ရှင်မဿဲ နိဒါန်း အပိုင်း ၁၁

၂။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ အထက်တန်းဝေဖန်ရေး

II. Higher Criticism of the Old Testament

ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ အထက်တန်းဝေဖန်ရေးတွင် ပင်တာတုက်ကို လေ့လာခြင်းသည် အဓိကကျသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤကျမ်းများနှင့်ပတ်သက်သော သီအိုရီများကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ အခြားကျမ်းများကို ဝေဖန်ရေးဖြင့် အကဲဖြတ်ရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပင်တာတုက်ဝေဖန်ရေးကို နားလည်ခြင်းသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ အခြားကျမ်းများနှင့်ပတ်သက်သော ဝေဖန်ရေးသမားများ၏ ပြဿနာများနှင့် အငြင်းပွားမှုများကို နားလည်ရန် အခြေခံဖြစ်သောကြောင့်၊ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၂၀၀ အတွင်း ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ပထမကျမ်းငါးကျမ်းနှင့်ပတ်သက်သော ပညာရှင်အမြင်များကို ဦးစွာလေ့လာရန် လိုအပ်သည်။ ထို့ပြင်၊ ပင်တာတုက်ဝေဖန်ရေးသည် ရိုးရာအမြင်များမှ သိသာထင်ရှားစွာ ကွဲပြားမှုများပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် ဝေဖန်ရေးသမားများက လက်ခံထားသော အစ္စရေးသမိုင်းကို ပြန်လည်ရေးသားရန် ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသော သမိုင်းဖွဲ့စည်းပုံသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ နီးပါးအားလုံးအပေါ် ဝေဖန်ရေးအမြင်ကို သက်ရောက်မှုရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်၊ ဤဆောင်းပါးတွင် ပင်တာတုက်ဝေဖန်ရေးကို အထူးအလေးပေးထားသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ အခြားကျမ်းများနှင့်ပတ်သက်သော အဓိကဝေဖန်ရေးအငြင်းပွားမှုများနှင့်အတူ ၎င်းတို့၏ မမှန်ကန်ကြောင်း ညွှန်ပြသော သက်သေများကို ဆွေးနွေးရန် နေရာမလုံလောက်ပါ။

In the higher criticism of the Old Testament the study of the Pentateuch has played a pre-eminent part. Theories developed in regard to these books have been applied to a critical evaluation of other Old Testament books. Since an understanding of Pentateuchal criticism forms a basis for the understanding of the problems and arguments brought up by critics with regard to other books of the Old Testament, it is necessary first to study the scholarly views held during the last two hundred years with regard to the first five books of the Old Testament. Furthermore, Pentateuchal criticism has involved such radical departures from traditional views that it has brought about a rewriting of Israelite history by critics who accept its conclusions. This radically revised historical structure has affected the critical view of almost all the Old Testament. Consequently, in the present article the higher criticism of the Pentateuch is given particular emphasis. Space forbids a careful study of the critical views held with regard to every Old Testament book, but some of the main critical arguments regarding books other than the Pentateuch will be discussed, together with evidence that indicates these views to be invalid.

 

ပင်တာတုက်ဝေဖန်ရေး၏ သမိုင်း။—ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးမတိုင်မီ ဝေဖန်ရေးသမားများ။ ယေရှုနှင့် တမန်တော်များသည် ၎င်းတို့၏ ခေတ်ကာလတွင် အခြားဂျူးလူမျိုးများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘေးများကဲ့သို့ နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက၊ မောရှေသည် တိုရာ သို့မဟုတ် ပင်တာတုက်၏ ဝိညာဉ်ရေးလှုံ့ဆော်မှုခံရသော စာရေးဆရာဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။

History of Pentateuchal Criticism.—Pre-Reformation Critics. Like other Jews of their own time and like their ancestors for centuries past, Jesus and the apostles believed that Moses was the inspired author of the Torah, that is, the Law, or Pentateuch.

 

ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးမတိုင်မီ ခရစ်ယာန်သို့မဟုတ် ဂျူးစာရေးဆရာအနည်းငယ်သာ မောရှေသည် ပင်တာတုက်၏ စာရေးဆရာဖြစ်သည်ဟူသော ရိုးရာအမြင်ကို သံသယဝင်ခဲ့သည်။ သို့သော်၊ အချို့သော ချာ့ခ်ျဖခင်များဖြစ်သော အိုင်ရင်နီးယပ်စ် (အေဒီ ၂၀၀ ခန့်တွင် ကွယ်လွန်)၊ ကလီမန့်အော့ဖ် အလက်ဇန္ဒြီးယား (အေဒီ ၂၂၀ ခန့်တွင် ကွယ်လွန်)၊ တာတူလီယံ (အေဒီ ၂၃၀ ခန့်တွင် ကွယ်လွန်) နှင့် အခြားသူများသည် နီဘူခတ်နီဇာ ဂျေရုဆလင်ကို ဖျက်ဆီးစဉ်က ရှိခဲ့သော ဓမ္မဟောင်းကျမ်းစာအားလုံးပျောက်ဆုံးသွားပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် အက်ဇရာမှ ဝိညာဉ်ရေးလှုံ့ဆော်မှုဖြင့် စာရေးဆရာငါးဦးထံ ပြန်လည်ရေးသားခဲ့သည်ဟူသော စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းဖြစ်သော ဖော့အက်ဇရာ (အေဒီ ၁၀၀ ခန့်တွင် ရေးသားခဲ့) ကို လက်ခံခဲ့သည်။ အော့သိုဒေါ့စ် ချာ့ခ်ျဖခင်များထဲတွင် ဂျရုမ်း (၅ ရာစုနှစ်)၊ သမ္မာကျမ်းစာကို လက်တင်ဘာသာသို့ ဘာသာပြန်သူသာလျှင် ပင်တာတုက်၏ မောရှေစာရေးဆရာဖြစ်မှုနှင့် ဖော့အက်ဇရာ၏ ဇာတ်လမ်း၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုနှင့်ပတ်သက်၍ သတိထားသံသယများကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ အခြားသံသယဝင်သူများတွင် နာဇရင်းများ၊ ဂျွန်စတစ်ဂိုဏ်းမျိုးစုံ၏ အဖွဲ့ဝင်များ၊ ဆယ်လဆပ်စ်၊ ပလတိုနစ်ဖီလာဆာဖာ (အေဒီ ၁၈၀ ခန့်)၊ နှင့် ပတိုလမီ၊ ဗယ်လင်တီနီယံ ဂျွန်စတစ် (အေဒီ ၁၇၅ ခန့်) တို့ ပါဝင်သည်။ သို့သော်၊ သံသယများကို ခွင့်ပြုပြီးနောက်ပင်၊ ခရစ်ယာန်ပညာရပ်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် သမ္မာကျမ်းစာအားလုံး၏ ရိုးရာစာရေးဆရာဖြစ်မှုကို လက်ခံခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

Few Christian or Jewish writers of pre-Reformation days doubted this traditional view that Moses was the author of the Pentateuch. However, some of the Church Fathers, Irenaeus (died c. a.d. 200), Clement of Alexandria (died c. a.d. 220), Tertullian (died c. a.d. 230), and others, accepted the fictitious story of the spurious book of IV Ezra (written c. a.d. 100) to the effect that all books of the Old Testament that were in existence at the time of Nebuchadnezzar were lost when he destroyed Jerusalem, and that they were later rewritten by five scribes to whom Ezra dictated them by inspiration. Of the orthodox Church Fathers only Jerome (5th century), the translator of the Bible into Latin, expressed guarded doubts regarding the Mosaic authorship of the Pentateuch and the reliability of the story of IV Ezra. Others who did so included the Nazarenes, members of various Gnostic sects, Celsus, a Platonic philosopher (c. a.d. 180), and Ptolemy, a Valentinian Gnostic (c. a.d. 175). However, even after allowance is made for dissent, it may be said that Christian scholarship in general accepted the traditional authorship of all Bible books.

 

ဂျူးလူမျိုးများသည် ပင်တေကုတ်၏ မိုးဇက်စ်ရေးသားမှုကို အမြဲယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ တဲလ်မွဒ်သည် ဤအချက်ကို ရှင်းလင်းစွာ အတည်ပြုထားပြီး၊ ယောရှုအား ဒီကုတ်ရုမ် ၃၄ ၏ နောက်ဆုံးအခန်းကဏ္ဍ ရှစ်ခုသာ ရေးသားသူအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည် (တဲလ်မွဒ် ဘာဘာ ဘာသရာ ၁၄ဘီ-၁၅အေ၊ ဆွန်စီနို ထုတ်ဝေမှု၊ စာမျက်နှာ ၇၁-၇၃)။ သို့သော်၊ အလယ်ခေတ်ဂျူးပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် အီဘင်အီဇရာ (ခရစ်နှစ် ၁၀၉၂-၁၁၆၇) သည် ပင်တေကုတ်၏ အချို့အခန်းကဏ္ဍများနှင့်ပတ်သက်၍ မိုးဇက်စ်ရေးသားမှုအပေါ် သံသယရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူသည် ယခင်ရာစုနှစ်များမှ ဂျူးပညာရှင်များက ဤအခန်းကဏ္ဍများကို မိုးဇက်စ်ခေတ်ထက် နောက်ကျသည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်ကို လိမ္မာစွာ သတိပြုမိခဲ့သည်။ ဤနည်းဖြင့် သူ၏ သမ္မာကျမ်းဆိုင်ရာ ယုံကြည်ချက်အပေါ် သံသယမဖြစ်ပေါ်စေရန် ရှောင်ရှားခဲ့သည်။

The Jews had always believed in the Mosaic authorship of the Pentateuch. The Talmud expressly affirms this to be so, and attributes to Joshua only the last eight verses of Deut. 34, describing the death of Moses (Talmud Baba Bathra 14b-15a, Soncino ed., pp. 71–73). Ibn Ezra, however, a famous medieval Jewish scholar (a.d. 1092–1167), expressed some doubt with regard to the Mosaic authorship of certain passages of the Pentateuch. This he did by cleverly observing that certain Jewish scholars of previous centuries had dated these passages later than the time of Moses. In this way he avoided suspicion as to his own orthodoxy.

 

ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးမှ ဂျင်းအက်စထရွတ်အထိ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများသည် သမ္မာကျမ်းစာ၏ ဝိညာဉ်ရေးရာလှုံ့ဆော်မှုကို ခိုင်မာစွာ ယုံကြည်သူများဖြစ်သည်။ သူတို့သည် သမ္မာကျမ်းစာကို ၎င်းတို့၏ ခေတ်သစ်ဘာသာစကားများသို့ ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ပြီး၊ လူများအား ၎င်းတို့၏ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် နေ့စဉ်ဘဝပုံစံကို သမ္မာကျမ်းစာ၏ သွန်သင်ချက်များနှင့် ညီညွတ်စွာ လိုက်နာရန် အားပေးခဲ့သည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများနှင့် ၎င်းတို့၏ အနီးကပ်ဆက်ခံသူများအနက် ကားလ်စတာဒ့်ကဲ့သို့ အသေးစားခေါင်းဆောင်အနည်းငယ်ကိုသာ ချန်လှပ်ထားပြီး၊ သမ္မာကျမ်းစာ၏ ဝေဖန်သူများ မရှိခဲ့ပေ။ ကားလ်စတာဒ့်သည် မိုးဇက်စ်သည် ပင်တေကုတ်၏ ရေးသားသူ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏ စတိုင်နှင့် အသုံးအနှုန်းများသည် အခြားသော ဓမ္မဟောင်းကျမ်းများနှင့် တူညီသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

From the Reformation to Jean Astruc. The Reformers were all stanch believers in the inspiration of the Bible. They translated it into their respective modern languages, and did everything in their power to encourage the people to regulate their faith and way of life in harmony with its teachings. There were no critics of the Bible among the Reformers or their immediate successors, with the exception of a few minor leaders such as Karlstadt. He declared that Moses could not have been the author of the Pentateuch, since its style and diction are the same as those of the other Old Testament books.

 

၁၇ ရာစုနှစ်မှ ပရိုတက်စတင့်များထဲမှ အချို့သည် ပင်တေကုတ်၏ မိုးဇက်စ်ရေးသားမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ၎င်းတို့၏ အမြင်များကို တိကျစွာ ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ တီ.ဟော့ဘ်စ် (၁၆၅၁) က မိုးဇက်စ်သည် “သူရေးသားခဲ့သည်ဟု ဆိုထားသည့်အရာအားလုံးကို ရေးသားခဲ့သည်” ဟု ဆိုခဲ့ပြီး၊ ကျမ်းစာများတွင် မိုးဇက်စ်၏ လက်ရေးဖြင့် တိုက်ရိုက်မဖော်ပြထားသည့် အပိုင်းများကို အခြားသူတစ်ဦးဦးက ရေးသားခဲ့ဖွယ်ရှိကြောင်း သွယ်ဝိုက်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကယ်လ်ဗင်နစ်တစ်ဖြစ်သည့် အိုင်ဇက်လာ ပေယရေ့ရ် (၁၆၅၅) က ပင်တေကုတ်ကို မိုးဇက်စ်၏ မူရင်းလက်ရေးမဟုတ်ဘဲ၊ မိတ္တူတစ်ခု၏ မိတ္တူအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့သည်။ ဂျင်းလီကလာ့ခ် (၁၆၈၅) သည် ဂျီနီဆစ် ၁ မှ ၁၁ အထိကို ဆမာရီယံများနှင့် ဂျူးများတွင် ပင်တေကုတ်ရှိခဲ့သည့်အတွက်၊ ဆမာရီယံပြိုကျပြီးနောက် ဂျူးများပြည်နှင်မခံရမီ ဘာဘီလုံးနီးယားတွင် နေထိုင်သော ဣသရေလလူတစ်ဦးက ရေးသားခဲ့သည်ဟု အဆိုပြုခဲ့သည်။

Some Protestants of the 17th century specifically expressed their opinions on the subject of the Mosaic authorship of the Pentateuch. T. Hobbes (1651) held that Moses “wrote all that which he is there said to have written,” implying that sections not specifically attributed to Moses’ pen by direct testimonies of the books themselves may have been written by someone else. The Calvinist Isaac la Peyrère (1655) saw in the Pentateuch, not an autograph of Moses, but a transcript of a transcript. The first man to attribute any part of Genesis to Babylonian influence, long before the Pan-Babylonians of the early 20th century, was Jean le Clerc (1685). He proposed that Gen. 1 to 11 was written by an Israelite author who lived in Babylonia after the fall of Samaria but before the Jewish exile, since both the Samaritans and the Jews had the Pentateuch.

 

ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနောက်ပိုင်း ရိုမန်ကက်သလစ်ပညာရှင်များသည် ပရိုတက်စတင့်များထက် ပိုမိုဝေဖန်သူများဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ၁၆ နှင့် ၁၇ ရာစုနှစ်များအတွင်း အချို့သည် ပင်တေကုတ်၏ မိုးဇက်စ်ရေးသားမှုကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။ အေ.မာစီးယပ်စ် (၁၅၇၄) က ၎င်းကို အဇရာက ရှေးဟောင်းစာရွက်စာတမ်းများမှ စုစည်းထားသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဂျီဇူးဆစ်ဖြစ်သည့် ဘီ.ပီရီရာ (၁၅၉၄) က ပင်တေကုတ်၏ အဓိကအပိုင်းကို မိုးဇက်စ်ရေးသားသည်ဟု အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းလက်ရာများကိုလည်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ဂျေ.ဘွန်ရယ်ရာ (၁၆၂၅)၊ အီပစ်ကိုးပီးယပ်စ် (သေဆုံး ၁၆၄၃)၊ နှင့် အာ့စ်.ဆီမွန် (၁၆၇၈) ကဲ့သို့သော အခြားကက်သလစ်ပညာရှင်များသည်လည်း အလားတူအမြင်များရှိခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးဖော်ပြထားသူသည် ပင်တေကုတ်၏ အချို့အပိုင်းများ၏ ဝိညာဉ်ရေးရာလှုံ့ဆော်မှုကိုပင် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။

Roman Catholic scholars of the post-Reformation period were even more critical than were Protestants, and several during the 16th and 17th centuries are known to have denied the Mosaic authorship of the Pentateuch. A. Masius (1574) held that it was compiled by Ezra from ancient documents, whereas the Jesuit B. Pereira (1594), although attributing the greater part of the Pentateuch to Moses, nevertheless recognized later hands. Other Catholic scholars, like J. Bonrère (1625), Episcopius (died 1643), and R. Simon (1678), held similar views. The last-mentioned writer even denied the inspiration of some part of the Pentateuch.

 

အက်စထရွတ်မှ ၁၈၅၀ အထိ စာပေဝေဖန်ရေးခေတ် ဂျင်းအက်စထရွတ် (သေဆုံး ၁၇၆၆)၊ ပြင်သစ်ဘုရင် လူဝီးဆယ့်ငါးမင်း၏ နန်းတွင်းဆရာဝန်ဖြစ်သူသည် သမ္မာကျမ်းစာဝေဖန်ရေး၏ တည်ထောင်သူအဖြစ် ယူဆခံရသည်။ ၁၇၅၃ တွင် အမည်မဖော်ဘဲ ထုတ်ဝေခဲ့သည့် သူ၏ ကွန်ဂျက်ချာများ သည် ယနေ့အထိ လက်ရှိဖြစ်နေသည့် ပိုမိုမြင့်မားသော ဝေဖန်ရေးအမြင်များ၏ အခြေခံကို ချမှတ်ခဲ့သည်။ သူသည် သမ္မာကျမ်းစာကို မူရင်းဘာသာစကားများဖြင့် ဖတ်ရှုလေ့လာသူဖြစ်သည်။ ဂျီနီဆစ်ကျမ်းကို ဖတ်ရှုရာတွင်၊ အချို့အပိုင်းများတွင် အလိုဟိမ်အမည်ကို နီးပါးသီးသန့်အသုံးပြုထားပြီး၊ အခြားအပိုင်းများတွင် ဂျဟိုဗာ (ဟီဘရူး၌ ယဟ်ဝေ) အမည်ကို အသုံးပြုထားသည်ကို သတိပြုမိခဲ့သည်။ ဤအချက်က မိုးဇက်စ်သည် မတူညီသောရင်းမြစ်များကို အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု သူကောက်ချက်ချခဲ့ပြီး၊ တစ်ခုမှာ ဘုရားသခင်၏အမည်ကို အလိုဟိမ်ဟု အသုံးပြုသည့် အချိန်မှဖြစ်သည့် (အက်စထရွတ်၏ “အေ” ရင်းမြစ်)၊ နောက်တစ်ခုမှာ ယဟ်ဝေဟု အသုံးပြုသည့်အချိန်မှဖြစ်သည့် (သူ၏ “ဘီ” ရင်းမြစ်) ဖြစ်သည်။ အက်စထရွတ်သည် သူ၏တွေ့ရှိချက်များကို သူငယ်ချင်းများထံ မျှဝေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့က သူ့ကို ထုတ်ဝေရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ အက်စထရွတ်သည် မည်သူမဆို၏ ယုံကြည်ခြင်းကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် အစပိုင်းတွင် ထုတ်ဝေရန် တွန့်ဆုတ်ခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ဆုံးတွင် သူ၏အမည်ကို ဖုံးကွယ်ထားပြီး ထုတ်ဝေရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ သူ၏သီအိုရီသည် ကြီးမားသောတွေ့ရှိမှုတစ်ခုအဖြစ် ချီးကျူးခံရပြီး၊ ထိုအချိန်မှစ၍ ဖွံ့ဖြိုးလာသော ပိုမိုမြင့်မားသော ဝေဖန်ရေးသီအိုရီများအားလုံး၏ အခြေခံဖြစ်လာခဲ့သည်။

The Age of Literary Criticism From Astruc to 1850. Jean Astruc (died 1766), who was court physician to Louis XV of France, is usually considered the founder of higher Biblical criticism. His Conjectures, published anonymously in 1753, laid the basis for higher critical views that have been current ever since. He was a keen student of the Bible, which he read in the original languages. In reading the book of Genesis he observed that the name ’Elohim is used in some parts almost exclusively, whereas the name Jehovah (Heb. Yahweh) appears in others. This observation led him to the conclusion that Moses used different sources, one (Astruc’s “A” source) coming from the time when the name of God was ’Elohim, and the other (his “B” source) when it was Yahweh. Astruc communicated his observations to his friends, who urged him to publish them. Astruc, at first reluctant to do this for fear of disturbing anyone’s faith, was finally persuaded to publish his findings without revealing himself as the author. His theory was hailed as a great discovery, and formed the basis of all higher critical theories developed since that time.

 

ဂျေ.ဂျီ.အိုင်ချွန်သည် အက်စထရွတ်၏ ကောက်ချက်ချမှုကို လိုက်နာခဲ့သည့် ပထမဆုံးသြဇာလွှမ်းမိုးသော ဓမ္မပညာရှင်ဖြစ်သည်။ သူသည် ရင်းမြစ်နှစ်ခု၏ စတိုင်နှင့် အတွေးအခေါ်များကို ခွဲခြားရန် ကြိုးစားခဲ့ပြီး၊ ဘုရားသခင်၏အမည် အလိုဟိမ်ကို အသုံးပြုသူကို “အလိုဟိစ်ထစ်” ဟုခေါ်ကာ၊ ယဟ်ဝေကို အသုံးပြုသူကို “ဂျာဟဗစ်စ်ထစ်” ဟု တံဆိပ်ကပ်ခဲ့သည်။ သူ၏ အင်ထရိုဒါက်ရှင်း ၏ အစောဆုံးထုတ်ဝေမှု (၁၇၈၀) တွင် အိုင်ချွန်သည် အက်စထရွတ်ကဲ့သို့ မိုးဇက်စ်ကို ဂျီနီဆစ်၏ “တည်းဖြတ်သူ” အဖြစ် ယူဆခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းထုတ်ဝေမှုများတွင် ဤသမ္မာကျမ်းဆိုင်ရာ အမြင်ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီး ဂျီနီဆစ်၏ မိုးဇက်စ်ရေးသားမှုကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။

J. G. Eichhorn was the first influential theologian to follow Astruc in his reasoning. He made an attempt to characterize the various styles and thoughts of the two source writers, calling the one who used the divine name ’Elohim, “Elohist,” and labeling the other “Jahvist” because of his use of the name Jahveh (Yahweh). In the earliest edition of his Introduction (1780) Eichhorn, like Astruc, considered Moses the “redactor,” or editor, of Genesis, but in later editions gave up this conservative view and denied the Mosaic authorship of Genesis altogether.

 

နောက်ထပ်လိုက်နာသူဖြစ်သည့် ကေဒီအိုင်ဂျင်သည် သူ၏အမြင်များကို (၁၇၉၈) တွင် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ ဂျီနီဆစ်ကို စာရွက်စာတမ်း ၁၇ ခုအဖြစ် ခွဲခြားကာ၊ ရေးသားသူသုံးဦးဖြစ်သည့် “ပထမအလိုဟိစ်ထစ်” (အီး၁)၊ “ဒုတိယအလိုဟိစ်ထစ်” (အီး၂)၊ နှင့် “ဂျာဟဗစ်စ်ထစ်” (ဂျေ) ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အိုင်ဂျင်သည် အက်စထရွတ်က ဂျာဟဗစ်စ်ထစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည့် အချို့အပိုင်းများကို သူ၏ “ဒုတိယအလိုဟိစ်ထစ်” အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖြစ်သည်။ ဤအချက်သည် ဝေဖန်ရေးပညာရှင်များအကြား ကွဲလွဲမှုများ၏ အစပြုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ လက်ရာများအားလုံးတွင် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို တွေ့ရှိရသည်။

The next writer who followed this way of reasoning was K. D. Ilgen, whose published views (1798) on Genesis differentiated among 17 documents, supposedly written by three authors. These he called the “first Elohist” (E¹), the “second Elohist” (E²), and the “Jahvist” (J). It is of interest to note that Ilgen attributed to his own “second Elohist” some parts Astruc attributed to the “Jahvist.” This marks the beginning of differences among critical scholars, and a rather general lack of agreement noticeable in all their works.

 

အထက်ဖော်ပြပါ စာရေးသူများသည် ၎င်းတို့၏ စာပေဝေဖန်ရေးကို ဂျီနီဆစ်တွင်သာ ကန့်သတ်ထားခဲ့သည်။ သို့သော် စကော့တလန်ဘုန်းတော်ကြီးဖြစ်သည့် အဲလက်ဇန္ဒါဂတ်ဒစ်သည် သူ၏လေ့လာမှုကို ပင်တေကုတ်တစ်ခုလုံးသို့ ချဲ့ထွင်ခဲ့ပြီး၊ သမ္မာကျမ်းစာ၏ ပထမငါးကျမ်းကို ဆောလမွန်ခေတ်တွင် တန်ဖိုးအမျိုးမျိုးရှိသော စာရွက်စာတမ်းအပိုင်းအစများမှ စုစည်းထားသည်ဟု (၁၇၉၂) တွင် အခိုင်အမာဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဂျေ.အက်စ်.ဗာတာက ယခင်သူများထက် ပိုမိုထွက်ခွာသွားပြီး၊ ပင်တေကုတ်သည် ဘာဘီလုံးနီးယားပြည်နှင်မှုမစတင်မီတွင်ပင် ပြီးစီးမှုမရှိသေးသည့် စာပေဖွံ့ဖြိုးမှု၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်ဟု (၁၈၀၂) တွင် အဆိုပြုခဲ့သည်။

The aforementioned writers limited their literary criticism to Genesis. But Alexander Geddes, a Scottish priest, extended his study to the whole Pentateuch, and insisted (1792) that the first five books of the Bible were compiled in Solomon’s time from a mass of fragmentary documents of varying value. Then came J. S. Vater, who went further than any of his predecessors, claiming (1802) that the Pentateuch is the result of a slow and gradual literary growth that was not complete even when the Babylonian exile began.

 

အက်စထရွတ်၏ ကွန်ဂျက်ချာများ ထုတ်ဝေပြီးနောက် ပထမရာစုနှစ်တစ်ခုအတွင်း အဆိုပြုခဲ့သည့် မတူညီသောအမြင်များအားလုံးကို ဖော်ပြရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ ဤတွင် သြဇာအရှိဆုံးလက်ရာများကိုသာ ဖော်ပြမည်။ ၎င်းတို့အနက် ဒဗလျူ.အမ်.အယ်လ်.ဒီဝတ်တီ၏ သမ္မာကျမ်းစာသို့ သမိုင်းဝင်ဝေဖန်ရေးမိတ်ဆက် (၁၈၁၇) ပါဝင်ပြီး၊ သူသည် ပင်တေကုတ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေးအခြေအနေများစွာသည် ဣသရေလနှင့် ဂျူဒါဘုရင်များခေတ်အထိ မရှိခဲ့ဟု ဆိုကာ၊ ၎င်းကို ယင်းခေတ်မတိုင်မီ ရေးသားခဲ့ခြင်း မဖြစ်နိုင်ကြောင်း သက်သေအဖြစ် တင်ပြခဲ့သည်။ သူသည် ဂျီနီဆစ်နှင့် ထွက်မြောက်ရာကျမ်းကို ဓမ္မပညာဆိုင်ရာ အက်ပိခ်အဖြစ် ယူဆခဲ့ပြီး၊ လီဗီကျမ်းကို နောက်ကျသောဥပဒေများစုစည်းမှု၊ နံပါတ်ကျမ်းကို အမျိုးမျိုးသောကိစ္စများ၏ ဖြည့်စွမ်းမှု၊ နှင့် ဒီကုတ်ရုမ်ကျမ်းကို ဘုရင်ဂျိုစီယာ၏ ခေတ်မှ ထွက်ပေါ်လာသည့်အရာအဖြစ် ယူဆခဲ့သည်။

It is not possible to describe all the different views proposed during the first hundred years after the publication of Astruc’s Conjectures. Only the most influential works will be mentioned here. Among these belongs the Historical-Critical Introduction to the Bible, by W. M. L. De Wette (1817), in which he claimed that many cultural and religious conditions described in the Pentateuch did not exist until the time of the kings of Israel and Judah, and offered this as proof that it could not have been written earlier. He considered Genesis and Exodus to be a theological epic, Leviticus a collection of late laws, Numbers a supplement of miscellaneous matters, and Deuteronomy a product of the time of King Josiah.

 

၁၉ ရာစုနှစ်၏ ပထမနှစ်ဝက်တွင် ပင်တေကုတ်၏ ဖွံ့ဖြိုးမှုကို ရှင်းပြရန် အဆိုပြုခဲ့သည့် အခြားပညာရှင်များသည် တိုးတက်မှုဆိုင်ရာ အယူအဆဖြစ်သည့် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်သီအိုရီ၏ ဒဿနဆိုင်ရာ ရှေ့ပြေးအဖြစ် သြဇာလွှမ်းမိုးမှုခံခဲ့ရသည်။ ဂျေ.အက်ဖ်.အယ်လ်.ဂျော့ဂျ် (၁၈၃၅) မှ တင်ပြခဲ့သည့် လူသိများသော ဟိုက်ပိုသီးစစ်တစ်ခုက ပင်တေကုတ်၏ အချို့အပိုင်းများသည် “ဒဏ္ဍာရီခေတ်” ကို ထင်ဟပ်ပြီး၊ အခြားအပိုင်းများသည် နောက်ဆက်တွဲဖွံ့ဖြိုးမှုအဆင့်ဖြစ်သည့် “ကဗျာဆရာများနှင့် ပရောဖက်များခေတ်” ကို ထင်ဟပ်ကာ၊ နောက်ဆုံးအပိုင်းများသည် “အကြောင်းပြချက်ခေတ်” ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

During the first half of the 19th century other scholars, who proposed hypotheses by which they explained the development of the Pentateuch, were strongly influenced by the idea of progress, the philosophical forerunner of the evolution theory. One widely accepted hypothesis was propounded by J. F. L. George (1835). He claimed that some parts of the Pentateuch reflect “the Age of Myths”; other parts, the next stage of development, “the Age of Poets and Prophets”; and the latest sections, “the Age of Reason.”

 

သမ္မာကျမ်းစာဝေဖန်ရေး၏ အောင်မြင်မှု အခြားဟိုက်ပိုသီးစစ်တစ်ခုဖြစ်သည့် “ဒေါက်ယူမန်ထရီသီအိုရီ” ကို အိတ်ချ်ဟူဖယ်လ်ဒ် (၁၈၅၃) က အဆိုပြုခဲ့ပြီး၊ မကြာမီတွင် ယခင်အဆိုပြုချက်များထက် ပိုမိုလက်ခံသူများရရှိခဲ့သည်။ ဟူဖယ်လ်ဒ်သည် ဂျီနီဆစ်အတွက် အဓိကရင်းမြစ်သုံးခုကို ခွဲခြားခဲ့သည်- (၁) မူရင်းအီးရင်းမြစ်၊ (၂) နောက်ပိုင်းအီးရင်းမြစ်၊ နှင့် (၃) ဂျေရင်းမြစ်။ ဤရင်းမြစ်သုံးခုကို တည်းဖြတ်သူ (အာ့စ်) တစ်ဦးက လိမ္မာပါးနပ်စွာ ပေါင်းစည်းခဲ့သည်ဟု သူဆိုခဲ့သည်။ သူ၏သီအိုရီသည် အိုင်ဂျင်၏ ၁၇၉၈ ခုနှစ်အဆိုပြုချက်နှင့် များစွာကွဲပြားပုံမပြသော်လည်း၊ အာ့စ်၏ “တွေ့ရှိမှု” ကို ကြီးမားသောအောင်မြင်မှုအဖြစ် ချီးကျူးခံရပြီး၊ ဝေဖန်ရေးပညာရှင်များ၏ တွေးခေါ်မှုကို များစွာသြဇာလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။

The Triumph of Biblical Higher Criticism. Another hypothesis, called the “New Documentary Theory,” was proposed by H. Hupfeld in 1853. In a short time it found more adherents than anything previously suggested. Hupfeld distinguished among three main sources for Genesis: (1) an original E source, (2) a later E source, and (3) a J source. These three sources were then, according to Hupfeld, skillfully combined by a redactor (R). Although his theory does not seem to vary much from that suggested by Ilgen in 1798, his “discovery” of R was hailed as a great achievement, and tremendously influenced the thinking of all critical scholars.

 

သမ္မာကျမ်းစာဝေဖန်ရေး၏ နောက်တစ်ဆင့်ကို ကေအိတ်ချ်.ဂရက်ဖ် (၁၈၁၅-၁၈၆၉)၊ ဟီဘရူးဆရာတစ်ဦးက ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ သူ၏ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းများ၏ သမိုင်းဆိုင်ရာလက်ရာကို (၁၈၆၆) တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သူသည် ဟူဖယ်လ်ဒ်၏သီအိုရီကို ချဲ့ထွင်ခဲ့ပြီး၊ ဂျေနှင့် (ဟူဖယ်လ်ဒ်၏ “နောက်ပိုင်း”) အီးရင်းမြစ်များကို ဒီကုတ်ရုမ်ထက် စောလျင်သည်ဟု သတ်မှတ်ကာ၊ ဒီကုတ်ရုမ်ကို ဂျိုစီယာ၏ခေတ် (ဘီစီ ၆၂၁ ခန့်) တွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ သူ၏ ကြီးမားသောအောင်မြင်မှုမှာ ဟူဖယ်လ်ဒ်၏ မူရင်းအီးရင်းမြစ်သည် အားလုံးတွင် နောက်ဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ပြည်နှင်မှုပြီးနောက်ကာလတွင် ယဇ်ပုန်းတစ်ဦးက ရေးသားခဲ့သည်ဟု ပညာရှင်များကို ယုံကြည်စေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

The next stage in the history of higher criticism was reached when K. H. Graf (1815–1869), a teacher of Hebrew, published his epoch-making work on the historical books of the Old Testament (1866). He expanded Hupfeld’s theory by dating the J and (Hupfeld’s “later”) E sources as earlier than Deuteronomy, which according to him had been produced in Josiah’s time (c. 621 b.c.). His great achievement was in convincing scholars that Hupfeld’s original E source was in fact the latest of all, and had not existed before Ezra’s time. He maintained that this source, containing laws and religious instruction, was written by a priest long after the Exile.

 

ထို့နောက် ဂျူလီယပ်စ်ဝယ်လ်ဟောက်ဆင် (၁၈၄၄-၁၉၁၈) က သမ္မာကျမ်းစာဝေဖန်ရေးအမြင်များကို ပြည့်စုံမှုသို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ သူ၏ ဆွဲဆောင်မှုရှိသော တင်ပြမှုနှင့် သူ၏အမြင်များ၏ ပုံပေါ်မှန်ကန်မှုကို ကျောင်းသားများနှင့် စာဖတ်သူများကို ယုံကြည်စေနိုင်သည့် စွမ်းရည်သည် သူ့ကို ဂရက်ဖ်-ဝယ်လ်ဟောက်ဆင်သီအိုရီ၏ ဖခင်အဖြစ် ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် သူ၏ခေတ်က ဝေဖန်ရေးပညာရှင်များအတွက် နီးပါးသန့်ရှင်းသောအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူ၏ကျောင်းသားများနှင့် နောက်လိုက်များ၏ ထွက်ကုန်များသော လှုပ်ရှားမှု၊ အထူးသဖြင့် သူ၏ ဣသရေလသမိုင်း (၁၈၇၈) ထုတ်ဝေပြီးနောက် နှစ်များအတွင်း၊ အခြားအခြေအနေများနှင့်အတူ၊ ဝေဖန်ရေးသမ္မာကျမ်းစာပညာရှင်များသည် ဥရောပရှိ ဓမ္မပညာဌာနများ၏ အများစုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤနည်းဖြင့် ဥရောပရှိ ဓမ္မအမှုထမ်းကျောင်းသားများနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကရှိ အချို့သူများသည် ဝယ်လ်ဟောက်ဆင်ကျောင်း၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၎င်း၏သွန်သင်ချက်များသည် ဓမ္မပညာရှင်များနှင့် ကျောင်းသားများအများစု၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဓမ္မအမှုထမ်းများနှင့် အသိပညာရှိသော လူပုဂ္ဂိုလ်များက အမှန်တရားအဖြစ် ယူဆခဲ့ကြသည်။

Then came Julius Wellhausen (1844–1918), who brought higher critical views to full maturity. His gift of plausible presentation and fascinating ability to convince students and readers of the apparent soundness of his opinions made him the father of the so-called Graf-Wellhausen theory, which to all critical scholars of his time became an almost sacrosanct institution. The prolific activity of his students and followers, particularly during the years immediately after publication of his epochal History of Israel (1878), together with other circumstances, enabled critical Bible scholars to occupy the majority of theological chairs in schools of higher learning, especially in Europe. In this way almost all ministerial students in Europe, and later many also in America, came under the influence of the Wellhausen school. For a long time its teachings were considered absolute facts, first by the great majority of theological scholars and students, and later also by ministers and many of the informed laity.

 

ဂရက်ဖ်-ဝယ်လ်ဟောက်ဆင်သီအိုရီသည် အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် အောက်ပါအစီအစဉ်ဖြစ်သည်- ဂျူဒါတောင်ပိုင်းနိုင်ငံမှ ဂျာဟဗစ်စ်ထစ် (ဂျေ) ဟုခေါ်သော ကျမ်းစာရေးသားသူသည် အာဗြဟံမှ ထွက်မြောက်ရာအထိ ဘိုးဘွားပုံပြင်များပါဝင်သည့် သူ၏ရင်းမြစ်ပစ္စည်းများကို ဘီစီ ၉ ရာစုနှစ်အလယ်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ တစ်ရာစုနှစ်အကြာတွင် ဣသရေလမြောက်ပိုင်းနိုင်ငံမှ အလိုဟိစ်ထစ် (အီး) ဟုခေါ်သော ရေးသားသူက သူ၏အကောင့်ကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤစာရွက်စာတမ်းနှစ်ခုကို တည်းဖြတ်သူတစ်ဦး (အာ့စ်ဂျီအီး) က ဘီစီ ၆၅၀ ခန့်တွင် တစ်ကျမ်းအဖြစ် လိမ္မာပါးနပ်စွာ ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။ ဘီစီ ၆၂၁ တွင် ဒီကုတ်ရုမ်ကျမ်း (ဒီ) ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သော်လည်း၊ ယနေ့ကျွန်ုပ်တို့သိသည့်ပုံစံမဟုတ်ပေ။ ဤကျမ်းကို အခြားတည်းဖြတ်သူ (အာ့စ်ဒီ) က ဘီစီ ၅၅၀ ခန့်တွင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၅၀၀ မှ ၄၅၀ အတွင်း၊ ယဇ်ပုန်းရေးသားသူ (ပီ) က ပင်တေကုတ်၏ ဥပဒေနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အပိုင်းများကို ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို မိုးဇက်စ်မူရင်းဟု ယူဆထားသည့် အခြားကျမ်းများသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ နောက်ထပ်တည်းဖြတ်သူ (အာ့စ်ပီ) က ဘီစီ ၄၀၀ ခန့် သို့မဟုတ် အနည်းငယ်နောက်ကျပြီး နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ သီအိုရီအရ၊ ပင်တေကုတ်သည် သိသာထင်ရှားသော ပြင်ဆင်မှုများ မခံရတော့ပေ။

The Graf-Wellhuasen theory, briefly, consists of the following scheme: The Bible writer called Jahvist (J), a citizen of the southern kingdom of Judah, wrote his source material, among which, for example, are the patriarchal stories from Abraham to the Exodus, in the middle of the 9th century b.c. A century later the writer called Elohist (E), living in the northern kingdom of Israel, wrote his account. These two documents were cleverly combined into one book, JE, by a redactor or editor (R^JE) about 650 b.c. In 621 b.c. the book of Deuteronomy (D) was produced, although not in the form we know it. This book was worked over by another redactor (R^D) about 550 b.c. Between the years 500 and 450 b.c. a priestly writer (P) wrote the legal and religious parts of the Pentateuch, which were then incorporated into the other books of a presumed Mosaic origin by another redactor (R^P), who did his final work of editing about 400 b.c. or a little later. Since that time, according to the theory, the Pentateuch has not experienced appreciable modification.

 

ဤသည်မှာ JEDP သီအိုရီအရ ရင်းမြစ်ရေးသားသူ လေးဦး (J, E, D, P) နှင့် ပြန်လည်တည်းဖြတ်သူ သုံးဦး (RJE, RD, RP) ပါဝင်သော ဖွဲ့စည်းပုံပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်-

J ရေးသားခဲ့သည် အနှစ် ၈၅၀ ဘီစီ E ရေးသားခဲ့သည် အနှစ် ၇၅၀ ဘီစီ } အနှစ် ၆၅၀ ဘီစီတွင် RJE မှ JE အဖြစ် ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်

D ရေးသားခဲ့သည် အနှစ် ၆၂၁ ဘီစီ အနှစ် ၅၅၀ ဘီစီတွင် RD မှ ထပ်မံဖြည့်စွမ်းခဲ့သည်

P ရေးသားခဲ့သည် အနှစ် ၅၀၀-၄၅၀ ဘီစီ { အနှစ် ၄၀၀ ဘီစီတွင် RP မှ JED သို့ ထပ်မံဖြည့်စွမ်းပြီး ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်

A schematic picture of this theory of reckoning with four source authors (JEDP) and three redactors (R^JER^DR^P) appears as follows:

 

J written E written	c. 850 b.c. c. 750 b.c.		}		combined to constitute JE by RJE (c. 650 b.c.)
D written in		621 b.c.		and added to by RD (c. 550 b.c.)
P written	c. 500-450 b.c.		{		and incorporated, with additions, into JED by RP (c. 400 b.c.)

 

 

 

ဤဖွဲ့စည်းပုံသည် ပညာရှင်အများစုက အခြေခံယူဆချက်အဖြစ် လက်ခံခဲ့သော်လည်း၊ ဤအကြောင်းအရာကို ရေးသားသူတိုင်းနီးပါးက သေးငယ်သော သို့မဟုတ် အဓိကပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ အချို့သည် J ရင်းမြစ်ကို တစ်ခုတည်းအဖြစ် လက်မခံဘဲ J1 နှင့် J2 သို့မဟုတ် J1, J2, J3 ဟူ၍ ပိုင်းခြားကာ ရေးသားချိန်ကာလအသီးသီးကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ E ကိုလည်း E1 နှင့် E2 ဟူ၍ ပိုင်းခြားခဲ့သည်၊ D ကို D နှင့် Ds ဟူ၍လည်းကောင်း၊ P ကို P, PH, နှင့် Ps ဟူ၍လည်းကောင်း ပိုင်းခြားခဲ့သည်။ s သည် “ဖြည့်စွမ်းမှု” ကို ဆိုလိုပြီး၊ H သည် လေဝိအုပ်စား ၁၇ မှ ၂၆ အထိကို “သန့်ရှင်းခြင်းကျမ်း” ဟူ၍ တံဆိပ်ကပ်ထားသည်။ ဤရင်းမြစ်များကို ပိုင်းခြားမှုများသည် ပညာရှင်များက J, E, D, P ဟူသော စံရင်းမြစ်များတွင် ထင်ရှားသော ကွဲပြားမှုများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သောကြောင့် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပညာရှင်များသည် ရင်းမြစ်များ၏ အစီအစဉ်နှင့် ထုတ်လုပ်ချိန်ကာလအပေါ် ကျယ်ပြန့်စွာ သဘောထားကွဲလွဲခဲ့ကြသည်။ Wellhausen ၏ နာမည်ကျော်နောက်လိုက်များဖြစ်သော R. Kittel, H. Strack, W. W. Baudissin, နှင့် A. Dillman တို့က P သည် ပြည်နှင်ဒဏ်မတိုင်မီ ကာလတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့သည်။ ၎င်းသည် Wellhausen ၏ ခန့်မှန်းချက်ထက် ၁၀၀ မှ ၂၀၀ နှစ်ခန့် စောခဲ့သည်။ E. König နှင့် Baudissin တို့က E သည် J ထက် များစွာစောပြီး Wellhausen ၏ အစီအစဉ်ကို ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သည်။ အချို့ပညာရှင်များက ဒူတိရုနံကျမ်းသည် အနှစ် ၆၂၁ ဘီစီထက် စောရေးသားခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။

Although this scheme was accepted by most scholars as the basic hypothesis for all further study, modifications of a minor or even a major nature were introduced by almost every man who wrote on the subject. Many did not accept the J source as a unit, but subdivided it into J¹ and J², or into J¹, J², and J³, assigning to each a different period of writing. E was equally subdivided into E¹ and E², as was D into D and D^s, and also P into P, P^H, and P^s, the ^s being an abbreviation for “supplement,” the ^H for “Holiness Code,” a label given to Lev. 17 to 26. This splitting of sources into subdivisions was done because scholars discovered apparent differences in the material attributed to the various standard sources J, E, D, and P. Also, scholars disagreed widely as to the sequence or the time of production of the different sources. Some of the most famous of Wellhausen’s followers, such as R. Kittel, H. Strack, W. W. Baudissin, and A. Dillman, argued that P worked in pre-exilic time. This placed him about 100 to 200 years earlier than Wellhausen had. E. König and Baudissin, furthermore, considered E much earlier than J, reversing Wellhausen’s order, and some scholars were convinced that Deuteronomy had been produced earlier than 621 b.c.

 

အိုးလ်ထက်စထမိန်း၏ အဆင့်မြင့်ဝေဖန်ရေးရှင်းလင်းချက်များကို လေ့လာခြင်းဖြင့်၊ ဂရက်ဖ်-ဝဲလ်ဟောက်စင် သီအိုရီက ပြိုင်ဘက်အားလုံးကို အောင်မြင်ပြီးနောက်တွင်ပင်၊ ပညာရှင်နှစ်ဦးနီးပါးသည် ပင်တေတုတ်ခ်ရေးသားသူများ၏ ရေးသားချိန်ကာလများ သို့မဟုတ် ရင်းမြစ်များ၏ အစီအစဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ သဘောတူညီမှုမရှိကြပေ။ ဤအဆင့်မြင့်ဝေဖန်ရေးလက်ရာများ၏ တူညီသောအချက်မှာ မောရှေသည် ပင်တေတုတ်ခ်၏ ရေးသားသူမဟုတ်ဟူသော သဘောတူညီမှုသာဖြစ်သည်။

A study of the many higher critical explanations of the Old Testament, even of those propounded after the triumph of the Graf-Wellhausen theory over all rivals, shows that hardly two authors agree either with regard to the time when the different supposed authors of the Pentateuch wrote their respective sections, or to the sequence of the sources. The only point that all these higher critical works have in common is their agreement that Moses was not the author of the Pentateuch.

 

အဆင့်မြင့်ဝေဖန်ရေးပညာရှင်များသည် ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစပိုင်းတွင် ၎င်းတို့၏ အကြီးမားဆုံးအောင်မြင်မှုကို ရရှိခဲ့စဉ်၊ ဘိုင်ဘယ်ကို စာပေဝေဖန်ရေး (အဆင့်မြင့်ဝေဖန်ရေးဟုလည်း ခေါ်သည်) ၏ ရလဒ်များကို အသိပညာမရှိသူများအား သင်ကြားရန် ရည်ရွယ်သော ဘိုင်ဘယ်များကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဤပိုလီခရုမ်းသို့မဟုတ် သက်တံရောင်စုံဘိုင်ဘယ်များတွင် ခေတ်သစ်ပညာရပ်များဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိထားသော ရင်းမြစ်များကို မတူညီသောအရောင်များဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ E. C. Bissel ၏ ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဂျီနီးဆစ်ပုံနှိပ်ရောင်စုံ သည် ဂျီနီးဆစ်ကျမ်း၏ စာသားကို ဖော်ပြရာတွင် အရောင်ခုနစ်မျိုးကို အသုံးပြုသည်။ အချို့စာမျက်နှာများတွင် ရင်းမြစ်ငါးခုကို ဖော်ပြရန် အရောင်ငါးမျိုးကို အသုံးပြုထားသည်။ ဥပမာ၊ စာမျက်နှာ ၅၆ တွင် ဂျီနီးဆစ် ၄၈ နှင့် ၄၉ ၏ အစိတ်အပိုင်းများပါရှိပြီး၊ အနီရောင်ဖြင့် ပုံနှိပ်ထားသော အပိုင်းလေးခု (E) တွင် ကျမ်းပိုဒ်ကိုးခု၊ အနက်ရောင်ဖြင့် ပုံနှိပ်ထားသော အပိုင်းသုံးခု (J) တွင် ကျမ်းပိုဒ်ခြောက်ခု၊ အပိုင်းတစ်ခုတွင် ကျမ်းပိုဒ်သုံးပုံတစ်ပုံ (P) ကို အပြာရောင်ဖြင့်၊ ကျမ်းပိုဒ်ရှစ်ခုပါအပိုင်းတစ်ခုကို လိမ္မော်ရောင်ဖြင့် (J1)၊ နှင့် တည်းဖြတ်သူ သို့မဟုတ် ပြန်လည်တည်းဖြတ်သူ (R) ၏ လက်ရာကို ဖော်ပြသော စကားလုံးနှစ်လုံးကို အစိမ်းရောင်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။

When the higher critical scholars experienced their greatest triumph, in the last decades of the 19th century and the first of the 20th, Bibles were published intended to teach the uninitiated reader the results of literary criticism of the Bible, as higher criticism is also called. In these Polychrome or Rainbow Bibles various sources discovered by modern scholarship are indicated in different colors. To give an example, E. C. Bissel’s Genesis Printed in Colors, published in 1892, uses seven different colors in presenting the text of Genesis. On some of these pages five different colors are used to indicate as many different sources. On page 56, for example, which contains parts of Gen. 48 and 49, appear four sections, totalling nine verses, printed in red (E), three containing six verses printed in black (J), one line consisting of one third of a verse printed in blue (P), one section of eight verses in orange (J¹), and two words in green indicating the hand of an editor or redactor (R).

 

ဂျီနီးဆစ် ၁၅ ၏ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုသည် Bissel ၏ ဂျီနီးဆစ်ကျမ်း၏ နောက်ထပ်ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပထမကျမ်းပိုဒ်သုံးခုကို ပေါင်းစပ်ရင်းမြစ် JE အဖြစ် အညိုရောင်ဖြင့် ပုံနှိပ်ထားသည်။ သို့သော် ကျမ်းပိုဒ် ၂ ရှိ “ဒမ္မရိတ်” (“ဒမာစကပ်မှ” KJV တွင်) ဟူသော စကားလုံးကို မျဉ်းသားထားပြီး၊ ၎င်းသည် နောက်ပိုင်းထည့်သွင်းထားသော မှတ်ချက်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ကျမ်းပိုဒ် ၄၊ ၆၊ ၉-၁၁၊ ၁၇၊ နှင့် ၁၈ တို့သည် J မှဖြစ်ပြီး အနက်ရောင်ဖြင့် ပုံနှိပ်ထားသည်။ ကျမ်းပိုဒ် ၅ သည် E ရင်းမြစ်မှဖြစ်ပြီး အနီရောင်ဖြင့် ပုံနှိပ်ထားသည်။ ကျမ်းပိုဒ် ၇၊ ၁၂-၁၆၊ နှင့် ၁၉-၂၁ တို့သည် နောက်ပိုင်းတည်းဖြတ်သူမှဖြစ်ပြီး အစိမ်းရောင်ဖြင့် ပုံနှိပ်ထားသည်။ ဂရက်ဖ်-ဝဲလ်ဟောက်စင်သီအိုရီအရ ဤအခန်း၏ သမိုင်းကို Bissel ၏ ဂျီနီးဆစ်ကျမ်းအရ အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်-

An analysis of Gen. 15 provides a further example of Bissel’s Genesis. The first three verses are printed in brown, attributed to the combined source JE. The word “Dammesek” (“of Damascus” in the KJV) in v. 2, however, is underlined, since it is considered a gloss or a later addition. Verse 4 belongs to J, as do also vs. 6, 9–11, 17, and 18, which are printed in black. Verse 5, printed in red, is from the E source, and vs. 7,  12–16, and 19–21, are in green, representing a late redactor. The history of this chapter according to the Graf-Wellhausen theory would therefore be the following as interpreted by Bissel’s Genesis:

 

၁. ကျမ်းပိုဒ် ၄၊ ၆၊ ၉-၁၁၊ ၁၇၊ နှင့် ကျမ်းပိုဒ် ၁-၃ ၏ အချို့အစိတ်အပိုင်းများကို အနှစ် ၈၅၀ ဘီစီတွင် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ၉ ရာစုဘီစီတွင် အာဗြဟံ၏ ဤရူပါရုံအကြောင်း သိထားသမျှကို ပါဝင်သည်။

1. Verses 4, 6, 9–11, 17,  and some material of vs. 1–3 were written in 850 b.c., and contained all that was known about this vision of Abraham in the 9th century b.c.

 

၂. ကျမ်းပိုဒ် ၅ နှင့် ကျမ်းပိုဒ် ၁-၃ ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို အနှစ် ၇၅၀ ဘီစီတွင် ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင်၊ လူများသည် အာဗြဟံ၏ ရူပါရုံအကြောင်း J မှ ရေးသားသော အကောင့်တစ်ခုနှင့် E မှ ရေးသားသော အကောင့်တစ်ခု၊ နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ကွာခြားသော အကောင့်နှစ်ခုကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။

2. Verse 5, together with parts of vs. 1–3, was composed about 750 b.c. Thus, in the latter part of the 8th century, people had two different accounts of the vision of Abraham, one written by J and the other by E, written 100 years apart.

 

၃. အနှစ် ၆၅၀ ဘီစီတွင် RJE မှ ဤဇာတ်လမ်းနှစ်ခုကို တစ်ခုအဖြစ် ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ နှစ်ခုလုံး၏ အစပိုင်းများကို ယခုကျမ်းပိုဒ် ၁-၃ အဖြစ် ကျွမ်းကျင်စွာ ရောစပ်ခဲ့သောကြောင့် မူလက J နှင့် E မှ မည်သည်ဖြစ်သည်ကို သိရှိရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ သို့သော် J (ကျမ်းပိုဒ် ၄၊ ၆၊ ၉-၁၁၊ ၁၇) နှင့် E (ကျမ်းပိုဒ် ၅) ၏ ကျန်အပိုင်းများကို တည်းဖြတ်မှုမရှိဘဲ လွှဲပြောင်းယူခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယောရှိယမင်း၏ ခေတ်တွင်၊ လူများသည် ကျမ်းပိုဒ် ၁-၆၊ ၉-၁၁၊ ၁၇၊ နှင့် ၁၈ နှင့် ညီမျှသော ရူပါရုံအကြောင်း ဇာတ်လမ်းတစ်ခုသာ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။

3. The two stories were combined into one account by R^JE in 650 b.c. The beginnings of both narratives were so cleverly blended, being now vs. 1–3, that it is impossible to discover what was originally J and what was E. But the rest of J (vs. 4, 6, 9–11, 17, ) and E (v. 5) was taken over without any editorial work. Hence, by the time of Josiah, the people had only one story of the vision, consisting of the equivalent of our vs. 1–6, 9–11, 17, and 18.

 

၄. နောက်ဆုံးတွင်၊ အနှစ် ၅ ရာစုတွင် R မှ ဇာတ်လမ်းကို ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။ သူသည် ကျမ်းပိုဒ် ၇၊ ၁၂-၁၆၊ နှင့် ၁၂-၂၁ တို့ကို ထပ်မံဖြည့်စွမ်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဇာတ်လမ်းသည် ကျမ်းပိုဒ် ၂ ရှိ “ဒမ္မရိတ်” ဟူသော စကားလုံးကို နောက်ပိုင်းကူးယူသူတစ်ဦးမှ ထည့်သွင်းခဲ့သည်မှလွဲ၍ ယခုကျွန်ုပ်တို့ရရှိထားသော ပုံစံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

4. Finally, the story was expanded by R in the 5th century. He added to it vs. 7,  12–16, and 12–21. Thus the story achieved the form in which we have it, with the exception of the word “Dammesek,” which was added in v. 2 by some later copyist.

 

သို့သော် Bissel ၏ လက်ရာအပေါ် အခြေခံထားသော ဂျီနီးဆစ်၏ ရှင်းလင်းချက်သည် အခြားပညာရှင်များ၏ တွေ့ရှိချက်များနှင့် သဘောမတူပေ။ ဥပမာ၊ Holzinger သည် Kautzsch ၏ ဘိုင်ဘယ်တွင် ဂျီနီးဆစ် ၁၅ ၏ မတူညီသော ရင်းမြစ်များကို သေချာစွာ ခွဲထုတ်ရန်မဖြစ်နိုင်ဟု ဖော်ပြပြီး ၎င်းကို ကြိုးစားလုပ်ဆောင်ရန် ရှောင်ကြဉ်ခဲ့သည်။ Paul Haupt ၏ ၁၉၉၆ ခုနှစ်ထုတ် ပိုလီခရုမ်းဘိုင်ဘယ်တွင် ဂျီနီးဆစ် ၁၅ ၏ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုသည် Bissel ၏ မူရင်းရင်းမြစ်များနှင့် ပတ်သက်၍ များစွာကွဲပြားသည်။

The explanation of Genesis based on Bissel’s work, however, does not agree with the findings of other scholars. Holzinger, for example, says in Kautzch’s Bible that the different sources of Gen. 15 cannot be isolated with certainty, and refrains from attempting to do so. The analysis of Gen. 15 by the Polychrome Bible of Paul Haupt (1896) differs widely from that of Bissel as to the original sources of the various sections. See table on next page.

 

ဤကွဲပြားမှုများသည် ကျွမ်းကျင်မှုမရှိသော စာဖတ်သူအား အံ့ဩထိတ်လန့်စေပြီး ရှုပ်ထွေးစေသည်။ ပညာရှင်များသည် ၎င်းတို့၏ ကောက်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ အဘယ်ကြောင့် သဘောတူညီမှုမရှိနိုင်ကြသလဲ၊ ပင်တေတုတ်ခ်ရှိ အချို့အပိုင်းများကို စာရေးသူတစ်ဦးက J မှ ရေးသားသည်ဟု သေချာစွာ ဖော်ပြထားသော်လည်း၊ အခြားပညာရှင်တစ်ဦးက E, R, သို့မဟုတ် D မှ ရေးသားသည်ဟု သေချာစွာ သတ်မှတ်သည်ကို နားမလည်နိုင်ပေ။ ပထမဦးသည် ၎င်း၏ ယူဆချက်ကို ဤအပိုင်းများတွင် ယာဝါဟူသော နာမည်ပါရှိခြင်းအပေါ် အခြေခံခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယစာရေးသူသည် ယာဝါဟူသော နာမည်ကို နောက်ပိုင်းတည်းဖြတ်သူမှ ထည့်သွင်းထားသည်ဟု ယူဆကာ၊ အပိုင်းများ၏ ပုံစံ၊ အကြောင်းအရာ၊ နှင့် ဝိသေသလက္ခဏာများသည် J မဟုတ်သူတစ်ဦးမှ ရေးသားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။

These existing differences leave the nonexpert reader bewildered and confused. He fails to understand why scholars cannot agree in regard to their conclusions, and why certain passages in the Pentateuch declared by one writer to have been written by J, have with equal certainty been attributed to E, R, or D by another scholarly writer. The first may have based his assumption on the fact that these passages contained the name Yahweh, while the second author may have considered the name Yahweh a later addition made by a redactor, but that the style, contents, and character of the passages indicate that someone other than J wrote them.

 

ဘိုင်ဘယ်အဆင့်မြင့်ဝေဖန်ရေးသည် ဤမျှလောက် ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုကို ရရှိခဲ့ပြီး နောက်လိုက်များစွာရရှိခဲ့ခြင်းသည် ထက်မြက်ပြီး ယုံကြည်စရာကောင်းသော ခေါင်းဆောင်များကို သက်သေများကို စစ်ဆေးခြင်းမပြုဘဲ လိုက်နာလိုသည့် လူ့သဘာဝသာ ဖြစ်သည်။ ဤသဘောထားသည် နိုင်ငံရေးနှင့် ဘာသာရေးကမ္ဘာတွင်သာမက ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကမ္ဘာတွင်လည်း ထင်ရှားသည်။ ပညာရှင်များနှင့် ထိုးထွင်းသိမြင်သူများက ဤသီအိုရီများကို ဆက်လက်လိုက်နာနေခြင်းသည် ဘိုင်ဘယ်ဝေဖန်ရေးကို သိပ္ပံပညာရပ်တွင် ပညာရှင်ဆန်မှုနှင့် တစ်ပြေးညီဖြစ်သည်ဟု အချိန်ကြာရှည် ယူဆထားခဲ့ပြီး၊ ပညာရှင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရလိုသူတိုင်းသည် ဘိုင်ဘယ်အဆင့်မြင့်ဝေဖန်ရေး၏ တည်ထောင်သူများ၏ အဆုံးအဖြတ်နှင့် လိုက်လျောရမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ လူတစ်ဦးသည် ၎င်း၏ အယူအဆများကို ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဂျာနယ်များတွင် သို့မဟုတ် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော ထုတ်ဝေသူများမှ ထုတ်ဝေလိုပါက၊ သူသည် ဝေဖန်ရေးသမားဖြစ်ရမည်။ အကယ်၍ သူသည် ထူထောင်ထားသော အမြင်ကို ကန့်ကွက်ပါက၊ သူသည် ပြက်ယယ်ပြုခံရခြင်း၊ ဖယ်ကြဉ်ခံရခြင်း၊ သို့မဟုတ် ရိုးရှင်းစွာ လျစ်လျူရှုခံရပေမည်။

That higher criticism of the Bible achieved so great a triumph and found so many followers can be attributed only to the human tendency to follow brilliant and convincing leaders without examining the evidence they offer. This tendency is evident not only in the political and religious world but also in the scholarly. That men of learning and discernment still follow these theories is due to the fact that Bible criticism was long held to be synonymous with scholarship in the theological world, and that any man who sought recognition as a scholar had to fall in line with the verdict of the founders of the science of higher Bible criticism. If a man wanted his ideas printed in scholarly journals and by reputable publishers, he had to be a critic. If he took exception to established opinion, he was ridiculed, ostracized, or perhaps simply ignored.

 

သို့သော် Wellhausen နှင့် ၎င်း၏ နောက်လိုက်များက ပင်တေတုတ်ခ်၏ မောရှေရေးသားမှုကို ငြင်းပယ်ပြီး ၎င်းကို နောက်ပိုင်းခေတ်များ၏ ထုတ်ကုန်အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် အကြောင်းပြချက်များမှာ ဘုရားသခင်၏ မတူညီသော နာမည်များသာမဟုတ်ပေ။ ဤအကြောင်းပြချက်အမျိုးမျိုးကို ယခု ဆွေးနွေးပါမည်။

But there were other reasons than the different names for God that led Wellhausen and his followers to deny the Mosaic authorship of the Pentateuch and to brand it the product of later times. These various reasons will now be discussed.

 

အဆင့်မြင့်ဝေဖန်ရေးသမားများ၏ အငြင်းပွားမှုများ သံသယမရှိသော အဆင့်မြင့်ဝေဖန်ရေးသမားများ၏ အကြောင်းပြချက်များသည် သမိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ သက်သေများအပေါ် အခြေခံသည်။ ဤဆောင်းပါး၏ အကန့်အသတ်အတွင်း အကြောင်းပြချက်အနည်းငယ်ကိုသာ ဆွေးနွေးနိုင်သည်။ သို့သော်၊ ဤတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားသော အကြောင်းပြချက်များသည် အလားတူသဘောသဘာဝရှိသော အခြားအကြောင်းပြချက်များကို ကိုယ်စားပြုပြီး ပါဝင်သော ပြဿနာများကို မျှတစွာ နမူနာပြသည်။

The Arguments of Higher Critics.—The reasoning of nonskeptical higher critics is based on historical and linguistic evidence. Only a limited number of these arguments can be discussed within the confines of this article. However, those considered here are representative of many others of a similar nature and provide a fair sampling of the issues involved.

 

ဘုရားသခင်၏ နာမည်များ ဘုရားသခင်၏ မတူညီသော နာမည်များအပေါ် အခြေခံသော အငြင်းပွားမှုသည် အဆင့်မြင့်ဝေဖန်ရေး၏ အခြေခံဖြစ်ပြီး၊ ယခင်အပိုင်းတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီးဖြစ်သည်။

Divine Names. The argument based on the different divine names, which forms the basis of higher criticism, has been considered in the preceding section.

 

ရေလွှမ်းမိုးခြင်း ဇာတ်လမ်း၏ ဗာဗုလုန်မူရင်း ၁၉ ရာစုအတွင်း ဘိုင်ဘယ်နယ်မြေများတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ တွေ့ရှိမှုများသည် ဘိုင်ဘယ်၏ တိကျမှုကို အတည်ပြုရာမှလွဲ၍ မမှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြသည့် ပစ္စည်းများကို ပထမအကြည့်တွင် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ အောက်ပါဇယားတွင် Bissel ၏ ဂျီနီးဆစ်ပုံနှိပ်ရောင်စုံ နှင့် Paul Haupt ၏ ပိုလီခရုမ်းဘိုင်ဘယ် အကြား ဂျီနီးဆစ် ၁၅ ၏ ရင်းမြစ်များကို နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားသည်-

ကျမ်းပိုဒ်	ဂျီနီးဆစ်ပုံနှိပ်ရောင်စုံ	ပိုလီခရုမ်းဘိုင်ဘယ်
၁	JE	E ၁၁ စကားလုံး၊ J2 ၈ စကားလုံး
၂	JE နှင့်နောက်ပိုင်းမှတ်ချက်	J2 ၁၀ စကားလုံး၊ E ၆ စကားလုံး
၃	JE	E ၇ စကားလုံး၊ J2 ၅ စကားလုံး
၄	J	J2
၅	E	E
၆	J	J2
၇	R	J2 နှင့်တည်းဖြတ်မှတ်ချက်
၈	R	J2
၉	J	J2
၁၀	J	J2
၁၁	J	J2
၁၂	R	J2 ၇ စကားလုံး၊ JE ၆ စကားလုံး
၁၃	R	JE
၁၄	R	JE
၁၅	R	JE
၁၆	R	JE
၁၇	J	JE ၅ စကားလုံး၊ J2 ၁၀ စကားလုံး
၁၈	J	J2 ၁၈ စကားလုံး၊ D ၂ စကားလုံး
၁၉	R	D
၂၀	R	D
၂၁	R	D

Babylonian Origin of the Flood Story. It is a strange fact that the archeological discoveries made in Bible lands during the 19th century seemed, at first sight, to provide material that disproved rather than confirmed the accuracy of the Bible. It is true that many finds came to light which were acclaimed by

Verse		Genesis Printed in Colors		Polychrome Bible
1	JE		11 words E,		8 words J2
2	JE with a later gloss		10 words J2,		6 words E
3	JE		7 words E,		5 words J2
4	J		J2
5	E		E
6	J		J2
7		R		J2 with a redactional gloss
8	R		J2
9	J		J2
10	J		J2
11	J		J2
12	R		7 words J2,		6 words JE
13	R		JE
14	R		JE
15	R		JE
16	R		JE
17	J		5 words JE,		10 words J2
18	J		18 words J2,		2 words D
19	R		D
20	R		D
21	R		D

 

conservative Christians as supporting the Bible, but these same discoveries were often pointed to by the critics as supporting their critical views.

