ယောနဝတ္ထု ၁

 

chapter 1

1 Jonah, sent to Nineveh, fleeth to Tarshish. 4 He is bewrayed by a tempest, 11 thrown into the sea, 17 and swallowed by a fish.

အခန်း ၁

၁ ယောနသည် နိနေဝေမြို့သို့ စေလွှတ်ခြင်းခံရသော်လည်း တာရှုမြို့သို့ ထွက်ပြေးခြင်း။ ၄ ၎င်းသည် မုန်တိုင်းဒဏ်ကို ခံရခြင်း၊ ၁၁ ပင်လယ်ထဲသို့ ချပစ်ခြင်းခံရခြင်း၊ ၁၇ နှင့် ငါးတစ်ကောင်၏ မျိုခြင်းကို ခံရခြင်း။

Jonah. On the identity of Jonah see p. 995.

Amittai. The name is derived from the Heb. ’emeth, meaning “faithfulness,” or “truth,” Amittai is mentioned only here and in 2 Kings 14:25.

၁။ ယောန။ ယောန၏ မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ စာမျက်နှာ ၉၉၅ ကိုကြည့်ပါ။

အမိသဲ။ ဤအမည်သည် ဟေဗြဲဘာသာစကား အင်းမက်တ် (’emeth) မှ ဆင်းသက်လာပြီး “သစ္စာရှိခြင်း” သို့မဟုတ် “အမှန်တရား” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အမိသဲကို ဤနေရာနှင့် ၄ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၄:၂၅ တို့တွင်သာ ဖော်ပြထားသည်။

Their wickedness. Nahum designated Nineveh a “bloody city,” “full of lies and robbery” (Nahum 3:1; cf. v. 19). Yet the city was not hopeless. It “was not wholly given over to evil” (PK 265).

၂။ သူတို့၏ ဒုစရိုက်။ နာဟုံသည် နိနေဝေမြို့ကို “လူအသက်ကို သတ်တတ်သောမြို့”၊ “လှည့်စားခြင်း၊ လုယက်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသောမြို့” ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည် (နာဟုံ ၃:၁၊ အပိုဒ်ငယ် ၁၉ ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ သို့သော်လည်း ထိုမြို့သည် မျှော်လင့်ချက် လုံးဝကင်းမဲ့နေသည်မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် “မကောင်းမှုထဲသို့ လုံးလုံးလျားလျား ကျရောက်နေခြင်း မဟုတ်ပါ” (PK ၂၆၅)။

Come up. This expression, or one similar to it, is used of the sins of the antediluvian world (Gen. 6:5, 11) and of the inhabitants of Sodom and Gomorrah (Gen. 18:20, 21). In both instances probation was about to close. Perhaps this was also now the case with Nineveh (see on Dan. 4:17).

တက်လာပြီ။ ဤအသုံးအနှုန်း သို့မဟုတ် ၎င်းနှင့် ဆင်တူသော အသုံးအနှုန်းကို ရေလွှမ်းမိုးခြင်းမတိုင်မီ ကမ္ဘာဦးခေတ်က အပြစ်ဒုစရိုက်များ (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၆:၅၊ ၁၁) နှင့် သောဒုံနှင့် ဂေါမောရမြို့သားတို့၏ ဒုစရိုက်များ (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၈:၂၀၊ ၂၁) အတွက် အသုံးပြုထားသည်။ ဖြစ်ရပ်နှစ်ခုစလုံးတွင် စမ်းသပ်စစ်ဆေးရာကာလ (probation) သည် ကုန်ဆုံးတော့မည်ဖြစ်သည်။ နိနေဝေမြို့၏ ဖြစ်ရပ်သည်လည်း ယခုအခါ ဤကဲ့သို့ပင် ဖြစ်နိုင်သည် (ဒံယေလ ၄:၁၇ ဆိုင်ရာမှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ)။

Before me. Compare Gen. 18:20, 21. God keeps an account with the nations. Each has its period of test. God seeks to win the allegiance of all men and to secure the cooperation of the nations in carrying out the program of heaven.

ငါ့ရှေ့သို့။ ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၈:၂၀၊ ၂၁ ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။ ဘုရားသခင်သည် လူမျိုးတို့၏ စာရင်းကို မှတ်သားထားတော်မူသည်။ လူမျိုးတိုင်းတွင် ၎င်းတို့၏ စမ်းသပ်စစ်ဆေးရာကာလ ရှိသည်။ ဘုရားသခင်သည် လူသားအားလုံး၏ သစ္စာစောင့်သိမှုကို ရယူရန်နှင့် ကောင်းကင်ဘုံ၏ အစီအစဉ်ကို ဖော်ဆောင်ရာတွင် လူမျိုးတို့၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ရရှိရန် ရှာဖွေတော်မူသည်။

Rose up. Jonah arose, not to obey God, but to disobey Him. Like the rich young ruler, he would not surrender his own will to the will of God (Matt. 19:21, 22). Like “many” of the Lord’s “disciples,” Jonah found God’s command too “hard” to bear, and so, like them, he felt that in this instance at least he would not walk “with him” (John 6:60, 66). The prophet failed to realize that when God places a burden upon men to be discharged according to His pleasure, He strengthens them to bear it. With every divine command there comes the power to fulfill it. The prophet made the mistake of not putting “first the kingdom of God, and his righteousness” (see Matt. 6:33). Because he disliked the mission he was charged to undertake, he was willing to separate himself from God’s service, thus putting himself in a position where, but for the divine intervening grace, he might have lost his soul.

၃။ ထလေ၏။ ယောနသည် ဘုရားသခင်ကို နာခံရန်မဟုတ်ဘဲ မနာခံရန် ထလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် သူဌေးလုလင်ကဲ့သို့ပင် မိမိ၏ အလိုဆန္ဒကို ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်သို့ လက်မခံ လွှဲအပ်ခဲ့ပါ (မဿဲ ၁၁၉:၂၁၊ ၂၂)။ သခင်ဘုရား၏ “များစွာသော တပည့်တော်တို့” ကဲ့သို့ပင်၊ ယောနသည် ဘုရားသခင်၏ စေခိုင်းချက်ကို ထမ်းဆောင်ရန် အလွန် “ခက်ခဲ” ကြမ်းတမ်းသည်ဟု မြင်ခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကဲ့သို့ပင် ဤဖြစ်ရပ်တွင် အနည်းဆုံးအားဖြင့် သူသည် ကိုယ်တော်နှင့်အတူ “မလိုက်မသွား” ဟု ခံစားခဲ့ရသည် (ယောဟန် ၆:၆၀၊ ၆၆)။ ဘုရားသခင်သည် လူတို့အပေါ် ကိုယ်တော်၏ အလိုတော်အတိုင်း ထမ်းဆောင်ရမည့် ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးကို ပေးအပ်သောအခါ၊ ယင်းကို ထမ်းဆောင်နိုင်ရန် သူတို့ကို ခွန်အားပေးတော်မူကြောင်းကို ပရောဖက်သည် သဘောမပေါက်ခဲ့ချေ။ ဘုရားသခင်၏ စေခိုင်းချက်တိုင်းနှင့်အတူ ယင်းကို ပြည့်စုံစေမည့် တန်ခိုးတော်ပါလာသည်။ ပရောဖက်သည် “ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်နှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းတရားကို ရှေးဦးစွာ” မရှာဘဲ မှားယွင်းစွာ ပြုမူခဲ့သည် (မဿဲ ၆:၃၃ ကိုကြည့်ပါ)။ သူလုပ်ဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသော သာသနာပြုလုပ်ငန်းကို သူ မနှစ်သက်သောကြောင့်၊ ဘုရားသခင်၏ အမှုတော်ဆောင်ခြင်းမှ မိမိကိုယ်ကို ခွဲထွက်ရန် လိုလားခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်၏ ကြားဝင်မစသော ကျေးဇူးတော်သာ မရှိခဲ့လျှင် သူ၏ ဝိညာဉ် ပျက်စီးသွားနိုင်သည့် အခြေအနေမျိုးတွင် မိမိကိုယ်ကို ထားရှိခဲ့သည်။

