လုကာ ၁၃

 

1 ထိုအခါ လူအချို့တို့သည်လာ၍၊ ပိလတ်မင်းသည် ဂါလိလဲလူအချို့တို့၏အသွေးကို မိမိတို့ ပူဇော် သော ယဇ်ကောင်တို့နှင့် ရောနှောကြောင်းကို လျှောက်ကြလျှင်၊
² ယေရှုက၊ ထိုဂါလိလဲလူတို့သည် ထိုသို့ခံရသောကြောင့်၊ အခြားသော ဂါလိလဲလူအပေါင်းတို့ထက် သာ၍ အပြစ်ရှိသည်ဟု ထင်ကြသလော။
³ သာ၍ အပြစ်ရှိသည်မဟုတ်။ သင်တို့ရှိသမျှသည်လည်း နောင်တမရလျှင် ပျက်စီးခြင်းသို့ရောက်ကြ လိမ့်မည်ဟု ငါဆို၏။
⁴ ထိုမှတပါး၊ ရှိလောင်ပြအိုးလဲ၍ ပိသောသူ တကျိပ်ရှစ်ယောက်တို့သည် ယေရုရှလင်မြို့သားအပေါင်း တို့ထက်သာ၍ အပြစ်ရှိသည်ဟု ထင်ကြသလော။
⁵ သာ၍အပြစ်ရှိသည်မဟုတ်။ သင်တို့ ရှိသမျှသည်လည်း နောင်တမရလျှင် ပျက်စီးခြင်းသို့ရောက်ကြ လိမ့်မည်။ ငါဆိုသည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁶ တဖန် ဥပမာကို မိန့်တော်မူသည်ကား၊ လူတယောက်သည် ဥယျာဉ်၌စိုက်သော သင်္ဘောသဖန်းပင် တ ပင်ရှိ၏။ ထိုအပင်သို့ လာ၍ အသီးကိုရှာသော်လည်းမတွေ့။
⁷ ထိုအခါ ဥယျာဉ်စောင့်အားလည်း၊ သုံးနှစ်ပတ်လုံး ဤသင်္ဘောသဖန်းပင်သို့ ငါလာ၍ အသီးကို ရှာသော်လည်း မတွေ့မရ။ ခုတ်ပစ်လော့။ အဘယ်ကြောင့် မြေကိုနှောင့်ရှက်ရသနည်းဟု အမိန့်ရှိသော်၊ ဥယျာဉ်စောင့်က၊ သခင်၊ ယခုနှစ်ရှိပါစေဦး။
⁸ အကျွန်ုပ်သည် အပင်နားပတ်လည်ကို တူးဆွ၍ နောက်ချေးကို ဖို့ပါမည်။
⁹ အသီးသီးကောင်း သီးပါလိမ့်မည်။ သို့မဟုတ် နောက်မှ ခုတ်ပစ်တော်မူပါဟု လျှောက်လေသည်ဟု မိန့် တော်မူ၏။

၁၃:၁–၉။ နောင်တရခြင်း၏ လိုအပ်ချက်နှင့် အရေးတကြီးဖြစ်ခြင်း။ ဖြောင့်မတ်ရာကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းအကြောင်း (၁၂:၅၇) မှတ်ချက်ပြုပြီးနောက်၊ရှုအား ရှေးကျမ်းရင်းမြစ်များတွင် အခြားမတွေ့ရသော်လည်း ပီလတ်ကို အခြားအခါများတွင် သိရှိထားသည့်အတိုင်း လိုက်ဖက်သော ဗိမာန်တော်အတွင်း ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတစ်ခုအကြောင်း မေးမြန်းခံရသည်။ ဖော်ပြချက်သည် ဂျူးလူမျိုးတို့၏ ပွဲကြီးသုံးပွဲ (တရားဟောရာ ၁၆:၁၆) တစ်ပွဲဖြစ်ပြီး ပီလတ်သည် ဧကန်စင်စစ် ရှိနေမည့်အချိန်နှင့် ကိုက်ညီသည်။ ဤဂါလိလဲလူမျိုးတို့၏ လှုံ့ဆော်မှုတစ်ခုခု ရှိခဲ့ဖြစ်နိုင်သည် (ကောင်း ၅:၃၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်) ကြောင့် ယဇ်ပူဇော်နေချိန် သတ်ဖြတ်ခံရခြင်းဖြစ်သည် (လု ၁၃:၁)။ ထိုသူများသည် ပိုဆိုးသော အပြစ်ရှိသူများဖြစ်သလား ဟု ယေရှုမေးခွန်းထုတ်ခြင်းသည် ဤသို့သော ဘေးဒုက္ခများသည် ဘုရားသခင်၏ အပြစ်အတွက် တရားစီရင်ခြင်းကို ညွှန်ပြသည်ဟူသော အများယုံကြည်ချက်ကို ဖြေရှင်းခြင်းဖြစ်ပြီး ယေရှုသည် ထိုအယူကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည် (ယော ၉:၁–၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ သူတို့သည် ပိုဆိုးကြသည် မဟုတ်ချေ။ အလားတူပင် ရှိလွံတိုက်ကျပြီး သေဆုံးခဲ့သော အယောက် တစ်ဆယ့်ရှစ်ယောက်နှင့်လည်း အတူတူပင်ဖြစ်သည် (လု ၁၃:၄)။ ဤတိုက်သည် ယေရုရှလင်မြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် နံရံတွင် ရှိလွံရေကန်အထက်ရှိ မဟာဗျူဟာကျသော ခံတပ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုရေကန်သည် ကြီးမားသော ထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း ရေချိုးရာနေရာဖြစ်ပြီး လူများပြည့်ကျပ်နေတတ်သည်။ ဤဘေးဒုက္ခများသည် ဘုရားသခင်၏ တိုက်ရိုက်တရားစီရင်ခြင်း မဟုတ်ကြောင်း ငြင်းဆိုသော်လည်း၊ ယေရှုသည် သူ၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ငြင်းပယ်၍ ပျက်စီးကြမည့် မရေမတွက်နိုင်သော သူများကို စဉ်းစားကာ ဤဖြစ်ရပ်များကို အသုံးပြု၍ နောင်တရခြင်း မပြုမီ အချိန်နောက်ကျသွားမည်ကို အလေးပေးသတိပေးခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၃၊ ၅၊ ၃၄–၃၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။