 

ရေလွှမ်းမိုးခြင်း ဇာတ်လမ်း၏ ဗာဗုလုန်မူရင်း ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် George Smith သည် ယခုဗြိတိသျှပြတိုက်တွင်ရှိသော အာရှုဗာနိပေါ၏ နိနဝေမြို့စာကြည့်တိုက်မှ တက်ဘလက်များထဲတွင် ဂျီနီးဆစ်ကျမ်းနှင့် နီးကပ်စွာ ဆင်တူသော ဗာဗုလုန်ရေလွှမ်းမိုးခြင်းဇာတ်လမ်းပါရှိသော ကျူနီဖောင်းတက်ဘလက်တစ်ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဘိုင်ဘယ်ကို ယုံကြည်သော ခရစ်ယာန်များသည် အခြားရှေးလူမျိုးများက ရေလွှမ်းမိုးခြင်းအကြောင်းကို သိရှိထားသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ဤဂီလဂါမက်ရှ်နဝမစာချပ် (အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၁၁၅ တွင်ကြည့်ပါ) ကို ထိုကြီးမားသော ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သက်သေအဖြစ် လက်ခံခဲ့သည်။ သို့သော် ဝေဖန်ရေးပညာရှင်များက ဗာဗုလုန်ရေလွှမ်းမိုးခြင်းဇာတ်လမ်းသည် တီဂရစ်နှင့် ယူဖရေးတီးမြစ်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော မက်ဆိုပိုတေးမီးယားချိုင့်ဝှမ်းတွင် ကန့်သတ်ထားသော ဘေးအန္တရာယ်တစ်ခုအပေါ် အခြေခံထားသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဤဘေးအန္တရာယ်ဇာတ်လမ်းကို မျိုးဆက်များစွာ၏ စာရေးသူများနှင့် ကဗျာဆရာများက ချဲ့ကားဖြည့်စွမ်းခဲ့ပြီး ဂီလဂါမက်ရှ်နဝမစာချပ်တွင် ပုံစံရရှိခဲ့သည်ဟု ၎င်းတို့က ဆိုသည်။

The discovery of the cuneiform tablet containing the Babylonian Flood story may serve as an example of this tendency. When, in 1872, George Smith found among the tablets of Ashurbanipal’s library of Nineveh, now in the British Museum, one that contained a Babylonian Flood story closely resembling that of the book of Genesis, Bible-believing Christians were delighted to find that other ancient people knew about the Flood. They accepted this, the Gilgamesh Epic (see Vol. I, p. 115), as evidence that that great catastrophe actually occurred. Critical scholars, however, have maintained that the Babylonian Flood story is based on a disastrous local flood limited to the Mesopotamian valley, caused by the rivers Tigris and Euphrates, and that the story of this disaster was embellished by the writers and poets of many generations until it reached the form in which it appears in the Gilgamesh Epic.

 

ထို့ပြင်၊ ၎င်းတို့က ဤဗာဗုလုန်ဇာတ်လမ်းသည် ဗာဗုလုန်တွင် ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရစဉ်အတွင်း ဂျူးလူမျိုးများသို့ သိရှိလာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့က လက်ခံယူခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဂျူးစာရေးသူများသည် ၎င်းကို ၎င်းတို့၏ ဘာသာရေးအယူအဆများနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြုပြင်ပြီး ၎င်းတို့၏ ကျမ်းစာများထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းကို ဗာဗုလုန်ဘာသာရေး၏ ဘက်ပေါင်းစုံယုံကြည်မှုနှင့် အကျင့်ဆိုးများကို ဖယ်ရှားခြင်းဖြင့် ဂျူးဘာသာရေးနှင့် ကျင့်ဝတ်များနှင့် သဟဇာတဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ၎င်းတို့က စွပ်စွဲသည်။ ဘိုင်ဘယ်ပညာရှင်အများစုသည် ဗာဗုလုန်ရေလွှမ်းမိုးခြင်းဇာတ်လမ်း၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို ဘိုင်ဘယ်အကောင့်ကို အတည်ပြုသည့်အဖြစ် မမြင်ဘဲ၊ ဤရှာဖွေတွေ့ရှိမှုသည် ဘိုင်ဘယ်ရေလွှမ်းမိုးခြင်းဇာတ်လမ်းကို ဒဏ္ဍာရီနှင့် ရိုးရာပုံပြင်နယ်ပယ်သို့ သတ်မှတ်ကြောင်း သက်သေပြသည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။

They claimed, furthermore, that this Babylonian story became known to the Jews during the Exile in Babylonia, and was taken over by them. Jewish writers are then supposed to have adapted it to their own religious ideas and inserted it in their Scriptures. This was done, they alleged, by purifying it of its Babylonian polytheistic and immoral features, thus bringing it into harmony with Jewish religion and ethics. A large segment of Bible scholars, instead of seeing in the discovery of the Babylonian Flood story a corroboration of the Biblical account, believed this discovery proved them right in assigning the Biblical Flood story to the realm of myth and folklore.

 

အလားတူပင်၊ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ဗာဗလုန်မျှော်စင်၊ နှင့် အခြားဇာတ်လမ်းများကိုလည်း ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရစဉ်အတွင်း ဗာဗုလုန်ဒဏ္ဍာရီများမှ ချေးငှားယူပြီး ဂျူးသန့်ရှင်းသော စာပေထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်ဟု ဝေဖန်ရေးပညာရှင်များက ဆိုသည်။

It was similarly claimed by critical scholars that the stories of creation, of the Tower of Babel, and of others were also borrowed from Babylonian legends during the Exile and incorporated into Jewish sacred literature.

 

ဟီဗြဲစာလုံးပုံစံ၏ ပြဿနာ ၁၉ ရာစုအတွင်း အီဂျစ်နှင့် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားတို့သည် ၎င်းတို့၏ သမိုင်းအစောဆုံးကာလများတွင် ရှုပ်ထွေးသော စာရေးနည်းစနစ်များကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြောင်း ကမ္ဘာကို အံ့ဩစရာဖြစ်အောင် သက်သေပြခဲ့သည်။ သို့သော် ပါလက်စတိုင်းတွင် ညီမျှသောခေတ်မှ ဟီဗြဲစာသားများ ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် မိုအာဘ်နယ်မြေတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော အစောဆုံးအက္ခရာစာသားဖြစ်သည့် မက်ရှာ (မိုအာဘိုက်) ကျောက်တိုင်သည် ၉ ရာစုနှစ်ဒုတိယပိုင်းမှဖြစ်သည်။ သို့သော် မောရှေခေတ်ဖြစ်သော ဒုတိယထောင်စုနှစ်ဘီစီမှ ဟီဗြဲစာသားများကို ပါလက်စတိုင်းတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ဘိုင်ဘယ်ဝေဖန်ရေးသမားများက ဒါဝိဒ်မင်း၏ ခေတ်မတိုင်မီ ပါလက်စတိုင်းတွင် စာရေးနည်းကို မသိရှိခဲ့ဟု ကောက်ချက်ချခဲ့ပြီး၊ မောရှေသည် ပင်တေတုတ်ခ်ကို ဟီဗြဲဘာသာဖြင့် ရေးသားနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ၊ အကယ်၍ သူရေးသားခဲ့ပါက အီဂျစ်ဟီရိုဂလစ်ဖ် သို့မဟုတ် ဗာဗုလုန်ကျူနီဖောင်းကို အသုံးပြုခဲ့ရမည်ဟု ၎င်းတို့က ဆိုသည်။

The Problem of Hebrew Script. During the 19th century Egypt and Mesopotamia, the two great civilizations of antiquity, were proving to the astonished world that they possessed complicated systems of writing during the earliest periods of their history. In Palestine, however, no Hebrew inscriptions of equal age were found. The oldest alphabetic inscription discovered in the land of Moab in 1868, the Mesha (Moabite) Stone, is from the second half of the 9th century b.c. But no trace of Hebrew writing from the time of Moses, in the second millennium b.c., had been found in Palestine. Bible critics therefore concluded that writing was unknown in Palestine before David’s time, and that Moses could not have written the Pentateuch in Hebrew because such a script simply did not exist in his time. If he wrote at all, it was said, he must have used Egyptian hieroglyphs or Babylonian cuneiform.

ဘိုးဘေးများ၏ နောက်ခံ

ဂျီနီးဆစ်တွင် ဘိုးဘေးများနေထိုင်ခဲ့သော သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ နောက်ခံကို မမှန်ကန်စွာ ဖော်ပြထားသည်ဟု သက်သေပြရန် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကမ္ဘာက များစွာကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ တကယ်တော့၊ ဘိုးဘေးဇာတ်လမ်းများကို ရေးသားခဲ့သော ပထမထောင်စုနှစ်ဘီစီမှ လူများသည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အခြေအနေများကို ဇာတ်လမ်းများအတွက် နောက်ခံအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ မမှန်ကန်သော အသေးစိတ်အချက်အလက်များစွာကို ပေးခြင်းဖြင့် ဘိုးဘေးခေတ်၏ တကယ့်အခြေအနေများကို မသိရှိကြောင်း ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်ဟု ဝေဖန်ရေးသမားများက စွပ်စွဲသည်။ ဥပမာ၊ ဟီဗြဲစာရေးသူများသည် ဘိုးဘေးများကို တရားဥပဒေများနှင့် စည်းမျဉ်းများဖြင့် ထိန်းချုပ်ထားသော ကမ္ဘာတွင် နေထိုင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ သို့သော် ဝေဖန်ရေးသမားများက ထိုသို့သော ဥပဒေများသည် မူလလူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် မရှိနိုင်ဟု ဆိုပြီး၊ ၎င်းတို့ကို ဘိုင်ဘယ်တွင် ဖော်ပြခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ တည်ရှိမှုကို ဆိုလိုသော ဇာတ်လမ်းများကို နောက်ပိုင်းတွင် ရေးသားခဲ့သည်ကို ထင်ရှားစွာ ပြသသည်ဟု ၎င်းတို့က ဆိုသည်။

The Patriarchal Setting. Much effort was expended by the scholarly world to show that the historical and cultural setting in which the patriarchs lived was erroneously depicted in Genesis. In fact, it has been claimed that the men of the first millennium b.c. who wrote down the patriarchal stories used their own conditions as a setting for the narratives, and by giving many inaccurate details betrayed the fact that they had no knowledge of actual conditions in the patriarchal age. For example, higher critics asserted that the Hebrew writers depict the patriarchs as living in a world regulated by fixed laws and regulations. But such laws, the critics asserted, could not have existed in a primitive society, and mention of them in the Bible clearly shows that stories implying their existence were therefore composed at a later time.

 

ဘိုးဘေးခေတ်တွင် သံ ဂျီနီးဆစ်တွင် ရေလွှမ်းမိုးခြင်းမတိုင်မီ သံနှင့် သံလုပ်သမားများ၏ တည်ရှိမှုကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ယောရှုကျမ်းတွင် ကမာန်လူမျိုးများသည် သိမ်းပိုက်ခြင်းခေတ်တွင် သံရထားများရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းကို ဝေဖန်ရေးပညာရှင်များက ထိုသို့သော ဖော်ပြချက်များပါရှိသော ကျမ်းများသည် နောက်ပိုင်းမှဖြစ်သည်ဟု သက်သေအဖြစ် ယူဆခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ သံသည် ဒုတိယထောင်စုနှစ်နှောင်းပိုင်းအထိ အသုံးမပြုခဲ့ဟု ထင်ရသည်။

Iron in the Patriarchal Age. That Genesis mentions the existence of iron and workers in iron before the Flood, and that Joshua describes the Canaanites as having chariots of iron in the time of the conquest, was considered by critical scholars as clear evidence that the books containing such statements are of very late origin, since it seemed that iron was not used until the end of the second millennium b.c.

 

အာဗြဟံ၏ ကုလားအုတ်များ အာဗြဟံ၏ ဇာတ်လမ်းတွင် ကုလားအုတ်များကို ဖော်ပြထားခြင်းသည် ကမ္ဘာဦးကျမ်း၏ နောက်ကျရေးသားမှုကို သက်သေပြသည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ကုလားအုတ်များသည် ဘီစီ ၁၂ ရာစုမတိုင်မီ အသုံးမပြုခဲ့ဟု ယူဆခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

Abraham’s Camels. It was also held that the mention of camels in the Abraham narrative is a clear proof of the late origin of Genesis, because, it was maintained, the camel did not come into use before the 12th century b.c.

 

ဟိတ္တိလူမျိုးများ ဟိတ္တိလူမျိုးများသည် သမ္မာကျမ်းစာရှိ မတူညီသောကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသော လူမျိုးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး၊ တစ်ချိန်က ဝေဖန်သုံးသပ်သူများ၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဟိတ္တိလူမျိုးများသည် ဂရိဂန္ထဝင်စာရေးဆရာများကဲ့သို့သော သမ္မာကျမ်းစာမဟုတ်သော အရင်းအမြစ်များမှ မသိရှိခဲ့သောကြောင့်၊ ၎င်းတို့သည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းစာရေးသားသူများက စိတ်ကူးယဉ်ဖန်တီးထားသော ဒဏ္ဍာရီလူမျိုးများထဲမှ တစ်မျိုးဖြစ်သည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

The Hittites. The Hittites, a people mentioned in different books of the Bible, were also once a target for critical scholars. Hittites were unknown from non-Biblical sources, such as classical Greek authors, and hence were declared to be one of the legendary peoples invented by the writers of the Old Testament.

 

အာဗြဟံခေတ်ကာလရှိ ဖိလိတ္တိလူမျိုးများ အာဗြဟံခေတ်ဇာတ်လမ်းများတွင် ဖိလိတ္တိလူမျိုးများကို ဖော်ပြထားခြင်းသည် ဤဇာတ်လမ်းများသည် နောက်ကျရေးသားမှုဖြစ်သည်ဟု သက်သေပြသည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ဖိလိတ္တိလူမျိုးများသည် ဘီစီ ၁၂ ရာစုမတိုင်မီ ပါလက်စတိုင်းသို့ မရောက်ရှိခဲ့ဟု ထင်ရှားခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

Philistines in the Patriarchal Age. Mention of the Philistines in the patriarchal stories was also taken as proof that these narratives were of a late origin, since it seemed that the Philistines had not come to Palestine before the 12th century b.c.

 

အာရမိတ်စကားလုံးများ ပဉ္စမ ကျမ်းစာနှင့် အခြားဓမ္မဟောင်းကျမ်းစာများတွင် အာရမိတ်စကားလုံးများနှင့် စကားစုများ ပါဝင်နေခြင်းသည် ဤကျမ်းများသည် နောက်ကျရေးသားမှုဖြစ်သည်ဟု သက်သေပြသည်ဟု ထင်ရှားခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ၁၉ ရာစုအတွင်း နောက်ကျအာရမိတ်ရေးထိုးမှတ်တမ်းများနှင့် သမ္မာကျမ်းစာမဟုတ်သော စာသားများသာ သိရှိခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

Aramaic Words. Aramaic words and phrases in the Pentateuch and other early Old Testament books seemed to prove a late origin for these books, since only very late Aramaic inscriptions and extra-Biblical texts were known during the 19th century a.d.

 

နေရာအမည်များ နောက်ကျအမည်ပေးထားသော နေရာများသည် ၎င်းတို့ပါဝင်သော ကျမ်းများသည် နောက်ကျရေးသားမှုဖြစ်သည်ဟု ညွှန်ပြသည်ဟု ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဥပမာ၊ ဒန်မြို့သည် ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၄ တွင် အာဗြဟံ၏ မက်ဆိုပိုတေးမီးယားဘုရင်လေးပါးနှင့် တိုက်ခိုက်မှုနှင့်ဆက်စပ်၍ ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ဤမြို့သည် အာဗြဟံသေဆုံးပြီးနောက် ရာစုနှစ်များစွာအကြာမှသာ ၎င်း၏အမည်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာဦးကျမ်းတွင် ၎င်း၏ဖော်ပြချက်သည် ထိုကျမ်း၏ နောက်ကျရေးသားမှုကို သက်သေပြသည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ ရာမီးစီး၊ ဟီဗြံ၊ ဗေသလနှင့် အခြားနောက်ကျအမည်ပေးထားသော မြို့အမည်များအတွက်လည်း ဤအငြင်းအခုံကို အသုံးပြုခဲ့သည်။

Place Names. Late place names also seemed to point to the late origin of the books containing them. The city of Dan, for example, is mentioned in Gen. 14 in connection with Abraham’s fight against the four Mesopotamian kings. But this city did not receive its name until several centuries after Abraham’s death; hence, its occurrence in the book of Genesis was taken as evidence of the late origin of that book. The same argument was applied to city names like Rameses, Hebron, Bethel, and other late place names found in books that, according to traditional belief, were written before these names existed.