Tarshish. It is generally agreed that Tarshish was the classical Tartessus on the southern coast of Spain. It was proverbial for its wealth, and carried on an extensive export trade with the Phoenician city of Tyre and other lands in silver, iron, tin, and lead (see Eze. 27:12). In that distant, busy place Jonah hoped to escape from his duty, and to still the voice of conscience.

တာရှုမြို့။ တာရှုမြို့သည် စပိန်နိုင်ငံ တောင်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ရှေးဟောင်း တာတက်ဆပ်စ် (Tartessus) ဖြစ်သည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် သဘောတူညီကြသည်။ ၎င်းသည် ၎င်း၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုကြောင့် ကျော်ကြားပြီး၊ ဖိုနီရှန်မြို့ဖြစ်သော တုရုမြို့နှင့် အခြားသော နယ်မြေများသို့ ငွေ၊ သံ၊ သံဖြူနှင့် ขဲများကို အကြီးအကျယ် တင်ပို့သော ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည် (ယေဇကျေလ ၂၇:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုဝေးလံပြီး စည်ကားလှသော နေရာတွင် ယောနသည် မိမိ၏ တာဝန်မှ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ရန်နှင့် မိမိ၏ ကိုယ်ကျင့်တရား အသိစိတ် (သြတ္တပ္ပစိတ်) ၏ အသံကို ငြိမ်သက်သွားစေရန် မျှော်လင့်ခဲ့သည်။

From the presence. Literally, “from before the face of the Lord.” How impossible an undertaking (see Ps. 139:7–12)!

မျက်နှာတော်မှ။ စာသားအတိုင်းဆိုလျှင် “ထာဝရဘုရား၏ မျက်နှာတော်ရှေ့မှ” ဖြစ်သည်။ မမည်မျှပင် မဖြစ်နိုင်သော လုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်လိုက်ပါဘိ (ဆာလံ ၁၃၉:၇–၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။

To Joppa. The present-day Jaffa, on the sea about 34 mi. (54.4 km.) northwest of Jerusalem, and one of the world’s oldest cities. It was the only harbor of any importance that belonged to the Jews. Through Joppa was brought to Jerusalem the timber for Solomon’s Temple (see 2 Chron. 2:16), and also that for its restoration (see Ezra 3:7).

ယုပ္ပေမြို့သို့။ ယခုခေတ် ဂျက်ဖာ (Jaffa) မြို့ဖြစ်ပြီး၊ ယေရုရှလင်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၃၄ မိုင် (၅၄.၄ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာ ပင်လယ်ကမ်းခြေတွင် တည်ရှိကာ ကမ္ဘာ့အသက်အကြီးဆုံး မြို့များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ယုဒလူမျိုးများ ပိုင်ဆိုင်သော တစ်ခုတည်းသော အရေးပါသည့် ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ ယုပ္ပေမြို့ကို ဖြတ်၍ ရှောလမုန်ဗိမာန်တော်အတွက် သစ်သားများကို ယေရုရှလင်မြို့သို့ သယ်ဆောင်ခဲ့ပြီး (၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၂:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဗိမာန်တော် ပြန်လည်မွမ်းမံခြင်းအတွက်လည်း ထို့အတူ သယ်ဆောင်ခဲ့သည် (ဧဇရ ၃:၇ ကိုကြည့်ပါ)။

A great wind. The Lord did not forsake Jonah even though the prophet attempted to flee from Him. By a series of “trials and strange providences” He sought to effect a change in Jonah’s attitude and conduct (see PK 266, 267). Note the simple, natural agencies by means of which God accomplished His will—wind (ch. 1:4), a great fish (ch. 1:17), pain (ch. 2:10), a gourd (ch. 4:6), a worm (ch. 4:7), wind and sun (ch. 4:8).

၄။ ကြီးစွာသော လေ။ ပရောဖက်သည် ကိုယ်တော့်ထံမှ ထွက်ပြေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ထာဝရဘုရားသည် ယောနကို စွန့်ပစ်တော်မမူခဲ့ပါ။ “စမ်းသပ်မှုများနှင့် ထူးဆန်းသော ကံကြမ္မာ အစီအမံများ” အလီလီအားဖြင့် ကိုယ်တော်သည် ယောန၏ သဘောထားနှင့် အပြုအမူကို ပြောင်းလဲစေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည် (PK ၂၆၆၊ ၂၆၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ အလိုတော်ကို ပြည့်စုံစေရန် အသုံးပြုခဲ့သော ရိုးရှင်းသည့် သဘာဝ အရာဝတ္ထုများကို သတိပြုပါ—လေ (အခန်း ၁:၄)၊ ငါးကြီး (အခန်း ၁:၁၇)၊ နာကျင်မှု (အခန်း ၂:၁၀)၊ ဗူးပင် (အခန်း ၄:၆)၊ ပိုးကောင် (အခန်း ၄:၇)၊ လေနှင့် နေပူရှိန် (အခန်း ၄:၈)။

Like to be broken. The sentence may be translated, “and the ship thought it would be broken.” If this translation is adopted, there is here a vivid figure of personification.

ပျက်လုနီး ဖြစ်လေ၏။ ဤစာကြောင်းကို “သင်္ဘောသည် ပျက်စီးတော့မည်ဟု ထင်မှတ်ရ၏” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သည်။ အကယ်၍ ဤဘာသာပြန်ဆိုချက်ကို လက်ခံပါက၊ ဤနေရာတွင် သက်မဲ့ကို သက်ရှိပြု၍ တင်စားသောအသုံးအနှုန်း (personification) ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရသည်။

Unto his god. The nationality and religion of the mariners are not identified. Some were probably Phoenicians, others possibly from various nations, thus representing a variety of religions.

Wares. Heb. kelim, “vessels,” “receptacles,” “equipment.” It is not certain whether the cargo, as well as the tackle, was thrown overhead.

