ဒံယေလ ၅

 

အခန်းကြီး - ၅

1 တရံရောအခါ ဗေလရှာဇာမင်းကြီးသည် မှူးမတ်တထောင်ကို ခေါ်ပြီးလျှင် ကြီးစွာသော ပွဲကို လုပ်၍၊ မှူးမတ်တထောင်နှင့်တကွ စပျစ်ရည်ကို သောက်တော်မူ၏။

² စပျစ်ရည်ကို မြည်းစမ်းသောအခါ၊ ယေရု ရှလင်မြို့ ဗိမာန်တော် ထဲက

ခမည်းတော် နေဗုခဒ်နေဇာ သိမ်းယူဆောင်ခဲ့သော ရွှေဖလား၊ ငွေဖလား

တို့နှင့် ကိုယ်တော်တိုင်မှစ၍ မင်းသား၊ မိဖုရား၊ မောင်းမမိဿံ တို့သည်

 သောက်ရမည်အကြောင်း၊ ထိုဖလားတို့ကို ယူခဲ့ရမည်ဟု အမိန့်တော်ရှိ

သည်အတိုင်း၊
³ ယေရုရှလင်မြို့၌ရှိသော ဘုရားသခင်၏ ဗိမာန် တော်တိုက်ထဲက

 သိမ်းယူဆောင်ခဲ့သော ရွှေဖလားတို့ကို ယူခဲ့၍၊ မင်းကြီး၊ မင်းသား၊

 မိဖုရား၊ မောင်းမမိဿံတို့သည် ထိုဖလားတို့နှင့် သောက်ကြ၏။
⁴ စပျစ်ရည်ကိုသောက်၍၊ ရွေဘုရား၊ ငွေဘုရား၊ ကြေးဝါဘုရား၊ သံဘုရား၊ သစ်သားဘုရား၊ ကျောက် ဘုရားတို့ကို ချီးမွမ်းကြ၏။
⁵ ထိုအချိန်နာရီတွင် လူ၏လက်ဖျားသည် ပေါ်လာ၍ မီးခုံ အထက်၊ နန်းတော်အုတ်ထရံ အင်္ဂတေ၌ အက္ခရာတင်၍ ရေးထား၏။ ထိုသို့ရေးသောလက်ဖျားကို ရှင်ဘုရင် မြင်တော်မူလျှင်၊
⁶ မျက်နှာတော်ညှိုးငယ်၍ စိတ်ပူပန်ခြင်းသို့ ရောက်သဖြင့်၊ ခါးဆစ်ပြုတ်မတတ်ဖြစ်၍ ဒူးခြင်းထိခိုက် သည်ရှိသော်၊
⁷ ဗေဒင်တတ်၊ ခါလဒဲဆရာ၊ အနာဂတ္တိဆရာ တို့ကို ခေါ်ချေဟု ဟစ်ကြော်ပြီးလျှင်၊ ထိုစာကို ဘတ်၍ အနက် ကို ဘော်ပြနိုင်သောသူသည် အဝတ်နီကိုဝတ်ဆင်၍ လည်ပင်း၌ ရွှေစလွယ်ဆွဲလျက်၊ နိုင်ငံတော်တွင် တတိယ မင်းဖြစ်စေဟု ဗာဗုလုန်ပညာရှိတို့အား အမိန့်တော်ရှိ၍၊
⁸ ပညာရှိ ဆရာတော်အပေါင်းတို့သည် လာ ရောက်ကြသော်လည်း၊ ထိုစာကို မတတ်နိုင်ကြ။ အနက် အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်ဘုရင်အား မဟောမပြောနိုင်သော ကြောင့်၊
⁹ ဗေလရှာဇာမင်းကြီးသည် အလွန်စိတ်ပူပန်ခြင်း၊ မျက်နှာတော်ညှိုးငယ်ခြင်းရှိ၍၊ မှူးတော်မတ်တော်တို့ သည် မှိုင်လျက်နေကြ၏။
¹⁰ ထိုအခါ မယ်တော်မိဖုရားသည် ရှင်ဘုရင်၏ စကား၊ မှူးမတ်တို့၏ စကားကို ကြားသိလျှင်၊ ပွဲတော်သို့ ဝင်၍၊ အရှင်မင်းကြီး၊ အသက်တော် အစဉ်အမြဲရှင်ပါစေ။ စိတ်တော်ပူပန်ခြင်း မရှိပါနှင့်။ မျက်နှာညှိုးငယ်တော် မမူပါနှင့်။
¹¹ သန့်ရှင်းသော ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်နှင့် ပြည့်စုံသော သူတယောက်သည် နိုင်ငံတော်တွင် ရှိပါ၏။ ခမည်းတော်ဘုရားလက်ထက်တော်၌၊ ထိုသူတွင် ဘုရားပညာ နှင့်တူသော ပညာဥာဏ်သတ္တိ ထင်ရှားလျက် ရှိပါ၏။ ထိုသူကို ခမည်းတော်ဘုရား နေဗုခဒ်နေဇာမင်းကြီး သည် မာဂုပညာရှိ၊ ဗေဒင်တတ်၊ ခါလဒဲဆရာ၊ အနာဂတ္တိ ဆရာတို့အပေါ်တွင် ဆရာအုပ်အရာ၌ ခန့်ထားတော် မူ၏။
¹² အကြောင်းမူကား၊ အိပ်မက်အနက်ကို ဘတ်ခြင်း၊ နက်နဲခက်ခဲသောအရာကို ဖွင့်ပြခြင်း၊ ပုစ္ဆာအမေးကို ဖြေခြင်းငှါ တတ်စွမ်းနိုင် သောဥာဏ်ပညာ နှင့်တကွ၊ ထူးဆန်းသောစိတ်ဝိညာဉ်သည် ဒံယေလ အမည်ရှိသော ထိုသူတွင် ထင်ရှားလျက်ရှိပါ၏။ ဗေလတ ရှာဇာဟူသော ဘွဲ့နာမကိုလည်း ရှင်ဘုရင် ပေးသနား တော်မူ၏။ ထိုဒံယေလကို ခေါ်တော်မူလျှင်၊ အနက်ကို ဟောပြောပါလိမ့်မည်ဟု လျှောက်သော်၊
¹³ ဒံယေလကို အထံတော်သို့ ခေါ်သွင်းလေ၏။ ရှင်ဘုရင်က၊ ငါ့ခမည်းတော်ဘုရားသည် ယုဒပြည်က သိမ်းယူတော်မူခဲ့၍၊ ယုဒလူစု၌ ပါသောဒံယေလ မှန်သလော။
¹⁴ သင်သည် ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်နှင့်၎င်း၊ ထူးဆန်းသော ပညာဥာဏ်သတ္တိနှင့်၎င်း ပြည့်စုံသည်ဟု သင်၏ သိတင်းကို ငါကြား၏။
¹⁵ ထိုစာကို ဘတ်၍ အနက်ကို ငါ့အား ဘော်ပြစေ ခြင်းငှါ ဗေဒင်တတ်ပညာရှိတို့ကို ငါ့ထံသို့သွင်းသော် လည်း၊ သူတို့သည်အနက်ကို မဘော်မပြနိုင်ကြ။
¹⁶ သင်သည် အနက်များကို ဘော်ပြ၍ ပုစ္ဆာ အမေးတို့ကို ဖြေနိုင်သည်ဟု ငါကြားပြီးအတိုင်း၊ ထိုစာကိုဘတ်၍ အနက်ကိုငါ့အားဘောပြနိုင်လျှင်၊ အဝတ်နီကိုဝတ်ဆင်၍ လည်ပင်း၌ ရွှေစလွယ်ဆွဲလျက်၊ နိုင်ငံတော်တွင် တတိယမင်းဖြစ်ရလိမ့်မည်ဟု မိန့်တော် မူ၏။
¹⁷ ဒံယေလကလည်း၊ ဆုတော်လပ်တော်ကို ကိုယ်တော်၌ရှိစေတော်မူပါ။ ပေးလိုသောအရာများကို အခြားသူအား ပေးသနားတော်မူပါ။ သို့သော်လည်း၊ ရှေ့တော်၌ ထိုစာကို ဘတ်၍ အနက်ကိုဘော်ပြပါမည်။
¹⁸ အရှင်မင်းကြီး၊ အမြင့်ဆုံးသော ဘုရားသခင် သည် ခမည်းတော် နေဗုခဒ်နေဇာမင်းကြီး၌ နိုင်ငံတော် နှင့်တကွ ရွှေဘုန်းတော်မြတ်၊ ဂုဏ်အသရေတော်ကို ပေးသနားတော်မူ၏။
¹⁹ ပေးသနားတော်မူသော ထိုရွှေဘုန်းတော်မြတ် ကြောင့်၊ အရပ်ရပ်တို့၌ နေ၍ အသီးသီးအခြားခြားသော ဘာသာစကားကို ပြောသော လူမျိုးတကာတို့သည် ရှေ့တော်၌ ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်လျက် နေကြ၏။ သတ်လို သော သူတို့ကို သတ်တော်မူ၏။ အသက်ရှင်စေလိုသော သူတို့ကို ရှင်စေတော်မူ၏။ ချီးမြှောက်လိုသော သူတို့ကို ချီးမြှောက်တော်မူ၏။ နှိမ့်ချလိုသောသူတို့ကို နှိမ့်ချတော်မူ၏။
²⁰ မာန်မာနစိတ်နှင့် ထောင်လွှားစော်ကားခြင်း ရှိသောအခါ၊ ဘုန်းတန်ခိုးကွယ်ပျောက်၍ နန်းတော်မှ ကျ၏။
²¹ လူသားစုထဲက နှင်ထုတ်ခြင်းကိုခံ၍ တိရစ္ဆာန် သဘောနှင့် ပြည့်စုံ၏။ အမြင့်ဆုံးသော ဘုရားသခင်သည် လောကီနိုင်ငံကို အုပ်စိုး၍၊ အလိုတော်ရှိသောသူတို့အား အပ်တော်မူသည်ကို မသိမှတ်မှီတိုင်အောင်၊ မြည်းရိုင်း တို့နှင့် ပေါင်းဘော်လျက်၊ နွားကဲ့သို့ မြက်ကိုစားလျက်၊ မိုဃ်းစွတ်ခြင်းကို ခံ၍နေရ၏။
²² အရှင်သားတော် ဗေလရှာဇာ၊ ကိုယ်တော်သည် ထိုအမှုအလုံးစုံတို့ကို သိသော်လည်း၊ စိတ်နှလုံးကို မနှိမ့်ချဘဲ၊
²³ ကောင်းကင်ဘုံ၏ အရှင်ကို ဆန့်ကျင်ဘက်ပြု၍၊ ဗိမာန်တော်၏ ဖလားတို့ကို ရှေ့တော်သို့ ယူခဲ့စေ၍၊ ကိုယ်တော်တိုင်မှစသော မှူးတော် မတ်တော်၊ မိဖုရား၊ မောင်းမမိဿံတို့သည် ထိုဖလားတို့နှင့်စပျစ်ရည်ကို သောက်ကြပြီတကား။ မျက်စိမမြင်၊ နားမကြား၊ အဘယ် အရာကိုမျှ မသိသော ငွေဘုရား၊ ရွှေဘုရား၊ ကြေးဝါ ဘုရား၊ သံဘုရား၊ သစ်သားဘုရား၊ ကျောက်ဘုရားတို့ကို ချီးမွမ်း၍၊ ကိုယ်တော်၏ အသက်သခင်တည်းဟူသော ကိုယ်တော်၏ အမှုအလုံးစုံတို့ကိုစီရင်ပိုင်တော်မူသော ဘုရားသခင်ကို မချီးမွမ်းဘဲ နေပါပြီတကား။
²⁴ ထိုကြောင့်၊ လက်ဖျားကိုစေလွှတ်၍ ထိုစာကို ရေးစေတော်မူ၏။
²⁵ စာချက်ဟူမူကား၊ မေနေမေနေ၊ တေကလ၊ ဖေရက်ဟု အက္ခရာ တင်လျက်ရှိ၏။
²⁶ မေနေ၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကား၊ ကိုယ်တော်၏ နိုင်ငံကို ဘုရားသခင် ရေတွက်၍ ဆုံးစေတော်မူ၏။
²⁷ တေကလ၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကား၊ ကိုယ်တော် ကို ချိန်ခွင်နှင့် ချိန်၍လျော့ကြောင်းကို တွေ့မြင်တော် မူ၏။
²⁸ ဖေရက်၏ အနက်ဓိပ္ပါယ်ကား၊ နိုင်ငံတော်ကို ခွဲဝေ၍ မေဒိလူ၊ ပေရသိလူတို့အား အပ်ပေးတော်မူ၏ဟု ဆိုလိုသတည်းဟု ဒံယေလသည် အထံတော်၌ ပြန်ကြား လျှောက်ထား၏။
²⁹ ထိုအခါ ဗေလရှာဇာ မင်းကြီးမိန့်တော်မူသည် အတိုင်း၊ ဒံလရှဇာမင်းကြီးမိန့်တော်မူသည်အတိုင်း၊ ဒံယေလကို အဝတ်နီဝတ်ဆင်စေ၍ လည်ပင်း၌ ရွှေ စလွယ်ဆွဲပြီးမှ၊ နိုင်ငံတော်တွင် တတိယမင်းဖြစ်သည်ဟု မြို့ကိုလည်၍ဟစ်ကြော်ကြ၏။
³⁰ ထိုညဉ့်၌ပင် ခါလဒဲရှင်ဘုရင် ဗေလရှာဇာ မင်းသည် အသက်ဆုံး၍၊
³¹ မေဒိအမျိုး ဒါရိမင်းသည် အသက်ခြောက်ဆယ် နှစ်နှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ကို သိမ်းယူတော်မူ၏။

 

အနက်ဖွင့်ချက်

၅:၁ ဗေလရှာဇာမင်းကြီး။ ဗေလရှဇာသည် သူ၏ ဖခင် နာဗိုနိဒပ်စ် (ဘီစီ ၅၅၅–၅၃၉) နှင့် ၎င်း၏ နန်းစံနောက်ဆုံး ဆယ်နှစ်အတွင်း ပူးတွဲအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း ဂရိသမိုင်းရေးသားမှုများတွင် ဗာဗုလုန်၏ နောက်ဆုံးဘုရင်အဖြစ် နာဗိုနိဒပ်စ်ကိုသာ ဖော်ပြထားသောကြောင့်၊ ပညာရှင်များက ဒံယေလကို မမှန်ကန်၍ မယုံကြည်ရဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဗာဗုလုန်မှတ်တမ်းများ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုက ဗေလရှဇာ၏ တည်ရှိမှုနှင့် ဘုရင်အဖြစ် အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဒံယေလသည် ရာစုနှစ်များစွာ ပျောက်ဆုံးနေခဲ့သော မှန်ကန်သော အချက်အလက်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ၎င်းသည် ဒံယေလစာအုပ် ရေးသားချိန်ကို ပညာရှင်များ နားလည်ရန် ကူညီပေးသည်။ ခမ်းနားသော ပွဲတော်။ ဗေလရှဇာနှင့် သူ၏ လက်အောက်ခံများသည် ၎င်းတို့၏ မြို့၏ ကြီးမားသော ခံတပ်များအတွင်း လုံခြုံသည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ပွဲတော်ကျင်းပခြင်းဖြင့်၊ မီဒို-ပါရှန် စစ်တပ်ချဉ်းကပ်လာချိန် အကျပ်အတည်းကာလတွင် ဗေလရှဇာသည် လူများ၏ စိတ်ဓာတ်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးစားခဲ့ပုံရသည်။

5:1 Belshazzar the king. Belshazzar co-reigned with his father, Nabonidus (555–539 B.C.), during the last ten years of his reign. Because only Nabonidus was mentioned in later Greek historical writings as the last king of Babylon, scholars regarded Daniel as inaccurate and unreliable. However, discovery of Babylonian texts has confirmed the existence and kingship of Belshazzar. So Daniel records accurate information that was lost for many centuries. This helps scholars establish an understanding of when the book of Daniel was written. great feast. Belshazzar and his subjects thought they were secure within the immense fortifications of their city. By hosting a feast, Belshazzar apparently tried to maintain his people’s morale at a time of crisis, while the Medo-Persian army was approaching.

 

၅:၂ ရွှေဖလား၊ ငွေဖလားတို့ကို ယူခဲ့ရမည်ဟု အမိန့်တော်ရှိသည်အတိုင်း။ အရက်သေစာ၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် သူ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များ မှုန်ဝါးသွားခဲ့ပြီး (ဝတ် ၁၀:၉–၁၀၊ မ ၁၄:၆–၁၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ ဗေလရှဇာသည် ထာဝရဘုရား၏ ဗိမာန်တော် အိုးခွက်များကို မသင့်လျော်စွာ အသုံးပြုရန် အမိန့်ပေးခဲ့ပြီး၊ ဗာဗုလုန်နတ်ဘုရားများ သာလွန်ကြောင်း ပြသရန် ယုံကြည်ချက်မြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်ပုံရသည်။

5:2 command to bring the gold and silver vessels. Under the influence of alcohol that clouded his judgment (compare Lev. 10:9–10; Matt. 14:6–11), Belshazzar commanded improper use of the Lord’s temple vessels, apparently to boost confidence by showing that the Babylonian gods were superior.