 

ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ဣသရေလလူမျိုးများ၏ အီဂျစ်တွင်နေထိုင်မှုနှင့် ထွက်မြောက်ရာဇာတ်လမ်းများသည် ဝေဖန်သုံးသပ်သူများ၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပညာရှင်အချို့က အီဂျစ်မှတ်တမ်းများတွင် ဤဖြစ်ရပ်များကို ဖော်ပြမထားသောကြောင့် အီဂျစ်တွင်နေထိုင်မှုနှင့် ထွက်မြောက်ရာဖြစ်ရပ်၏ သမိုင်းဝင်မှုကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ အချို့က ထွက်မြောက်ရာဇာတ်လမ်းသည် သမိုင်းအခြေခံအချို့ရှိသည်ဟု လက်ခံသော်လည်း၊ ယာကုပ်၏သားအားလုံးမဟုတ်ဘဲ မျိုးနွယ်အနည်းငယ်သာ အီဂျစ်သို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်ဟု ကန့်သတ်ခဲ့သည်။ ယောသပ်ခေတ်ကာလ၏ ခုနစ်နှစ်ကြာဆာလောင်မှုသည် နိုင်းမြစ်၏ ပုံမှန်ရေလွှမ်းမိုးမှုမရှိခဲ့သည်မှာ မဖြစ်နိုင်ဟု ယူဆသောကြောင့် ဒဏ္ဍာရီဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ထွက်မြောက်ရာဇာတ်လမ်းနှင့်ဆက်စပ်သော အခြားအသေးစိတ်အချက်များစွာကိုလည်း စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

The Exodus. The Biblical accounts of Israel’s sojourn in Egypt and of the Exodus have constantly been targets of the critical world. A few scholars have denied the sojourn in Egypt as well as the historicity of the Exodus, since these events are not mentioned in any Egyptian records. Others, admitting that the strong tradition about the Exodus must have some historical basis, limit it to a few tribes only, declaring that not all of Jacob’s sons had migrated to Egypt. The seven years of famine in Joseph’s time have been declared of legendary origin, since it was considered unthinkable that there should have been no normal inundation of the Nile for that length of time. Many other details connected with the Exodus story were likewise relegated to the realm of fiction.

 

ဘာသာစကား၏ တူညီမှု ဓမ္မဟောင်းကျမ်းစာတစ်ခုလုံးတွင် ဟီဗြဲဘာသာစကား၏ တူညီမှုသည် ပဉ္စမ ကျမ်းစာ၏ နောက်ကျရေးသားမှုကို ထောက်ခံသော အငြင်းအခုံတစ်ခုဖြစ်သည်။ အကြောင်းပြချက်မှာ အကယ်၍ ပဉ္စမ ကျမ်းစာကို ဟေရှာယမတိုင်မီ ရှစ်ရာစု၊ သို့မဟုတ် ယေရမိမတိုင်မီ ကိုးရာစုက ရေးသားခဲ့လျှင်၊ ၎င်းတွင် စကားလုံးအသုံးအနှုန်း၊ သဒ္ဒါနှင့် ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံတွင် သိသာထင်ရှားသော ဘာသာစကားထူးခြားချက်များပါရှိသင့်သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ ဗာလမ်၏ ဗျာဒိတ်များ၊ မောရှေ၏ သီချင်း၊ ယာကုပ်နှင့် မောရှေ၏ ကောင်းကြီးပေးမှုများကဲ့သို့သော ကဗျာပိုင်းဆိုင်ရာအပိုင်းများသည် ပဉ္စမ ကျမ်း၏ ကျန်အပိုင်းများထက် ပို၍ ရှေးကျသောဘာသာစကားကို ပြသထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် နောက်ပိုင်းရေးသားသူများက ယူဆောင်လာသော ရှေးအရင်းအမြစ်များ၏ အကြွင်းအကျန်များဖြစ်သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။

Uniformity of Language. One of the strong arguments in favor of a late origin of the Pentateuch, the uniformity of the Hebrew language throughout the Old Testament, has been stressed by many critics. The reasoning ran thus: If the Pentateuch had been written eight centuries before Isaiah, or nine centuries before Jeremiah, it should reveal linguistic peculiarities in vocabulary, grammar, and syntax that would be markedly different from those found in the extant Pentateuch manuscripts. Some poetical sections like the oracles of Balaam, the song of Moses, the blessings of Jacob and Moses, which show a more archaic language than the rest of the Pentateuch, have been considered remnants of older source materials taken over by the later writers of the Pentateuch and incorporated into the narrative in appropriate places.

 

ခေတ်ကာလမှတ်တမ်း ဓမ္မဟောင်းကျမ်းကို ဖတ်ရှုသူတိုင်းသည် ခေတ်ကာလဆိုင်ရာ အချက်အလက်များစွာကို သတိပြုမိသည်။ ပထမဦးစွာ ထင်မြင်ချက်မှာ ဤခေတ်ကာလဆိုင်ရာ အချက်အလက်များဖြင့် မှန်ကန်သောရက်စွဲများကို ရရှိရန် လွယ်ကူသင့်သည်ဟု ထင်ရသည်။ သို့သော်၊ သမ္မာကျမ်းစာခေတ်ကာလဆိုင်ရာ လေ့လာမှုတွင် ပါဝင်သူများသည် ၎င်းသည် ခက်ခဲပြီး မကြာခဏ ရှုပ်ထွေးစေသည့် နယ်ပယ်တစ်ခုဖြစ်သည်ကို သိရှိသည်။ ပညာရှင်မျိုးဆက်များသည် ပါဝင်သော ပြဿနာများကို ကြိုးစားဖြေရှင်းခဲ့ကြသော်လည်း၊ ထင်ရှားစွာ ဆန့်ကျင်နေသော ဖော်ပြချက်များကို သဟဇာတဖြစ်အောင် မလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပေ။ သမ္မာကျမ်းစာ၏ ခေတ်ကာလဆိုင်ရာ ပုံစံနှင့် လောကီသမိုင်းမှတ်တမ်းများ၏ ခေတ်ကာလဆိုင်ရာ ပုံစံအကြား ပြဿနာများလည်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။

Chronology. Every reader of the Old Testament notes at once the great amount of chronological data. The first impression is that it should be easy to arrive at correct dates, with the help of so much chronological information. However, all who have worked in the field of Biblical chronology know that it proves to be a difficult and often baffling field of study. Generations of scholars have tried their hands on the problems involved, and yet have been unable to harmonize certain apparently conflicting statements. Problems have also arisen between the chronological pattern of the Bible and that of secular historical records.

 

ဤအခက်အခဲများသည် ပညာရှင်အများစုကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ခေတ်ကာလဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ဆိုးရွားစွာ သံသယဖြစ်စေခဲ့သည်။ အနည်းငယ်သာလျှင် ၎င်းတို့၏ တိကျမှုကို ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ဓမ္မဟောင်းပညာရှင်များသည် ၎င်းတို့ကို မိမိတို့စိတ်ကြိုက် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခဲ့ကြပြီး၊ မကြာခဏ ရှေးခေတ်ခေတ်ကာလဆိုင်ရာ အယူအဆများနှင့် ကိုက်ညီရန် ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့်၊ ပညာရှင်နှစ်ဦးသည် ခေတ်ကာလဆိုင်ရာ ပြဿနာများစွာတွင် သဘောတူညီမှုမရခဲ့ပေ။ ၎င်းတို့အများစုက ခေတ်ကာလဆိုင်ရာ အခက်အခဲများကို နောက်ကျစုစည်းသူများနှင့် တည်းဖြတ်သူများ၏ လက်ရာအဖြစ် ရှင်းပြခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် နားမလည်သော သမိုင်းအရင်းအမြစ်များကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး မကြာခဏ ဆန့်ကျင်နေသော အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

These difficulties have led most scholars to question seriously the chronological data of the Old Testament. Very few have felt confidence in their accuracy. Old Testament scholars have therefore dealt with them as they pleased—often changing them to fit modern concepts of ancient chronology. As a result, no two scholars have been able to agree on many chronological problems. Most of them have explained the chronological difficulties to be the work of late compilers and editors who used historical sources that they did not understand and that often contradicted one another. This conflicting material, the critics declare, was in some cases incorporated by the editor without any change, while in other cases editorial additions were made. When the editor failed to understand the real issues involved, he succeeded only in making matters worse than they were already.

 

ဘုရင်များခေတ်ကာလ၏ သမိုင်းမှတ်တမ်းများ ဘုရင်များခေတ်ကာလ၏ ဒါဝိဒ်၊ ရှောလမုန်နှင့် အခြားပုဂ္ဂိုလ်များသည် သမိုင်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်သည်ကို ဝေဖန်သူများက သံသယမရှိပေ။ သို့သော် ဝေဖန်သူများသည် ဤဘုရင်များ၏ အမှုတော်များအကြောင်း ပြောပြထားသော ဇာတ်လမ်းများ၏ တိကျမှုကို ယုံကြည်မှုနည်းပါးသည်။ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို သမ္မာကျမ်းစာနှင့် အခြားခေတ်ပြိုင်မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည့် အနည်းငယ်သောကိစ္စများတွင်၊ အကောင့်နှစ်ခုအကြား သိသာထင်ရှားသော ကွဲလွဲမှုများရှိသည်ဟု ထောက်ပြထားသည်။ သမ္မာကျမ်းစာမဟုတ်သော မှတ်တမ်းများသည် ဖြစ်ရပ်များဖြစ်ပွားပြီးမကြာမီရေးသားထားသော စာရွက်စာတမ်းများတွင် တွေ့ရှိရပြီး၊ သမ္မာကျမ်းစာစာသားများသည် မျိုးဆက်တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့၊ မကြာခဏ နှုတ်ဖြင့် ပို့လွှတ်ခဲ့သောကြောင့်၊ ပထမဖော်ပြထားသော စာရွက်စာတမ်းများသည် ဝေဖန်သမိုင်းပညာရှင်များက ပို၍ ယုံကြည်စိတ်ချရသည်ဟု ယူဆသည်။

Historical Reports of the Period of the Kings. No critic doubts that David, Solomon, and other men of the period of the kings are historical figures. But critics in general have little confidence in the accuracy of the stories told of the exploits of these kings. It is pointed out that in the few cases where an event is described in the Bible as well as in other contemporary records, there are always major discrepancies between the two accounts. Since the extra-Biblical records are found in documents written shortly after the events happened, while the Bible texts have been transmitted from generation to generation, often orally, the first-mentioned documents are considered more reliable by the critical historian. Accordingly, these secular sources should be given preference over the Bible as source material in the reconstruction of ancient history.

 

ဆန္ဒါဟိရိပ်၏ ဂျူဒါစစ်ဆင်ရေး ဆန္ဒါဟိရိပ်၏ ဂျူဒါစစ်ဆင်ရေးသည် ဤပြဿနာအမျိုးအစား၏ ဥပမာကောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို သမ္မာကျမ်းစာရှိ ကျမ်းသုံးစောင် (၂ ရာဇဝင် ၁၈; ၁၉; ၂ ရာချုပ် ၃၂; ဟေရှာယ ၃၆; ၃၇) နှင့် အာရှုရိယား၏ ခေတ်ပြိုင်တော်ဝင်မှတ်တမ်းများတွင် အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည်။ ဂျူးလူမျိုးနှင့် အာရှုရိယားတို့၏ အကောင့်များတွင် အသေးစိတ်အချက်များစွာ ကွဲလွဲသည်။ သမ္မာကျမ်းဇာတ်လမ်းတွင် ထင်ရှားသော ဆန္ဒါဟိရိပ်၏ စစ်တပ်၏ ဘေးအန္တရာယ်ကို အာရှုရိယားမှတ်တမ်းများတွင် လုံးဝဖော်ပြမထားပေ။ သမ္မာကျမ်းစာအရ ဟိဇကိယ၏ အခွန်ကို လာခိရှမြို့သို့ ပို့ခဲ့သော်လည်း၊ ဆန္ဒါဟိရိပ်၏ မှတ်တမ်းများအရ နိနဝေမြို့သို့ ပို့ခဲ့သည်။ ဤအချက်များနှင့် အခြားကွဲလွဲမှုများသည် သမ္မာကျမ်းဇာတ်လမ်းကို ရေးသားသူသည် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်များကို မရေရာသောအခါ ရေးသားခဲ့သောကြောင့် မတိကျသည်ဟု ဝေဖန်သူများက ယူဆသည်။

Sennacherib’s Judean campaign serves as a good example of this type of problem, since it is described in detail in three books of the Bible (2 Kings 18; 19; 2 Chron. 32; Isa. 36; 37), and also in contemporary royal records of Assyria. Numerous details differ in the accounts as given by the two nations, the Jews and the Assyrians. The disaster of Sennacherib’s army, which plays a prominent part in the Biblical story, is not mentioned at all by the Assyrians. According to the Bible, Hezekiah’s tribute was sent to Lachish, but according to Sennacherib’s records, to Nineveh. These and other discrepancies are taken by the critics as evidence that the Biblical story was written down at a time when the writer had only a vague notion of what had actually happened, and is therefore inaccurate.

 

တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများ ဧဇရာ၊ နေဟမိနှင့် ဧသတာကျမ်းများကဲ့သို့ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းစာအချို့တွင် တရားဝင်အမိန့်များပါရှိသည်။ ၎င်းတို့ကို ဝေဖန်သူများက မမှန်ကန်သည်ဟု မကြာခဏ ခေါ်ဆိုကြပြီး၊ သမ္မာကျမ်းစာမဟုတ်သော ဂျူးစာပေများတွင် တွေ့ရှိရသည့် စိတ်ကူးယဉ်စာရွက်စာတမ်းများနှင့် တူညီသောအဆင့်တွင် ထားရှိခဲ့သည်။ ဤတရားဝင်အမိန့်များသည် နောက်ပိုင်းရေးသားသူများက ဇာတ်လမ်းများကို စစ်မှန်သယောင်ဖြစ်စေရန် ဖန်တီးထားသည်ဟု ဝေဖန်သူများက ဆိုသည်။ ဥပမာ၊ ဧဇရာ ၇:၁၂–၂၆ တွင် ဖော်ပြထားသော ဂျူးလူမျိုးများကို ထောက်ခံသည့်အတိုင်းအတာအထိ တရားဝင်အမိန့်များသည် မဖြစ်နိုင်ဟု ဝေဖန်သူများက ဆိုသည်။

Official Documents. Some books of the Old Testament, such as Ezra, Nehemiah, and Esther, contain official decrees. They have often been called spurious by the critics and put on the same level as those found in apocryphal Jewish literature, whose fictitious character can be demonstrated. These supposed official documents were fabrications of the later writer, it is claimed, to give to the stories in which they are inserted an air of authenticity. Official decrees, it is said by the critics, would not have favored the Jews to the extent described, for example, in Ezra 7:12–26, and hence cannot be accepted as authentic.

 

ဆာလံကျမ်းနှင့် အခြားသီချင်းများတွင် နောက်ကျသတ်မှတ်ချက်များ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းစာတွင်ပါရှိသော ဆာလံကျမ်းနှင့် အခြားသီချင်းများသည် ဝေဖန်သုံးသပ်သူများ၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆာလံကျမ်းများ၏ ရေးသားချိန်နှင့်ပတ်သက်၍ ဝေဖန်သူများ၏ အမြင်တစ်ခုမှာ- “ဆာလံကျမ်းအများစုသည် ဆာလံစာအုပ်ကို စုစည်းစဉ်အတွင်း ဘီစီ ၄၀၀ မှ ၁၀၀ နှင့် မကြာမီ ဘီစီ ၅ ရာစုတွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ ဆာလံကျမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ အမှန်တကယ်မေးခွန်းမှာ ၎င်းတွင် ဘီစီ ၂ ရာစု၏ မက္ကဗီယံဆာလံများ ပါဝင်သလား မဟုတ်ဘဲ၊ ဆာလံများထဲမှ မည်သည့်အရာများသည် ပြည်နှင်မှုမတိုင်မီ ကဗျာများဖြစ်သလဲ ဖြစ်သည်” (ရောဘတ်အိပ်ခ်ျဖါးဖာ၊ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းသို့ နိဒါန်း [နယူးယောက်၊ ၁၉၄၁]၊ စာမျက်နှာ ၆၂၉)။

Late Criteria in Psalms and Other Hymns. The Psalms and other songs found in the Old Testament have been another constant target of higher critics. Typical of the critical views in regard to this subject is a statement made concerning the time when the Psalms were written:

“The great majority of psalms was presumably written during the assembling of the Psalter, between 400 and 100 b.c. and shortly before, in the fifth century. The real question with regard to the Psalter is not whether it contains Maccabean psalms of the second century, but rather whether any psalms are pre-exilic poems” (Robert H. Pfeiffer, Introduction to the Old Testament [New York, 1941], p. 629).

 

ဥပမာ၊ “သင်၏အမွေတော်တောင်” ဟူသော စကားစုသည် မောရှေ၏သီချင်း (ထွက်မြောက်ရာ ၁၅:၁၇) တွင် ပါရှိပြီး၊ ၎င်းသည် ဇိအုန်တောင်ပေါ်တွင် ဗိမာန်တော်တည်ဆောက်ချိန်ဖြစ်သည့် ရှောလမုန်ခေတ်မတိုင်မီ ရေးသားမဖြစ်နိုင်ဟု ယူဆသည်။

Usually, isolated phrases constitute the only supposed “proof” of late authorship. That the expression “the mountain of thine inheritance,” for instance, occurs in the song of Moses (Ex. 15:17), is taken as evidence that this song was not composed earlier than Solomon’s time, when the Temple was built on Mt. Zion.