13:1–9. Need and Urgency of Repentance. Having just spoken of judging what is right (12:57), Jesus was asked about news of an atrocity in the temple that is otherwise unknown from ancient sources but fits what we know of Pilate’s character on other occasions. The description fits one of the three large Jewish festival celebrations (Deut. 16:16), when Pilate would certainly have been present. Perhaps there was some provocation by these Galileans (cf. Acts 5:37) that led to their being killed even while offering sacrifices (Luke 13:1). Jesus’s question as to whether they were worse sinners (v. 2) addresses the common assumption that such tragedies indicate God’s judgment on wrongdoing—an assumption that Jesus denied (cf. John 9:1–3). They were not worse. Likewise with the eighteen people who were killed when the tower in Siloam fell on them (Luke 13:4). This tower may have been a fortification at a strategic point in the wall on the southeastern side of Jerusalem above the pool of Siloam, which was a large, ritual immersion pool and no doubt often crowded. While denying that these calamities were direct judgments of God, Jesus thought of the countless number who would perish by rejecting His message and used these incidents to underscore the necessity of repentance before it would be too late (vv. 3, 5; cf. vv. 34–35).

 

ဤအချက်ကို ပိုမိုအားဖြည့်ရန် ယေရှုသည် စပျစ်ဥယျာဉ်ထဲတွင် စိုက်ထားသော သင်္ဘောသဖန်းပင်တစ်ပင်အကြောင်း ဥပမာပုံပြင်တစ်ခု ပြောပြခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၆)။ စပျစ်ဥယျာဉ်သည် ဣသရေလလူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသော ရင်းနှီးသော သင်္ကေတဖြစ်သည် (ဟေရှာယ ၅:၇၊ မာကု ၁၂:၁)။ သစ်ပင်များကို အသီးသီးရန် လိုအပ်သော လူများကို နှိုင်းယှဉ်အသုံးပြုလေ့ရှိသည် (လု ၃:၇–၂၀ မှတ်ချက်ကို ကြည့်)။ သို့သော် ဤသင်္ဘောသဖန်းပင်သည် သုံးနှစ်တိုင်တိုင် အသီးမသီးခဲ့ချေ (၁၃:၇) ဖြစ်၍ နေရာကို အချည်းနှီးသာ သိမ်းပိုက်ထားသည်။ သို့ရာတွင် ဥယျာဉ်စောင့်သည် နောက်ထပ်တစ်နှစ် ထားခွင့်ပေးရန် တောင်းပန်ပြီး သစ်ပင်ပတ်လည်ကို တူးပြီး ဓါတ်မြေဩဇာ ကျွေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၈)။ ဥယျာဉ်စောင့်သည် အသီးမသီးသော သစ်ပင်ကို ခုတ်ပစ်ခြင်း၏ တရားမျှတမှုကို မေးခွန်းထုတ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ အပိုဂရုစိုက်မှုဖြင့် ပိုကောင်းသော ရလဒ်ရရှိနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် ပြောခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အသီးသီးသော ဘဝသည် နောင်တရခြင်းမှ စတင်သည် (၃:၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ အချိန်သည် ကုန်ဆုံးလုနီးပါး၊ အသက်သည် မရေရာနိုင်၊ ယေရှုသည် လူများ အချိန်မနှောင်းမီ သူ၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို လက်ခံကြရန် တောင့်တခဲ့သည်။ မှန်လျှင် ပုဆိန်သည် သစ်ပင်နှင့်အမြစ်သို့ မကြာမီ ရောက်ရှိလာတော့မည်။

To reinforce this point, Jesus told a parable about a fig tree planted in a vineyard (v. 6). The vineyard was a familiar symbol for Israel (e.g., Is. 5:7; Mark 12:1), and trees are often used figuratively of people who were to bring forth fruit (see commentary on Luke 3:7–20). But this fig tree had been barren for three years (13:7) and took valuable space that could be better utilized by a productive tree. Nevertheless, the keeper of the vineyard begged to keep the tree another year, promising to dig around it and fertilize it (v. 8). The keeper of the vineyard did not speak questioning the justice of cutting down a tree that fails to bear fruit but spoke in the hope that extra care might produce a better result. A life that bears fruit begins with repentance (cf. 3:8). Time was running out; life is uncertain; and Jesus longed for people to accept His message before it was too late and the ax would necessarily be laid to the root of the tree.

 ¹⁰ တနေ့သော ဥပုသ်နေ့၌ ယေရှုသည် တရားစရပ်တွင် ဆုံးမဩဝါဒပေးတော်မူသောအခါ၊
¹¹ တဆယ်ရှစ်နှစ်ပတ်လုံး နတ်စွဲ၍ရောဂါနှိပ်စက်ခြင်းကို ခံရသော မိန်းမတယောက်ရှိ၏။ ထိုမိန်းမသည် ကျောကုန်း၍ ကိုယ်ကို အလျှင်းမဆန့်နိုင်။
¹² ယေရှုသည် ထိုမိန်းမကို မြင်တော်မူလျှင် အထံတော်သို့ခေါ်၍၊ အချင်းမိန်းမ၊ သင်သည် အနာရောဂါ နှင့် လွတ်၏ဟု မိန့်တော်မူလျက်၊
¹³ သူ့အပေါ်မှာလက်တော်ကို တင်တော်မူသဖြင့်၊ သူသည် ချက်ခြင်းတည့်မတ်ခြင်းသို့ရောက်၍ ဘုရား သခင်၏ ဂုဏ်တော်ကို ချီးမွမ်းလေ၏။
¹⁴ ထိုသို့ ဥပုသ်နေ့၌ ယေရှုသည် အနာရောဂါကိုငြိမ်းစေတော်မူသောကြောင့် တရားစရပ်မှူးသည် အမျက်ထွက်၍၊ အလုပ်လုပ်ရသော နေ့ရက်ခြောက်ရက်ရှိ၏။ ထိုနေ့ရက်တွင်လာ၍ အနာရောဂါငြိမ်းစေခြင်း ကျေးဇူးကို ခံကြလော့။ ဥပုသ်နေ့၌ မလာမခံကြနှင့်ဟု ပရိသတ်တို့အားဆို၏။
¹⁵ သခင်ဘုရားကလည်း၊ လျှို့ဝှက်သောသူ၊ သင်တို့ရှိသမျှသည် ဥပုသ်နေ့၌ မြင်း၊ နွားကို တင်းကုပ်မှ လွှတ်၍ ရေတိုက်ခြင်းငှါ ဆောင်သွားတတ်သည် မဟုတ်လော။
¹⁶ တဆယ်ရှစ်နှစ်ပတ်လုံးစာတန်ချည်နှောင်သော အာဗြဟံ၏သမီးဖြစ်သော ဤမိန်းမကို ဤချည်နှောင် ခြင်းမှ ဥပုသ်နေ့၌ မလွှတ်ရသလောဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹⁷ ထိုသို့ မိန့်တော်မူပြီးမှ ရန်ဘက်နေသော သူအပေါင်းတို့သည် နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ကြ၏။

၁၃:၁၀–၁၇။ ကိုင်းညွတ်နေသော မိန်းမကို ကုသခြင်း။ ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်တွင် တရားဒေသနာပို့ချနေစဉ် အခါတိုင်း သူ၏ဓလေ့အတိုင်း (၄:၁၆) တစ်ဖန် ဥပုသ်နေ့တွင် တွေ့ရှိရသည် (၁၃:၁၀)။ ဆယ့်ရှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ကိုင်းညွတ်နေရသော နာမကျန်းဖြစ်နေသော ဝိညာဉ်ကြောင့် ဖြစ်သည့် မိန်းမတစ်ဦးကို မြင်ပြီး ရှေ့သို့ လာရန် ခေါ်ခဲ့သည်။ သူမခံစားနေရသော ဆင်းရဲဒုက္ခကို သနားကြောင်း၊ သူမအား နာမကျန်းမှုမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း ကြေညာပြီး လက်တော်ကို တင်တော်မူရာ သူမသည် ချက်ချင်း ဖြောင့်မတ်စွာ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည် (၁၃:၁၁–၁၃)။ တခါတရံ ယူဆလေ့ရှိသည်နှင့်မတူဘဲ ဤသူမသည် နတ်ဆိုးစွဲခြင်း မဟုတ်ချေ။ အကြောင်မှာ သူနာမကျန်းမှုကို စာတန်က ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုသော်လည်း (အခန်းငယ် ၁၆) ယေရှုသည် နတ်ဆိုးကို မဟောက်ဘဲ မိန်းမကိုယ်တိုင်ကို ဟောကြားပြီး ကုသတော်မူခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၁၂)။ ဗိမာန်တော်အကြီးအကဲသည် ဥပုသ်နေ့တွင် ဤသို့ဖြစ်သည်ကို ဒေါသတကြီး စိတ်ဆိုးခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၁၄)။ ဂရိစကားလုံးအစဉ်အတိုင်း အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ နောက်ပိုင်း ဂျူးဓလေ့များတွင် ဥပုသ်နေ့တားမြစ်ချက်များတွင် ဆေးဝါးအမျိုးမျိုးသုံးခြင်း၊ ကလေးခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြောင့်စေခြင်း၊ အရိုးအဆစ်များ ပြုပြင်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ စိတ်ဝင်စားစရာမှာ ယေရှုသည် လက်မတင်မီ မိန်းမအား နာမကျန်းမှုမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်ဖြစ်၍ ဗိမာန်တော်အကြီးအကဲအတွက် ဤလုပ်ရပ်ကို ဥပုသ်နေ့ ချိုးဖောက်မှုဟု တိကျစွာ သတ်မှတ်ရန် ခက်ခဲခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ယေရှုကို တိုက်ရိုက်ရင်ဆိုင်မည့်အစား လူထုကို အလုပ်လုပ်ရန် ခြောက်ရက်အတွင်း လာပြီး ကုသခံကြရန် ပြောခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၄)။

13:10–17. Healing of a Crippled Woman. Jesus is again shown in a synagogue on the Sabbath (13:10), as was His custom (4:16). While teaching, He noticed a woman who had been bent over for eighteen years from a spirit of infirmity and asked her to come forward. Out of compassion for her suffering, He announced her freedom from her infirmity, placed His hands on her, and she was able to straighten up (13:11–13). Hers was not a case of demon possession, as is sometimes suggested, even though her disability was said to have been caused by Satan (v. 16), because Jesus addressed the woman herself rather than a demon, and she was healed (v. 12). The leader of the synagogue was indignant that this happened on the Sabbath (v. 14), as emphasized by the word order in Greek. Sabbath prohibitions in later Jewish traditions that are connected with healing include the use of various medicaments, straightening a child’s body, and setting limbs. Interestingly, Jesus proclaimed the woman loosed or free from her infirmity before touching her, making it difficult for the synagogue leader to identify this act definitively as a Sabbath violation. Perhaps that explains why, rather than confronting Jesus directly, the synagogue leader told the crowd to come and be healed during the six working days (v. 14).

 

ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်အကြီးအကဲတစ်ဦးတည်းကို မဟုတ်ဘဲ၊ ထိုနည်းတူစဉ်းစားသူ အားလုံးကို ဖြေကြားခဲ့သည်။ အားလုံးသည် ဥပုသ်နေ့တွင် တိရစ္ဆာန်များကို ချည်ဖွင့်ပြီး ရေချိုးရန် ခေါ်ဆောင်သည်ထက် ပိုမိုကြင်နာတတ်ကြသည် (အခန်းငယ် ၁၅)။ တကယ်တော့ ဥပုသ်နေ့တွင် ရေတွင်းများမှ တိရစ္ဆာန်များ ရေချိုးရာတွင် ဂျူးဥပဒေကို မချိုးဖောက်စေရန် ရှုပ်ထွေးသော စီစဉ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ တိရစ္ဆာန်များကို ဤနည်းဖြင့် ဆက်ဆံခွင့်ရှိလျှင် ဤမိန်းမကို လွတ်မြောက်စေခြင်းသည် များစွာသာ၍ သင့်လျော်သည်ဟု ယေရှုညွှန်ပြခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၁၆)။ ဂရိဘာသာတွင် ယေရှု၏စကားသည် ပို၍ပြင်းထန်ပြီး သူမခံစားခဲ့ရသော ကာလအလျား (ဆယ့်ရှစ်နှစ်) နှင့် လွတ်မြောက်စေခြင်းသည် အကျင့်သီလနှင့်ညီသည်ဟု အလေးပေးသည်။ အာဗြဟံ၏သား ဣဇာက်သည် သေခြင်းချည်နှောင်ခြင်းမှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်နှင့်အညီ (ကမ္ဘာဦး ၂၂:၉–၁၁) ဤ “အာဗြဟံ၏သမီး” ကိုလည်း လွတ်မြောက်စေရမည်ဖြစ်သည်။ ယေရှု၏အငြင်းအခုံသည် အလွန်ထိရောက်သဖြင့် သူ့ကို ဆန့်ကျင်သူများ ရှက်ကြောက်ခဲ့ကြသည်။ ဤရှက်ကြောက်ခြင်းကို ဂရိစကားလုံး (kataischynō) ဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး လုကာမှတ်တမ်းတွင် ဤနေရာတွင်သာ တစ်ကြိမ်တည်း သုံးစွဲထားသည်။ ယေရှုကို ဆန့်ကျင်သူများအပေါ် ရှက်ကြောက်ခြင်းသာ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး သူ့ကို ယုံကြည်သူများအပေါ် မရောက်ခဲ့ချေ (ဟေရှာယ ၂၈:၁၆၊ LXX)။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် လူထုတစ်ခုလုံးသည် ယေရှုပြုတော်မူသော အရာအားလုံးကို ဝမ်းမြောက်ကြသည် (လု ၁၃:၁၇)။

In response, Jesus addressed not just the leader of the synagogue but more broadly all who thought like he did. Many were more merciful to their animals, loosing them and leading them to water on the Sabbath (v. 15). In fact, it seems that elaborate arrangements were made to facilitate watering animals at wells on the Sabbath without transgressing Jewish laws. Jesus indicated that, if animals may be treated this way without violating the Sabbath, much more should this woman be set free (v. 16). Jesus’s words are even stronger in Greek, emphasizing the length of time she had suffered (eighteen years) and that her being set free was morally necessary. Just as Abraham’s son Isaac was loosed from the bonds of death (Gen. 22:9–11) so this “daughter of Abraham” must be released. So effective was Jesus’s argument that those opposing Him were ashamed. The Greek word for this shaming (kataischynō) is used here for the only time in Luke’s writings. Shame came on all who opposed Jesus, but not on those who trusted in Him (Is. 28:16, LXX). By contrast, all the people were pleased with all the things Jesus was doing (Luke 13:17).

 

 

¹⁸ တဖန် မိန့်တော်မူသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်သည် အဘယ်အရာနှင့် တူသနည်း။ အဘယ် သို့ ပုံပြရအံ့နည်း။
¹⁹ လူသည် ယူ၍ ဥယျာဉ်၌စိုက်သော မုန်ညင်းစေ့နှင့်တူ၏။ ထိုအစေ့သည် ကြီးပွား၍ အပင်ကြီးဖြစ်၏။ မိုဃ်းကောင်းကင်ငှက်တို့သည်လည်း အကိုင်းအခက်တို့၌ နားနေမှီခိုကြသည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²⁰ တဖန် မိန့်တော်မူသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်ကို အဘယ်သို့ပုံပြရအံ့နည်း။
²¹ မိန်းမသည် တဆေးကိုယူ၍ မုန့်ညက်သုံးတင်း၌ထည့်သဖြင့်၊ မုန့်ညက်ရှိသမျှကို ဖောင်းကြွစေတတ် သော တဆေးနှင့်တူသည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၁၃:၁၈–၂၁။ နိုင်ငံတော်၏ တိုးတက်ခြင်းဆိုင်ရာ ဉာဏ်တော်ပုံများ။ ယေရှုသည် အတိုက်အခံများကို တိတ်ဆိတ်စေပြီး လူထု၏ ထောက်ခံမှုကို ရရှိခဲ့သည်မှာ နိုင်ငံတော်သည် လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့လာပုံကို ဖော်ပြသော ဉာဏ်တော်ပုံ နှစ်ပုံသို့ ဦးတည်သွားစေသည်။ ဤဉာဏ်တော်ပုံများကို ယခင်အခါက ဟောခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (မဿဲ ၁၃:၃၁–၃၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ပထမဉာဏ်တော်ပုံတွင် ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်သည် “မုံညှင်းစေ့” နှင့်တူသည် (လုကာ ၁၃:၁၈–၁၉)။ ထိုစေ့သည် သစ်ပင်တစ်ပင်အဖြစ် ကြီးထွားလာသည် (အချို့လက်ရေးမူများတွင် “ကြီးမားသော” သို့မဟုတ် “အလွန်ကြီးမားသော” သစ်ပင်ဟု ခေါ်သည်)။ ပုံမှန်အားဖြင့် မုံညှင်းပင်သည် အလတ်စား ချုံပုတ်အရွယ်သာ ရှိသော်လည်း အမြင့် ပေ ၉ ပေ မှ ၁၀ ပေ (မီတာ ၃ ခန့်) အထိ ကြီးထွားနိုင်ပြီး သစ်ပင်နှင့် ပိုတူသည်။ ထိုသစ်ပင်၏ အကိုင်းအခက်များတွင် ငှက်များ အသိုက်ဆွက်နေထိုင်ကြသည် (အပိုဒ် ၁၉)။ ဤပုံရိယာသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် နိုင်ငံတော်ပုံရိယာအဖြစ် ရင်းနှီးပြီးသားဖြစ်သည် (ယေဇကျှေလ ၁၇:၂၂–၂၄၊ ၃၁:၆၊ ဒံယေလ ၄:၁၀–၁၅၊ ဆာလံ ၈၄:၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဒုတိယဉာဏ်တော်ပုံသည်လည်း တဆေးမှုန့် သို့မဟုတ် တဆေးသည် ဂျုံမှုန့် သုံးတောင်း သို့မဟုတ် ပေါင် ၆၀ (ကီလိုဂရမ် ၂၇) တွင် လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့သွားပုံဖြင့် အလားတူ အချက်ကို ဖော်ပြသည်။ မုန့်ဖုတ်ချိန်တွင် တဆေးစွဲထားသော မြေအနည်းငယ်ကို နောက်တစ်ခါသုံးရန် ချန်ထားတတ်သည်။ ဤဂျုံမှုန့်ပမာဏ ကြီးမားလှသည်—ဘူးရှယ် တစ်ဘူးရှယ် (လီတာ ၄၀) ခန့်ရှိပြီး လူအနည်းဆုံး ၁၅၀ ကို ကျွေးမွေးနိုင်သည်—သည် နိုင်ငံတော်သတင်းကို ကြီးမားသော နယ်မြေတစ်ခုလုံးသို့ ပျံ့နှံ့စေရန် ရည်မှန်းချက် ကြီးမားကြောင်းကို ပြသသည်။

