လုကာ ၂၂

 ၂၂:၁–၂၃:၅၆ ယေရှု၏ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရခြင်းနှင့် အသေခံခြင်း

ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်တွင် နေ့တိုင်း သွန်သင်နေသော်လည်း၊ ယုဒ၏ သစ္စာဖောက်ခြင်းဖြင့် အဖြစ်အပျက်များ လျင်မြန်စွာ အံ့ဖွယ်နိဂုံးသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည် (၂၂:၁-၁၃)။ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါပွဲစားသုံးပြီး ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားကျင်းပပြီးနောက် (၂၂:၁၄-၃၈)၊ ယေရှုသည် ဂေသရှေမန်ဥယျာဉ်တွင် တစ်ညလုံး ဆုတောင်းခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင်ပင် ဖမ်းဆီးခံရသည် (၂၂:၃၉-၆၂)။ ထို့နောက် အလျင်အမြန် ရှမန်ကြီးများအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခံရပြီး အပြစ်ဒဏ်စီရင်ခံရသည် (၂၂:၆၃-၇၁)၊ ရောမတို့လက်သို့ လွှဲအပ်ခံရသည် (၂၃:၁-၂၅)၊ နောက်ဆုံး လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အသေခံရသည် (၂၃:၂၆-၅၆)။

22:1–23:56

SUFFERINGS AND DEATH OF JESUS

Although Jesus was teaching day after day in the temple, with His betrayal by Judas, events started moving rapidly to their shocking conclusion (22:1–13). After the celebration of the Passover by Jesus and His disciples and the institution of the Lord’s Supper (22:14–38), Jesus prayed all night in Gethsemane, where He was arrested (22:39–62). Then He was hurriedly tried before the Sanhedrin and condemned (22:63–71), handed over to the Romans (23:1–25), and finally crucified (23:26–56).

1 ပသခါအမည်ရှိသော အဇုမပွဲခံခါနီးတွင်၊
² ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးတို့နှင့် ကျမ်းပြုဆရာတို့သည် ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သို့သတ်ရအံ့နည်းဟု ရှာကြံရကြသနည်းဟူမူကား၊ လူများတို့ကို ကြောက်ကြ၏။
³ ထိုအခါ စာတန်သည် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်အထဲသို့ဝင်သည် ဖြစ်၍၊
⁴ ထိုသူသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးများ၊ ဗိမာန်တော်မှူးများတို့ထံသို့ သွားပြီးလျှင်၊ ယေရှုကို အဘယ် သို့ အပ်ရမည်နည်းဟူ၍ တိုင်ပင်လေ၏။
⁵ ထိုသူတို့သည် ဝမ်းမြောက်သောစိတ်ရှိ၍ ငွေပေးမည်ဟု ဝန်ခံကြ၏။
⁶ ယုဒရှကာရုတ်သည်လည်း ဝန်ခံပြီးမှ လူများမရှိစဉ်တွင် ကိုယ်တော်ကို အပ်ခြင်းငှါ အဆင်သင့်သော အချိန်ကာလကို ကြံလျက်နေ၏။
⁷ ပသခါသိုးသငယ်ကို သတ်ရသောနေ့တည်းဟူသော အဇုမပွဲနေ့ရောက်သောအခါ၊
⁸ ကိုယ်တော်က၊ ငါတို့ စားဘို့ရာ သင်တို့သည်သွား၍ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု ပေတရုနှင့် ယောဟန်ကို စေလွှတ်တော်မူ၏။
⁹ သူတို့ကလည်း၊ အဘယ်အရပ်၌ ပြင်ဆင်စေခြင်းငှါ အလိုရှိတော်မူသနည်းဟု မေးလျှောက်ကြသော်၊
¹⁰ ကိုယ်တော်က၊ သင်တို့သည် မြို့ထဲသို့ဝင်သောအခါ ရေအိုးဆောင်သောသူကိုတွေ့လိမ့်မည်။ ထိုသူ နောက်သို့ လိုက်၍ သူဝင်သောအိမ်သို့ ဝင်ပြီးမှ၊
¹¹ ငါသည် ငါ့တပည့်တို့နှင့်တကွ ပသခါပွဲကိုစားရသော ဧည့်သည်အခန်းကား အဘယ်မှာရှိသနည်း။ ဆရာက မေးသည်ဟု အိမ်ရှင်ကို ပြောကြလော့။
¹² ထိုသူသည် ပြင်ဆင်လျက်ရှိသော အထက်အခန်းကြီးကို ပြလိမ့်မည်။ ထိုအခန်း၌ ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹³ တပည့်တောတို့သည် သွား၍ စကားတော်အတိုင်းတွေ့လျှင်၊ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြ၏။ 

၂၂:၁-၁၃။ ပသခါပွဲအတွင်း ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်း။ ဗိမာန်တော်လုပ်ငန်းများနှင့် သွန်သင်ချက်များအားဖြင့် ယေရှုသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ကျမ်းတတ်ပညာရှင်တို့၏ အာဏာကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပသခါပွဲ နီးလာသောအခါ သူတို့သည် ယေရှုကို သတ်ပစ်ရန် နည်းလမ်းရှာဖွေနေကြသည် (အပိုဒ် ၁-၂; ယောဟန် ၁၁:၄၅-၅၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထိုနည်းလမ်းကို ယုဒက ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၃)။ ယုဒသည် ရှိမုန်၏သားဖြစ်ပြီး (ယောဟန် ၁၂:၄) လုကာက ဤယုဒကို ယာကုပ်၏သားဖြစ်သော ယုဒနှင့် (ယောဟန် ၁၄:၂၂) ခွဲခြားရန် သူ၏မျိုးနွယ်အမည်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ် (လုကာ ၆:၁၆ ကြည့်ပါ) ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ရန် စဉ်းစားရာတွင် ယုဒသည် ကိုယ်တိုင် စာတန်အား လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး စာတန်က အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည် (၂၂:၃; ၄:၁၃; ယောဟန် ၁၃:၂၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုဒသည် ယေရှုကို တရားစွဲဆိုရန် ရှာဖွေနေသော ဗိမာန်တော်ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ဗိမာန်တော်အစောင့်အရှောက်တို့နှင့် တိုင်ပင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ လူကြိုက်များမှုကြောင့် လူအုပ်မရှိသည့်အချိန်နှင့် နေရာတွင် ဖမ်းဆီးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ အများအားဖြင့် ဆုတောင်းရန် ဆုတ်ခွာနေကျသော နေရာများတွင် ဖြစ်သည်။

22:1–13. Betrayal of Jesus during Passover. Through His temple activities and teachings, Jesus threatened the authority of both the chief priests and the scribes (or teachers of the law). So as Passover approached, they were looking for a way to put Him to death (vv. 1–2; cf. John 11:45–57). That way was provided by Judas (Luke 22:3), who was Simon’s son (John 12:4). Luke distinguishes this Judas from the son of James (cf. John 14:22), who was also one of the twelve apostles (cf. John 6:70), by mentioning his surname—Iscariot (see Luke 6:16). In contemplating the betrayal of Jesus, Judas opened himself up to Satan, who seized the opportunity (22:3; cf. 4:13; John 13:27). Judas consulted with the chief priests of the temple, who were seeking a legal charge against Jesus, as well as with the commanders in charge of the temple guard, who would organize the arrest. Complicating their task considerably was Jesus’s popularity, so they determined to seize Him when and where the crowds were not present, at one of the usual places He retreated for prayer.

 

ပသခါပွဲကို နိသန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲသည် ပသခါနေ့မှစ၍ ရက်ပေါင်း ၇ ရက် (နိသန် ၁၅ မှ ၂၁ အထိ) ကြာသည် (တောလည်ရာ ၂၈:၁၆-၁၇၊ လုကာ ၂:၄၁-၅၂ မှတ်ချက်ကြည့်ပါ)။ ယုဒလူမျိုး ဘုရားဖူးများသည် ဤဒုတိယပွဲတိုင်အောင် နေထိုင်လေ့ရှိပြီး အဲဂုတ္တုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် “ဆင်းရဲဒုက္ခ၏ မုန့်” ဖြင့် အလျင်စလို ထွက်ခွာခဲ့ခြင်းကို အမှတ်ရသည် (တရားဟော ၁၆:၃)။ ဤပွဲနှစ်ပွဲ၏ နီးကပ်မှုကြောင့် မည်သည့်နာမည်ကိုမဆို နှစ်ပွဲလုံးကို ရည်ညွှန်းရန် သုံးနိုင်သည်။ ယောဟန်က ယေရှု၏ အမှုတော်ကာလအတွင်း ပသခါပွဲ သုံးကြိမ် သို့မဟုတ် လေးကြိမ်ကို ဖော်ပြထားသော်လည်း (ယောဟန် ၂:၂၃; ၆:၄၊ ၁၉:၁၄၊ ၅:၁ နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ သင်ခန်းစာကျမ်းသုံးစောင်တွင် ဤနောက်ဆုံးပသခါပွဲကိုသာ ဖော်ပြထားသည်။

The Passover, observed on Nisan 15, was the first religious festival of the Jewish calendar. The Feast of Unleavened Bread (which began on Passover) lasted for seven days, from Nisan 15 to 21 (Num. 28:16–17; see commentary on Luke 2:41–52). Jewish pilgrims would stay through this second feast to commemorate both their deliverance from Egypt and the hasty departure with “the bread of affliction” (Deut. 16:3). Due to this close connection between the two feasts, either name could be used to refer to both. Although John mentions three and possibly four separate Passovers during Jesus’s ministry (John 2:23; 6:4; 19:14; cf. 5:1), only this final one is mentioned in the Synoptic Gospels.

 

ပသခါဆိုသည်မှာ နိသန်လ ၁၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သတ်ပြီး နေဝင်ချိန်နောက်ပိုင်း (နိသန် ၁၅ ရက်နေ့) စားသုံးသော ပသခါနွားသိုးငယ် (မိသားစုတစ်စုလျှင် တစ်ကောင်စီ) ကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ယောဟန်အရ ယေရှုသည် ပသခါနွားသတ်ချိန် (နိသန် ၁၄ ရက်) တွင် အသေခံရပြီး အမှန်တကယ် ပသခါနွားသိုးငယ်ဖြစ်တော်မူသည် (ယောဟန် ၁၈:၂၈၊ ၁၉:၁၄၊ ၁ကော ၅:၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ပသခါစားပွဲကို ပသခါမတိုင်မီ စားခဲ့ရသည်။ လုကာကမူ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါစားပွဲကို ပုံမှန်အချိန်တွင် စားခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ပသခါနွားကို သတ်ပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်သည် (လေ့လာရန် “လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခြင်း နှစ်” စာမျက်နှာ ၁၄၆၀)။ အောင်ပွဲခံဝင်ရောက်ခြင်းကဲ့သို့ (လုကာ ၁၉:၂၉-၃၅) ယေရှုသည် တပည့်တော်နှစ်ပါး၊ ဤကိစ္စတွင် ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့အား အသေးစိတ် ညွှန်ကြားချက်ပေးခဲ့သည် (၂၂:၈)။ သူတို့သည် အထပ်ထပ်ရှိသော အိမ်တစ်အိမ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ဧည့်ခန်းကြီးတစ်ခန်း ပြင်ဆင်ပြီးစီးနေပြီဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၀-၁၂)။ ပသခါနွားကို ဗိမာန်တော်တွင် သတ်ရပြီး ယေရှုရှလင်မြို့အတွင်း၌သာ စားရသည် (တရားဟော ၁၆:၅-၇) ဖြစ်ရကား နေရာထိုင်ခင်း ရှားပါးမည်ဖြစ်သဖြင့် ယေရှုသည် ပုဂ္ဂိုလ်အိမ်တွင် ဧည့်ခန်းတစ်ခန်းကို ကြိုတင်စီစဉ်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (လုကာ ၂၂:၁၁၊ မဿဲ ၂၆:၁၈ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Passover could also refer to the paschal lamb (usually one per family) that was killed on the afternoon of Nisan 14 and eaten after sundown (i.e., on Nisan 15). According to John, Jesus died at the time of the Passover sacrifice (Nisan 14) as the true paschal Lamb (see John 18:28; 19:14; cf. 1 Cor. 5:7) so that the Passover meal was eaten before Passover (Nisan 15). Luke seems to indicate that the Passover meal was eaten by Jesus and the disciples at the regular time, which would have been after the Passover lamb had been sacrificed (for more, see “The Year of the Crucifixion,” p. 1460). As with the triumphal entry (cf. Luke 19:29–35), Jesus gave detailed instructions to two disciples, in this case, Peter and John (22:8), as to where they were to prepare the meal. They were shown to a house with a large room upstairs that was already furnished for the event (vv. 10–12). Because the Passover had to be sacrificed at the temple and eaten in Jerusalem (Deut. 16:5–7) and accommodations would have been scarce, Jesus may have prearranged to use a guest room (Luke 22:11) in a private home for the supper (cf. Matt. 26:18).

 

¹⁴ အချိန်ရောက်မှ တမန်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးတို့နှင့်အတူ စားပွဲ၌ လျောင်းတော်မူ၍၊
¹⁵ ငါသည် အသေမခံမှီ ဤပသခါပွဲကို သင်တို့နှင့်အတူ စားခြင်းငှါ အလွန်အလိုရှိလေပြီ။
¹⁶ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်၌ ပသခါပွဲမပြည့်စုံမှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ ဤပွဲကို တဖန် ငါမစားရဟု မိန့်တော်မူလျက်၊
¹⁷ ခွက်ဖလားကို ယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမွမ်းပြီးမှ၊ ဤခွက်ကို ယူ၍ အချင်းချင်းဝေကြလော့။
¹⁸ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော် မတည်မှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ စပျစ်ရည်ကိုတဖန် ငါ မသောက်ရဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹⁹ ထိုအခါ မုန့်ကိုယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကိုချီးမွမ်းပြီးမှ မုန့်ကိုဖဲ့၍၊ ဤမုန့်ကား သင်တို့အဘို့ အလိုငှါ စွန့်သော ငါ၏ကိုယ် ဖြစ်၏။ ငါ့ကို အောက်မေ့ဘို့ရာ ဤသို့ပြုကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²⁰ ထိုနည်းတူညစာစားပြီးမှ ခွက်ကိုလည်းယူ၍၊ ဤခွက်ကား သင်တို့အဘို့အလိုငှါ သွန်းသော ငါ၏ အသွေး၌တည်သော ပဋိညာဉ်တရားသစ်ဖြစ်၏။
²¹ သို့သော်လည်း ငါ့ကို အပ်နှံသောသူ၏လက်သည် ဤစားပွဲပေါ်မှာ ငါ့လက်နှင့်အတူရှိ၏။
²² ခွဲခန့်မှတ်သားတော်မူသည်အတိုင်း လူသားသည် သွားရမည်။ သို့သော်လည်း လူသားကို အပ်နှံသော သူသည် အမင်္ဂလာရှိ၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²³ တပည့်တော်တို့သည်လည်း ထိုအမှုကို အဘယ်သူပြုအံ့နည်းဟု အချင်းချင်း မေးမြန်းကြ၏။

၂၂:၁၄-၂၃။ ယေရှုသည် ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားတော်မူသည်။ ထာဝရဘုရား၏ ညစာကျင်းပရာ အထပ်ထပ်ခန်းတွင် ခြေထောက်ဆေးကန်များနှင့် စားပွဲနိမ့်များ ပါဝင်ပြီး ယေရှုနှင့် တပည့်တော် ဆယ့်နှစ်ပါးတို့သည် ထိုင် သို့မဟုတ် မှောက်စားကြသည် (အခန်းငယ် ၁၄)။ ထိုအနေအထားသည် ယေရှု တပည့်တော်များ၏ ခြေထောက်ကို ဆေးကြောပေးရာတွင်လည်း အဆင်ပြေစေသည် (ယောဟန် ၁၃:၁၂)။

22:14–23. Jesus Institutes the Lord’s Supper. The upper room where the Lord’s Supper took place apparently included cushions and low tables around which Jesus and the twelve disciples sat down or reclined to eat the meal (v. 14). Such a posture also facilitated Jesus’s washing of the disciples’ feet (John 13:12).

 

ယေရှုသည် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရမည့်အချိန်မတိုင်မီ တပည့်တော်များနှင့် ပသခါစားရန် အလွန်တမ်းတမ်းတတ တောင့်တတော်မူသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၅)။ ပထမပသခါပွဲ၏ ပရောဖက်ပြုချက်သင်္ကေတဖြစ်သော ဣသရေလလူမျိုးအိမ်ဝင်းတံခါးတိုင်များတွင် သွေးလိမ်းခြင်းဖြင့် သားဦးများ ကယ်တင်ခြင်းခံရခြင်းသည် မကြာမီ ပြည့်စုံတော့မည်ကို သူတို့ နားမလည်ကြခဲ့ပါ။ ယေရှုသည် ဤမျိုးဆက်မှ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရပြီး ငြင်းပယ်ခံရမည်ကို  ကြိမ်တိုင်တိုင် ဟောပြောခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (၉:၂၂၊ ၁၇:၂၅)။ နောက်ဆုံးညစာသည် မှိုင်တွေဝေသော အသံထွက်နေသော်လည်း၊ ယေရှုသည် မိမိယဇ်ပူဇော်ခြင်း၏ ရွှင်လန်းဖွယ်ရလဒ်ကို မျှော်လင့်တော်မူသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဘုန်းအသရေရတော်မူပြီး ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်တွင် စားပွဲဝိုင်းတွင် ထိုင်စားကြရမည်ဖြစ်သည် (၂၂:၁၆၊ ဟေဗြဲ ၁၂:၂ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Jesus expressed His earnest desire to eat the Passover with His disciples before His suffering (Luke 22:15). They had no understanding that the prophetic symbolism of that first Passover, when the blood applied to the entrances of the Israelite homes saved the firstborn, was soon to be fulfilled. Twice already Jesus had referred to His suffering and final rejection by the leaders and “this generation” (9:22; 17:25). Despite the somber tone of the Last Supper, Jesus anticipated the joyful results of His sacrifice when He would be glorified (24:26) and they would sit around the banquet table in the “kingdom of God” (22:16; cf. Heb. 12:2).

 

မဿဲနှင့် မာကုတို့နှင့် မတူဘဲ လုကာက ခွက်နှစ်ခွက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်မတိုင်မီ တစ်ခွက်နှင့် ညစာပြီးနောက် တစ်ခွက်ဖြစ်သည်။ ယုဒဓလေ့အရ ပသခါပွဲတွင် ခွက်လေးခွက် ပါဝင်သဖြင့် ယေရှုသည် ထုံးတမ်းစဉ်လာကို အတိုချုံ့ပြီး ထွက်မြောက်ခြင်းမှ သွေစည်ကာ မိမိသေဆုံးတော့မည့်အချိန်သို့ ဦးတည်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ လုကာတွင် ဖော်ပြသော ပထမခွက်သည် ပသခါပွဲ၏ ပထမနှစ်ခွက်အနက် တစ်ခွက်ဖြစ်ပုံရသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲကို ပသခါနှင့် တပြိုင်နက် ကျင်းပပြီး အိမ်တွင်းရှိ တဆေ့အားလုံးကို ဖယ်ရှားရသည် (အဖျော်ယမကာများတွင်လည်း ပါဝင်သည်)။ တဆေ့ကို အပြစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသဖြင့် စပျစ်ရည်သည် ယေရှု၏ အသွေးကို ကိုယ်စားပြုသည်ဖြစ်၍ တဆေ့မပါသော စပျစ်ရည်သာ ဖြစ်ရမည်။ ခွက်ထဲရှိ အရာကို ကျမ်းစင်က စပျစ်ရည်ဟု ဘယ်နေရာတွင်မျှ မဖော်ပြထားဘဲ စပျစ်သီးဖျော်ရည်ဟူ၍သာ ဖော်ပြထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်အတွက် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းပြီး ဖဲ့ခွဲ၍ ပါဝင်သူများအား ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ယေရှု၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ကိုယ်စားပြုသည်။

Luke, unlike Matthew and Mark, describes two cups, one before the unleavened bread and one after. The Jewish traditions about celebration of the Passover included four cups, so it may be that Jesus abbreviated the typical Jewish practice in order to shift the application away from the Exodus and onto His approaching death. The first cup mentioned in Luke was apparently one of the first two cups of the Passover celebration. The feast of Unleavened Bread was held simultaneously with Passover, during which all leaven was removed from the house (which included that used to ferment drinks). Since yeast was associated with sin during this festival and the wine represented the blood of Jesus, it is certain that it was not fermented. The contents of the cup are nowhere in Scripture called wine but only the fruit of the vine, that is, unfermented grape juice. At a later point, thanks would be given for the unleavened bread, which would then be broken and served to the participants as a symbol of Jesus’s body.

 

ပသခါပွဲ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာ ဓလေ့အရ ပါဝင်သမျှ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းပြခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ထိုအစား နေရာတွင် နောက်ဆုံးညစာကို ပြဌာန်းဥပမာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ မုန့်ကို မိမိကိုယ်တော်ဟု အဓိပ္ပာယ်ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၉)။ လုကာတွင် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို သူတို့အတွက် အပ်နှံခဲ့သည်ဟု ထပ်လောင်းဖော်ပြထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မုန့်သည် အမှန်တကယ် ပသခါယဇ်ဖြစ်တော်မူသော မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည် (မာကု ၁၀:၄၅၊ ဟေရှာ ၅၃:၇-၈၊ ၁၀ နှိုင်းယှဉ်ပါ) “ကမ္ဘာ့အသက်အတွက်” (ယောဟန် ၆:၅၁)။ ပသခါဓလေ့၏ တတိယခွက်ကို ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခွက် သို့မဟုတ် ကောင်းချီးခွက်ဟု ခေါ်သည် (၁ကော ၁၀:၁၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤနေရာတွင် ညစာပြီးနောက် သောက်သုံးသောကြောင့် ဒုတိယခွက်ဖြစ်ပုံရသည် (လုကာ ၂၂:၂၀)။ ယေရှုသည် ဤခွက်ကို မိမိအသွေးတော်ဖြင့် ဖြစ်သော “ပဋိညာဉ်တရားသစ်” ဟု ခေါ်တော်မူသည် (၁ကော ၁၁:၂၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပဌမပဋိညာဉ် (သို့မဟုတ်) ဓမ္မဟောင်းပဋိညာဉ်ကို အသွေးဖြင့် စတင်ခဲ့သည်နှင့်အညီ (ထွက် ၂၄:၈) ယေရှု လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် သွန်းလောင်းတော်မူသော အသွေးတော်သည် ပဋိညာဉ်တရားသစ်ကို တည်ထောင်စေသည် (ဟေဗြဲ ၉:၁၅)။

An important part of the Passover was an explanation of the meaning of each element of the ritual. In replacing it, the Last Supper was essentially an acted parable. Jesus attributed new significance to the bread, calling it His body (Luke 22:19). In Luke, Jesus added that this body was given for them, meaning that the bread symbolized the giving of Himself as the real Passover sacrifice (Mark 10:45; cf. Is. 53:7–8, 10) “for the life of the world” (John 6:51). The third cup of the Passover ritual was called one of blessing or thanksgiving (cf. 1 Cor. 10:16), and this seems to have been the second cup mentioned here because it was drunk after supper (Luke 22:20). Jesus called this cup “the new covenant” in His blood (cf. 1 Cor. 11:25). Just as the first (or old) covenant was inaugurated with blood (Ex. 24:8), so Jesus’s shed blood on the cross (represented by the “blood” of the grape) ratified the new covenant (Heb. 9:15).

 

ထာဝရဘုရား၏ ညစာတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်နှင့် တဆေ့မပါသော စပျစ်သီးဖျော်ရည်သည် ယေရှု၏ အပြစ်ကင်းစင်သန့်ရှင်းသော ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး အပြစ်လွှတ်ခြင်းအတွက် ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ဤထူးခြားသော ညစာပွဲအတွင်း သစ္စာဖောက်သူသည် သူတို့အလယ်တွင် ရှိသည်ဟု တပည့်တော်များကို အံ့ဩစေခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၂၁၊ ဆာလံ ၄၁:၉ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ခရစ်တော်၏ ဆင်းရဲဒုက္ခသည် ဘုရားသခင်၏ ကြိုတင်စီမံခြင်းဖြစ်သဖြင့် ဘုရားအစီအမံကို သိရှိခြင်းဖြင့် ခရစ်တော် ခွန်အားရရှိနိုင်သည် (ယောဟန် ၁၃:၁၈-၁၉)။ သို့သော် သစ္စာဖောက်မည့်သူအတွက်မူ ဆိုးရွားလှသည် (လုကာ ၂၂:၂၂)။ ပသခါစားပွဲသည် သီချင်းဆိုခြင်းဖြင့် ပုံမှန်အဆုံးသတ်သည် (ဆာလံ ၁၁၃-၁၁၈) နှင့် ဣသရေလ၏ အနာဂတ်အောင်ပွဲကို ညွှန်ပြသော နောက်ဆုံးခွက်ဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးညစာသည် ထပ်ဆောင်းခွက်မပါဘဲ နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည် (မာကု ၁၄:၂၆)။ အကြောင်းမှာ နောက်ဆုံးအောင်ပွဲသည် ဒုတိယအကြိမ် ဗျာဒိတ်ရှိတော်မူချိန်တွင်သာ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး ခရစ်တော်၏ အသေခံခြင်းကို အမှတ်ရစေရန် ရည်ရွယ်သည် (၁ကော ၁၁:၂၆၊ ဗျာ ၁၉:၆-၉)။

Both the unleavened bread and the unfermented juice of the Lord’s Supper—which Jesus commanded His followers to partake of in remembrance of Him (Luke 22:19)—symbolized His pure, sinless sacrifice for the forgiveness of sin. During this unusual supper, Jesus surprised the disciples by saying that His betrayer was among them (v. 21; cf. Ps. 41:9). The sufferings of Christ had been divinely preordained, so Christ could be strengthened by knowing God’s plan (John 13:18–19), but it would be terrible for the one who would betray Him (Luke 22:22). The Passover meal normally ended with a hymn (Pss. 113–118) and a final cup that pointed to the future victory of Israel, but the Last Supper concluded without the additional cup (Mark 14:26) because final victory would come only at the Second Advent, to which this remembrance of Christ’s death pointed (1 Cor. 11:26; Rev. 19:6–9).

 ²⁴ ထိုမှတပါး တပည့်တော်တို့သည် မိမိတို့တွင် အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်းဟု အချင်းချင်း ငြင်းခုံခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍၊
²⁵ ကိုယ်တော်က၊ လောကီမင်းတို့သည် အစိုးတရပြုတတ်ကြ၏။ အာဏာထားသောသူတို့ကိုလည်း ကျေးဇူးရှင်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။
²⁶ သင်တို့မူကား ထိုသို့မပြုကြနှင့်၊ သင်တို့တွင် အကဲအမှူးပြုသောသူကို ငယ်သားကဲ့သို့ဖြစ်စေ။ အုပ်စိုး သောသူကိုလည်း အစေခံကဲ့သို့ဖြစ်စေ။
²⁷ အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်း။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ လုပ် ကျွေးသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည်ကြီးမြတ်သည်မဟုတ်လော။ သို့သော် လည်း ငါသည် သင်တို့တွင် လုပ်ကျွေးသောသူကဲ့သို့ဖြစ်၏။
²⁸ ငါသည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းကို ခံစဉ်တွင် သင်တို့သည် ငါ၌မှီဝဲသောသူဖြစ်ရာ၏။
²⁹ ငါ့ခမည်းတော်သည် ငါ့အား နိုင်ငံကို ပေးတော်မူသည်နှင့်အညီ၊
³⁰ သင်တို့သည် ငါ၏နိုင်ငံတွင် ငါ့စားပွဲ၌ စားသောက်သောအခွင့်ကို၎င်း၊ တရားပလ္လင်ပေါ်မှာထိုင်၍ ဣသရေလလူတဆယ်နှစ်မျိုးကို အုပ်စိုးရသောအခွင့်ကို၎င်း၊ ငါသည် သင်တို့အား ပေးမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၂၄-၃၀။ တပည့်တော်များ ဘွဲ့အမည်အကြီးဆုံးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားကြသည်။ လုကာသည် နောက်ဆုံးညစာနှင့် ယေရှု အပ်နှံခံရခြင်းကို တပည့်တော်များ၏ အကြီးအမှူးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖော်ပြထားသည် (အခန်းငယ် ၂၄)။ ဤအငြင်းပွားမှု မည်သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားသည်ကို ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြထားပါ။ လက်ဝါးကပ်တိုင် နီးကပ်လာသဖြင့် တပည့်တော်များသည် နိုင်ငံတော် မကြာမီ တည်ထောင်မည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြပုံရသည်။ ယေရှုသည် တကယ့်အကြီးအမှူးဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်းဟု ရှင်းပြရန် အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ တပါးအမျိုးသားများတွင် ဂုဏ်နှင့် အာဏာအတွက် ယှဉ်ပြိုင်မှု ကျယ်ပြန့်သည် (အခန်းငယ် ၂၅)။ ရှင်ကျန်ရစ်သော ကမ္ပည်းစာများနှင့် အထိမ်းအမှတ်များအရ ချမ်းသာသူများသည် အများပြည်သူလုပ်ငန်းများအတွက် အလှူခံပြီး နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဂုဏ်သရေနှင့် ဩဇာရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ရာထူး၊ ဂုဏ်သရေ၊ အာဏာနှင့် ချမ်းသာလိုခြင်းကဲ့သို့ပင် ဘယ်တော့မှ မပြည့်စုံနိုင်ပါ (ဒေသနာ ၂၇:၂၀)။ ယုံကြည်သူများအလယ်တွင်မူ အကြီးဆုံးသူသည် အငယ်ဆုံးကဲ့သို့၊ ခေါင်းဆောင်သည် အမှုတော်ဆောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်ရမည် (လုကာ ၂၂:၂၆)။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် အသင်းတော်တွင် စည်းရုံးဖွဲ့စည်းမှု ရှိရမည်ကို အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ အာဏာလိုချင်စိတ်ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ ကျေးကျွန်ပုံစံအတိုင်း ဖြစ်ရမည်ဟု ဆိုသည် (ယောဟန် ၁၃:၁-၁၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းသည် ကျေးကျွန်များ၏ အသိုင်းအဝိုင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုတွင် တပည့်တော်များပြားသော်လည်း ဆယ့်နှစ်ပါးသောသူတို့သည် ယေရှုနှင့်အတူ နေရာအနှံ့လိုက်ပါပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခများကို မျှဝေခံစားခဲ့ကြသည် (လုကာ ၂၂:၂၈၊ ဥပမာ ၅:၃၀၊ မာကု ၇:၅)။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသူများအဖြစ် လာမည့်နိုင်ငံတော်တွင် စားသောက်ရန်နှင့် ဣသရေလမျိုးနွယ် ဆယ့်နှစ်ပါးကို တရားစီရင်ရန် ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်ခွင့်ရမည်ဟု ကတိပေးခံရသည် (လုကာ ၂၂:၃၀)။ ထိုနှစ်ထောင်ပြည့်ကာလတွင် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးသည် ကမ္ဘာကို တရားစီရင်မည်ဖြစ်ပြီး ကောင်းကင်တမန်များပင် စီရင်ခံရမည် (၁ကော ၆:၂-၃၊ ဗျာ ၂၀:၄)။

22:24–30. The Disciples Argue about Greatness. Luke contrasts the Last Supper and Jesus’s willingness to be delivered to death with a dispute the disciples had about greatness (v. 24). The exact time of this dispute is left unclear. Evidently, as the cross drew closer, the disciples believed the kingdom would soon be established. Jesus seized the opportunity to explain true greatness. Among the Gentiles, rivalry for honor and power was widespread (v. 25). Surviving plaques and monuments testify to the lavish donations for public works projects made by wealthy benefactors to enhance their status and influence with the political class. But the desire for position, prestige, and power, like the desire for wealth, is never satisfied (Prov. 27:20). Among believers, the greatest should be as the youngest, taking the lowest place, and the leader should be as the one who serves (Luke 22:26). Thus Jesus affirmed that organization would exist in His church but that it would be based not on thirst for power over others but on His example as servant (cf. John 13:1–17). The community of believers is a community of servants. Although Jesus had many disciples, the Twelve stayed with Him wherever He went and shared His trials (Luke 22:28; e.g., 5:30; Mark 7:5). Consequently, they, as representatives of God’s people, were promised that in the coming kingdom they would eat and drink at the same table and would also sit on thrones judging the twelve tribes of Israel (Luke 22:30). During the Millennium, God’s people will judge the world and even angels (1 Cor. 6:2–3; Rev. 20:4).

 ³¹ တဖန် သခင်ဘုရားက၊ ရှိမုန်၊ ရှိမုန်၊ ဂျုံဆန်ကို ဆန်ခါနှင့်ချသကဲ့သို့ စာတန်သည် သင်တို့ကို ချရမည် အကြောင်း အခွင့်တောင်းသည်ဖြစ်၍၊
³² သင်၏ယုံကြည်သောစိတ် မပျက်စေခြင်းငှါ ငါသည် သင့်အဘို့ဆုတောင်းလေပြီ။ သင်သည် သတိရ ပြန်သောအခါ သင်၏ညီအစ်ကိုတို့ကို တည်ကြည်စေလော့ဟု မိန့်တော်မူလျှင်၊
³³ ပေတရုက၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်တော်နှင့်အတူ ထောင်ထဲသို့၎င်း၊ အသေသတ်ခြင်းသို့၎င်း လိုက်ခြင်းငှါ အသင့်ရှိပါ၏ဟု လျှောက်လေသော်၊
³⁴ သခင်ဘုရားက၊ ပေတရု၊ ငါဆိုသည်ကား၊ ယနေ့တွင် ကြက်မတွန်မှီ သင်သည် ငါ့ကို မသိဟု သုံးကြိမ်မြောက်အောင် ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁵ တဖန် မိန့်တော်မူသည်ကား၊ အထက်က ငွေအိတ်၊ လွယ်အိတ်၊ ခြေနင်းမပါဘဲ သွားကြလော့ဟု သင်တို့ကို ငါစေလွှတ်သောအခါ တစုံတခုလိုသလောဟု မေးလျှင်၊ တစုံတခုမျှ မလိုပါဟု လျှောက်ကြသော်၊
³⁶ ယခုမူကား ငွေအိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ လွယ်အိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ ထားမရှိသော သူသည် အဝတ်ကိုရောင်း၍ ထားကိုဝယ်စေ။
³⁷ အကြောင်းမူကား၊ ထိုသူသည် မတရားသောသူတို့နှင့် ရေတွက်ဝင်ခြင်းသို့ ရောက်၏ဟူသော ကျမ်းစာ ချက်သည် ငါ၌ ယခုပင် ပြည့်စုံရမည်။ ငါ့အမှုအရာတို့သည် ပြီးစီးခြင်းသို့ ရောက်ကြပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁸ ထိုသူတို့ကလည်း၊ သခင်၊ ထားနှစ်စင်းရှိပါ၏ဟု လျှောက်လျှင်၊ တန်ပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၁–၃၈ ယေရှုသည် ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ကြိုတင်ဟောပြောပြီး ကိုယ်တော်သည် ကျွန်အဖြစ် ခံစားရမည့်အရာကို ဟောပြော၏။ အခန်းထဲမှ ထွက်သွားမည့်အချိန်မတိုင်မီ (၃၉ ကိုကြည့်) ယေရှုသည် စာတန်နှင့် ရန်တွေ့မှုအကြောင်း အနည်းငယ်ဖွင့်ပြတော်မူ၏။ စာတန်သည် ပေတရုတစ်ဦးတည်းမဟုတ်၊ တပည့်တော်များအားလုံးကို ခါထားပြီး စစ်ဆေးလိုကြောင်း (exētēsato) တောင်းဆိုခဲ့၏ (၃၁)။ “သင်တို့” ဟူသော စကားသည် ဗလုံးပုံစံဖြစ်သောကြောင့် အားလုံးကို ရည်ညွှန်း၏။ ဂရိဘာသာအရ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို စွပ်စွဲတတ်သော စာတန်သည် သူတို့ကို စုံစမ်းခွင့်တောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်၏ (ယောဘ ၁:၆–၁၂၊ ၂:၁–၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ ယေရှုသည် ပေတရု၏ မူလနာမည်ဖြစ်သော “ရှိမုန်” ကို ထပ်ကြပ်ခေါ်တော်မူပြီး အလွန်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း (amēn) ကို မကြာခဏသုံးသလို ဤနေရာတွင်လည်း အလေးအနက်ထား ကြေညာတော်မူ၏ (ယော ၁:၅၁၊ ၃:၃ နှင့် နှိုင်း)။ ထိပ်တန်းတပည့်တော်တစ်ဦးအနေဖြင့် ပေတရု၏ ဥပမာသည် ကြီးမားသောဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိ၏။ ယေရှုသည် ပေတရုအတွက် ဆုတောင်းပေးတော်မူခဲ့ပြီး စာတန်ယူဆောင်လာမည့် သွေးဆောင်မှုအောက်တွင် ယုံကြည်ခြင်းမပျက်ပြားရန် ဆုတောင်းတော်မူ၏ (လု ၂၂:၃၂)။ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်ကို စွန့်ပစ်မည့်အရာကို ကြိုတင်မြင်ထားသောကြောင့် သခင်နှင့် ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် အားပေးတော်မူ၏ (၂ရာ ၃၀:၉၊ ဆာ ၁၉:၇၊ ၅၁:၃၊ ၈၀:၁၉၊ ဟေရှာ ၅၅:၇၊ ဟောရှေ ၆:၁ နှင့် နှိုင်း)။ ယုံကြည်ခြင်းခိုင်ခံ့သူသာလျှင် အခြားသူများကို ခိုင်ခံ့စေနိုင်၏။ ယောဟန်အနီတွင် ယေရှုသည် အခြားသူများမရောက်နိုင်သောနေရာသို့ သွားတော်မူမည်ဟု မိန့်တော်မူရာ ပေတရုက ယေရှုအတွက် အသက်ကို စွန့်လှူမည်ဟု အတည်ပြု၏။ ဤလုကာတွင်မူ ယေရှုနှင့်အတူ ထောင်သို့လည်းကောင်း၊ အသေခံရန်လည်းကောင်း အသင့်ရှိကြောင်း ပြောဆို၏ (လု ၂၂:၃၃)။ သ unfortunately ပေတရုသည် ကိုယ်ကိုကိုယ်မသိ၊ သခင်ကိုလည်း မသိသောကြောင့် မာန်တက်စွာ ပြောဆိုခဲ့၏။ ယေရှုက ကြက်တွန်မည့်အချိန်မတိုင်မီ (နံနက်စောစောမတိုင်မီ) ပေတရုသည် ယေရှုကို သိသည်မဟုတ်ဟု သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟု ဟောကြားတော်မူ၏ (၃၄)။

22:31–38. Jesus Foretells Peter’s Denial and His Own Suffering as the Servant. Before leaving the upper room (cf. v. 39), Jesus revealed a glimpse of His controversy with Satan, who asked (exētēsato) to sift or shake not just Peter but all of the disciples (v. 31), as the plural form of “you” indicates. The Greek suggests that Satan, the accuser of God’s people, demanded the right to test them (cf. Job 1:6–12; 2:1–6). Jesus’s repetition of Peter’s given name, Simon, like His frequent repetition of amēn (“truly”; e.g., John 1:51; 3:3), introduced a solemn declaration or appeal (cf. Matt. 7:22; 25:11; Luke 6:46; 8:24; 13:34; Acts 9:4). As one of the leading disciples, his example would have a larger influence. Jesus prayed to the Father on Peter’s behalf that he would exhibit a faith that would not fail under the temptation Satan was about to bring (Luke 22:32). Having foreseen Peter’s impending denial and abandonment of Him, Jesus encouraged him with the hope of his return to a covenant relationship with the Lord (e.g., 2 Chr. 30:9; Pss. 19:7; 51:3; 80:19; Is. 55:7; Hos. 6:1). Only someone strong in faith can strengthen others. In John, Jesus referred to His going away to where others could not come (John 8:21; 13:33, 36), and Peter affirmed his willingness to lay down his life for Jesus. Here in Luke he intended to go with Jesus to prison and to death (Luke 22:33). Unfortunately, Peter did not know himself or His Lord, or else he would not have answered so self-assuredly. Jesus predicted that before the rooster crowed (several hours before sunrise), Peter would three times deny knowing Jesus (v. 34).

 

ယေရှုသည် ထိုအချိန်၏ အန္တရာယ်ကို ယခင်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူ၏။ ယခင်က တပည့်တော်များကို ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်၊ ဖိနပ်မပါဘဲ စေလွှတ်ခဲ့စဉ်က သူတို့သည် ဘာမျှချို့တဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ဟု ဆိုနိုင်ခဲ့ကြ၏ (လု ၉:၁–၆၊ ၁၀:၄ နှင့် နှိုင်း၊ ၂၂:၃၅)။ ယခုမူ အချိန်အခါ လုံးဝကွဲပြားသွားပြီ။ ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်သာမက ဓားလည်းလိုအပ်တော့မည်။ ဓားမရှိလျှင် အဝတ်ကို ရောင်းချ၍ ဓားဝယ်ရန် မိန့်တော်မူ၏ (၃၆)။ ယေရှုသည် ဥပစာများဖြင့် မကြာခဏ ဟောတော်မူသော်လည်း နားထောင်သူများက စကားတွင်းနှင့် တကယ့်အဓိပ္ပာယ်ကို မခွဲခြားတတ်ခဲ့ချေ (မဿဲ ၁၅:၁၀–၂၀၊ မာ ၈:၁၅–၁၆၊ ယော ၂:၁၉–၂၁ နှင့် နှိုင်း)။ ဓားဟူသော စကားသည် ရန်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ညှဉ်းဆီးခြင်းကို ရည်ညွှန်း၏ (လု ၂၁:၂၄၊ မဿဲ ၁၀:၃၄–၃၆)။ ယေရှုကိုယ်တော်တိုင် “လူဆိုးများနှင့် အတူ ရေတွက်ခြင်းခံရ” မည်ဖြစ်သည် (လု ၂၂:၃၇)။ ဟေရှာယ ၅၃:၁၂ မှ ကိုးကားချက်သည် ယေရှုသည် လူများ၏အပြစ်အတွက် ရိုက်ပုတ်ခြင်းခံရမည်ဟု နားလည်တော်မူကြောင်း ပြသ၏ (ဟေရှာ ၅၃:၈၊ မာ ၁၄:၂၇ နှင့် နှိုင်း)။ ဤသည်မှာ ကိုယ်တော်လာရောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်၏။ လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အတိအကျ ပြည့်စုံခဲ့၏ (လု ၂၃:၃၂–၃၃)။ တပည့်တော်များသည် ဓားနှစ်လက်ကို ညွှန်ပြပြီး ဥပစာဆန်သော ဓားဝယ်ရန်ညွှန်ကြားချက် (ဝိညာဉ်ရေးရာစစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ရန်) နှင့် ပရောဖက်ပြည့်စုံခြင်းကို နားမလည်ခဲ့ချေ။ ယခုတိုင် သတိပေးချက်များအားလုံး နားပင်းနေသောကြောင့် ယေရှုက “လုံလောက်ပြီ” ဟု သူတို့၏ နားမလည်မှုကို လက်ခံတော်မူ၏။

Jesus contrasted the time of peril at that time with earlier times. Then, although He had sent the disciples on missions without any visible means of support (see commentary on Luke 9:1–6; cf. 10:4), they could say they lacked nothing (22:35). But when Jesus spoke, the times were drastically different. The disciples would need not only a money bag and traveling bag for provisions but also a sword, and if necessary, one’s garment was to be sold to buy a sword (v. 36). Jesus often spoke in parables and metaphors, though His listeners, as here, frequently took these sayings literally (e.g., Matt. 15:10–20; Mark 8:15–16; John 2:19–21). The sword points to strife and persecution (Luke 21:24; Matt. 10:34–36), beginning with Jesus Himself, who would be “numbered with the transgressors” (Luke 22:37). This quotation from Isaiah 53:12 shows that Jesus understood His mission in terms of being struck for the sins of the people (Is. 53:8; cf. Mark 14:27), which was the purpose of His coming. It was also fulfilled quite literally in His crucifixion (Luke 23:32–33). The disciples, pointing to two swords, failed to grasp the connection between the metaphorical admonition to buy a sword (to get ready for the approaching spiritual conflict) and the imminent fulfillment of prophecy just announced. Since all His warnings up to this point seemed to have fallen on deaf ears, Jesus acquiesced to their continued incomprehension by saying this was enough.

 ³⁹ ထိုနောက် အလေ့တော်ရှိသည်အတိုင်း သံလွင်တောင်သို့ ထွက်ကြွတော်မူ၍၊ တပည့်တော်တို့သည် နောက်တော်သို့ လိုက်ကြ၏။
⁴⁰ ထိုအရပ်သို့ ရောက်တော်မူလျှင်၊ သင်တို့သည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည်အကြောင်း ဆု တောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူပြီးမှ၊
⁴¹ တပည့်တော်တို့နှင့် ကျောက်ခဲတပစ်လောက် ခွာသွား၍ ဒူးထောက်လျက်၊
⁴² အိုအဘ၊ အလိုတော်ရှိလျှင် ဤခွက်ကို အကျွန်ုပ်မှ လွှဲတော်မူပါ။ သို့သော်လည်း အကျွန်ုပ်အလိုရှိ သည်အတိုင်း မဖြစ်ပါစေနှင့်။ ကိုယ်တော်အလိုရှိသည်အတိုင်း ဖြစ်ပါစေသောဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။
⁴³ ထိုအခါ ကောင်းကင်တမန်သည် ထင်ရှားလာ၍ ကိုယ်တော်ကို အားပေးရ၏။
⁴⁴ ပြင်းစွာသောဝေဒနာကိုခံလျက် အထူးသဖြင့်ကြိုးစား၍ ဆုတောင်းတော်မူ၏။ ချွေးထွက်တော်မူသည် ကား၊ မြေပေါ်၌ကျသော သွေးစက်ခဲကဲ့သို့ ဖြစ်သတည်း။
⁴⁵ ထိုသို့ ဆုတောင်းပြီးမှ၊ ယေရှုသည်ထ၍ တပည့်တော်တို့ရှိရာသို့ ပြန်သောအခါ၊ သူတို့သည် ဝမ်းနည်း သောစိတ်ရှိသည်နှင့် အိပ်ပျော်လျက် နေကြသည်ကို တွေ့တော်မူလျှင်၊
⁴⁶ သင်တို့သည် အဘယ်ကြောင့် အိပ်ပျော်ကြသနည်း။ ထကြ။ စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည် အကြောင်း ဆုတောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၉–၄၆ ဂေသမန်ဥယျာဉ်၌ ယေရှု၏ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဆင်းရဲခြင်း။ သံလွင်တောင်ပေါ်ရှိ ယေရှုသည် တစ်ဦးတည်းဆုတောင်းတတ်သော နေရာသည် ဂေသမန် (“ဆီညှစ်စက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) ဥယျာဉ်ဖြစ်၏။ အပြစ်၏အလေးချိန်ကို ခံစားရမည့်နေရာ အမည်နှင့် လိုက်ဖက်၏ (မဿဲ ၂၆:၃၆၊ ယော ၁၈:၁)။ တပည့်တော်များကို သွေးဆောင်မှုကို ခံနိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းပြီး (၂၂:၄၀၊ ၃၂ နှင့် နှိုင်း) ယေရှုသည် ဥယျာဉ်ထဲ နည်းငယ်ဝေးရာသို့ သွားကာ ဒူးထောက်ဆုတောင်းတော်မူ၏ (၄၁)။ လုကာ၏ တိုတိုတုတ်တုတ်မှတ်တမ်းတွင် ယေရှုသည် တစ်ကြိမ်သာ ဆုတောင်းတော်မူပြီး ခွက်ကို ဖယ်ရှားပေးရန် တောင်းပန်ရာတွင် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို လက်ခံကန်တော့၏ (မဿဲ ၂၆:၃၉၊ မာ ၁၄:၃၆ နှင့် နှိုင်း)။ လူ့သဘာဝအရ လက်ဝါးကပ်တိုင်ခံလိုခြင်းမရှိသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ခမည်းတော်၏အလိုတော်ပြည့်စုံပါစေဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။

22:39–46. Jesus’s Prayer and Agony in Gethsemane. The place on the Mount of Olives where Jesus was accustomed to go for solitude and prayer was a garden called Gethsemane, which means oil press—a fitting name since Jesus would feel the weight of sin pressing on Him there (Matt. 26:36; John 18:1). After urging the disciples to pray for strength to withstand temptation so that their faith might not fail (Luke 22:40; cf. v. 32), Jesus withdrew further into the garden to be alone and knelt down to pray (v. 41). In Luke’s abbreviated account, Jesus prays only once, prefacing His plea to the Father to take away the cup with a recognition of and submission to the divine will (cf. Matt. 26:39; Mark 14:36). Although Jesus’s human will in not wanting to go to the cross disagreed with the divine will, in the end He prayed that His Father’s will be done.

 

ခမည်းတော်နှင့် ခွဲခွာရခြင်း၏ ဆင်းရဲဒုက္ခ (agōnia) သည် အလွန်ပြင်းထန်သောကြောင့် ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါး လာရောက်အားပေးတော်မူ၏ (၂၂:၄၄)။ ပိုမိုစိတ်အားထက်သန်စွာ ဆုတောင်းရာ ချွေးသည် သွေးစက်ကြီးများနှင့် တူလာ၏။ ဤသည်မှာ အလွန်ကြောက်ရွံ့ခြင်း သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ခြင်းကြောင့် သွေးချွေးထွက်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေ (hematidrosis) ဖြစ်နိုင်၏။ ယေရှုသည် တပည့်တော်များထံ ပြန်လာသောအခါ သူတို့သည် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ အိပ်ပျော်နေ၏ (၂၂:၄၅)။ နောက်တစ်ကြိမ် သွေးဆောင်မှုကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏ (၂၂:၄၆)။ ယေရှုကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာအားကိုးခြင်းသည် အဓိက ကာကွယ်ရေးဖြစ်၏ (၄:၄ နှင့် နှိုင်း)။

So draining was the agony (agōnia, Luke 22:44) of separation from His Father that an angel came to strengthen Him for the excruciating path that lay ahead. Praying more earnestly, Jesus’s sweat appeared to be like great drops of blood (“like,” hōsei, means appearance; e.g., Luke 24:11; Matt. 3:16; Acts 2:3; 6:15). This may suggest hematidrosis, an acute medical condition of sweating blood that is caused by extreme fear or stress, sometimes observed among prisoners awaiting execution. Jesus, when returning to the disciples, found them sleeping because they were exhausted by their sorrow (Luke 22:45). The uncertainty was deeply perplexing and filled their hearts with sorrow (cf. John 16:5). Again Jesus urged them to pray for strength to face temptation (Luke 22:46). As with Jesus Himself, their primary line of defense would be prayer and a firm reliance on God’s word (cf. 4:4).

 ⁴⁷ ထိုသို့ မိန့်တော်မူစဉ်တွင်ပင် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်သည် လူ အပေါင်းတို့ကို လမ်းပြလျက်လာ၍၊ ယေရှုကို နမ်းခြင်းငှါ ချဉ်းကပ်လေ၏။
⁴⁸ ယေရှုကလည်း၊ ယုဒါ သင်သည် နမ်းခြင်းကို ပြုလျက် လူသားကိုအပ်သလောဟု မေးတော်မူ၏။
⁴⁹ ယေရှုနှင့်အတူပါသော သူတို့သည် ဖြစ်အံ့သောအမှုကို မြင်လျှင်၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် ထားနှင့် ခုတ်ရပါမည်လောဟု မေးလျှောက်ပြီးမှ၊
⁵⁰ တယောက်သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ ကျွန်တယောက်ကို ခုတ်သဖြင့် လက်ျာနားရွက်ပြတ်လေ၏။
⁵¹ ယေရှုကလည်း၊ တန်စေဟု မိန့်တော်မူ၍ နားရွက်ကို လက်တော်နှင့်တို့သဖြင့် အနာကို ပျောက်စေ တော်မူ၏။
⁵² ထိုအခါ အထံတော်သို့ရောက်လာသော ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ဗိမာန်တော်မှူး၊ လူအကြီးအကဲတို့ အား ယေရှုက၊ သင်တို့သည် ထားပြကို ဘမ်းသကဲ့သို့ ငါ့ကို ဘမ်းအံ့သောငှါ ထားနှင့် ဒုတ်များကို လက်စွဲလျက် လာကြသည်တကား။
⁵³ ငါသည် ဗိမာန်တော်၌ သင်တို့နှင့်အတူ ရှိနေစဉ်အခါ သင်တို့သည် ငါ့ကို မဘမ်းမဆီးကြ။ သို့သော် လည်း ယခုအချိန်ကား သင်တို့အချိန်ဖြစ်၏။ မှောင်မိုက်တန်ခိုးလည်းဖြစ်၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၄၇–၅၃ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးခြင်း။ ယေရှုစကားမဆုံးမီ လူအုပ်ကြီးရောက်လာ၏။ ယုဒဦးဆောင်လျက် လာကြ၏။ ယုဒသည် နမ်းရန် ရည်ရွယ်ခဲ့၏ (၄၇)။ နမ်းခြင်းသည် မိသားစု၊ ရင်းနှီးသူ၊ တပည့်နှင့်ဆရာအကြား ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် လေးစားခြင်းလက္ခဏာဖြစ်၏။ ဤနေရာတွင်မူ မှောင်ရိပ်ထဲ၌ ယေရှုကို အတိအကျဖော်ပြရန်အတွက်ဖြစ်၏။ ယေရှု၏ မေးခွန်းသည် မကောင်းမှုအတွက် နမ်းခြင်းကို အံ့သြဖွယ် ထင်ရှားစေ၏။ တပည့်တော်များ နိုးကြားလာပြီး ဓားကိုင်ရမည့်အချိန်ရောက်ပြီလောဟု မေးကြ၏ (၄၉၊ ၃၈ နှင့် နှိုင်း)။ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်သည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာအပေါ်တည်ပြီး ကိုယ်ကာကွယ်ရန်ပင် တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုဟု သူတို့ နားမလည်သေး၊ (ယော ၁၈:၃၆၊ မဿဲ ၂၆:၅၂–၅၃ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရု (ယော ၁၈:၁၀) သည် ယေရှုဖြေမဆိုမီ ဓားရှည်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ကျွန် မလခု၏ ညာနားရွက်ကို ဖြတ်လိုက်၏ (၅၀)။ အခြေအနေကို အမြဲထိန်းချုပ်ထားသော ယေရှုသည် ဘုရားနိုင်ငံတော်၏ အကြမ်းမဖက်သောသဘောကို ထင်ရှားစွာ ပြသတော်မူ၏။ နားရွက်ကို တို့၍ အနာကင်းစင်အောင် ကုသတော်မူ၏ (၅၁)။ ဓားနှင့်တုတ်များကိုင်ဆောင်ကာ ညအချိန် လာရောက်ဖမ်းဆီးသော ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များကို နေ့တိုင်းဗိမာန်တော်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ သွန်သင်ခဲ့သည်ကို သတိပေးတော်မူ၏ (၅၂–၅၃)။ သူတို့၏အမှုကို အမှောင်တရား၏အာဏာနှင့် စာတန်၏အုပ်စိုးမှုဟု ဖော်ပြတော်မူ၏ (၃၊ ၃၁ နှင့် နှိုင်း)။

22:47–53. Betrayal and Arrest of Jesus. Even before Jesus finished speaking, a large mob approached, led by Judas. Luke indicates Judas’s intention was to kiss Jesus (v. 47). The kiss was a sign of affection and respect between family members and close friends, perhaps also between disciple and rabbi (Matt. 26:49). However, its purpose here was to clearly identify Jesus in the darkness for the arrest. The word order of Jesus’s question in Greek emphasizes the incongruity of using a kiss for evil. The disciples, by this time wide awake, asked whether it was time to wield the sword (Luke 22:49; see also v. 38). Amazingly, they did not yet understand the otherworldly nature of God’s kingdom—it is based on love (6:27, 35; 10:27), with citizens who do not fight, not even in defense (John 18:36; cf. Matt. 26:52–53). One of the disciples, Peter (John 18:10), did not wait for Jesus to answer the question but cut off the right ear of the high priest’s servant (Luke 22:50). Always in control of the situation, Jesus vividly demonstrated the nonviolent character of God’s kingdom. He touched the man’s ear and healed him (v. 51). Then, speaking to the religious leaders who had come with swords and clubs to arrest Him at night, He reminded them of His peacefully teaching daily in the temple (vv. 52–53). Identifying their work with the power and reign of darkness (i.e., Satan; vv. 3, 31), Jesus showed which kingdom these religious functionaries had chosen.

⁵⁴ ထိုသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ဘမ်းဆီး၍ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏အိမ်သို့ ဆောင်သွားကြ၏။ ပေတရု သည်လည်း သူတို့နှင့် ဝေးစွာလိုက်လေ၏။
⁵⁵ အိမ်ဦးအလယ်၌ မီးမွေးပြီးမှ၊ လူများတို့သည် စုဝေး၍ ထိုင်ကြလျှင်၊ ပေတရုသည်လည်း သူတို့အထဲ၌ ထိုင်နေ၏။
⁵⁶ ထိုသို့ ပေတရုသည် မီးအနားမှာ ထိုင်နေသည်ကို အစေအပါးမိန်းမတယောက်သည်မြင်လျှင်၊ သူ့ကို စေ့စေ့ကြည့်၍၊ ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော်သောသူဖြစ်သည်ဟု ဆိုသော်၊
⁵⁷ ပေတရုက၊ အချင်းမိန်းမ၊ ထိုသူကို ငါမသိဟု ငြင်းလေ၏။
⁵⁸ ထိုနောက် များမကြာ အခြားသောသူသည် ပေတရုကိုမြင်လျှင်၊ သင်သည်လည်း ထိုသူတို့အဝင်ဖြစ် သည်ဟုဆိုသော်၊ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ ငါသည် သူတို့ အဝင်မဟုတ်ဟု ဆို၏။
⁵⁹ တဖန် တနာရီလောက်ကြာပြီးမှ အခြားသောသူက၊ အကယ်စင်စစ် ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော် သောသူဖြစ်၏။ ဂါလိလဲလူလည်း ဖြစ်၏ဟု ခိုင်မာစွာဆိုလျှင်၊
⁶⁰ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ သင်ပြောသောအရာကို ငါမသိဟုဆို၏။ ထိုစကားကိုပြောသော ခဏခြင်းတွင် ကြက်တွန်လေ၏။
⁶¹ ထိုအခါ သခင်ဘုရားသည်လှည့်၍ ပေတရုကို ကြည့်တော်မူ၏။ ကြက် မတွန်မှီ သင်သည် သုံးကြိမ် မြောက်အောင် ငါ့ကို ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူသော စကားကို ပေတရုသည် သတိရသဖြင့်၊
⁶² ပြင်သို့ထွက်၍ ပြင်းစွာငိုကြွေးလေ၏။ 

၂၂:၅၄–၆၂ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ခါးသီးစွာ နောင်တရခြင်း။ ရောမလူမျိုးမဟုတ်၊ ယုဒခေါင်းဆောင်များကပင် ယေရှုကို ဖမ်းဆီးခဲ့၏။ ယောဟန်အရ ဂေသမန်မှ ယေရှုကို ပထမဆုံး အာနတ်၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (ယော ၁၈:၁၃)။ ရောမတို့က ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းခန့်အပ်ရေးကို နှစ်စဉ်ထိန်းချုပ်ထားသောကြောင့် အာနတ်မှာ လူများက တရားမျှတသော ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းဟု ယူဆ၏။ အာနတ်၏ယောက္ခမ ကာယပ ကို ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်း ဗလေရို ဂရာတု က ခရစ်နှစ် ၁၈ တွင် ခန့်အပ်ခဲ့၏။ ယေရှုကို ကာယပ၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (လု ၂၂:၅၄၊ မဿဲ ၂၆:၅၇ နှင့် နှိုင်း)။ လုကာအရ ညအချိန်ဖြစ်သောကြောင့် ဤအစစ်ဆေးခြင်းသည် ယာယီသာဖြစ်၏ (၂၂:၆၆ ကိုကြည့်)။

22:54–62. Peter’s Denial and Bitter Repentance. It was not the Romans but the Jewish leaders who took the lead and arrested Jesus. According to John, Jesus was first taken from Gethsemane to the house of Annas, who was recognized by the people as the rightful high priest (John 18:13). But the Romans reserved the power of annual appointment to this office, making it essentially a political post. After several interim high priests, Annas’s son-in-law Caiaphas was appointed to the position by the Roman prefect, Valerius Gratus, in A.D. 18, and it was to Caiaphas’s house that Jesus was taken next (Luke 22:54; cf. Matt. 26:57). As Luke implies, such a trial was necessarily preliminary because it was still night (see Luke 22:66).

 

ပေတရုသည် အိမ်ထဲသို့ မဝင်ဘဲ ခြံဝင်းထဲတွင် လူများနှင့်ရောနှော၍ ထိုင်နေ၏။ နွေဦးရာသီဖြစ်သောကြောင့် ညအချိန် အေးနေသဖြင့် ကျွန်များနှင့် အစောင့်များသည် မီးမွှေးထားကြ၏ (၅၅)။ ပေတရု မီးနားထိုင်စဉ် မျက်နှာကို အသိအမှတ်ပြုခံရ၏။ ဧဝံဂေလိလေခုအားလုံးတွင် ပထမဆုံး အသိအမှတ်ပြုသူမှာ ကျွန်မိန်းကလေးတစ်ဦးဖြစ်၏ (၅၆၊ ယော ၁၈:၁၆ အရ တံခါးစောင့်မ)။ သူမက ပေတရုကို စိုက်ကြည့်ပြီး ယေရှုနှင့်အတူရှိခဲ့သူဟု အတည်ပြု၏။ ပေတရုက ယေရှုကို မသိဟု ငြင်းပယ်၏ (၅၇၊ ၃၄ နှင့် နှိုင်း)။ ယေရှုတပည့်ဟု အသိအမှတ်မပြုခံရရန် လူအုပ်ထဲ ရောနှောနေခြင်းဖြင့် ပေတရုသည် ပထမဆုံး ဝေးကွာခဲ့၏။ သွေးဆောင်မှုကို စိတ်နှလုံးထဲတွင် အရင်ရှုံးနိမ့်ပြီးမှ ပွင့်လင်းစွာ အပြစ်ပြု၏။ ဤတံခါးကို ဖြတ်ကျော်ပြီးသည်နှင့် ဒုတိယနှင့် တတိယ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ရှောင်လွှဲ၍ မရနိုင်တော့၊ (၅၈–၆၀)။ အပြစ်တစ်ခုသည် နောက်ထပ်ဆင်းသက်မှုကို လမ်းဖွင့်ပေး၏။ တတိယစွပ်စွဲသူသည် ဥယျာဉ်ထဲတွင် မြင်ဖူးသူဖြစ်ပြီး ဂါလိလဲအသံထွက်ကို သတိပြုမိ၍ အတည်ကြီးပြု၏ (၅၉၊ မဿဲ ၂၆:၇၃၊ မာ ၁၄:၇၀ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရုသည် ယေရှုနှင့် လုံးဝခွဲထုတ်ရန် ကျိန်ဆဲခြင်း၊ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ခြင်းဖြင့် အတည်ပြု၏။ ယေရှုအတွက် တိုက်ခိုက်ရန် အသင့်ရှိသော်လည်း ယေရှုအတွက် ပေးဆပ်ရမည်ကို မခံနိုင်၊ တတိယအကြိမ် ငြင်းပယ်ချိန်တွင် ကြက်တွန်၏။ ယေရှုက ပေတရုကို လှည့်ကြည့်တော်မူ၏။ ထိုဝမ်းနည်းခြင်း၊ သနားခြင်းမျက်လုံးသည် သခင်၏ သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟူသော နှုတ်ကပတ်တော်ကို သတိတရစေ၏။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် ဘယ်သောအခါမျှ ပျက်ပြားနိုင်သည်မဟုတ် (ယော ၁၀:၃၅)။ အပြစ်ရှိသူများကို နောင်တရရန် ဆင့်ခေါ်၏ (လု ၅:၃၂)။ စာတန်သည် ကိုယ်တော်ကို အကြီးဆုံးထိခိုက်စေရန် ကိုယ်ကို သုံးခဲ့သည်ကို ပေတရု ကြောက်မက်ဖွယ်သိရှိလျှင် အပြင်ထွက်၍ ခါးသီးစွာ ငိုကြွေး၏ (၆၂)။

Peter mixed with those in the courtyard and sat among them rather than entering the house proper, which surrounded the open-air courtyard and was where the trial took place. Being springtime, it would have still been cold at night, so the servants and guards kindled a fire to keep warm (v. 55). As Peter sat near the fire, his face was recognized. All four Gospels note that a servant girl was the first to recognize him (v. 56). John 18:16 identifies her as the doorkeeper. Staring at him, she confidently asserted that Peter had been with Jesus, to which he responded that he did not know Him, just as Jesus had predicted (Luke 22:57; cf. v. 34). Peter, having already distanced himself from Jesus by mingling with the crowd so as not to be recognized as His disciple, prepared the way for his open denial. The battle with temptation is lost first in the heart before open transgression occurs. Once this barrier had been crossed, the second and third denials were virtually impossible to avoid (vv. 58–60). One sin paves the way for further moves downward. The third accuser was the most confident and definitive, having seen Peter in the garden (John 18:26) and observing his unrefined Galilean accent (Luke 22:59; cf. Matt. 26:73; Mark 14:70). Peter tried to reflect the same certainty, even cursing and swearing in order to disassociate himself completely from Jesus and His purity. He was ready to fight for Jesus but unprepared to suffer ridicule for His sake. At this third denial, the rooster crowed and Jesus turned and looked at Peter, apparently through an open door or window onto the courtyard. That sad, pitying look reminded Peter of the word of the Lord that predicted his threefold denial. God’s word cannot be broken (John 10:35). It possesses a self-authenticating power and calls sinners to repentance (Luke 5:32). Realizing with horror how Satan had used him to inflict the heaviest blow, Peter went out and wept bitterly (22:62).

⁶³ ယေရှုကို ကိုင်ဆွဲသောသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ပြက်ယယ်ပြု၍ ရိုက်ပုတ်ကြ၏။
⁶⁴ မျက်နှာတော်ကိုဖုံးပြီးလျှင် လက်နှင့်ပုတ်လျက်၊ ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သူပုတ်သည်ကို ပရောဖက်ပြု ၍ ဟောတော်မူပါဟုဆိုကြ၏။
⁶⁵ အခြားသောစကားများဖြင့်လည်း ကိုယ်တော်ကို ကဲ့ရဲ့၍ ပြောဆိုကြသေး၏။
⁶⁶ မိုဃ်းလင်းသောအခါ လူတို့တွင် အကြီးအကဲဖြစ်သောသူ၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ကျမ်းပြုဆရာတို့ သည် စည်းဝေး၍ ကိုယ်တော်ကို လွှတ်တော်သို့ ဆောင်သွားပြီးလျှင်၊
⁶⁷ သင်သည် ခရစ်တော်မှန်လျှင် ငါတို့အား ပြောလော့ဟုဆိုကြ၏။ ယေရှုကလည်း၊ ငါပြောလျှင် သင်တို့ သည် မယုံ။
⁶⁸ ငါမေးလျှင်လည်း သင်တို့သည် မဖြေဘဲ၊ ငါ့ကို မလွှတ်ဘဲနေကြလိမ့်မည်။
⁶⁹ နောက်၌ လူသားသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်လက်ျာဘက်၌ ထိုင်တော်မူလတံ့ဟု မိန့်တော်မူ သော်၊
⁷⁰ ထိုသူအပေါင်းတို့က၊ သို့ဖြစ်၍ သင်သည် ဘုရားသခင်၏ သားတော်မှန်သည်တကားဟု ဆိုကြလျှင်၊ သင်တို့ဆိုသည်အတိုင်းမှန်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁷¹ ထိုသူတို့ကလည်း၊ အဘယ်သက်သေလိုသေးသနည်း။ သူ၏စကားကို ငါတို့ကိုယ်တိုင် ကြားရပြီဟု ဆိုကြ၏။ 

၂၂:၆၃–၇၁ ယေရှုကို ပြက်ယယ်ခြင်း၊ ရိုက်ပုတ်ခြင်း၊ ရှင်ဟေရဒ်တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခြင်း။ နံနက်မိုးလင်းချိန်တိုင်အောင် ယေရှုကို ဗိမာန်တော်အစောင့်များ၏လက်ထဲတွင် ထားခဲ့၏။ ကိုယ်တော်၏ ဟောကြားချက်အတိုင်း (၁၈:၃၂) သူတို့သည် ပြက်ယယ်ကြပြီး မျက်စိစွန်းနှင့် ရိုက်သူကို ပရောဖက်ပြုဟောပါဟု စိန်ခေါ်ကြ၏။ အခြားသုတေသနများက သူတို့သည် တံတွေးထွေးခြင်း၊ လက်ဝါးဖြင့် ရိုက်ခြင်းတို့လည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဖြည့်စွက်၏ (မဿဲ ၂၆:၆၇၊ မာ ၁၄:၆၅)။ လုကာက “ဗ္လာစဖူးမန်တက်” (ပြက်ယယ်ခြင်း၊ စော်ကားခြင်း) ဟု အနှစ်ချုပ်ပြီး အခြားများစွာလည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဆို၏ (၂၂:၆၅)။ ယေရှု၏ အဆိုအမိန့်များကို ပြက်ယယ်ခြင်း သို့မဟုတ် နိမိတ်လက္ခဏာတောင်းဆိုခြင်းလည်း ပါဝင်နိုင်၏။

22:63–71. Jesus Is Mocked, Beaten, and Tried before the Sanhedrin. Jesus was left in the hands of the temple guard until daybreak, when the full Sanhedrin would meet. In fulfillment of His prediction (18:32), they began to mock Him. Since they had heard that Jesus was a prophet, after blindfolding Him, they commanded, “Prophesy!” and challenged Him to tell them who struck Him. The other Synoptics add that they spat on Him and hit Him with the palms of their hands (Matt. 26:67; Mark 14:65). Luke summarizes their mistreatment by indicating that they were blasphēmountes—“blaspheming” or “insulting”—Him with many other things as well (Luke 22:65). This could include mocking some of His sayings (e.g., Luke 23:39; Mark 15:29) or presumptuously demanding a miracle (Matt. 27:39–40).

 

ညအချိန် အစစ်ဆေးခြင်းအပါအဝင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် ရှင်ဟေရဒ်ကောင်စီ၏ ဥပဒေအရ တရားမဲ့၏။ သေဒဏ်ပေးရန် အပြစ်ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နေ့အချိန်တွင်သာ ချမှတ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဗိမာန်တော်အတွင်း ကျောက်ထွင်းခန်းမတွင် အပြည့်အစုံ ကောင်စီအစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခဲ့၏။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများ၊ ပညာရှင်ဆရာများ၊ လူကြီးများ ပါဝင်၏။ ယခင်အစစ်ဆေးမှုများသည် အပြစ်တင်ရန် အကြောင်းရှာခြင်းနှင့် တွန်းအားပေးခြင်းဖြစ်၏။ ယေရှုအား မေးခွန်းနှစ်ခု မေးခဲ့၏။ ပထမဆုံး ခရစ်တော်ဟုတ်မဟုတ် ကောင်စီတစ်ခုလုံးရှေ့တွင် ကြေညာရန်။ ယေရှုက တိုက်ရိုက်မဖြေဘဲ ယုံမည်မဟုတ်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (ယေရမိ ၃၈:၁၅ နှင့် နှိုင်း)။ အနာဂတ်တွင် လူမျိုးသားတော်သည် ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ ထိုင်၍ ဖြောင့်မတ်ခြင်းတရားကို စီရင်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (၂၂:၆၉၊ ဆာ ၁၁၀:၁–၂ နှင့် နှိုင်း)။ ဤအဖြေသည် အပြစ်တင်ရန် မလုံလောက်သောကြောင့် ဘုရားသခင်၏သားတော်ဟုတ်မဟုတ် မေးခဲ့၏။ ယေရှုက သူတို့စကားကို အတည်ပြု၏။

Several procedural details, including the preceding night trial, would not have been legal according to the Sanhedrin’s own jurisprudence. A verdict of conviction in capital offenses had to be arrived at during the day, thus the need for a formal session of the council, which met in the Hall of Hewn Stones within the temple complex. It included the elders as lay representatives in addition to chief priests and scribes, or teachers of the law. The preceding trials sought grounds for Jesus’s condemnation and attempted to build the momentum for it. Both questions put to Jesus concerned His identity. First they asked Him to declare to the whole council whether He was the Christ (i.e., the Messiah). Jesus refused to answer their question directly, pointing out that they would not believe (cf. Jer. 38:15). He appealed to the future, when the Son of Man would come to execute righteous judgment (Luke 22:69). The “right hand” of God indicates a position of divine authority (cf. Ps. 110:1–2). Since this reply was insufficiently clear for condemnation, a follow-up question addressed whether Jesus was claiming to be the Son of God. He answered positively in an idiomatic manner of affirming the words just spoken in the question.၂၂:၁–၂၃:၅၆ ယေရှု၏ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရခြင်းနှင့် အသေခံခြင်း

ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်တွင် နေ့တိုင်း သွန်သင်နေသော်လည်း၊ ယုဒ၏ သစ္စာဖောက်ခြင်းဖြင့် အဖြစ်အပျက်များ လျင်မြန်စွာ အံ့ဖွယ်နိဂုံးသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည် (၂၂:၁-၁၃)။ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါပွဲစားသုံးပြီး ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားကျင်းပပြီးနောက် (၂၂:၁၄-၃၈)၊ ယေရှုသည် ဂေသရှေမန်ဥယျာဉ်တွင် တစ်ညလုံး ဆုတောင်းခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင်ပင် ဖမ်းဆီးခံရသည် (၂၂:၃၉-၆၂)။ ထို့နောက် အလျင်အမြန် ရှမန်ကြီးများအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခံရပြီး အပြစ်ဒဏ်စီရင်ခံရသည် (၂၂:၆၃-၇၁)၊ ရောမတို့လက်သို့ လွှဲအပ်ခံရသည် (၂၃:၁-၂၅)၊ နောက်ဆုံး လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အသေခံရသည် (၂၃:၂၆-၅၆)။

22:1–23:56

SUFFERINGS AND DEATH OF JESUS

Although Jesus was teaching day after day in the temple, with His betrayal by Judas, events started moving rapidly to their shocking conclusion (22:1–13). After the celebration of the Passover by Jesus and His disciples and the institution of the Lord’s Supper (22:14–38), Jesus prayed all night in Gethsemane, where He was arrested (22:39–62). Then He was hurriedly tried before the Sanhedrin and condemned (22:63–71), handed over to the Romans (23:1–25), and finally crucified (23:26–56).

1 ပသခါအမည်ရှိသော အဇုမပွဲခံခါနီးတွင်၊
² ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးတို့နှင့် ကျမ်းပြုဆရာတို့သည် ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သို့သတ်ရအံ့နည်းဟု ရှာကြံရကြသနည်းဟူမူကား၊ လူများတို့ကို ကြောက်ကြ၏။
³ ထိုအခါ စာတန်သည် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်အထဲသို့ဝင်သည် ဖြစ်၍၊
⁴ ထိုသူသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးများ၊ ဗိမာန်တော်မှူးများတို့ထံသို့ သွားပြီးလျှင်၊ ယေရှုကို အဘယ် သို့ အပ်ရမည်နည်းဟူ၍ တိုင်ပင်လေ၏။
⁵ ထိုသူတို့သည် ဝမ်းမြောက်သောစိတ်ရှိ၍ ငွေပေးမည်ဟု ဝန်ခံကြ၏။
⁶ ယုဒရှကာရုတ်သည်လည်း ဝန်ခံပြီးမှ လူများမရှိစဉ်တွင် ကိုယ်တော်ကို အပ်ခြင်းငှါ အဆင်သင့်သော အချိန်ကာလကို ကြံလျက်နေ၏။
⁷ ပသခါသိုးသငယ်ကို သတ်ရသောနေ့တည်းဟူသော အဇုမပွဲနေ့ရောက်သောအခါ၊
⁸ ကိုယ်တော်က၊ ငါတို့ စားဘို့ရာ သင်တို့သည်သွား၍ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု ပေတရုနှင့် ယောဟန်ကို စေလွှတ်တော်မူ၏။
⁹ သူတို့ကလည်း၊ အဘယ်အရပ်၌ ပြင်ဆင်စေခြင်းငှါ အလိုရှိတော်မူသနည်းဟု မေးလျှောက်ကြသော်၊
¹⁰ ကိုယ်တော်က၊ သင်တို့သည် မြို့ထဲသို့ဝင်သောအခါ ရေအိုးဆောင်သောသူကိုတွေ့လိမ့်မည်။ ထိုသူ နောက်သို့ လိုက်၍ သူဝင်သောအိမ်သို့ ဝင်ပြီးမှ၊
¹¹ ငါသည် ငါ့တပည့်တို့နှင့်တကွ ပသခါပွဲကိုစားရသော ဧည့်သည်အခန်းကား အဘယ်မှာရှိသနည်း။ ဆရာက မေးသည်ဟု အိမ်ရှင်ကို ပြောကြလော့။
¹² ထိုသူသည် ပြင်ဆင်လျက်ရှိသော အထက်အခန်းကြီးကို ပြလိမ့်မည်။ ထိုအခန်း၌ ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹³ တပည့်တောတို့သည် သွား၍ စကားတော်အတိုင်းတွေ့လျှင်၊ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြ၏။ 

၂၂:၁-၁၃။ ပသခါပွဲအတွင်း ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်း။ ဗိမာန်တော်လုပ်ငန်းများနှင့် သွန်သင်ချက်များအားဖြင့် ယေရှုသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ကျမ်းတတ်ပညာရှင်တို့၏ အာဏာကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပသခါပွဲ နီးလာသောအခါ သူတို့သည် ယေရှုကို သတ်ပစ်ရန် နည်းလမ်းရှာဖွေနေကြသည် (အပိုဒ် ၁-၂; ယောဟန် ၁၁:၄၅-၅၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထိုနည်းလမ်းကို ယုဒက ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၃)။ ယုဒသည် ရှိမုန်၏သားဖြစ်ပြီး (ယောဟန် ၁၂:၄) လုကာက ဤယုဒကို ယာကုပ်၏သားဖြစ်သော ယုဒနှင့် (ယောဟန် ၁၄:၂၂) ခွဲခြားရန် သူ၏မျိုးနွယ်အမည်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ် (လုကာ ၆:၁၆ ကြည့်ပါ) ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ရန် စဉ်းစားရာတွင် ယုဒသည် ကိုယ်တိုင် စာတန်အား လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး စာတန်က အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည် (၂၂:၃; ၄:၁၃; ယောဟန် ၁၃:၂၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုဒသည် ယေရှုကို တရားစွဲဆိုရန် ရှာဖွေနေသော ဗိမာန်တော်ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ဗိမာန်တော်အစောင့်အရှောက်တို့နှင့် တိုင်ပင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ လူကြိုက်များမှုကြောင့် လူအုပ်မရှိသည့်အချိန်နှင့် နေရာတွင် ဖမ်းဆီးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ အများအားဖြင့် ဆုတောင်းရန် ဆုတ်ခွာနေကျသော နေရာများတွင် ဖြစ်သည်။

22:1–13. Betrayal of Jesus during Passover. Through His temple activities and teachings, Jesus threatened the authority of both the chief priests and the scribes (or teachers of the law). So as Passover approached, they were looking for a way to put Him to death (vv. 1–2; cf. John 11:45–57). That way was provided by Judas (Luke 22:3), who was Simon’s son (John 12:4). Luke distinguishes this Judas from the son of James (cf. John 14:22), who was also one of the twelve apostles (cf. John 6:70), by mentioning his surname—Iscariot (see Luke 6:16). In contemplating the betrayal of Jesus, Judas opened himself up to Satan, who seized the opportunity (22:3; cf. 4:13; John 13:27). Judas consulted with the chief priests of the temple, who were seeking a legal charge against Jesus, as well as with the commanders in charge of the temple guard, who would organize the arrest. Complicating their task considerably was Jesus’s popularity, so they determined to seize Him when and where the crowds were not present, at one of the usual places He retreated for prayer.

 

ပသခါပွဲကို နိသန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲသည် ပသခါနေ့မှစ၍ ရက်ပေါင်း ၇ ရက် (နိသန် ၁၅ မှ ၂၁ အထိ) ကြာသည် (တောလည်ရာ ၂၈:၁၆-၁၇၊ လုကာ ၂:၄၁-၅၂ မှတ်ချက်ကြည့်ပါ)။ ယုဒလူမျိုး ဘုရားဖူးများသည် ဤဒုတိယပွဲတိုင်အောင် နေထိုင်လေ့ရှိပြီး အဲဂုတ္တုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် “ဆင်းရဲဒုက္ခ၏ မုန့်” ဖြင့် အလျင်စလို ထွက်ခွာခဲ့ခြင်းကို အမှတ်ရသည် (တရားဟော ၁၆:၃)။ ဤပွဲနှစ်ပွဲ၏ နီးကပ်မှုကြောင့် မည်သည့်နာမည်ကိုမဆို နှစ်ပွဲလုံးကို ရည်ညွှန်းရန် သုံးနိုင်သည်။ ယောဟန်က ယေရှု၏ အမှုတော်ကာလအတွင်း ပသခါပွဲ သုံးကြိမ် သို့မဟုတ် လေးကြိမ်ကို ဖော်ပြထားသော်လည်း (ယောဟန် ၂:၂၃; ၆:၄၊ ၁၉:၁၄၊ ၅:၁ နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ သင်ခန်းစာကျမ်းသုံးစောင်တွင် ဤနောက်ဆုံးပသခါပွဲကိုသာ ဖော်ပြထားသည်။

The Passover, observed on Nisan 15, was the first religious festival of the Jewish calendar. The Feast of Unleavened Bread (which began on Passover) lasted for seven days, from Nisan 15 to 21 (Num. 28:16–17; see commentary on Luke 2:41–52). Jewish pilgrims would stay through this second feast to commemorate both their deliverance from Egypt and the hasty departure with “the bread of affliction” (Deut. 16:3). Due to this close connection between the two feasts, either name could be used to refer to both. Although John mentions three and possibly four separate Passovers during Jesus’s ministry (John 2:23; 6:4; 19:14; cf. 5:1), only this final one is mentioned in the Synoptic Gospels.

 

ပသခါဆိုသည်မှာ နိသန်လ ၁၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သတ်ပြီး နေဝင်ချိန်နောက်ပိုင်း (နိသန် ၁၅ ရက်နေ့) စားသုံးသော ပသခါနွားသိုးငယ် (မိသားစုတစ်စုလျှင် တစ်ကောင်စီ) ကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ယောဟန်အရ ယေရှုသည် ပသခါနွားသတ်ချိန် (နိသန် ၁၄ ရက်) တွင် အသေခံရပြီး အမှန်တကယ် ပသခါနွားသိုးငယ်ဖြစ်တော်မူသည် (ယောဟန် ၁၈:၂၈၊ ၁၉:၁၄၊ ၁ကော ၅:၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ပသခါစားပွဲကို ပသခါမတိုင်မီ စားခဲ့ရသည်။ လုကာကမူ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါစားပွဲကို ပုံမှန်အချိန်တွင် စားခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ပသခါနွားကို သတ်ပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်သည် (လေ့လာရန် “လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခြင်း နှစ်” စာမျက်နှာ ၁၄၆၀)။ အောင်ပွဲခံဝင်ရောက်ခြင်းကဲ့သို့ (လုကာ ၁၉:၂၉-၃၅) ယေရှုသည် တပည့်တော်နှစ်ပါး၊ ဤကိစ္စတွင် ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့အား အသေးစိတ် ညွှန်ကြားချက်ပေးခဲ့သည် (၂၂:၈)။ သူတို့သည် အထပ်ထပ်ရှိသော အိမ်တစ်အိမ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ဧည့်ခန်းကြီးတစ်ခန်း ပြင်ဆင်ပြီးစီးနေပြီဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၀-၁၂)။ ပသခါနွားကို ဗိမာန်တော်တွင် သတ်ရပြီး ယေရှုရှလင်မြို့အတွင်း၌သာ စားရသည် (တရားဟော ၁၆:၅-၇) ဖြစ်ရကား နေရာထိုင်ခင်း ရှားပါးမည်ဖြစ်သဖြင့် ယေရှုသည် ပုဂ္ဂိုလ်အိမ်တွင် ဧည့်ခန်းတစ်ခန်းကို ကြိုတင်စီစဉ်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (လုကာ ၂၂:၁၁၊ မဿဲ ၂၆:၁၈ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Passover could also refer to the paschal lamb (usually one per family) that was killed on the afternoon of Nisan 14 and eaten after sundown (i.e., on Nisan 15). According to John, Jesus died at the time of the Passover sacrifice (Nisan 14) as the true paschal Lamb (see John 18:28; 19:14; cf. 1 Cor. 5:7) so that the Passover meal was eaten before Passover (Nisan 15). Luke seems to indicate that the Passover meal was eaten by Jesus and the disciples at the regular time, which would have been after the Passover lamb had been sacrificed (for more, see “The Year of the Crucifixion,” p. 1460). As with the triumphal entry (cf. Luke 19:29–35), Jesus gave detailed instructions to two disciples, in this case, Peter and John (22:8), as to where they were to prepare the meal. They were shown to a house with a large room upstairs that was already furnished for the event (vv. 10–12). Because the Passover had to be sacrificed at the temple and eaten in Jerusalem (Deut. 16:5–7) and accommodations would have been scarce, Jesus may have prearranged to use a guest room (Luke 22:11) in a private home for the supper (cf. Matt. 26:18).

 

¹⁴ အချိန်ရောက်မှ တမန်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးတို့နှင့်အတူ စားပွဲ၌ လျောင်းတော်မူ၍၊
¹⁵ ငါသည် အသေမခံမှီ ဤပသခါပွဲကို သင်တို့နှင့်အတူ စားခြင်းငှါ အလွန်အလိုရှိလေပြီ။
¹⁶ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်၌ ပသခါပွဲမပြည့်စုံမှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ ဤပွဲကို တဖန် ငါမစားရဟု မိန့်တော်မူလျက်၊
¹⁷ ခွက်ဖလားကို ယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမွမ်းပြီးမှ၊ ဤခွက်ကို ယူ၍ အချင်းချင်းဝေကြလော့။
¹⁸ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော် မတည်မှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ စပျစ်ရည်ကိုတဖန် ငါ မသောက်ရဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹⁹ ထိုအခါ မုန့်ကိုယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကိုချီးမွမ်းပြီးမှ မုန့်ကိုဖဲ့၍၊ ဤမုန့်ကား သင်တို့အဘို့ အလိုငှါ စွန့်သော ငါ၏ကိုယ် ဖြစ်၏။ ငါ့ကို အောက်မေ့ဘို့ရာ ဤသို့ပြုကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²⁰ ထိုနည်းတူညစာစားပြီးမှ ခွက်ကိုလည်းယူ၍၊ ဤခွက်ကား သင်တို့အဘို့အလိုငှါ သွန်းသော ငါ၏ အသွေး၌တည်သော ပဋိညာဉ်တရားသစ်ဖြစ်၏။
²¹ သို့သော်လည်း ငါ့ကို အပ်နှံသောသူ၏လက်သည် ဤစားပွဲပေါ်မှာ ငါ့လက်နှင့်အတူရှိ၏။
²² ခွဲခန့်မှတ်သားတော်မူသည်အတိုင်း လူသားသည် သွားရမည်။ သို့သော်လည်း လူသားကို အပ်နှံသော သူသည် အမင်္ဂလာရှိ၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²³ တပည့်တော်တို့သည်လည်း ထိုအမှုကို အဘယ်သူပြုအံ့နည်းဟု အချင်းချင်း မေးမြန်းကြ၏။

၂၂:၁၄-၂၃။ ယေရှုသည် ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားတော်မူသည်။ ထာဝရဘုရား၏ ညစာကျင်းပရာ အထပ်ထပ်ခန်းတွင် ခြေထောက်ဆေးကန်များနှင့် စားပွဲနိမ့်များ ပါဝင်ပြီး ယေရှုနှင့် တပည့်တော် ဆယ့်နှစ်ပါးတို့သည် ထိုင် သို့မဟုတ် မှောက်စားကြသည် (အခန်းငယ် ၁၄)။ ထိုအနေအထားသည် ယေရှု တပည့်တော်များ၏ ခြေထောက်ကို ဆေးကြောပေးရာတွင်လည်း အဆင်ပြေစေသည် (ယောဟန် ၁၃:၁၂)။

22:14–23. Jesus Institutes the Lord’s Supper. The upper room where the Lord’s Supper took place apparently included cushions and low tables around which Jesus and the twelve disciples sat down or reclined to eat the meal (v. 14). Such a posture also facilitated Jesus’s washing of the disciples’ feet (John 13:12).

 

ယေရှုသည် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရမည့်အချိန်မတိုင်မီ တပည့်တော်များနှင့် ပသခါစားရန် အလွန်တမ်းတမ်းတတ တောင့်တတော်မူသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၅)။ ပထမပသခါပွဲ၏ ပရောဖက်ပြုချက်သင်္ကေတဖြစ်သော ဣသရေလလူမျိုးအိမ်ဝင်းတံခါးတိုင်များတွင် သွေးလိမ်းခြင်းဖြင့် သားဦးများ ကယ်တင်ခြင်းခံရခြင်းသည် မကြာမီ ပြည့်စုံတော့မည်ကို သူတို့ နားမလည်ကြခဲ့ပါ။ ယေရှုသည် ဤမျိုးဆက်မှ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရပြီး ငြင်းပယ်ခံရမည်ကို  ကြိမ်တိုင်တိုင် ဟောပြောခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (၉:၂၂၊ ၁၇:၂၅)။ နောက်ဆုံးညစာသည် မှိုင်တွေဝေသော အသံထွက်နေသော်လည်း၊ ယေရှုသည် မိမိယဇ်ပူဇော်ခြင်း၏ ရွှင်လန်းဖွယ်ရလဒ်ကို မျှော်လင့်တော်မူသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဘုန်းအသရေရတော်မူပြီး ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်တွင် စားပွဲဝိုင်းတွင် ထိုင်စားကြရမည်ဖြစ်သည် (၂၂:၁၆၊ ဟေဗြဲ ၁၂:၂ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Jesus expressed His earnest desire to eat the Passover with His disciples before His suffering (Luke 22:15). They had no understanding that the prophetic symbolism of that first Passover, when the blood applied to the entrances of the Israelite homes saved the firstborn, was soon to be fulfilled. Twice already Jesus had referred to His suffering and final rejection by the leaders and “this generation” (9:22; 17:25). Despite the somber tone of the Last Supper, Jesus anticipated the joyful results of His sacrifice when He would be glorified (24:26) and they would sit around the banquet table in the “kingdom of God” (22:16; cf. Heb. 12:2).

 

မဿဲနှင့် မာကုတို့နှင့် မတူဘဲ လုကာက ခွက်နှစ်ခွက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်မတိုင်မီ တစ်ခွက်နှင့် ညစာပြီးနောက် တစ်ခွက်ဖြစ်သည်။ ယုဒဓလေ့အရ ပသခါပွဲတွင် ခွက်လေးခွက် ပါဝင်သဖြင့် ယေရှုသည် ထုံးတမ်းစဉ်လာကို အတိုချုံ့ပြီး ထွက်မြောက်ခြင်းမှ သွေစည်ကာ မိမိသေဆုံးတော့မည့်အချိန်သို့ ဦးတည်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ လုကာတွင် ဖော်ပြသော ပထမခွက်သည် ပသခါပွဲ၏ ပထမနှစ်ခွက်အနက် တစ်ခွက်ဖြစ်ပုံရသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲကို ပသခါနှင့် တပြိုင်နက် ကျင်းပပြီး အိမ်တွင်းရှိ တဆေ့အားလုံးကို ဖယ်ရှားရသည် (အဖျော်ယမကာများတွင်လည်း ပါဝင်သည်)။ တဆေ့ကို အပြစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသဖြင့် စပျစ်ရည်သည် ယေရှု၏ အသွေးကို ကိုယ်စားပြုသည်ဖြစ်၍ တဆေ့မပါသော စပျစ်ရည်သာ ဖြစ်ရမည်။ ခွက်ထဲရှိ အရာကို ကျမ်းစင်က စပျစ်ရည်ဟု ဘယ်နေရာတွင်မျှ မဖော်ပြထားဘဲ စပျစ်သီးဖျော်ရည်ဟူ၍သာ ဖော်ပြထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်အတွက် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းပြီး ဖဲ့ခွဲ၍ ပါဝင်သူများအား ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ယေရှု၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ကိုယ်စားပြုသည်။

Luke, unlike Matthew and Mark, describes two cups, one before the unleavened bread and one after. The Jewish traditions about celebration of the Passover included four cups, so it may be that Jesus abbreviated the typical Jewish practice in order to shift the application away from the Exodus and onto His approaching death. The first cup mentioned in Luke was apparently one of the first two cups of the Passover celebration. The feast of Unleavened Bread was held simultaneously with Passover, during which all leaven was removed from the house (which included that used to ferment drinks). Since yeast was associated with sin during this festival and the wine represented the blood of Jesus, it is certain that it was not fermented. The contents of the cup are nowhere in Scripture called wine but only the fruit of the vine, that is, unfermented grape juice. At a later point, thanks would be given for the unleavened bread, which would then be broken and served to the participants as a symbol of Jesus’s body.

 

ပသခါပွဲ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာ ဓလေ့အရ ပါဝင်သမျှ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းပြခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ထိုအစား နေရာတွင် နောက်ဆုံးညစာကို ပြဌာန်းဥပမာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ မုန့်ကို မိမိကိုယ်တော်ဟု အဓိပ္ပာယ်ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၉)။ လုကာတွင် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို သူတို့အတွက် အပ်နှံခဲ့သည်ဟု ထပ်လောင်းဖော်ပြထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မုန့်သည် အမှန်တကယ် ပသခါယဇ်ဖြစ်တော်မူသော မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည် (မာကု ၁၀:၄၅၊ ဟေရှာ ၅၃:၇-၈၊ ၁၀ နှိုင်းယှဉ်ပါ) “ကမ္ဘာ့အသက်အတွက်” (ယောဟန် ၆:၅၁)။ ပသခါဓလေ့၏ တတိယခွက်ကို ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခွက် သို့မဟုတ် ကောင်းချီးခွက်ဟု ခေါ်သည် (၁ကော ၁၀:၁၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤနေရာတွင် ညစာပြီးနောက် သောက်သုံးသောကြောင့် ဒုတိယခွက်ဖြစ်ပုံရသည် (လုကာ ၂၂:၂၀)။ ယေရှုသည် ဤခွက်ကို မိမိအသွေးတော်ဖြင့် ဖြစ်သော “ပဋိညာဉ်တရားသစ်” ဟု ခေါ်တော်မူသည် (၁ကော ၁၁:၂၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပဌမပဋိညာဉ် (သို့မဟုတ်) ဓမ္မဟောင်းပဋိညာဉ်ကို အသွေးဖြင့် စတင်ခဲ့သည်နှင့်အညီ (ထွက် ၂၄:၈) ယေရှု လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် သွန်းလောင်းတော်မူသော အသွေးတော်သည် ပဋိညာဉ်တရားသစ်ကို တည်ထောင်စေသည် (ဟေဗြဲ ၉:၁၅)။

An important part of the Passover was an explanation of the meaning of each element of the ritual. In replacing it, the Last Supper was essentially an acted parable. Jesus attributed new significance to the bread, calling it His body (Luke 22:19). In Luke, Jesus added that this body was given for them, meaning that the bread symbolized the giving of Himself as the real Passover sacrifice (Mark 10:45; cf. Is. 53:7–8, 10) “for the life of the world” (John 6:51). The third cup of the Passover ritual was called one of blessing or thanksgiving (cf. 1 Cor. 10:16), and this seems to have been the second cup mentioned here because it was drunk after supper (Luke 22:20). Jesus called this cup “the new covenant” in His blood (cf. 1 Cor. 11:25). Just as the first (or old) covenant was inaugurated with blood (Ex. 24:8), so Jesus’s shed blood on the cross (represented by the “blood” of the grape) ratified the new covenant (Heb. 9:15).

 

ထာဝရဘုရား၏ ညစာတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်နှင့် တဆေ့မပါသော စပျစ်သီးဖျော်ရည်သည် ယေရှု၏ အပြစ်ကင်းစင်သန့်ရှင်းသော ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး အပြစ်လွှတ်ခြင်းအတွက် ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ဤထူးခြားသော ညစာပွဲအတွင်း သစ္စာဖောက်သူသည် သူတို့အလယ်တွင် ရှိသည်ဟု တပည့်တော်များကို အံ့ဩစေခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၂၁၊ ဆာလံ ၄၁:၉ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ခရစ်တော်၏ ဆင်းရဲဒုက္ခသည် ဘုရားသခင်၏ ကြိုတင်စီမံခြင်းဖြစ်သဖြင့် ဘုရားအစီအမံကို သိရှိခြင်းဖြင့် ခရစ်တော် ခွန်အားရရှိနိုင်သည် (ယောဟန် ၁၃:၁၈-၁၉)။ သို့သော် သစ္စာဖောက်မည့်သူအတွက်မူ ဆိုးရွားလှသည် (လုကာ ၂၂:၂၂)။ ပသခါစားပွဲသည် သီချင်းဆိုခြင်းဖြင့် ပုံမှန်အဆုံးသတ်သည် (ဆာလံ ၁၁၃-၁၁၈) နှင့် ဣသရေလ၏ အနာဂတ်အောင်ပွဲကို ညွှန်ပြသော နောက်ဆုံးခွက်ဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးညစာသည် ထပ်ဆောင်းခွက်မပါဘဲ နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည် (မာကု ၁၄:၂၆)။ အကြောင်းမှာ နောက်ဆုံးအောင်ပွဲသည် ဒုတိယအကြိမ် ဗျာဒိတ်ရှိတော်မူချိန်တွင်သာ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး ခရစ်တော်၏ အသေခံခြင်းကို အမှတ်ရစေရန် ရည်ရွယ်သည် (၁ကော ၁၁:၂၆၊ ဗျာ ၁၉:၆-၉)။

Both the unleavened bread and the unfermented juice of the Lord’s Supper—which Jesus commanded His followers to partake of in remembrance of Him (Luke 22:19)—symbolized His pure, sinless sacrifice for the forgiveness of sin. During this unusual supper, Jesus surprised the disciples by saying that His betrayer was among them (v. 21; cf. Ps. 41:9). The sufferings of Christ had been divinely preordained, so Christ could be strengthened by knowing God’s plan (John 13:18–19), but it would be terrible for the one who would betray Him (Luke 22:22). The Passover meal normally ended with a hymn (Pss. 113–118) and a final cup that pointed to the future victory of Israel, but the Last Supper concluded without the additional cup (Mark 14:26) because final victory would come only at the Second Advent, to which this remembrance of Christ’s death pointed (1 Cor. 11:26; Rev. 19:6–9).

 ²⁴ ထိုမှတပါး တပည့်တော်တို့သည် မိမိတို့တွင် အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်းဟု အချင်းချင်း ငြင်းခုံခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍၊
²⁵ ကိုယ်တော်က၊ လောကီမင်းတို့သည် အစိုးတရပြုတတ်ကြ၏။ အာဏာထားသောသူတို့ကိုလည်း ကျေးဇူးရှင်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။
²⁶ သင်တို့မူကား ထိုသို့မပြုကြနှင့်၊ သင်တို့တွင် အကဲအမှူးပြုသောသူကို ငယ်သားကဲ့သို့ဖြစ်စေ။ အုပ်စိုး သောသူကိုလည်း အစေခံကဲ့သို့ဖြစ်စေ။
²⁷ အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်း။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ လုပ် ကျွေးသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည်ကြီးမြတ်သည်မဟုတ်လော။ သို့သော် လည်း ငါသည် သင်တို့တွင် လုပ်ကျွေးသောသူကဲ့သို့ဖြစ်၏။
²⁸ ငါသည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းကို ခံစဉ်တွင် သင်တို့သည် ငါ၌မှီဝဲသောသူဖြစ်ရာ၏။
²⁹ ငါ့ခမည်းတော်သည် ငါ့အား နိုင်ငံကို ပေးတော်မူသည်နှင့်အညီ၊
³⁰ သင်တို့သည် ငါ၏နိုင်ငံတွင် ငါ့စားပွဲ၌ စားသောက်သောအခွင့်ကို၎င်း၊ တရားပလ္လင်ပေါ်မှာထိုင်၍ ဣသရေလလူတဆယ်နှစ်မျိုးကို အုပ်စိုးရသောအခွင့်ကို၎င်း၊ ငါသည် သင်တို့အား ပေးမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၂၄-၃၀။ တပည့်တော်များ ဘွဲ့အမည်အကြီးဆုံးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားကြသည်။ လုကာသည် နောက်ဆုံးညစာနှင့် ယေရှု အပ်နှံခံရခြင်းကို တပည့်တော်များ၏ အကြီးအမှူးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖော်ပြထားသည် (အခန်းငယ် ၂၄)။ ဤအငြင်းပွားမှု မည်သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားသည်ကို ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြထားပါ။ လက်ဝါးကပ်တိုင် နီးကပ်လာသဖြင့် တပည့်တော်များသည် နိုင်ငံတော် မကြာမီ တည်ထောင်မည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြပုံရသည်။ ယေရှုသည် တကယ့်အကြီးအမှူးဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်းဟု ရှင်းပြရန် အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ တပါးအမျိုးသားများတွင် ဂုဏ်နှင့် အာဏာအတွက် ယှဉ်ပြိုင်မှု ကျယ်ပြန့်သည် (အခန်းငယ် ၂၅)။ ရှင်ကျန်ရစ်သော ကမ္ပည်းစာများနှင့် အထိမ်းအမှတ်များအရ ချမ်းသာသူများသည် အများပြည်သူလုပ်ငန်းများအတွက် အလှူခံပြီး နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဂုဏ်သရေနှင့် ဩဇာရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ရာထူး၊ ဂုဏ်သရေ၊ အာဏာနှင့် ချမ်းသာလိုခြင်းကဲ့သို့ပင် ဘယ်တော့မှ မပြည့်စုံနိုင်ပါ (ဒေသနာ ၂၇:၂၀)။ ယုံကြည်သူများအလယ်တွင်မူ အကြီးဆုံးသူသည် အငယ်ဆုံးကဲ့သို့၊ ခေါင်းဆောင်သည် အမှုတော်ဆောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်ရမည် (လုကာ ၂၂:၂၆)။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် အသင်းတော်တွင် စည်းရုံးဖွဲ့စည်းမှု ရှိရမည်ကို အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ အာဏာလိုချင်စိတ်ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ ကျေးကျွန်ပုံစံအတိုင်း ဖြစ်ရမည်ဟု ဆိုသည် (ယောဟန် ၁၃:၁-၁၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းသည် ကျေးကျွန်များ၏ အသိုင်းအဝိုင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုတွင် တပည့်တော်များပြားသော်လည်း ဆယ့်နှစ်ပါးသောသူတို့သည် ယေရှုနှင့်အတူ နေရာအနှံ့လိုက်ပါပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခများကို မျှဝေခံစားခဲ့ကြသည် (လုကာ ၂၂:၂၈၊ ဥပမာ ၅:၃၀၊ မာကု ၇:၅)။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသူများအဖြစ် လာမည့်နိုင်ငံတော်တွင် စားသောက်ရန်နှင့် ဣသရေလမျိုးနွယ် ဆယ့်နှစ်ပါးကို တရားစီရင်ရန် ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်ခွင့်ရမည်ဟု ကတိပေးခံရသည် (လုကာ ၂၂:၃၀)။ ထိုနှစ်ထောင်ပြည့်ကာလတွင် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးသည် ကမ္ဘာကို တရားစီရင်မည်ဖြစ်ပြီး ကောင်းကင်တမန်များပင် စီရင်ခံရမည် (၁ကော ၆:၂-၃၊ ဗျာ ၂၀:၄)။

22:24–30. The Disciples Argue about Greatness. Luke contrasts the Last Supper and Jesus’s willingness to be delivered to death with a dispute the disciples had about greatness (v. 24). The exact time of this dispute is left unclear. Evidently, as the cross drew closer, the disciples believed the kingdom would soon be established. Jesus seized the opportunity to explain true greatness. Among the Gentiles, rivalry for honor and power was widespread (v. 25). Surviving plaques and monuments testify to the lavish donations for public works projects made by wealthy benefactors to enhance their status and influence with the political class. But the desire for position, prestige, and power, like the desire for wealth, is never satisfied (Prov. 27:20). Among believers, the greatest should be as the youngest, taking the lowest place, and the leader should be as the one who serves (Luke 22:26). Thus Jesus affirmed that organization would exist in His church but that it would be based not on thirst for power over others but on His example as servant (cf. John 13:1–17). The community of believers is a community of servants. Although Jesus had many disciples, the Twelve stayed with Him wherever He went and shared His trials (Luke 22:28; e.g., 5:30; Mark 7:5). Consequently, they, as representatives of God’s people, were promised that in the coming kingdom they would eat and drink at the same table and would also sit on thrones judging the twelve tribes of Israel (Luke 22:30). During the Millennium, God’s people will judge the world and even angels (1 Cor. 6:2–3; Rev. 20:4).

 ³¹ တဖန် သခင်ဘုရားက၊ ရှိမုန်၊ ရှိမုန်၊ ဂျုံဆန်ကို ဆန်ခါနှင့်ချသကဲ့သို့ စာတန်သည် သင်တို့ကို ချရမည် အကြောင်း အခွင့်တောင်းသည်ဖြစ်၍၊
³² သင်၏ယုံကြည်သောစိတ် မပျက်စေခြင်းငှါ ငါသည် သင့်အဘို့ဆုတောင်းလေပြီ။ သင်သည် သတိရ ပြန်သောအခါ သင်၏ညီအစ်ကိုတို့ကို တည်ကြည်စေလော့ဟု မိန့်တော်မူလျှင်၊
³³ ပေတရုက၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်တော်နှင့်အတူ ထောင်ထဲသို့၎င်း၊ အသေသတ်ခြင်းသို့၎င်း လိုက်ခြင်းငှါ အသင့်ရှိပါ၏ဟု လျှောက်လေသော်၊
³⁴ သခင်ဘုရားက၊ ပေတရု၊ ငါဆိုသည်ကား၊ ယနေ့တွင် ကြက်မတွန်မှီ သင်သည် ငါ့ကို မသိဟု သုံးကြိမ်မြောက်အောင် ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁵ တဖန် မိန့်တော်မူသည်ကား၊ အထက်က ငွေအိတ်၊ လွယ်အိတ်၊ ခြေနင်းမပါဘဲ သွားကြလော့ဟု သင်တို့ကို ငါစေလွှတ်သောအခါ တစုံတခုလိုသလောဟု မေးလျှင်၊ တစုံတခုမျှ မလိုပါဟု လျှောက်ကြသော်၊
³⁶ ယခုမူကား ငွေအိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ လွယ်အိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ ထားမရှိသော သူသည် အဝတ်ကိုရောင်း၍ ထားကိုဝယ်စေ။
³⁷ အကြောင်းမူကား၊ ထိုသူသည် မတရားသောသူတို့နှင့် ရေတွက်ဝင်ခြင်းသို့ ရောက်၏ဟူသော ကျမ်းစာ ချက်သည် ငါ၌ ယခုပင် ပြည့်စုံရမည်။ ငါ့အမှုအရာတို့သည် ပြီးစီးခြင်းသို့ ရောက်ကြပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁸ ထိုသူတို့ကလည်း၊ သခင်၊ ထားနှစ်စင်းရှိပါ၏ဟု လျှောက်လျှင်၊ တန်ပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၁–၃၈ ယေရှုသည် ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ကြိုတင်ဟောပြောပြီး ကိုယ်တော်သည် ကျွန်အဖြစ် ခံစားရမည့်အရာကို ဟောပြော၏။ အခန်းထဲမှ ထွက်သွားမည့်အချိန်မတိုင်မီ (၃၉ ကိုကြည့်) ယေရှုသည် စာတန်နှင့် ရန်တွေ့မှုအကြောင်း အနည်းငယ်ဖွင့်ပြတော်မူ၏။ စာတန်သည် ပေတရုတစ်ဦးတည်းမဟုတ်၊ တပည့်တော်များအားလုံးကို ခါထားပြီး စစ်ဆေးလိုကြောင်း (exētēsato) တောင်းဆိုခဲ့၏ (၃၁)။ “သင်တို့” ဟူသော စကားသည် ဗလုံးပုံစံဖြစ်သောကြောင့် အားလုံးကို ရည်ညွှန်း၏။ ဂရိဘာသာအရ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို စွပ်စွဲတတ်သော စာတန်သည် သူတို့ကို စုံစမ်းခွင့်တောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်၏ (ယောဘ ၁:၆–၁၂၊ ၂:၁–၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ ယေရှုသည် ပေတရု၏ မူလနာမည်ဖြစ်သော “ရှိမုန်” ကို ထပ်ကြပ်ခေါ်တော်မူပြီး အလွန်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း (amēn) ကို မကြာခဏသုံးသလို ဤနေရာတွင်လည်း အလေးအနက်ထား ကြေညာတော်မူ၏ (ယော ၁:၅၁၊ ၃:၃ နှင့် နှိုင်း)။ ထိပ်တန်းတပည့်တော်တစ်ဦးအနေဖြင့် ပေတရု၏ ဥပမာသည် ကြီးမားသောဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိ၏။ ယေရှုသည် ပေတရုအတွက် ဆုတောင်းပေးတော်မူခဲ့ပြီး စာတန်ယူဆောင်လာမည့် သွေးဆောင်မှုအောက်တွင် ယုံကြည်ခြင်းမပျက်ပြားရန် ဆုတောင်းတော်မူ၏ (လု ၂၂:၃၂)။ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်ကို စွန့်ပစ်မည့်အရာကို ကြိုတင်မြင်ထားသောကြောင့် သခင်နှင့် ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် အားပေးတော်မူ၏ (၂ရာ ၃၀:၉၊ ဆာ ၁၉:၇၊ ၅၁:၃၊ ၈၀:၁၉၊ ဟေရှာ ၅၅:၇၊ ဟောရှေ ၆:၁ နှင့် နှိုင်း)။ ယုံကြည်ခြင်းခိုင်ခံ့သူသာလျှင် အခြားသူများကို ခိုင်ခံ့စေနိုင်၏။ ယောဟန်အနီတွင် ယေရှုသည် အခြားသူများမရောက်နိုင်သောနေရာသို့ သွားတော်မူမည်ဟု မိန့်တော်မူရာ ပေတရုက ယေရှုအတွက် အသက်ကို စွန့်လှူမည်ဟု အတည်ပြု၏။ ဤလုကာတွင်မူ ယေရှုနှင့်အတူ ထောင်သို့လည်းကောင်း၊ အသေခံရန်လည်းကောင်း အသင့်ရှိကြောင်း ပြောဆို၏ (လု ၂၂:၃၃)။ သ unfortunately ပေတရုသည် ကိုယ်ကိုကိုယ်မသိ၊ သခင်ကိုလည်း မသိသောကြောင့် မာန်တက်စွာ ပြောဆိုခဲ့၏။ ယေရှုက ကြက်တွန်မည့်အချိန်မတိုင်မီ (နံနက်စောစောမတိုင်မီ) ပေတရုသည် ယေရှုကို သိသည်မဟုတ်ဟု သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟု ဟောကြားတော်မူ၏ (၃၄)။

22:31–38. Jesus Foretells Peter’s Denial and His Own Suffering as the Servant. Before leaving the upper room (cf. v. 39), Jesus revealed a glimpse of His controversy with Satan, who asked (exētēsato) to sift or shake not just Peter but all of the disciples (v. 31), as the plural form of “you” indicates. The Greek suggests that Satan, the accuser of God’s people, demanded the right to test them (cf. Job 1:6–12; 2:1–6). Jesus’s repetition of Peter’s given name, Simon, like His frequent repetition of amēn (“truly”; e.g., John 1:51; 3:3), introduced a solemn declaration or appeal (cf. Matt. 7:22; 25:11; Luke 6:46; 8:24; 13:34; Acts 9:4). As one of the leading disciples, his example would have a larger influence. Jesus prayed to the Father on Peter’s behalf that he would exhibit a faith that would not fail under the temptation Satan was about to bring (Luke 22:32). Having foreseen Peter’s impending denial and abandonment of Him, Jesus encouraged him with the hope of his return to a covenant relationship with the Lord (e.g., 2 Chr. 30:9; Pss. 19:7; 51:3; 80:19; Is. 55:7; Hos. 6:1). Only someone strong in faith can strengthen others. In John, Jesus referred to His going away to where others could not come (John 8:21; 13:33, 36), and Peter affirmed his willingness to lay down his life for Jesus. Here in Luke he intended to go with Jesus to prison and to death (Luke 22:33). Unfortunately, Peter did not know himself or His Lord, or else he would not have answered so self-assuredly. Jesus predicted that before the rooster crowed (several hours before sunrise), Peter would three times deny knowing Jesus (v. 34).

 

ယေရှုသည် ထိုအချိန်၏ အန္တရာယ်ကို ယခင်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူ၏။ ယခင်က တပည့်တော်များကို ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်၊ ဖိနပ်မပါဘဲ စေလွှတ်ခဲ့စဉ်က သူတို့သည် ဘာမျှချို့တဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ဟု ဆိုနိုင်ခဲ့ကြ၏ (လု ၉:၁–၆၊ ၁၀:၄ နှင့် နှိုင်း၊ ၂၂:၃၅)။ ယခုမူ အချိန်အခါ လုံးဝကွဲပြားသွားပြီ။ ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်သာမက ဓားလည်းလိုအပ်တော့မည်။ ဓားမရှိလျှင် အဝတ်ကို ရောင်းချ၍ ဓားဝယ်ရန် မိန့်တော်မူ၏ (၃၆)။ ယေရှုသည် ဥပစာများဖြင့် မကြာခဏ ဟောတော်မူသော်လည်း နားထောင်သူများက စကားတွင်းနှင့် တကယ့်အဓိပ္ပာယ်ကို မခွဲခြားတတ်ခဲ့ချေ (မဿဲ ၁၅:၁၀–၂၀၊ မာ ၈:၁၅–၁၆၊ ယော ၂:၁၉–၂၁ နှင့် နှိုင်း)။ ဓားဟူသော စကားသည် ရန်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ညှဉ်းဆီးခြင်းကို ရည်ညွှန်း၏ (လု ၂၁:၂၄၊ မဿဲ ၁၀:၃၄–၃၆)။ ယေရှုကိုယ်တော်တိုင် “လူဆိုးများနှင့် အတူ ရေတွက်ခြင်းခံရ” မည်ဖြစ်သည် (လု ၂၂:၃၇)။ ဟေရှာယ ၅၃:၁၂ မှ ကိုးကားချက်သည် ယေရှုသည် လူများ၏အပြစ်အတွက် ရိုက်ပုတ်ခြင်းခံရမည်ဟု နားလည်တော်မူကြောင်း ပြသ၏ (ဟေရှာ ၅၃:၈၊ မာ ၁၄:၂၇ နှင့် နှိုင်း)။ ဤသည်မှာ ကိုယ်တော်လာရောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်၏။ လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အတိအကျ ပြည့်စုံခဲ့၏ (လု ၂၃:၃၂–၃၃)။ တပည့်တော်များသည် ဓားနှစ်လက်ကို ညွှန်ပြပြီး ဥပစာဆန်သော ဓားဝယ်ရန်ညွှန်ကြားချက် (ဝိညာဉ်ရေးရာစစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ရန်) နှင့် ပရောဖက်ပြည့်စုံခြင်းကို နားမလည်ခဲ့ချေ။ ယခုတိုင် သတိပေးချက်များအားလုံး နားပင်းနေသောကြောင့် ယေရှုက “လုံလောက်ပြီ” ဟု သူတို့၏ နားမလည်မှုကို လက်ခံတော်မူ၏။

Jesus contrasted the time of peril at that time with earlier times. Then, although He had sent the disciples on missions without any visible means of support (see commentary on Luke 9:1–6; cf. 10:4), they could say they lacked nothing (22:35). But when Jesus spoke, the times were drastically different. The disciples would need not only a money bag and traveling bag for provisions but also a sword, and if necessary, one’s garment was to be sold to buy a sword (v. 36). Jesus often spoke in parables and metaphors, though His listeners, as here, frequently took these sayings literally (e.g., Matt. 15:10–20; Mark 8:15–16; John 2:19–21). The sword points to strife and persecution (Luke 21:24; Matt. 10:34–36), beginning with Jesus Himself, who would be “numbered with the transgressors” (Luke 22:37). This quotation from Isaiah 53:12 shows that Jesus understood His mission in terms of being struck for the sins of the people (Is. 53:8; cf. Mark 14:27), which was the purpose of His coming. It was also fulfilled quite literally in His crucifixion (Luke 23:32–33). The disciples, pointing to two swords, failed to grasp the connection between the metaphorical admonition to buy a sword (to get ready for the approaching spiritual conflict) and the imminent fulfillment of prophecy just announced. Since all His warnings up to this point seemed to have fallen on deaf ears, Jesus acquiesced to their continued incomprehension by saying this was enough.

 ³⁹ ထိုနောက် အလေ့တော်ရှိသည်အတိုင်း သံလွင်တောင်သို့ ထွက်ကြွတော်မူ၍၊ တပည့်တော်တို့သည် နောက်တော်သို့ လိုက်ကြ၏။
⁴⁰ ထိုအရပ်သို့ ရောက်တော်မူလျှင်၊ သင်တို့သည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည်အကြောင်း ဆု တောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူပြီးမှ၊
⁴¹ တပည့်တော်တို့နှင့် ကျောက်ခဲတပစ်လောက် ခွာသွား၍ ဒူးထောက်လျက်၊
⁴² အိုအဘ၊ အလိုတော်ရှိလျှင် ဤခွက်ကို အကျွန်ုပ်မှ လွှဲတော်မူပါ။ သို့သော်လည်း အကျွန်ုပ်အလိုရှိ သည်အတိုင်း မဖြစ်ပါစေနှင့်။ ကိုယ်တော်အလိုရှိသည်အတိုင်း ဖြစ်ပါစေသောဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။
⁴³ ထိုအခါ ကောင်းကင်တမန်သည် ထင်ရှားလာ၍ ကိုယ်တော်ကို အားပေးရ၏။
⁴⁴ ပြင်းစွာသောဝေဒနာကိုခံလျက် အထူးသဖြင့်ကြိုးစား၍ ဆုတောင်းတော်မူ၏။ ချွေးထွက်တော်မူသည် ကား၊ မြေပေါ်၌ကျသော သွေးစက်ခဲကဲ့သို့ ဖြစ်သတည်း။
⁴⁵ ထိုသို့ ဆုတောင်းပြီးမှ၊ ယေရှုသည်ထ၍ တပည့်တော်တို့ရှိရာသို့ ပြန်သောအခါ၊ သူတို့သည် ဝမ်းနည်း သောစိတ်ရှိသည်နှင့် အိပ်ပျော်လျက် နေကြသည်ကို တွေ့တော်မူလျှင်၊
⁴⁶ သင်တို့သည် အဘယ်ကြောင့် အိပ်ပျော်ကြသနည်း။ ထကြ။ စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည် အကြောင်း ဆုတောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၉–၄၆ ဂေသမန်ဥယျာဉ်၌ ယေရှု၏ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဆင်းရဲခြင်း။ သံလွင်တောင်ပေါ်ရှိ ယေရှုသည် တစ်ဦးတည်းဆုတောင်းတတ်သော နေရာသည် ဂေသမန် (“ဆီညှစ်စက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) ဥယျာဉ်ဖြစ်၏။ အပြစ်၏အလေးချိန်ကို ခံစားရမည့်နေရာ အမည်နှင့် လိုက်ဖက်၏ (မဿဲ ၂၆:၃၆၊ ယော ၁၈:၁)။ တပည့်တော်များကို သွေးဆောင်မှုကို ခံနိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းပြီး (၂၂:၄၀၊ ၃၂ နှင့် နှိုင်း) ယေရှုသည် ဥယျာဉ်ထဲ နည်းငယ်ဝေးရာသို့ သွားကာ ဒူးထောက်ဆုတောင်းတော်မူ၏ (၄၁)။ လုကာ၏ တိုတိုတုတ်တုတ်မှတ်တမ်းတွင် ယေရှုသည် တစ်ကြိမ်သာ ဆုတောင်းတော်မူပြီး ခွက်ကို ဖယ်ရှားပေးရန် တောင်းပန်ရာတွင် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို လက်ခံကန်တော့၏ (မဿဲ ၂၆:၃၉၊ မာ ၁၄:၃၆ နှင့် နှိုင်း)။ လူ့သဘာဝအရ လက်ဝါးကပ်တိုင်ခံလိုခြင်းမရှိသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ခမည်းတော်၏အလိုတော်ပြည့်စုံပါစေဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။

22:39–46. Jesus’s Prayer and Agony in Gethsemane. The place on the Mount of Olives where Jesus was accustomed to go for solitude and prayer was a garden called Gethsemane, which means oil press—a fitting name since Jesus would feel the weight of sin pressing on Him there (Matt. 26:36; John 18:1). After urging the disciples to pray for strength to withstand temptation so that their faith might not fail (Luke 22:40; cf. v. 32), Jesus withdrew further into the garden to be alone and knelt down to pray (v. 41). In Luke’s abbreviated account, Jesus prays only once, prefacing His plea to the Father to take away the cup with a recognition of and submission to the divine will (cf. Matt. 26:39; Mark 14:36). Although Jesus’s human will in not wanting to go to the cross disagreed with the divine will, in the end He prayed that His Father’s will be done.

 

ခမည်းတော်နှင့် ခွဲခွာရခြင်း၏ ဆင်းရဲဒုက္ခ (agōnia) သည် အလွန်ပြင်းထန်သောကြောင့် ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါး လာရောက်အားပေးတော်မူ၏ (၂၂:၄၄)။ ပိုမိုစိတ်အားထက်သန်စွာ ဆုတောင်းရာ ချွေးသည် သွေးစက်ကြီးများနှင့် တူလာ၏။ ဤသည်မှာ အလွန်ကြောက်ရွံ့ခြင်း သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ခြင်းကြောင့် သွေးချွေးထွက်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေ (hematidrosis) ဖြစ်နိုင်၏။ ယေရှုသည် တပည့်တော်များထံ ပြန်လာသောအခါ သူတို့သည် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ အိပ်ပျော်နေ၏ (၂၂:၄၅)။ နောက်တစ်ကြိမ် သွေးဆောင်မှုကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏ (၂၂:၄၆)။ ယေရှုကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာအားကိုးခြင်းသည် အဓိက ကာကွယ်ရေးဖြစ်၏ (၄:၄ နှင့် နှိုင်း)။

So draining was the agony (agōnia, Luke 22:44) of separation from His Father that an angel came to strengthen Him for the excruciating path that lay ahead. Praying more earnestly, Jesus’s sweat appeared to be like great drops of blood (“like,” hōsei, means appearance; e.g., Luke 24:11; Matt. 3:16; Acts 2:3; 6:15). This may suggest hematidrosis, an acute medical condition of sweating blood that is caused by extreme fear or stress, sometimes observed among prisoners awaiting execution. Jesus, when returning to the disciples, found them sleeping because they were exhausted by their sorrow (Luke 22:45). The uncertainty was deeply perplexing and filled their hearts with sorrow (cf. John 16:5). Again Jesus urged them to pray for strength to face temptation (Luke 22:46). As with Jesus Himself, their primary line of defense would be prayer and a firm reliance on God’s word (cf. 4:4).

 ⁴⁷ ထိုသို့ မိန့်တော်မူစဉ်တွင်ပင် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်သည် လူ အပေါင်းတို့ကို လမ်းပြလျက်လာ၍၊ ယေရှုကို နမ်းခြင်းငှါ ချဉ်းကပ်လေ၏။
⁴⁸ ယေရှုကလည်း၊ ယုဒါ သင်သည် နမ်းခြင်းကို ပြုလျက် လူသားကိုအပ်သလောဟု မေးတော်မူ၏။
⁴⁹ ယေရှုနှင့်အတူပါသော သူတို့သည် ဖြစ်အံ့သောအမှုကို မြင်လျှင်၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် ထားနှင့် ခုတ်ရပါမည်လောဟု မေးလျှောက်ပြီးမှ၊
⁵⁰ တယောက်သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ ကျွန်တယောက်ကို ခုတ်သဖြင့် လက်ျာနားရွက်ပြတ်လေ၏။
⁵¹ ယေရှုကလည်း၊ တန်စေဟု မိန့်တော်မူ၍ နားရွက်ကို လက်တော်နှင့်တို့သဖြင့် အနာကို ပျောက်စေ တော်မူ၏။
⁵² ထိုအခါ အထံတော်သို့ရောက်လာသော ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ဗိမာန်တော်မှူး၊ လူအကြီးအကဲတို့ အား ယေရှုက၊ သင်တို့သည် ထားပြကို ဘမ်းသကဲ့သို့ ငါ့ကို ဘမ်းအံ့သောငှါ ထားနှင့် ဒုတ်များကို လက်စွဲလျက် လာကြသည်တကား။
⁵³ ငါသည် ဗိမာန်တော်၌ သင်တို့နှင့်အတူ ရှိနေစဉ်အခါ သင်တို့သည် ငါ့ကို မဘမ်းမဆီးကြ။ သို့သော် လည်း ယခုအချိန်ကား သင်တို့အချိန်ဖြစ်၏။ မှောင်မိုက်တန်ခိုးလည်းဖြစ်၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၄၇–၅၃ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးခြင်း။ ယေရှုစကားမဆုံးမီ လူအုပ်ကြီးရောက်လာ၏။ ယုဒဦးဆောင်လျက် လာကြ၏။ ယုဒသည် နမ်းရန် ရည်ရွယ်ခဲ့၏ (၄၇)။ နမ်းခြင်းသည် မိသားစု၊ ရင်းနှီးသူ၊ တပည့်နှင့်ဆရာအကြား ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် လေးစားခြင်းလက္ခဏာဖြစ်၏။ ဤနေရာတွင်မူ မှောင်ရိပ်ထဲ၌ ယေရှုကို အတိအကျဖော်ပြရန်အတွက်ဖြစ်၏။ ယေရှု၏ မေးခွန်းသည် မကောင်းမှုအတွက် နမ်းခြင်းကို အံ့သြဖွယ် ထင်ရှားစေ၏။ တပည့်တော်များ နိုးကြားလာပြီး ဓားကိုင်ရမည့်အချိန်ရောက်ပြီလောဟု မေးကြ၏ (၄၉၊ ၃၈ နှင့် နှိုင်း)။ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်သည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာအပေါ်တည်ပြီး ကိုယ်ကာကွယ်ရန်ပင် တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုဟု သူတို့ နားမလည်သေး၊ (ယော ၁၈:၃၆၊ မဿဲ ၂၆:၅၂–၅၃ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရု (ယော ၁၈:၁၀) သည် ယေရှုဖြေမဆိုမီ ဓားရှည်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ကျွန် မလခု၏ ညာနားရွက်ကို ဖြတ်လိုက်၏ (၅၀)။ အခြေအနေကို အမြဲထိန်းချုပ်ထားသော ယေရှုသည် ဘုရားနိုင်ငံတော်၏ အကြမ်းမဖက်သောသဘောကို ထင်ရှားစွာ ပြသတော်မူ၏။ နားရွက်ကို တို့၍ အနာကင်းစင်အောင် ကုသတော်မူ၏ (၅၁)။ ဓားနှင့်တုတ်များကိုင်ဆောင်ကာ ညအချိန် လာရောက်ဖမ်းဆီးသော ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များကို နေ့တိုင်းဗိမာန်တော်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ သွန်သင်ခဲ့သည်ကို သတိပေးတော်မူ၏ (၅၂–၅၃)။ သူတို့၏အမှုကို အမှောင်တရား၏အာဏာနှင့် စာတန်၏အုပ်စိုးမှုဟု ဖော်ပြတော်မူ၏ (၃၊ ၃၁ နှင့် နှိုင်း)။

22:47–53. Betrayal and Arrest of Jesus. Even before Jesus finished speaking, a large mob approached, led by Judas. Luke indicates Judas’s intention was to kiss Jesus (v. 47). The kiss was a sign of affection and respect between family members and close friends, perhaps also between disciple and rabbi (Matt. 26:49). However, its purpose here was to clearly identify Jesus in the darkness for the arrest. The word order of Jesus’s question in Greek emphasizes the incongruity of using a kiss for evil. The disciples, by this time wide awake, asked whether it was time to wield the sword (Luke 22:49; see also v. 38). Amazingly, they did not yet understand the otherworldly nature of God’s kingdom—it is based on love (6:27, 35; 10:27), with citizens who do not fight, not even in defense (John 18:36; cf. Matt. 26:52–53). One of the disciples, Peter (John 18:10), did not wait for Jesus to answer the question but cut off the right ear of the high priest’s servant (Luke 22:50). Always in control of the situation, Jesus vividly demonstrated the nonviolent character of God’s kingdom. He touched the man’s ear and healed him (v. 51). Then, speaking to the religious leaders who had come with swords and clubs to arrest Him at night, He reminded them of His peacefully teaching daily in the temple (vv. 52–53). Identifying their work with the power and reign of darkness (i.e., Satan; vv. 3, 31), Jesus showed which kingdom these religious functionaries had chosen.

⁵⁴ ထိုသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ဘမ်းဆီး၍ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏အိမ်သို့ ဆောင်သွားကြ၏။ ပေတရု သည်လည်း သူတို့နှင့် ဝေးစွာလိုက်လေ၏။
⁵⁵ အိမ်ဦးအလယ်၌ မီးမွေးပြီးမှ၊ လူများတို့သည် စုဝေး၍ ထိုင်ကြလျှင်၊ ပေတရုသည်လည်း သူတို့အထဲ၌ ထိုင်နေ၏။
⁵⁶ ထိုသို့ ပေတရုသည် မီးအနားမှာ ထိုင်နေသည်ကို အစေအပါးမိန်းမတယောက်သည်မြင်လျှင်၊ သူ့ကို စေ့စေ့ကြည့်၍၊ ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော်သောသူဖြစ်သည်ဟု ဆိုသော်၊
⁵⁷ ပေတရုက၊ အချင်းမိန်းမ၊ ထိုသူကို ငါမသိဟု ငြင်းလေ၏။
⁵⁸ ထိုနောက် များမကြာ အခြားသောသူသည် ပေတရုကိုမြင်လျှင်၊ သင်သည်လည်း ထိုသူတို့အဝင်ဖြစ် သည်ဟုဆိုသော်၊ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ ငါသည် သူတို့ အဝင်မဟုတ်ဟု ဆို၏။
⁵⁹ တဖန် တနာရီလောက်ကြာပြီးမှ အခြားသောသူက၊ အကယ်စင်စစ် ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော် သောသူဖြစ်၏။ ဂါလိလဲလူလည်း ဖြစ်၏ဟု ခိုင်မာစွာဆိုလျှင်၊
⁶⁰ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ သင်ပြောသောအရာကို ငါမသိဟုဆို၏။ ထိုစကားကိုပြောသော ခဏခြင်းတွင် ကြက်တွန်လေ၏။
⁶¹ ထိုအခါ သခင်ဘုရားသည်လှည့်၍ ပေတရုကို ကြည့်တော်မူ၏။ ကြက် မတွန်မှီ သင်သည် သုံးကြိမ် မြောက်အောင် ငါ့ကို ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူသော စကားကို ပေတရုသည် သတိရသဖြင့်၊
⁶² ပြင်သို့ထွက်၍ ပြင်းစွာငိုကြွေးလေ၏။ 

၂၂:၅၄–၆၂ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ခါးသီးစွာ နောင်တရခြင်း။ ရောမလူမျိုးမဟုတ်၊ ယုဒခေါင်းဆောင်များကပင် ယေရှုကို ဖမ်းဆီးခဲ့၏။ ယောဟန်အရ ဂေသမန်မှ ယေရှုကို ပထမဆုံး အာနတ်၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (ယော ၁၈:၁၃)။ ရောမတို့က ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းခန့်အပ်ရေးကို နှစ်စဉ်ထိန်းချုပ်ထားသောကြောင့် အာနတ်မှာ လူများက တရားမျှတသော ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းဟု ယူဆ၏။ အာနတ်၏ယောက္ခမ ကာယပ ကို ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်း ဗလေရို ဂရာတု က ခရစ်နှစ် ၁၈ တွင် ခန့်အပ်ခဲ့၏။ ယေရှုကို ကာယပ၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (လု ၂၂:၅၄၊ မဿဲ ၂၆:၅၇ နှင့် နှိုင်း)။ လုကာအရ ညအချိန်ဖြစ်သောကြောင့် ဤအစစ်ဆေးခြင်းသည် ယာယီသာဖြစ်၏ (၂၂:၆၆ ကိုကြည့်)။

22:54–62. Peter’s Denial and Bitter Repentance. It was not the Romans but the Jewish leaders who took the lead and arrested Jesus. According to John, Jesus was first taken from Gethsemane to the house of Annas, who was recognized by the people as the rightful high priest (John 18:13). But the Romans reserved the power of annual appointment to this office, making it essentially a political post. After several interim high priests, Annas’s son-in-law Caiaphas was appointed to the position by the Roman prefect, Valerius Gratus, in A.D. 18, and it was to Caiaphas’s house that Jesus was taken next (Luke 22:54; cf. Matt. 26:57). As Luke implies, such a trial was necessarily preliminary because it was still night (see Luke 22:66).

 

ပေတရုသည် အိမ်ထဲသို့ မဝင်ဘဲ ခြံဝင်းထဲတွင် လူများနှင့်ရောနှော၍ ထိုင်နေ၏။ နွေဦးရာသီဖြစ်သောကြောင့် ညအချိန် အေးနေသဖြင့် ကျွန်များနှင့် အစောင့်များသည် မီးမွှေးထားကြ၏ (၅၅)။ ပေတရု မီးနားထိုင်စဉ် မျက်နှာကို အသိအမှတ်ပြုခံရ၏။ ဧဝံဂေလိလေခုအားလုံးတွင် ပထမဆုံး အသိအမှတ်ပြုသူမှာ ကျွန်မိန်းကလေးတစ်ဦးဖြစ်၏ (၅၆၊ ယော ၁၈:၁၆ အရ တံခါးစောင့်မ)။ သူမက ပေတရုကို စိုက်ကြည့်ပြီး ယေရှုနှင့်အတူရှိခဲ့သူဟု အတည်ပြု၏။ ပေတရုက ယေရှုကို မသိဟု ငြင်းပယ်၏ (၅၇၊ ၃၄ နှင့် နှိုင်း)။ ယေရှုတပည့်ဟု အသိအမှတ်မပြုခံရရန် လူအုပ်ထဲ ရောနှောနေခြင်းဖြင့် ပေတရုသည် ပထမဆုံး ဝေးကွာခဲ့၏။ သွေးဆောင်မှုကို စိတ်နှလုံးထဲတွင် အရင်ရှုံးနိမ့်ပြီးမှ ပွင့်လင်းစွာ အပြစ်ပြု၏။ ဤတံခါးကို ဖြတ်ကျော်ပြီးသည်နှင့် ဒုတိယနှင့် တတိယ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ရှောင်လွှဲ၍ မရနိုင်တော့၊ (၅၈–၆၀)။ အပြစ်တစ်ခုသည် နောက်ထပ်ဆင်းသက်မှုကို လမ်းဖွင့်ပေး၏။ တတိယစွပ်စွဲသူသည် ဥယျာဉ်ထဲတွင် မြင်ဖူးသူဖြစ်ပြီး ဂါလိလဲအသံထွက်ကို သတိပြုမိ၍ အတည်ကြီးပြု၏ (၅၉၊ မဿဲ ၂၆:၇၃၊ မာ ၁၄:၇၀ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရုသည် ယေရှုနှင့် လုံးဝခွဲထုတ်ရန် ကျိန်ဆဲခြင်း၊ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ခြင်းဖြင့် အတည်ပြု၏။ ယေရှုအတွက် တိုက်ခိုက်ရန် အသင့်ရှိသော်လည်း ယေရှုအတွက် ပေးဆပ်ရမည်ကို မခံနိုင်၊ တတိယအကြိမ် ငြင်းပယ်ချိန်တွင် ကြက်တွန်၏။ ယေရှုက ပေတရုကို လှည့်ကြည့်တော်မူ၏။ ထိုဝမ်းနည်းခြင်း၊ သနားခြင်းမျက်လုံးသည် သခင်၏ သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟူသော နှုတ်ကပတ်တော်ကို သတိတရစေ၏။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် ဘယ်သောအခါမျှ ပျက်ပြားနိုင်သည်မဟုတ် (ယော ၁၀:၃၅)။ အပြစ်ရှိသူများကို နောင်တရရန် ဆင့်ခေါ်၏ (လု ၅:၃၂)။ စာတန်သည် ကိုယ်တော်ကို အကြီးဆုံးထိခိုက်စေရန် ကိုယ်ကို သုံးခဲ့သည်ကို ပေတရု ကြောက်မက်ဖွယ်သိရှိလျှင် အပြင်ထွက်၍ ခါးသီးစွာ ငိုကြွေး၏ (၆၂)။

Peter mixed with those in the courtyard and sat among them rather than entering the house proper, which surrounded the open-air courtyard and was where the trial took place. Being springtime, it would have still been cold at night, so the servants and guards kindled a fire to keep warm (v. 55). As Peter sat near the fire, his face was recognized. All four Gospels note that a servant girl was the first to recognize him (v. 56). John 18:16 identifies her as the doorkeeper. Staring at him, she confidently asserted that Peter had been with Jesus, to which he responded that he did not know Him, just as Jesus had predicted (Luke 22:57; cf. v. 34). Peter, having already distanced himself from Jesus by mingling with the crowd so as not to be recognized as His disciple, prepared the way for his open denial. The battle with temptation is lost first in the heart before open transgression occurs. Once this barrier had been crossed, the second and third denials were virtually impossible to avoid (vv. 58–60). One sin paves the way for further moves downward. The third accuser was the most confident and definitive, having seen Peter in the garden (John 18:26) and observing his unrefined Galilean accent (Luke 22:59; cf. Matt. 26:73; Mark 14:70). Peter tried to reflect the same certainty, even cursing and swearing in order to disassociate himself completely from Jesus and His purity. He was ready to fight for Jesus but unprepared to suffer ridicule for His sake. At this third denial, the rooster crowed and Jesus turned and looked at Peter, apparently through an open door or window onto the courtyard. That sad, pitying look reminded Peter of the word of the Lord that predicted his threefold denial. God’s word cannot be broken (John 10:35). It possesses a self-authenticating power and calls sinners to repentance (Luke 5:32). Realizing with horror how Satan had used him to inflict the heaviest blow, Peter went out and wept bitterly (22:62).

⁶³ ယေရှုကို ကိုင်ဆွဲသောသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ပြက်ယယ်ပြု၍ ရိုက်ပုတ်ကြ၏။
⁶⁴ မျက်နှာတော်ကိုဖုံးပြီးလျှင် လက်နှင့်ပုတ်လျက်၊ ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သူပုတ်သည်ကို ပရောဖက်ပြု ၍ ဟောတော်မူပါဟုဆိုကြ၏။
⁶⁵ အခြားသောစကားများဖြင့်လည်း ကိုယ်တော်ကို ကဲ့ရဲ့၍ ပြောဆိုကြသေး၏။
⁶⁶ မိုဃ်းလင်းသောအခါ လူတို့တွင် အကြီးအကဲဖြစ်သောသူ၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ကျမ်းပြုဆရာတို့ သည် စည်းဝေး၍ ကိုယ်တော်ကို လွှတ်တော်သို့ ဆောင်သွားပြီးလျှင်၊
⁶⁷ သင်သည် ခရစ်တော်မှန်လျှင် ငါတို့အား ပြောလော့ဟုဆိုကြ၏။ ယေရှုကလည်း၊ ငါပြောလျှင် သင်တို့ သည် မယုံ။
⁶⁸ ငါမေးလျှင်လည်း သင်တို့သည် မဖြေဘဲ၊ ငါ့ကို မလွှတ်ဘဲနေကြလိမ့်မည်။
⁶⁹ နောက်၌ လူသားသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်လက်ျာဘက်၌ ထိုင်တော်မူလတံ့ဟု မိန့်တော်မူ သော်၊
⁷⁰ ထိုသူအပေါင်းတို့က၊ သို့ဖြစ်၍ သင်သည် ဘုရားသခင်၏ သားတော်မှန်သည်တကားဟု ဆိုကြလျှင်၊ သင်တို့ဆိုသည်အတိုင်းမှန်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁷¹ ထိုသူတို့ကလည်း၊ အဘယ်သက်သေလိုသေးသနည်း။ သူ၏စကားကို ငါတို့ကိုယ်တိုင် ကြားရပြီဟု ဆိုကြ၏။ 

၂၂:၆၃–၇၁ ယေရှုကို ပြက်ယယ်ခြင်း၊ ရိုက်ပုတ်ခြင်း၊ ရှင်ဟေရဒ်တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခြင်း။ နံနက်မိုးလင်းချိန်တိုင်အောင် ယေရှုကို ဗိမာန်တော်အစောင့်များ၏လက်ထဲတွင် ထားခဲ့၏။ ကိုယ်တော်၏ ဟောကြားချက်အတိုင်း (၁၈:၃၂) သူတို့သည် ပြက်ယယ်ကြပြီး မျက်စိစွန်းနှင့် ရိုက်သူကို ပရောဖက်ပြုဟောပါဟု စိန်ခေါ်ကြ၏။ အခြားသုတေသနများက သူတို့သည် တံတွေးထွေးခြင်း၊ လက်ဝါးဖြင့် ရိုက်ခြင်းတို့လည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဖြည့်စွက်၏ (မဿဲ ၂၆:၆၇၊ မာ ၁၄:၆၅)။ လုကာက “ဗ္လာစဖူးမန်တက်” (ပြက်ယယ်ခြင်း၊ စော်ကားခြင်း) ဟု အနှစ်ချုပ်ပြီး အခြားများစွာလည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဆို၏ (၂၂:၆၅)။ ယေရှု၏ အဆိုအမိန့်များကို ပြက်ယယ်ခြင်း သို့မဟုတ် နိမိတ်လက္ခဏာတောင်းဆိုခြင်းလည်း ပါဝင်နိုင်၏။

22:63–71. Jesus Is Mocked, Beaten, and Tried before the Sanhedrin. Jesus was left in the hands of the temple guard until daybreak, when the full Sanhedrin would meet. In fulfillment of His prediction (18:32), they began to mock Him. Since they had heard that Jesus was a prophet, after blindfolding Him, they commanded, “Prophesy!” and challenged Him to tell them who struck Him. The other Synoptics add that they spat on Him and hit Him with the palms of their hands (Matt. 26:67; Mark 14:65). Luke summarizes their mistreatment by indicating that they were blasphēmountes—“blaspheming” or “insulting”—Him with many other things as well (Luke 22:65). This could include mocking some of His sayings (e.g., Luke 23:39; Mark 15:29) or presumptuously demanding a miracle (Matt. 27:39–40).

 

ညအချိန် အစစ်ဆေးခြင်းအပါအဝင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် ရှင်ဟေရဒ်ကောင်စီ၏ ဥပဒေအရ တရားမဲ့၏။ သေဒဏ်ပေးရန် အပြစ်ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နေ့အချိန်တွင်သာ ချမှတ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဗိမာန်တော်အတွင်း ကျောက်ထွင်းခန်းမတွင် အပြည့်အစုံ ကောင်စီအစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခဲ့၏။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများ၊ ပညာရှင်ဆရာများ၊ လူကြီးများ ပါဝင်၏။ ယခင်အစစ်ဆေးမှုများသည် အပြစ်တင်ရန် အကြောင်းရှာခြင်းနှင့် တွန်းအားပေးခြင်းဖြစ်၏။ ယေရှုအား မေးခွန်းနှစ်ခု မေးခဲ့၏။ ပထမဆုံး ခရစ်တော်ဟုတ်မဟုတ် ကောင်စီတစ်ခုလုံးရှေ့တွင် ကြေညာရန်။ ယေရှုက တိုက်ရိုက်မဖြေဘဲ ယုံမည်မဟုတ်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (ယေရမိ ၃၈:၁၅ နှင့် နှိုင်း)။ အနာဂတ်တွင် လူမျိုးသားတော်သည် ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ ထိုင်၍ ဖြောင့်မတ်ခြင်းတရားကို စီရင်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (၂၂:၆၉၊ ဆာ ၁၁၀:၁–၂ နှင့် နှိုင်း)။ ဤအဖြေသည် အပြစ်တင်ရန် မလုံလောက်သောကြောင့် ဘုရားသခင်၏သားတော်ဟုတ်မဟုတ် မေးခဲ့၏။ ယေရှုက သူတို့စကားကို အတည်ပြု၏။

Several procedural details, including the preceding night trial, would not have been legal according to the Sanhedrin’s own jurisprudence. A verdict of conviction in capital offenses had to be arrived at during the day, thus the need for a formal session of the council, which met in the Hall of Hewn Stones within the temple complex. It included the elders as lay representatives in addition to chief priests and scribes, or teachers of the law. The preceding trials sought grounds for Jesus’s condemnation and attempted to build the momentum for it. Both questions put to Jesus concerned His identity. First they asked Him to declare to the whole council whether He was the Christ (i.e., the Messiah). Jesus refused to answer their question directly, pointing out that they would not believe (cf. Jer. 38:15). He appealed to the future, when the Son of Man would come to execute righteous judgment (Luke 22:69). The “right hand” of God indicates a position of divine authority (cf. Ps. 110:1–2). Since this reply was insufficiently clear for condemnation, a follow-up question addressed whether Jesus was claiming to be the Son of God. He answered positively in an idiomatic manner of affirming the words just spoken in the question.၂၂:၁–၂၃:၅၆ ယေရှု၏ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရခြင်းနှင့် အသေခံခြင်း

ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်တွင် နေ့တိုင်း သွန်သင်နေသော်လည်း၊ ယုဒ၏ သစ္စာဖောက်ခြင်းဖြင့် အဖြစ်အပျက်များ လျင်မြန်စွာ အံ့ဖွယ်နိဂုံးသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည် (၂၂:၁-၁၃)။ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါပွဲစားသုံးပြီး ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားကျင်းပပြီးနောက် (၂၂:၁၄-၃၈)၊ ယေရှုသည် ဂေသရှေမန်ဥယျာဉ်တွင် တစ်ညလုံး ဆုတောင်းခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင်ပင် ဖမ်းဆီးခံရသည် (၂၂:၃၉-၆၂)။ ထို့နောက် အလျင်အမြန် ရှမန်ကြီးများအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခံရပြီး အပြစ်ဒဏ်စီရင်ခံရသည် (၂၂:၆၃-၇၁)၊ ရောမတို့လက်သို့ လွှဲအပ်ခံရသည် (၂၃:၁-၂၅)၊ နောက်ဆုံး လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အသေခံရသည် (၂၃:၂၆-၅၆)။

22:1–23:56

SUFFERINGS AND DEATH OF JESUS

Although Jesus was teaching day after day in the temple, with His betrayal by Judas, events started moving rapidly to their shocking conclusion (22:1–13). After the celebration of the Passover by Jesus and His disciples and the institution of the Lord’s Supper (22:14–38), Jesus prayed all night in Gethsemane, where He was arrested (22:39–62). Then He was hurriedly tried before the Sanhedrin and condemned (22:63–71), handed over to the Romans (23:1–25), and finally crucified (23:26–56).

1 ပသခါအမည်ရှိသော အဇုမပွဲခံခါနီးတွင်၊
² ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးတို့နှင့် ကျမ်းပြုဆရာတို့သည် ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သို့သတ်ရအံ့နည်းဟု ရှာကြံရကြသနည်းဟူမူကား၊ လူများတို့ကို ကြောက်ကြ၏။
³ ထိုအခါ စာတန်သည် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်အထဲသို့ဝင်သည် ဖြစ်၍၊
⁴ ထိုသူသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးများ၊ ဗိမာန်တော်မှူးများတို့ထံသို့ သွားပြီးလျှင်၊ ယေရှုကို အဘယ် သို့ အပ်ရမည်နည်းဟူ၍ တိုင်ပင်လေ၏။
⁵ ထိုသူတို့သည် ဝမ်းမြောက်သောစိတ်ရှိ၍ ငွေပေးမည်ဟု ဝန်ခံကြ၏။
⁶ ယုဒရှကာရုတ်သည်လည်း ဝန်ခံပြီးမှ လူများမရှိစဉ်တွင် ကိုယ်တော်ကို အပ်ခြင်းငှါ အဆင်သင့်သော အချိန်ကာလကို ကြံလျက်နေ၏။
⁷ ပသခါသိုးသငယ်ကို သတ်ရသောနေ့တည်းဟူသော အဇုမပွဲနေ့ရောက်သောအခါ၊
⁸ ကိုယ်တော်က၊ ငါတို့ စားဘို့ရာ သင်တို့သည်သွား၍ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု ပေတရုနှင့် ယောဟန်ကို စေလွှတ်တော်မူ၏။
⁹ သူတို့ကလည်း၊ အဘယ်အရပ်၌ ပြင်ဆင်စေခြင်းငှါ အလိုရှိတော်မူသနည်းဟု မေးလျှောက်ကြသော်၊
¹⁰ ကိုယ်တော်က၊ သင်တို့သည် မြို့ထဲသို့ဝင်သောအခါ ရေအိုးဆောင်သောသူကိုတွေ့လိမ့်မည်။ ထိုသူ နောက်သို့ လိုက်၍ သူဝင်သောအိမ်သို့ ဝင်ပြီးမှ၊
¹¹ ငါသည် ငါ့တပည့်တို့နှင့်တကွ ပသခါပွဲကိုစားရသော ဧည့်သည်အခန်းကား အဘယ်မှာရှိသနည်း။ ဆရာက မေးသည်ဟု အိမ်ရှင်ကို ပြောကြလော့။
¹² ထိုသူသည် ပြင်ဆင်လျက်ရှိသော အထက်အခန်းကြီးကို ပြလိမ့်မည်။ ထိုအခန်း၌ ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹³ တပည့်တောတို့သည် သွား၍ စကားတော်အတိုင်းတွေ့လျှင်၊ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြ၏။ 

၂၂:၁-၁၃။ ပသခါပွဲအတွင်း ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်း။ ဗိမာန်တော်လုပ်ငန်းများနှင့် သွန်သင်ချက်များအားဖြင့် ယေရှုသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ကျမ်းတတ်ပညာရှင်တို့၏ အာဏာကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပသခါပွဲ နီးလာသောအခါ သူတို့သည် ယေရှုကို သတ်ပစ်ရန် နည်းလမ်းရှာဖွေနေကြသည် (အပိုဒ် ၁-၂; ယောဟန် ၁၁:၄၅-၅၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထိုနည်းလမ်းကို ယုဒက ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၃)။ ယုဒသည် ရှိမုန်၏သားဖြစ်ပြီး (ယောဟန် ၁၂:၄) လုကာက ဤယုဒကို ယာကုပ်၏သားဖြစ်သော ယုဒနှင့် (ယောဟန် ၁၄:၂၂) ခွဲခြားရန် သူ၏မျိုးနွယ်အမည်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ် (လုကာ ၆:၁၆ ကြည့်ပါ) ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ရန် စဉ်းစားရာတွင် ယုဒသည် ကိုယ်တိုင် စာတန်အား လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး စာတန်က အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည် (၂၂:၃; ၄:၁၃; ယောဟန် ၁၃:၂၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုဒသည် ယေရှုကို တရားစွဲဆိုရန် ရှာဖွေနေသော ဗိမာန်တော်ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ဗိမာန်တော်အစောင့်အရှောက်တို့နှင့် တိုင်ပင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ လူကြိုက်များမှုကြောင့် လူအုပ်မရှိသည့်အချိန်နှင့် နေရာတွင် ဖမ်းဆီးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ အများအားဖြင့် ဆုတောင်းရန် ဆုတ်ခွာနေကျသော နေရာများတွင် ဖြစ်သည်။

22:1–13. Betrayal of Jesus during Passover. Through His temple activities and teachings, Jesus threatened the authority of both the chief priests and the scribes (or teachers of the law). So as Passover approached, they were looking for a way to put Him to death (vv. 1–2; cf. John 11:45–57). That way was provided by Judas (Luke 22:3), who was Simon’s son (John 12:4). Luke distinguishes this Judas from the son of James (cf. John 14:22), who was also one of the twelve apostles (cf. John 6:70), by mentioning his surname—Iscariot (see Luke 6:16). In contemplating the betrayal of Jesus, Judas opened himself up to Satan, who seized the opportunity (22:3; cf. 4:13; John 13:27). Judas consulted with the chief priests of the temple, who were seeking a legal charge against Jesus, as well as with the commanders in charge of the temple guard, who would organize the arrest. Complicating their task considerably was Jesus’s popularity, so they determined to seize Him when and where the crowds were not present, at one of the usual places He retreated for prayer.

 

ပသခါပွဲကို နိသန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲသည် ပသခါနေ့မှစ၍ ရက်ပေါင်း ၇ ရက် (နိသန် ၁၅ မှ ၂၁ အထိ) ကြာသည် (တောလည်ရာ ၂၈:၁၆-၁၇၊ လုကာ ၂:၄၁-၅၂ မှတ်ချက်ကြည့်ပါ)။ ယုဒလူမျိုး ဘုရားဖူးများသည် ဤဒုတိယပွဲတိုင်အောင် နေထိုင်လေ့ရှိပြီး အဲဂုတ္တုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် “ဆင်းရဲဒုက္ခ၏ မုန့်” ဖြင့် အလျင်စလို ထွက်ခွာခဲ့ခြင်းကို အမှတ်ရသည် (တရားဟော ၁၆:၃)။ ဤပွဲနှစ်ပွဲ၏ နီးကပ်မှုကြောင့် မည်သည့်နာမည်ကိုမဆို နှစ်ပွဲလုံးကို ရည်ညွှန်းရန် သုံးနိုင်သည်။ ယောဟန်က ယေရှု၏ အမှုတော်ကာလအတွင်း ပသခါပွဲ သုံးကြိမ် သို့မဟုတ် လေးကြိမ်ကို ဖော်ပြထားသော်လည်း (ယောဟန် ၂:၂၃; ၆:၄၊ ၁၉:၁၄၊ ၅:၁ နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ သင်ခန်းစာကျမ်းသုံးစောင်တွင် ဤနောက်ဆုံးပသခါပွဲကိုသာ ဖော်ပြထားသည်။

The Passover, observed on Nisan 15, was the first religious festival of the Jewish calendar. The Feast of Unleavened Bread (which began on Passover) lasted for seven days, from Nisan 15 to 21 (Num. 28:16–17; see commentary on Luke 2:41–52). Jewish pilgrims would stay through this second feast to commemorate both their deliverance from Egypt and the hasty departure with “the bread of affliction” (Deut. 16:3). Due to this close connection between the two feasts, either name could be used to refer to both. Although John mentions three and possibly four separate Passovers during Jesus’s ministry (John 2:23; 6:4; 19:14; cf. 5:1), only this final one is mentioned in the Synoptic Gospels.

 

ပသခါဆိုသည်မှာ နိသန်လ ၁၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သတ်ပြီး နေဝင်ချိန်နောက်ပိုင်း (နိသန် ၁၅ ရက်နေ့) စားသုံးသော ပသခါနွားသိုးငယ် (မိသားစုတစ်စုလျှင် တစ်ကောင်စီ) ကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ယောဟန်အရ ယေရှုသည် ပသခါနွားသတ်ချိန် (နိသန် ၁၄ ရက်) တွင် အသေခံရပြီး အမှန်တကယ် ပသခါနွားသိုးငယ်ဖြစ်တော်မူသည် (ယောဟန် ၁၈:၂၈၊ ၁၉:၁၄၊ ၁ကော ၅:၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ပသခါစားပွဲကို ပသခါမတိုင်မီ စားခဲ့ရသည်။ လုကာကမူ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါစားပွဲကို ပုံမှန်အချိန်တွင် စားခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ပသခါနွားကို သတ်ပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်သည် (လေ့လာရန် “လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခြင်း နှစ်” စာမျက်နှာ ၁၄၆၀)။ အောင်ပွဲခံဝင်ရောက်ခြင်းကဲ့သို့ (လုကာ ၁၉:၂၉-၃၅) ယေရှုသည် တပည့်တော်နှစ်ပါး၊ ဤကိစ္စတွင် ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့အား အသေးစိတ် ညွှန်ကြားချက်ပေးခဲ့သည် (၂၂:၈)။ သူတို့သည် အထပ်ထပ်ရှိသော အိမ်တစ်အိမ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ဧည့်ခန်းကြီးတစ်ခန်း ပြင်ဆင်ပြီးစီးနေပြီဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၀-၁၂)။ ပသခါနွားကို ဗိမာန်တော်တွင် သတ်ရပြီး ယေရှုရှလင်မြို့အတွင်း၌သာ စားရသည် (တရားဟော ၁၆:၅-၇) ဖြစ်ရကား နေရာထိုင်ခင်း ရှားပါးမည်ဖြစ်သဖြင့် ယေရှုသည် ပုဂ္ဂိုလ်အိမ်တွင် ဧည့်ခန်းတစ်ခန်းကို ကြိုတင်စီစဉ်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (လုကာ ၂၂:၁၁၊ မဿဲ ၂၆:၁၈ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Passover could also refer to the paschal lamb (usually one per family) that was killed on the afternoon of Nisan 14 and eaten after sundown (i.e., on Nisan 15). According to John, Jesus died at the time of the Passover sacrifice (Nisan 14) as the true paschal Lamb (see John 18:28; 19:14; cf. 1 Cor. 5:7) so that the Passover meal was eaten before Passover (Nisan 15). Luke seems to indicate that the Passover meal was eaten by Jesus and the disciples at the regular time, which would have been after the Passover lamb had been sacrificed (for more, see “The Year of the Crucifixion,” p. 1460). As with the triumphal entry (cf. Luke 19:29–35), Jesus gave detailed instructions to two disciples, in this case, Peter and John (22:8), as to where they were to prepare the meal. They were shown to a house with a large room upstairs that was already furnished for the event (vv. 10–12). Because the Passover had to be sacrificed at the temple and eaten in Jerusalem (Deut. 16:5–7) and accommodations would have been scarce, Jesus may have prearranged to use a guest room (Luke 22:11) in a private home for the supper (cf. Matt. 26:18).

 

¹⁴ အချိန်ရောက်မှ တမန်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးတို့နှင့်အတူ စားပွဲ၌ လျောင်းတော်မူ၍၊
¹⁵ ငါသည် အသေမခံမှီ ဤပသခါပွဲကို သင်တို့နှင့်အတူ စားခြင်းငှါ အလွန်အလိုရှိလေပြီ။
¹⁶ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်၌ ပသခါပွဲမပြည့်စုံမှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ ဤပွဲကို တဖန် ငါမစားရဟု မိန့်တော်မူလျက်၊
¹⁷ ခွက်ဖလားကို ယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမွမ်းပြီးမှ၊ ဤခွက်ကို ယူ၍ အချင်းချင်းဝေကြလော့။
¹⁸ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော် မတည်မှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ စပျစ်ရည်ကိုတဖန် ငါ မသောက်ရဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹⁹ ထိုအခါ မုန့်ကိုယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကိုချီးမွမ်းပြီးမှ မုန့်ကိုဖဲ့၍၊ ဤမုန့်ကား သင်တို့အဘို့ အလိုငှါ စွန့်သော ငါ၏ကိုယ် ဖြစ်၏။ ငါ့ကို အောက်မေ့ဘို့ရာ ဤသို့ပြုကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²⁰ ထိုနည်းတူညစာစားပြီးမှ ခွက်ကိုလည်းယူ၍၊ ဤခွက်ကား သင်တို့အဘို့အလိုငှါ သွန်းသော ငါ၏ အသွေး၌တည်သော ပဋိညာဉ်တရားသစ်ဖြစ်၏။
²¹ သို့သော်လည်း ငါ့ကို အပ်နှံသောသူ၏လက်သည် ဤစားပွဲပေါ်မှာ ငါ့လက်နှင့်အတူရှိ၏။
²² ခွဲခန့်မှတ်သားတော်မူသည်အတိုင်း လူသားသည် သွားရမည်။ သို့သော်လည်း လူသားကို အပ်နှံသော သူသည် အမင်္ဂလာရှိ၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²³ တပည့်တော်တို့သည်လည်း ထိုအမှုကို အဘယ်သူပြုအံ့နည်းဟု အချင်းချင်း မေးမြန်းကြ၏။

၂၂:၁၄-၂၃။ ယေရှုသည် ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားတော်မူသည်။ ထာဝရဘုရား၏ ညစာကျင်းပရာ အထပ်ထပ်ခန်းတွင် ခြေထောက်ဆေးကန်များနှင့် စားပွဲနိမ့်များ ပါဝင်ပြီး ယေရှုနှင့် တပည့်တော် ဆယ့်နှစ်ပါးတို့သည် ထိုင် သို့မဟုတ် မှောက်စားကြသည် (အခန်းငယ် ၁၄)။ ထိုအနေအထားသည် ယေရှု တပည့်တော်များ၏ ခြေထောက်ကို ဆေးကြောပေးရာတွင်လည်း အဆင်ပြေစေသည် (ယောဟန် ၁၃:၁၂)။

22:14–23. Jesus Institutes the Lord’s Supper. The upper room where the Lord’s Supper took place apparently included cushions and low tables around which Jesus and the twelve disciples sat down or reclined to eat the meal (v. 14). Such a posture also facilitated Jesus’s washing of the disciples’ feet (John 13:12).

 

ယေရှုသည် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရမည့်အချိန်မတိုင်မီ တပည့်တော်များနှင့် ပသခါစားရန် အလွန်တမ်းတမ်းတတ တောင့်တတော်မူသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၅)။ ပထမပသခါပွဲ၏ ပရောဖက်ပြုချက်သင်္ကေတဖြစ်သော ဣသရေလလူမျိုးအိမ်ဝင်းတံခါးတိုင်များတွင် သွေးလိမ်းခြင်းဖြင့် သားဦးများ ကယ်တင်ခြင်းခံရခြင်းသည် မကြာမီ ပြည့်စုံတော့မည်ကို သူတို့ နားမလည်ကြခဲ့ပါ။ ယေရှုသည် ဤမျိုးဆက်မှ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရပြီး ငြင်းပယ်ခံရမည်ကို  ကြိမ်တိုင်တိုင် ဟောပြောခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (၉:၂၂၊ ၁၇:၂၅)။ နောက်ဆုံးညစာသည် မှိုင်တွေဝေသော အသံထွက်နေသော်လည်း၊ ယေရှုသည် မိမိယဇ်ပူဇော်ခြင်း၏ ရွှင်လန်းဖွယ်ရလဒ်ကို မျှော်လင့်တော်မူသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဘုန်းအသရေရတော်မူပြီး ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်တွင် စားပွဲဝိုင်းတွင် ထိုင်စားကြရမည်ဖြစ်သည် (၂၂:၁၆၊ ဟေဗြဲ ၁၂:၂ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Jesus expressed His earnest desire to eat the Passover with His disciples before His suffering (Luke 22:15). They had no understanding that the prophetic symbolism of that first Passover, when the blood applied to the entrances of the Israelite homes saved the firstborn, was soon to be fulfilled. Twice already Jesus had referred to His suffering and final rejection by the leaders and “this generation” (9:22; 17:25). Despite the somber tone of the Last Supper, Jesus anticipated the joyful results of His sacrifice when He would be glorified (24:26) and they would sit around the banquet table in the “kingdom of God” (22:16; cf. Heb. 12:2).

 

မဿဲနှင့် မာကုတို့နှင့် မတူဘဲ လုကာက ခွက်နှစ်ခွက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်မတိုင်မီ တစ်ခွက်နှင့် ညစာပြီးနောက် တစ်ခွက်ဖြစ်သည်။ ယုဒဓလေ့အရ ပသခါပွဲတွင် ခွက်လေးခွက် ပါဝင်သဖြင့် ယေရှုသည် ထုံးတမ်းစဉ်လာကို အတိုချုံ့ပြီး ထွက်မြောက်ခြင်းမှ သွေစည်ကာ မိမိသေဆုံးတော့မည့်အချိန်သို့ ဦးတည်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ လုကာတွင် ဖော်ပြသော ပထမခွက်သည် ပသခါပွဲ၏ ပထမနှစ်ခွက်အနက် တစ်ခွက်ဖြစ်ပုံရသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲကို ပသခါနှင့် တပြိုင်နက် ကျင်းပပြီး အိမ်တွင်းရှိ တဆေ့အားလုံးကို ဖယ်ရှားရသည် (အဖျော်ယမကာများတွင်လည်း ပါဝင်သည်)။ တဆေ့ကို အပြစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသဖြင့် စပျစ်ရည်သည် ယေရှု၏ အသွေးကို ကိုယ်စားပြုသည်ဖြစ်၍ တဆေ့မပါသော စပျစ်ရည်သာ ဖြစ်ရမည်။ ခွက်ထဲရှိ အရာကို ကျမ်းစင်က စပျစ်ရည်ဟု ဘယ်နေရာတွင်မျှ မဖော်ပြထားဘဲ စပျစ်သီးဖျော်ရည်ဟူ၍သာ ဖော်ပြထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်အတွက် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းပြီး ဖဲ့ခွဲ၍ ပါဝင်သူများအား ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ယေရှု၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ကိုယ်စားပြုသည်။

Luke, unlike Matthew and Mark, describes two cups, one before the unleavened bread and one after. The Jewish traditions about celebration of the Passover included four cups, so it may be that Jesus abbreviated the typical Jewish practice in order to shift the application away from the Exodus and onto His approaching death. The first cup mentioned in Luke was apparently one of the first two cups of the Passover celebration. The feast of Unleavened Bread was held simultaneously with Passover, during which all leaven was removed from the house (which included that used to ferment drinks). Since yeast was associated with sin during this festival and the wine represented the blood of Jesus, it is certain that it was not fermented. The contents of the cup are nowhere in Scripture called wine but only the fruit of the vine, that is, unfermented grape juice. At a later point, thanks would be given for the unleavened bread, which would then be broken and served to the participants as a symbol of Jesus’s body.

 

ပသခါပွဲ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာ ဓလေ့အရ ပါဝင်သမျှ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းပြခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ထိုအစား နေရာတွင် နောက်ဆုံးညစာကို ပြဌာန်းဥပမာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ မုန့်ကို မိမိကိုယ်တော်ဟု အဓိပ္ပာယ်ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၉)။ လုကာတွင် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို သူတို့အတွက် အပ်နှံခဲ့သည်ဟု ထပ်လောင်းဖော်ပြထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မုန့်သည် အမှန်တကယ် ပသခါယဇ်ဖြစ်တော်မူသော မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည် (မာကု ၁၀:၄၅၊ ဟေရှာ ၅၃:၇-၈၊ ၁၀ နှိုင်းယှဉ်ပါ) “ကမ္ဘာ့အသက်အတွက်” (ယောဟန် ၆:၅၁)။ ပသခါဓလေ့၏ တတိယခွက်ကို ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခွက် သို့မဟုတ် ကောင်းချီးခွက်ဟု ခေါ်သည် (၁ကော ၁၀:၁၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤနေရာတွင် ညစာပြီးနောက် သောက်သုံးသောကြောင့် ဒုတိယခွက်ဖြစ်ပုံရသည် (လုကာ ၂၂:၂၀)။ ယေရှုသည် ဤခွက်ကို မိမိအသွေးတော်ဖြင့် ဖြစ်သော “ပဋိညာဉ်တရားသစ်” ဟု ခေါ်တော်မူသည် (၁ကော ၁၁:၂၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပဌမပဋိညာဉ် (သို့မဟုတ်) ဓမ္မဟောင်းပဋိညာဉ်ကို အသွေးဖြင့် စတင်ခဲ့သည်နှင့်အညီ (ထွက် ၂၄:၈) ယေရှု လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် သွန်းလောင်းတော်မူသော အသွေးတော်သည် ပဋိညာဉ်တရားသစ်ကို တည်ထောင်စေသည် (ဟေဗြဲ ၉:၁၅)။

An important part of the Passover was an explanation of the meaning of each element of the ritual. In replacing it, the Last Supper was essentially an acted parable. Jesus attributed new significance to the bread, calling it His body (Luke 22:19). In Luke, Jesus added that this body was given for them, meaning that the bread symbolized the giving of Himself as the real Passover sacrifice (Mark 10:45; cf. Is. 53:7–8, 10) “for the life of the world” (John 6:51). The third cup of the Passover ritual was called one of blessing or thanksgiving (cf. 1 Cor. 10:16), and this seems to have been the second cup mentioned here because it was drunk after supper (Luke 22:20). Jesus called this cup “the new covenant” in His blood (cf. 1 Cor. 11:25). Just as the first (or old) covenant was inaugurated with blood (Ex. 24:8), so Jesus’s shed blood on the cross (represented by the “blood” of the grape) ratified the new covenant (Heb. 9:15).

 

ထာဝရဘုရား၏ ညစာတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်နှင့် တဆေ့မပါသော စပျစ်သီးဖျော်ရည်သည် ယေရှု၏ အပြစ်ကင်းစင်သန့်ရှင်းသော ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး အပြစ်လွှတ်ခြင်းအတွက် ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ဤထူးခြားသော ညစာပွဲအတွင်း သစ္စာဖောက်သူသည် သူတို့အလယ်တွင် ရှိသည်ဟု တပည့်တော်များကို အံ့ဩစေခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၂၁၊ ဆာလံ ၄၁:၉ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ခရစ်တော်၏ ဆင်းရဲဒုက္ခသည် ဘုရားသခင်၏ ကြိုတင်စီမံခြင်းဖြစ်သဖြင့် ဘုရားအစီအမံကို သိရှိခြင်းဖြင့် ခရစ်တော် ခွန်အားရရှိနိုင်သည် (ယောဟန် ၁၃:၁၈-၁၉)။ သို့သော် သစ္စာဖောက်မည့်သူအတွက်မူ ဆိုးရွားလှသည် (လုကာ ၂၂:၂၂)။ ပသခါစားပွဲသည် သီချင်းဆိုခြင်းဖြင့် ပုံမှန်အဆုံးသတ်သည် (ဆာလံ ၁၁၃-၁၁၈) နှင့် ဣသရေလ၏ အနာဂတ်အောင်ပွဲကို ညွှန်ပြသော နောက်ဆုံးခွက်ဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးညစာသည် ထပ်ဆောင်းခွက်မပါဘဲ နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည် (မာကု ၁၄:၂၆)။ အကြောင်းမှာ နောက်ဆုံးအောင်ပွဲသည် ဒုတိယအကြိမ် ဗျာဒိတ်ရှိတော်မူချိန်တွင်သာ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး ခရစ်တော်၏ အသေခံခြင်းကို အမှတ်ရစေရန် ရည်ရွယ်သည် (၁ကော ၁၁:၂၆၊ ဗျာ ၁၉:၆-၉)။

Both the unleavened bread and the unfermented juice of the Lord’s Supper—which Jesus commanded His followers to partake of in remembrance of Him (Luke 22:19)—symbolized His pure, sinless sacrifice for the forgiveness of sin. During this unusual supper, Jesus surprised the disciples by saying that His betrayer was among them (v. 21; cf. Ps. 41:9). The sufferings of Christ had been divinely preordained, so Christ could be strengthened by knowing God’s plan (John 13:18–19), but it would be terrible for the one who would betray Him (Luke 22:22). The Passover meal normally ended with a hymn (Pss. 113–118) and a final cup that pointed to the future victory of Israel, but the Last Supper concluded without the additional cup (Mark 14:26) because final victory would come only at the Second Advent, to which this remembrance of Christ’s death pointed (1 Cor. 11:26; Rev. 19:6–9).

 ²⁴ ထိုမှတပါး တပည့်တော်တို့သည် မိမိတို့တွင် အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်းဟု အချင်းချင်း ငြင်းခုံခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍၊
²⁵ ကိုယ်တော်က၊ လောကီမင်းတို့သည် အစိုးတရပြုတတ်ကြ၏။ အာဏာထားသောသူတို့ကိုလည်း ကျေးဇူးရှင်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။
²⁶ သင်တို့မူကား ထိုသို့မပြုကြနှင့်၊ သင်တို့တွင် အကဲအမှူးပြုသောသူကို ငယ်သားကဲ့သို့ဖြစ်စေ။ အုပ်စိုး သောသူကိုလည်း အစေခံကဲ့သို့ဖြစ်စေ။
²⁷ အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်း။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ လုပ် ကျွေးသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည်ကြီးမြတ်သည်မဟုတ်လော။ သို့သော် လည်း ငါသည် သင်တို့တွင် လုပ်ကျွေးသောသူကဲ့သို့ဖြစ်၏။
²⁸ ငါသည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းကို ခံစဉ်တွင် သင်တို့သည် ငါ၌မှီဝဲသောသူဖြစ်ရာ၏။
²⁹ ငါ့ခမည်းတော်သည် ငါ့အား နိုင်ငံကို ပေးတော်မူသည်နှင့်အညီ၊
³⁰ သင်တို့သည် ငါ၏နိုင်ငံတွင် ငါ့စားပွဲ၌ စားသောက်သောအခွင့်ကို၎င်း၊ တရားပလ္လင်ပေါ်မှာထိုင်၍ ဣသရေလလူတဆယ်နှစ်မျိုးကို အုပ်စိုးရသောအခွင့်ကို၎င်း၊ ငါသည် သင်တို့အား ပေးမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၂၄-၃၀။ တပည့်တော်များ ဘွဲ့အမည်အကြီးဆုံးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားကြသည်။ လုကာသည် နောက်ဆုံးညစာနှင့် ယေရှု အပ်နှံခံရခြင်းကို တပည့်တော်များ၏ အကြီးအမှူးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖော်ပြထားသည် (အခန်းငယ် ၂၄)။ ဤအငြင်းပွားမှု မည်သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားသည်ကို ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြထားပါ။ လက်ဝါးကပ်တိုင် နီးကပ်လာသဖြင့် တပည့်တော်များသည် နိုင်ငံတော် မကြာမီ တည်ထောင်မည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြပုံရသည်။ ယေရှုသည် တကယ့်အကြီးအမှူးဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်းဟု ရှင်းပြရန် အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ တပါးအမျိုးသားများတွင် ဂုဏ်နှင့် အာဏာအတွက် ယှဉ်ပြိုင်မှု ကျယ်ပြန့်သည် (အခန်းငယ် ၂၅)။ ရှင်ကျန်ရစ်သော ကမ္ပည်းစာများနှင့် အထိမ်းအမှတ်များအရ ချမ်းသာသူများသည် အများပြည်သူလုပ်ငန်းများအတွက် အလှူခံပြီး နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဂုဏ်သရေနှင့် ဩဇာရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ရာထူး၊ ဂုဏ်သရေ၊ အာဏာနှင့် ချမ်းသာလိုခြင်းကဲ့သို့ပင် ဘယ်တော့မှ မပြည့်စုံနိုင်ပါ (ဒေသနာ ၂၇:၂၀)။ ယုံကြည်သူများအလယ်တွင်မူ အကြီးဆုံးသူသည် အငယ်ဆုံးကဲ့သို့၊ ခေါင်းဆောင်သည် အမှုတော်ဆောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်ရမည် (လုကာ ၂၂:၂၆)။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် အသင်းတော်တွင် စည်းရုံးဖွဲ့စည်းမှု ရှိရမည်ကို အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ အာဏာလိုချင်စိတ်ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ ကျေးကျွန်ပုံစံအတိုင်း ဖြစ်ရမည်ဟု ဆိုသည် (ယောဟန် ၁၃:၁-၁၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းသည် ကျေးကျွန်များ၏ အသိုင်းအဝိုင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုတွင် တပည့်တော်များပြားသော်လည်း ဆယ့်နှစ်ပါးသောသူတို့သည် ယေရှုနှင့်အတူ နေရာအနှံ့လိုက်ပါပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခများကို မျှဝေခံစားခဲ့ကြသည် (လုကာ ၂၂:၂၈၊ ဥပမာ ၅:၃၀၊ မာကု ၇:၅)။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသူများအဖြစ် လာမည့်နိုင်ငံတော်တွင် စားသောက်ရန်နှင့် ဣသရေလမျိုးနွယ် ဆယ့်နှစ်ပါးကို တရားစီရင်ရန် ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်ခွင့်ရမည်ဟု ကတိပေးခံရသည် (လုကာ ၂၂:၃၀)။ ထိုနှစ်ထောင်ပြည့်ကာလတွင် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးသည် ကမ္ဘာကို တရားစီရင်မည်ဖြစ်ပြီး ကောင်းကင်တမန်များပင် စီရင်ခံရမည် (၁ကော ၆:၂-၃၊ ဗျာ ၂၀:၄)။

22:24–30. The Disciples Argue about Greatness. Luke contrasts the Last Supper and Jesus’s willingness to be delivered to death with a dispute the disciples had about greatness (v. 24). The exact time of this dispute is left unclear. Evidently, as the cross drew closer, the disciples believed the kingdom would soon be established. Jesus seized the opportunity to explain true greatness. Among the Gentiles, rivalry for honor and power was widespread (v. 25). Surviving plaques and monuments testify to the lavish donations for public works projects made by wealthy benefactors to enhance their status and influence with the political class. But the desire for position, prestige, and power, like the desire for wealth, is never satisfied (Prov. 27:20). Among believers, the greatest should be as the youngest, taking the lowest place, and the leader should be as the one who serves (Luke 22:26). Thus Jesus affirmed that organization would exist in His church but that it would be based not on thirst for power over others but on His example as servant (cf. John 13:1–17). The community of believers is a community of servants. Although Jesus had many disciples, the Twelve stayed with Him wherever He went and shared His trials (Luke 22:28; e.g., 5:30; Mark 7:5). Consequently, they, as representatives of God’s people, were promised that in the coming kingdom they would eat and drink at the same table and would also sit on thrones judging the twelve tribes of Israel (Luke 22:30). During the Millennium, God’s people will judge the world and even angels (1 Cor. 6:2–3; Rev. 20:4).

 ³¹ တဖန် သခင်ဘုရားက၊ ရှိမုန်၊ ရှိမုန်၊ ဂျုံဆန်ကို ဆန်ခါနှင့်ချသကဲ့သို့ စာတန်သည် သင်တို့ကို ချရမည် အကြောင်း အခွင့်တောင်းသည်ဖြစ်၍၊
³² သင်၏ယုံကြည်သောစိတ် မပျက်စေခြင်းငှါ ငါသည် သင့်အဘို့ဆုတောင်းလေပြီ။ သင်သည် သတိရ ပြန်သောအခါ သင်၏ညီအစ်ကိုတို့ကို တည်ကြည်စေလော့ဟု မိန့်တော်မူလျှင်၊
³³ ပေတရုက၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်တော်နှင့်အတူ ထောင်ထဲသို့၎င်း၊ အသေသတ်ခြင်းသို့၎င်း လိုက်ခြင်းငှါ အသင့်ရှိပါ၏ဟု လျှောက်လေသော်၊
³⁴ သခင်ဘုရားက၊ ပေတရု၊ ငါဆိုသည်ကား၊ ယနေ့တွင် ကြက်မတွန်မှီ သင်သည် ငါ့ကို မသိဟု သုံးကြိမ်မြောက်အောင် ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁵ တဖန် မိန့်တော်မူသည်ကား၊ အထက်က ငွေအိတ်၊ လွယ်အိတ်၊ ခြေနင်းမပါဘဲ သွားကြလော့ဟု သင်တို့ကို ငါစေလွှတ်သောအခါ တစုံတခုလိုသလောဟု မေးလျှင်၊ တစုံတခုမျှ မလိုပါဟု လျှောက်ကြသော်၊
³⁶ ယခုမူကား ငွေအိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ လွယ်အိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ ထားမရှိသော သူသည် အဝတ်ကိုရောင်း၍ ထားကိုဝယ်စေ။
³⁷ အကြောင်းမူကား၊ ထိုသူသည် မတရားသောသူတို့နှင့် ရေတွက်ဝင်ခြင်းသို့ ရောက်၏ဟူသော ကျမ်းစာ ချက်သည် ငါ၌ ယခုပင် ပြည့်စုံရမည်။ ငါ့အမှုအရာတို့သည် ပြီးစီးခြင်းသို့ ရောက်ကြပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁸