ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၃၄

 

အခန်းကြီး - ၃၄

တဖန် ထာဝရဘုရားက၊ အရင်ကျောက်ပြားနှစ်ပြားနှင့်တူအောင် ကျောက်ပြားနှစ်ပြားကို ခုတ်လော့။ သင်ချိုးဖဲ့သော အရင်ကျောက်ပြား၌ စကားပါသည်အတိုင်း နောက်ကျောက်ပြားပေါ်မှာ ငါရေးထားမည်။
² နက်ဖြန်နံနက်သင်သည် အသင့်နေလျက်၊ သိနာတောင်ပေါ်သို့ တက်၍ တောင်ထိပ်၌ ငါ့ရှေ့မှာကိုယ်ကို ပြလော့။
³ သင်နှင့်အတူ အဘယ်သူမျှ မတက်ရ။ တောင်တပြင်လုံး၌ လူကို မထင်ရှားစေနှင့်။ တောင်ခြေရင်း ၌ သိုးနွားတို့ကို ကျက်စားရာမပြုစေနှင့်ဟု မောရှေအား မိန့်တော်မူ၏။
⁴ ထာဝရဘုရား မိန့်တော်မူသည်အတိုင်း၊ အရင်ကျောက်ပြားနှင့်တူအောင် ကျောက်ပြားနှစ်ပြားကို ခုတ်ပြီးမှ၊ မောရှေသည် နံနက်စောစောထ၍ ထိုကျောက်ပြားနှစ်ပြားကို ကိုင်လျက်၊ သိနာတောင်ပေါ်သို့ တက်လေ၏။
⁵ ထာဝရဘုရားသည် မိုဃ်းတိမ်ဖြင့် ဆင်းသက်၍၊ ထိုအရပ်၌ မောရှေအနားမှာရပ်လျက်၊ ထာဝရ ဘုရား၏နာမတော်ကို ကြွေးကြော်တော်မူ၏။
⁶ ထာဝရဘုရားသည် မောရှေရှေ့၌ ကြွသွားတော်မူလျက်၊ ထာဝရဘုရား၊ ထာဝရဘုရား၊ ချစ်သနား ခြင်း မေတ္တာကရုဏာနှင့်ပြည့်စုံ၍ စိတ်ရှည်ခြင်း၊ ကျေးဇူးပြုခြင်း၊ သစ္စာစောင့်ခြင်းနှင့် ကြွယ်ဝတော်မူထသော၊
⁷ အထောင်အသောင်းများသောသူတို့အား သနားခြင်း ကျေးဇူးတရားကို စောင့်တော်မူထသော၊ အဓမ္မကျင့်ခြင်း၊ တရားတော်ကို လွန်ကျူးခြင်း၊ ပြစ်မှားခြင်းအပြစ်တို့ကို ဖြေလွှတ်သော်လည်း၊ အချည်းနှီး သက်သက် ဖြေလွှတ်တော်မမူထသော၊ သားစဉ်မြေးဆက်၊ တတိယအဆက်၊ စတုတ္ထအဆက်တိုင်အောင်၊ အဘတို့၏ အပြစ်ကိုသားတို့၌ ဆပ်ပေးစီရင်တော်မူသော ဘုရားသခင်ဟု ကြွေးကြော်တော်မူ၏။
⁸ မောရှေသည် အလျင်အမြန် ဦးညွှတ်ချ၍ ကိုးကွယ်လျက်။
⁹ အိုဘုရားရှင်၊ အကျွန်ုပ်သည် ရှေ့တော်၌ မျက်နှာရလျှင်၊ အကျွန်ုပ်အရှင်သည် အကျွန်ုပ်တို့နှင့်အတူ ကြွတော်မူပါစေသော၊ အကျွန်ုပ်တောင်းပန်ပါ၏။ ဤလူမျိုးသည် လည်ပင်းခိုင်မာသော အမျိုးဖြစ်သော်လည်း၊ အကျွန်ုပ်တို့ပြစ်မှားမိသော ဒုစရိုက်အပြစ်များကို လွှတ်၍ အကျွန်ုပ်တို့ကို ကိုယ်တော်အမွေဥစ္စာတို့ သိမ်းယူတော် မူပါဟုလျှောက်လျှင်၊
¹⁰ ထာဝရဘုရားက၊ ကြည့်ရှုလော့။ ငါပဋိညာဉ်ပြု၏။ မြေကြီးပေါ်မှာ လူမျိုး၌ မပြုစဖူးသော အံ့ဘွယ်သောအမှုတို့ကို သင်၏လူမျိုးရှေ့မှာ ငါပြုမည်။ သင်တို့အဘို့ ငါထာဝရဘုရား ပြုရသောအမှုသည် ကြောက်မက်ဘွယ်သောအမှု ဖြစ်ကြောင်းကို သင်ပေါင်းဘော်သော လူအပေါင်းတို့သည် မြင်ရကြလိမ့်မည်။
¹¹ ယနေ့ငါမှာထားသော စကားကို မှတ်လော့။ သင့်ရှေ့မှာ အာမောရိလူ၊ ခါနနိလူ၊ ဟိတ္တိလူ၊ ဖေရဇိလူ၊ ဟိဝိလူ၊ ယေဗုသိလူတို့ကို ငါနှင်ထုတ်မည်။
¹² သင်သည် ယခုသွားသော ပြည်သူပြည်သားတို့နှင့် မိဿဟာယဖွဲ့သဖြင့်၊ သင့်အလယ်၌ တိုက်မိ၍ လဲစရာအကြောင်းမဖြစ်စေခြင်းငှာ၊ ကိုယ်ကိုကိုယ်သတိပြုလော့။
¹³ သူတို့ယဇ်ပလ္လင်များကို ဖျက်ဆီးရမည်။ သူတို့ရုပ်တုဆင်းတုများကို ချိုးဖဲ့ရမည်။ သူတို့ အာရှရပင် များကို ခုတ်လှဲရမည်။
¹⁴ အခြားသောဘုရားကို သင်သည် မကိုးကွယ်ရ။ အပြစ်ရှိယုံလွယ်အမည်ရှိသော ထာဝရဘုရားသည် အပြစ်ရှိသည်ဟု ယုံလွယ်သော ဘုရားသခင်ဖြစ်တော်မူ၏။
¹⁵ သင်သည် ထိုပြည်သူပြည်သားတို့နှင့် မိဿဟာယ ဖွဲ့သဖြင့်၊ သူတို့သည် မိမိတို့ဘုရားနှင့် မှားယွင်းခြင်းကို ပြ၍၊ ထိုဘုရားတို့အား ယဇ်ပူဇော်သောအခါ၊ သင့်ကို ခေါ်၍သင်သည် ထိုယဇ်ကောင်ကို စားမည်ဟူ၍ ၎င်း၊
¹⁶ သင်သည် သူတို့ သမီးများကိုယူ၍၊ ကိုယ်သားတို့နှင့် ထိမ်းမြားပေးစားသဖြင့်၊ ထိုသမီးတို့သည် မိမိတို့ ဘုရားနှင့် မှားယွင်းခြင်းကို ပြု၍ သင်၏သားတို့ကို ထိုဘုရားတို့နှင့် မှားယွင်းစေမည်ဟူ၍၎င်း စိုးရိမ်စရာ ရှိ၏။
¹⁷ သင်သည် ကိုယ်အဘို့ သွန်းသော ဘုရားတို့ကို မလုပ်ရ။
¹⁸ သင်သည် အဗိဗလ၌ အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်သောကြောင့်၊ ငါပညတ်သည်အတိုင်း၊ အဗိဗလတွင် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး တဆေးမဲ့မုန့်ကို စား၍ အဇုမပွဲကို ခံရမည်။
¹⁹ သားဦးအပေါင်းတို့သည် ငါ့ဥစ္စာဖြစ်ကြ၏။ သင်၏တိရစ္ဆာန်တို့တွင်လည်း၊ နွားဖြစ်စေ၊ သိုးဖြစ်စေ၊ သားဦးအပေါင်းတို့သည် ငါ့ဥစ္စာဖြစ်ကြ၏။ သို့ရာတွင်၊ မြည်းသားဦးကို သိုးသငယ်နှင့် ရွေးယူရမည်။
²⁰ မရွေးလိုလျှင်၊ မြည်းသငယ်၏လည်ပင်းကို ချိုးရမည်။ သင်၏သားဦးအပေါင်းတို့ကို ရွေးရမည်။ ငါ့ထံသို့ အဘယ်သူမျှ လက်ချည်းမပေါ်မလာရ။
²¹ ခြောက်ရက်ပတ်လုံး အလုပ်လုပ်ရမည်။ သတ္တမနေ့ရက်၌ ငြိမ်ဝပ်စွာ နေရမည်။ လယ်လုပ်ရာ ကာလ၊ အသီးအနှံသိမ်းရာကာဖြစ်သော်လည်း၊ သတ္တမနေ့ရက်၌ ငြိမ်ဝပ်စွာ နေရမည်။
²² ဂျုံစပါးကို သိမ်းစရှိသည်ကာလခုနစ်သိတင်းပွဲကို၎င်း၊ နှစ်လဲသောအခါ သိုထားပွဲကို၎င်း ခံရမည်။