13:18–21. Parables of the Kingdom’s Advancement. Jesus’s silencing of His opponents and winning of public opinion leads into a pair of parables that describe the rapid spread of the kingdom, repeated from an earlier occasion (cf. Matt. 13:31–33). In the first parable, the kingdom of God is “like a mustard seed” (Luke 13:18–19). It grew into a tree (some manuscripts call it a “large” or “great” tree). Typically the mustard seed becomes only a moderately sized bush, but it may grow to a height of nine or ten feet (about 3 m) and thus more like a tree. It also provides a home for the birds to live in its branches (v. 19), a kingdom image familiar from the OT (Ezek. 17:22–24; 31:6; Dan. 4:10–15; cf. Ps. 84:3). The second parable makes a similar point in terms of the rapidity with which leaven or yeast spreads through three measures or sixty pounds (27 kg) of meal or flour. When baking bread, some leavened dough would be kept back for use with the next batch. This huge amount of flour—about a bushel (40 L), which could feed at least 150 people—illustrates the ambitious scope of spreading the news of the kingdom over a large territory.

²² ထိုအခါ ယေရှုသည် မြို့ရွာတို့ကို ဒေသစာရီလှည့်လည်လျက်၊ ဆုံးမဩဝါဒပေးလျက်၊ ယေရုရှလင်မြို့ သို့ ခရီးသွားတော်မူ၏။
²³ လူတဦးကလည်း၊ သခင်၊ ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်သောသူတို့သည် များသလော၊ နည်းသလောဟု မေးလျှောက်လျှင်၊
²⁴ ကျဉ်းမြောင်းသောတံခါးဝကို ဝင်ခြင်းငှါ ကြိုးစားအားထုတ်ကြလော့။ အကြောင်းမူကား၊ အများသော သူတို့သည် ဝင်ခြင်းငှါအလိုရှိသော်လည်း မစွမ်းနိုင်ကြဟု ငါဆို၏။
²⁵ အိမ်ရှင်သည် တခါထ၍ တံခါးကို ပိတ်ပြီးမှ၊ သင်တို့သည် ပြင်၌ရပ်၍ တံခါးကိုခေါက်လျက်၊ သခင်၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်တို့အားဖွင့်ပါဟု တောင်းလျှောက်သော်လည်း၊ သခင်က၊ သင်တို့သည် အဘယ်ကလာသည်ကို ငါမသိဟု ပြန်ပြောလိမ့်မည်။
²⁶ ထိုအခါ သင်တို့ကလည်း၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် အထံတော်၌ စားသောက်ပါပြီ။ အကျွန်ုပ်တို့နေသော မြို့ ရွာ၌ ကိုယ်တော်သည် ဆုံးမဩဝါဒပေးတော်မူပြီဟု လျှောက်ပြန်သော်လည်း၊
²⁷ သခင်က၊ သင်တို့သည် အဘယ်ကလာသည်ကို ငါမသိဟု ငါဆိုပြီ။ မတရားသောအမှုကိုပြုသော သူ အပေါင်းတို့၊ ငါ့ထံမှ ဖယ်သွားကြဟု ပြောလိမ့်မည်၊
²⁸ ထိုအခါ အာဗြဟံ၊ ဣဇာက်၊ ယာကုပ်မှစသော ပရောဖက်အပေါင်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော် ထဲသို့ ဝင်၍၊ သင်တို့သည် ပြင်သို့ နှင်ထုတ်ခြင်းကို ခံရသောအခါငိုကြွေးခြင်း၊ အံသွားခဲကြိတ်ခြင်းရှိလတံ့။
²⁹ ထိုအခါ အရှေ့အနောက်တောင်မြောက်အရပ် လေးမျက်နှာကလာ၍ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်ထဲ တွင် လျောင်းရကြလတံ့။
³⁰ နောက်ကျသောသူအချို့တို့သည် အရင်ကျကြလိမ့်မည်။ အရင်ကျသောသူအချို့တို့သည် နောက်ကျ ကြလိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
³¹ ထိုအခါ ဖာရိရှဲအချို့တို့သည် အထံတော်သို့လာ၍၊ ဤအရပ်မှ ထွက်သွားပါ။ ဟေရုဒ်မင်းသည် ကိုယ် တော်ကိုသတ်မည် အကြံရှိပါသည်ဟု လျှောက်ကြလျှင်၊ ကိုယ်တော်က၊ သင်တို့သွားကြလော့။
³² ယခုနေ့နှင့် နက်ဖြန်နေ့၌ နတ်ဆိုးတို့ကိုနှင်ထုတ်၍ အနာရောဂါကိုငြိမ်းစေ၏။ သုံးရက်မြောက်သော နေ့၌ စုံလင်ခြင်းသို့ ရောက်မည်အရာကို ထိုမြေခွေးအား ပြောကြလော့။
³³ သို့သော်လည်း ယခုနေ့၊ နက်ဖြန်နေ့၊ သန်ဘက်နေ့၌ ငါသွားရသေး၏။ အကြောင်းမူကား၊ ယေရုရှလင် မြို့မှတပါး အခြားသောအရပ်၌ အဘယ်ပရောဖက်မျှ မဆုံးရာ။
³⁴ အိုယေရုရှလင်မြို့၊ ယေရုရှလင်မြို့၊ သင်သည် ပရောဖက်တို့ကိုသတ်မြဲရှိ၏။ သင်ရှိရာသို့ စေလွှတ် သောသူတို့ကိုလည်း ကျောက်ခဲနှင့်ပစ်မြဲရှိ၏။ ကြက်မသည် မိမိသားငယ်တို့ကို အတောင်အောက်၌ စုရုံးသကဲ့ သို့ သင်၏သားတို့ကို စုရုံးစေခြင်းငှါ ကြိမ်ဖန်များစွာ ငါအလိုရှိ၏။ သင်မူကား အလိုမရှိ။
³⁵ သင်တို့နေသောအိမ်သည် သင်တို့၌ လူဆိတ်ညံလျက်ကျန်ရစ်ရ၏။ ငါဆိုသည်ကား၊ ထာဝရဘုရား၏ အခွင့်နှင့်ကြွလာသောသူသည် မင်္ဂလာရှိစေသောဟု သင်တို့မပြောမှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ သင်တို့သည် ငါ့ မျက်နှာကို မမြင်ရကြဟု မိန့်တော်မူ၏။ 

