ဆာလံကျမ်း ၁ နိဒါန်း ၄

 

                 

Hebrew, KJV, RSV (ဟေဗြဲ၊ KJV၊ RSV)	LXX, Vulgate, Douay (LXX၊ ဗားဂိတ်၊ ဒူအေး)
Ps. 1-8 (ဆာလံ ၁-၈)	Ps. 1-8 (ဆာလံ ၁-၈)
9, 10 (၉၊ ၁၀)	9 (၉)
11-113 (၁၁-၁၁၃)	10-112 (၁၀-၁၁၂)
114, 115 (၁၁၄၊ ၁၁၅)	113 (၁၁၃)
116:1-9 (၁၁၆:၁-၉)	114 (၁၁၄)
116:10-19 (၁၁၆:၁၀-၁၉)	115 (၁၁၅)
117-146 (၁၁၇-၁၄၆)	116-145 (၁၁၆-၁၄၅)
147:1-11 (၁၄၇:၁-၁၁)	146 (၁၄၆)
147:12-20 (၁၄၇:၁၂-၂၀)	147 (၁၄၇)
148-150 (၁၄၈-၁၅၀)	148-150 (၁၄၈-၁၅၀)
	151 (in LXX only) (၁၅၁၊ LXX တွင်သာ)

 

 

Moreover, in the Hebrew text, the title or superscription of a psalm constitutes v. 1, in whole or in part. This requires further care in citing verse references from the Hebrew text. For example, Ps. 4:1 (KJV) is Ps. 4:2 in the Hebrew, the superscription being numbered v. 1. The Hebrew text of Ps. 4 therefore has nine verses instead of eight verses as in the KJV.

ထို့အပြင် ဟေဗြဲ (Hebrew) ကျမ်းစာတွင် ဆာလံကျမ်း၏ ခေါင်းစဉ် သို့မဟုတ် အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာသည် အပြည့်အဝဖြစ်စေ၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်စေ အခန်းငယ် ၁ (တစ်) အဖြစ် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤအချက်ကြောင့် ဟေဗြဲကျမ်းစာမှ အခန်းငယ်အညွှန်းများကို ကိုးကားရာတွင် ပို၍ဂရုစိုက်ရန် လိုအပ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဆာလံ ၄:၁ (KJV) သည် ဟေဗြဲကျမ်းစာတွင် ဆာလံ ၄:၂ ဖြစ်ပြီး အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာကို အခန်းငယ် ၁ (တစ်) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဟေဗြဲ ဆာလံကျမ်း ၄ တွင် KJV ကျမ်းစာကဲ့သို့ အခန်းငယ် ၈ (ရှစ်) ခုအစား အခန်းငယ် ၉ (ကိုး) ခု ရှိသည်။

C. Superscriptions. See also pp. 615–617. The superscriptions of the psalms designate psalm collections, psalm types, musical melodies, instrumental accompaniment, and facts of authorship and occasion.

ဂ (C)။ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများ။ စာမျက်နှာ ၆၁၅–၆၁၇ (ခြောက်ရာဆယ့်ငါး မှ ခြောက်ရာဆယ့်ခုနစ်) ကိုလည်း ကြည့်ပါ။ ဆာလံကျမ်းများ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများသည် ဆာလံကျမ်းစုစည်းမှုများ၊ ဆာလံအမျိုးအစားများ၊ တေးဂီတသံစဉ်များ၊ တူရိယာပံ့ပိုးမှုများနှင့် ရေးသားသူနှင့် အဖြစ်အပျက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။

a. Collections. References in the superscriptions of many of the psalms to David, to Asaph and the sons of Asaph, and to the sons of Korah, seem to indicate smaller collections of psalms within the Psalter of 150 psalms. There are 73 psalms in the Davidic Collection, 12 in the Asaphic Collection, and 11 in the Korahite Collection. The superscriptions to 55 of the psalms contain the phrase “To the chief Musician,” Heb. lamnaṣṣeach; “To the choirmaster” (RSV), as if this collection were dedicated or entrusted to the “overseer” of the choir (see 2 Chron. 2:2, 18; 34:13 for the use of menaṣṣeach as “overseer”). Lamnaṣṣeach is translated “to the chief singer” (KJV), “to the choirmaster” (RSV), in Hab. 3:19. Some suggest the definition “for liturgical purposes.”