 

ဆာလံ ၁၁၀ သည် ဒါဝိဒ်၏ ဆာလံတစ်ပုဒ်ကို မက္ကဗီယံခေတ်တွင် သတ်မှတ်ရသည့် အကြောင်းအရင်းကို ဥပမာပြပေးသည်။ ပထမအခန်းကျမ်းတွင် ထာဝရဘုရား၏ ကြေညာချက်သည် “ထိုင်” ဟူသော ဟီဗြဲစကားလုံး “ရှဗ်” ဖြင့် စတင်သည်။ “ရှဗ်” ၏ “ရှ” (ဟီဗြဲတွင် စာလုံးတစ်လုံး) ကို အခန်းကျမ်း ၂ ၏ ပထမစာလုံး “မ”၊ အခန်းကျမ်း ၃ ၏ ပထမစာလုံး “အယင်”၊ နှင့် အခန်းကျမ်း ၄ ၏ ပထမစာလုံး “န” တို့နှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်သောအခါ “ရှမ်အယင်န” ဟူသော သံစဉ်များကို ထုတ်လုပ်ပေးပြီး၊ သင့်လျော်သော သရသံများဖြင့် “ရှိမဲအွန်” သို့မဟုတ် “ဆိမုန်” ဟု ဖတ်ရသည်။ ဤအမည်သည် ဆိမုန်မက္ကဗီးယပ်ကို ရည်ညွှန်းရမည်ဟု ဝေဖန်သူများက ဆိုပြီး၊ ဆာလံ ၁၁၀ သည် ဘီစီ ၁၄၁ တွင် ဆိမုန်မက္ကဗီးယပ်ကို ခေါင်းဆောင်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်အဖြစ် တရားဝင်အတည်ပြုသည့် ဗျာဒိတ်ဖြစ်သည်ဟု ၎င်းတို့က ဆိုသည် (ရောဘတ်အိပ်ခ်ျဖါးဖာ၊ စာမျက်နှာ ၆၃၀)။

Ps. 110 may serve as a typical example of the reason why, according to critics, a “Davidic” psalm should be dated in the Maccabean age. In the first verse the Lord’s pronouncement begins with the Hebrew word sheb, “sit.” The sh (one letter in Hebrew) of the word sheb, taken together with the first letter of v. 2, m, the first letter of v. 3, ‘ (ayin), and the initial letter of v. 4, n, produce the group of consonants shm‘n, which, with the appropriate vowels, reads Shime‘on, or Simeon. This name, it is claimed by the critic, must refer to Simon Maccabeus, and therefore Ps. 110 was “the oracle by which Simon Maccabeus was solemnly confirmed in the office of leader and high priest in 141 b.c.” (ibid., p. 630).

 

ဧဇကျေလအချိန်နောက်ကျမှု မကြာသေးမီနှစ်များအထိ၊ ဧဇကျေလကျမ်း၏ စစ်မှန်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းများစွာ ထပ်မံမေးမြန်းခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ ပညာရှင်များသည် ဧဇကျေလသည် ဂျဟိုအာချင်နှင့်အတူ ဗာဗုလုန်သို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခံရသော ဟီဗြဲလူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ၎င်း၏အမည်ဖြင့် ဗျာဒိတ်များကို ရေးသားခဲ့သည်ဟူသော ရိုးရာအမြင်ကို ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ခံခဲ့ကြသည်။ အမှန်မှာ၊ ဝေဖန်ပညာရှင်များစွာသည် ဧဇကျေလ၏ ရိုးရာရက်စွဲကို အလွန်တည်ငြိမ်သည်ဟု ယူဆခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို ပဉ္စမ ကျမ်းစာ၏ ယဇ်ပုရောဟိတ်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ၏ အစွန်းရောက်ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုတွင် အဓိကထောက်တိုင်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည် (စာမျက်နှာ ၁၅၂ ကိုကြည့်ပါ)။

Problem of Deutero-Isaiah. For a discussion of this problem see Vol. IV, pp. 84-86.

Late Date of Ezekiel. Until recent years little question was raised regarding the authenticity of the book of Ezekiel. Scholars generally accepted the traditional view that Ezekiel was a Hebrew carried captive to Babylon with Jehoiachin, and that there he composed the prophecies that bear his name. In fact, so settled did many critical scholars consider the traditional date of Ezekiel that they made it a corner post in the radical reconstruction of the priestly materials (see p. 152) of the Pentateuch.

 

သို့သော် ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ဂူစတာဗ်ဟိုးလရှာသည် ဧဇကျေလ၏ လေ့လာမှုတွင် ခေတ်သစ်တစ်ခုကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ ကျမ်းစာတစ်ခုလုံး၏ စစ်မှန်သောအပိုင်းများသည် ကဗျာဖြင့်သာ ရေးသားထားသည်ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ကျယ်ပြန့်သောလေ့လာမှု၏ ရလဒ်အနေဖြင့်၊ ကျမ်းစာတစ်ခုလုံး၏ အခန်းကျမ်း ၁၇၀ ထက်နည်းသော အပိုင်းများသာ ဧဇကျေလ၏ လက်ရာဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် စီစီတိုးရီက ပို၍ အစွန်းရောက်သော လက်ရာ (ဆူဒို-ဧဇကျေလနှင့် မူရင်းဗျာဒိတ် [နယူးဟေဗင်း: ယေးလ်တက္ကသိုလ်စာနယ်ဇင်း၊ ၁၉၃၀]) ဖြင့် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ကျမ်းစာသည် ဘီစီ ၃ ရာစုတွင် ရေးသားထားသော စိတ်ကူးယဉ်ဖြစ်သည်ဟု ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။

In 1924, however, Gustav Hölscher introduced a new period in the study of Ezekiel by suggesting that in general the only genuine parts of the book were written in poetry. As a result of his extensive study he concluded that less than 170 verses of the entire book were actually the work of Ezekiel. In 1931 C. C. Torrey followed with an even more radical work (Pseudo-Ezekiel and the Original Prophecy [New Haven: Yale University Press, 1930]), concluding that the book is a fiction written in the 3d century b.c.

 

ဤအမြင်မှ နောက်ဆုံးထွက်ရှိသော အဓိကလေ့လာမှုမှာ ဒဘလျူအေအာဝင်၏ လက်ရာဖြစ်သည် (ဧဇကျေလ၏ ပြဿနာ [ချီကာဂို: ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်၊ ၁၉၄၃])။ ၎င်းသည် ဧဇကျေလကို စစ်မှန်သောအချက်အလက်များ၏ အဓိကအချက်နှင့် နောက်ပိုင်းရေးသားသူများ၏ မှတ်ချက်များစွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု ယူဆသည်။ ၎င်းသည် ကျမ်းစာအပိုင်းအမျိုးမျိုး၏ နိဒါန်းစကားစုများကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်းနှင့် စာပေပုံစံ၏ အသေးစိတ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဖြင့် စစ်မှန်သောအချက်အလက်များကို မမှန်ကန်သောအချက်အလက်များမှ ခွဲထုတ်ရန် ကြိုးစားသည်။ ၎င်းသည် ဧဇကျေလရေးသားခဲ့သည်များကို နားလည်မှုလွဲမှားစေသော မှတ်ချက်များအဖြစ် အချို့အပိုင်းများကို ဖော်ထုတ်သည်။ အာဝင်သည် “ဧဇကျေလထံမှ ကျွန်ုပ်တို့ရရှိထားသော အချက်အလက်များသည် ၎င်း၏ ကျမ်းစာ၏ ပထမအခန်းကျမ်း ၃၉ ၏ အကြောင်းအရာ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းထက် နည်းပါးသည်” ဟု ကောက်ချက်ချသည် (စာမျက်နှာ ၂၈၃)။ ၎င်းသည် စစ်မှန်သော အဓိကအချက်သည် ပါလက်စတိုင်းတွင် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတည်းဖြတ်သူများသည် ထိုနေရာတွင်သာမက ဗာဗုလုန်နှင့် အီဂျစ်တွင်လည်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ကျမ်းစာတစ်ခုလုံးကို ဟယ်လီနစ်ခေတ်တွင် ၎င်း၏လက်ရှိပုံစံဖြင့် စုစည်းခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်သည်။

The most recent major study from this general point of view is that of W. A. Irwin (The Problem of Ezekiel[Chicago: The University of Chicago, 1943]). He sees Ezekiel as made up of a nucleus of authentic materials, together with much commentary on these by later writers. He seeks to separate genuine from spurious materials by a comparison of the phrases that introduce different sections of the book, and by an elaborate analysis of literary style. He identifies certain passages as later commentary on other passages because he sees them as misinterpretations of what Ezekiel actually wrote. Irwin concludes, “The material which we possess from the prophet Ezekiel constitutes rather less than 25 per cent of the bulk of the first thirty-nine chapters of his book” (ibid., p. 283). He believes that the genuine nucleus was written in Palestine, that later editors worked probably not only there but also in Babylon and Egypt, and that the whole book was assembled in its present form in Hellenistic times.

ဒံယေလ၏ မက္ကဗီယံခေတ်သတ်မှတ်ချက် ဒံယေလကျမ်း၏ ဝေဖန်ပြဿနာများနှင့်ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးချက်အတွက် တတိယအုပ်၊ စာမျက်နှာ ၇၄၆–၇၅၀၊ ၈၁၄–၈၁၇ ကို ကြည့်ပါ။

Maccabean Dating of Daniel. For a discussion of the critical problems of the book of Daniel see Vol. IV, pp. 746-750, 814-817.

အဆင့်မြင့်ဝေဖန်ရေးအငြင်းအခုံများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်း အဆင့်မြင့်ဝေဖန်သူများက တင်ပြထားသော အရေးကြီးသော အငြင်းအခုံများကို အထက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဤအဓိကအငြင်းအခုံများကို ယခုထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် လိုအပ်သည်—ဝေဖန်ရေးအမြင်ကို ထောက်ခံရန် အသုံးပြုသော အသေးအဖွဲအချက်များစွာကို စစ်ဆေးရန် မလိုအပ်ပေ။

Consideration of Higher Critical Arguments.—Some of the most important arguments offered by higher critics have been presented above. A consideration of these major arguments is now in order—it is not necessary to examine the many minor points of evidence that are used to support the critical point of view.

 

ဘုရားသခင်၏နာမတော်များ

ဓမ္မဟောင်းကျမ်းစာများတွင် ဘုရားသခင်၏ နာမတော်များ ကွဲပြားစွာ ပေါ်ပေါက်မှုအပေါ် တည်ဆောက်ထားသော သီအိုရီများသည် ကျမ်းစာဝေဖန်ရေးအဆင့်မြင့်မှု၏ အခြေခံဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည် ယနေ့တိုင် ၎င်း၏ အဓိကထောက်တိုင်များအဖြစ် ယူဆခံရသည်။ ကွန်ဆာဗေးတစ် ပညာရှင်များက ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဘုရားသခင်၏ နာမတော်များ ကွဲပြားစွာ အသုံးပြုထားခြင်းသည် စာရေးဆရာများစွာ၏ အထောက်အထားဖြစ်သည်ဟူသော အဆိုကို အကြောင်းပြချက်မရှိဟု ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။ ရှေးဟောင်း ဘာသာပြန်မူများဖြစ်သော LXX (ဂရိဘာသာသို့ပြန်ဆိုထားသော ဟေဗြဲကျမ်း) တွင် ၎င်းတို့ ဘာသာပြန်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သော ဟေဗြဲစာသားသည် ယခုလက်ရှိ မက်ဆိုရက်တစ်စာသား (Masoretic Text) တွင်ရှိသော ဘုရားသခင်၏ နာမတော်များနှင့် မတူညီသည့် နေရာများစွာရှိကြောင်း ပြသထားသည် (အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၃၄-၃၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ဟေဗြဲစကားလုံး ’Elohim ကို ယေဘုယျအားဖြင့် LXX တွင် ဂရိစကားလုံး Theos “ဘုရားသခင်” ဟု ဘာသာပြန်ထားပြီး၊ Yahweh ကို ဂရိစကားလုံး Kurios “သခင်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။ သို့သော် နေရာများစွာတွင် Kurios ဟူသောစကားလုံးကို လက်ရှိဟေဗြဲစာသားတွင် ’Elohim ရှိသည့်နေရာများတွင် တွေ့ရပြီး Theos ကို ဟေဗြဲစာသားတွင် Yahweh ရှိသည့်နေရာများတွင် တွေ့ရသည်။ ဤလေ့လာတွေ့ရှိချက်သည် ကွန်ဆာဗေးတစ် ပညာရှင်များအား ’Elohim၊ Yahweh နှင့် ’Adonai (LXX တွင် Kurios ဟုလည်း ဘာသာပြန်ထားသည်) ဟူသော ဘုရားသခင်၏ နာမတော်များကို ယနေ့ခေတ်တွင် “ဘုရားသခင်” နှင့် “သခင်” ဟူသော နာမတော်များကို အသုံးပြုသည့်ပုံစံအတိုင်း အပြန်အလှန်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်ဟု ကောက်ချက်ချစေသည်။ ထို့ကြောင့် မည်သည့်ကျမ်းပိုဒ်တွင်မဆို သတ်မှတ်ထားသော ဘုရားသခင်၏ နာမတော်တစ်ခုကို အသုံးပြုခြင်းသည် အထူးအရေးပါမှုမရှိပေ။

The Divine Names. The theories built on the occurrence of different divine names in the Old Testament books have formed the basis of all higher Bible criticism, and are still considered its main pillars. Conservative scholars have long pointed to the lack of any valid reason for the assertion that the different divine names in the Old Testament are evidence of multiple authorship. Ancient versions such as the LXX show that the Hebrew text from which they were translated seems to have had divine names that differ, in many instances, from those found in the Masoretic text (see Vol. I, pp. 34-36). The Hebrew word ’Elohim is generally represented in the LXX by the Greek word Theos, “God,” and Yahweh by the Greek Kurios, “Lord.” But in many instances the word Kurios is found in passages where the present Hebrew text has ’Elohim, and Theos appears where the Hebrew text has Yahweh. This observation leads conservative scholars to the conclusion that the divine names ’Elohim, Yahweh, and ’Adonai (which the LXX also renders as Kurios) were formerly used as interchangeably as the names “God” and “Lord” are today. Consequently, no particular significance can be attached to the use of a particular divine name in any given passage.

 

ဤကွန်ဆာဗေးတစ် ပညာရှင်များ၏ သီအိုရီသည် အိုင်ဇိုင်ယာ၏ ဒက်ဒ်စီးစကရိုး (Dead Sea Scroll) တစ်ခုမှ ပထမဆုံးအကြိမ် မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြခံခဲ့ရသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ အဓိကစာအုပ်တစ်အုပ်၏ ပြီးပြည့်စုံသော လက်ရေးစာမူတစ်ခုကို ဘီစီ ဒုတိယရာစုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် တွေ့ရှိမှု (အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၃၁ မှစ၍ ကြည့်ပါ) သည် ယခုလက်ရှိ မက်ဆိုရက်တစ်စာသား (အေဒီ နဝမရာစုနှစ်မှ) သည် မူရင်းစာသားများနှင့် တစ်ထောင်စုနှစ်ပိုနီးကပ်သော စာမူများတွင် ပေါ်ထွက်ခဲ့သည့် ဘုရားသခင်၏ နာမတော်များကို တသမတ်တည်း ထိန်းသိမ်းထားသည် သို့မဟုတ် မတူညီသော အသုံးအနှုန်းများကို အပြန်အလှန်အသုံးပြုထားသည်ကို ဆုံးဖြတ်နိုင်စေခဲ့သည်။ အိုင်ဇိုင်ယာ၏ ဒက်ဒ်စီးစကရိုး (1QIsa) ၏ စာသားကို စစ်ဆေးရာ ဤရှေးဟောင်း ဟေဗြဲကျမ်းစာလက်ရေးစာမူသည် မက်ဆိုရက်တစ်စာသားနှင့် ဘုရားသခင်၏ နာမတော်များ ကွဲပြားမှုကို ကျမ်းပိုဒ် ၁၆ ခုတွင် တွေ့ရသည်။ ဤသည်မှာ ဤနာမတော်များသည် စာရေးဆရာဆုံးဖြတ်ရန် မည်သည့်အခြေခံမှ မပေးနိုင်ကြောင်း အဆုံးအဖြတ်ပေးသော သက်သေဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကျမ်းစာဝေဖန်ရေးအဆင့်မြင့်မှု၏ အဆောက်အအုံသည် ဘုရားသခင်၏ နာမတော်များ၏ ကွဲပြားသော အသုံးပြုမှုအပေါ် တည်ဆောက်ထားသည့်အတွက် ဤအဆောက်အအုံတစ်ခုလုံးသည် သံသယဝါဒ၏ ကန္တာရတွင် တုန်ခါနေသော မိုးကုပ်စက်ဝိုင်းပေါ်တွင် လွင့်မျောနေသော မြူခိုးကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ အောက်ဖော်ပြပါ စာရင်းသည် အိုင်ဇိုင်ယာ၏ ဒက်ဒ်စီးစကရိုးနှင့် တစ်ထောင်စုနှစ်အကြာ မက်ဆိုရက်တစ်စာသားအကြား ဘုရားသခင်၏ နာမတော်များ၏ ကွဲပြားမှုများကို ဖော်ပြထားသည်။

This theory proposed by conservative scholars was proved correct for the first time by a Dead Sea scroll of Isaiah. Discovery of a complete manuscript of a major book of the Old Testament produced in the 2d century b.c. (see Vol. I, p. 31 ff.) made it possible to determine whether the Masoretic text as we have it today (from the 9th century a.d.) is or is not consistent in retaining the divine names as they appeared in manuscripts a millennium closer to the originals, or whether the various terms are used more or less interchangeably. An examination of the text of the complete Dead Sea scroll of Isaiah revealed that this ancient Hebrew Bible manuscript (1QIs^a) differs from the Masoretic rendering of the different divine names in 16 passages. This is conclusive evidence that these names provide no basis whatever for determining authorship. And inasmuch as the edifice of higher criticism has been built upon the varying usage of the divine names, the entire structure is left suspended like a mirage on the tremulous horizon of the arid desert of skepticism. The following list presents the differences in the use of the divine names between this Dead Sea scroll of Isaiah and the Masoretic text a millennium later:

ဒက်ဒ်စီးစကရိုး အိုင်ဇိုင်ယာ (1QIsa)	မက်ဆိုရက်တစ် ဟေဗြဲစာသား	ကိုးကားချက်များ
’Adonai	Yahweh	အိုင်ဇိုင်ယာ ၃:၁၇; ၃၈:၁၄
Yahweh	’Adonai	အိုင်ဇိုင်ယာ ၆:၁၁; ၇:၁၄; ၉:၇; ၂၁:၁၆; ၂၈:၂
’Elohim	Yahweh	အိုင်ဇိုင်ယာ ၄၀:၇; ၄၂:၅; ၅၀:၅
Yahweh	’Adonai Yahweh	အိုင်ဇိုင်ယာ ၂၈:၂၂; ၄၉:၂၂; ၅၂:၄; ၆၁:၁
Yahweh ’Elohim	’Adonai Yahweh	အိုင်ဇိုင်ယာ ၆၁:၁၁
Yahweh ’Elohim	’Elohim	အိုင်ဇိုင်ယာ ၂၅:၉

Dead Sea Isaiah Scroll (1QIsa)	Masoretic Hebrew Text	References
’Adonai	Yahweh	Isa. 3:17; 38:14.
Yahweh	’Adonai	Isa. 6:11; 7:14; 9:7; 21:16; 28:2.
’Elohim	Yahweh	Isa. 40:7; 42:5; 50:5.
Yahweh	’Adonai Yahweh	Isa. 28:22; 49:22; 52:4; 61:1.
Yahweh ’Elohim	’Adonai Yahweh	Isa. 61:11.
Yahweh ’Elohim	’Elohim	Isa. 25:9.

ဤဇယားသည် အိုင်ဇိုင်ယာ၏ ကျမ်းပိုဒ် ၁၆ ခုတွင် ဒက်ဒ်စီးစကရိုးနှင့် မက်ဆိုရက်တစ်စာသားအကြား ဘုရားသခင်၏ နာမတော်များ၏ ကွဲပြားမှုကို ပြသထားသည်။ လက်ရှိဟေဗြဲစာသားတွင် နာမတော်များ၏ ပေါ်ထွက်မှုအပေါ် အခြေခံထားသော သီအိုရီတစ်ခု၏ မမှန်ကန်မှုကို ထင်ရှားစွာ ပြသထားသည်။ ထို့ပြင် ကွန်ဆာဗေးတစ်အမြင်ဖြစ်သော ဘုရားသခင်၏ နာမတော်သုံးခုကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတစ်လျှောက် အပြန်အလှန်အသုံးပြုထားသည်ဆိုသည့်အမြင်သည် မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြခံရသည်။ ဤသက်သေသည် ကျမ်းစာဝေဖန်ရေးအဆင့်မြင့်သူများ၏ နည်းလမ်းများ၏ အခြေခံမမှန်ကန်မှုနှင့် ၎င်းတို့၏ တင်းကျပ်သော ကောက်ချက်များ၏ ယုံကြည်မရမှုကို ထင်ရှားစွာ သက်သေပြသည်။ ဤသက်သေတစ်ခုတည်းသာရှိသည်ဟု ယူဆလျှင်ပင် ၎င်းတို့၏ အဆိုသည် လုံးဝမခိုင်လုံပေ။

This tabulation shows that in 16 Isaiah texts there are differences in the divine names used, between this Dead Sea scroll and the Masoretic text. The fallacy of basing a hypothesis on the occurrence of certain divine names in the existing Hebrew text is clear. Furthermore, the conservative view, that the three divine names were used more or less interchangeably throughout the Old Testament, is vindicated. There could be no more eloquent testimony to the fundamental inaccuracy of the methods followed by higher critics and of the unreliability of their dogmatic conclusions. Even if there were no evidence but this, their position would be left completely untenable.

 

ရေလွှမ်းမိုးခြင်းအကြောင်းကို ဘေဘီလုံးမှ ချေးငှားခြင်းမဟုတ်ပါ

သမ္မာကျမ်းနှင့် ဘေဘီလုံးရေလွှမ်းမိုးခြင်းအကြောင်း ပုံပြင်များအကြား တူညီမှုများသည် ထင်ရှားသော်လည်း၊ ဤတူညီမှုများသည် ကမ္ဘာဦးကျမ်းစာရေးသူသည် ဘေဘီလုံးမှ ချေးငှားခဲ့သည်ဟူသော သက်သေမဟုတ်ပေ။ ဤပုံပြင်နှစ်ခုအကြား ကြီးမားသော ကွဲပြားမှုများလည်း ရှိသည်။ နိုအာ၊ “ဖြောင့်မတ်ခြင်း၏ ဟောပြောသူ” သည် သူ၏လူများထံ သတိပေးချက်မှုကို ဟောပြောခဲ့ပြီး သူ၏ခေတ်ပြိုင်လူများကို ပြောင်းလဲရန်နှင့် ကယ်တင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ဟု ယူဆရပြီး၊ ဘေဘီလုံးနိုအာဖြစ်သူ Ut-napishtim သည် နိုအာ၏ နာမည်နှင့် မတူညီပေ။ ၎င်းသည် သူ၏လူများကို လှည့်စားရန် တာဝန်ပေးခံရပြီး ၎င်းတို့လည်း သင်္ဘောများတည်ဆောက်ပြီး မိမိကိုယ်ကို ကယ်တင်ခြင်းမှ တားဆီးရန်ဖြစ်သည်။

The Flood Story Not Borrowed From the Babylonians. Similarities between the Biblical and Babylonian accounts of the Flood are obvious, but these similarities do not constitute proof that the writer of Genesis borrowed his story from the Babylonians. There are also great differences between the two stories. While Noah, the “preacher of righteousness,” proclaimed a message of warning to his fellow men and doubtless bent every effort to convert and save his contemporaries, the Babylonian Noah—whose name, Ut-napishtim, bears no resemblance to that of Noah—was commissioned to deceive his fellow citizens in order to prevent them from also building ships and saving themselves.

 

ထို့ပြင် သမ္မာကျမ်းသည် ရေလွှမ်းမိုးခြင်းကို ဆိုးယုတ်သော လူသားများအပေါ် ဖြောင့်မတ်သော အပြစ်ဒဏ်အဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး၊ ဘေဘီလုံးပုံပြင်သည် ဘုရားများ၏ စိတ်အလိုအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် ကြီးမားသော ဘေးဒုက္ခတစ်ခုဟု ဖော်ပြသည်။ ၎င်းတွင် ဘုရားများ၏ “နှလုံးသားက” “ရေလွှမ်းမိုးခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့” သော်လည်း ၎င်း၏ ဖျက်ဆီးမှုရလဒ်များကို မြင်သောအခါ ၎င်းတို့သည် “ရေလွှမ်းမိုးခြင်းကြောင့် ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ကာ” “အနူး၏ ကောင်းကင်သို့ တက်သွား” ၍ “ခွေးများကဲ့သို့ ကျုံ့ထိုင်နေ” ကာ “အပြင်ဘက်နံရံတွင် ကပ်ထိုင်နေ” ကြသည်။ ၎င်းတို့အနက် အိရှတာ (Ishtar) နတ်ဘုရားမသည် “မွေးဖွားနေသော မိန်းမကဲ့သို့ အော်ဟစ်ကာ” ၎င်း၏လူများကို ဖျက်ဆီးရန် “ဘုရားများ၏ စည်းဝေးပွဲတွင် ဆိုးယုတ်သောစကားကို ပြောခဲ့သည့်အတွက်” နောင်တရခဲ့သည်။ တူညီမှုများသည် ဘုံရင်းမြစ်တစ်ခုကို ညွှန်ပြသော်လည်း၊ ဤကွဲပြားမှုများသည် သမ္မာကျမ်းပုံပြင်သည် ဘေဘီလုံးပုံပြင်ထက် ပိုမိုသန့်ရှင်းပြီး၊ ပိုမိုမြင့်မြတ်၊ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ ယုတ္တိဗေဒဆန်ပြီး တသမတ်တည်းဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစွာ ပြသသည်။ သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များသည် ပို့လွှတ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း သန့်ရှင်းမှုထက် ညစ်ညမ်းမှုကို ခံစားရတတ်သည့်အချက်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားလျှင်၊ ဘေဘီလုံးပုံပြင်သည် ကမ္ဘာဦးကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသော မူရင်းပုံပြင်၏ ပုံပျက်ပန်းပျက်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရန်မှာ ပို၍ယုတ္တိရှိသည်။ သို့သော် ဘေဘီလုံးပုံပြင်၏ တည်ရှိမှုသည် ရေလွှမ်းမိုးခြင်း၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ မှန်ကန်မှုကို ကောင်းမွန်စွာ သက်သေပြသည်။

Again, the Bible describes the Flood as a righteous punishment upon the wicked antediluvians, whereas the Babylonian story gives the impression that the cataclysm was due to a whim of the gods. It states that their “heart led” them “to produce the flood,” yet when its destructive results were seen they became so “frightened by the deluge” that they, “shrinking back, ascended to the heaven of Anu,” “cowered” there “like dogs,” and “crouched against the outer wall.” One of them, the goddess “Ishtar, cried out like a woman in travail,” and regretted deeply having spoken “evil in the assembly of the gods, ordering battle for the destruction of my people.” Though the similarities point to a common origin, these differences, typical of many found in the two stories, show clearly that the Biblical account has preserved a purer account, infinitely more elevated, moral, logical, and consistent with itself than its Babylonian counterpart. In view of the fact that historical facts generally suffer adulteration—rather than purification—during the process of transmission, it is far more reasonable to consider the obviously inferior Babylonian account a perversion of the original as represented by Genesis. The very existence of the Babylonian story is, nevertheless, excellent testimony to the historicity of the Deluge.

 

ဘေဘီလုံးရေလွှမ်းမိုးခြင်းပုံပြင်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက်၊ ပညာရှင်များသည် ကမ္ဘာ့လူမျိုးအမျိုးမျိုးမှ ထိန်းသိမ်းထားသော အလားတူပုံပြင်များကို တိုက်ကြီးတိုင်းနှင့် ပင်လယ်ကျွန်းများစွာတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ရှေးအီဂျစ်လူမျိုးများသည် ဤပုံပြင်ကို သိရှိခဲ့သည်။ ရေလွှမ်းမိုးခြင်း၏ ကြီးမားသော အမှတ်တရများသည် အက်စကီမိုလူမျိုးများ၊ ဗဟိုအမေရိက၏ အိန္ဒိယလူမျိုးများ၊ တောင်အမေရိက၏ တောင်ဘက်အကျဆုံး နေထိုင်သူများ၊ အီရန်လူမျိုးများ၊ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်၊ ဗဟိုအာရှ လူမျိုးများနှင့် ပစိဖိတ်ကျွန်းသားများအကြား ရှင်သန်နေသည်။ ဤပုံပြင်များသည် ရှည်လျားပြီး များသောအားဖြင့် နှုတ်ဖြင့် ပို့လွှတ်မှုကြောင့် ကွဲပြားမှုများရှိသော်လည်း၊ ၎င်းတို့အများစုသည် ဘေးဒုက္ခသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဖြစ်သည်၊ အနည်းငယ်သာ ကယ်တင်ခံရသည်၊ နှင့် သင်္ဘောတစ်စီးကို ပြင်ဆင်ပေးထားသည်ဟူသော အရေးကြီးသော အချက်များတွင် သဘောတူညီမှုရှိသည်။

Since the Babylonian Flood story was discovered, scholars have found many similar stories preserved by the various peoples of earth, on every continent and many islands of the sea. The ancient Egyptians knew of the story. The memory of a great Flood survives among the Eskimos; the Indians of Central America; the most southern inhabitants of South America; the Iranians; the people of India, China, and Central Asia; and the islanders of the Pacific. Although the various accounts show differences, because of long, and in many cases oral, transmission, most of them agree in several important points, as for example that the catastrophe was universal, that only a few were saved, and that an ark was provided.

 

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေလွှမ်းမိုးခြင်းအကြောင်း ရှေးဟောင်းနှင့် ခေတ်သစ်လူမျိုးများအကြား ပုံပြင်များစွာ တည်ရှိမှုသည် ဤဖြစ်ရပ်၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ မှန်ကန်မှုကို ပြင်းထန်စွာ ညွှန်ပြသည်။ ဘေဘီလုံးရေလွှမ်းမိုးခြင်းပုံပြင်သည် ဤကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဘေးဒုက္ခ၏ အမှတ်တရများကို ထိန်းသိမ်းထားသော ပုံပြင်များစွာအနက် တစ်ခုသာဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သမ္မာကျမ်းပုံပြင်ထက် အခြားမည်သည့်ရေလွှမ်းမိုးခြင်းအကြောင်းထက်မဆို ပိုမိုတူညီသည်မှာ ၎င်းသည် သင်္ဘောဆိုက်ရောက်ရာ ဒေသမှဖြစ်ပြီး လူသားမျိုးနွယ်သည် ထိုနေရာတွင် ပြန်လည်အမြစ်တွယ်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ရေလွှမ်းမိုးခြင်း၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ မှန်ကန်မှုကို လက်ခံလျှင်၊ ကမ္ဘာဦးကျမ်း၏ စာရေးဆရာသည် ဘေဘီလုံးမှ ပုံပြင်ကို ချေးငှားခဲ့သည်ဟူသော ယူဆချက်အတွက် အခြေခံမရှိတော့ပေ။ အကြောင်းမှာ ဤယူဆချက်သည် ၎င်းသည် ဒဏ္ဍာရီဖြစ်ပြီး သမိုင်းဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်မဟုတ်ဟူသော အခြေခံပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

The existence of numerous stories about a universal flood among both ancient and modern peoples strongly implies the historicity of this event. The Babylonian Flood story is therefore only one of many that have kept alive the memory of this, the greatest of all catastrophes to fall upon our world. That it is more similar to the Bible story than any other account of the Flood is due to the fact that it comes from the very region where the ark landed and the human race again took root. Once the historicity of the Flood is granted, there is no longer any basis for the assumption that the Jews borrowed the story from the Babylonians, for the argument that the author of Genesis borrowed his story from other sources is based on the assumption that it is a legend and not a historical account.

 

ဘူမိဗေဒသည် ရေလွှမ်းမိုးခြင်း၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာကို ထပ်မံသက်သေပြသည်။ အပင်များနှင့် တိရစ္ဆာန်များ၏ ဖိုဆီးလ်ရုပ်ကြွင်းများသည် ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်တစ်ခုလုံးနီးပါးတွင် ဖြန့်ဝေထားသည်။ ဤရုပ်ကြွင်းများသည် အမြဲလိုလို ရေဖြင့်—မကြာခဏ ပြင်းထန်စွာ ရွေ့လျားနေသော ရေဖြင့်—အလွှာခွဲထားသော ကျောက်သားများတွင် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဤရုပ်ကြွင်းများ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဖြန့်ဝေမှုနှင့် ၎င်းတို့၏ မြှုပ်နှံထားမှု၏ အနက်သည် နိုအာခ်ျရေလွှမ်းမိုးခြင်း၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာနှင့် ပြင်းထန်သော အင်အားကို ထင်ရှားစွာ သက်သေပြသည်။ ကျောက်သားများနှင့် ၎င်းတို့တွင်ပါဝင်သော ဖိုဆီးလ်များ၏ သက်သေသည် ဤကမ္ဘာပေါ်ရှိ အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်ဘဝများသည် တစ်ကြိမ် ရေလွှမ်းမိုးခြင်းဖြင့် ပျက်စီးခဲ့သည်ကို တိတ်ဆိတ်စွာ သက်သေပြသည်။ အခြားမည်သည့်သီအိုရီမှလည်း လေ့လာတွေ့ရှိထားသော ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ အချက်အလက်များအားလုံးကို တသမတ်တည်းနှင့် ယုံကြည်စိတ်ချရသော ရှင်းပြချက်ကို ပေးနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၇၀-၉၇ ကိုကြည့်ပါ။

Geology itself provides further concrete evidence of the universal extent of the Deluge. The fossil remains of plants and animals are found distributed over practically the entire service of the earth. These remains always occur in stratified rock deposits, which, almost without exception, were deposited in their present position by water—often obviously by waters in violent motion. The universal distribution of these remains and the depth of their burial testify unmistakably to both the worldwide extent and the terrific violence of the Noachian Deluge. The evidence of the rocks and the fossils they contain is mute but eloquent testimony to the fact that plant and animal life on this earth was once obliterated by a flood. No other theory offers a consistent and credible explanation of all the observed geological facts. See Vol. I, pp. 70-97.