Sides. Heb. yarkah, “the back side,” often used in the sense of the remotest part.

Fast asleep. Heb. radam, “to snore,” “to be in a heavy sleep.” The cause of Jonah’s heavy sleep is not given.

၅။ မိမိကိုးကွယ်သော ဘုရားကို။ သင်္ဘောသားတို့၏ လူမျိုးနှင့် ကိုးကွယ်သည့် ဘာသာကို ခွဲခြားဖော်ပြထားခြင်း မရှိပါ။ အချို့မှာ ဖိုနီရှန်လူမျိုးများ ဖြစ်နိုင်ပြီး အချို့မှာ အခြားသော လူမျိုးအသီးသီးမှ ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ကိုးကွယ်သည့် ဘာသာတရား အမျိုးမျိုးကို ကိုယ်စားပြုနေသည်။

ကုန်စည်များကို။ ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် ကီလင် (kelim) ဖြစ်ပြီး “အိုးခွက်များ”၊ “ပုံးများ”၊ “အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သင်္ဘောပေါ်ရှိ ကုန်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ သင်္ဘောအသုံးအဆောင် ကိရိယာများကိုပါ ပင်လယ်ထဲသို့ ပစ်ချခဲ့ခြင်း ရှိမရှိကိုမူ အသေအချာ မသိရပါ။

အတွင်းထဲသို့။ ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် ယာခါး (yarkah) ဖြစ်ပြီး “အနောက်ဘက်အခြမ်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရကာ အဝေးဆုံး သို့မဟုတ် အနက်ရှိုင်းဆုံး အစိတ်အပိုင်းဟူသော သဘောဖြင့် မကြာခဏ အသုံးပြုသည်။

အိပ်ပျော်လျက်။ ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် ရာဒမ် (radam) ဖြစ်ပြီး “ဟောက်ခြင်း”၊ “နှစ်ခြိုက်စွာ အိပ်ပျော်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ယောန ဤမျှ နှစ်ခြိုက်စွာ အိပ်ပျော်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပါ။

Shipmaster. Literally, “chief sailor.” The word for “sailor” comes from a root meaning “to bind,” from which root the noun “rope” is derived. Though not stated, it is assumed that Jonah responded to the request.

၆။ သင်္ဘောအုပ်။ စာသားအတိုင်းဆိုလျှင် “အကြီးအကဲ သင်္ဘောသား” ဖြစ်သည်။ “သင်္ဘောသား” ဟူသော စကားလုံးသည် “ချည်နှောင်သည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ပုဒ်ရင်းမှ ဆင်းသက်လာပြီး ထိုပုဒ်ရင်းမှပင် “ကြိုး” ဟူသော နာမ်စကားလုံး ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိသော်လည်း၊ ယောနသည် ထိုတောင်းဆိုချက်ကို တုံ့ပြန်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။

Cast lots. The sailors felt that someone had provoked the anger of the gods. The Lord overruled in their method of determining who the culprit was, so that “the lot fell upon Jonah.” On the question of the right or wrong of casting lots see on Eze. 21:21.

၇။ စာရေးတံချကြကုန်အံ့။ သင်္ဘောသားများသည် တစ်စုံတစ်ယောက်က နတ်ဘုရားတို့၏ အမျက်ဒေါသကို နှိုးဆွခဲ့သည်ဟု ခံစားခဲ့ကြသည်။ ထာဝရဘုရားသည် မမည်သူက အပြစ်ရှိသူဖြစ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်သည့် ၎င်းတို့၏ နည်းလမ်းကို လွှမ်းမိုးလမ်းညွှန်ခဲ့သဖြင့် “စာရေးတံသည် ယောနအပေါ်သို့ ကျရောက်လေ၏”။ စာရေးတံချခြင်း၏ မှန်ကန်ခြင်း သို့မဟုတ် မှားယွင်းခြင်းဆိုင်ရာ မေးခွန်းနှင့် ပတ်သက်၍ ယေဇကျေလ ၂၁:၂၁ ဆိုင်ရာမှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ။

Tell us. This series of short questions gives a vivid impression of the excitement on board that stricken vessel.

၈။ ငါတို့အား ပြောပါဦး။ ဤတိုတောင်းသော မေးခွန်းများ ဆက်တိုက်မေးမြန်းခြင်းသည် ဘေးဒုက္ခရောက်နေသော ထိုသင်္ဘောပေါ်ရှိ လှုပ်လှုပ်ရှားရှား ဖြစ်နေမှုကို ထင်ရှားစွာ ခံစားရစေသည်။

Hebrew. The name by which the Israelites were frequently designated by those not of their race (Gen. 39:14; 40:15; 41:12; Ex. 1:16; 2:7; 3:18; 1 Sam. 4:6). On the derivation of the name see on Gen. 14:13.

Lord. Heb. Yahweh, the personal name of God (see Vol. I, pp. 171, 172). The term “God” (Heb. ’Elohim) is a generic name for deity, and “Lord” (Heb. ’Adonai) is a title. The word ’elohim is frequently used of false gods (Ex. 18:11; etc.). The name Yahweh thus peculiarly designates the true God.

God of heaven. See Gen. 24:7; Dan. 2:37, 44.

Which hath made. One of the distinguishing features set forth to show the superiority of the true God (Jer. 10:10–12). Whether the sailors were familiar with the power of Jonah’s God through a previous knowledge of Him (see Ex. 15:13–16; Joshua 5:1; 1 Sam. 4:5–9) we do not know. But, under the circumstances, being threatened with momentary death and doubtless interpreting the character of Jehovah by their own pagan concepts, they were terrified.

၉။ ဟေဗြဲလူ။ အစ္စရေးလူမျိုး မဟုတ်သော အခြားလူမျိုးများက အစ္စရေးတို့အား မကြာခဏ ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသော အမည်ဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၃၉:၁၄၊ ၄၀:၁၅၊ ၄၁:၁၂၊ ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁:၁၆၊ ၂:၇၊ ၃:၁၈၊ ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၄:၆)။ ထိုအမည်၏ ဆင်းသက်လာပုံနှင့် ပတ်သက်၍ ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၄:၁၃ ဆိုင်ရာမှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ။

ထာဝရဘုရား။ ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် ယာဝေး (Yahweh) ဖြစ်ပြီး ဘုရားသခင်၏ ကိုယ်ပိုင်နာမတော် ဖြစ်သည် (တွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၁၇၁၊ ၁၇၂ ကိုကြည့်ပါ)။ “ဘုရားသခင်” (ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် ဧလိုဟင် - ’Elohim) ဟူသော စကားလုံးသည် နတ်ဘုရားများအတွက် အထွေထွေသုံး အမည်ဖြစ်ပြီး၊ “အရှင်” (ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် အဒိုနိုင်း - ’Adonai) ဟူသည်မှာ ဘွဲ့အမည် ဖြစ်သည်။ ဧလိုဟင် (elohim) ဟူသော စကားလုံးကို မှားယွင်းသော နတ်ဘုရားများအတွက် မကြာခဏ အသုံးပြုလေ့ရှိသည် (ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၁၈:၁၁ စသည်)။ ထို့ကြောင့် ယာဝေး (Yahweh) ဟူသော နာမတော်သည် စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်ကို ထူးခြားစွာ ရည်ညွှန်းဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။

ကောင်းကင်ဘုံ၏ ဘုရားသခင်။ ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၂၄:၇၊ ဒံယေလ ၂:၃၇၊ ၄၄ ကိုကြည့်ပါ။

ဖန်ဆင်းတော်မူသော အရှင်။ စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်၏ ထူးမြတ်မှုကို ဖော်ပြရန် သတ်မှတ်ထားသော ထူးခြားချက်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည် (ယေရမိ ၁၀:၁၀–၁၂)။ သင်္ဘောသားများသည် ယောနကိုးကွယ်သော ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်ကို ယခင်ကတည်းက သိရှိထားခြင်း ရှိမရှိကိုမူ ကျွန်ုပ်တို့ မသိရပါ (ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၅:၁၃–၁၆၊ ယောရှုမှတ်တမ်း ၅:၁၊ ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၄:၅–၉ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော်လည်း၊ လက်ရှိ အခြေအနေအရ၊ ရုတ်တရက် သေရတော့မည့် ဘေးနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး ယေဟောဝါ (ထာဝရဘုရား) ၏ စရိုက်လက္ခဏာကို မိမိတို့၏ အယူမှားဝါဒ အယူအဆများဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူနေကြသဖြင့် ၎င်းတို့သည် အလွန် ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့သွားခဲ့ကြသည်။

Why hast thou done this? An exclamation rather than a request for information.

၁၀။ သင်သည် အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ပြုရသနည်း။ ၎င်းသည် အချက်အလက်ကို မေးမြန်းခြင်းထက် ညည်းတွားအံ့သြသော အာမေဍိတ် အသုံးအနှုန်းသာ ဖြစ်သည်။

What shall we do? Jonah was presumably the only one familiar with Jehovah and acquainted with the means by which to atone for the offense.

The sea wrought. The Hebrew idiom here employed shows that the tempest was increasing in fury.

၁၁။ အဘယ်သို့ ပြုရမည်နည်း။ ယောနသည် ယေဟောဝါဘုရားနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ပြီး အပြစ်ဖြေလွှတ်ခြင်း ခံရမည့် နည်းလမ်းကို သိရှိသော တစ်ဦးတည်းသောသူ ဖြစ်ဟန်တူသည်။

ပင်လယ်လှိုင်းတံပိုး ပြင်းထန်၍။ ဤနေရာတွင် အသုံးပြုထားသော ဟေဗြဲအသုံးအနှုန်းက မုန်တိုင်းသည် ပိုမို၍ ပြင်းထန်လာနေကြောင်း ပြသနေသည်။

Cast me forth. It is not clear whether Jonah here spoke by divine inspiration. At any rate his action was manly. He chose not to involve others in his ruin. Jonah was sadly lacking in moral courage (vs. 2, 3), but not in physical.

၁၂။ ငါ့ကို ချပစ်ကြလော့။ ယောနသည် ဤနေရာတွင် ဘုရားသခင်၏ နှိုးဆော်ချက်ကြောင့် ပြောဆိုခြင်း ရှိမရှိကိုမူ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရပါ။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ သူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှာ ယောက်ျားပီသလှသည်။ မိမိ၏ ပျက်စီးခြင်းထဲတွင် အခြားသူများကို မပါဝင်စေရန် သူ ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ယောနသည် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ သတ္တိ (အပိုဒ်ငယ် ၂၊ ၃) အလွန် နည်းပါးခဲ့သော်လည်း၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သတ္တိမူ လျော့နည်းခြင်း မရှိခဲ့ချေ။

The men rowed hard. Perhaps some doubt existed as to whether Jonah’s God required so extreme a measure.

To the land. It was the custom of ancient seagoing vessels to travel along the coast line; hence the ship was not far from land.

၁၃။ ထိုသူတို့သည် ကုန်းသို့ ရောက်အံ့သောငှာ အားထုတ်၍ လှော်ကြသော်လည်း။ ယောန၏ ဘုရားသခင်သည် ဤမျှ ပြင်းထန်သော အစီအမံမျိုးကို အမှန်တကယ် လိုလားခြင်း ရှိမရှိနှင့် ပတ်သက်၍ သံသယအချို့ ရှိနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။

ကုန်းသို့။ ရှေးခေတ် ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများသည် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် ခရီးသွားလေ့ရှိသော ဓလေ့ရှိသဖြင့်၊ ထိုသင်္ဘောသည် ကုန်းမြေနှင့် သိပ်မဝေးလှချေ။

We beseech thee. The mariners were apprehensive lest they further offend Jehovah by putting one of His worshippers to death. Their prayers were directed, not to their gods, but to Jehovah.

၁၄။ တောင်းပန်ပါ၏။ သင်္ဘောသားများသည် ဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်သူတစ်ဦးကို သေဒဏ်ပေးခြင်းဖြင့် ယေဟောဝါဘုရားကို ထပ်မံ၍ မပြစ်မှားမိစေရန် စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ဆုတောင်းချက်များသည် မိမိတို့၏ နတ်ဘုရားများထံသို့ မဟုတ်ဘဲ ယေဟောဝါဘုရားထံသို့သာ ဦးတည်ခဲ့။

The sea ceased. Compare Matt. 8:26. The calm came suddenly; therefore the sailors recognized it as an act of divine intervention.

၁၅။ ပင်လယ်သည် လှိုင်းတံပိုး ငြိမ်လေ၏။ မဿဲ ၈:၂၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။ တည်ငြိမ်မှုသည် ရုတ်တရက် ရောက်ရှိလာသဖြင့် သင်္ဘောသားများသည် ၎င်းကို ဘုရားသခင်၏ ကြားဝင်လုပ်ဆောင်မှုတစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။

Feared the Lord. So manifest was the Lord’s power over nature in this episode and so striking had been the fulfillment of Jonah’s words (v. 12), there is small wonder the sailors reacted as they did.

Offered a sacrifice. The men did what in their limited knowledge they though to be most appropriate.

၁၆။ ထာဝရဘုရားကို အလွန်ကြောက်လန့်၍။ ဤဖြစ်ရပ်တွင် သဘာဝတရားအပေါ် ထာဝရဘုရား၏ တန်ခိုးတော်သည် အလွန်ထင်ရှားခဲ့ပြီး ယောန၏ စကားများ ပြည့်စုံလာမှု (အပိုဒ်ငယ် ၁၂) သည်လည်း အလွန် ထူးခြားလှသဖြင့် သင်္ဘောသားများ ဤကဲ့သို့ တုံ့ပြန်ကြသည်မှာ အံ့သြစရာ မဟုတ်ပါ။

ယဇ်ပူဇော်ကြ၏။ ထိုသူတို့သည် မိမိတို့၏ အကန့်အသတ်ရှိသော အသိပညာဖြင့် အသင့်တော်ဆုံးဟု ထင်ရသောအရာကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။

Had prepared. Heb. manah, “to appoint.” The word is thus translated in Dan. 1:5, 10.

A great fish. The record does not state whether the fish was created for the occasion or whether the Lord employed an existing variety capable of swallowing a man. Speculation on this point is valueless. The variety of fish is not identified. The Hebrew uses the generic term for “fish.” In the NT reference to this experience in Matt. 12:40 the fish is designated by the Gr. kētos, “sea monster,” though the KJV translates it “whale.” The LXX reads kētos in Jonah 1:17.

Three days and three nights. The length of time involved in this expression has given rise to much discussion, inasmuch as Jesus declared: “For as Jonas was three days and three nights in the whale’s belly; so shall the Son of man be three days and three nights in the heart of the earth” (Matt. 12:40). It can readily be demonstrated that according to Hebrew usage the expression does not necessarily mean three full days of 24 hours each, making 72 hours in all. For a discussion of the problem see on Matt. 12:40.

In the Hebrew and in the LXX, v. 17 is the first verse of ch. 2.

၁၇။ ပြင်ဆင်တော်မူ၏။ ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် မာနား (manah) ဖြစ်ပြီး “ခန့်အပ်သည်” သို့မဟုတ် “စေခိုင်းသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤစကားလုံးကို ဒံယေလ ၁:၅၊ ၁၀ တို့တွင် ထိုသို့ ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။

ငါးကြီးတစ်ကောင်။ ထိုငါးကို ဤဖြစ်ရပ်အတွက် သီးသန့် ဖန်ဆင်းထားခြင်း ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် လူတစ်ယောက်ကို မျိုနိုင်စွမ်းရှိသော ရှိနှင့်ပြီးသား ငါးအမျိုးအစားကို ထာဝရဘုရား အသုံးပြုတော်မူခြင်း ဖြစ်စေ ကျမ်းစာတွင် ဖော်ပြမထားပါ။ ဤအချက်အပေါ် မှန်းဆချက်ထုတ်နေခြင်းသည် အကျိုးမရှိပါ။ ငါး၏ အမျိုးအစားကို ခွဲခြားဖော်ပြထားခြင်း မရှိပါ။ ဟေဗြဲကျမ်းတွင် “ငါး” ဟူသော ယေဘုယျအသုံးအနှုန်းကို အသုံးပြုထားသည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းရှိ မဿဲ ၁၁၂:၄၀ တွင် ဤအတွေ့အကြုံကို ရည်ညွှန်းရာ၌ ထိုငါးကို ဂရိဘာသာစကား ကေတိုစ် (kētos) ဟုခေါ်သော “ပင်လယ်သတ္တဝါကြီး (sea monster)” အဖြစ် ဖော်ပြထားသော်လည်း KJV ကျမ်းတွင် “ဝေလငါး (whale)” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။ ဆပ်တွားဂျင့် (LXX) ကျမ်းတွင် ယောနကျမ်း ၁:၁၇ ၌ ကေတိုစ် (kētos) ဟု ဖတ်ရသည်။

သုံးရက်နှင့် သုံးလဲ။ ဤအသုံးအနှုန်းတွင် ပါဝင်သော အချိန်ကာလ အတိုင်းအတာသည် ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ ယေရှုက “ယောနသည် ငါးကြီးဝမ်းထဲမှာ သုံးရက်နှင့် သုံးလဲ နေသကဲ့သို့၊ လူသားသည် မြေကြီးထဲမှာ သုံးရက်နှင့် သုံးလဲ နေလိမ့်မည်” (မဿဲ ၁၁၂:၄၀) ဟူ၍ မိန့်တော်မူခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဟေဗြဲလူမျိုးတို့၏ အသုံးအနှုန်းအရ ဤဖော်ပြချက်သည် တစ်ရက်လျှင် ၂၄ နာရီရှိသော အပြည့်အဝ သုံးရက် (စုစုပေါင်း ၇၂ နာရီ) ကို မဖြစ်မနေ ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ကြောင်း လွယ်ကူစွာ သက်သေပြနိုင်သည်။ ဤပြဿနာနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးချက်ကို မဿဲ ၁၁၂:၄၀ ဆိုင်ရာမှတ်ချက်တွင် ကြည့်ပါ။

ဟေဗြဲကျမ်းနှင့် ဆပ်တွားဂျင့် (LXX) ကျမ်းတို့တွင် အပိုဒ်ငယ် ၁၇ သည် အခန်း ၂ ၏ ပထမဆုံး အပိုဒ်ငယ် ဖြစ်သည်။

additional note on chapter 1

One of the oldest of the Assyrian cities was Nineveh, the Assyrian Ninua. According to the Bible record it was founded by Nimrod (see on Gen. 10:11). Archeological evidence also attests its great antiquity. Several times in its history of many centuries Nineveh served as capital of the Assyrian kingdom. It reached its greatest importance during the empire period from the 9th to the 7th century b.c., especially during the reign of King Sennacherib, who made it the most glorious city of its time. From his descriptions of the general layout and the palaces of the city a clear picture of the ancient metropolis may be obtained. Since 612 b.c., when the Babylonians and the Medes thoroughly destroyed Nineveh, the city has lain in ruins. Even its location was forgotten until it was rediscovered in the middle of the 19th century (see Vol. I, p. 109).

အခန်း ၁ ဆိုင်ရာ ထပ်ဆောင်းမှတ်ချက်

အဆီးရီးယားမြို့များထဲတွင် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး မြို့တစ်မြို့မှာ နိနေဝေမြို့ ဖြစ်ပြီး အဆီးရီးယားဘာသာဖြင့် နီနူအာ (Ninua) ဟုခေါ်သည်။ ကျမ်းစာမှတ်တမ်းအရ ၎င်းကို နိမ်ရောဒက တည်ထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၁၀:၁၁ ဆိုင်ရာမှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ)။ ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ သက်သေအထောက်အထားများကလည်း ၎င်း၏ ရှေးကျလှမှုကို သက်သေခံနေသည်။ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာညောင်းခဲ့သော ၎င်း၏ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် နိနေဝေမြို့သည် အဆီးရီးယားနိုင်ငံ၏ မြို့တော်အဖြစ် အကြိမ်ကြိမ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဘီစီ ၉ ရာစုမှ ၇ ရာစုအတွင်း အင်ပါယာကာလအတွင်း၌၊ အထူးသဖြင့် ထိုခေတ်တွင် အခမ်းနားဆုံး မြို့ကြီးဖြစ်အောင် တည်ဆောက်ခဲ့သော သနာခရိပ် (Sennacherib) မင်းကြီး၏ လက်ထက်တွင် အရေးအပါဆုံး အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အထွေထွေ မြို့ပြပုံစံနှင့် နန်းတော်များဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်များမှတစ်ဆင့် ဤရှေးဟောင်း မဟာမြို့ကြီး၏ ရှင်းလင်းသော ပုံရိပ်ကို ရရှိနိုင်သည်။ ဘီစီ ၆၁၂ တွင် ဗာဗုလုန်လူမျိုးများနှင့် မီးဒီးယားလူမျိုးများက နိနေဝေမြို့ကို လုံးလုံးလျားလျား ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီးကတည်းက ထိုမြို့သည် ပျက်စီးယိုယွင်းနေသော အခြေအနေတွင် တည်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်ရှာဖွေမတွေ့ရှိမီတိုင်အောင် ၎င်း၏ တည်နေရာကိုပင် မခြေပျောက်ထားခဲ့ကြသည် (တွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၁၁၀၉ ကိုကြည့်ပါ)။

Nineveh lay on the eastern bank of the Tigris River opposite the present-day city of Mosul. Anciently the river flowed along the city’s western wall and thus formed an additional protection from that side. It has since changed its course, and now flows about 3/4 of a mile west of its old bed.