က (a)။ စုစည်းမှုများ။ များစွာသော ဆာလံကျမ်းများ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများတွင် ဒါဝိဒ် (David)၊ အာသပ် (Asaph) နှင့် အာသပ်၏ သားများ၊ ကောရ (Korah) ၏ သားများထံ ရည်ညွှန်းချက်များသည် ဆာလံကျမ်း ၁၅၀ (တစ်ရာ့ငါးဆယ်) ပါဝင်သော ဆာလံကျမ်းစာအုပ်အတွင်းရှိ ပိုမိုသေးငယ်သော ဆာလံစုစည်းမှုများကို ညွှန်ပြနေပုံရသည်။ ဒါဝိဒ်၏ စုစည်းမှုတွင် ဆာလံကျမ်း ၇၃ (ခုနစ်ဆယ့်သုံး) ပုဒ်၊ အာသပ်၏ စုစည်းမှုတွင် ၁၂ (ဆယ့်နှစ်) ပုဒ်နှင့် ကောရအနွယ်၏ စုစည်းမှုတွင် ၁၁ (ဆယ့်တစ်) ပုဒ် ရှိသည်။ ဆာလံကျမ်း ၅၅ (ငါးဆယ့်ငါး) ပုဒ်၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများတွင် ဟေဗြဲစကားလုံး လမ်နတ်စီရတ် (lamnaṣṣeach) ဖြစ်သည့် “သံစုံတီးဝိုင်းမှူးထံသို့”၊ (RSV ကျမ်းတွင်) “သံစုံသီချင်းဆိုအဖွဲ့မှူးထံသို့” ဟူသော စကားစု ပါဝင်ပြီး၊ ယင်းသည် ဤစုစည်းမှုကို သံစုံသီချင်းဆိုအဖွဲ့၏ “ကြီးကြပ်သူ” ထံသို့ ရည်စူး၍ သို့မဟုတ် အပ်နှင်း၍ ပေးပို့သကဲ့သို့ ဖြစ်သည် (ကြီးကြပ်သူအဖြစ် မီနတ်စီရတ် (menaṣṣeach) ၏ အသုံးပြုမှုကို ရာဇဝင်ချုပ်ဒုတိယစောင် ၂:၂၊ ၁၈၊ ၃၄:၁၃ တွင် ကြည့်ပါ)။ ဟဗက္ကုတ် ၃:၁၉ တွင် လမ်နတ်စီရတ် ကို (KJV ကျမ်းတွင်) “ပင်မအဆိုတော်ထံသို့” ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ (RSV ကျမ်းတွင်) “သံစုံသီချင်းဆိုအဖွဲ့မှူးထံသို့” ဟူ၍ လည်းကောင်း ဘာသာပြန်ထားသည်။ အချို့က “ဘာသာရေးဝတ်ပြုမှုဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် အကြံပြုကြသည်။

b. Types. Key words or phrases in the superscriptions of numerous psalms seem to indicate the nature or type of the psalm thus introduced. They are as follows:

ခ (b)။ အမျိုးအစားများ။ မြောက်မြားစွာသော ဆာလံကျမ်းများ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများပါ အဓိကစကားလုံးများ သို့မဟုတ် စကားစုများသည် ထိုသို့မိတ်ဆက်ထားသော ဆာလံကျမ်း၏ သဘောသဘာဝ သို့မဟုတ် အမျိုးအစားကို ညွှန်ပြနေပုံရသည်။ ၎င်းတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-

1.    Psalm. Heb. mizmor, a song to be sung to the accompaniment of stringed instruments. It occurs in the superscriptions of 57 psalms, always qualified with other words, as “of David.” Mizmor comes from the root zamar, meaning “to sing,” “to praise,” “to play an instrument.” The LXX translates mizmor by psalmos (from psallein, “to pluck”).

၁။ ဆာလံ။ ဟေဗြဲစကားလုံး မစ်ဇမော (mizmor)၊ ကြိုးတပ်တူရိယာများ၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် သီဆိုရမည့် သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဆာလံကျမ်း ၅၇ (ငါးဆယ့်ခုနစ်) ပုဒ်၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများတွင် ပါရှိပြီး၊ အမြဲတမ်း “ဒါဝိဒ်၏” ကဲ့သို့သော အခြားစကားလုံးများနှင့် တွဲဖက်အထူးပြုထားသည်။ မစ်ဇမော သည် “သီဆိုရန်”၊ “ချီးမွမ်းရန်”၊ “တူရိယာတစ်ခုကို တီးခတ်ရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဇာမာ (zamar) ဟူသည့် မူလစကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာသည်။ LXX (ဆဲပ်တွားဂျင့်) ကျမ်းသည် မစ်ဇမော ကို (“တီးခတ်ရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော စာလင်း (psallein) မှ) စာမော့စ် (psalmos) ဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။

2.    Song. Heb. shir. This word appears in the superscription of 29 psalms. In the superscription of Ps. 18, the word “song” is translated from shirah, the feminine form of shir. The phrase “A song of loves” (KJV), “a love song” (RSV), introduces Ps. 45. In the superscriptions of Ps. 120–134 the word “song” is followed by the phrase “of degrees” (see p. 625).

၂။ သီချင်း။ ဟေဗြဲစကားလုံး ရှာ (shir)။ ဤစကားလုံးသည် ဆာလံကျမ်း ၂၉ (နှစ်ဆယ့်ကိုး) ပုဒ်၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာတွင် ပါရှိသည်။ ဆာလံ ၁၈ (ဆယ့်ရှစ်) ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာတွင် “သီချင်း” ဟူသောစကားလုံးကို ရှာ ၏ ဣတ္ထိလိင်ပုံစံဖြစ်သော ရှီရာ (shirah) မှ ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။ “အချစ်သီချင်းတစ်ပုဒ်” (KJV တွင် "A song of loves"၊ RSV တွင် "a love song") ဟူသောစကားစုသည် ဆာလံ ၄၅ (လေးဆယ့်ငါး) ကို မိတ်ဆက်ပေးသည်။ ဆာလံ ၁၂၀–၁၃၄ (တစ်ရာ့နှစ်ဆယ် မှ တစ်ရာ့သုံးဆယ့်လေး) ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများတွင် “သီချင်း” ဟူသောစကားလုံး၏ နောက်တွင် “အဆင့်ဆင့်တက်ရာ” ဟူသော စကားစု လိုက်ပါလာသည် (စာမျက်နှာ ၆၂၅ (ခြောက်ရာ့နှစ်ဆယ့်ငါး) ကို ကြည့်ပါ)။

3.    Michtam. A transliteration of the Heb. miktam. This word appears in the superscriptions of six psalms (16, 56–60). Its meaning is unknown. One conjecture derives the word from an Akkadian root, katamu, “to cover,” and suggests that the psalms so designated may be considered atonement psalms, that is, psalms concerned with the covering up of sins. The word may be a musical title.