၁၃:၂၂–၃၅။ ကျဉ်းသောလမ်း။ ယေရှုသည် ယေရုရှလင်မြို့သို့ မျက်နှာမူပြီး ခရီးထွက်ခဲ့သည့်အချိန်မှစ၍ (၉:၅၁) လူထုက ချစ်ခင်ကြိုဆိုမှုနှင့် အတိုက်အခံ နှစ်မျိုးစလုံးကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော်လည်း ထိုအလွန်အမင်း တုံ့ပြန်မှုများသည် သူ၏ မစ်ရှင်ကို ပြီးမြောက်ရန် ပိုမိုကြီးမားသော စိတ်ပိုင်းဖြတ်မှုကို ဘယ်သောအခါမျှ ထိခိုက်စေခဲ့ခြင်း မရှိခဲ့ပေ (ယောဟန် ၂:၂၃–၂၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယေရုရှလင်သို့ ခရီးသွားရင်း ယေရှုသည် ထိုနေရာသို့ သွားရောက်ရန် လမ်းကို ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ လုကာက တစ်ခါတစ်ရံ ပထဝီဝင်မှတ်စုများ ပေးထားသည်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ယေရှုသည် ဣသရေလနိုင်ငံ၏ မြို့များနှင့် ရွာများကို တတ်နိုင်သမျှ အားလုံးကို လွှမ်းခြုံနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ပုံ ရသည်။ ခရီးတွင် တစ်ဦးက “ကယ်တင်ခြင်းရရှိသူ နည်းပါးသလော” ဟု မေးခဲ့သည်။ ထိုမေးခွန်း၏ လက်ရှိအချိန်ကာလ ကြိယာသည် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပျက်နေကြောင်း ညွှန်ပြသည် (လုကာ ၁၃:၂၃၊ တမန်တော် ၂:၄၇၊ ၁ကိုရိန် ၁:၁၈၊ ၂ကိုရိန် ၂:၁၅ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

13:22–35. The Narrow Way. From the time Jesus set His face to go to Jerusalem (9:51), He had met adoring crowds as well as opposition, yet these extreme reactions never seem to have affected His larger determination to fulfill His mission (cf. John 2:23–25). In traveling toward Jerusalem, Jesus Himself chose the path to this destination. Judging from Luke’s occasional geographic notes, Jesus seems to have been intent on covering as many cities and villages of Israel as possible. Along the way a questioner asked whether few are being saved, the present tense implying that a process was in view (Luke 13:23; cf. Acts 2:47; 1 Cor. 1:18; 2 Cor. 2:15).

 

ယေရှုသည် အားထုတ်ခြင်းဆိုင်ရာ တိုက်တွန်းချက်နှင့် ဉာဏ်တော်ပုံတစ်ပုံဖြင့် ဖြေကြားခဲ့သည်။ ဤသွန်သင်ချက်သည် ယခင်အခါက တပည့်တော်များကို ပေးခဲ့ဖူးသည်နှင့် ဆင်တူသည် (မဿဲ ၇:၁၃–၁၄၊ ၂၁–၂၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယခုမူ လူထုကြီးတစ်ခုလုံးအတွက် ယေဘုယျအားဖြင့် ဟောခဲ့သည်။ လူထုတစ်ခုလုံးကို လှမ်းမေးရင်း ယေရှုက နိုင်ငံတော်ထဲသို့ ဝင်ရန် အားထုတ်ကြလော့၊ အစွမ်းကုန် ကြိုးစားကြလော့ (ဂရိစကား agōnizomai) ဟု တိုက်တွန်းခဲ့သည် (လုကာ ၁၃:၂၄)။ ဤဂရိစကားကို အားကစားသမားများ ပြိုင်ပွဲဝင်ရန် ပြင်ဆင်သည့်အခါ (၁ကောရိန် ၉:၂၅) နှင့် စစ်ပွဲတွင် တိုက်ခိုက်သည့်အခါ (ယောဟန် ၁၈:၃၆၊ ၁တိမောသေ ၆:၁၂၊ ၂တိမောသေ ၄:၇) အသုံးပြုသည်။ လိုအပ်သော ဖြောင့်မတ်ခြင်းသည် ခမည်းတော်၏ ဖြောင့်မတ်ခြင်း (လုကာ ၆:၂၇–၃၆) ဖြစ်ပြီး ထိုဖြောင့်မတ်ခြင်းသည် ခမည်းတော်စေလွှတ်တော်မူသောသူကို ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ရရှိသည် (ယောဟန် ၆:၂၉)။ လူ့အားဖြင့် ထုတ်လုပ်၍ မရနိုင်ပေ။ အကယ်၍ လူ့အားဖြင့် ထုတ်လုပ်၍ ရပါက ဖာရိရှဲများ အောင်မြင်နှင့်ပြီးဖြစ်လိမ့်မည် (မဿဲ ၅:၂၀)။ ထို့ကြောင့် ဝင်ရန် အလိုရှိသူ များစွာတို့သည် မတတ်နိုင်ကြပေ (လုကာ ၁၃:၂၄)။ ကြိယာ ischyō ၏ နောက်ထပ်အဓိပ္ပာယ်တစ်ခုအရ မူ “ခွန်အားမလုံလောက်” ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဤကြိယာကို ကျောက်ဆူးပေါ်တည်ထားသော အိမ်ကို ရေလှိုင်းတိုက်ရာတွင် မလှုပ်ရှားနိုင်ခဲ့ဟု တရားဟောချက်တွင် သုံးခဲ့သည် (၆:၄၈)။ ယေရှု၏ သွန်သင်ချက်များအတိုင်း နေထိုင်သူများသာ ယုံကြည်ခြင်းတွင် ခိုင်မြဲစွာ ရပ်တည်နိုင်မည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နောက်ဆုတ်ထားသူများသည် တံခါးပိတ်ထားသည်ကို တွေ့ရလိမ့်မည် (မဿဲ ၂၅:၁၀–၁၃ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