နိနေဝေမြို့သည် ယခုခေတ် မိုဆူးလ် (Mosul) မြို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် တိုက်ဂရစ်မြစ် (Tigris River) ၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးခေတ်က ထိုမြစ်သည် မြို့၏ အနောက်ဘက် တံတိုင်းတစ်လျှောက် စီးဆင်းခဲ့သဖြင့် ထိုဘက်အခြမ်းမှ ထပ်ဆောင်း ကာကွယ်မှုတစ်ခုကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် မြစ်သည် စီးဆင်းရာ လမ်းကြောင်း ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီး ယခုအခါ ၎င်း၏ မြစ်ကြမ်းပြင်ဟောင်းထံမှ အနောက်ဘက် ၃/၄ မိုင်ခန့်အကွာတွင် စီးဆင်းနေသည်။

Two ruin mounds inside the area of Nineveh cover the principal palaces and temples of the ancient city. One of them is Nebi Yunus, under which Esarhaddon’s palace is buried. The other mound, Kuyunjik, contains the ruins of the palaces of Sennacherib and Ashurbanipal. Nebi Yunus has scarcely been touched by the spade. A village stands upon this site as well as the traditional Moslem tomb of the prophet Jonah, which makes it impossible for the archeologist to disturb this mound. Kuyunjik, on the other hand, has seen several expeditions. Work on this mound was begun in 1840 by Botta. Parts of Sennacherib’s and Ashurbanipal’s palaces have since been uncovered. In Ashurbanipal’s palace Layard and Rassam found a royal library of some 20,000 tablets, which is now one of the principal treasures of the British Museum. These texts revealed much concerning the history, culture, and religion of the ancient peoples of Mesopotamia.

နိနေဝေမြို့ ဧရိယာအတွင်းရှိ ပျက်စီးနေသော ကုန်းကမူ နှစ်ခုသည် ရှေးဟောင်းမြို့တော်၏ အဓိက နန်းတော်များနှင့် ဗိမာန်တော်များကို ဖုံးအုပ်ထားသည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ တစ်ခုမှာ နေဘီယူးနုစ် (Nebi Yunus) ဖြစ်ပြီး ၎င်းအောက်တွင် ဧသာဟဒ္ဒုန် (Esarhaddon) ၏ နန်းတော် မြုပ်နှံနေသည်။ အခြားကုန်းကမူတစ်ခုဖြစ်သော ကူယွန်ဂျစ် (Kuyunjik) တွင်မူ သနာခရိပ်နှင့် အာရှုရ်ဘာနိပါလ (Ashurbanipal) တို့၏ နန်းတော်ပျက်များ ရှိသည်။ နေဘီယူးနုစ် ကုန်းကမူသည် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်တို့၏ တူးဖော်ခြင်းကို ခံရဖူးခြင်း မရှိသလောက်ပင် ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ဤနေရာပေါ်တွင် ကျေးရွာတစ်ရွာ တည်ရှိနေသည့်အပြင် အစဉ်အလာအရ ယုံကြည်ကြသော မူဆလင်တို့၏ ပရောဖက်ယောန ဂူဗိမာန် တည်ရှိနေသောကြောင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များအနေဖြင့် ဤကုန်းကမူကို နှောက်ယှက်တူးဖော်ရန် မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ကူယွန်ဂျစ် ကုန်းကမူသည် စာတမ်းပြုစု တူးဖော်မှုအများအပြားကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဤကုန်းကမူပေါ်တွင် အလုပ်လုပ်ခြင်းကို ၁၈၄၀ တွင် ဗော့တာ (Botta) က စတင်ခဲ့သည်။ သနာခရိပ်နှင့် အာရှုရ်ဘာနိပါလတို့၏ နန်းတော် အစိတ်အပိုင်းအချို့ကို ထိုအချိန်ကတည်းက ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ အာရှုရ်ဘာနိပါလ၏ နန်းတော်တွင် လေယာဒ် (Layard) နှင့် ရာဆန် (Rassam) တို့သည် ရွှေတိုက်စာကြည့်တိုက်မှ ရွှံ့စေးပြားပေါင်း ၂၀,၀၀၀ ခန့်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းသည် ယခုအခါ ဗြိတိသျှပြတိုက် (British Museum) ၏ အဓိက ရတနာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်နေသည်။ ဤစာသားများသည် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားဒေသရှိ ရှေးဟောင်းလူမျိုးတို့၏ သမိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေးတို့နှင့် ပတ်သက်၍ များစွာ ဖော်ထုတ်ပြသပေးခဲ့သည်။

The size of ancient Nineveh can be established rather accurately, because the city walls are still clearly visible even in their ruined state. In the form of drawn-out hills, interrupted by gaps where the gates were located, these walls can be seen from a great distance. Their combined length measures about 71/2 mi. (c. 12 km.), and the area of 1,640 acres (663.7 hectares) gives on the map the appearance of an irregular and elongated triangle (see p. 1002).

ရှေးဟောင်းနိနေဝေမြို့၏ အရွယ်အစားကို အတော်အတန် တိကျစွာ သတ်မှတ်နိုင်သည်၊ အကြောင်းမှာ မြို့တံတိုင်းများသည် ပျက်စီးနေသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသော်လည်း ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့နေရဆဲ ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြို့တံခါးများ တည်ရှိခဲ့သော နေရာများတွင် ကွဲအက်ပြတ်တောက်နေသည့် ရှည်လျားသော ကုန်းမြင့်တန်းများ ပုံစံဖြင့် တည်ရှိနေသော ဤတံတိုင်းများကို အဝေးကပင် လှမ်းမြင်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့၏ စုစုပေါင်းအလျားသည် ၇ ၁/၂ မိုင် (၁၂ ကီလိုမီတာခန့်) ရှည်လျားပြီး၊ ဧရိယာအားဖြင့် ၁,၆၄၀ ဧက (၆၆၃.၇ ဟက်တာ) ရှိကာ မြေပုံပေါ်တွင် ပုံသဏ္ဌာန်မမှန်ဘဲ ရှည်လျားသော တြိဂံပုံစံမျိုး ပေါက်နေသည် (စာမျက်နှာ ၁၀၀၂ ကိုကြည့်ပါ)။

An octagonal clay prism of Sennacherib, who enlarged the city long after Jonah’s time, describes the building activity of that king, and names 15 city gates, of which 7 were in the southern and eastern walls, 3 in the northern wall, and 5 in the western wall. During his excavations Henry Layard found one of the northern gates in a comparatively good state of preservation. The gate was flanked by colossal bulls, which he left in their original position. Visitors are still able to view them there. Two hills in the wall, covering watchtowers, reach a height of about 60 ft. (18.3 m.). The eastern wall, slightly bent, was about 3.2 mi. (5.1 km.) long, the western 2.7 mi. (4.3 km.), the northern 1.2 mi. (1.9 km.), and the southern .5 mi. (.8 km.). The wall, according to Sennacherib’s description, was about 40 ft. (12.2 m.) thick and about 60 ft. (18.3 m.) high. From the east, Nineveh was protected not only by its walls but in addition by several embankments running parallel, whose remains are still visible.