၃။ မစ်တမ်း (Michtam)။ ဟေဗြဲစကားလုံး မစ်တမ်း (miktam) ကို အသံဖလှယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤစကားလုံးသည် ဆာလံကျမ်း ၆ (ခြောက်) ပုဒ် (၁၆၊ ၅၆–၆၀) (ဆယ့်ခြောက်၊ ငါးဆယ့်ခြောက် မှ ခြောက်ဆယ်) ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများတွင် ပါရှိသည်။ ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မသိရပေ။ မှန်းဆချက်တစ်ခုက ဤစကားလုံးသည် “ဖုံးအုပ်ရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော အက္ကဒီးယန်း (Akkadian) မူလစကားလုံး ကာတာမူ (katamu) မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆပြီး၊ ဤသို့သတ်မှတ်ထားသော ဆာလံကျမ်းများကို အပြစ်ဖြေခြင်းဆိုင်ရာ ဆာလံကျမ်းများ၊ ဆိုလိုသည်မှာ အပြစ်များကို ဖုံးအုပ်ခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သော ဆာလံကျမ်းများအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်ဟု အကြံပြုထားသည်။ ဤစကားလုံးသည် တေးဂီတဆိုင်ရာ ခေါင်းစဉ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

4.    Maschil. A transliteration of the Heb. maśkil, derived from the root śakal, “to be prudent.” Its presence in the superscriptions of 13 psalms (32, 42, 44, 45, 52–55, 74, 78, 88, 89, and 142) seems to indicate that these psalms are instructional or didactic poems. Maśkil is translated “with understanding” in Ps. 47:7. Since, however, the idea of instruction, rigorously applied, does not suit all of these psalms, maśkil may indicate a kind of musical performance.

၄။ မတ်စကီးလ် (Maschil)။ “သတိပညာရှိရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော မူလစကားလုံး စကာလ် (śakal) မှ ဆင်းသက်လာသည့် ဟေဗြဲစကားလုံး မတ်စကီးလ် (maśkil) ကို အသံဖလှယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဆာလံကျမ်း ၁၃ (ဆယ့်သုံး) ပုဒ် (၃၂၊ ၄၂၊ ၄၄၊ ၄၅၊ ၅၂–၅၅၊ ၇၄၊ ၇၈၊ ၈၈၊ ၈၉၊ နှင့် ၁၄၂) (သုံးဆယ့်နှစ်၊ လေးဆယ့်နှစ်၊ လေးဆယ့်လေး၊ လေးဆယ့်ငါး၊ ငါးဆယ့်နှစ် မှ ငါးဆယ့်ငါး၊ ခုနစ်ဆယ့်လေး၊ ခုနစ်ဆယ့်ရှစ်၊ ရှစ်ဆယ့်ရှစ်၊ ရှစ်ဆယ့်ကိုး နှင့် တစ်ရာ့လေးဆယ့်နှစ်) တို့၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများတွင် တွေ့ရခြင်းက ဤဆာလံကျမ်းများသည် သွန်သင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆုံးမစာဆိုင်ရာ ကဗျာများဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြနေပုံရသည်။ ဆာလံ ၄၇:၇ တွင် မတ်စကီးလ် ကို “နားလည်မှုဖြင့်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။ သို့သော်လည်း သွန်သင်ခြင်းဟူသော အယူအဆကို တင်းကျပ်စွာအသုံးပြုပါက ဤဆာလံကျမ်းအားလုံးနှင့် မကိုက်ညီသောကြောင့် မတ်စကီးလ် သည် တေးဂီတဖျော်ဖြေမှု အမျိုးအစားတစ်ရပ်ကို ညွှန်ပြခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

5.    Prayer. Heb. tephillah. This word appears in the superscriptions of Ps. 17, 86, 90, 102, and 142 (see Hab. 3:1).

၅။ ဆုတောင်းချက်။ ဟေဗြဲစကားလုံး တီဖစ်လာ (tephillah)။ ဤစကားလုံးသည် ဆာလံ ၁၇၊ ၈၆၊ ၉၀၊ ၁၀၂၊ နှင့် ၁၄၂ (ဆယ့်ခုနစ်၊ ရှစ်ဆယ့်ခြောက်၊ ကိုးဆယ်၊ တစ်ရာ့နှစ်၊ နှင့် တစ်ရာ့လေးဆယ့်နှစ်) တို့၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများတွင် ပါရှိသည် (ဟဗက္ကုတ် ၃:၁ ကို ကြည့်ပါ)။

6.    Praise. Heb. tehillah. This words occurs in the superscription of Ps. 145, its only appearance in a superscription in the Psalter. A masculine plural form tehillim is the Hebrew title of the whole collection (see p. 615).

၆။ ချီးမွမ်းခြင်း။ ဟေဗြဲစကားလုံး တီဟစ်လာ (tehillah)။ ဤစကားလုံးသည် ဆာလံ ၁၄၅ (တစ်ရာ့လေးဆယ့်ငါး) ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာတွင် ပါရှိပြီး၊ ယင်းသည် ဆာလံကျမ်းတစ်ခုလုံးရှိ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများထဲတွင် တစ်ကြိမ်တည်းသာ ပါဝင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ပုလ္လိင်ဗဟုဝုစ်ပုံစံ တီဟစ်လင် (tehillim) သည် တစ်အုပ်လုံးစုစည်းမှု၏ ဟေဗြဲခေါင်းစဉ် ဖြစ်သည် (စာမျက်နှာ ၆၁၅ (ခြောက်ရာဆယ့်ငါး) ကို ကြည့်ပါ)။

7.    Shiggaion. Heb. shiggayon. This word appears in the superscription of Ps. 7 (and elsewhere in the plural, in Hab. 3:1). Its meaning is uncertain. It has been explained as meaning an irregular ode of wild and impassioned nature. The Heb. root word is probably shagah, “to wander,” “to stray,” “to stagger,” suggesting ecstatic rhythm with frequent change.