၅:၅ လူ၏လက်ဖျားသည် ပေါ်လာ၍ရေးထား၏။ ဗာဗုလုန်လူမျိုးများက ၎င်းကို ၎င်းတို့၏ ကံကြမ္မာကို မှတ်တမ်းတင်သော နတ်ဘုရားတစ်ပါးအဖြစ် ရှုမြင်ဖွယ်ရှိသည်။

5:5 fingers of a man’s hand appeared and wrote. The Babylonians would likely have viewed this as a deity recording their fate.

 

၅:၁၀ မယ်တော်မိဖုရား။ ၎င်းသည် ဗေလရှဇာ၏ အဖွား သို့မဟုတ် မိဖုရားမိခင်ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ နေဗုခဒ်နေဇာ၏ မိန်းမစုံအိမ်တော်မှ ဖြစ်နိုင်သည်။

5:10 The queen. This could be the queen-mother, Belshazzar’s grandmother, who may have belonged to Nebuchadnezzar’s harem.

 

၅:၁၁ ခမည်းတော်ဘုရား နေဗုခဒ်နေဇာမင်းကြီး။ ၅:၂၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ဤနေရာတွင် “ဖခင်” ဟူသော စကားလုံးသည် “အဘိုး”၊ “မိထွေး၏ အဘိုး” သို့မဟုတ် “ဗာဗုလုန်၏ ယခင်ဘုရင်” ဟု ရိုးရှင်းစွာ ဆိုလိုနိုင်သည်။ ဗေလရှဇာနှင့် နေဗုခဒ်နေဇာ၏ တိကျသော ဆက်နွယ်မှုကို ကျွန်ုပ်တို့ မသိရှိပါ။

5:11 King Nebuchadnezzar your father. Compare v. 22. Here “father” may mean “grandfather,” “step-grandfather,” or simply “previous king of Babylon.” We do not know the precise relationship between Belshazzar and Nebuchadnezzar.

 

၅:၂၃ အသက်သခင်တည်းဟူသော ကိုယ်တော်၏ အမှုအလုံးစုံတို့ကိုစီရင်ပိုင်တော်မူသော ဘုရားသခင်။ ဘုရားသခင်၏ ဖန်တီးမှုတန်ခိုးသည် သူ၏ သတ္တဝါများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ထောက်ပံ့ပေးသည် (ယောဘ ၁၂:၁၀၊ ဆာ ၁၀၄:၁၄–၁၅၊ ၁၄၅:၁၅–၁၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

5:23 the God who holds your breath in His hand. God’s creative power continually sustains His creatures (compare Job 12:10; Ps. 104:14–15; 145:15–16).

 

၅:၂၅ မေနေမေနေ၊ တေကလ၊ ဖေရက်။ ဤစကားလုံးများသည် အာရမိတ်ဘာသာဖြစ်သော်လည်း၊ ဗာဗုလုန်ဘာသာစကားနှင့် အမြစ်အချို့ တူညီသည်။ ၎င်းတို့သည် ငွေအတွက် အသုံးပြုသော အလေးချိန်ယူနစ်များကို ရည်ညွှန်းသည် - “မီနာ၊ မီနာ၊ ရှေကလ် (မီနာ၏ ၁/၆၀)၊ နှင့် မီနာတစ်ဝက် (သို့မဟုတ် ရှေကလ်တစ်ဝက်)”။ နံရံပေါ်ရှိ လက်ရေးစာသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် “ဒေါ်လာ၊ ဒေါ်လာ၊ ပင်နီ၊ နှင့် ဒေါ်လာတစ်ဝက်” ကဲ့သို့ အသံထွက်မည့် ပဟေဠိတစ်ခုဖြစ်သည်။ အလေးချိန်များသည် ဤအကြောင်းအရာတွင် သင့်လျော်သည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့ကို ချိန်တွယ်ဖြင့် ချိန်တွယ်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည် (၅:၂၇)။ 

5:25 MENEMENE, TEKEL, UPHARSIN.These words are in Aramaic, but share some roots with the Babylonian language. They refer to units of weight that were used for money: “mina, mina, shekel (1/60 of a mina), and half-minas [or half-shekels].” The handwriting on the wall was a riddle that would sound to us something like “dollar, dollar, penny, and half-dollars.” Weights were appropriate in this context because they were weighed in balances (v. 27). Money was appropriate because all the wealth of Babylon could not ransom it from destruction because it was morally bankrupt. Beyond the initial impact of the riddle, the underlying roots of the words for weights refer to “numbering,” “weighing,” and “cutting/dividing.” Daniel explained how God applied these actions to the ruler and kingdom that were under divine judgment (vv. 26–28).

 

၅:၂၉ တတိယ မင်း။ ဖာရောဘုရင်က ယောသပ်ကို ဒုတိယအုပ်စိုးသူအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည် (က ၄၁:၄၀) ဖြစ်ပါလျက် ဒုတိယမဟုတ်ဘဲ တတိယဖြစ်ရသည်မှာ အဘယ်ကြောင့်နည်း။ ဗေလရှဇာသည် သူနှင့် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်နေသော ဖခင် နာဗိုနိဒပ်စ်၏ ဒုတိယအုပ်စိုးသူဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပေမည်။ ထို့ကြောင့် ဤကျမ်းပိုဒ်သည် ဒံယေလစာအုပ်တွင် တိုက်ရိုက်မဖော်ပြထားသော်လည်း နာဗိုနိဒပ်စ်၏ တည်ရှိမှုကို သွယ်ဝိုက်၍ ညွှန်ပြနိုင်သည်။

5:29 third ruler. Why not the second ruler, which is what Pharaoh made Joseph (Gen. 41:40)? Perhaps because Belshazzar himself was second ruler to his father Nabonidus, with whom he was co-reigning. So this verse may imply the existence of Nabonidus, although the book of Daniel does not directly mention him.

 

၅:၃၁ မေဒိအမျိုး ဒါရိမင်းသည် အသက်ခြောက်ဆယ် နှစ်နှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ကို သိမ်းယူတော်မူ၏။ ကုရု ၂ (ဘီစီ ၅၅၉–၅၃၀ နန်းစံ၊ ၁:၂၁၊ ၆:၂၈၊ ၁၀:၁ ကိုလည်း ရှုပါ) သည် အကီမနိဒ် မီဒို-ပါးရှားအင်ပါယာကို တည်ထောင်ခဲ့သော ပါရှားလူမျိုးဖြစ်ပြီး၊ ဘီစီ ၅၃၉ တွင် ဗာဗုလုန်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ “မေဒိလူမျိုး ဒါရိ” ကို ယခုအချိန်ထိ တွေ့ရှိထားသော သမ္မာကျမ်းစာပြင်ပရှေးဟောင်းရေးသားမှုများတွင် ဤအမည်ဖြင့် ဖော်ပြမထားပါ။ ၎င်းသည် ဆိုင်းရပ်စ်အတွက် ဗာဗုလုန်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ် ဂေါဘာရူဝါ (ဗာဗုလုန်အမည် ဂူဘာရူ/ဥဂဘာရူ၊ ဂရိအမည် ဂိုဘရီးယပ်စ်) ၏ ပလ္လင်တော်အမည်ဖြစ်နိုင်သည်။ သူသည် ကုရု ကို ကူညီပြီး မက်ဆိုပိုတေးမီးယားကို အချိန်တိုအတွင်း အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး သေဆုံးသွားခဲ့သည်။

5:31 Darius the Mede received the kingdom. Cyrus II the Great (reigned 559–530 B.C.; see also 1:21; 6:28; 10:1), the Persian who founded the Achaemenid Medo-Persian Empire, conquered Babylon in 539 B.C. “Darius the Mede” is not mentioned, at least not by this name, in ancient writings outside the Bible that have been discovered so far. This could be a throne name for Gaubaruwa (Babylonian Gubaru/Ugbaru; Greek Gobryas), the general who took Babylon for Cyrus and then assisted Cyrus by ruling Mesopotamia for a short time until he died.