ယောနခေတ်နောက်ပိုင်း ကာလအတော်ကြာမှ မြို့ကို ချဲ့ထွင်ခဲ့သော သနာခရိပ်မင်းကြီး၏ ရှစ်မြှောင့်ပုံစံ ရွှံ့စေးတုံး (octagonal clay prism) ပေါ်တွင် ထိုမင်းကြီး၏ တည်ဆောက်မှု လုပ်ငန်းများကို ဖော်ပြထားပြီး မြို့တံခါး ၁၅ ခု၏ အမည်များကို ပေးထားကာ၊ ၎င်းတို့အနက် ၇ ခုသည် တောင်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက် တံတိုင်းများတွင် လည်းကောင်း၊ ၃ ခုသည် မြောက်ဘက် တံတိုင်းတွင် လည်းကောင်း၊ ၅ ခုသည် အနောက်ဘက် တံတိုင်းတွင် လည်းကောင်း တည်ရှိသည်။ ဟင်နရီ လေယာဒ်သည် သူ၏ တူးဖော်မှုအတွင်း မြောက်ဘက်တံခါးတစ်ခုကို အတော်အတန် ကောင်းမွန်သော အခြေအနေဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုတံခါး၏ ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ကြီးမားထည်ဝါလှသော နွားလားဥဿဘရုပ်တုကြီးများ (colossal bulls) ရှိပြီး ၎င်းတို့ကို သူက မူလနေရာအတိုင်း ထားရှိခဲ့သည်။ လာရောက်လည်ပတ်သူများသည် ၎င်းတို့ကို ထိုနေရာတွင် မြင်တွေ့နိုင်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ကင်းမျှော်စင်များကို ဖုံးအုပ်ထားသော တံတိုင်းအတွင်းရှိ ကုန်းမြင့်နှစ်ခုသည် အမြင့် ပေ ၆၀ (၁၈.၃ မီတာ) ခန့်အဖြစ် ရှိသည်။ အနည်းငယ် ကွေးနေသော အရှေ့ဘက်တံတိုင်းသည် ၃.၂ မိုင် (၅.၁ ကီလိုမီတာ) ခန့် ရှည်လျားပြီး၊ အနောက်ဘက်တံတိုင်းသည် ၂.၇ မိုင် (၄.၃ ကီလိုမီတာ)၊ မြောက်ဘက်တံတိုင်းသည် ၁.၂ မိုင် (၁.၉ ကီလိုမီတာ) နှင့် တောင်ဘက်တံတိုင်းသည် ၀.၅ မိုင် (၀.၈ ကီလိုမီတာ) ခန့် ရှည်လျားသည်။ သနာခရိပ်၏ ဖော်ပြချက်အရ ထိုတံတိုင်းသည် အထု ပေ ၄၀ (၁၂.၂ မီတာ) ခန့် ရှိပြီး အမြင့် ပေ ၆၀ (၁၈.၃ မီတာ) ခန့် မြင့်မားသည်။ အရှေ့ဘက်မှကြည့်လျှင် နိနေဝေမြို့ကို ၎င်း၏ တံတိုင်းများဖြင့်သာမက၊ ပြိုင်တူစီးဆင်းနေသော ဆည်မြေကုန်း (embankments) အပြိုင်အဆိုင် အများအပြားဖြင့်ပါ ထပ်ဆောင်း ကာကွယ်ထားပြီး ယင်းတို့၏ အကြွင်းအကျန်များကို ယခုတိုင် မြင်တွေ့နိုင်သည်။

Some have estimated the population of the walled city at 160,000. How many people may have lived outside the city is not known. Some writers have interpreted the reference in Jonah 4:11 to the 120,000 persons who could not discern between their right hand and their left, as applying to small children only. They have accordingly estimated the total population of Nineveh to have been from 600,000 to 2,000,000. Since such a large population could not have lived inside Nineveh, they have included in Jonah’s Nineveh “Sargon’s city,” now called Khorsabad, 12 mi. (19.2 km.) north of Nineveh, and Calah, now Nimrud, south of Nineveh at the confluence of the Greater Zab and Tigris rivers. However, those cities, although belonging to Assyria, were separate units with their own protective walls and administrations, and are never included in Nineveh in the ancient historical records.

အချို့က တံတိုင်းကာရံထားသော မြို့တွင်း လူဦးရေကို ၁၆၀,၀၀၀ ခန့်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။ မြို့ပြင်ပတွင် လူဦးရေ မည်မျှ နေထိုင်ခဲ့သည်ကိုမူ မသိရပါ။ အချို့သော စာရေးဆရာများက ယောနကျမ်း ၄:၁၁ ရှိ မိမိတို့၏ လက်ယာလက်နှင့် လက်ဝဲလက်ကိုမျှ မပိုင်းခြားတတ်သော လူပေါင်း ၁၂၀,၀၀၀ ကို ကလေးသူငယ်များအတွက်သာ သက်ရောက်သည်ဟု အနက်ဖွင့်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် နိနေဝေမြို့၏ စုစုပေါင်း လူဦးရေကို ၆၀၀,၀၀၀ မှ ၂,၀၀၀,၀၀၀ အထိ ရှိနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။ ထိုမျှများပြားသော လူဦးရေသည် နိနေဝေမြို့အတွင်း၌ နေထိုင်နိုင်ခြင်း မရှိသောကြောင့်၊ ၎င်းတို့သည် ယောနခေတ် နိနေဝေမြို့တွင် နိနေဝေမြို့၏ မြောက်ဘက် ၁၂ မိုင် (၁၉.၂ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ ယခုအခါ ခေါရ်ဆာဘတ် (Khorsabad) ဟုခေါ်သော “ဆာဂုန်၏မြို့” နှင့် ဇတ်မြစ်ကြီး (Greater Zab) နှင့် တိုက်ဂရစ်မြစ်တို့ ဆုံရာ နိနေဝေမြို့၏ တောင်ဘက်ရှိ ယခုခေတ် နီမရုဒ် (Nimrud) ဖြစ်သော ကာလမြို့ (Calah) တို့ကိုပါ ထည့်သွင်းခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ထိုမြို့များသည် အဆီးရီးယားနိုင်ငံပိုင် ဖြစ်ကြသော်လည်း မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ကာကွယ်ရေး တံတိုင်းများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်များရှိသော သီးခြား ယူနစ်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ ရှေးဟောင်း သမိုင်းဝင်မှတ်တမ်းများတွင် နိနေဝေမြို့အတွင်းသို့ မည်သည့်အခါမျှ ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း မရှိခဲ့ချေ။

Consequently some modern commentators, who believe that the “sixscore thousand persons” of ch. 4:11 refers to only the children and that the writer refers only to Nineveh proper, regard the book as fictitious. In the light of the actual size of the city it may be best to interpret ch. 4:11 as referring to people who were unable to distinguish between right and wrong (see comments there). If 120,000 was meant as an approximation of the total population of the city proper, that would be a reasonable figure, compared to modern Mosul, only slightly larger until its expansion since World War I.

ထို့ကြောင့် အခန်း ၄:၁၁ ရှိ “လူတစ်သိန်းနှစ်သောင်း” သည် ကလေးများကိုသာ ရည်ညွှန်းပြီး ကျမ်းပြုသူသည် နိနေဝေမြို့စစ်စစ် (proper) ကိုသာ ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယုံကြည်ကြသော အချို့သော ခေတ်သစ် ကျမ်းစာအဖွင့်အကျဉ်း ပြုစုသူများသည် ဤကျမ်းကို လုပ်ကြံဖန်တီးထားသော ကျမ်း (fictitious) အဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။ မြို့၏ အမှန်တကယ် အရွယ်အစားကို ထောက်ရှုလျှင် အခန်း ၄:၁၁ ကို အကောင်း၊ အဆိုး (မှန်၊ မှား) ကို မခွဲခြားတတ်သော လူများကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်ဟု အနက်ဖွင့်ဆိုခြင်းက အကောင်းဆုံး ဖြစ်နိုင်သည် (ထိုနေရာရှိ မှတ်ချက်များကိုကြည့်ပါ)။ အကယ်၍ ၁၂၀,၀၀၀ သည် မြို့စစ်စစ်၏ စုစုပေါင်း လူဦးရေ ခန့်မှန်းခြေကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပါက၊ ၎င်းသည် ပထမကမ္ဘာစစ်ပြီးကတည်းက ချဲ့ထွင်လာခဲ့သော ယခုခေတ် မိုဆူးလ်မြို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အနည်းငယ်သာ ပိုကြီးသဖြင့် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော ကိန်းဂဏန်းတစ်ခု ဖြစ်လိမ့်မည်။

The statement made in ch. 3:3 that “Nineveh was an exceeding great city of three days’ journey” probably means that it would take a man three days to cover its whole territory by going up and down its streets, if he wanted to reach all the people who lived within its walls.

အခန်း ၃:၃ တွင် ဖော်ပြထားသော “နိနေဝေမြို့သည် သုံးရက်ခရီးကျယ်သော မြို့ကြီးဖြစ်၏” ဟူသော ဖော်ပြချက်သည် တံတိုင်းအတွင်း နေထိုင်ကြသော လူအားလုံးထံသို့ ရောက်ရှိနိုင်ရန် လမ်းမကြီး လမ်းကြားများအတိုင်း သွားလာပါက လူတစ်ယောက်အနေဖြင့် ၎င်း၏ နယ်မြေတစ်ခုလုံးကို အနှံ့အပြား သွားရောက်ရန် သုံးရက် ကြာလိမ့်မည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်နိုင်သည်။

Also the text stating that “Jonah began to enter into the city a day’s journey, and he cried,” of ch. 3:4, can hardly mean that he walked for a whole day until he reached a place in the city where he began his work of warning. This text may be understood as referring to the beginning of Jonah’s work and to the proclamation of his message during the first day, the result of which was that “the people of Nineveh believed God” (ch. 3:5).

ထို့အပြင် အခန်း ၃:၄ ရှိ “ယောနသည် တစ်ရက်ခရီးဝင်၍ ဟစ်ကြော်လေသည်” ဟူသော ကျမ်းချက်သည် သူ သတိပေးဟောပြောခြင်း အလုပ်ကို စတင်မည့် မြို့တွင်းရှိ နေရာတစ်ခုသို့ ရောက်ရှိရန် တစ်ရက်เต็ม လမ်းလျှောက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်နိုင်ပါ။ ဤကျမ်းချက်ကို ယောန၏ အလုပ် စတင်ခြင်းနှင့် ပထမဦးဆုံးနေ့အတွင်း သူ၏ သတင်းစကားကို ကြေညာခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု နားလည်နိုင်ပြီး၊ ယင်း၏ ရလဒ်အနေဖြင့် “နိနေဝေမြို့သားတို့သည် ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ကြ၏” (အခန်း ၃:၅)။

It should further be remembered that to a Palestinian Israelite, Nineveh was a city that could not be compared in size with any other city of Western Asia known to him. Samaria, the capital of the kingdom of Israel, covered only 19 acres (7.7 hectares), and no other city of Palestine was larger except Jerusalem (see Additional Note on Nehemiah 3). For people coming from that country, Nineveh, which has been estimated at approximately 100 acres (40.5 hectares), was “an exceeding great city.”

ထို့အပြင် ပါလက်စတိုင်းဒေသမှ အစ္စရေးလူမျိုးတစ်ဦးအတွက် နိနေဝေမြို့သည် သူသိရှိထားသော အနောက်အာရှရှိ အခြားမည်သည့်မြို့၏ အရွယ်အစားနှင့်မျှ နှိုင်းယှဉ်၍မရနိုင်သော မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သတိရသင့်သည်။ အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သော ရှမာရိမြို့သည် ၁၉ ဧက (၇.၇ ဟက်တာ) သာ ကျယ်ဝန်းပြီး၊ ယေရုရှလင်မြို့မှတစ်ပါး ပါလက်စတိုင်းရှိ အခြားမည်သည့်မြို့မျှ ထိုထက်မကြီးပါ (နေဟမိ ၃ ဆိုင်ရာ ထပ်ဆောင်းမှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုသို့သော တိုင်းပြည်မှ လာသောသူများအတွက် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဧက ၁၀၀ (၄၀.၅ ဟက်တာ) ကျယ်ဝန်းသော နိနေဝေမြို့သည် “အလွန်ကြီးမားသော မြို့ကြီး” ဖြစ်ခဲ့သည်။

ellen g. white comments

1, 2 MH 473 1–3 PK 266 4–8 PK 267 9–17 PK 268

အယ်လင် ဂျီ ဝှိုက် ၏ မှတ်ချက်များ

၁၊ ၂ MH ၄၇၃ ၁–၃ PK ၂၆ ၆ ၄–၈ PK ၂၆၇ ၉–၁၇ PK ၂၆၈