၇။ ရှီဂိုင်ယွန် (Shiggaion)။ ဟေဗြဲစကားလုံး ရှီဂါရွန် (shiggayon)။ ဤစကားလုံးသည် ဆာလံ ၇ (ခုနစ်) ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာတွင် ပါရှိသည် (အခြားနေရာဖြစ်သော ဟဗက္ကုတ် ၃:၁ တွင် ဗဟုဝုစ်ပုံစံဖြင့် ပါရှိသည်)။ ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ မသေချာပေ။ ၎င်းကို ရိုင်းစိုင်းပြီး စိတ်အားထက်သန်သော သဘောသဘာဝရှိသည့် စည်းမျဉ်းမကျသော ကဗျာရှည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရကြောင်း ရှင်းပြထားကြသည်။ ဟေဗြဲမူလစကားလုံးမှာ “လှည့်လည်ရန်”၊ “လမ်းလွဲရန်”၊ “ယိမ်းယိုင်ရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ရှာဂါ (shagah) ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ မကြာခဏ ပြောင်းလဲမှုရှိသော မိန်းမောကြည်နူးဖွယ် စည်းချက်ကို အကြံပြုထားသည်။

8.    To teach. Heb. lelammed. The phrase occurs in the superscription of Ps. 60 and suggests that the psalm was intended for teaching purposes. Perhaps the Levites were entrusted with the responsibility of teaching it to the people.

၈။ သွန်သင်ရန်။ ဟေဗြဲစကားလုံး လီလမ်မက်ဒ် (lelammed)။ ဤစကားစုသည် ဆာလံ ၆၀ (ခြောက်ဆယ်) ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာတွင် ပါရှိပြီး၊ ဤဆာလံကျမ်းကို သွန်သင်ခြင်း ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း အကြံပြုထားသည်။ လေဝိသားများကို လူအများအား သွန်သင်ရန် တာဝန်လွှဲအပ်ထားခြင်း ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။

9.    To bring to remembrance. Heb. lehazkir. The phrase appears in the superscription of Ps. 38 and 70. From the Heb. ’azkarah, “offering of incense,” some have conjectured that this phrase indicates that these psalms were intended to be sung while that part of the sacrificial service took place. In 1 Chron. 16:4 the word “record,” “invoke” (RSV), is translated from Heb. lehazkir.

၉။ အောက်မေ့သတိရစေရန်။ ဟေဗြဲစကားလုံး လီဟာဇကီ (lehazkir)။ ဤစကားစုသည် ဆာလံ ၃၈ နှင့် ၇၀ (သုံးဆယ့်ရှစ် နှင့် ခုနစ်ဆယ်) တို့၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာတွင် ပါရှိသည်။ “နံ့သာပေါင်း ပူဇော်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဟေဗြဲစကားလုံး အာဇကာရာ (’azkarah) မှနေ၍ အချို့က ဤစကားစုသည် ယဇ်ပူဇော်ခြင်း ဝတ်ပြုမှု၏ ထိုအစိတ်အပိုင်းကို ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း ဤဆာလံများကို သီဆိုရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ညွှန်ပြသည်ဟု မှန်းဆကြသည်။ ရာဇဝင်ချုပ်ပထမစောင် ၁၆:၄ တွင် “မှတ်တမ်းတင်ရန်” (KJV တွင် "record")၊ “ပင့်ဖိတ်ရန်” (RSV တွင် "invoke") ဟူသော စကားလုံးကို ဟေဗြဲစကားလုံး လီဟာဇကီ မှ ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။

10.                   Of praise. Heb. lethodah. This phrase appears in the superscription of Ps. 100. Possibly this psalm was intended to be sung at the time of the thank offering (Lev. 7:11–15). Ps. 100 is a psalm of thanksgiving.

၁၀။ ချီးမွမ်းခြင်း၏။ ဟေဗြဲစကားလုံး လီသိုဒါ (lethodah)။ ဤစကားစုသည် ဆာလံ ၁၀၀ (တစ်ရာ) ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာတွင် ပါရှိသည်။ ဤဆာလံကျမ်းကို ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်း ယဇ်ပူဇော်ချိန်တွင် သီဆိုရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၇:၁၁–၁၅) (ခုနစ် အခန်းငယ် ဆယ့်တစ် မှ ဆယ့်ငါး)။ ဆာလံ ၁၀၀ သည် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်း ဆာလံကျမ်း ဖြစ်သည်။

c. Melodies. Several phrases in the superscriptions suggest melodies to accompany the psalms, probably tunes well known in their original use. Popular melodies may have been adapted to public worship.

ဂ (c)။ တေးဂီတသံစဉ်များ။ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများရှိ စကားစုအတော်များများသည် ဆာလံကျမ်းများနှင့် တွဲဖက်ရန် တေးဂီတသံစဉ်များကို အကြံပြုထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် မူလအသုံးပြုမှုတွင် လူသိများသော သံစဉ်များ ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ လူကြိုက်များသော တေးဂီတသံစဉ်များကို အများပြည်သူ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုနှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်မွမ်းမံထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

1.    Muth-labben (Ps. 9). Its meaning is uncertain. Some Hebrew manuscripts combine ‘al, translated “upon” (KJV), with muth, thus yielding the word ‘almuth. But even this combination remains an unexplained technical note. The LXX follows this combination and translates the phrase, ‘almuth labben, “concerning the hidden things of the son.” Some suggest that the phrase is the title or first phrase of a tune and translate it “Die for the son.”