Jesus responded with an exhortation and a parable, similar to instruction given to His disciples on an earlier occasion (cf. Matt. 7:13–14, 21–23), here generalized for a much larger audience. Addressing the entire crowd, Jesus urged them to strive or to exert every effort (agōnizomai) to enter the kingdom (Luke 13:24). The Greek word was used of athletes preparing for competition (1 Cor. 9:25) and is also used in reference to combat (John 18:36; 1 Tim. 6:12; 2 Tim. 4:7). The righteousness required is that of the Father (Luke 6:27–36), which comes through believing in the One He has sent (John 6:29); it cannot be humanly produced or the Pharisees would have succeeded (Matt. 5:20). Thus many who desire to enter will not be able (Luke 13:24), or according to another nuance of the verb ischyō, will not be “strong enough.” The same word is used in the sermon for the stream that was not able to shake the house founded on the rock (6:48). Only those who live according to Jesus’s teachings will remain firm in their faith, while those who postpone the decision will find a shut door (cf. Matt. 25:10–13).

 

ယေရှုကို “သခင်” ဟု ခေါ်ဆိုခြင်း၊ သူနှင့်အတူ စားသောက်ခြင်းသည် ရင်းနှီးမှု ပုံပေါက်ရုံသာ ဖြစ်သည်။ လက်တွေ့တွင် ပါးစပ်ဖြင့် ဝန်ခံခြင်းသည် အဘယ်တန်ဖိုးမျှ မရှိပေ။ ယေရှုကို မသိခြင်းဆိုသည်မှာ သူက ကျွန်ုပ်တို့ကို မသိခြင်းပင် ဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့ကို မတရားမှုကျူးလွန်သူများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် (လုကာ ၁၃:၂၇)။ ကျွန်ုပ်တို့ ရရှိနိုင်သော တစ်ခုတည်းသော ဖြောင့်မတ်ခြင်းမှာ သူ့ထံမှ သူ၏ ဖြောင့်မတ်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ဘိုးဘေးများ (သေဆုံးသွားသူများ)၊ ပညတ်တရားဟောသူ အားလုံးနှင့် အရပ်ရှစ်မျက်နှာမှ လူမျိုးတစ်မျိုးသားလုံးတို့သည် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်တွင် သူ၏ ပွဲတော်ဝင်စားရန် ပါဝင်ကြလိမ့်မည် (လုကာ ၁၃:၂၉၊ ဗျာဒိတ် ၁၉:၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ နောက်ဆုံးသောသူတို့သည် ပဌမဖြစ်ကြလိမ့်မည်၊ ပဌမသောသူတို့သည် နောက်ဆုံးဖြစ်ကြလိမ့်မည် ဟူသော ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းသည် ယေရှု၏ သွန်သင်ချက်များတွင် မကြာခဏ ထွက်ပေါ်လာသော အကြောင်းအရာဖြစ်သည် (လုကာ ၁၃:၃၀၊ ဥပမာ မဿဲ ၁၉:၃၀၊ ၂၀:၁၆ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ သူ၏ ဆင်းရဲသောသူများနှင့် နှိမ့်ချခံရသူများအပေါ် ကျင့်ကြံမှုတွင် လက်တွေ့ ပြသခဲ့သည်။ လုကာ၏ စကားလုံးများက ဤသဘောတရားသည် သီးသန့်ဖြစ်မှုမဟုတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။ ဆင်းရဲခြင်းသည် ကိုယ်တိုင် သီလတစ်ခု မဟုတ်ပေ။ ယုံကြည်သူများတွင် ချမ်းသာသူ အနည်းငယ်နှင့် အခွင့်အာဏာရှိသူများ ရှိနေခြင်းက ထိုအချက်ကို သက်သေပြသည် (လုကာ ၈:၃၊ ၁၉:၈၊ ၂၃:၅၀၊ ၁ကိုရိန် ၁:၂၆ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ပဌမသောသူ အချို့သည်လည်း နောက်ဆုံးဖြစ်ကြလိမ့်မည်။ ဤသည်မှာ ကြီးမားသော ဘေးဒုက္ခဖြစ်ပြီး ယေရှုကို ငြင်းပယ်သော ဣသရေလ၏ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များတွင် အကောင်းဆုံး ပုံဖော်ထားသည်။

Claiming Jesus as Lord and eating and drinking in His presence represented only an appearance of intimacy. In reality, profession is worthless. Not knowing Jesus means He does not know us and classes us as workers of unrighteousness (Luke 13:27) because the only righteousness we may have is His and from Him. The patriarchs, who died, and all the prophets as well as those from every direction and every nation (Rev. 7:9) will participate in God’s banquet in His kingdom (Luke 13:29; cf. Rev. 19:9). The reversal stated as the last will be first and vice versa is a frequent theme in Jesus’s teachings (Luke 13:30; cf., e.g., Matt. 19:30; 20:16) and acted out in His ministry to the poor and the outcast. The wording in Luke makes clear that this is not an exclusive principle. Being poor is no virtue in itself, as shown by the presence of a few rich and powerful among the believers (Luke 8:3; 19:8; 23:50; cf. 1 Cor. 1:26). Some also who are first will be last. This is the great tragedy, epitomized by Israel’s religious leaders who rejected Jesus.

