ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၃၁

 

အခန်းကြီး - ၃၁

chapter 31

 

၁ ယာကုပ်သည် စိတ်မကြည်မသာဖြစ်ပြီး လျှို့ဝှက်ထွက်ခွာသွားသည်။ ၁၉ ရာခေလသည် သူမ၏ဖခင်၏ ရုပ်တုများကို ခိုးယူသည်။ ၂၂ လာဗန်သည် သူ့နောက်သို့ လိုက်လံရှာဖွေသည်၊ ၂၆ ပြီးနောက် မတရားပြုမူမှုအတွက် ညည်းညူသည်။ ၃၄ ရာခေလ၏ ရုပ်တုများကို ဖုံးကွယ်ရန် နည်းဗျူဟာ။ ၃၆ ယာကုပ်၏ လာဗန်အား ညည်းညူမှု။ ၄၃ လာဗန်နှင့် ယာကုပ်တို့၏ ဂလဲဒ်တွင် ပြုလုပ်သော ပဋိညာဉ်။

1 Jacob upon displeasure departeth secretly. 19 Rachel stealeth her father’s images. 22 Laban pursueth after him, 26 and complaineth of the wrong. 34 Rachel’s policy to hide the images. 36 Jacob’s complaint of Laban. 43 The covenant of Laban and Jacob at Galeed.

 

၁. လာဗန်၏သားတို့၏စကားများ။ လာဗန်၏သားတို့၏ပြောဆိုချက်များသည် ယခုနှစ်ကျော်လွန်နေပြီဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ယာကုပ်သည်လာဗန်ထံမှထွက်ခွာသွားချိန်တွင် လာဗန်တွင်သိုးစုများရှိနေသေးသည် (ကျမ်းပိုဒ် ၁၉)။ လာဗန်၏သားတို့သည် ယာကုပ်သည်သူ၏စည်းစိမ်ကို လှည့်ဖျားမှုဖြင့်ရရှိခဲ့သည်ဟု အရိပ်အမြွက်ပြောဆိုသော်လည်း ထိုကဲ့သို့စွပ်စွဲချက်ကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းမပြောခဲ့ပေ။ သူတို့သည် ယာကုပ်နှင့်သူတို့ဖခင်အကြားရှိသဘောတူညီချက်ကို ယာကုပ်က ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟု သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။

1. The words of Laban’s sons. The claim of Laban’s sons was obviously exaggerated, since Laban still had flocks when Jacob left him (v. 19). Laban’s sons hinted that Jacob had secured his wealth by fraud, though they did not openly accuse him of that crime. They could not prove that he had in any way violated any provision of the agreement between him and their father, though they were sure he must have done so.

 

၂. လာဗန်၏မျက်နှာအမူအရာ။ ယာကုပ်ကြားလိုက်ရသည့်စကားများသည် လာဗန်၏သဘောထားတွင် သူတွေ့မြင်ခဲ့သည့်အရာများဖြင့် အတည်ပြုခံရသည်။

စည်းစိမ်တိုးပွားမှုကို လာဗန်သည် မည်သည့်နည်းဖြင့်မျှ ဟန့်တားနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ဘုရားသခင်၏ကရုဏာတော်ကြောင့် လာဗန်၏သဘောထားသည် ယာကုပ်အား သူ၏မွေးရပ်မြေသို့ပြန်လာရန် ဖြစ်ပေါ်စေသည့်နည်းလမ်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယာကုပ်သည် သူ၏ဖခင်တို့၏ပြည်သို့ပြန်ရန်အချိန်တန်ပြီဟု ယုံကြည်ခဲ့ပြီး၊ ဘုရားသခင်ထံမှ တိုက်ရိုက်သတင်းစကားဖြင့် အတည်ပြုခံရသည်။

2. The countenance of Laban. What Jacob overheard was confirmed by what he observed in Laban’s attitude. As a result of the fact that nothing Laban did seemed to hinder in the least Jacob’s rapid increase in wealth, even the pretense of friendliness that had marked their relations in the past had now changed to overt antagonism. In the providence of God, Laban’s attitude became the means of bringing about Jacob’s return to the land of his birth. Jacob’s conviction that the time had come to return to the land of his fathers was confirmed by a direct message from God.

 

၄. ရာခေလနှင့်လီယာကိုခေါ်သည်။ အိမ်မှအနည်းငယ်ဝေးသောနေရာတွင် သိုးစုများနှင့်အတူရှိနေစဉ်၊ ယာကုပ်သည် သူ၏ဇနီးများကို လျှို့ဝှက်စွာထွက်ခွာရန်အတွက် လယ်ကွင်းသို့ခေါ်ခဲ့သည်။ အိမ်တွင်ဆွေးနွေးခဲ့လျှင် လာဗန်၏အိမ်သားများက သူတို့၏စကားကို ကြားပြီး လာဗန်ထံသို့သတင်းပို့ကာ သူတို့ထွက်ခွာမှုကို တားဆီးနိုင်ခဲ့ပေမည်။ သူတို့၏သတိထားမှုများရှိသော်လည်း၊ တတိယမြောက်နေ့တွင် လာဗန်ထံသို့သတင်းရောက်ခဲ့သည် (ကျမ်းပိုဒ် ၁၉၊ ၂၂)။ သိုးစုနှင့်တိရစ္ဆာန်များ၏ထိန်းကျောင်းမှုတွင် အနည်းငယ်ပြောင်းလဲမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပုံရသည်။ အကြောင်းမှာ ယာကုပ်သည် ယခုအခါ သူ၏သိုးစုများကို တာဝန်ယူထားပြီဖြစ်သည် (ကျမ်းရင်း ၃၀:၃၅၊ ၃၆)၊ သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး ၎င်းတို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ လာဗန်သည် သူ၏သိုးများကိုရိတ်ရန်မရှိသည့်အချိန်တွင် ယာကုပ်သည် သူ၏ပရဒိပုများအားလုံးနှင့်အတူ ထွက်ပြေးနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ယာကုပ်သည် သူ၏သိုးများကိုလည်း ရိတ်နေခဲ့ပြီး၊ သူ၏ဇနီးများနှင့် ၎င်းတို့၏ပစ္စည်းများအားလုံးကို ခေါ်ယူကာ ထိုအခါသမရိုးကျပွဲများအတွက် ယာယီတဲများဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ သံသယမဖြစ်ပေါ်စေဘဲ ထွက်ခွာရန်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။

4. Called Rachel and Leah. At some distance from home with the flocks, Jacob called his wives to the field for greater secrecy in planning their departure. Had this been done at home, members of Laban’s household might have overheard their conversion and reported to Laban in time for him to return and prevent their leaving. Despite all their precautions, word reached Laban the third day (vs. 19, 22). It seems that some change had taken place in the supervision of the flocks and herds, for Jacob was now in charge of his own (see ch. 30:35, 36), or at least had access to them. Likely, it was Laban’s absence, shearing his own sheep, that made possible Jacob’s escape with all his property, an event that would obviously have been impossible otherwise (vs. 1, 29). Perhaps Jacob was simultaneously shearing his own sheep, and sent for his wives and all their belongings, to erect tents on the spot under the pretext of festivities usually held upon such occasions. Thus he prepared the way for a departure that would not arouse suspicion in advance.

 

၇. လုပ်ခကိုပြောင်းလဲခဲ့သည်။ “ဆယ်ကြိမ်” ဟူသောစကားသည် စာသားအတိုင်းမဟုတ်ပေ။ ၎င်းသည် အကြိမ်များစွာပြောင်းလဲမှုကို ညွှန်ပြရန်အတွက် သုံးသောခန့်မှန်းရေအရေအတွက်ဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့ “ဆယ်ကျော်ကြိမ်” ဟုပြောသကဲ့သို့ဖြစ်သည် (ဒံယေလ ၁:၂၀ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ လာဗန်သည် မူလသဘောတူညီချက်ကို ကန့်သတ်ရန် အကြိမ်များစွာ ကြိုးစားခဲ့ပုံရသည်။ ယာကုပ်သည် သူ၏လှည့်စားမှုကို ဖုံးကွယ်ထားပြီး သူရရှိခဲ့သမျှကို ဘုရားသခင်၏ကောင်းချီးပေးမှုဟု မှတ်ယူခဲ့ခြင်းသည် သူအသုံးပြုခဲ့သောနည်းလမ်းများသည် လုံးဝရိုးသားမှုမရှိကြောင်း သတိရှိမှုကို ညွှန်ပြသည်။

7. Changed my wages. “Ten” may not have been meant literally. It was used, perhaps, simply as a round number to indicate very frequent change, much as we would say “a dozen times” (cf. Dan. 1:20). Laban apparently made repeated attempts to limit the original agreement by changing its provisions. That Jacob passed over in silence his own stratagem and attributed to God’s blessing all that he secured by craft implies consciousness that the means employed were not completely honest.

 

၉. ဘုရားသခင်သည်ယူသွားခဲ့သည်။ ယာကုပ်သည် ဘုရားသခင်၏ကော ယူသွားချီးမှုမရှိလျှင်၊ သူ၏ကြိုးပမ်းရှိလျှင်၊ သူ၏ကြိုးစားမှုများသည် အောင်မြင်ခဲ့လျှင် ဘုရားသခင်၏သာယဉ်မှုကို မှတ်ယူခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်၊ သူသည် သူ၏စည်းစိမ်တိုးပွားမှုကို ဘုရားသခင်၏ကရုဏာတော်ကြောင့်ဟု မှတ်ယူခဲ့သည်။ သူ၏ကိုယ်ပိုင်ကြိုးစားမှုများသည် အောင်မြင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါက၊ သူ၏စည်းစိမ်တိုးပွားမှုကို ဘုရားသခင်၏ကရုဏာတော်ကြောင့်ဟု မှတ်ယူခဲ့သည်။

9. God hath taken away.  Jacob felt, perhaps, that had it not been God’s will to bless him, his own efforts would not have succeeded. Therefore, and not without reason, he deemed it right to attribute his increased wealth to God’s benevolent care. It is certain that he felt his own devices and the blessing of God not to be mutually exclusive.

 

၁၁. အိပ်မက်ထဲတွင် ပြောခဲ့သည်။ ဤအိပ်မက်သည် ကျမ်းပိုဒ် ၃ တွင်ဖော်ပြထားသော အကျဉ်းအကျယ်ဖွင့်ဟရုံမှ သီးခြားဖြစ်လာသည်မသိ။ အချို့သောမှတ်ချက်ပြုသူများက ၎င်းသည် ယာကုပ်၏နောက်ဆုံးခြောက်နှစ်သက်မှုကာလအစတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု အကြံပြုကြသည်။ အချို့က ၎င်းသည် ဘေသလတွင်ရခဲ့သောအိပ်မက်နှင့် ဆက်စပ်သည့်သာမန်အိပ်မက်တစ်ခုသာဖြစ်သည်ဟု ထင်ကြသည်။ ဤအမြင်သည် မဖြစ်နိုင်ပေ။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတွင်ဖော်ပြထားသော ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာသတင်းအချက်အလက်များသည် ယာကုပ်၏ထုံးစံယုံကြည်ချက်များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည် (ကျမ်းရင်း ၃၀:၃၇–၄၂ ကိုကြည့်ပါ)။

11. Spake … in a dream. It is uncertain whether this dream came separately from the brief revelation of v. 3, or whether it is a more complete account of that divine communication. Some commentators suggest that it came at the very beginning of Jacob’s last six-year term of service. Some think that it was only an ordinary dream Jacob connected with the one he had received at Bethel, and now related in order to impress his wives. This view is untenable because of the biological accuracy of the information revealed in it, information which was contrary to Jacob’s own superstitious beliefs (see on ch. 30:37–42).

 

၁၄. ရာခေလနှင့်လီယာတို့ဖြေကြသည်။ ညီအစ်မနှစ်ဦးသည် ၎င်းတို့၏ဖခင်၏အပြုအမူအပေါ် ၎င်းတို့၏မနာကျင်မှုတွင် လုံးဝသဘောတူညီမှုရှိသည်မှာ ၎င်းတို့၏မနာကျင်မှုများသည် မခိုးမပိတ်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ လာဗန်၏ရက်စက်ကြမ်းတမ်းမှုနှင့် မကျေနပ်မှုသည် ၎င်းတို့၏ညီအစ်မများပင်လျှင် ထင်ရှားလောက်အောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် လွတ်လပ်စွာမွေးဖွားလာသော တရားဝင်သားသမီးများဖြစ်သော်လည်း အမွေမရရှိခဲ့ဘဲ၊ ၎င်းတို့ကို ကျွန်များကဲ့သို့ ရောင်းစားခံခဲ့ရသည်ဟု ညည်းညူကြသည်။ လာဗန်၏ပစ္စည်းများအားလုံးကို သူ၏သားများထံ လွဉ်ပြောင်းပေးခဲ့ပြီး၊ သူ၏သမီးများသည် မည်သည့်အရာမျှမရရှိခဲ့ပေ။

14. Rachel and Leah answered. The fact that the two sisters were in perfect agreement in regard to their father’s conduct, in spite of their own mutual jealousies, is clear evidence of the validity of their complaints. Laban’s heartless cruelty and insatiable greed were obviously so pronounced that even his own daughters eventually rose in protest. They complained that in spite of being freeborn, legitimate children, no inheritance had been given them, and they had been sold like slaves. Apparently, all of Laban’s property had been transferred to his sons, for his daughters received none of it.

 

၁၆. စည်းစိမ်အားလုံး။ ရာခေလနှင့်လီယာတို့သည် ၎င်းတို့၏ခင်ပွန်းဖြစ်သူ၏ ထူးကဲသောစည်းစိမ်တိုးပွားမှုတွင် ဘုရားသခင်၏လက်ရာကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ဖခင်နှင့် ကင်းကွာနေရခြင်းသည် နှမြောစရာဖြစ်သော်လည်း၊ သူ၏ရက်စက်မှုနှင့် မကျေနပ်မှုသည် ထိုကဲ့သို့သောတုံ့ဆိုင်းမှုကို နားလည်နိုင်စေခဲ့သည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ခင်ပွန်းဖြစ်သူ၊ ၎င်းတို့၏သားသမီးများ၏ဖခင်နှင့် ရင်းနှီးစွာ ချစ်ခင်စွာချိတ်ဆက်နေသည်ဟု ခံစားရသည်။ ၎င်းတို့၏ဘဝနှင့် ကံကြမ္မာသည် ယခုသူ၏ဘဝနှင့်အတူ လုံးဝပေါင်းစည်းနေပြီဖြစ်သည်။ ရာခေလသည် မကြာသေးမီက သားတစ်ဦးကို မွေးဖွားခဲ့ခြင်းသည် ၎င်းတို့၏အိမ်ထောင်ဘဝ၏ပထမနှစ်များတွင် ရှိခဲ့သော တင်းမာမှုနှင့် မနာလည်မှုကို လျော့ပါးစေခဲ့ပေမည်။

16. All the riches. Rachel and Leah recognized the hand of God in their husband’s remarkable prosperity. Regrettable as their alienation from their father may be, his severity and meanness made such a reaction understandable if not inevitable. On the other hand, they felt bound to their husband, the father of their children, in a close and tender union. Their lives and fortunes were now completely identified with his. For the first time the two sisters are presented as united in opinion. That Rachel had but recently become the mother of a son herself may have eased the tension and jealousy that had existed between them during the first years of their married life.

 

၁၉. လာဗန်သည် သူ၏သိုးများကိုရိတ်ရန်သွားခဲ့သည်။ RSV ဘာသာပြန်တွင် “သွားခဲ့သည်” ဟူသောစကားသည် KJV ၏ “သွားသည်” ထက် ပိုမိုသင့်လျော်သည်။ အကြောင်းမှာ ရာခေလသည် သူမ၏ဖခင်၏ရုပ်တုများကိုခိုးယူခဲ့စဉ် လာဗန်သည် အိမ်မှထွက်သွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ယာကုပ်သည် ၎င်းတို့၏ထွက်ခွာရန်ဆုံးဖြတ်ချိန်တွင် လာဗန်သည် အိမ်မှထွက်ခွားသွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ရာခေလသည် သူမ၏ဖခင်၏ရုပ်တုများကိုခိုးယူခဲ့ခြင်းသည် သူမ၏ထွက်ခွာချိန်တွင် လာဗန်မရှိသည်ကို ဖော်ပြသည်။ ယာကုပ်သည် သူ၏ယောက္ခံဖခင်သည် သိုးရိတ်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သောပွဲလမ်းသဘင်များဖြင့် ရက်အနည်းငယ်ကြာနေရမည်ကို သိထားပြီး၊ ၎င်းသည် သူ့အတွက် အနှောင်အဆီးမရှိဘဲ ထွက်ပြေးရန် အခွင့်အလမ်းကောင်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည် (၁ရာ ၂၅:၄၊ ၁၁; ၂ရာ ၁၃:၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။

19. Laban went to shear his sheep. The RSV translation, “had gone,” is preferable to that of the KJV, “went,” for Laban had probably left home before Jacob called his wives to the field, and not after their decision to leave Haran. The fact that Rachel was able to steal her father’s images suggests Laban’s absence from home at the time of her own departure. Jacob knew that his father-in-law would be detained several days by the task of shearing his sheep and the festivities commonly connected with it (see 1 Sam. 25:4, 11; 2 Sam. 13:23), to which friends were often invited. Whether Jacob had not been invited, or had declined Laban’s invitation, owing to the dissension existing between them, is uncertain. But it did afford him an excellent opportunity to escape unhindered.