၁။ မွတ်လာဘင် (Muth-labben) (ဆာလံ ၉) (ကိုး)။ ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ မသေချာပေ။ အချို့သော ဟေဗြဲလက်ရေးစာမူများသည် (KJV တွင်) “အပေါ်တွင်” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသော အယ်လ် (‘al) ကို မွတ် (muth) နှင့် ပေါင်းစပ်ထားသောကြောင့် အယ်လ်မွတ် (‘almuth) ဟူသော စကားလုံးကို ရရှိစေသည်။ သို့သော် ဤပေါင်းစပ်မှုသည်ပင်လျှင် ရှင်းလင်းချက်မရှိသော နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ မှတ်စုတစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရှိနေသေးသည်။ LXX (ဆဲပ်တွားဂျင့်) ကျမ်းသည် ဤပေါင်းစပ်မှုကို လိုက်နာပြီး အယ်လ်မွတ် လာဘင် (‘almuth labben) ဟူသော စကားစုကို “သားတော်၏ လျှို့ဝှက်သောအရာများနှင့် ပတ်သက်၍” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။ အချို့က ဤစကားစုသည် သံစဉ်တစ်ခု၏ ခေါင်းစဉ် သို့မဟုတ် ပထမစကားစုဖြစ်သည်ဟု အကြံပြုကြပြီး ၎င်းကို “သားတော်အတွက် အသေခံလော့” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုကြသည်။

2.    Shoshannim (Ps. 45 and 69). Literally, “lilies,” probably the title or key word of a melody. The superscription of Ps. 60 includes the phrase “Shushaneduth,” literally, “lily of witness,” and the superscription of Ps. 80 “Shoshannim-Eduth,” literally, “lilies, the witness.” Perhaps these phrases all suggested the same well-known love tunes. The lily is the anemone of Palestine. Or, Eduth may be a place name.

၂။ ရှိုရှန်နင် (Shoshannim) (ဆာလံ ၄၅ နှင့် ၆၉) (လေးဆယ့်ငါး နှင့် ခြောက်ဆယ့်ကိုး)။ စာသားအရ “နှင်းပန်းများ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး တေးဂီတသံစဉ်တစ်ခု၏ ခေါင်းစဉ် သို့မဟုတ် အဓိကစကားလုံး ဖြစ်ဟန်တူသည်။ ဆာလံ ၆၀ (ခြောက်ဆယ်) ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာတွင် စာသားအရ “သက်သေခံချက်၏ နှင်းပန်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော “ရှူရှန်အီဒတ် (Shushaneduth)” စကားစု ပါဝင်ပြီး၊ ဆာလံ ၈၀ (ရှစ်ဆယ်) ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာတွင် စာသားအရ “နှင်းပန်းများ၊ သက်သေခံချက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော “ရှိုရှန်နင်-အီဒတ် (Shoshannim-Eduth)” ပါဝင်သည်။ ဤစကားစုအားလုံးသည် တူညီသော လူသိများသည့် အချစ်သံစဉ်များကို အကြံပြုထားခြင်း ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။ နှင်းပန်းသည် ပါလက်စတိုင်း (Palestine) ဒေသရှိ အနီမိုနီ (anemone) ပန်း ဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ် အီဒတ် (Eduth) သည် နေရာအမည်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။

3.    Aijeleth Shahar (Ps. 22). Literally, “the doe [of a fallow deer] of the dawn.” “The Hind of the Dawn” (RSV). According to the Targums this psalm was sung during the offering of the lamb at the time of morning sacrifice, but how early this custom was introduced is not known.

၃။ အိုင်ဂျယ်လက် ရှာဟာ (Aijeleth Shahar) (ဆာလံ ၂၂) (နှစ်ဆယ့်နှစ်)။ စာသားအရ “အရုဏ်ဦး၏ (သမင်ဒရယ်၏) သမင်မ” ဖြစ်သည်။ (RSV ကျမ်းတွင်) “အရုဏ်ဦး၏ သမင်မ” ဟု ဖော်ပြသည်။ တာဂမ် (Targums) များ၏ အဆိုအရ ဤဆာလံကို နံနက်ယဇ်ပူဇော်ချိန်တွင် သိုးသငယ်ကို ပူဇော်နေစဉ်အတွင်း သီဆိုခဲ့ကြသော်လည်း ဤဓလေ့ကို မည်မျှစောစီးစွာ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်ကိုမူ မသိရပေ။

4.    Jonath-elem-rechokim (Ps. 56). The meaning of this phrase is unknown. By conjecturally emending the text, reading ’alim for ’elem, the RSV translates the expression, “The Dove on Far-off Terebinths.” Some suggest that there may be a quotation from, or a reference to, the song cited in Ps. 55:6, 7. Others suggest an allusion to David’s years of wandering.

၄။ ဂျိုနတ်-အီလင်-ရီခိုကင် (Jonath-elem-rechokim) (ဆာလံ ၅၆) (ငါးဆယ့်ခြောက်)။ ဤစကားစု၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မသိရပေ။ အီလင် (’elem) အစား အာလင် (’alim) ဟု ဖတ်ရှု၍ စာသားကို ခန့်မှန်းချက်ဖြင့် ပြင်ဆင်ခြင်းအားဖြင့် RSV ကျမ်းသည် ထိုအသုံးအနှုန်းကို “ဝေးကွာသော တေရဗင် (Terebinth) သစ်ပင်များပေါ်ရှိ ချိုးငှက်” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။ အချို့က ဆာလံ ၅၅:၆၊ ၇ (ငါးဆယ့်ငါး အခန်းငယ် ခြောက်၊ ခုနစ်) တွင် ကိုးကားထားသော သီချင်းမှ ကောက်နုတ်ချက် သို့မဟုတ် ရည်ညွှန်းချက်တစ်ခု ရှိနိုင်သည်ဟု အကြံပြုကြသည်။ အခြားသူများက ဒါဝိဒ်၏ လှည့်လည်သွားလာခဲ့ရသော နှစ်များကို သွယ်ဝိုက်ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်ဟု အကြံပြုကြသည်။

5.    Al-taschith (Ps. 57–59, 75). Literally, “Do not destroy.” Possibly the first words of the vintage song quoted in part in Isa. 65:8.

၅။ အယ်လ်-တတ်ရှကစ် (Al-taschith) (ဆာလံ ၅၇–၅၉၊ ၇၅) (ငါးဆယ့်ခုနစ် မှ ငါးဆယ့်ကိုး၊ ခုနစ်ဆယ့်ငါး)။ စာသားအရ “မဖျက်ဆီးပါနှင့်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဟေရှာယကျမ်း ၆၅:၈ (ခြောက်ဆယ့်ငါး အခန်းငယ် ရှစ်) တွင် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကိုးကားထားသော စပျစ်သီးဆွတ်ခူးချိန် သီချင်း၏ ပထမဆုံးစကားလုံးများ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။

d. Several phrases in the superscriptions seem to indicate the kind of orchestral instruments used to accompany the singing or chanting of the psalms.

ဃ (d)။ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများရှိ စကားစုအတော်များများသည် ဆာလံကျမ်းများကို သီဆိုခြင်း သို့မဟုတ် ရွတ်ဆိုခြင်းနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုသည့် တူရိယာဝိုင်း အမျိုးအစားကို ညွှန်ပြနေပုံရသည်။

1.    On Neginoth (Ps. 4, 6, 54, 55, 67, 76). Probably meaning, “with stringed instruments” (RSV). The word is used in the singular in the superscription of Ps. 61. Neginoth is rendered “stringed instruments” in Isa. 38:20 and Hab. 3:19. The Hebrews had three kinds of stringed instruments, the harp (Heb. nebel), the lyre (Heb. kinnor), and the zither (Heb. ‘aśor). On these instruments see pp. 33–37.

၁။ နေဂီနုတ် အပေါ်တွင် (On Neginoth) (ဆာလံ ၄၊ ၆၊ ၅၄၊ ၅၅၊ ၆၇၊ ၇၆) (လေး၊ ခြောက်၊ ငါးဆယ့်လေး၊ ငါးဆယ့်ငါး၊ ခြောက်ဆယ့်ခုနစ်၊ ခုနစ်ဆယ့်ခြောက်)။ (RSV ကျမ်းတွင်) “ကြိုးတပ်တူရိယာများဖြင့်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ ဤစကားလုံးကို ဆာလံ ၆၁ (ခြောက်ဆယ့်တစ်) ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာတွင် ဧကဝုစ်ပုံစံဖြင့် အသုံးပြုထားသည်။ နေဂီနုတ် (Neginoth) ကို ဟေရှာယ ၃၈:၂၀ နှင့် ဟဗက္ကုတ် ၃:၁၉ တို့တွင် “ကြိုးတပ်တူရိယာများ” ဟု ပြန်ဆိုထားသည်။ ဟေဗြဲလူမျိုးများတွင် ကြိုးတပ်တူရိယာ ၃ (သုံး) မျိုးရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ စောင်း (ဟေဗြဲစကားလုံး နီဘယ်လ် (nebel))၊ စောင်းငယ် (ဟေဗြဲစကားလုံး ကင်နော (kinnor))၊ နှင့် ဇစ်သာခေါ် ကြိုးတပ်တူရိယာတစ်မျိုး (ဟေဗြဲစကားလုံး အာဆော (‘aśor)) တို့ ဖြစ်သည်။ ဤတူရိယာများနှင့် ပတ်သက်၍ စာမျက်နှာ ၃၃–၃၇ (သုံးဆယ့်သုံး မှ သုံးဆယ့်ခုနစ်) တွင် ကြည့်ပါ။

2.    On Nehiloth (Ps. 5). Probably meaning, “for the flutes” (RSV).

၂။ နေဟီလုတ် အပေါ်တွင် (On Nehiloth) (ဆာလံ ၅) (ငါး)။ (RSV ကျမ်းတွင်) “ပုလွေများအတွက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။

3.    Upon Sheminith (Ps. 6, 12). A phrase of uncertain meaning. The marginal reading “upon the eighth” found in some editions of the KJV, if “eighth” is intended to refer to the octave, is meaningless, for there is no evidence that the Hebrews knew the octave. In 1 Chron. 15:21 the phrase is used in connection with harps. Josephus says that the harp (Heb. nebel) had eight strings.