²³ သင်တို့ အမျိုးသား ယောက်ျားအပေါင်းတို့သည်၊ ဣသရေလအမျိုး၏ ဘုရားသခင်တည်းဟူသော ထာဝရအရှင်ဘုရား သခင့်ရှေ့တော်၌ တနှစ်လျှင် သုံးကြိမ်မျက်နှာပြရကြမည်။
²⁴ တပါးအမျိုးသားများကို သင်တို့ရှေ့က ငါနှင်ထုတ်၍၊ သင်တို့နေရာနယ်ကို ငါ ကျယ်စေမည်။ သင်၏ ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရား ရှေ့တော်၌ တနှစ်တွင် သုံးကြိမ် မျက်နှာပြသွားသောအခါ၊ သင်၏မြေကို အဘယ်သူမျှ မတပ်မက်ရ။
²⁵ ငါ့ယဇ်ကောင်အသွေးကို တဆေးနှင့် ရော၍ မပူဇော်ရ။ ပသခါပွဲယဇ်ကောင်ကို၊ နံနက်တိုင်အောင် မကြွင်းစေရ။
²⁶ သင်၏မြေ၌ အဦးသီးသော အသီးအနှံအကောင်းဆုံးကို သင်၏ ဘုရားသခင်ထာဝရဘုရား၏ အိမ်တော်ထဲသို့ ဆောင်သွင်းရမည်။ ဆိတ်သငယ်ကို အမိနို့ရည်နှင့် မပြုတ်မချက်ရ။
²⁷ ဤစကားများကို ရေးထားလော့။ ဤစကားများလာသည် အတိုင်း သင်မှစ၍ ဣသရေလအမျိုးနှင့် ငါပဋိညာဉ်ပြုသည်ဟု မောရှေအား မိန့်တော်မူ၏။
²⁸ ထိုအရပ်မှာ မောရှေသည် အစာကို မစား၊ ရေကို မသောက်ဘဲ။ အရက်လေးဆယ်ပတ်လုံး ထာဝရ ဘုရားအထံတော်၌ နေလေ၏။ ကျောက်ပြားပေါ်မှာ ပဋိညာဉ်စကား၊ ပညတ်တော်ဆယ်ပါးကို ရေးထားတော် မူ၏။
²⁹ မောရှေသည် သက်သေခံချက် ကျောက်ပြားနှစ်ပြားကို ကိုင်လျက်၊ သိနာတောင်ပေါ်မှ ဆင်းသက်သောအခါ၊ မိမိနှင့် ဘုရားသခင် နှုတ်ဆက်တော်မူသောကြောင့်၊ မိမိမျက်နှာအရေ ထွန်းပကြောင်းကို မိမိမသိ။
³⁰ အာရုန်နှင့် ဣသရေလအမျိုးသားအပေါင်းတို့သည်၊ မောရှေကို မြင်သောအခါ၊ သူ၏မျက်နှာ အရေထွန်းပသောကြောင့်၊ သူတို့သည် မချဉ်းမကပ်ဝံ့ကြ။
³¹ မောရှေသည် သူတို့ကို ခေါ်၍၊ အာရုန်နှင့် ပရိသတ်သူကြီးတို့သည် ချဉ်းကပ်ကြလျှင်၊ မောရှေသည် နှုတ်ဆက်လေ၏။
³² ထိုနောက် ဣသရေလအမျိုးသားအပေါင်းတို့သည် ချဉ်းကပ်ကြလျှင်၊ သိနာတောင်ပေါ်မှာ ထာဝရ ဘုရားမိန့်တော်မူသမျှတို့ကို သူတို့အား ဆင့်ဆိုလေ၏။
³³ မောရှေသည် သူတို့အား ဟောပြော၍ မပြီးမှီ မိမိမျက်နှာကို ဖုံးအုပ်လေ၏။
³⁴ ထာဝရဘုရားရှေ့တော်သို့ ဝင်၍လျှောက်သောအခါ၊ မထွက်မှီတိုင်အောင် မျက်နှာဖုံးကို ချွတ်ထား၏။ တဖန် ထွက်၍ အမိန့်တော်ကို ဣသရေလအမျိုးသားတို့အား ဆင့်ဆို၏။
³⁵ သူ၏မျက်နှာအရေ ထွန်းပကြောင်းကို ဣသရေလအမျိုးသားတို့သည် မြင်ကြလျှင်၊ တဖန် အထဲသို့ ဝင်၍ မလျှောက်မှီတိုင်အောင် မိမိမျက်နှာကို ဖုံးအုပ်ပြန်၏။