 

ရာခေလသည် ရုပ်တုများကိုခိုးယူခဲ့သည်။ ဤ“ရုပ်တုများ”၊ တေရဖိမ် (ကျမ်းရင်း ၁၇:၅; ၁၈:၁၄; စသည်တို့ကိုကြည့်ပါ) သည် များသောအားဖြင့် သေးငယ်သည် (ကျမ်းပိုဒ် ၃၄)၊ လူပုံစံဖြစ်ပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံ ပိုကြီးသည်၊ များသောအားဖြင့် သစ်သားဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည် (၁ရာ ၁၉:၁၃-၁၆)။ အရှေ့အနီးတွင် တူးဖော်မှုများမှ သစ်သား၊ ရွံ့စေးနှင့် အဖိုးတန်သတ္တုများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ရုပ်တုများစွာကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အချို့သည် အထီးနတ်ဘုရားများကိုဖော်ပြသော်လည်း အများစုမှာ အမျိုးသမီးနတ်ဘုရားများ၏ရုပ်တုများဖြစ်ပြီး၊ အရှည် ၂ မှ ၃ လက်မသာရှိသည်။ ၎င်းတို့ကို အိမ်ထောင်စုနတ်ဘုရားများအဖြစ် သို့မဟုတ် အကာအကွယ်အဆောင်များအဖြစ် ကိုယ်ပေါ်တွင်ဆောင်ထားသည်။ ၎င်းတို့သည် မျိုးပွားမှုကို မြှင့်တင်ရန်အတွက်ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် ရာခေလသည် ၎င်းတို့ကို အထူးတန်ဖိုးထားခဲ့ပေမည်။ နူဇီမှတွေ့ရှိထားသော ကျူနိဖါရုံးစာရွက်များအရ၊ အိမ်ထောင်စုနတ်ဘုရားများသည် ဖခင်သေဆုံးချိန်တွင် သားမရှိလျှင် မွေးစားသားများသို့သာ အမွေဆက်ခံရသည်။ သားရှိလျှင် သမီးများထံသို့ နတ်ဘုရားများမသွားနိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် ရာခေလသည် သူမ၏ဖခင်၏အိမ်ထောင်စုနတ်ဘုရားများကို ယူပိုင်ခွင့်မရှိခဲ့ပေ၊ ယာကုပ်က ၎င်းကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းဝန်ခံခဲ့သည် (ကျမ်းပိုဒ် ၃၁:၃၂)။ နူဇီမှတွေ့ရှိထားသော စာရွက်များအရ၊ လာဗန်၏အိမ်ထောင်စုနတ်ဘုရားများသည် ဖခင်၏ပစ္စည်းများအတွက် ပိုင်ဆိုင်မှုခွင့်ပြုခဲ့သည် (ANET ၂၁၉၊ ၂၂၀)။ ထို့ကြောင့် လာဗန်သည် ၎င်းတို့ကိုပြန်လည်ရယူရန် အလွန်စိတ်အားထက်သန်ခဲ့သည် (ကျမ်းပိုဒ် ၃၀၊ ၃၃–၃၅)။

Rachel had stolen the images. These “images,” teraphim (see Judges 17:5; 18:14; etc.), were usually small (v. 34) human figurines, occasionally larger, often made of wood (1 Sam. 19:13-16). Near Eastern excavations have brought them to light in profuse numbers, made of wood, clay, and precious metals. Some represent male gods, but the majority are figurines of female deities 2 to 3 in. in length. They were used as household gods or were carried on the body as protective charms. Since most of them represent nude goddesses whose sexual features are accentuated, they were probably thought to promote fertility. This may be the reason Rachel especially cherished them. Cuneiform texts from Nuzi in Mesopotamia reveal that the household gods were inherited by adopted sons only when no actual sons were present at the father’s death. If a man had sons, his gods could not go to his daughters. Rachel therefore had no right to her father’s household gods, as Jacob frankly admitted (Gen. 31:32). Documents found at Nuzi, in Mesopotamia, indicate that in the patriarchal age the possession of the family’s household gods, such as Laban had, guaranteed to their holder the title to his father’s properties (ANET 219, 220). This was probably the chief reason why Laban was so eager to retrieve them (see vs. 30, 33–35).

 

၂၀။ယာကုပ်သည် လာဗန်ကို လှည့်ဖျားခဲ့သည်။ စာသားအရසရာခေလသည် “လာဗန်၏စိတ်ကိုလှည့်ဖျားခဲ့သည်” ဟုဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် လာဗန်ကိုလှည့်ဖျားခဲ့သည် (အရမိဖွတ်ပြီး)။

20. Jacob stole away. Literally, he “deceived the heart of Laban the Aramaean,” or he “outwitted Laban” (RSV). For the expression “the Syrian,” meaning the Aramaean, see on ch. 25:20.

 

၂၁. ယူဖရိတ်မြစ်ကိုဖြတ်သွားခဲ့သည်။ ယူဖရိတ်မြစ်သည် သမားကာလတွင် အထဂွတ်ဖြစ်သည်။ ယာကုပ်သည် ၎င်းတို့၏သိုးစုများနှင့်အတူ ယူဖရိတ်မြစ်ကိုဖြတ်ကာ ဂိလဒ်သို့ဦးတည်ခဲ့သည်။ ဂိလဒ်သည် ယာမက်မြစ်၏တောင်တွင်ရှိသည်။ ဤနေရာတွင် လာဗန်သည် ယာကုပ်ကိုလိုက်လှည်းခဲ့သည်။ ဂိလဒ်သည် ထိုအခါ ယာကုပ်က ဂလီဒ်ဟုအမည်ပေးခဲ့သ ဒသည်။

21. Passed over the river. The Euphrates, pre-eminently the river of Bible times (1 Kings 4:21; Ezra 4:10, 16). How Jacob succeeded in crossing the Euphrates with his flocks, particularly in the springtime (Gen. 31:19), is not known. There are, of course, fords at various places along the river in this vicinity. Jacob’s immediate destination, Gilead, was the mountainous region south of the Yarmuk River. Gilead is mentioned here in view of the fact that Laban overtook him there. The name Gilead (Galeed) was given it by Jacob upon that occasion (v. 47). Its former name is unknown.

 

၂၃။ သူ့နောက်လိုက်သွားသည်။ လာဗန်သည် ယာကုပ်ထွက်ပြေးသွားပြီး နှစ်ရက် သို့မဟုတ် သုံးရက်အကြာတွင် သတင်းရရှိခဲ့ပြီး (အင်္ဂါး ၂၂)၊ ခုနစ်ရက်ကြာ လိုက်လံရှာဖွေပြီးနောက် သူ့ကိုတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယာကုပ်သည် ဟာရန်အနီးမှ ထွက်ခွာပြီး ကိုးရက် သို့မဟုတ် ဆယ်ရက်အကြာတွင် နှစ်ဦးသား တွေ့ဆုံခဲ့ပုံရသည်။ ဂိလဒ်တောင်တန်းများသည် ဟာရန်မှ ၂၇၅ မိုင်ထက်ပို၍ ကွာဝေးပြီး၊ ထိုအကွာအဝေးကို လျင်မြန်သော ကုလားအုတ်များဖြင့် ၇ ရက်အတွင်း ဖြတ်သန်းနိုင်သည်။ ထိုအချိန်သည် လာဗန်အတွက် လိုအပ်သော အချိန်ဖြစ်သည်။ သို့သော် သိုးနှင့်ဆိတ်များကို ထိုအကွာအဝေးသို့ ထိုကာလအတွင်း မောင်းနှင်ရန်မှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် တစ်ရက်လျှင် ၉ မိုင် သို့မဟုတ် ၁၀ မိုင်သာ သွားနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ လာဗန်သည် ထွက်ပြေးသူများကို သတင်းရရှိပြီးချိန်တွင် ချက်ချင်းလိုက်မလိုက်ခဲ့ပုံရသည်။ သူသည် ယာကုပ်အနေဖြင့် နှေးကွေးစွာသာ ခရီးဆက်နိုင်မည်ကို သိထားသည် (အခန်း ၃၃:၁၃၊ ၁၄)။ ထို့ကြောင့် သူကိုယ်တိုင် အလျင်စလိုလိုက်ရန် မလိုအပ်ပေ။ ရာခေလသည် သူမ၏ဖခင်၏ အိမ်ထောင်ဘုရားရုပ်များကို ယူဆောင်သွားခဲ့သောကြောင့်၊ သူမ၏ထွက်ခွာမှုသည် သူမ၏ဖခင်၏အိမ်ရှိရာ ဟာရန်မှဖြစ်ရမည် (အခန်း ၂၉:၄၊ ၅)။ လာဗန်သည် သူ၏ရုပ်ထုများခိုးယူခံရသည်ကို သိရှိထားခြင်းက သူသည် ယာကုပ်ကိုလိုက်လံရှာဖွေမည့်မတိုင်မီ အိမ်သို့ပြန်လာခဲ့ရမည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ သူသည် သိုးမွှေးညှပ်ခြင်းကို ပြီးစီးပြီး၊ ဆက်လက်ကျင်းပသော ပွဲတော်များကို အဆုံးသတ်ကာ၊ ယာကုပ်စွန့်ခွာသွားသော သိုးအုပ်များကို စီမံခန့်ခွဲရန် စီစဉ်ပြီးမှ ဟာရန်မှ ထွက်ခွာခဲ့ပေမည်။ သူသည် ယာကုပ်ထွက်ပြေးသွားသည့် သတင်းရရှိချိန်မှ သူကိုယ်တိုင် ထွက်ခွာသည့်အချိန်အထိ ကြာမြင့်ချိန်သည် ၃၀ ရက် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ ကြာမြင့်ခဲ့ပေမည်။

23. Pursued after him. Since Laban received word two or three days after Jacob’s flight (v. 22), and overtook him after a pursuit of seven days, it appears that the two met nine or ten days after Jacob’s departure from the vicinity of Haran. The mountains of Gilead lie more than 275 mi. from Haran, a distance that can be covered by fast camels in 7 days, the time required by Laban. But it would be impossible to drive the flocks and herds such a distance in that length of time, since they could cover no more than 9 or 10 mi. a day. Apparently Laban did not pursue the fugitives immediately upon receiving word of their flight. He knew that Jacob could make but slow progress (ch. 33:13, 14), and that he himself need therefore be in no haste. Since Rachel had taken her father’s household gods, her departure must have been from Haran, where her father’s home was situated (ch. 29:4, 5). The fact that Laban knew his idols had been stolen suggests that he must have returned home before pursuing Jacob. He may have finished the shearing of his sheep, concluded the accompanying festivities, and arranged for the care of the flocks Jacob had forsaken before leaving Haran. The time that elapsed between his receiving word of Jacob’s flight and his own departure may easily have been 30 days or more.