၃။ ရှီမိုင်းနိုက် အပေါ်တွင် (Upon Sheminith) (ဆာလံ ၆၊ ၁၂) (ခြောက်၊ ဆယ့်နှစ်)။ အဓိပ္ပာယ်မသေချာသော စကားစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အချို့သော KJV ကျမ်းမူများတွင် တွေ့ရသည့် အစွန်အဖျားမှတ်စုဖြစ်သော “အဋ္ဌမမြောက် အပေါ်တွင်” ဟူသည့် ဖတ်ရှုချက်တွင် အကယ်၍ “အဋ္ဌမမြောက်” ဆိုသည်မှာ အဋ္ဌမသံစဉ် (octave) ကို ရည်ညွှန်းလိုခြင်းဖြစ်ပါက ၎င်းသည် အဓိပ္ပာယ်မရှိပေ၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဟေဗြဲလူမျိုးများသည် အဋ္ဌမသံစဉ်ကို သိရှိခဲ့ကြောင်း အထောက်အထား မရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ရာဇဝင်ချုပ်ပထမစောင် ၁၅:၂၁ တွင် ဤစကားစုကို စောင်းများနှင့် ဆက်စပ်၍ အသုံးပြုထားသည်။ စောင်း (ဟေဗြဲစကားလုံး နီဘယ်လ်) တွင် ကြိုး ၈ (ရှစ်) ချောင်း ရှိသည်ဟု ဂျိုစီဖတ်စ် (Josephus) က ဆိုသည်။

4.    Upon Gittith (Ps. 8, 81, 84). A musical term the exact meaning of which is unknown. Jewish tradition says that it refers to a harp that David brought from Gath. The form of the word may imply “after the Gittite manner,” that is, in a manner borrowed from the Gittites, as we speak of music in the Italian manner, or in the Chinese mode, etc. But probably a better meaning derives from the Heb. gath, “wine press,” in which case “upon Gittith” may possibly refer to a vintage melody.

၄။ ဂစ်တစ်တ် အပေါ်တွင် (Upon Gittith) (ဆာလံ ၈၊ ၈၁၊ ၈၄) (ရှစ်၊ ရှစ်ဆယ့်တစ်၊ ရှစ်ဆယ့်လေး)။ တိကျသော အဓိပ္ပာယ်ကို မသိရသည့် တေးဂီတဆိုင်ရာ ဝေါဟာရတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဒါဝိဒ်က ဂါသမီး (Gath) ထံမှ ယူဆောင်လာသော စောင်းတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ဂျူးရိုးရာဓလေ့က ဆိုသည်။ ကျွန်ုပ်တို့က အီတလီပုံစံဖြင့် သို့မဟုတ် တရုတ်ဟန်ဖြင့် ဂီတအကြောင်း ပြောဆိုသကဲ့သို့ စကားလုံး၏ ပုံစံသည် “ဂစ်တိုက် (Gittite) ပုံစံအရ” ဆိုလိုသည်မှာ ဂစ်တိုက်လူမျိုးများထံမှ ငှားရမ်းထားသော ပုံစံတစ်ခုကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အဓိပ္ပာယ်မှာ “စပျစ်သီးနယ်ရာကျင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဟေဗြဲစကားလုံး ဂတ် (gath) မှ ဆင်းသက်လာဖွယ်ရှိပြီး ထိုအခြေအနေတွင် “ဂစ်တစ်တ် အပေါ်တွင်” ဆိုသည်မှာ စပျစ်သီးဆွတ်ခူးချိန် သံစဉ်တစ်ခုကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။

5.    Upon Alamoth (Ps. 46). The meaning of the phrase is unknown. The translation “for the maidens” (established by Aquila and Jerome) appears improbable, for women apparently took no part in the Temple services. In 1 Chron. 15:20 the phrase appears in connection with psalteries. Possibly the harps were to be tuned to follow the lead of the lyres.

၅။ အယ်လမုတ် အပေါ်တွင် (Upon Alamoth) (ဆာလံ ၄၆) (လေးဆယ့်ခြောက်)။ ဤစကားစု၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မသိရပေ။ (အကွီလာ (Aquila) နှင့် ဂျရုမ်း (Jerome) တို့က ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်) “အပျိုကညာများအတွက်” ဟူသော ဘာသာပြန်ဆိုချက်သည် မဖြစ်နိုင်ပုံရသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဗိမာန်တော် ဝတ်ပြုရေးလုပ်ငန်းများတွင် အမျိုးသမီးများ ပါဝင်ပုံမရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရာဇဝင်ချုပ်ပထမစောင် ၁၅:၂၀ တွင် ဤစကားစုသည် စောင်းဝိုင်းများနှင့် ဆက်စပ်၍ ပါရှိသည်။ စောင်းငယ်များ၏ ဦးဆောင်မှုကို လိုက်ပါရန် စောင်းများကို အသံညှိထားရခြင်း ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။

6.    Upon Mahalath (Ps. 53, 88). The meaning is uncertain, although the suggestion that the psalm is to be sung in a sad, mournful manner is consonant with the mood of these psalms, especially the latter, identified by some as the darkest in the Psalter.

၆။ မဟာလတ် အပေါ်တွင် (Upon Mahalath) (ဆာလံ ၅၃၊ ၈၈) (ငါးဆယ့်သုံး၊ ရှစ်ဆယ့်ရှစ်)။ ဆာလံကျမ်းကို ဝမ်းနည်းဖွယ်၊ ညည်းတွားပူဆွေးဖွယ် ပုံစံဖြင့် သီဆိုရန်ဖြစ်သည်ဟူသော အကြံပြုချက်သည် ဤဆာလံများ၏ ခံစားချက်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသော်လည်း အဓိပ္ပာယ်မှာ မသေချာပေ၊ အထူးသဖြင့် နောက်ပိုင်းဆာလံကျမ်းကို ဆာလံကျမ်းများထဲတွင် အမှောင်မိုက်ဆုံးအဖြစ် အချို့က သတ်မှတ်ကြသည်။

e. Authorship and Occasion. The superscriptions of 14 of the psalms (3, 7, 18, 30, 34, 51, 52, 54, 56, 57, 59, 60, 63, 142) refer to episodes or circumstances in the life of David. For a discussion of these superscriptions see p. 617 and the introductions to the several psalms.