အနက်ဖွင့်ချက်။

၃၄:၁–၃၅ ဆယ်ပညတ်ပါဝင်သော ကျောက်ပြားနှစ်ခုမြောက်အစုံအပါအဝင် ပဋိညာဉ်သက်တမ်းတိုးခြင်းကို ဖော်ပြသည်။

34:1–35 Describes the renewed covenant, including also a second set of tablets containing the Ten Commandments.

 

၃၄:၅–၉ ဘုရား၏ မိမိကိုယ်ကို ထုတ်ဖော်ပြသမှု၏ အလွန်နက်နဲသော ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည် (တော ၁၄:၁၈၊ ‌‌နေ ၉:၁၇၊ ဆာ ၈၆:၁၅၊ ၁၀၃:၈၊ ၁၄၅:၈၊ ယောလ ၂:၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ၃၃:၁၉ နှင့် ဆင်တူစွာ၊ ၎င်းသည် ၎င်း၏ နာမတော် (သို့မဟုတ် သဘာဝ) ၏ ကြေညာချက်နှင့် အနီးကပ်ဆက်စပ်နေသည်။ ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသော ခမည်းတော်ဘုရား၏ ဂုဏ်တော်များသည် အခန်း ၃၂ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်ရပ်များဖြင့် ဖော်ပြထားသော လူများ၏ သဘာဝအတွက် ကျမ်းသစ် “ဧဝံဂေလိတရားနှင့်” ကိုက်ညီမှုကို ပေးသည်။ သနားကရုဏာရှိသော၊ ကျေးဇူးတော်ပြည့်ဝသော၊ ဒေါသဖြစ်ရန် နှေးကွေးသော၊ ပဋိညာဉ်မေတ္တာတရားတွင် ကြီးမြတ်သော အမှန်တရားတွင် ပြည့်စုံသော၊ ပဋိညာဉ်သစ္စာရှိမှုကို ထိန်းသိမ်းသော၊ ယုတ်မာမှု၊ ပုန်ကန်မှု၊ နှင့် အပြစ်များကို ခွင့်လွှတ်သော ဘုရားသည် ဤအချိန်တွင် ဣသရေလသားမြေးများလိုအပ်သော ဘုရားဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ ဘုရား၏ ကောင်းမြတ်မှုသည် အပြစ်များသည် သိသာထင်ရှားသော အကျိုးဆက်များမရှိဟု ယူဆခြင်းသို့ ဦးတည်မသွားရပါ။ ဤပြုပြင်မှုကို ဘုရားသည် သနားကရုဏာရှိပြီး ခွင့်လွှတ်သည်ဟူသော ကြေညာချက်နောက်တွင် အငယ်ကျမ်း ၇ တွင် ပေးထားသည်။ ကျေးဇူးတော်နှင့် တရားမျှတမှု၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းများသည် ဆယ်ပညတ်တွင်ကဲ့သို့ (၂၀:၅–၆) ဘုရား၏ ကျေးဇူးတော်သည် “ထောင်ပေါင်းများစွာ [မျိုးဆက်များ]” အထိ တည်တံ့ပြီး၊ တရားစီရင်မှု သို့မဟုတ် အပြစ်ဒဏ်သည် “တတိယနှင့် စတုတ္ထမျိုးဆက်” အထိသာ တည်ရှိသည့် ဆင်တူသော ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်မှုနှင့်အတူ ရှိနေသည်။ အငယ်ကျမ်း ၆၊ ၇ သည် ဘုရား၏ ဝိသေသလက္ခဏာများကို ဖော်ပြသည့် သမ္မာကျမ်းစာတွင် အကောင်းဆုံးဖော်ပြချက်များထဲမှ တစ်ခုကို ပေးသည်။ ၎င်းသည် ကျမ်းသစ်တွင် ဖော်ပြထားသော ဘုရား၏ ပုံတူသည် ကျမ်းဟောင်းတွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း တူညီသည်ကို ညွှန်ပြသည်။ ခမည်းတော်ဘုရား၏ ဝိသေသလက္ခဏာများကို မီးမောင်းထိုးပြသည့် အခြားကျမ်းပိုဒ်များအတွက်၊ ဆာ ၁၄၇:၅၊ ၁တိ ၁:၁၇၊ ဟေဗြဲ ၄:၁၃၊ ၁ယော ၄:၈၊ ဗျာ ၁၉:၂ ကို ကြည့်ပါ။ ထိုဝိသေသလက္ခဏာများသည် သုံးပါးတစ်ဆူ၏ အခြားအဖွဲ့ဝင်များနှင့်လည်း သက်ဆိုင်သည် (မ ၂၈:၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။ ခမည်းတော်ဘုရားနှင့် သားတော်၏ ဆက်ဆံရေးအတွက်၊ ယောဟန် ၁၄:၉၊ ၁ကော ၁၅:၂၇၊ နှင့် ယောဟန် ၃:၁၆ ၏ မှတ်စုကို ကြည့်ပါ။

 34:5–9 One of the most profound examples of God’s self-revelation (see Num. 14:18; Neh. 9:17; Ps. 86:15; 103:8; 145:8; Joel 2:13). Similar to Ex. 33:19, this is closely linked with the proclamation of His name (or character). The attributes of God the Father mentioned here provide a NT “gospel” match for a people whose nature is depicted by the events recorded in chap. 32. A God who is compassionate, gracious, slow to anger, great in covenant love, abounding in truth, maintaining covenant loyalty, and forgiving wickedness, rebellion, and sin was the God the children of Israel needed at this time. God’s goodness, however, must not lead to the presumption that sin does not have significant effects. This corrective is provided in v. 7, following the declaration that God is merciful and forgiving. The key elements of grace and justice are present with a similar contrast between God’s grace which endures for “thousands [of generations]” and justice or punishment that lasts only to the “third and the fourth generation” just as in the Ten Commandments (20:5–6). Vv. 6, 7 supply us with one of the Bible’s best descriptions of the characteristics of God. It indicates that the picture of Him portrayed in the NT is the same as that in the OT. For other verses highlighting the characteristics of GOD THE FATHER, see Ps. 147:5; 1 Tim. 1:17; Heb. 4:13; 1 John 4:8; Rev. 19:2. Those characteristics also belong to the other members of the Trinity (see Matt. 28:19). For GOD THE FATHER’s relationship to the Son, see John 14:9; 1 Cor. 15:27; and the note on John 3:16.

 

၃၄:၁၀ ငါသည် ပဋိညာဉ်တစ်ခုပြုလုပ်သည်။ ဤသည်မှာ ဒုတိယပဋိညာဉ်တစ်ခုကို ရည်ညွှန်းခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ယခင်အခန်းဖြစ်ရပ်များပြီးနောက် ပဋိညာဉ်သက်တမ်းတိုးခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ အံ့ဖွယ်များ။ ၃:၂၀ တွင် ကပ်ရောဂါများကို ရည်ညွှန်းသော “အံ့ဖွယ်များ” ဟူသော စကားလုံးနှင့် တူညီသည်။ ဤအံ့ဖွယ်များကို တန်ဖိုးထားလေးမြတ်မှုသည် အံ့ဖွယ်ဖြစ်စေသူနှင့် ကြည့်ရှုသူ၏ ဆက်ဆံရေးပေါ်တွင် အမြဲမူတည်သည်။

34:10 I make a covenant. This is not a reference to a second covenant but refers to the renewal of the covenant after the events of the previous chapter. marvels. Same word as “wonders” in reference to the plagues in 3:20. The appreciation of these wonders depends always on the relationship of the observer to the wonder-maker.

 

၃၄:၁၁–၂၈ ဤအငယ်ကျမ်းများသည် ယခင်ဖော်ပြခဲ့သော ပညတ်များစွာကို ပြန်လည်ဖော်ပြထားသည်။ အငယ် ၁၁–၁၃၊ ၁၅–၁၆ သည် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုဆိုင်ရာ သတိပေးချက်များကို ထပ်မံဖော်ပြသည် (၂၃:၂၀–၃၃)။ အငယ် ၁၄ သည် ပထမနှင့် ဒုတိယပညတ်များကို ညွှန်ပြသည် (၂၀:၃–၅)။ အငယ် ၁၇ သည် ဒုတိယပညတ်ကို ထပ်မံဖော်ပြသည်။ အငယ် ၁၈–၂၀ သည် တဆေးမပါသောမုန့်ပွဲတော် (၂၃:၁၄–၁၅) နှင့် သားဦးရွေးနှုတ်ခြင်းဥပဒေကို ထပ်မံဖော်ပြသည် (၁၃:၁၂–၁၃)။ အငယ် ၂၁ သည် ဥပုသ်ပညတ်ကို ထပ်မံဖော်ပြသည် (၂၀:၈–၁၁)။ အငယ် ၂၂–၂၆ သည် သန့်ရှင်းသောရာသီများနှင့် စည်းချက်များကို ထပ်မံဖော်ပြသည် (၂၃:၁၆–၁၉)။

34:11–28 These verses restate a number of already mentioned commandments: vv. 11–13, 15–16 repeat the warnings against idolatry (23:20–33); v. 14 points back to the first and second commandments (20:3–5); v. 17 mentions again the second commandment; vv. 18–20 repeat the Feast of Unleavened Bread (23:14–15) and the law of the redemption of the firstborn (13:12–13); v. 21 restates the Sabbath commandment (20:8–11); and vv. 22–26 mention again sacred seasons and rhythms (23:16–19).

 

၃၄:၁၃ သစ်သားရုပ်တုများ။ စာသားအရ “အာရှရမိရိုးများ”။ ဖြစ်နိုင်ချေအနေဖြင့် သန့်ရှင်းသောသစ်ပင်များ သို့မဟုတ် မမှန်ကန်သောနတ်ဘုရား၏ ယဇ်ပလ္လင် သို့မဟုတ် နတ်ကွန်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော သစ်သားတိုင်များဖြစ်သည် (တရာ ၆:၂၅၊ ၁ရာ ၁၅:၁၃၊ ၂ရာ ၂၁:၇)။

34:13 wooden images. Literally, “Asherah [poles].” Probably sacred trees or wooden poles linked to a shrine or altar of a false god (Judg. 6:25; 1 Kin. 15:13; 2 Kin. 21:7).

 

၃၄:၁၄ မနာလိုသော။ ဤဆန္ဒရှိသောနာမဝိသေသနသည် ဘုရားနှင့်သာ ဆက်စပ်အသုံးပြုသည် (၂၀:၅၊ တရား ၄:၂၄၊ ၆:၁၅) ဖြစ်ပြီး ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုကို အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်မှုနှင့် ဆက်စပ်ပေးသည်။ ဤသည်မှာ ဆင်ခြင်တုံတရားမဲ့သော တုံ့ပြန်မှုမဟုတ်ဘဲ၊ အိမ်ထောင်ရေးနှင့်တူသော ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။

34:14 jealous. This adjective is used only in connection with God (20:5; Deut. 4:24; 6:15) and connects idolatry with adultery. This is no irrational response but rather is based on the marriage-like covenant relationship.

 

၃၄:၂၉–၃၅ ထွန်းလင်းတောက်ပသည်။ ဤကြိယာသည် “ဦးချို” ဟူသော နာမ်နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ဝူလ်ဂိတ်ဘာသာပြန်သည် ဤနှစ်ခုကို ရောထွေးခဲ့ပြီး အလယ်ခေတ်အနုပညာတွင် ဦးချိုနှစ်ချောင်းပါသော မောရှေကို ပုံဖော်ခြင်းသို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။ မောရှေ၏ ထွန်းလင်းတောက်ပသော မျက်နှာသည် ထာဝရဘုရား၏ ရှိနေမှုတွင် ရှိခဲ့ခြင်း၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။ တောလည်ရာ ၆:၂၂–၂၇ ရှိ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်္ဂလာဆုတောင်းချက်သည် ဘုရား၏ မျက်နှာတော်သည် ၎င်း၏လူများအပေါ်တွင် ထွန်းလင်းတောက်ပမှုသဘောတရားကို ထပ်မံဖော်ပြသည် (ဆာ ၈၀:၃၊ ၇၊ ၁၉ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။

34:29–35 shone. The verb is related to a noun meaning “horn.” The Vulgate confused these two and thus led to the depiction of a two-horned Moses in medieval art. Moses’ radiant face is the result of having been in the Lord’s presence. The priestly blessing in Num. 6:22–27 reiterates the concept of God’s face shining upon His people (also Ps. 80:3, 7, 19).