ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၃၀

 

အခန်းကြီး - ၃၀

chapter 30

 

၁. ရာခေလသည် သူမ၏ သားမမွေးနိုင်ခြင်းကြောင့် ဝမ်းနည်းပြီး သူမ၏ ကျွန်မဖြစ်သူ ဘိလဟာကို ယာကုပ်ထံ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၅. ဘိလဟာသည် ဒန်နှင့် နဖတ္တာလီကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၉. လယာသည် သူမ၏ ကျွန်မဖြစ်သူ ဇိလပါကို ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ သူမသည် ဂဒ်နှင့် အာရှာကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၄. ရုဗင်သည် မန်ဒရိတ်ပင်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ လယာသည် ၎င်းဖြင့် ရာခေလထံမှ သူမ၏ ခင်ပွန်းကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ၁၇. လယာသည် ဣသခါ၊ ဇေဗုလုန်၊ နှင့် ဒိနာ တို့ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၂၂. ရာခေလသည် ယောသပ်ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၂၅. ယာကုပ်သည် ထွက်ခွာလိုသည်ဟု ဆန္ဒပြုခဲ့သည်။ ၂၇. လာဗန်သည် သူ့ကို စာချုပ်သစ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ ၃၇. ယာကုပ်၏ နည်းဗျူဟာဖြင့် သူသည် ချမ်းသာလာခဲ့သည်။

1 Rachel, in grief for her barrenness, giveth Bilhah her maid unto Jacob. 5 She beareth Dan and Naphtali. 9 Leah giveth Zilpah her maid, who beareth Gad and Asher. 14 Reuben findeth mandrakes, with which Leah buyeth her husband of Rachel. 17 Leah beareth Issachar, Zebulun, and Dinah. 22 Rachel beareth Joseph. 25 Jacob desireth to depart. 27 Laban stayeth him on a new covenant. 37 Jacob’s policy, whereby he became rich.

 

၁. ကလေးများပေးပါ။ လယာ၏ မိခင်အဖြစ် အောင်မြင်မှုသည် ရာခေလ၏ မနာလိုမှုကို သည်းမခံနိုင်သည့်အထိ နှိုးဆွခဲ့သည်။ ယခု၊ မနာလိုမှုသည် “အရိုးများ၏ ပုပ်သိုးခြင်း” (သုတ္တံ ၁၄:၃၀) ဖြစ်ပြီး၊ “မနာလိုမှုသည် သင်္ချိုင်းကဲ့သို့ ရက်စက်သည်” (ရှောလမုန်၏ သီချင်း ၈:၆) ဖြစ်သည်။ ရာခေလသည် သူမ၏ ခင်ပွန်း၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို ပိုမိုရရှိခံစားနေသော်လည်း၊ သူမ၏ အစ်မ လယာသည် အရှေ့တိုင်းသားအတွက် ဇနီးတစ်ဦး၏ အရေးကြီးဆုံးတာဝန်ဖြစ်သည့် မိခင်ဖြစ်မှုတွင် သူမကို ကျော်လွန်နေသရွေ့ သူမသည် စိတ်ကျေနပ်မှုမရှိနိုင်ပေ။ စာရာသည် ဣဇာက်မွေးဖွားချိန်တွင် အနည်းဆုံး ၂၅ နှစ်ကြာ အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ ရေဗက္ကာသည် ကလေးမမွေးနိုင်သည့် ၂၀ နှစ်ကြာ အချည်းနှီးစောင့်ဆိုင်းခဲ့ပြီး၊ သူမနှင့် ဣဇာက်သည် ဘုရားသခင်ထံ ဆုတောင်းခဲ့သည်။ သို့သော် ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့်ရင်ဆိုင်နေရသည့် စောင့်ဆိုင်းမှုသည် ရာခေလကို မနာလိုမှုဖြင့် စိတ်မရှည်လှုံ့ဆော်စေခဲ့ပြီး၊ သူမသည် ယာကုပ်ကို စိတ်ဓာတ်ကျစွာ အပြစ်တင်ခဲ့သည်။

1. Give me children. Leah’s success as a mother aroused Rachel’s jealousy beyond the point of endurance. Now, envy is “rottenness of the bones” Prov. 14:30), and “jealousy is cruel as the grave” (S. of Sol. 8:6). Though Rachel enjoyed the greater share of her husband’s affection, she could not be content so long as her sister surpassed her in what was, to an Oriental, most important of all the duties of a wife—motherhood. Sarah had been married at least 25 years when Isaac was born. Rebekah had vainly waited 20 years for a child, when she and Isaac turned to God in prayer. But waiting in the face of competition made Rachel jealously impatient relatively soon after her marriage, and in bitterness of spirit she censured Jacob.

 

၂. ငါသည် ဘုရားသခင်၏ နေရာတွင် ရှိသလော။ ယာကုပ်၏ ပြင်းထန်သော မကျေနပ်မှုသည် သူ၏ အနှစ်သက်ဆုံး ဇနီးဖြစ်သူ၏ မသင့်လျော်သော စကားများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဘုရားသခင်သာလျှင် ပြောင်းလဲနိုင်သည့် အခြေအနေအတွက် အပြစ်တင်ခံရခြင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ရာခေလသည် ဘုရားသခင်သာလျှင် သားမမွေးနိုင်မှုကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်ကို (အခန်း ၆) သိရှိခဲ့သော်လည်း၊ လယာအပေါ် သူမ၏ မနာလိုမှုသည် ထိုအချက်ကို ယာယီမျက်ကွယ်ပြုစေခဲ့သည်။ ယာကုပ်၏ ပြန်ပြောချက်သည်လည်း ဝိညာဉ်ရေးရာ ချို့တဲ့မှုကို ထင်ရှားစေသည်။ သူသည် သူ၏ စိတ်ပျက်လျက် ခါးသီးနေသော ဇနီးအား သူ့မိဘများက သူမမွေးဖွားမီ ဆုတောင်းခဲ့သည့်အတိုင်း ဆုတောင်းရန် အကြံပြုမည့်အစား၊ သူသည် ရာခေလ၏ အဆိုပြုချက်ကို လက်ခံခဲ့ပြီး ၎င်းသည် အပြစ်ရှိသော နည်းလမ်းတစ်ခုသာဖြစ်သည်။

2. Am I in God’s stead? Jacob’s passionate displeasure was naturally aroused by his favorite wife’s unseemly words. He refused to take the blame for a situation only God could change. Rachel well knew that God alone could remove sterility (v. 6), but to this fact her jealousy of Leah appears for the moment to have blinded her. Jacob’s reply also manifests a certain lack of spirituality. Why did he not suggest to his disappointed and embittered wife that they seek help in prayer, as his parents had done before he himself was born? Instead of doing this he assented to a proposal that was nothing more than a sinful expedient.

 

၃. ငါ၏ ကျွန်မ ဘိလဟာကို ကြည့်ပါ။ ရာခေလ၏ အဆိုပြုချက်ကို ယာကုပ်က လက်ခံပြီး အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်မှာ စာရာ၏ အဆိုပြုချက် (အခန်း ၁၆:၂) ကဲ့သို့ အပြစ်ရှိသည်။ သို့သော် စာရာ၏ အကြောင်းပြချက်မရှိခဲ့ပေ၊ အကြောင်းမှာ ယာကုပ်အတွက် အမွေဆက်ခံသူအတွက် မေးခွန်းမရှိခဲ့ပေ။ အကယ်၍ ထိုအကြောင်းပြချက်ရှိခဲ့လျှင်လည်း၊ ၎င်းသည် ထိုလုပ်ရပ်ကို မဖြောင့်မတ်စေပေ၊ အာဗြဟံ၏ ကိစ္စတွင်ပင် ၎င်းသည် ထင်ရှားစွာ ပြစ်တင်ခံရခဲ့သည်။

3. Behold my maid Bilhah. Rachel’s proposal, which Jacob accepted and carried out, was as sinful as that of Sarah (ch. 16:2), but without Sarah’s excuse, since there was now no question as to an heir for Jacob. If such a reason had, indeed, existed, it would not have justified the act, which even in the case of Abraham had been so clearly condemned.