င (e)။ ရေးသားသူနှင့် အဖြစ်အပျက်။ ဆာလံကျမ်း ၁၄ (ဆယ့်လေး) ပုဒ် (၃၊ ၇၊ ၁၈၊ ၃၀၊ ၃၄၊ ၅၁၊ ၅၂၊ ၅၄၊ ၅၆၊ ၅၇၊ ၅၉၊ ၆၀၊ ၆၃၊ ၁၄၂) (သုံး၊ ခုနစ်၊ ဆယ့်ရှစ်၊ သုံးဆယ်၊ သုံးဆယ့်လေး၊ ငါးဆယ့်တစ်၊ ငါးဆယ့်နှစ်၊ ငါးဆယ့်လေး၊ ငါးဆယ့်ခြောက်၊ ငါးဆယ့်ခုနစ်၊ ငါးဆယ့်ကိုး၊ ခြောက်ဆယ်၊ ခြောက်ဆယ့်သုံး၊ တစ်ရာ့လေးဆယ့်နှစ်) ၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများသည် ဒါဝိဒ်၏ ဘဝမှ အဖြစ်အပျက်များ သို့မဟုတ် အခြေအနေများကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဤအထက်ပိုင်းအညွှန်းစာများနှင့် ပတ်သက်သော ဆွေးနွေးချက်အတွက် စာမျက်နှာ ၆၁၇ (ခြောက်ရာဆယ့်ခုနစ်) နှင့် ဆာလံကျမ်းအသီးသီး၏ မိတ်ဆက်များကို ကြည့်ပါ။

D. Selah A transliteration of the Heb. selah. This word appears 71 times in the Psalter: 17 times in Book One, 30 times in Book Two, 20 times in Book Three, and 4 times in Book Five. There are no occurrences in Book Four. Selah appears in only 39 of the 150 psalms; 28 of these psalms have for their superscription “To the chief Musician.” The word is of uncertain meaning and has been variously interpreted to indicate a pause in the reading, an interlude for stringed instruments, a change of melody, emphasis (like “Amen”), etc. The LXX renders the term diapsalma (“interlude”), suggesting a musical notice in the liturgical redaction of the psalm. Despite many conjectures, the word is of doubtful signification. “Selah” occurs within psalms of a distinctly hymnlike nature, and usually appears at the close of a section of thought.

ဃ (D)။ ဆဲလာ (Selah)။ ဟေဗြဲစကားလုံး ဆဲလာ (selah) ကို အသံဖလှယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤစကားလုံးသည် ဆာလံကျမ်းစာအုပ်တွင် ၇၁ (ခုနစ်ဆယ့်တစ်) ကြိမ် ပါရှိသည်- ပထမတွဲတွင် ၁၇ (ဆယ့်ခုနစ်) ကြိမ်၊ ဒုတိယတွဲတွင် ၃၀ (သုံးဆယ်) ကြိမ်၊ တတိယတွဲတွင် ၂၀ (နှစ်ဆယ်) ကြိမ်၊ နှင့် ပဉ္စမတွဲတွင် ၄ (လေး) ကြိမ် ဖြစ်သည်။ စတုတ္ထတွဲတွင် ပါဝင်ခြင်း မရှိပေ။ ဆဲလာ သည် ဆာလံကျမ်း ၁၅၀ (တစ်ရာ့ငါးဆယ်) အနက် ၃၉ (သုံးဆယ့်ကိုး) ပုဒ်တွင်သာ ပါရှိပြီး၊ ယင်းဆာလံကျမ်းများထဲမှ ၂၈ (နှစ်ဆယ့်ရှစ်) ပုဒ်တွင် ၎င်းတို့၏ အထက်ပိုင်းအညွှန်းစာအဖြစ် “သံစုံတီးဝိုင်းမှူးထံသို့” ဟု ပါရှိသည်။ စကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ မသေချာဘဲ စာဖတ်ရာတွင် ခေတ္တရပ်နားခြင်း၊ ကြိုးတပ်တူရိယာများအတွက် ကြားဖြတ်တီးခတ်ခြင်း၊ သံစဉ်ပြောင်းလဲခြင်း၊ (“အာမင်” ကဲ့သို့) အလေးပေးခြင်း စသည်တို့ကို ညွှန်ပြရန်အတွက် အမျိုးမျိုး အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူထားကြသည်။ LXX (ဆဲပ်တွားဂျင့်) ကျမ်းက ဤဝေါဟာရကို ဒိုင်အာဆာမား (diapsalma) (“ကြားဖြတ်တီးခတ်ခြင်း”) ဟု ပြန်ဆိုထားပြီး၊ ဆာလံကျမ်း၏ ဘာသာရေးဝတ်ပြုမှုဆိုင်ရာ တည်းဖြတ်မှုတွင် တေးဂီတဆိုင်ရာ အသိပေးချက်တစ်ခုအဖြစ် အကြံပြုထားသည်။ မှန်းဆချက်များစွာ ရှိသော်လည်း ထိုစကားလုံးမှာ သံသယဖြစ်ဖွယ် အဓိပ္ပာယ်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ “ဆဲလာ” သည် ဓမ္မသီချင်းနှင့်တူသော သဘောသဘာဝ အထင်အရှားရှိသည့် ဆာလံများအတွင်း၌ ပါရှိပြီး များသောအားဖြင့် အတွေးအခေါ်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍတစ်ခု၏ အဆုံးသတ်တွင် ပါရှိလေ့ရှိသည်။

BOOK ONE

ပထမတွဲ