 

၂၄. ဘုရားသခင်သည် လာဗန်ထံသို့လာခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် ယာကုပ်အား ၂၀ နှစ်ကြာ ကတိထားခဲ့သောကတိကို ပြည့်စွာပေးဆောင်ခဲ့သည် (ကျမ်းရင်း ၂၈:၁၅၊ ၂၀၊ ၂၁)။ ဘုရားသခင်သည် လာဗန်အား အိပ်မက်ထဲတွင် ဖြစ်ပြီး၊ လာဗန်သည် နာဟော၏ဘာသာတရားကို သိခဲ့သည် (ကျမ်းရင်း ၂၄:၃၁၊ ၅၀)။

မကောင်းမကျယ်မှု။ ဤအသိုအား၊ “ကောင်းမှဆိုးမှ” ဟူသောစကားသည် စကားပုံဆိုရိုးဖြစ်သည် (ကျမ်းရင်း ၂၄:၅၀; ၂ရာ ၁၃:၂၂)။ လာဗန်သည် ယာကုပ်ကို အိမ်သို့ပြန်ခေါ်ရန် အတင်းအငယ်ဖြင့်မပြုရန်၊ ပိုမိုဆွမ်းပန်းဖြစ်စေရန် မကျေနပ်ခဲ့ပေ။

24. God came to Laban. In a most unexpected way God fulfilled the promise given to Jacob 20 years earlier (ch. 28:15, 20, 21). It is unusual that God should have revealed Himself to an idolater thus in a dream. Laban, who had become acquainted with Abraham’s religion through his grandfather Nahor, through Abraham’s servant Eliezer (ch. 24:31, brGE 24:50>50), and more recently through his long association with his own nephew, recognized the true God as the speaker in his dream the night previous to his overtaking Jacob (v. 29).

Good or bad. This expression, literally “from good to bad,” is proverbial (Gen. 24:50; 2 Sam. 13:22). Laban was not to compel Jacob to return, either by force or by making further attractive inducements.

 

၂၇။ သင်သည် အဘယ်ကြောင့် ထွက်ပြေးသွားသနည်း။ လာဗန်သည် ယာကုပ်ကို လိုက်မီသောအခါ၊ သူသည် ကောင်းသောစိတ်ထားရှိသော်လည်း ကြီးစွာသောမတရားခံရပြီး နာကျင်ခံစားရသော ဖခင်တစ်ဦး၏အခန်းကဏ္ဍကို ယူခဲ့သည်။ ယာကုပ်သည် လာဗန်အား ဟာရန်သို့ ပြန်လာရန် အလွယ်တကူ အတင်းအကြပ်ပြုနိုင်သည်ကို မသိခဲ့ဘူးလား။ လာဗန်သည် ယာကုပ်ကို သူထိုက်တန်သည်ဟု ယူဆသည့်အတိုင်း ဆက်ဆံမည့်အစား ယခုလို စကားပြောနေရခြင်းမှာ ယခင်ညက သူ၏ဘိုးဘေးတို့၏ဘုရားသခင်၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကြောင့်သာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယာကုပ်၏ ဖခင်ထံသို့ ပြန်လိုသည့် ပြင်းပြသောဆန္ဒက သူ့ယောက္ခမဖြစ်သူ၏ ဘုရားများကို ခိုးယူရန် အဘယ်ကြောင့် ဦးတည်စေသနည်း။ ဤသည်မှာ လာဗန်၏ တရားဝင်ညည်းညူချက်တစ်ခုတည်းဖြစ်ပြီး၊ ပြင်းထန်စွာ ထိမှန်ရန် ရည်ရွယ်ထားသော ချွန်ထက်သောမြှားတစ်စင်းဖြစ်သည်။ ယာကုပ်သည် သူ၏ယောက္ခမအား သူ၏ရုပ်တုဘုရားများကို စွန့်ပယ်ရန်နှင့် ရုပ်တုများသည် အကျိုးမရှိကြောင်း ထောက်ပြပြီး စစ်မှန်သောဘာသာတရားကို လက်ခံရန် တိုက်တွန်းခဲ့ဖူးသလား။ ယခုမူကား၊ သူသည် လာဗန်၏ မိသားစုဘုရားများကို အလွန်ယုံကြည်လာသဖြင့် ၎င်းတို့မပါဘဲ ဟာရန်မှ ထွက်ခွာရန် မလိုလားခဲ့ပုံရသည်။ သို့မဟုတ် လာဗန်သည် ယာကုပ်သည် ဤသို့ဖြင့် သူ၏ကျန်ရှိသော ပစ္စည်းများကို သိမ်းယူရန် ကြံစည်နေသည်ဟု ထင်မြင်ခဲ့ပြီလား (အခန်းကြီး ၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။

27. Wherefore didst thou flee. Overtaking Jacob, Laban assumed the role of a good-natured but grievously wronged and deeply hurt father. Did Jacob not realize how easily Laban could compel him to return to Haran? That Laban was talking with him at all instead of treating him as he presumably deserved, Jacob owed solely to the intervention of the God of his fathers the previous night. But why should Jacob’s ardent longing to return to his father lead him to steal his father-in-law’s gods? This was Laban’s only legitimate complaint, a polished shaft aimed to hit hard and well. Perhaps Jacob had urged his father-in-law to discard his heathen gods, pointing out that idols were of no avail, and to accept the true religion. And now it seemed that he himself must have gained so much confidence in Laban’s family gods as to be unwilling to leave Haran without them! Or did Laban fear that Jacob was thereby attempting to secure the rest of his property (see on v. 19)?

 

၃၂။ သူ့ကို အသက်မရှင်စေနှင့်။ သူ၏ လျှို့ဝှက်ပြီး အလျင်စလို ထွက်ခွာမှုကို ခုခံကာကွယ်ရာတွင် ယာကုပ်သည် ကြောက်ရွံ့မှုကို အကြောင်းပြခဲ့သည်၊ ဤသည်မှာ ရိုးသားပြီး ပြတ်သားသော ဝန်ခံချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ခိုးမှုစွပ်စွဲချက်နှင့်ပတ်သက်၍ ယာကုပ်သည် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားဥပဒေ၏ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို မိမိဆန္ဒအလျောက် လိုက်နာခဲ့သည်။ ဤဥပဒေသည် အချို့သောခိုးမှုများအတွက် သေဒဏ်ပေးရန် ပြဋ္ဌာန်းထားပြီး၊ ၎င်းတို့တွင် မြင့်မြတ်သောအရာများကို ခိုးယူခြင်းလည်း ပါဝင်သည် (ဟမ်မူရာဘိဥပဒေ၊ အပိုဒ် ၆)။

32. Let him not live. In defense of his secret and hasty departure Jacob pleaded fear, an honest and forthright confession. As for the charge of theft, Jacob voluntarily submitted to the provisions of Mesopotamian law. This provided the death penalty for certain kinds of theft, including that of sacred objects (Code of Hammurabi, sec. 6).

 

ကျွန်ုပ်တို့၏ညီအစ်ကိုများရှေ့တွင်။ ဤသည်မှာ လာဗန်၏ဆွေမျိုးများ (အခန်းကြီး ၂၃)၊ ယာကုပ်၏အိမ်ထောင်ဖက်များဖြစ်သော ညီအစ်ကိုများကို ရည်ညွှန်းသည်။

Before our brethren. This was a reference to Laban’s relatives (v. 23), Jacob’s brothers by marriage.

 

၃၃။ မိန်းမငယ်နှစ်ဦး၏ တဲများ။ ဤကျမ်းပိုဒ်သည် ထိုအချိန်က ဓလေ့ထုံးတမ်းတစ်ခုကို စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုအခါ ခင်ပွန်းနှင့်ဇနီးများသာမက ဇနီးတစ်ဦးချင်းနှင့် မောင်းမများသည် သီးခြားတဲတစ်လုံးစီရှိခဲ့သည်။

33. The two maidservants’ tents. This passage affords an interesting glimpse into the custom of the time whereby not only husbands and wives but each individual wife and concubine possessed a separate tent.

 

၃၄။ ကုလားအုတ်၏ ပရိဘောဂ။ ယခုခေတ်တွင် အလားတူဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည့်အတိုင်း၊ အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ စီးနင်းသည့်ကုန်းနှီးသည် ယက်လုပ်ထားသောသစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ခြင်းတောင်း သို့မဟုတ် ပုခက်နှင့်တူသည်။ ကြမ်းပေါ်တွင် ကော်ဇောတစ်ခုရှိပြီး၊ လေ၊ မိုးနှင့် နေရောင်မှ ကာကွယ်ရန် အမိုးနှင့် ကုလားကာများရှိသည်။ ဘေးနှစ်ဖက်ရှိ အဖွင့်များမှ အလင်းရောင်ဝင်ရောက်သည်။ ရာခေလသည် သူမ၏ခိုးမှုကို လှည့်စားမှုနှင့် လှည့်ဖျားမှုဖြင့် ဖုံးကွယ်ခဲ့ရာ သူမသည် လာဗန်၏ စစ်မှန်သောသမီးဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ သူမ၏ခင်ပွန်း၏ ဘာသာတရားသည် သူမ၏စရိုက်ပေါ်တွင် မည်မျှအကျိုးသက်ရောက်မှုနည်းပါးခဲ့သည်နည်း။ သေချာပေါက်၊ သူကိုယ်တိုင်လည်း သီလစရိုက်၏ ပုံသာနမူနာမဟုတ်ပေ။

34. The camel’s furniture. To judge from its modern counterpart, a woman’s riding saddle was probably made of wickerwork and resembled a basket or cradle. There was a carpet upon the floor, and it was protected against wind, rain, and sun by means of a canopy and curtains. Light was admitted by openings in the sides. In covering her theft by subtlety and deception Rachel proved herself a true daughter of Laban. How little an imprint had the religion of her husband made upon her character! To be sure, of course, he was hardly a paragon of virtue himself.

 

၃၅။ ကျွန်မထရပ်နိုင်ပါ။ အရှေ့တိုင်းဓလေ့နှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ အသက်အရွယ်နှင့် အဆင့်အတန်းမခွဲခြားဘဲ သားသမီးများသည် မိဘများရှေ့တွင် ထရပ်ရမည်ဖြစ်သည် (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၉:၃၂; ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၂:၁၉)။ ထို့ကြောင့် ရာခေလ၏ အကြောင်းပြချက်သည် မသင့်လျော်ပေ။

35. I cannot rise up. Oriental custom and politeness required children of every age and rank to rise up in the presence of their parents (Lev. 19:32; 1 Kings 2:19). Rachel’s excuse was therefore hardly in order.

 

အမျိုးသမီးများ၏ဓလေ့။ ဤသည်မှာ ဓမ္မတာကိုရည်ညွှန်းသည့် ဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၈:၁၁ ကိုကြည့်ပါ)၊ ၎င်းသည် နောက်ပိုင်းမောရှေဥပဒေအရ ထုံးတမ်းစဉ်လာအရ မစင်ကြယ်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည် (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၅:၁၉)။ ဤထုံးတမ်းဥပဒေသည် မောရှေဥပဒေမတိုင်မီ၊ အနည်းဆုံး အာရမ်လူမျိုးများအကြား အာမခံထားသည်ကို ဤကျမ်းပိုဒ်မှ သိရှိနိုင်သည်။ လာဗန်သည် ရာခေလအား ထရပ်ရန်မတောင်းဆိုခဲ့ခြင်းမှာ “ကုလားအုတ်၏ပရိဘောဂ”ကို ရှာဖွေရန်အတွက် မစင်ကြယ်မှုကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်နိုင်သည်။

The custom of women. A periphrasis for the menses (cf. ch. 18:11), which under the later Mosaic legislation incurred ceremonial uncleanness (Lev. 15:19). That this particular statute was in force prior to the Mosaic law, at least among the Aramaeans, may be inferred from this passage. That Laban did not require Rachel to stand so that he might search “the camel’s furniture” may have been due to fear of defilement.

 

ရုပ်တုများကို မတွေ့ရှိခဲ့။ ဤစကားစုကို သုံးကြိမ်ထပ်လောင်းဖော်ပြထားပြီး၊ လာဗန်၏ရှာဖွေမှု၏ စေ့စပ်သေချာမှုနှင့် ရာခေလ၏ ခိုးယူထားသောအရာများကို ဖုံးကွယ်ရာတွင် အောင်မြင်မှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။

Found not the images. Thrice repeated, this phrase emphasizes the thoroughness of Laban’s search and Rachel’s success in hiding the stolen objects.

 

၃၆။ ယာကုပ်သည် ဒေါသထွက်ခဲ့သည်။ လာဗန်သည် ယာကုပ်ထွက်ခွာသွားသောအခါ သူ၏မိသားစုဘုရားများ ပျောက်ဆုံးသွားကြောင်း သိခဲ့သည်၊ ဤအချက်ကို သူယုံကြည်ခဲ့သည်။ ယခင်ညက အိပ်မက်ရှိခဲ့သော်လည်း၊ သူသည် ယာကုပ်ကို ခုခံအနေအထားသို့ ရောက်အောင် ကြံစည်နေဆဲဖြစ်နိုင်သည်။ ယာကုပ်သည် အပြစ်ရှိသူအား လာဗန်ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် မိမိဆန္ဒအလျောက် သဘောတူခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၃၂)။ လာဗန်သည် ယာကုပ်အား ဤလုပ်ရပ်အတွက် တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်ဖြစ်စေ တာဝန်ယူစေရန် မျှော်လင့်ခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် သူ၏အကြောင်းကို ဖိအားပေးခဲ့ပြီး၊ ယာကုပ်အား ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ပေမည်။ ယာကုပ်တွင် အပြစ်ရှိပါက ဘုရားသခင်၏ အကာအကွယ်လက်ထဲမှ ဖယ်ထုတ်ခံရမည်ကို လာဗန်သည် သတိပြုမိပုံရသည်။ လာဗန်၏စွပ်စွဲချက်များ လုံးဝပြိုကျသွားသောအခါ၊ ယာကုပ်သည် ခုခံအနေအထားမှ လွတ်မြောက်လာပြီး၊ ယခုအခါ နှိမ့်ချပြီး နူးညံ့သိမ်မွေ့လာသော လာဗန်ကို သူ၏အကြောင်းကို ဖိအားပေးတိုက်တွန်းခဲ့သည်။ လာဗန်အတွက် သူ၏ဝန်ဆောင်မှုသည် ဝေဖန်မှုထက် သာလွန်ကောင်းမွန်ပြီး၊ ဤအချက်ကို လာဗန်ကိုယ်တိုင်ပင် ငြင်းဆန်ရန် မကြံစည်ခဲ့ပေ (အခန်းကြီး ၄၃)။

36. Jacob was wroth. Laban knew that his family gods had disappeared when Jacob left; of this he was positive. In spite of the dream of the night before, it may be that he was still scheming to put Jacob on the defensive. The latter had voluntarily agreed to surrender to Laban anyone found guilty (v. 32). Perhaps Laban hoped to fix upon him responsibility for the deed, either directly or indirectly, and so pressed his case, if he might thereby yet secure Jacob’s return. Laban seems to have been aware that guilt on Jacob’s part would have removed him from the protecting hand of God. With the complete collapse of Laban’s charges, Jacob, no longer on the defensive, now pressed his case against a meek and subdued Laban. His service for Laban was above criticism, a fact which even Laban himself did not presume to deny (v. 43).

 

၃၉။ ကျွန်ုပ်၏လက်မှ။ ယာကုပ်သည် လာဗန်အား တောရိုင်းသားရဲများနှင့် သူခိုးများကြောင့် တိရစ္ဆာန်များ ဆုံးရှုံးမှုအတွက် စွပ်စွဲခဲ့ခြင်းကြောင့် တရားဝင်ညည်းညူရန် အကြောင်းရှိခဲ့သည်။ ဤအလေ့အကျင့်သည် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားရှေးဥပဒများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ဟမ်မူရာဘိဥပဒေ (အပိုဒ် ၂၆၇) တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း၊ သိုးထိန်းတစ်ဦးသည် သူ၏ပေါ့ဆမှုကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်သော ဆုံးရှုံးမှုများကိုသာ ပြန်လည်ပေးဆပ်ရမည်ဖြစ်သည်။

39. Of my hand. Jacob had a legal basis for complaint against Laban, for charging him with the loss of animals to wild beasts and to thieves. This practice was contrary to the ancient laws of Mesopotamia, for, as the Code of Hammurabi (sec. 267) shows, a shepherd was to repay only such losses as were incurred through his own neglect.

 

၄၂။ အာဗြဟံ၏ဘုရားသခင်နှင့် ဣဇာက်၏ကြောက်ရွံ့မှု။ ယာကုပ်သည် “အာဗြဟံ၏ဘုရားသခင်” နှင့်အတူ “ဣဇာက်၏ကြောက်ရွံ့မှု” ဟူသောအသုံးအနှုံးကို ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းသည် ထူးဆန်းသည်ဟုထင်ရသော်လည်း၊ ဤအသုံးအနှုံးနှစ်ခုသည် တူညီသောဘုရားသခင်ကိုရည်ညွှန်းပုံရသည်။ အာဗြဟံ၏ဘာသာရေးအတွေ့အကြုံသည် ယာကုပ်အတွက် သူ့ဖခင်ဣဇာက်၏အတွေ့အကြုံလောက် လက်တွေ့မဖြစ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ အာဗြဟံသည် ကြာရှည်သေဆုံးသွားပြီဖြစ်သော်လည်း၊ ဣဇာက်သည် အသက်ရှင်နေဆဲဖြစ်ပြီး ဘုရားသခင်ကို “ကြောက်ရွံ့မှု” ဖြင့်ကိုးကွယ်နေသည်။ ဤနေရာတွင် “ကြောက်ရွံ့မှု” ဟူသောစကားလုံးသည် ယေဟိုဝါအတွက် အခြားအမည်တစ်ခုအဖြစ်သုံးပြီး၊ RSV တွင်ကဲ့သို့ “ကြောက်ရွံ့မှု” ဟုဘာသာပြန်သင့်သည်။ ဤအသုံးအနှုံးကို ဤနေရာနှင့် အခန်းကါး ၅၃ တွင်သုံးခြင်းသည် ဣဇာက်၏ဘာသာရေးဆိုင်ရာဆက်ကပ်အပ်နှံမှုက ယာကုပ်အပေါ်ထားခဲ့သော နက်ရှိုင်းသောအထင်အမြင်ကို ဖော်ပြသည်။

42. The fear of Isaac. It seems strange that Jacob mentioned this in addition to the “God of Abraham,” since both expressions apparently refer to the same Being. This may have been due to the fact that Abraham’s religious experience was not nearly so real to him as that of his father Isaac. Abraham had long been dead, whereas Isaac was yet living and practicing “the fear” of God. It seems that here the word “fear” is used as an alternate name for Jehovah, and should be rendered “Fear,” as in the RSV. The use of this expression here and in v. 53 suggests the deep impression made upon Jacob by the devotion with which Isaac practiced his religion.

 

ယမန်ညက ဆုံးမခဲ့သည်။ ယာကုပ်သည် လာဗန်အား ယခင်ညကအိပ်မက်ထဲတွင် ဘုရားသခင်မှသတိပေးချက်ပေးခဲ့သည်ကို ထောက်ပြပြီး၊ သူတို့ကြားရှိအငြင်းပွားမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဘုရားသခင်က အဆုံးအဖြတ်ပေးပြီးဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ သူမပြောခဲ့သော်လည်း၊ ယာကုပ်သည် သူ၏ပိုင်ဆိုင်မှုများတိုးပွားစေရန်ပြုလုပ်ခဲ့သမျှအတွက် ဘုရားသခင်၏ထောက်ခံမှုကို သူ့အပေါ်သို့ ဘုရားသခင်ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုတွင် ဖတ်ရှုခဲ့ပေမည်။ သူသည် လှည့်စားမှုကိုလှည့်စားမှုဖြင့်သာ တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး၊ လာဗန်သည် သူ့ကိုအပြစ်ပေးရန် သို့မဟုတ် လျော်ကြေးငွေတောင်းဆိုပိုင်ခွင့်မရှိဟု သူဆင်ခြင်ပေမည်။ ယာကုပ်၏လုပ်ရပ်ကို ဖခင်ယောက္ခမ လာဗန်၏ ကြမ်းတမ်းသောဆက်ဆံမှုတွင် အကြောင်းပြချက်ရှာနိုင်သော်လည်း၊ ဘုရားသခင်က သူ့ကိုလက်စားချေမှုမှ ကာကွယ်ပေးခဲ့သည်က သူ၏လုပ်ရပ်ကို မမှန်ကန်ကြောင်း သက်သေမပြခဲ့ပေ (သုတ္တံ ၂၀:၂၂; ရောမ ၁၂:၁၇; ၁သက်သာလောနိမှတ် ၅:၁၅)။

Rebuked thee yesternight. Jacob pointed out that by the warning given Laban in the dream of the previous night, God had already pronounced sentence upon the matter at issue between them. Though he did not say so, Jacob may have read into the divine intervention on his behalf God’s approval for all he had done to increase his possessions. Perhaps he reasoned that since on his own part he had only met cunning with cunning and deceit with deceit, Laban had no right to punish him or to expect compensation. Extenuation of Jacob’s conduct may be found in the heartless treatment accorded him by his father-in-law, but the fact that God protected him against revenge did not vindicate his course of action (Prov. 20:22; Rom. 12:17; 1 Thess. 5:15).

 

၄၃။ ဤကလေးများ။ လာဗန်သည် ယာကုပ်၏စကားများသည် မှန်ကန်ကြောင်းကို သဘောတူစွာဝန်ခံခဲ့ပြီး သူ့တွင်တိုင်ကြားရန် တရားမျှတသောအကြောင်းမရှိကြောင်း ဝန်ခံသည်။ သူသည် လက်ရှိအခြေအနေနှင့် ၎င်းမှဖြစ်ပေါ်လာသော မလွှဲမရှောင်သာခွဲခွာရမှုကို လက်ခံရုံမှတပါး ဘာမျှမလုပ်နိုင်ခဲ့ပေ။ သို့သော်လည်း၊ သူ၏မာန်ထောင်လွှားသောစိတ်သည် ယာကုပ်၏ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံးကို သူ၏အပိုင်ဟုဆိုကာ ထပ်မံထွက်ပေါ်လာသည်။ ယာကုပ်၏ ၂၀ နှစ်ကြာ စေ့စပ်သေချာစွာ အလုပ်လုပ်ကိုင်မှုအတွက် အသိအမှတ်ပြုမှု သို့မဟုတ် ကျေးဇူးတင်စကားတစ်ခွန်းမျှ လာဗန်၏နှုတ်မှထွက်မလာခဲ့ပေ။ အစားထိုးအားဖြင့်၊ သူသည် မိမိကိုယ်ကို ကြီးမြတ်ပြီး ရက်ရောသောအကျိုးပေးသူအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ မိမိဆွေမျိုးများကို ရက်ရောစွာဆက်ဆံရန် ဘယ်သောအခါမှ မစဉ်းစားခဲ့သူအဖြစ် ပြသခဲ့သည်။

43. These children. Laban tacitly acknowledged the truth of Jacob’s words and admitted that he had no just ground for complaint. He could do nothing but accept the existing situation and the inevitable separation it entailed. Nevertheless, his haughty spirit broke forth once more as he laid claim to all of Jacob’s possessions. Not one word of recognition or appreciation came from the lips of Laban for Jacob’s 20 years of diligent labor. Instead, he assumed the role of a greathearted and noble benefactor, who would never think of treating his own kin with less than magnanimity.

 

၄၄။ ပဋိညာဉ်တစ်ခုပြုလုပ်ကြပါစို့။ ဤအတွေးဖြင့် လာဗန်သည် တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးသဘောတူညီချက်တစ်ခုကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယာကုပ်သည် ဧသောနှင့်ပြန်လည်သင့်မြတ်ပြီး လက်စားချေရန်ပြန်လာမည်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည် (အခန်းကါး ၅၂)။ အခန်းကါး ၄၄ သည် ၎င်း၏လက်ရှိပုံစံတွင် မပြည့်စုံသည်ဟု အချို့ဝေဖန်သူများက ယူဆရန်မလိုအပ်ပေ၊ “၎င်း” ၏ရှေ့ပိုင်းသည် အဆိုပြုထားသော အောက်မေ့ဖွယ်အထိမ်းအမှတ် သို့မဟုတ် ဘုရားသခင်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ရှိနေမှုကို ယူဆထားသည်။ “၎င်း” သည် “ပဋိညာဉ်” ကိုရည်ညွှန်းနိုင်ပြီး၊ မေ့ဆိုပိုနီးယားတွင် ထုံးစံအတိုင်း ကူနီဖောင်းစာတစ်ခုပုံစံဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး၊ ပါတီနှစ်ဖက်နှင့် ၎င်းတို့၏ဆွေမျိုးများက တံဆိပ်ခတ်ပြီး လက်မှတ်ထိုးထားနိုင်သည်။

44. Let us make a covenant. With this in mind, Laban proposed a formal treaty of friendship. This may have been prompted also by the fear that Jacob might seek reconciliation with Esau and return to take revenge (v. 52). It is not necessary to assume with some commentators that v. 44 is incomplete in its present form, and that the antecedent of “it” was either the proposed memorial, or God, whose presence was assumed. “It” may just as well refer to “the covenant,” perhaps made up—as was common in Mesopotamia—in the form of a cuneiform tablet, sealed and signed by the two parties and their relatives.

 

၄၅။ ကျောက်တိုင်။ ယာကုပ်သည် လာဗန်၏အဆိုပြုချက်ကို သဘောတူကြောင်း ဘေသယ်တွင်ထူထောင်ခဲ့သော (အခန်းကါး ၂၈:၁၈) ကျောက်တိုင်နှင့်ဆင်တူသည့် ကျောက်တိုင်တစ်ခုကို ချက်ချင်းစတင်ထူထောင်ခဲ့သည်။ နှစ်ဖွဲ့စလုံးသည် ပဋိညာဉ်စားပွဲအတွက်အသုံးပြုရန် ကျောက်များကိုစုဆောင်းရာတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။

45. A pillar. Jacob evinced his assent to Laban’s proposal by proceeding at once to erect a stone memorial similar to the one at Bethel (ch. 28:18). Both groups joined, also, in gathering stones to be used as a table for the covenant meal.

 

၄၇။ ယာကုပ်က ၎င်းကို ဂါလံဒ်ဟုခေါ်သည်။ အာရမိတ်နှင့် ဟီဘရူးအမည်နှစ်ခုစလုံးသည် “သက်သေပြသည့်ကျောက်ပုံ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်နီးပါးတူသည်။ အစောဆုံးသိရှိထားသော သမ္မာကျမ်းစာမဟုတ်သော အာရမိတ်စာသားများသည် ယာကုပ်ခေတ်သို့မရောက်ဘဲ နောက်ပိုင်းကာလမှဖြစ်သော်လည်း၊ ဘီစီ ၁၇ ရာစုတွင် အာရမိတ်ဘာသာစကားမရှိဟု သက်သေမပြပေ။ အာရမိတ်ဘာသာစကားတည်ရှိမှုအတွက် အစောဆုံးသမ္မာကျမ်းစာမဟုတ်သောသက်သေမှာ၊ ဘီစီ ၁၅ ရာစုမှ ဆီးရီးယားရှိ ရှေးဟောင်းဥဂါရစ်မြို့မှ အက္ခရာစာလုံးကူနီဖောင်းစာတစ်ခုတွင် တွေ့ရှိရသည့် အာရမိတ်စကားလုံးအချို့ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏သမ္မာကျမ်းစာတွင် အာရမိတ်စကားလုံးများသည် အစောဆုံးသက်သေပြထားသောစကားလုံးများဖြစ်သည်။ လူတစ်ဦးစီသည် ဤအောက်မေ့ဖွယ်အထိမ်းအမှတ်ကို ၎င်းတို့၏ဘာသာစကားဖြင့် အမည်ပေးခဲ့ပြီး၊ အဓိပ္ပာယ်တူညီသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဤဒေသသည် ဣသရေလ၏ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်လာသောကြောင့်၊ ဟီဘရူးအမည် ဂိလဒ် (ဂါလံဒ်) ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် ဂိလဒ်တောင်တဝိုက်သာမက ယာမက်နှင့် ယဗ္ဗုတ်မြစ်များကြားရှိ ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ တောင်ကုန်းဒေသအားလုံးပါဝင်သည်။

47. Jacob called it Galeed. Both names, one Aramaic and the other Hebrew, have practically the same meaning, a “heap of witness.” That the earliest known non-Biblical Aramaic inscriptions do not reach back to the time of Jacob, but date from a later period, does not prove the nonexistence of Aramaic in the 17th century b.c. The earliest non-Biblical evidence for the existence of such a language consists of certain Aramaic words found in the alphabetic cuneiform tablets of ancient Ugarit in Syria, dating from the 15th century b.c. Our Bible, therefore, contains the earliest attested Aramaic words known. Each of the two men gave to this memorial a name in his own language, the two being identical in meaning. Inasmuch as the region later became a possession of Israel, the Hebrew name Gilead (Galeed) was applied to it. This includes not only the vicinity of Mt. Gilead itself but all of the mountainous uplands east of the Jordan between the Yarmuk and Jabbok rivers.

 

၄၉။ မိဇပါ။ ဤနေရာသည် “စောင့်ကြည့်စင်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသော မိဇပါဟူသော နာမည်တစ်ခုကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် လာဗန်နှင့် သူ၏ဆွေမျိုးများက ထူထောင်ခဲ့သော “သက်သေပြသည့်ပုံ” မှ အမည်ရရှိခဲ့သော မြို့တစ်မြို့၏တည်နေရာဖြစ်လာသည် (တရားသူကြီးမှတ်တမ်း ၁၀:၁၇; ၁၁:၁၁, ၂၉, ၃၄)။ ဤမြို့သည် တရားသူကြီး ယံဖထါ၏နေထိုင်ရာနေရာဖြစ်ခဲ့သည် (တရားသူကြီးမှတ်တမ်း ၁၁:၃၄)။

49. Mizpah. The site also received another name, Mizpah, meaning “watchtower.” It became, somewhat later, the site of a town that derived its name from the “pile of witness” erected by Laban and his relatives (Judges 10:17; 11:11, 29, 34). This town was at one time the residence of the judge Jephthah (Judges 11:34).

 

ထာဝရဘုရားသည် စောင့်ကြည့်တော်မူပါစေ။ လာဗန်သည် သူ၏သမီးများကို ကာကွယ်ရန် ကောင်းကင်စောင့်ကြည့်သူ ယေဟိုဝါကို တောင်းဆိုခဲ့သည်မှာ၊ သူသည် ယေဟိုဝါကို သူ၏အခွင့်အရေးကိုယ်စားပြုသူအဖြစ် လက်ခံခဲ့သည်ဟု သက်သေမပြပေ။ သူ၏လူမျိုးစုဆိုင်ရာနတ်ဘုရားအယူအဆဖြင့်၊ လာဗန်သည် အနည်းဆုံး ခါနန်တွင်ဖြစ်စေ၊ ဟာရန်တွင်ဖြစ်စေ ယာကုပ်၏ဘုရားသခင်၏တန်ခိုးကို လက်ခံရန် ဆန္ဒရှိခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ယခင်ညက အိပ်မက်ပြီးနောက် သူဘာမျှမတတ်နိုင်ခဲ့ပေ။ ထို့အပြင်၊ ယာကုပ်၏သြတ္တပ္ပစိတ်ကို ချုပ်နှောင်နိုင်သူမှာ ယေဟိုဝါတစ်ဦးတည်းသာဖြစ်သည်ဟူသော အတွေးဖြင့် သူပြောခဲ့ပေမည်။

The Lord watch. That Laban called on Jehovah, the heavenly watchman, to protect his daughters, does not prove that he accepted Jehovah as the representative of his rights. With his tribal concept of deity, Laban was willing to concede the power of Jacob’s God, at least in Canaan if not in Haran. What else could he do, particularly after the dream of the night before? Perhaps, also, he said this with the thought that Jehovah alone could bind the conscience of Jacob.

 

၅၀။ အကယ်၍ သင်သည် ဆင်းရဲဒုက္ခပေးလျှင်။ လာဗန်၏တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်သောစိတ်ထားရှိသော်လည်း၊ သူ၏ဖခင်စိတ်သဘာဝသည် သူ၏သမီးများ၏ကောင်းကျိုးအတွက် စိတ်အားထက်သန်စွာ စိုးရိမ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏အနာဂတ်အတွက် ဂရုစိုက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် လာဗန်၏လုပ်ရပ် (အခန်းကါး ၁၅) အရ အနည်းငယ်ထူးဆန်းသည်။ သူကိုယ်တိုင်သည် ယာကုပ်၏အိမ်ထောင်ရေးပြဿနာဖြစ်စေသူဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းသည် မိသားစုအတွင်းတွင်သာဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ယာကုပ်သည် အခြားဇနီးများထပ်ယူပါက၊ သူ၏သမီးများနှင့် ၎င်းတို့၏သားသမီးများရရှိမည့် ချစ်ခင်မှုနှင့် အမွေအနှစ်များသည် လျော့နည်းသွားလိမ့်မည်။ လာဗန်သည် အဆုံးထိ ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ရှိနေခဲ့သည်။

50. If thou salt afflict. In spite of his selfish disposition, Laban’s paternal instinct made him jealous for the welfare of his daughters and solicitous of their future. This seems a little strange in the light of Laban’s own conduct (v. 15); he himself had been the cause of Jacob’s polygamy. But that, as it were, was all within the family. And if Jacob should take other wives, the affection and inheritance that would fall to his own daughters and to their children would thereby be diminished. Laban remained possessive to the very end.

 

၅၀ လာဗန်သည် အိမ်ထောင်များပြားခြင်း၏မတော်မတရားမှုကို နားလည်ခဲ့သည်။—လာဗန်သည် အိမ်ထောင်များပြားခြင်း၏မတော်မတရားမှုကို နားလည်ခဲ့သည်၊ သို့သော် ယာကုပ်သည် ဇနီးနှစ်ယောက်ယူခဲ့ရသည်မှာ သူၤသိလှည့်စားမှုကြောင့်သာဖြစ်သည်။ လာဗန်သည် လီယာနှင့် ရာခေလတို့၏မနာလိုမှုကြောင့် ၎င်းတို့၏အိမ်ဖော်များကို ယာကုပ်ထံသို့ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် မိသားစုဆက်ဆံရေးကို ရှုပ်ထွေးစေပြီး၊ သူၤသမီးများ၏မပျော်ရွှင်မှုကို တိုးပွားစေခဲ့သည်။ ယခုသူၤသမီးများသည် သူ့ထံမှ ဝေးကွာသောခရီးတွင် သွားနေပြီး၊ ၎င်းတို့၏အကျိုးစီးပွားသည် သူၤသိအကျိုးစီးပွားနှင့် လုံးဝခွဲခွာနေရမည်ဖြစ်သည်။ လာဗန်သည် ၎င်းတို့၏ပျော်ရွှင်မှုကို တတ်နိုင်သမျှ ကာကွယ်လိုသည်။ လာဗန်သည် ယာကုပ်အား အခြားဇနီးများထပ်ယူခြင်းဖြင့် သူ့ကိုယ်သူနှင့် လီယာနှင့် ရာခေလတို့အပေါ် ပို၍မပျော်ရွှင်မှုကို ယူဆောင်လာမည်ကို မလိုလားပေ (၃အက်စ်ဂျီ ၁၂၆)။

50. Laban Understood the Wrong of Polygamy.—Laban understood the wrong of polygamy, although it was alone through his artifice that Jacob had taken two wives. He well knew that it was the jealousy of Leah and Rachel that led them to give their maids to Jacob, which confused the family relation, and increased the unhappiness of his daughters. And now as his daughters are journeying at a great distance from him, and their interest is to be entirely separate from his own, he would guard as far as possible their happiness. Laban would not have Jacob bring still greater unhappiness upon himself and upon Leah and Rachel, by taking other wives (3SG 126).

 

၅၁။ ဤကျောက်ပုံ။ အနာဂတ်တွင် ၎င်းတို့တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး လက်စားချေရန်စဉ်းစားပါက၊ ဤအထိမ်းအမှတ်သည် ၎င်းတို့၏ချစ်ကြည်ရေးသဘောတူညီချက်ကို သတိပေးရာဖြစ်သည်။ ဤအခါသမယတွင် ရန်လိုသောရည်ရွယ်ချက်ကို ချုပ်နှောင်ခဲ့သည့်အတိုင်း၊ အနာဂတ်တွင် ဤဖြစ်ရပ်ကိုအမှတ်ရခြင်းသည် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော လက်စားချေရေးခရီးကို ဟန့်တားမည်ဖြစ်သည်။ လာဗန်၏အမြင်အရ၊ ယာကုပ်ကို ဒဏ်ရာမရှိစွာ လွတ်မြောက်ခွင့်ပြုခြင်းသည် ကြီးမားသောစွန့်လွှတ်မှုဖြစ်သည်။ ယာကုပ်၏လျင်မြန်စွာတိုးပွားလာသော စည်းစိမ်နှင့် တန်ခိုးအာနုဘာဝသည် ဧသောနှင့် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ပြန်လည်သင့်မြတ်မှုနှင့်အတူ၊ ယာကုပ်ကို အနိုင်ယူရန် အနာဂတ်အလားအလာကို မှေးမှိန်စေခဲ့သည်။ လာဗန်သည် သူ၏ရက်ရောသောစိတ်ဓာတ်ဖြင့် ယာကုပ်ကို အထင်ကြီးစေလိုသည်ဟု ထင်ရသည်။

51. This heap. Should either of them in the future think to take revenge upon the other, this monument was to be reminder of their pact of friendship. As upon this occasion hostile intent had been subdued, so in the future, memory of the event was to deter any possible punitive expedition. From Laban’s point of view he was making a great sacrifice in permitting Jacob to escape unscathed, for Jacob’s rapidly increasing wealth and power, together with a possible reconciliation with Esau, made any future prospect of overpowering Jacob dim indeed. Laban, it seems, was eager to impress Jacob with his own magnanimous spirit.

 

၅၃။ ၎င်းတို့၏ဖခင်၏ဘုရားသခင်။ ယောရှုမှတ်တမ်း ၂၄:၂ နှင့် လာဗန်၏အိမ်တွင် ရုပ်တုများရှိနေခြင်း (ကမ္ဘာဦး ၃၁:၃၀, ၃၅) မှသိရှိရသည်မှာ၊ မေ့ဆိုပိုတေးမီးယားရှိ အာဗြဟံ၏ဆွေမျိုးများသည် အခြားနတ်ဘုရားများကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် “နာခေါ်၏ဘုရားသခင်” သည် ယေဟိုဝါမဟုတ်ဟု ညွှန်ပြပုံရသည်။ သို့သော် နာခေါ်သည် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုနှင့်အတူ “စစ်မှန်သောဘုရားသခင်၏အသိပညာနှင့်ကိုးကွယ်မှု” ကို တန်ဖိုးထားခဲ့သည်ဟုလည်း သိရှိရသည် (PP ၁၇၁)။ “တရားစီရင်သည်” ဟူသောကြိယာသည် အများကိန်းဖြစ်ပြီး၊ လာဗန်သည် မတူညီသောနတ်ဘုရားနှစ်ပါးကို ပြောနေသည်ဟု ထောက်ခံပုံရသည်။ သို့သော်၊ LXX၊ ပက်ရှစ်တိုနှင့် ဗူးဂိတ်တို့သည် “တရားစီရင်သည်” ကို အနည်းကိန်းဖြင့်ဘာသာပြန်ထားပြီး၊ အာဗြဟံ၏ဘုရားသခင်နှင့် နာခေါ်၏ဘုရားသခင်ကို တစ်ဦးတည်းအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသည်။ လာဗန်သည် ယာကုပ်နှင့်သူ၏ခွဲခွာရမှုမလွှဲမရှောင်ဖြစ်လာသောအခါ၊ ၎င်းတို့၏အဘိုးဖြစ်သူ အာဗြဟံနှင့် နာခေါ်၊ နှင့် ၎င်းတို့၏အဘိုးကြီး တေရဟ်တို့သည် တူညီသောဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခြင်းဖြင့် သူနှင့်ယာကုပ်အကြား စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပုံရသည်။

53. The God of their father. It is known from Joshua 24:2 and from the existence of idols in Laban’s house (Gen. 31:30, 35), that Abraham’s relatives in Mesopotamia worshiped other gods. This might seem to indicate that “the God of Nahor” could not be Jehovah. But it is known also that Nahor “cherished the knowledge and worship of the true God” (PP 171) along with his idolatry. The verb “judge” is in the plural, in seeming support of the view that Laban was speaking of two distinct gods. However, the LXX, the Peshitto, and the Vulgate render “judge” in the singular, recognizing the God of Abraham and the God of Nahor as one. It would seem that Laban was seeking to bring about unity between himself and Jacob, now that separation was inevitable, by calling attention to the fact that their grandfathers, Abraham and Nahor, and great-grandfather Terah worshiped the same God.

 

ဣဇာက်၏ … ကြောက်ရွံ့မှု။ အခန်းကါး ၄၂ ကိုကြည့်ပါ။ ယာကုပ်သည် နာခေါ်၏နတ်ဘုရားများဖြင့်မဟုတ်ဘဲ ယေဟိုဝါဖြင့် “ကျိန်ဆိုခဲ့” ကြောင်းကို ရှင်းလင်းစေရန် မောရှေသည် ဤအသုံးအနှုံးကို ထည့်သွင်းခဲ့ပေမည်။

The fear of … Isaac. See on v. 42. Perhaps Moses added this expression to make it clear that Jacob “sware” by Jehovah and not by any of the gods of Nahor.

 

၅၄။ ယာကုပ်သည် ယဇ်ပူဇော်ခဲ့သည်။ ယာကုပ်သည် ပဋိညာဉ်အတည်ပြုရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်ဟု ယူဆသော ယဇ်ပူဇော်မှုထုံးတမ်းများတွင်သာ ပါဝင်ခဲ့ပုံရသည်။ လာဗန်သည် ကြည့်ရှုသူတစ်ဦးသာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ ယာကုပ်ပြင်ဆင်ထားသော အခမ်းအနားစားပွဲတွင် ထပ်မံပါဝင်ခဲ့သည်။

54. Jacob offered sacrifice. It seems that only Jacob participated in the sacrificial rites he considered essential to the ratification of the covenant. Laban was only an observer, but took part again in the ceremonial feast Jacob prepared.

 

၅၅။ သူ၏သားသမီးများကို နမ်းခဲ့သည်။ လာဗန်သည် ယာကုပ်နှင့် ပထမဆုံးတွေ့ဆုံစဉ်ကဲ့သို့ (အခန်းကါး ၂၉:၁၃) နောက်ဆုံးခွဲခွာချိန်တွင် ယာကုပ်ကို နမ်းခဲ့သည်ဟု မပေါ်လွင်ပေ။ လာဗန်နှင့် ယာကုပ်သည် ရန်သူများအဖြစ်မဟုတ်ဘဲ ပြန်လည်သင့်မြတ်စွာ ခွဲခွာခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် အကောင်းဆုံးသူငယ်ချင်းများမဟုတ်ခဲ့ပေ။

55. Kissed his sons and his daughters. It does not appear that Laban kissed Jacob on taking his final leave, as he had done upon meeting him the first time (ch. 29:13). Though Laban and Jacob parted reconciled to each other, and not as enemies, they were not exactly the best of friends.

 

သူတို့ကို ကောင်းကြီးပေးခဲ့သည်။ ပဋိညာဉ်၊ သို့မဟုတ် စားပွဲ၊ သို့မဟုတ် သူ၏သမီးများနှင့် ခွဲခွာရမည့်အတွေးကြောင့် လာဗန်၏ပိုမိုကောင်းမွန်သောသဘာဝသည် အောင်မြင်ခဲ့ပုံရပြီး၊ သူသည် ၎င်းတို့အပေါ် နှုတ်ဆက်ကောင်းကြီးပေးမှုတွင် သူ၏ခံစားချက်များကို ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် လာဗန်သည် သမ္မာကျမ်းစာဇာတ်လမ်းမှ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ဤဖြစ်ရပ်ဖြင့်၊ ခါနန်ရှိမိသားစုနှင့် မေ့ဆိုပိုတေးမီးယားရှိ ဆွေမျိုးများအကြား ဆက်သွယ်မှုအားလုံး ရပ်စဲသွားသည်။

And blessed them. Laban, whose better nature appears to have prevailed as a result of the covenant, or perhaps of the feast, or of the contemplated parting with his daughters, poured out his feelings in a farewell blessing upon them. Thus Laban disappears from the Scripture narrative. With this, all contact between the family in Canaan and relatives in Mesopotamia ceases.

 

ellen g. white comments

1-55 PP 190-194

1, 2 PP 192

1-3 SR 90

3 PP 193

4-7 SR 90

7 PP 190

15 PP 189

19-23, 26, 27, 29 PP 193

29 SR 91

38-40 PP 190

39 SR 91

40 DA 479

41, 42 SR 91

42, 44 PP 193

44-46 SR 92

49, 51-53 PP 194; SR 92