 

ဖာရိရှဲများသည် ယေရှုကို ကူညီလိုစိတ်ဖြင့် ဟေရုဒ်မင်းက သူ့ကို သတ်လိုသည်ဟု သတိပေးခြင်း မဟုတ်ပေ (လုကာ ၁၃:၃၁)။ ဂါဒါရိန်းလူမျိုးတို့ကဲ့သို့ သူ့ကို ထွက်သွားရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည် (၈:၃၇)။ သူတို့သည် သူ့ကို သတ်ရန် တက်ကြွစွာ ကြံစည်နေကြသည် (၁၁:၅၄၊ မာကု ၃:၆)။ ယေရှုက ဟေရုဒ်ကို “မြောင်း” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည် (လုကာ ၁၃:၃၂)။ မြောင်းသည် ဖျက်ဆီးတတ်သော တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သောကြောင့် (နေဟမိ ၄:၃၊ သီချင်းချင်း ၂:၁၅) နှင့် အထူးသဖြင့် ဟေရုဒ်သည် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကို သတ်ခဲ့ခြင်း (မာကု ၆:၁၇–၂၉) နှင့် သူ၏ ကိုယ်တော်၏ နီးကပ်လာသော အသေခံခြင်းတွင် ပါဝင်မည့် အခန်းကဏ္ဍကြောင့် (လုကာ ၂၃:၁၁) ဖြစ်သည်။

The Pharisees were not simply trying to be helpful in warning Jesus that Herod wanted to kill Him (Luke 13:31). They asked Him to go away, as the Gadarenes did (8:37), and were actively plotting His death (11:54; Mark 3:6). Jesus called Herod a “fox” (Luke 13:32) because of the animal’s penchant for destruction (Neh. 4:3; Song 2:15) and, more specifically, because of Herod’s execution of John the Baptist (Mark 6:17–29) and the role Herod would play in His own approaching death (Luke 23:11).

 

“တတိယမြောက်နေ့” သို့မဟုတ် “သုံးရက်အကြာ” သည် ယေရှု၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းနေ့ကို ရည်ညွှန်းရာတွင် သူ၏ ပုံမှန်ဖော်ပြချက်ဖြစ်သည် (လုကာ ၁၃:၃၂၊ ဥပမာ ၁၈:၃၃၊ ၂၄:၄၆၊ မဿဲ ၁၇:၂၃၊ မာကု ၉:၃၁)။ ဤသည်မှာ ပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံခြင်းအဖြစ် အလေးပေးသည် (လုကာ ၉:၁၈–၂၇ အပိုဒ်မှတ်ချက် ကြည့်ပါ)။ ယေရှုသည် ယေရုရှလင်သို့ ခရီးထွက်နေရခြင်းမှာ ထိုရည်ရွယ်ချက်အတွက်ပင် ဖြစ်သည်။ ယေရုရှလင်သည် ယေဟုဒခေါင်းဆောင်မှု၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အသေခံရမည်ဖြစ်သည်။ လုကာသည် ဤနေရာတွင် ယေရှု၏ အဆုံးစွန်သော အမှုတော်ကာလနီးမှ ထွက်ဆိုခဲ့သော စကားတစ်ခွန်းကို ထည့်သွင်းထားသည် (လုကာ ၁၃:၃၄–၃၅၊ ၁၉:၄၁၊ မဿဲ ၂၃:၃၇–၃၉ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ယေရှုသည် ကြက်မ အမွေးတောင်ပံအောက်တွင် ဘဲဥများကို စုဝေးစေသကဲ့သို့ ယေရုရှလင်၏ သားသမီးများကို စုဝေးစေလိုခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလကို သိမ်းငှက်ကြီးသည် သိမ်းငယ်များကို ဂရုစိုက်သကဲ့သို့ ဂရုစိုက်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၉:၄၊ တရားဟောရာ ၃၂:၁၁)။ သူ၏ တောင်ပံအောက်တွင် ကာကွယ်ပေးပြီး ခိုလှုံခွင့်ပေးသည် (ဥပမာ ဆာလံ ၁၇:၈၊ ၃၆:၇၊ ၅၇:၁)။ “သင်တို့အိမ်” ၏ ပျက်စီးခြင်း (လုကာ ၁၃:၃၅) သည် ဗိမာန်တော်ကို ဘုရားသခင်က စွန့်ပစ်တော်မူခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။ ထို့ပြင် ဤမြည်တမ်းခြင်း၏ အကြောင်းအရာဖြစ်သော မြို့တစ်မြို့လုံးကိုလည်း ဆိုလိုသည်။ ရိုမတို့က အီး အေ ၇၀ တွင် ဖျက်ဆီးမည်ကို ကြိုတင်ဟောကြားထားခြင်း ဖြစ်သည် (လုကာ ၁၉:၄၁–၄၄၊ ၂၁:၂၀၊ ဒံယေလ ၉:၂၆ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဤအပိုဒ်၏ အဆုံးစွန်သော အလားအလာမှာ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုကို မမြင်ရသော ကာလတစ်ခုပြီးနောက် (ယောဟန် ၁၆:၁၆–၂၀) ဆာလံ ၁၁၈:၂၆ ၏ စကားသည် ပြည့်စုံလိမ့်မည်— “ထာဝရဘုရား၏ နာမတော်နှင့်ကြွလာသော သူသည် မင်္ဂလာရှိစေသတည်း” (ဗျာဒိတ် ၁:၇ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

The “third day” or “after three days” is Jesus’s typical formulation for the day of His resurrection (Luke 13:32; e.g., 18:33; 24:46; Matt. 17:23; Mark 9:31), emphasizing it as a fulfillment of prophecy (see commentary on Luke 9:18–27). It was for this very purpose that Jesus was heading to Jerusalem, the center of Jewish leadership, where He would be executed. Luke here ties in a saying of Jesus, uttered near the end of His ministry (Luke 13:34–35; 19:41; cf. Matt. 23:37–39). Jesus ministered in Jerusalem, trying to gather its children as a hen gathers her baby chicks. Similarly, God is described as caring for Israel as an eagle cares for its young (Ex. 19:4; Deut. 32:11), protecting and sheltering it under His wings (e.g., Pss. 17:8; 36:7; 57:1). The desolation of “your house” (Luke 13:35) indicates a divine disowning of the temple but also of the whole city, the subject of this lament, anticipating its desolation by the Romans in A.D. 70 (Luke 19:41–44; 21:20; cf. Dan. 9:26). The ultimate horizon of this passage is the Second Coming, when after a period of not seeing Jesus (John 16:16–20), the words of Psalm 118:26 will be fulfilled: “Blessed is he who comes in the name of the Lord” (cf. Rev. 1:7).