 

သူမသည် ငါ၏ ဒူးပေါ်တွင် မွေးဖွားလိမ့်မည်။ ဤထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှုကို များစွာသော ဝေဖန်သူများက မွေးစားခြင်းကို ဖော်ပြသည့် ဟီဘရူးစကားအသုံးအနှုန်းအဖြစ် ယူဆကြသည် (အခန်း ၅၀:၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် မွေးစားမည့်ကလေးကို မွေးဖွားချိန်တွင် ၎င်းကို မိမိ၏သားအဖြစ် လက်ခံသည့် ရှေးခေတ်အရှေ့တိုင်း ဓလေ့တစ်ခုမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ရာခေလသည် ဤဓလေ့များထဲမှ တစ်ခုကို စိတ်ထဲထားခဲ့ပြီး၊ ကလေးကို မွေးဖွားချိန်မှစ၍ မိမိ၏ ကလေးအဖြစ် လက်ခံရန် စီစဉ်ခဲ့ပေမည်။

She shall bear upon my knees. This statement has been considered by many commentators as a Hebrew idiom expressing adoption (see ch. 50:23). It is possible that the expression originated in an ancient Oriental custom, whereby, at the birth of a child that was to be adopted, the one adopting the child would receive it as his own. Rachel probably had one of these customs in mind and planned to receive the baby from birth as her own.

 

၄. ယာကုပ်သည် သူမထံသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ယာကုပ်၏ အိမ်ထောင်ရေးတွင် လျှော့ရဲမှုသည် ပေါင်းကူးယူခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး ကျွန်မိန်းမယူခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလအမျိုးအနွယ်၏ ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် ၎င်းကို လွှမ်းမိုးခဲ့သော်လည်း၊ ထိုဓလေ့အပေါ် သူ၏ထောက်ခံမှုကို မထားရှိခဲ့ပေ။

4. Jacob went in unto her. Jacob’s laxity in marriage began with polygamy and ended in concubinage. Though God overruled this for the development of the seed of Israel, He did not thereby place His approval on such a custom.

 

၆. ဒန်။ ရာခေလသည် လယာ၏ သားမွေးဖွားနိုင်မှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် သူမ၏ သားမမွေးနိုင်မှုကို မတရားမှုအဖြစ် ယူဆခဲ့ပြီး၊ ဒန်၏ မွေးဖွားခြင်းကို သူမ၏ လုပ်ရပ်အတွက် ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်းအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့သည်။ သူမသည် “ဘုရားသခင်သည် ငါ့ကို တရားစီရင်တော်မူပြီ” သို့မဟုတ် “ငါ့အတွက် တရားမျှတမှုကို ရယူပေးတော်မူပြီ” ဟု ထင်ရှားစွာ ပြောဆိုခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် သူ့ကို ဒန်၊ “တရားသူကြီး” ဟု ခေါ်ခဲ့သည်။ သူမ၏ “ငါ၏ အသံကိုလည်း ကြားတော်မူပြီ” ဟူသော ထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှုသည် သူမသည် ထိုကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ဆုတောင်းခဲ့သည် သို့မဟုတ် ဒန်၏ မွေးဖွားခြင်းကို သူမ၏ ခါးသီးသော ညည်းညူမှုများအတွက် ဘုရားသခင်၏ တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် ယူဆခဲ့သည် (အခန်း ၁)။

6. Dan. Rachel, who had considered her sterility an injustice in view of Leah’s fecundity, looked upon the birth of Dan as divine vindication of her conduct. She clearly stated, this conviction when she said, “God has judged me” or “has procured for me justice,” for which reason she called him Dan, “judge.” Her statement, “and hath also heard my voice,” means either that she had prayed about the matter or that she considered Dan’s birth as God’s reply to her bitter complaints (v. 1).

 

၈. နဖတ္တာလီ။ ဒန်၏ မွေးဖွားပြီးနောက်၊ ယာကုပ်သည် ဘိလဟာကို သူ၏ တရားဝင်ဇနီးတစ်ဦးအဖြစ် ယူဆခဲ့သည် သို့မဟုတ် ရာခေလ၏ ထပ်မံအကြံပြုချက်အတိုင်း သူမ၏ ကျွန်မဖြင့် နောက်ထပ်သားတစ်ဦးကို ရယူရန် လိုက်နာခဲ့သည်။ ဘိလဟာ၏ ဒုတိယသားမွေးဖွားချိန်တွင်၊ ရာခေလသည် ၎င်းကို သူမ၏ ကိုယ်စားသားအဖြစ် ယူဆခဲ့ပြီး၊ သူမသည် “ငါသည် ငါ၏ အစ်မနှင့် ကြီးမားသော နပန်းသတ်ခြင်းများဖြင့် နပန်းသတ်ခဲ့ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူမသည် သူ့ကို နဖတ္တာလီ၊ “ငါ၏ နပန်းသတ်ခြင်း” ဟု ခေါ်ခဲ့သည်။

8. Naphtali. After Dan’s birth Jacob either considered Bilhah as one of his legitimate wives or followed a renewed suggestion of Rachel to procure another son for her by her maid. At the birth of Bilhah’s second son, whom Rachel considered hers by proxy, she stated that she had “wrestled with Great wrestlings,” literally, with “wrestlings of ’Elohim [God],” with her sister and had been successful. Hence she called him Naphtali, “my wrestling.”

 

၉. လယာသည် မြင်သောအခါ။ လယာသည် နှစ်စဉ်သားတစ်ဦးမွေးဖွားရန် အကျင့်ဖြစ်နေခဲ့ပြီး၊ သူမသည် နောက်ထပ်သားမမွေးနိုင်တော့မည်ဟု ထင်ရှားလာသောအခါ စိတ်မရှည်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရာခေလသည် သူမ၏ ကျွန်မဖြင့် သားများရရှိခဲ့ခြင်းသည် လယာကို အနှောင့်အယှက်မဖြစ်စေခဲ့ဘဲ၊ သူမသည် မိမိသားများကို မွေးဖွားနိုင်မည့် အလားအလာရှိသရွေ့ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယခုအခါ သူမသည် ရာခေလဖြစ်ခဲ့သည့်အတိုင်း မနာလိုမှု၏ သားကောင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရာခေလသည် ယာကုပ်၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သော နည်းလမ်းများသည် လယာကို မနာလိုဖြစ်စေခဲ့ပြီး၊ မနာလိုမှုသည် ရာခေလအသုံးပြုခဲ့သော နည်းလမ်းတူညီမှုကို အသုံးပြုရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ သို့သော် လယာသည် သူမ၏ နှလုံးသားမှ ကြံစည်ထားသည့် နည်းလမ်းကို လိုက်နာနေသည်ကို သတိရှိခဲ့ပုံရသည်၊ အကြောင်းမှာ သူမ၏ ကျွန်မ၏ သားနှစ်ဦး မွေးဖွားချိန်တွင် ဘုရားသခင်ကို ဖော်ပြမှုမပြုခဲ့ပေ။

9. When Leah saw. Leah, accustomed to bearing a son each year, became impatient when it seemed she was to bear no more. That Rachel had obtained sons by her maid did not disturb Leah so long as there was prospect of her having sons of her own, but now she became the victim of envy, as her sister had been before. The means employed by Rachel to retain Jacob’s favor made Leah jealous, and jealousy drove her to the employment of the same means Rachel had used. However, Leah seems to have been conscious that she was pursuing a device of her own heart, since she made no reference to God in her statements at the birth of Zilpah’s two sons.

 

ယာကုပ်နှင့်ပတ်သက်၍၊ သူသည် သူ၏ ဇနီးများ၏ လှည့်ဖျားသော အကြံပြုချက်များကို ၎င်းတို့၏ သားသမီးများ တိုးပွားလာစေရန် အလွယ်တကူ သဘောတူခဲ့သည်မှာ အံ့သြဖွယ်ဖြစ်သည်။ သူသည် ချစ်လှစွာသော ရာခေလကို ကျေနပ်စေရန် ဘိလဟာကို ယူရန် အကြောင်းပြချက်အချို့ ခံစားခဲ့ရပေမည်၊ အကြောင်းမှာ သူမတွင် သားသမီးမရှိခဲ့ပေ။ သို့သော် သားလေးယောက်ရှိပြီးသား လယာ၏ အဆိုပြုချက်နှင့်ပတ်သက်၍ သူ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားကို မည်သည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ငြိမ်သက်စေနိုင်မည်နည်း။ မတရားသောလမ်းကို စတင်လိုက်ပြီးနောက်၊ သူသည် သူ၏ လုပ်ရပ်၏ မမှန်ကန်မှုကို မမြင်ခဲ့သလို ၎င်း၏ အကျိုးဆက်များကိုလည်း မစဉ်းစားခဲ့ပေ။ အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ သူသည် ထိုခေတ်၏ ထုံးစံတစ်ခုကို လိုက်နာခဲ့သည်ကို ဝန်ခံရမည်။ ဟမ်မုရာဘိ၏ ဥပဒေကျမ်းနှင့် အခြား ကျူနီဖောင်း စာရွက်စာတမ်းများမှ ထိုသို့သော ဓလေ့သည် ဥပဒေအရနှင့် လူမှုရေးအရ လက်ခံနိုင်ဖွယ်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်၊ အထူးသဖြင့် သားမမွေးနိုင်မှုက ကလေးမွေးဖွားခြင်းကို တားဆီးထားသည့်အခါဖြစ်သည်။ ဤဓလေ့၏ တည်ရှိမှုသည် အာဗြဟံနှင့် ယာကုပ်တို့သည် ၎င်းတို့၏ ကျွန်များကို ကျွန်မိန်းမအဖြစ် ယူရာတွင် မကြီးမားသော အမှားဟု မမြင်ခဲ့သည့် အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်ပေမည်။

As for Jacob, it is surprising how easily he consented to the devious suggestions of his wives in order to increase their offspring. If he had felt some excuse for taking Bilhah in order to satisfy his beloved Rachel, who had no children of her own, by what excuse could he have quieted his conscience in regard to the proposal of Leah, who already had four sons? Having entered the path of wrongdoing, he seems neither to have seen the wrong of his conduct nor to have thought of its possible consequences. On the other hand, it must be admitted that in so doing he followed a common custom of his day. From the law code of Hammurabi and other cuneiform documents we know that such a practice was legally and socially acceptable, particularly when sterility prevented childbearing. The existence of this custom is probably the main reason that neither Abraham nor Jacob saw any great mistake in taking their servants as concubines.

 

၁၁. ဂဒ်။ ဇိလပါ၏ သားမွေးဖွားချိန်တွင် လယာ၏ အော်ဟစ်ချက် “တပ်ဖွဲ့တစ်ခု လာနေပြီ” သည် သမ္မာကျမ်းပြီးနောက် ဂျူးရိုးရာဓလေ့အပေါ် အခြေခံထားသည်။ တကယ်တမ်းတွင်၊ ဤအသုံးအနှုန်းသည် “ကံကောင်းခြင်း” ဟု ဆိုလိုပြီး၊ LXX နှင့် Vulgate တွင်လည်း ထိုသို့ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လယာသည် ဇိလပါ၏ သားကို ဂဒ်၊ “ကံကောင်းခြင်း” ဟု ခေါ်ခဲ့သည်။

11. Gad. The KJV translation of Leah’s exclamation at the birth of Zilpah’s son, “A troop cometh,” is based on Jewish tradition of the post-Biblical era. Actually, the expression means, “in good fortune,” as the LXX and Vulgate have it. Thus Leah called Zilpah’s son, God, “good fortune.”

 

၁၃. အာရှာ။ ဇိလပါ၏ ဒုတိယသားကို အာရှာ၊ “ပျော်ရွှင်သူ” သို့မဟုတ် “ပျော်ရွှင်မှုယူဆောင်သူ” ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ သူမသည် “ငါ၏ ပျော်ရွှင်မှုအတွက်၊ အကြောင်းမှာ သမီးများသည် ငါ့ကို ပျော်ရွှင်သူဟု ခေါ်ကြသည်” ဟု စကားလုံးအရ ပြောဆိုခဲ့သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ သားသမီးများစွာ၏ မိခင်တစ်ဦးအဖြစ်ဖြစ်သည်။ သူမ၏ ပထမသားလေးယောက်အနက် သုံးယောက်၏ မွေးဖွားချိန်တွင် လယာသည် ယေဟောဝါကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည် (အခန်း ၂၉:၃၂၊ ၃၃၊ ၃၅)။ ယခုအခါ၊ သူမ၏ ကျွန်မမှ မွေးဖွားသူများနှင့်၊ သူမသည် ဘုရားသခင်ကို မစဉ်းစားပုံရသည်။ ၎င်းတို့သည် သူမ၏ လိမ္မာပါးနပ်သော ကြံစည်မှု၏ အောင်မြင်ပြီး ကြိုဆိုဖွယ်ရလဒ်ဖြစ်သည်။

13. Asher. Zilpah’s second son was named Asher, “the happy one,” or “bringer of happiness.” She said literally, “to my happiness, for daughters call me happy,” that is, as a mother of many children. In statements she made upon the birth of three of her own first four sons, Leah had recognized Jehovah (ch. 29:32, 33, 35). Now, with those born to her maid, she seems not to think of God. They were the successful and welcome result of her own clever devising.

 

၁၄. မန်ဒရိတ်ပင်။ အထက်မေဆိုပိုတေးမီးယားတွင် ဂျုံရိတ်သိမ်းချိန်သည် မေလနှင့် ဇွန်လတွင် ဖြစ်ပေါ်သည်။ မန်ဒရိတ်ပင်သည် ဘယ်လဒေါနာမိသားစုမှ ဆေးဖက်ဝင်အပင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အဖြူရောင်နှင့် နီညိုရောင် ပန်းပွင့်များရှိသည်။ ၎င်း၏ အဝါရောင်၊ အနံ့ရှိသော အသီးသည် သေးငယ်သော ပန်းသီးပုံစံခန့်ရှိသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း၊ ရှေးခေတ်ကဲ့သို့ပင်၊ အသီးသည် အရှေ့အနီးဒေသရှိ လူများက သားမွေးဖွားနိုင်မှုကို မြှင့်တင်ပေးသည်ဟု ယူဆကြသည်။ အရှေ့တိုင်းသား အမျိုးသမီးများသည် မန်ဒရိတ်ပင်ဖြင့် လိင်စိတ်ကြွမှုကို လှုံ့ဆော်ပြီး သားယူနိုင်မှုကို အကူအညီပေးသည်ဟု ယူဆသည့် ဖီလတာတစ်ခု ပြုလုပ်ကြသည်။

14. Mandrakes. In Upper Mesopotamia the wheat harvest comes in May and June. The mandrake is an herb of the belladonna family with white and reddish blossoms. Its yellowish, odoriferous fruit is about the size and shape of a small apple. Today, as in ancient times, the fruit has been considered by people of the Near East as promoting fertility. Women of the Orient still make a philter of mandrakes, which was thought to stimulate sensual desire and to aid conception.

 

၁၅. ဤသည်မှာ သေးငယ်သော ကိစ္စလား။ ရာခေလသည် သူမ၏ သားမမွေးနိုင်မှုကို ဖယ်ရှားရန် နည်းလမ်းအဖြစ် မန်ဒရိတ်ပင်ကို လိုချင်ခဲ့ပုံရသည်။ လယာသည် သူမ၏ အစ်မ၏ ယာကုပ်၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို ပိုမိုရရှိရန် အလားအလာကို တိုးမြှင့်ပေးနိုင်သည့် အရာတစ်ခုကို စွန့်လွှတ်ရန် စိတ်ကူးကို မကျေနပ်ခဲ့ပေ။ ရာခေလသည် လယာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့်၊ ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးထက် မန်ဒရိတ်ပင်အပေါ် ပိုမိုယုံကြည်ခဲ့ပုံရသည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးတွင် သူမသည် မန်ဒရိတ်ပင်ထက် ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ရန် သင်ယူခဲ့သည် (အ ကမ္ဘာ ၃၀:၂၂; ဆာလံ ၁၂၇:၃ ကိုကြည့်ပါ)။

15. Is it a small matter? Rachel, apparently, desired the mandrakes as a means of removing her sterility. Leah was indignant at the very thought of parting with something that might increase her sister’s prospects of securing more of Jacob’s love than she already had. Rachel it seems, perhaps in contrast to Leah, had more faith in mandrakes than in God’s power. Eventually, however, she learned to trust in God rather than in mandrakes (see Gen. 30:22; Ps. 127:3).

 

၁၈. ဣသခါ။ “ဘုရားသခင်သည် လယာကို နားထောင်တော်မူသည်” (အခန်း ၁၇)၊ မန်ဒရိတ်ပင်ကဲ့သို့ သဘာဝနည်းလမ်းများမှမဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရားသခင်၊ အသက်၏ ဖန်တီးရှင်ထံမှ အသက်သည် လာသည်ကို ပြသရန်ဖြစ်သည်။ လယာသည် သူမ၏ ပဉ္စမသားမွေးဖွားခြင်းတွင် သူမ၏ ကျွန်မကို ခင်ပွန်းထံပေးအပ်ခြင်းအတွက် ဘုရားသခင်၏ ဆုလာဘ်ကို မြင်ခဲ့သည်ဟု ထင်ခဲ့ပြီး၊ မနာလိုမှုမှ ပေါက်ဖွားလာသော လုပ်ရပ်ကို မိမိကိုယ်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်း၏ သက်သေအဖြစ် ယူဆခဲ့ပုံရသည်။ ဣသခါ အမည်သည် “ဆုလာဘ်” ဟူသော အယူအဆကို ထည့်သွင်းထားပြီး၊ ၎င်းသည် “ဆုလာဘ်ရှိသည်” ဟု ဆိုလိုသည်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ရဗ္ဗိဓလေ့အရ “ဆုလာဘ်ကို ဆောင်သူ” ဟု ဆိုလိုသည်ဖြစ်စေ မသေချာပေ�। ဣသခါ၏ မွေးဖွားခြင်းတွင် အပြစ်ရှိသော လုပ်ရပ်အတွက် “ဆုလာဘ်” ကို မြင်ခဲ့သူမှာ မောရှေမဟုတ်ဘဲ လယာဖြစ်သည်ကို သတိပြုပါ။

18. Issachar. “God hearkened unto Leah” (v. 17), to show that it was not from such natural means as mandrakes, but from God, the Author of life, that life comes. Leah thought she saw in the birth of her fifth son a divine reward for having given her maid to her husband, apparently considering the action that had sprung from jealousy an evidence of self-denial. The name Issachar contains the idea of “reward,” but whether it means “there is a reward” or, according to a rabbinical tradition, “he bears a reward,” is not certain. Note that it was Leah, not Moses, who saw in Issachar’s birth a “reward” for sinful action.

 

၂၀. ဇေဗုလုန်။ သူမ၏ ဆဋ္ဌမသားကို ဇေဗုလုန်၊ “နေထိုင်ခြင်း” ဟု အမည်ပေးရာတွင်၊ လယာသည် ယာကုပ်သည် ယခုအခါ သူမ၏ သားမမွေးနိုင်သော အစ်မထက် သူမကို ပိုမိုနှစ်သက်လိမ့်မည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူမသည် ယာကုပ်၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာတွင် ပထမနေရာကို ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး၊ သူမနှင့် ဂုဏ်ပြုထိုက်သော ပထမဇနီးအဖြစ် “နေထိုင်” ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။

20. Zebulun. In naming her sixth son Zebulun, “dwelling,” Leah expressed her hope that now Jacob would prefer her to her barren sister. She was bidding for the first place in his affections, bidding for him to “dwell” with her in the honored relationship of first wife.

 

၂၁. ဒိနာ။ ဒိနာ အမည်သည် “တရားမျှတမှု” ဟု ဆိုလိုသည်။ သူမသည် ယာကုပ်၏ တစ်ဦးတည်းသော သမီးမဟုတ်ခဲ့ပေ (အခန်း ၃၇:၃၅; ၄၆:၇)၊ သူမသည် အခန်း ၃၄ တွင် သူမ၏ ကံဆိုးမှုအကြောင်းကို ကြိုတင်မျှော်မှန်းပြီး ဤနေရာတွင် ဖော်ပြခံရပေမည်။ “ထို့နောက်” ဟူသော စကားလုံးသည် ဇေဗုလုန်၏ မွေးဖွားပြီးနောက် အချိန်အတန်ကြာ ကျော်လွန်သွားပြီဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ဒိနာသည် ယာကုပ်ပြန်လည်ကာနာန်သို့ ပြန်လာချိန်တွင် သူ၏ တစ်ဦးတည်းသော သမီးဖြစ်သည် (အခန်း ၃၄:၁ ကိုကြည့်ပါ)။

21. Dinah. The name means “vindication.” She was not the only daughter of Jacob (chs. 37:35; 46:7) and is probably mentioned here in anticipation of the account of her misfortune in ch. 34. The word “afterwards” indicates that some time had passed since the birth of Zebulun. Dinah was Jacob’s only daughter when he returned to Canaan (see on ch. 34:1).

 

၂၂. ဘုရားသခင်သည် ရာခေလကို သတိရတော်မူသည်။ ရာခေလသည် နောက်ဆုံးတွင် သူမ၏ ပြဿနာကို သခင်ထံ ဆုတောင်းခဲ့ပုံရသည်။ သူမ၏ ဆုတောင်းချက်ကို ကြားတော်မူခဲ့ပြီး၊ ယုံကြည်ခြင်းသည် စိတ်မရှည်ခြင်းနှင့် ယုံကြည်မှုမရှိခြင်းတို့က တားဆီးထားခဲ့သည့်အရာကို ရရှိခဲ့သည်။

22. God remembered Rachel. It seems that Rachel eventually took her problem to the Lord in prayer. Her petition was heard, and faith obtained what impatience and unbelief had heretofore prevented.

 

၂၃. ငါ၏ အရှက်တရား။ ရှေးခေတ်အရှေ့တိုင်းတွင် သားမမွေးနိုင်သော အမျိုးသမီးကို သနားမည့်အစား မထီမဲ့မြင်ပြုခံရပြီး၊ ကလေးမရှိခြင်းကို အရှက်တရားနှင့် ကျိန်စာအဖြစ် ယူဆခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ရေဗက္ကာ၊ ရာခေလ၊ နှင့် ဟာနာကဲ့သို့သော အမျိုးသမီးများသည် ကလေးမရှိသည့်အခါ ပြင်းထန်စွာ ခံစားရသည့် အကြောင်းပြချက်ကို ရှင်းပြသည်။ ဂျူးလူမျိုးများအနက်၊ သားမမွေးနိုင်မှုသည် ကွာရှင်းခြင်း၊ ပေါင်းကူးယူခြင်း၊ သို့မဟုတ် ကျွန်မိန်းမယူခြင်းကို ဖြောင့်မတ်စေသည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။

23. My reproach. In the Ancient Orient a barren woman was not pitied but despised, and childlessness was considered a shame and a curse. This explains why women like Rebekah, Rachel, and Hannah felt it so keenly when they found themselves without children. Among the Jews, barrenness was considered as justifying divorce, polygamy, or concubinage.

 

၂၄. ယောသပ်။ “သူယူသွားသည်” ဟု ဆိုလိုပြီး သူမ၏ အရှက်တရားကို ဖယ်ရှားခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်၊ သို့မဟုတ် “သူထပ်ပေးလိမ့်မည်” ဟု ဆိုလိုပြီး၊ ဘုရားသခင်သည် ဤပထမသားထံသို့ နောက်ထပ်သားတစ်ဦးကို ထပ်ပေးမည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ အရှက်တရားကို ဖယ်ရှားခြင်းသည် ဤဖြစ်နိုင်ခြေကို ဆိုလိုသည်။

24. Joseph. Meaning either “he takes away,” in allusion to the removal of her reproach, or “he shall add,” in anticipation of another son whom she hoped God would add to this first one. The removal of the reproach implied this possibility.

 

၂၅. ဖြစ်ပေါ်လာသည်မှာ။ ယောသပ်၏ မွေးဖွားပြီးနောက်၊ ယာကုပ်သည် လာဗန်ထံမှ ကာနာန်သို့ ပြန်လည်ထွက်ခွာရန် ခွင့်ပြုချက်တောင်းခံခဲ့သည်။ အခန်း ၂၅-၂၈ အရ၊ ယောသပ်သည် ယာကုပ်၏ လာဗန်အတွက် ၁၄ နှစ်မြောက်သော ဝန်ဆောင်မှုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ သူ၏ အိမ်ထောင်ပြုပြီး ၇ နှစ်အကြာတွင်ဖြစ်သည် (အခန်း ၂၉:၂၁-၂၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ယာကုပ်၏ သားတစ်ဆယ့်တစ်ဦးသည် သူ၏ အိမ်ထောင်ပြုပြီး လာဗန်နှင့် ၁၄ နှစ်သော ဝန်ဆောင်မှုအကြား ၇ နှစ်အတွင်း မွေးဖွားခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် သူထိုတွင် ကျန်ရှိသော ၆ နှစ်အတွင်း (အခန်း ၃၁:၃၈) အချို့မွေးဖွားခဲ့သည်ဖြစ်စေ လုံးဝသေချာမှုမရှိပေ။

25. It came to pass. Upon the birth of Joseph, Jacob sought Laban’s permission to return to Canaan. According to vs. 25–28, it seems that Joseph was born at the end of Jacob’s 14th year of service for Laban, 7 years after his marriage (see ch. 29:21–28). Whether the 11 sons Jacob now had were all born during the 7 years intervening between his marriage and the close of this 14 years of service with Laban, or whether some of them were born during the 6 remaining years of the 20 he spent there (ch. 31:38), is not entirely clear.

 

ယာကုပ်၏သားများကို ဤတွင်ဖော်ပြထားသည့်အစီအစဉ်သည် ၎င်းတို့၏မွေးဖွားမှုအစီအစဉ်ကို အတိအကျထင်ဟပ်မထားသော်လည်း၊ ၎င်းသည် ၎င်းတို့၏မိခင်များ၏ဆက်နွယ်မှုအပေါ်အခြေခံထားပုံရသည်။ မောရှေသည် လီယာ၏သားလေးဦးကိုဦးစွာဖော်ပြပြီး၊ ထို့နောက် ဘိလှာ၊ ဇိလပ်နှင့် ထပ်မံ၍ လီယာတို့မှ သားနှစ်ဦးစီ၊ ထို့နောက် ရာခေလမှ သားတစ်ဦးကို ငါးဖွဲ့ခွဲ၍ ဖော်ပြထားသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ယာကုပ်၏သားများ၏စာရင်းများသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အတိအကျတူညီသောအစီအစဉ်ဖြင့် မဖော်ပြထားချေ (ထွက်။ ၄၆:၈-၂၅၊ ၄၉:၃-၂၇၊ ထွက်မြောက်ရာ ၁:၁-၄၊ တောလည်ရာ ၁:၅-၁၅၊ ၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၂:၁-၂ စသည်တို့ကိုကြည့်ပါ)၊ ထို့ကြောင့် မွေးဖွားမှုအစီအစဉ်၏ တသမတ်တည်းသောပုံစံကို ရှာဖွေရန်မဖြစ်နိုင်ပါ။

The order in which Jacob’s sons are here listed does not necessarily represent the precise chronological order of their birth, but it seems to be based on their maternal parentage. Moses lists four for Leah, then two each for Bilhah, Zilpah, and again Leah, and one for Rachel—in these five groups. No two lists of Jacob’s sons recorded in the OT give them in precisely the same order (see Gen. 46:8–25; 49:3–27; Ex. 1:1–4; Num. 1:5–15; 1 Chron. 2:1, 2; etc.), and therefore it is impossible to discover any consistent pattern of birth sequence.

 

ယာကုပ်၏အိမ်ထောင်သက်ပထမခုနစ်နှစ်အတွင်း သားဆယ့်တစ်ဦးနှင့် သမီးတစ်ဦး (ထွက်။ ၂၉:၃၂ မှ ၃၀:၂၄) မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ လာဗန်ထံတွင် ကျန်ရှိသောခြောက်နှစ်အတွင်း တစ်ဦးမျှမမွေးဖွားခဲ့လျှင် ထူးဆန်းသည်ထက်ပိုသည်ဟု ထင်ရသည်။ သို့သော် ထိုသို့ဖြစ်ခဲ့လျှင်၊ လီယာသည် ခုနစ်နှစ်အတွင်း သားသမီးခုနစ်ဦးကို မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ ၎င်းအတွင်း ကလေးမမွေးဖွားသည့် အနည်းငယ်ကာလတစ်ခုရှိခဲ့သည် (ထွက်။ ၂၉:၃၅၊ ၃၀:၉)။ ဤကာလအတွင်း ဘိလှာနှင့် ဇိလပ်တို့၏ သားသမီးလေးဦးကို အစဉ်လိုက်မွေးဖွားခဲ့လျှင်၊ ခုနစ်နှစ်သည် သိသာစွာတိုလွန်းသည်။ လီယာ၏သားခြောက်ဦးကို နှစ်ဖွဲ့ခွဲထားခြင်းမရှိလျှင်၊ မောရှေ၏ဤအစီအစဉ်သည် မိခင်များ၏ဆက်နွယ်မှုအပေါ် တင်းကြပ်စွာအခြေခံထားသည်ဟု ထင်ရပေမည်။ သို့သော် ၎င်းသည် ထင်ရှားစွာ မဟုတ်သည့်အတွက်၊ ဤငါးဖွဲ့သည် ဖွဲ့စည်းမှုအလိုက် ပထမသား၏မွေးဖွားမှုအစီအစဉ်အတိုင်း စီစဉ်ထားပြီး၊ ဆက်စပ်နေသော ဖွဲ့စည်းမှုနှစ်ခုအကြား ထပ်နေမှုအချို့ရှိနိုင်သည်။ ဤအကြံပြုချက်သည် အကြောင်းအရာနှင့် သိရှိထားသည့်အချက်များနှင့် အကိုက်ညီဆုံးဖြစ်ပုံရသည်။ ထို့အတူ၊ ဒန်၏မွေးဖွားမှုသည် ၎င်းနောက်တွင်ဖော်ပြထားသည့် သားများအားလုံးထက် ရှေ့ပြေးဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ ယုဒါထက် နောက်မဖြစ်မနေဖြစ်ရန်မလိုအပ်ပါ။ ဂဒ်၊ ဣဿာခါရနှင့် ယောသပ်တို့အတွက်လည်း အလားတူဖြစ်သည်။ ဤသို့ထပ်နေမှုသည် ခုနစ်နှစ်အတွင်း သားဆယ့်တစ်ဦး မွေးဖွားနိုင်စေရန် ဖြစ်နိုင်စေသည်။ သို့သော် ထပ်နေမှုနိယာမကို လက်ခံထားသော်လည်း၊ ဆယ့်တစ်ဦးစလုံးကို ခုနစ်နှစ်အတွင်း မွေးဖွားရမည်ဟူသောအကြောင်းမရှိပါ၊ အချို့သည် ယာကုပ်လာဗန်ထံတွင် နောက်ဆုံးခြောက်နှစ်အတွင်း မွေးဖွားခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဤနောက်ဆုံးဖြစ်နိုင်ခြေသည် ပို၍ဖြစ်နိုင်ပုံရသည်၊ အကြောင်းမှာ ခုနစ်နှစ်အတွင်း ထပ်နေမှုဖြစ်နိုင်သည်ဟု လက်ခံထားသော်လည်း၊ မွေးဖွားမှုများသည် အလွန်လျင်မြန်စွာ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အရှေ့တိုင်းစံနှုန်းအရ ပင်အလွန်နီးကပ်လွန်းသည်။

It would seem more than passing strange for 11 sons and 1 daughter (Gen. 29:32 to 30:24) to have been during Jacob’s first 7 years of married life, and none during the remaining 6 years he served with Laban. If, however, that be the case, then Leah bore seven children in seven years, with a distinct interval of time during which she bore no children (chs. 29:35; 30:9). If, during this interval, the four children of Bilhah and Zilpah were born in sequence, seven years would obviously be far too short. Except for the fact that Leah’s six sons are separated into two groups, it might be thought that Moses’ order here was based strictly on maternal parentage. Since this is obviously not the case, it would seem that the five groups are arranged in the order of the birth of the first son of each group, and that there is probably some overlapping between any two consecutive groups. This suggestion seems to accord best with the context and with known facts. Accordingly, the birth of Dan would be found to precede that of all the sons listed subsequent to him, but not necessarily to follow that of Judah. The same, in principle, would be true for Gad, Issachar, and Joseph. Close overlapping such as this would make possible the birth of the 11 sons within a 7-year period. But even if the principle of overlapping be accepted, there is no reason for requiring that all 11 be born during that 7 years; some may have come during the final 6 years of Jacob’s sojourn with Laban. The latter possibility, in fact, seems more likely, for, even granting the possibility of overlapping during the seven years, the rapid succession in which the births must then have come would be extremely close even according to Oriental standards.

 

၂၈။ ငါ့အခကို သတ်မှတ်ပေး။ ယောသပ်၏မွေးဖွားမှုနှင့်နီးကပ်စွာ ဒုတိယခုနစ်နှစ်ကာလပြီးဆုံးချိန်တွင်၊ ယာကုပ်သည် ခါနာန်သို့ပြန်သွားရန် လာဗန်ထံခွင့်ပြုချက်တောင်းခဲ့သည် (အခန်း ၃၀:၂၅)။ သို့သော် လာဗန်သည် ဤသို့တန်ဖိုးရှိသောသူကို ဆုံးရှုံးလိုစိတ်မရှိခဲ့ဘဲ၊ ၎င်းကိုဆက်လက်ထိန်းသိမ်းရန် မဟာဗျူဟာတစ်ခုရှာမတွေ့ခဲ့ပါ။ ၎င်းသည် ယာကုပ်အား ၎င်း၏အခကို သတ်မှတ်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သော်လည်း၊ ခြောက်နှစ်အတွင်း ဆယ်ကြိမ်ပြောင်းလဲခဲ့သည် (အခန်း ၃၁:၇)။ လာဗန်နောက်ကွယ်တွင် မကောင်းဆိုးဝါးရှိနေပြီး၊ ယာကုပ်အား ကတိထားရာပြည်သို့ပြန်သွားခြင်းမှ တားဆီးရန် ဘုရားသခင်၏အစီအစဉ်ကို ဟန့်တားရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။

28. Appoint me thy wages. Inasmuch as the second period of seven years terminated about the time of Joseph’s birth, Jacob requested Laban’s permission to return to Canaan (v. 25). Laban, however, was ill-disposed to lose so valuable a man, and yet was at a loss for a stratagem by which to keep him longer. The fact that he invited Jacob to state his wages did not prevent him from changing them ten times during the six years (ch. 31:7). Back of Laban was the evil one, intent upon thwarting God’s plan by preventing, if possible, Jacob’s return to the Land of Promise.

 

၃၁။ အကယ်၍ သင်ဤအရာကိုလုပ်မည်ဆိုလျှင်။ လာဗန်သည် ၎င်း၏ကမ်းလှမ်းမှုကို ထပ်မံပြောကြားပြီး၊ ၎င်း၏စေတနာကို ထင်ရှားစေသောအခါ၊ ယာကုပ်သည် ၎င်းဆက်လက်နေထိုင်ရန် ဆန္ဒရှိသည့်စည်းကမ်းများကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ ၎င်း၏အဆိုပြုချက်သည် အရှေ့အနီးတစ်ဝိုက်တွင် ဆိတ်များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အညိုရင့်ရောင်ဖြစ်ပြီး၊ ရှားရှားပါးပါး အဖြူရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင်အစက်များပါရှိပြီး၊ သိုးများသည် အများအားဖြင့် အဖြူရောင်ဖြစ်ပြီး၊ အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အစက်အပြောက်များရှိသည်မှာ ရှားပါးသည်ဟူသောအချက်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ ယာကုပ်၏အဆိုပြုချက်သည် လာဗန်၏သိုးဆိတ်များထဲမှ သေးငယ်သောအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသာပါဝင်သောကြောင့်၊ လာဗန်သည် ထိုအစီအစဉ်ကို အလျင်အမြန်အတည်ပြုခဲ့သည် (အခန်း ၃၀:၃၄)။ ယာကုပ်သည် ထိုနေ့တွင်ပင် ၎င်းတို့ကို ခွဲထုတ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့ပြီး၊ လာဗန်သည် ရလဒ်များကို မည်သို့ဖြစ်လာနိုင်သည်ကို မြင်နိုင်ရန်ဖြစ်သည်။

31. If thou wilt do this thing. When Laban repeated his offer, evincing his seriousness in making it, Jacob proposed terms on which he would be willing to stay. His proposal was based on the fact that in the Near East goats, as a rule, are black or dark brown, rarely white or spotted with white, and that sheep are for the most part white, seldom black or speckled. Inasmuch as Jacob’s proposal involved but a small part of Laban’s flocks and herds, Laban hastened to approve of the plan (v. 34). Jacob offered, furthermore, to begin separating them “that day,” so that Laban might be able to see just what the results were likely to be.

 

ဆက်လက်ဖော်ပြထားသည့် ဇာတ်လမ်းသည် ယာကုပ်နှင့် လာဗန်အကြားသဘောတူညီချက်တွင် ပိုမိုပါဝင်ကြောင်းပြသသည်။ မောရှေသည် သဘောတူညီချက်၏ အခြေခံမူကိုသာ ဖော်ပြရန် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊ ခွဲထုတ်မှုကို ပုံမှန်ကာလများတွင် ထပ်မံလုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်၊ သို့မဟုတ် ဤအချက်ကို ပထမတွင် မဖော်ပြခဲ့ဘဲ၊ နှစ်ဦးစလုံးက သဘောတူထားသည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ ယာကုပ်သည် ထိုအတိုင်းဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ လာဗန်သည် သဘောတူညီချက်ကို အကြိမ်များစွာ ပြောင်းလဲခဲ့သော်လည်း (အခန်း ၃၁:၇-၈၊ ၄၁)၊ ၎င်းကို ကန့်ကွက်ပုံမပေါ်ပါ။

The further course of the narrative shows that more was involved in the agreement between Jacob and Laban. Either Moses chose to mention only the basic principle of the agreement, and so omitted the fact that the separation was to be repeated at regular intervals, or this point was not mentioned at first, but rather taken for granted by both parties. Either way, Jacob proceeded accordingly, to which even Laban, notwithstanding his frequent alterations in the contract, does not appear to have taken exception (ch. 31:7, 8, 41).

 

၃၄။ သင်၏စကားအတိုင်း။ လာဗန်သည် ဤအဆိုပြုချက်ကို ဝမ်းမြောက်စွာလက်ခံခဲ့သော်လည်း၊ ယာကုပ်အား ရွေးချယ်မှုပြုလုပ်ရန် မထားခဲ့ပါ (အခန်း ၃၀:၃၄-၃၆)။ ၎င်းသည် ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အတိုင်း ပြီးမြောက်ကြောင်း သေချာစေရန် ၎င်းကိုယ်တိုင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၎င်းသည် အရောင်မဖြူသည့် သိုးနှင့်ဆိတ်များကို ၎င်း၏သားများထံသို့ပေးအပ်ခဲ့ပြီး (ဤတွင်ပထမဆုံးအကြိမ်ဖော်ပြသည်)၊ ယာကုပ်အား သန့်စင်သောအရောင်ရှိသည့် တိရစ္ဆာန်များကိုသာ တာဝန်ယူစေခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင်၊ လာဗန်သည် “သူကိုယ်တိုင်နှင့် ယာကုပ်အကြား သုံးရက်ခရီးအကွာအဝေးကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်”၊ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်း၏သားများမှတစ်ဆင့် သူပြုစုမည့်သိုးအုပ်နှင့် ယာကုပ်ပြုစုမည့်သိုးအုပ်အကြား၊ သိုးအုပ်နှစ်ခုအကြား မျိုးပွားမှုမဖြစ်ပေါ်စေရန်ဖြစ်သည်။

34. According to thy word. Laban cheerfully accepted the proposal, but did not leave Jacob to make the selection (vs. 34–36). He undertook that himself, probably to make certain that it was done according to his interpretation of the agreement. He then gave the off-color sheep and goats to his own sons (here mentioned for the first time) to tend, and left Jacob in charge of only the pure-color animals of the flock. Finally, Laban “set three days’ journey betwixt himself and Jacob,” namely, between the flock to be tended by himself through his sons and that to be tended by Jacob, in order to prevent breeding between the two flocks.

 

၃၇။ ယာကုပ်သည် သစ်သားတံများကိုယူခဲ့သည်။ အခန်း ၃၇-၄၀ ၏ ဇာတ်လမ်းသည် မျိုးဗီဇဆိုင်ရာဥပဒေများနှင့် ဆန့်ကျင်ပုံပေါ်ပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံ ကျမ်းစာသည် သိပ္ပံမဖြစ်ဟု သက်သေပြရန် ကိုးကားခံရသည်။ သို့သော်၊ အကြောင်းအရာကို ဂရုတစိုက်လေ့လာပြီး၊ မျိုးဗီဇဆိုင်ရာဥပဒေများနှင့် သိရှိထားသည့်အချက်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက၊ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်များကို ဖော်ပြပြီး ကျမ်းစာ၏ဝိညာဉ်ရေးရာလှုံ့ဆော်မှုကို အံ့ဖွယ်နည်းဖြင့် သက်သေပြသည်။ ဤအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်သော အသေးစိတ်သိပ္ပံဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုအတွက်၊ အက်ဖ်။ အယ်လ်။ မာရှ်၏ “Studies in Creationism” စာမျက်နှာ ၃၆၇-၃၇၄ ကို ကြည့်ပါ။

37. Jacob took him rods. The narrative of vs. 37–40 appears on the surface to contradict known laws of genetics, and is sometimes cited as proof that the Bible is unscientific. However, a careful study of the context and a comparison of the narrative with known facts relating to the laws of genetics reveals what took place and vindicates in a truly remarkable way the inspiration of the Scriptures. For a detailed, scientific discussion of the subject, see F. L. Marsh, Studies in Creationism, pp. 367-374.

 

သူ၏အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ရန်ထင်မှတ်ပြီး၊ လာဗန်သည် သိုးအုပ်နှင့် ဆိတ်အုပ်များကို ချက်ချင်းခွဲထုတ်ခဲ့သည် (အခန်း ၃၀:၃၆)၊ ၎င်းသည် လာဗန်သည် မျိုးဗီဇဆိုင်ရာဥပဒေများကို အနည်းငယ်သိရှိထားသည်ဟူသောအချက်ကို ဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် အရောင်မဖြူသည့် သိုးများ၊ ဆိတ်များနှင့် နွားများအားလုံးကို ၎င်း၏သားများထံ ထိန်းသိမ်းရန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ ယာကုပ်၏တာဝန်မှ ဖယ်ထုတ်ကာ၊ ဤအရောင်မဖြူသည့်ဝိသေသများကို သန့်စင်သောမျိုးရိုးဟု ထင်ရသော အုပ်ထဲသို့ ပြန်လည်မျိုးပွားမှုကို ရှောင်ရှားရန်ဖြစ်သည်။ လာဗန်မသိခဲ့သည်မှာ၊ ထင်ရှားစွာ သန့်စင်သောမျိုးရိုးရှိသည့် တိရစ္ဆာန်အချို့တွင် မျိုးရိုးဗီဇအရောင်ဝိသေသများကို ၎င်းတို့၏သားစဉ်မြေးဆက်သို့ ထုတ်လွှတ်နိုင်သည်ဟူသောအချက်ဖြစ်သည်။ လာဗန်သည် သိုးအုပ်များကို ခွဲထုတ်ခြင်းဖြင့် ယာကုပ်ကို လိမ္မာပါးနပ်စွာ အနိုင်ယူခဲ့သည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့သည်။

Thinking to safeguard his own interests in the bargain proposed by Jacob, Laban immediately separated flocks and herds (v. 36), a fact which indicates that Laban also knew something of the laws of heredity. He placed all the off-color sheep, goats, and cattle under the care of his own sons, intending thereby to remove them from Jacob’s charge and thus avoid the possibility of breeding these off-color characteristics back into what, visibly at least, was pure stock. What Laban did not know was that some of the apparently purebred animals might still carry recessive color characteristics that could be transmitted to their offspring. Laban thought he had outwitted Jacob by the shrewd device of separating the flocks.

 

ယာကုပ်အတွက်မူ၊ ၎င်းသည် ရွေးချယ်မျိုးပွားမှုကို အားထားခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး၊ ၎င်းနှင့်ပတ်သက်၍ လာဗန်သိသည်ထက် အနည်းဆုံးတူညီစွာ သိရှိထားခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် သဘောတူညီချက်၏ တင်းကြပ်သောအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ လုံးဝတရားဝင်ဖြစ်သည်။ ယာကုပ်သည် အားကောင်းသောနွားများနှင့် အားနည်းသောနွားများအကြား ခွဲခြားမှုပြုလုပ်ခဲ့သည်မှာ (အခန်း ၃၀:၄၁)၊ ၎င်းသည် မျိုးဗီဇဆိုင်ရာဥပဒေများကို အနည်းငယ်သိရှိထားကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိမှုမှတစ်ဆင့် သက်သေပြသည်။ ယခုလာဗန်သည် အရောင်မဖြူသည့်တိရစ္ဆာန်များအားလုံးကို ခွဲထုတ်လိုက်ပြီးနောက်၊ ယာကုပ်သည် ဘာလုပ်ရမည်ကို မသိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် မျိုးရိုးဗီဇအရောင်ဝိသေသများ၏ထုတ်လွှတ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ လာဗန်သိသည်ထက် ပိုမသိခဲ့ပေ။ ၎င်း၏ထင်မြင်ချက်အရ လိမ္မာပါးနပ်မှုနှင့်၊ သားဖွားမီးဖွားချိန်တွင် မိခင်မြင်တွေ့ခဲ့သည့် မြင်ကွင်းများ သို့မဟုတ် ကြောက်ရွံ့မှုများနှင့်အညီ သားငယ်များကို အမှတ်အသားပြုနိုင်သည်ဟူသော ရှေးခေတ်နှင့် ယခုလည်း လူကြိုက်များသော အယူသီးမှုကို အသုံးပြုကာ၊ ၎င်းသည် ဤအခန်းကြီးများတွင် ရှင်းပြထားသည့်နည်းလမ်းကို စတင်ခဲ့သည်။ အက်ဖ်။ အယ်လ်။ မာရှ်က ဤသို့ဆိုသည်။

Jacob, for his part, had no doubt been counting on selective breeding, concerning which he must have known at least as much as Laban did. This procedure would have been entirely legitimate according to a strict interpretation of the contract. The distinction Jacob made between strong and weak cattle (v. 41) is evidence that observation had taught him something of the laws of heredity. Now that Laban had separated all the off-color animals Jacob was probably at a loss to know what to do, for it is apparent that he know no more about the transmission of recessive characteristics than did Laban. Trusting to his own supposed cleverness and to the application of the ancient and still popular superstition that offspring may be marked in a way corresponding to sights or fears experienced by the mother during the prenatal period, he set up the procedure explained in these verses. Says F. L. Marsh:

 

“ယာကုပ်သည် လာဗန်၏သိုးအုပ်များတွင် ထင်မှတ်ခဲ့သည့်အတိုင်း သားငယ်များကို အမှတ်အသားပြုခြင်းသည် လုံးဝမဖြစ်နိုင်ပါ။ … မိခင်နှင့် သန္ဓေသားအကြား တစ်ခုတည်းသောဆက်သွယ်မှုဖြစ်သည့် သားအိမ်နှင့် ကြိုးများတွင် အာရုံကြောများမရှိပါ။ … ထို့ကြောင့် ယာကုပ်ထင်မှတ်ခဲ့သည့်အတိုင်း မိခင်သည် ၎င်း၏သားငယ်များကို အမှတ်အသားပြုရန် လုံးဝမရှိပါ” (“Studies in Creationism” စာမျက်နှာ ၃၆၈-၃၆၉၊ မူရင်းတွင် စာလုံးစောင်းဖြင့်ရေးထားသည်)။

“All marking of the offspring such as that which Jacob thought he was accomplishing in Laban’s flocks, is completely impossible. … In the placenta and umbilical cord, which constitute the only connection between the mother and the fetus, there are no nerves. … Thus absolutely no mechanism exists whereby the mother can mark her offspring in the way that Jacob thought he was accomplishing the marking” (Studies in Creationism, pp. 368, 369. Italics in the original).

 

နောက်ထပ်အခက်အခဲတစ်ခုမှာ ယာကုပ်၏နည်းလမ်းသည် အလွန်အောင်မြင်ပုံရသည် (အခန်း ၃၀:၄၃၊ ၃၁:၇-၉)။ သို့သော် ယာကုပ်သည် ၎င်း၏ဉာဏ်ပညာနှင့် အယူသီးမှုကို ဂုဏ်ပြုမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့်၊ ဘုရားသခင်သည် သန့်စင်သောမိဘများမှတစ်ဆင့် မျိုးရိုးဗီဇအရောင်ဝိသေသများကို ၎င်းတို့၏သားစဉ်မြေးဆက်သို့ မည်သို့ထုတ်လွှတ်သည်ကို အိပ်မက်တစ်ခုမှတစ်ဆင့် ဖော်ပြခဲ့သည် (အခန်း ၃၁:၁၀-၁၂)။ ကောင်းကင်တမန်က ယာကုပ်အား အိပ်မက်ထဲတွင် ပြောပြခဲ့သည်မှာ ယာကုပ်ထိန်းသိမ်းထားသည့် သိုးအုပ်နှင့် ဆိတ်အုပ်များကိုသာ သက်ဆိုင်နိုင်သည်၊ အကြောင်းမှာ အရောင်မဖြူသည့် တိရစ္ဆာန်များအားလုံးကို လာဗန်က ယခင်ကဖယ်ထုတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (အခန်း ၃၀:၃၅-၃၆)။ ဤမျိုးဗီဇဆိုင်ရာဥပဒေ၏လည်ပတ်မှုတွင် ဘုရားသခင်သည် ၎င်း၏အထူးဆုတောင်းကို ထပ်မံပေါင်းထည့်ခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ မျိုးရိုးဗီဇဝိသေသများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အခန်း ၃၀:၄၃ တွင်ဖော်ပြထားသည့်ပုံစံအတိုင်း ထင်ရှားစွာပေါ်မလာပါ။ ဤသို့လုပ်ဆောင်ရာတွင်၊ ယခုအခါ မျိုးဗီဇဆိုင်ရာမူများကို မဖြစ်မနေအသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို လက်ရှိတွင် မဖြစ်မနေနားလည်ထားသည်။

A further apparent difficulty lies in the fact that Jacob’s method seems to have proved method eminently successful (v. 43; ch. 31:7–9). Lest Jacob, however, credit his own ingenuity and superstition, God revealed to him in a dream how the recessive, off-color characteristics were transmitted through apparently pure-color parents to their offspring (ch. 31:10–12). What the angel told Jacob in a dream could only apply to the flocks and herds under Jacob’s care, for all off-color animals had previously been removed by Laban (ch. 30:35, 36). To the operation of this law of genetics God added His special blessing, for recessive characteristics would not normally show up in so marked a manner as is indicated in v. 43. In so doing, He may perhaps have utilized principles of genetics at present only imperfectly understood.

