာများဖြင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့သည်။

As the years rolled on, and he wandered with his flocks in solitary
places, pondering upon the oppressed condition of his people, he
recounted the dealings of God with his fathers and the promises that
were the heritage of the chosen nation, and his prayers for Israel
ascended by day and by night. Heavenly angels shed their light
around him. Here, under the inspiration of the Holy Spirit, he wrote
the book of Genesis. The long years spent amid the desert solitudes
were rich in blessing, not alone to Moses and his people, but to the
world in all succeeding ages.

"ကာလအတန်ကြာပြီးနောက် အီဂျစ်မင်းကြီးသည် ကွယ်လွန်လေ၏။ ဣသရေလအမျိုးသားတို့သည် ကျွန်ခံရသောကြောင့် ညည်းတွားအော်ဟစ်ကြသဖြင့်၊ သူတို့၏ အော်ဟစ်သံသည် ဘုရားသခင်ထံသို့ ရောက်လေ၏။ ဘုရားသခင်သည် သူတို့၏ ညည်းတွားသံကို ကြားတော်မူ၍၊ အာဗြဟံ၊ ဣဇာတ်၊ ယာကုပ်တို့နှင့် ဖွဲ့တော်မူသော ပဋိညာဉ်ကို သတိရတော်မူ၏။ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလအမျိုးသားတို့ကို ကြည့်ရှု၍ သူတို့ကို မှတ်တော်မူ၏။" ဣသရေလတို့ လွတ်မြောက်ရမည့် အချိန် ရောက်လာခဲ့ပြီ။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ လူသားတို့၏ မာနကို အရှက်ရစေမည့် နည်းလမ်းဖြင့် ပြည့်စုံစေရန် ဖြစ်သည်။ ကယ်တင်ရှင်သည် လက်ထဲတွင် တောင်ဝေးတစ်ချောင်းသာ ကိုင်ဆောင်ထားသော နှိမ့်ချသည့် သိုးထိန်းတစ်ဦးအဖြစ် ထွက်ခွာသွားရမည် ဖြစ်သော်လည်း၊ ဘုရားသခင်သည် ထိုတောင်ဝေးကို ကိုယ်တော်၏ တန်ခိုးတော်၏ အထိမ်းအမှတ် ဖြစ်စေတော်မူမည်။ တစ်နေ့တွင် "ဘုရားသခင်၏ တောင်တော်" ဖြစ်သော ဟောရပ်တောင်အနီးတွင် သိုးအုပ်ကို ထိန်းကျောင်းနေစဉ်၊ မောရှေသည် မီးလောင်နေသော ချုံပုတ်တစ်ခုကို တွေ့ရသည်။ အကိုင်းအခက်များ၊ အရွက်များနှင့် ပင်စည်တစ်ခုလုံး မီးတောက်နေသော်လည်း လောင်ကျွမ်းသွားခြင်း မရှိပေ။ ထိုအံ့ဖွယ် မြင်ကွင်းကို ကြည့်ရန် အနားသို့ တိုးသွားသောအခါ၊ မီးတောက်ထဲမှ အသံတစ်ခုက သူ့နာမည်ကို ခေါ်လိုက်သည်။ တုန်ရင်သော နှုတ်ခမ်းများဖြင့် သူက "အကျွန်ုပ် ရှိပါသည်" ဟု ပြန်ထူးခဲ့သည်။ သူသည် မရိုမသေ မချဉ်းကပ်ရန် သတိပေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်: "သင်၏ ခြေနင်းကို ချွတ်လော့၊ သင်ရပ်နေသော အရပ်သည် သန့်ရှင်းသော မြေဖြစ်၏။ ... ငါသည် သင်၏ ဘိုးဘေးတို့၏ ဘုရားသခင်၊ အာဗြဟံ၏ ဘုရားသခင်၊ ဣဇာတ်၏ ဘုရားသခင်၊ ယာကုပ်၏ ဘုရားသခင် ဖြစ်၏။" ကိုယ်တော်သည် ရှေးယခင်က ဘိုးဘေးများထံတွင် ပဋိညာဉ်၏ ကောင်းကင်တမန်အဖြစ် ကိုယ်တော်တိုင် ထင်ရှားပြခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ "မောရှေသည် ဘုရားသခင်ကို ကြည့်ရှုရန် ကြောက်ရွံ့သဖြင့် မိမိမျက်နှာကို ဖုံးအုပ်ထားလေ၏။"

“And it came to pass in process of time, that the king of Egypt
died: and the children of Israel sighed by reason of the bondage,
and they cried, and their cry came up unto God by reason of the
bondage. And God heard their groaning, and God remembered
His covenant with Abraham, with Isaac, and with Jacob. And God
looked upon the children of Israel, and God had respect unto them.”
The time for Israel’s deliverance had come. But God’s purpose was
to be accomplished in a manner to pour contempt on human pride.
The deliverer was to go forth as a humble shepherd, with only a
rod in his hand; but God would make that rod the symbol of His
power. Leading his flocks one day near Horeb, “the mountain of
God,” Moses saw a bush in flames, branches, foliage, and trunk, all
burning, yet seeming not to be consumed. He drew near to view
the wonderful sight, when a voice from out of the flame called him
by name. With trembling lips he answered, “Here am I.” He was
warned not to approach irreverently: “Put off thy shoes from off thy
feet; for the place whereon thou standest is holy ground.... I am the
[252] God of thy father, the God of Abraham, the God of Isaac, and the
God of Jacob.” It was He who, as the Angel of the covenant, had
revealed Himself to the fathers in ages past. “And Moses hid his
face; for he was afraid to look upon God.”
Moses 219

ဘုရားသခင်၏ ရှေ့တော်သို့ လာသူတိုင်းသည် နှိမ့်ချခြင်းနှင့် ရိုသေခြင်းရှိရမည်။ ယေရှု၏ နာမတော်အားဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ကိုယ်တော်၏ ရှေ့တော်သို့ ယုံကြည်စိတ်ချစွာ လာနိုင်သော်လည်း၊ ကိုယ်တော်သည် ကျွန်ုပ်တို့နှင့် အဆင့်တူသကဲ့သို့ မရိုမသေ မပြုရပေ။ အချို့သူများသည် ချဉ်းကပ်၍မရသော အလင်းထဲတွင် နေထိုင်တော်မူသော ကြီးမြတ်ပြီး အနန္တတန်ခိုးရှင်၊ သန့်ရှင်းတော်မူသော ဘုရားသခင်အား မိမိတို့၏ အဆင့်တူ သို့မဟုတ် အောက်ခြေလူတန်းစားတစ်ဦးကို ပြောဆိုသကဲ့သို့ ပြောဆိုတတ်ကြသည်။ လောကီအုပ်ချုပ်သူတစ်ဦး၏ ရှေ့တွင် မပြုလုပ်ရဲသော အပြုအမူမျိုးကို ဘုရားသခင်၏ အိမ်တော်တွင် ပြုလုပ်တတ်သူများလည်း ရှိသည်။ သူတို့သည် သေရပ်ဖိမ် (seraphim) နတ်ကောင်းကင်တမန်များ ကိုးကွယ်ရာ၊ ကောင်းကင်တမန်များ မျက်နှာလွှဲထားရသော ကိုယ်တော်၏ ရှေ့မှောက်တွင် ရှိနေကြောင်း သတိရသင့်သည်။ ဘုရားသခင်သည် အလွန်ရိုသေထိုက်သော အရှင်ဖြစ်၏။ ကိုယ်တော်၏ ရှေ့မှောက်တွင် ရှိနေကြောင်း အမှန်တကယ် သိမြင်သူတိုင်းသည် နှိမ့်ချစွာ ဦးညွှတ်ကြလိမ့်မည်။ ယာကုပ်သည် ဘုရားသခင်၏ ဗျာဒိတ်ရူပါရုံကို မြင်တွေ့သောအခါ "ဤအရပ်သည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းလှ၏။ ဤအရပ်သည် ဘုရားသခင်၏ အိမ်တော်မှတစ်ပါး အခြားမဟုတ်၊ ကောင်းကင်တံခါးဝ ဖြစ်၏" ဟု အော်ဟစ်ခဲ့သကဲ့သို့ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။

Humility and reverence should characterize the deportment of
all who come into the presence of God. In the name of Jesus we
may come before Him with confdence, but we must not approach
Him with the boldness of presumption, as though He were on a
level with ourselves. There are those who address the great and
all-powerful and holy God, who dwelleth in light unapproachable,
as they would address an equal, or even an inferior. There are those
who conduct themselves in His house as they would not presume
to do in the audience chamber of an earthly ruler. These should
remember that they are in His sight whom seraphim adore, before
whom angels veil their faces. God is greatly to be reverenced; all
who truly realize His presence will bow in humility before Him,
and, like Jacob beholding the vision of God, they will cry out, “How
dreadful is this place! This is none other but the house of God, and
this is the gate of heaven.”

မောရှေသည် ဘုရားသခင်၏ ရှေ့တော်တွင် ရိုသေစွာ စောင့်ဆိုင်းနေစဉ် စကားတော်များ ဆက်လက် ထွက်ပေါ်လာသည်မှာ: "အီဂျစ်ပြည်၌ ရှိသော ငါ၏ လူမျိုးတို့ ခံရသော ဆင်းရဲဒုက္ခကို ငါသည် အမှန်ပင် မြင်ခဲ့ပြီ။ အလုပ်ကြပ်တို့ကြောင့် သူတို့ အော်ဟစ်သံကိုလည်း ငါကြားပြီ။ သူတို့၏ နာကျင်မှုကို ငါသိ၏။ သူတို့ကို အီဂျစ်လူတို့လက်မှ ကယ်နှုတ်ရန်လည်းကောင်း၊ ထိုပြည်မှ ထုတ်ဆောင်၍ နို့နှင့် ပျားရည်စီးသော ကျယ်ပြော၍ ကောင်းမွန်သော မြေသို့ ပို့ဆောင်ရန်လည်းကောင်း ငါဆင်းလာပြီ။ ... ယခု လာလော့၊ ငါ၏ လူမျိုးဖြစ်သော ဣသရေလအမျိုးသားတို့ကို အီဂျစ်ပြည်မှ နှုတ်ဆောင်စေခြင်းငှာ၊ သင့်ကို ဖာရောမင်းထံသို့ ငါစေလွှတ်မည်။" ထိုအမိန့်ကြောင့် အံ့အားသင့်ပြီး ထိတ်လန့်သွားသော မောရှေက "အကျွန်ုပ်သည် ဖာရောမင်းထံသို့ သွား၍ ဣသရေလအမျိုးသားတို့ကို အီဂျစ်ပြည်မှ နှုတ်ဆောင်ရမည်အကြောင်း၊ အကျွန်ုပ်သည် အဘယ်သူဖြစ်သနည်း?" ဟု လျှောက်ထားသည်။ ဘုရားသခင်က "အမှန်စင်စစ် ငါသည် သင်နှင့်အတူ ရှိလိမ့်မည်။ သင့်ကို ငါစေလွှတ်ကြောင်း ဤအရာသည် သက်သေဖြစ်လိမ့်မည်: သင်သည် ပြည်သူတို့ကို အီဂျစ်ပြည်မှ နှုတ်ဆောင်ပြီးသောအခါ၊ သင်တို့သည် ဤတောင်ပေါ်မှာ ဘုရားသခင်ကို ဝတ်ပြုကြလိမ့်မည်" ဟု ပြန်လည် မိန့်ကြားတော်မူ၏။

As Moses waited in reverent awe before God the words continued: “I have surely seen the affliction of My people which are in
Egypt, and have heard their cry by reason of their taskmasters; for I
know their sorrows; and I am come down to deliver them out of the
hand of the Egyptians, and to bring them up out of that land unto a
good land and a large, unto a land flowing with milk and honey....
Come now therefore, and I will send thee unto Pharaoh, that thou
mayest bring forth My people the children of Israel out of Egypt.”
Amazed and terrifed at the command, Moses drew back, saying,
“Who am I, that I should go unto Pharaoh, and that I should bring
forth the children of Israel out of Egypt?” The reply was, “Certainly
I will be with thee; and this shall be a token unto thee, that I have
sent thee: When thou hast brought forth the people out of Egypt, ye
shall serve God upon this mountain.”

မောရှေသည် ကြုံတွေ့ရမည့် အခက်အခဲများ၊ မိမိပြည်သူတို့၏ မျက်စိကန်းမှု၊ မသိနားမလည်မှုနှင့် မယုံကြည်မှုတို့အကြောင်းကို စဉ်းစားမိသည်။ သူတို့ထဲမှ အများစုမှာ ဘုရားသခင်အကြောင်းကိုပင် မသိရှိကြတော့ပေ။ "ကြည့်ပါဦး၊ အကျွန်ုပ်သည် ဣသရေလအမျိုးသားတို့ထံသို့ သွား၍၊ သင်တို့ဘိုးဘေးတို့၏ ဘုရားသခင်သည် အကျွန်ုပ်ကို သင်တို့ထံသို့ စေလွှတ်တော်မူပြီဟု ပြောဆိုသောအခါ၊ ကိုယ်တော်၏ နာမတော်ကား အဘယ်သို့နည်းဟု သူတို့က မေးကြလျှင်၊ အကျွန်ုပ်သည် အဘယ်သို့ ပြန်ပြောရပါမည်နည်း?" ဟု သူက လျှောက်တင်သည်။ အဖြေမှာ — "ငါသည် ငါဖြစ်သည့်အတိုင်း ဖြစ်၏ (I AM THAT I AM)" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ "ငါဖြစ်သည် (I AM) ဟု အမည်ရှိသော အရှင်သည် ငါ့ကို သင်တို့ထံသို့ စေလွှတ်တော်မူပြီဟု ဣသရေလအမျိုးသားတို့အား ပြောလော့။"

Moses thought of the diffculties to be encountered, of the blindness, ignorance, and unbelief of his people, many of whom were
almost destitute of a knowledge of God. “Behold,” he said, “when
I come unto the children of Israel, and shall say unto them, The [253]
God of your fathers hath sent me unto you; and they shall say to me,
What is His name? what shall I say unto them?” The answer was—
“I AM THAT I AM.” “Thus shalt thou say unto the children of
Israel, I AM hath sent me unto you.”
220 Patriarchs and Prophets

မောရှေအား ဦးစွာ ဣသရေလ လူကြီးများကို စုဝေးရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ သူတို့သည် လူမျိုးစုထဲတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံးနှင့် အဖြောင့်မတ်ဆုံး သူများဖြစ်ကြပြီး ကျွန်ခံနေရသည့်အတွက် ရှည်လျားစွာ ဝမ်းနည်းနေခဲ့သူများ ဖြစ်သည်။ သူတို့အား ဘုရားသခင်ထံမှ လွတ်မြောက်မည့် ကတိတော် သတင်းစကားကို ပြောကြားရမည်။ ထို့နောက် သူသည် ထိုလူကြီးများနှင့်အတူ ရှင်ဘုရင်ထံသို့ သွား၍ ဤသို့ လျှောက်ရမည် —

Moses was commanded frst to assemble the elders of Israel,
the most noble and righteous among them, who had long grieved
because of their bondage, and to declare to them a message from
God, with a promise of deliverance. Then he was to go with the
elders before the king, and say to him—

"ဟေဗြဲလူတို့၏ ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားသည် အကျွန်ုပ်တို့နှင့် တွေ့ဆုံတော်မူပြီ။ ယခု အကျွန်ုပ်တို့၏ ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားအား ယဇ်ပူဇော်ရန် တောကန္တာရထဲသို့ ၃ ရက်ခရီး သွားခွင့်ပြုပါရန် တောင်းပန်ပါ၏။"

“The Lord God of the Hebrews hath met with us: and now let us
go, we beseech thee, three days’ journey into the wilderness, that
we may sacrifce to the Lord our God.”

ဣသရေလတို့ကို လွှတ်ရန် တောင်းဆိုချက်ကို ဖာရောမင်းက ငြင်းဆန်လိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း မောရှေအား ကြိုတင်သတိပေးထားသည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏ အစေခံသည် သတ္တိမပျက်ရပေ။ အကြောင်းမှာ ထာဝရဘုရားသည် ဤအခွင့်အရေးကို အီဂျစ်လူမျိုးတို့နှင့် မိမိပြည်သူတို့၏ ရှေ့တွင် တန်ခိုးတော်ကို ပြသရန် အသုံးချမည် ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ "ငါသည် ငါ့လက်ကို ဆန့်၍၊ အီဂျစ်ပြည် အလယ်၌ ငါပြုမည့် အံ့ဖွယ်သောအမှု အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် ထိုပြည်ကို ဒဏ်ခတ်မည်။ ထိုနောက်မှ သူသည် သင်တို့ကို လွှတ်လိမ့်မည်။"

Moses was forewarned that Pharaoh would resist the appeal to
let Israel go. Yet the courage of God’s servant must not fail; for the
Lord would make this the occasion to manifest His power before the
Egyptians and before His people. “And I will stretch out My hand,
and smite Egypt with all My wonders which I will do in the midst
thereof: and after that he will let you go.”

ခရီးစဉ်အတွက် ပြင်ဆင်ရမည့် ရိက္ခာများနှင့် ပတ်သက်၍လည်း လမ်းညွှန်ချက် ပေးခဲ့သည်။ ထာဝရဘုရားက "သင်တို့ ထွက်သွားသောအခါ လက်ချည်းမသွားရ။ မိန်းမတိုင်းသည် မိမိအိမ်နီးချင်းထံမှလည်းကောင်း၊ မိမိအိမ်၌ တည်းခိုသော မိန်းမထံမှလည်းကောင်း၊ ငွေတန်ဆာ၊ ရွှေတန်ဆာနှင့် အဝတ်တန်ဆာများကို ငှားယူရမည်" ဟု မိန့်တော်မူ၏။ အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် ဣသရေလတို့အား မတရားခိုင်းစေခြင်းဖြင့် ကြွယ်ဝလာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သဖြင့်၊ ဣသရေလတို့သည် မိမိတို့၏ အိမ်သစ်သို့ ခရီးစတင်ချိန်တွင် မိမိတို့၏ နှစ်ပေါင်းများစွာ လုပ်အားခကို တောင်းဆိုပိုင်ခွင့် ရှိသည်။ သူတို့သည် အလွယ်တကူ သယ်ဆောင်သွားနိုင်သော တန်ဖိုးရှိသည့် ပစ္စည်းများကို တောင်းရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားသခင်သည် အီဂျစ်လူမျိုးတို့၏ မျက်စိရှေ့တွင် သူတို့အား မျက်နှာသာ ရရှိစေမည် ဖြစ်သည်။ သူတို့ လွတ်မြောက်ရန်အတွက် ပြုလုပ်မည့် ကြီးမားသော အံ့ဖွယ်အမှုများသည် ဖိနှိပ်သူများကို ထိတ်လန့်စေမည်ဖြစ်သဖြင့်၊ ကျွန်တို့၏ တောင်းဆိုချက်များကို လိုက်လျောကြလိမ့်မည်။

Direction was also given concerning the provision they were to
make for the journey. The Lord declared, “It shall come to pass, that,
when ye go, ye shall not go empty: but every woman shall borrow
of her neighbor, and of her that sojourneth in her house, jewels of
silver, and jewels of gold, and raiment.” The Egyptians had been
enriched by the labor unjustly exacted from the Israelites, and as the
latter were to start on the journey to their new home, it was right for
them to claim the reward of their years of toil. They were to ask for
articles of value, such as could be easily transported, and God would
give them favor in the sight of the Egyptians. The mighty miracles
wrought for their deliverance would strike terror to the oppressors,
so that the requests of the bondmen would be granted.

မောရှေသည် မိမိရှေ့တွင် ကျော်လွှား၍မရနိုင်ဟု ထင်ရသော အခက်အခဲများကို မြင်တွေ့နေရသည်။ ဘုရားသခင်သည် သူ့ကို အမှန်ပင် စေလွှတ်လိုက်ကြောင်း မိမိပြည်သူတို့အား မည်သည့် သက်သေ ပြနိုင်မည်နည်း? "ကြည့်ပါဦး၊ သူတို့သည် အကျွန်ုပ်ကို မယုံကြည်ကြ၊ အကျွန်ုပ်၏ စကားကိုလည်း နားမထောင်ကြဘဲ၊ ထာဝရဘုရားသည် သင့်အား ထင်ရှားတော်မမူပါဟု ပြောကြပါလိမ့်မည်" ဟု သူက လျှောက်တင်သည်။ ထိုအခါ သူ၏ အာရုံခံစားမှုများဖြင့် သိရှိနိုင်သော သက်သေကို ပေးခဲ့သည်။ သူ၏ တောင်ဝေးကို မြေပေါ်သို့ ချရန် အမိန့်ပေးသည်။ သူ ချလိုက်သောအခါ "ထိုတောင်ဝေးသည် မြွေဖြစ်သွားသဖြင့်၊ မောရှေသည် မြွေရှေ့မှ ထွက်ပြေးလေ၏။" ထိုမြွေကို ပြန်ကိုင်ရန် အမိန့်ပေးသောအခါ သူ၏ လက်ထဲတွင် တောင်ဝေး ပြန်ဖြစ်သွားသည်။ သူ၏ လက်ကို ရင်ဘတ်ထဲသို့ သွင်းရန် ခိုင်းသည်။ သူ နာခံလိုက်ပြီး "လက်ကို ပြန်ထုတ်သောအခါ၊ သူ၏လက်သည် မိုးပွင့်ကဲ့သို့ အဖြူရောင် နူနာစွဲနေ၏။" လက်ကို ရင်ဘတ်ထဲသို့ ထပ်မံ သွင်းရန်ခိုင်းပြီး ပြန်ထုတ်သောအခါ အကောင်းအတိုင်း ပြန်ဖြစ်သွားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤနိမိတ်လက္ခဏာများအားဖြင့် အီဂျစ်မင်းကြီးထက် သာ၍ တန်ခိုးကြီးသော အရှင်သည် သူတို့အလယ်တွင် ရှိနေကြောင်းကို ဖာရောမင်းသာမက မိမိ၏ လူမျိုးများပါ ယုံကြည်လာကြလိမ့်မည်ဟု ထာဝရဘုရားက မောရှေအား စိတ်ချစေခဲ့သည်။

Moses saw before him diffculties that seemed insurmountable.
What proof could he give his people that God had indeed sent him?
“Behold,” he said, “they will not believe me, nor hearken unto my
voice: for they will say, The Lord hath not appeared unto thee.”
Evidence that appealed to his own senses was now given. He was
told to cast his rod upon the ground. As he did so, “it became a
serpent; and Moses fled from before it.” He was commanded to seize
[254] it, and in his hand it became a rod. He was bidden to put his hand
into his bosom. He obeyed, and “when he took it out, behold, his
hand was leprous as snow.” Being told to put it again into his bosom,
he found on withdrawing it that it had become like the other. By
these signs the Lord assured Moses that His own people, as well as
Moses 221
Pharaoh, should be convinced that One mightier than the king of
Egypt was manifest among them.

သို့သော် ဘုရားသခင်၏ အစေခံသည် မိမိရှေ့တွင် ရှိနေသော ထူးဆန်းပြီး အံ့သြဖွယ်ကောင်းသော အလုပ်ကို စဉ်းစားကာ စိုးရိမ်စိတ် လွှမ်းမိုးနေဆဲ ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဒုက္ခနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုများကြားတွင် စကားမပီသခြင်းကို အကြောင်းပြချက်အဖြစ် လျှောက်တင်ပြန်သည်: "အို ထာဝရဘုရား၊ အကျွန်ုပ်သည် စကားပြော ကောင်းသောသူ မဟုတ်ပါ။ ယခင်ကလည်း မဟုတ်၊ ကိုယ်တော်သည် အကျွန်ုပ်အား စကားပြောတော်မူသည်မှစ၍လည်း မဟုတ်ပါ။ အကျွန်ုပ်သည် နှုတ်လေးသောသူ၊ စကားအသောသူ ဖြစ်ပါ၏။" သူသည် အီဂျစ်လူမျိုးများနှင့် ဝေးကွာနေသည်မှာ ကြာပြီဖြစ်သဖြင့် သူတို့နှင့် အတူရှိစဉ်ကကဲ့သို့ သူတို့၏ ဘာသာစကားကို ကျွမ်းကျင်စွာ အသုံးမပြုနိုင်တော့ပေ။

But the servant of God was still overwhelmed by the thought of
the strange and wonderful work before him. In his distress and fear
he now pleaded as an excuse a lack of ready speech: “O my Lord,
I am not eloquent, neither heretofore, nor since Thou hast spoken
unto Thy servant; but I am slow of speech, and of a slow tongue.”
He had been so long away from the Egyptians that he had not so
clear knowledge and ready use of their language as when he was
among them.

ထာဝရဘုရားက သူ့အား "လူ၏နှုတ်ကို အဘယ်သူ ဖန်ဆင်းသနည်း? အဘယ်သူသည် လူကို အ၊ နားပင်း၊ မျက်စိမြင်၊ မျက်စိကန်း ဖြစ်စေသနည်း? ငါ ထာဝရဘုရား မဟုတ်လော?" ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ဘုရားသခင်၏ ကူညီမှုကို နောက်ထပ် စိတ်ချစေသည်မှာ: "ယခု သွားလော့၊ ငါသည် သင်၏ နှုတ်နှင့်အတူ ရှိလိမ့်မည်။ သင်ပြောရမည့် စကားကို ငါသွန်သင်မည်။" သို့သော် မောရှေသည် ပို၍ အရည်အချင်းရှိသော သူတစ်ဦးကို ရွေးချယ်ရန် ဆက်လက် တောင်းပန်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ဤအကြောင်းပြချက်များသည် အစပိုင်းတွင် နှိမ့်ချခြင်းနှင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှုမရှိခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သော်လည်း၊ အခက်အခဲအားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးမည်ဟု ဘုရားသခင် ကတိပြုပြီးနောက်တွင်မှ ထပ်မံ ငြင်းဆန်ပြီး မိမိ၏ မထိုက်တန်မှုကို ညည်းတွားနေခြင်းမှာ ဘုရားသခင်ကို မယုံကြည်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိအား ခေါ်ယူထားသော ကြီးမြတ်သော အလုပ်အတွက် ဘုရားသခင်က အရည်အချင်း ပြည့်ဝအောင် မလုပ်ပေးနိုင်ဟု စိုးရိမ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဘုရားသခင်က လူရွေးမှားသည်ဟု ယူဆခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

The Lord said unto him, “Who hath made man’s mouth? or who
maketh the dumb, or deaf, or the seeing, or the blind? have not I the
Lord?” To this was added another assurance of divine aid: “Now
therefore go, and I will be with thy mouth, and teach thee what thou
shalt say.” But Moses still entreated that a more competent person
be selected. These excuses at frst proceeded from humility and
diffdence; but after the Lord had promised to remove all diffculties,
and to give him fnal success, then any further shrinking back and
complaining of his unftness showed distrust of God. It implied a
fear that God was unable to qualify him for the great work to which
He had called him, or that He had made a mistake in the selection of
the man.

ယခုအခါ မောရှေအား သူ၏ အစ်ကို အာရုန်ထံသို့ လမ်းညွှန်လိုက်သည်။ အာရုန်သည် အီဂျစ်ဘာသာစကားကို နေ့စဉ် သုံးစွဲနေသူ ဖြစ်သဖြင့် ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုနိုင်သည်။ အာရုန်သည် သူ့ကို ကြိုဆိုရန် လာနေပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထာဝရဘုရားထံမှ နောက်ထပ် ထွက်ပေါ်လာသော စကားမှာ အလျှော့အတင်းမရှိသော အမိန့်ဖြစ်သည်:

Moses was now directed to Aaron, his elder brother, who, having
been in daily use of the language of the Egyptians, was able to speak
it perfectly. He was told that Aaron was coming to meet him. The
next words from the Lord were an unqualifed command:

"သင်သည် သူအား စကားပြော၍၊ သူ၏ နှုတ်၌ စကားကို ထည့်ရမည်။ ငါသည် သင်၏ နှုတ်နှင့်လည်းကောင်း၊ သူ၏ နှုတ်နှင့်လည်းကောင်း အတူရှိ၍၊ သင်တို့ ပြုရမည့်အမှုကို သွန်သင်မည်။ သူသည် ပြည်သူတို့အား သင့်ကိုယ်စား စကားပြောလိမ့်မည်။ သူသည် သင့်အတွက် နှုတ်ဖြစ်လိမ့်မည်။ သင်သည်လည်း သူ၏ ရှေ့၌ ဘုရားသခင်ကဲ့သို့ ဖြစ်လိမ့်မည်။ နိမိတ်လက္ခဏာတို့ကို ပြုရသော ဤတောင်ဝေးကိုလည်း လက်၌ ကိုင်ရမည်။" အကြောင်းပြချက်အားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားပြီဖြစ်သဖြင့် သူသည် ဆက်လက်၍ မငြင်းဆန်နိုင်တော့ပေ။

“Thou shalt speak unto him, and put words in his mouth: and I
will be with thy mouth, and with his mouth, and will teach you what
ye shall do. And he shall be thy spokesman unto the people: and he
shall be, even he shall be to thee instead of a mouth, and thou shalt
be to him instead of God. And thou shalt take this rod in thine hand,
wherewith thou shalt do signs.” He could make no further resistance,
for all ground for excuse was removed.

မောရှေသည် ဘုရားသခင်၏ အမိန့်ကို ရရှိစဉ်တွင် မိမိကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှုမရှိ၊ စကားပြောနှေးပြီး ကြောက်ရွံ့တတ်သူ ဖြစ်သည်။ ဣသရေလတို့အတွက် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ပြောကြားရန် မိမိတွင် အရည်အချင်းမရှိဟု ခံစားရကာ စိတ်ဓာတ်ကျနေခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုအလုပ်ကို လက်ခံပြီးသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်၊ ဘုရားသခင်ကို အပြည့်အဝ ယုံကြည်ကိုးစားကာ စိတ်နှလုံးအကြွင်းမဲ့ စတင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ သာသနာလုပ်ငန်း၏ ကြီးမြတ်မှုက သူ၏ ဉာဏ်ရည်စွမ်းအားများကို အကောင်းဆုံး အသုံးချလာစေသည်။ ဘုရားသခင်သည် သူ၏ နာခံမှုကို ကောင်းချီးပေးခဲ့သဖြင့်၊ သူသည် စကားပြောကောင်းသူ၊ မျှော်လင့်ချက်ရှိသူ၊ မိမိကိုယ်ကိုယ် ထိန်းချုပ်နိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး လူသားတို့အား ပေးသနားခဲ့သမျှ အကြီးမြတ်ဆုံး အလုပ်အတွက် အရည်အချင်း ပြည့်ဝလာခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဘုရားသခင်ကို အပြည့်အဝ ယုံကြည်ကိုးစားပြီး ကိုယ်တော်၏ အမိန့်တော်များကို အကြွင်းမဲ့ နာခံသူများ၏ စရိုက်လက္ခဏာကို ဘုရားသခင် မည်သို့ ခိုင်မာအောင် ပြုလုပ်ပေးသည်ဟူသော ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

The divine command given to Moses found him self-distrustful, [255]
slow of speech, and timid. He was overwhelmed with a sense of
his incapacity to be a mouthpiece for God to Israel. But having
once accepted the work, he entered upon it with his whole heart,
putting all his trust in the Lord. The greatness of his mission called
222 Patriarchs and Prophets
into exercise the best powers of his mind. God blessed his ready
obedience, and he became eloquent, hopeful, self-possessed, and
well ftted for the greatest work ever given to man. This is an example
of what God does to strengthen the character of those who trust Him
fully and give themselves unreservedly to His commands.

လူတစ်ဦးသည် ဘုရားသခင် ပေးအပ်ထားသော တာဝန်များကို လက်ခံပြီး ထိုတာဝန်များကို မှန်ကန်စွာ ထမ်းဆောင်နိုင်ရန် စိတ်နှလုံးအကြွင်းမဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်သည့်အခါ၊ သူသည် အင်အားနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်ကို ရရှိလာလိမ့်မည်။ သူ၏ အဆင့်အတန်းသည် မည်မျှပင် နိမ့်ကျစေကာမူ၊ သို့မဟုတ် သူ၏ စွမ်းရည်သည် မည်မျှပင် ကန့်သတ်ချက်ရှိနေစေကာမူ၊ ဘုရားသခင်၏ ခွန်အားကို ယုံကြည်ကိုးစားကာ မိမိ၏အလုပ်ကို သစ္စာရှိစွာ လုပ်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းသူသည် စစ်မှန်သော ကြီးမြတ်မှုကို ရရှိလိမ့်မည်။ မောရှေသည် မိမိ၏ ခွန်အားနှင့် ဉာဏ်ပညာကိုသာ မှီခိုပြီး ထိုကြီးမြတ်သော တာဝန်ကို စိတ်အားထက်သန်စွာ လက်ခံခဲ့ပါလျှင်၊ သူသည် ထိုအလုပ်နှင့် လုံးဝ မထိုက်တန်ကြောင်း သက်သေပြနေခြင်း ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ လူတစ်ဦးသည် မိမိ၏ အားနည်းချက်ကို သိမြင်နေခြင်းမှာ အနည်းဆုံးအားဖြင့် မိမိအား ပေးအပ်ထားသော အလုပ်၏ ကြီးမားပုံကို နားလည်ကြောင်းနှင့် ဘုရားသခင်ကို သူ၏ တိုင်ပင်ဖော်နှင့် ခွန်အားအဖြစ် ထားရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။

A man will gain power and effciency as he accepts the responsibilities that God places upon him, and with his whole soul seeks to
qualify himself to bear them aright. However humble his position or
limited his ability, that man will attain true greatness who, trusting to
divine strength, seeks to perform his work with fdelity. Had Moses
relied upon his own strength and wisdom, and eagerly accepted the
great charge, he would have evinced his entire unftness for such
a work. The fact that a man feels his weakness is at least some
evidence that he realizes the magnitude of the work appointed him,
and that he will make God his counselor and his strength.

မောရှေသည် သူ၏ ယောက္ခမထံသို့ ပြန်သွားပြီး အီဂျစ်ပြည်ရှိ ညီအစ်ကိုများထံ သွားရောက်လိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ယေသရောက "ငြိမ်သက်စွာ သွားလော့" ဟု ကောင်းချီးပေးကာ သဘောတူခဲ့သည်။ မောရှေသည် ဇနီးနှင့် သားသမီးများနှင့်အတူ ခရီးထွက်ခဲ့သည်။ သူ၏ သာသနာလုပ်ငန်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကိုမူ ပြောပြရန် မဝံ့ရဲခဲ့ပေ။ သို့မဟုတ်လျှင် သူနှင့်အတူ လိုက်ခွင့် မရမည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် အီဂျစ်ပြည်သို့ မရောက်မီတွင်မူ သူတို့၏ ဘေးကင်းရေးအတွက် မိဒျံပြည်ရှိ အိမ်သို့ ပြန်လည် ပို့ဆောင်ထားရန်မှာ အကောင်းဆုံးဖြစ်မည်ဟု သူကိုယ်တိုင် စဉ်းစားမိခဲ့သည်။

Moses returned to his father-in-law and expressed his desire to
visit his brethren in Egypt. Jethro’s consent was given, with his
blessing, “Go in peace.” With his wife and children, Moses set forth
on the journey. He had not dared to make known the object of his
mission, lest they should not be allowed to accompany him. Before
reaching Egypt, however, he himself thought it best for their own
safety to send them back to the home in Midian.

လွန်ခဲ့သော အနှစ် ၄၀ က မိမိအပေါ် အမျက်ထွက်ခဲ့သော ဖာရောမင်းနှင့် အီဂျစ်လူမျိုးတို့အပေါ် စိုးရိမ်စိတ်ရှိနေသဖြင့် မောရှေသည် အီဂျစ်ပြည်သို့ ပြန်ရန် ဝန်လေးနေခဲ့သေးသည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏ အမိန့်ကို နာခံရန် စတင် ထွက်ခွာလာပြီးနောက်တွင်မူ၊ သူ၏ ရန်သူများ သေဆုံးကုန်ပြီဖြစ်ကြောင်း ထာဝရဘုရားက သူ့အား ထင်ရှားပြခဲ့သည်။

A secret dread of Pharaoh and the Egyptians, whose anger had
been kindled against him forty years before, had rendered Moses
still more reluctant to return to Egypt; but after he had set out to
obey the divine command, the Lord revealed to him that his enemies
were dead.

မိဒျံပြည်မှ လာသော လမ်းခရီးတွင် မောရှေသည် ထာဝရဘုရား၏ မနှစ်သက်မှုကို ဖော်ပြသော ထိတ်လန့်ဖွယ် သတိပေးချက်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးသည် သူ့အား ချက်ချင်း သတ်တော့မည့် ပုံစံဖြင့် ခြိမ်းခြောက် ထင်ရှားပြခဲ့သည်။ မည်သည့် ရှင်းပြချက်မျှ မပေးသော်လည်း၊ မောရှေသည် ဘုရားသခင်၏ လိုအပ်ချက်တစ်ခုကို မိမိ လျစ်လျူရှုခဲ့မိကြောင်း သတိရသွားသည်။ ဇနီးဖြစ်သူ၏ တောင်းဆိုမှုကို လိုက်လျောခဲ့သဖြင့် မိမိ၏ အငယ်ဆုံးသားအား အရေဖျားဖြတ်ခြင်း မင်္ဂလာကို ပြုလုပ်ပေးရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်နှင့် ဣသရေလတို့အကြား ဖွဲ့ထားသော ပဋိညာဉ်၏ ကောင်းချီးများကို ခံစားပိုင်ခွင့်ရှိစေမည့် ထိုအချက်ကို သူ ပျက်ကွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ထားသော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအနေဖြင့် ဤသို့ ပျက်ကွက်ခြင်းမှာ ပြည်သူများအပေါ် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်များအပေါ် လေးစားမှု လျော့နည်းသွားစေနိုင်သည်။ ဇိဖေါရသည် သူမ၏ ခင်ပွန်း အသတ်ခံရမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ထိုမင်္ဂလာကို သူမကိုယ်တိုင် ပြုလုပ်ပေးလိုက်ရာ၊ ကောင်းကင်တမန်သည် မောရှေအား ခရီးဆက်ခွင့် ပြုလိုက်သည်။ ဖာရောမင်းထံ သွားရမည့် သာသနာလုပ်ငန်းတွင် မောရှေသည် ကြီးမားသော အန္တရာယ်များနှင့် ကြုံတွေ့ရမည် ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ အသက်ကို သန့်ရှင်းသော ကောင်းကင်တမန်များ၏ စောင့်ရှောက်မှုဖြင့်သာ ကာကွယ်နိုင်သည်။ သို့သော် မိမိသိရှိထားသော တာဝန်ကို လျစ်လျူရှုနေစဉ်တွင်မူ သူသည် ဘေးကင်းမည်မဟုတ်ပေ။ အကြောင်းမှာ ဘုရားသခင်၏ ကောင်းကင်တမန်များသည် သူ့အား ကာကွယ်ပေးနိုင်မည် မဟုတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

On the way from Midian, Moses received a startling and terrible
warning of the Lord’s displeasure. An angel appeared to him in a
threatening manner, as if he would immediately destroy him. No
explanation was given; but Moses remembered that he had disre-
[256] garded one of God’s requirements; yielding to the persuasion of his
wife, he had neglected to perform the rite of circumcision upon their
youngest son. He had failed to comply with the condition by which
his child could be entitled to the blessings of God’s covenant with
Israel; and such a neglect on the part of their chosen leader could not
but lessen the force of the divine precepts upon the people. Zipporah,
fearing that her husband would be slain, performed the rite herself,
Moses 223
and the angel then permitted Moses to pursue his journey. In his
mission to Pharaoh, Moses was to be placed in a position of great
peril; his life could be preserved only through the protection of holy
angels. But while living in neglect of a known duty, he would not be
secure; for he could not be shielded by the angels of God.
In the time of trouble just before the coming of Christ, the righteous will be preserved through the ministration of heavenly angels;
but there will be no security for the transgressor of God’s law. Angels cannot then protect those who are disregarding one of the divine
precepts.