 

ဤမျိုးဗီဇဆိုင်ရာဥပဒေ၏ ဖော်ပြချက်သည် လွန်ခဲ့သောဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ်အထိ သိပ္ပံပညာရှင်များမသိခဲ့သည့်အရာဖြစ်ပြီး၊ ကျမ်းစာ၏သိပ္ပံဆိုင်ရာတိကျမှုနှင့် ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်ရေးရာလှုံ့ဆော်မှုကို သက်သေပြသည်။ ပရော်ဖက်ဆာ မာရှ်သည် ၎င်း၏ဆွေးနွေးမှုကို ဤသို့ဖြင့် နိဂုံးချုပ်သည်။

This revelation of a law of genetics not discovered and understood by scientists until a few decades ago attests the scientific accuracy and divine inspiration of the Scriptures. Professor Marsh closes his discussion of the subject by saying:

 

“ကျမ်းစာသည် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များအကြား ဤသို့သောအမှတ်အသားများသည် မိဘနှစ်ပါးစလုံးတွင် မျိုးဗီဇဆိုင်ရာအကြောင်းအမျိုးမျိုးအရ မန်ဒယ်လျန်မူများအတိုင်း လည်ပတ်ပြီး၊ မိခင်၏အထင်အမြင်များကြောင့် မဟုတ်ကြောင်း သင်ကြားပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ကျမ်းစာကို ဒဏ္ဍာရီစာအုပ်ဟု သက်သေပြရန် မကြာခဏကိုးကားခံရသည့် ဤဖြစ်ရပ်သည်၊ အမှန်တကယ်တွင် ကျမ်းစာသည် ဝိညာဉ်ရေးရာလှုံ့ဆော်မှုရှိသော စာအုပ်ဖြစ်ကြောင်း ယုံကြည်ရန် အရေးကြီးသောအကြောင်းအမျိုးမျိုးထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်” (“Studies in Creationism” စာမျက်နှာ ၃၇၄၊ မူရင်းတွင် စာလုံးစောင်းဖြင့်ရေးထားသည်)။

“The Scriptures teach that such markings among domestic stock are the result of hereditary factors in both parents working according to Mendelian principles and are not due to maternal impressions. A fair reading of the text thus shows that that incident in the Scriptures, which is so often cited as proof that the Bible is a book of fables, is in actuality one of the important reasons for believing that it is indeed an inspired volume” (ibid., p. 374. Italics in the original).

 

ဖြတ်သွားရင်းဖြစ်စေ၊ ကျမ်းစာအဆိုအရ “သည်ဇယ်လ်” ဟူသော ဟေဗြဲစကားလုံးကို “ဗာဒံသီး” ဟုဘာသာပြန်သင့်ပြီး၊ “သစ်အယ်သီး” ကို “ပလိန်းသစ်ပင်” ဟုဘာသာပြန်သင့်သည်။ အရှေ့တိုင်းပလိန်းသစ်ပင်သည် မေပယ်သစ်ပင်မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

In passing, it may be observed that the Hebrew word translated “hazel” in the KJV should be rendered “almond,” and the “chestnut tree” as “plane tree.” The Oriental plane tree belongs to the maple family.

 

၄၁။ အားကောင်းသောနွားများ။ ရှေးခေတ်ဂျူးဆရာတော်များသည် ဤအခန်းကို ယာကုပ်သည် နွေဦးရာသီတွင်သာ ၎င်း၏လှည့်ကွက်ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်ဟု နားလည်ခဲ့ပြီး၊ အကြောင်းမှာ ရှေးလူများသည် နွေဦးတွင်သန္ဓေတည်ပြီး ဆောင်းဦးတွင်မွေးဖွားသည့် တိရစ္ဆာန်များသည် ဆောင်းဦးတွင်သန္ဓေတည်ပြီး နွေဦးတွင်မွေးဖွားသည့်တိရစ္ဆာန်များထက် ပိုမိုအားကောင်းသည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ သို့သော် ခေတ်သစ်ဝေဖန်ရေးဆရာများသည် ၎င်းကို တစ်ရာသီတည်းတွင် အစောပိုင်းမွေးဖွားသည့်သိုးသငယ်များနှင့် နောက်ပိုင်းမွေးဖွားသည့်သိုးသငယ်များအဖြစ် အသုံးပြုရန် သဘောထားကြပြီး၊ အကြောင်းမှာ နွေဦးအစောပိုင်းသိုးသငယ်များသည် နောက်ပိုင်းမွေးဖွားသည့်သိုးသငယ်များထက် တန်ဖိုးပိုရှိသည်။ ဤအမြင်အရ၊ ယာကုပ်သည် ဒုတိယသားငယ်များနှင့် ၎င်း၏စမ်းသပ်မှုများကို မလုပ်ဆောင်ခဲ့ပါ၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် အားနည်းမည်ကို သိထားသောကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ အစောပိုင်း၊ အားကောင်းသောသားငယ်များနှင့်သာ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ယာကုပ်သည် မည်သည့်နည်းလမ်းကိုသုံးခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းသည် လာဗန်၏သိုးအုပ်များကို အားနည်းစေပြီး လျော့နည်းစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်၊ ၎င်း၏သိုးအုပ်များကို အားကောင်းစေပြီး တိုးပွားစေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

41. The stronger cattle. The ancient Jewish rabbis understood this passage as meaning that Jacob practiced his trick during the spring breeding season only, since the ancients considered animals conceived in the spring and born in the autumn stronger than those conceived in the autumn and born in the spring. Modern commentators are inclined, however, to apply it to the early- and late-born lambs of the same season, since early-spring lambs are more valuable than those born later in the season. According to this opinion, Jacob did not conduct his experiments with the second litter of cattle, because he knew they would be weaker, but with the early, stronger litter. Whatever method Jacob used, he did so to strengthen and increase his own flocks, obviously at the expense of weakening and diminishing Laban’s.

 

၄၃။ ထိုသူသည် အလွန်တိုးပွားလာသည်။ ယာကုပ်နှင့် လာဗန်၏ဆက်ဆံရေးသည် လိမ္မာပါးနပ်မှုနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုကို လောဘနှင့် မတော်မတရားပြုမူမှုနှင့် ယှဉ်ပြိုင်သည့် ဇာတ်လမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လိမ္မာပါးနပ်မှုသည် သာလွန်သောအသိပညာကို အသုံးပြုပြီး၊ အားနည်းသူများကို အားကောင်းသူများနှင့်ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် မကြာခဏအသုံးပြုသည့်လက်နက်ဖြစ်သည်။ လောဘကြီးပြီး သစ္စာဖောက်သော်လည်း ဉာဏ်ပညာမရှိသူများသည် တူညီစွာ လှည့်ဖြားသော်လည်း ပိုမိုလိမ္မာပါးနပ်သူများက မကြာခဏအနိုင်ယူခံရသည်။ တရားမျှတမှုသည် ယာကုပ်ဘက်တွင်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ဆယ့်လေးနှစ်ကြာခံစားခဲ့ရသော အားနည်းချက်ကို ပြန်လည်ထေမိရန် ၎င်း၏ရာထူးအသစ်ကို အခွင့်ကောင်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ ၎င်းသည် တင်းကြပ်သောရိုးသားမှုနှင့် သမာဓိရှိမှုတွင် အားနည်းခဲ့သည်။ ဖြောင့်မတ်သူတစ်ဦးတွင် လူများမျှော်လင့်ထားသည့် ပွင့်လင်းမှုနှင့် ရိုးရှင်းသောစရိုက်သည် ယာကုပ်တွင် မရှိခဲ့ပါ။ ယာကုပ်၏အစီအစဉ်သည် အလွန်အောင်မြင်ခဲ့သည်မှာ သေချာသော်လည်း၊ ယေဟောဝါ၏ကျွန်တစ်ဦးအနေဖြင့် လိုက်နာရန်မျှော်လင့်ထားသည့်အရာအဖြစ် မထောက်ခံပါ။ ထို့ပြင်၊ ယာကုပ်သည် ၎င်းအား ဘုရားသခင်၏ကတိထားရာကောင်းကြီးမင်္ဂလာကို ရယူရန် ၎င်း၏လိမ္မာပါးနပ်မှုကို အားထားခဲ့ပြီး၊ ဘုရားသခင်၏တန်ခိုးနှင့် ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်မှုထက် ပိုမိုအားထားခဲ့သည်။ သို့သော် ယာကုပ်အတွက်မူ၊ ၎င်း၏အောင်မြင်မှုကို ဘုရားသခင်၏တန်ခိုးကြောင့်ဟု ယူဆခဲ့သည် (အခန်း ၃၁:၉)။

43. The man increased exceedingly. The story of Jacob’s relations with Laban is one in which cunning and skill are matched against avarice and foul play. Cunning, which applies superior knowledge, is often the weapon of the weak against the strong. Men who are grasping and treacherous but lacking in wisdom are often outwitted by men of equally devious but more clever ways. Justice was on Jacob’s side. He was simply taking advantage of his new position to offset the disadvantage under which he had labored for 14 years. However, he was lacking in strict honesty and integrity. That openness and simplicity of character people expect to find in a righteous man were lacking. Jacob’s plan was most successful, to be sure, but does not commend itself as one that a servant of Jehovah would be expected to follow. Jacob erred, furthermore, in relying more upon his own craft to secure the divine blessing promised him than upon the power and providence of God. For his part, Jacob, however, attributed his success to the power of God (ch. 31:9).

ellen g. white comments

25-27, 30 PP 192

41 PP 237

43 PP 192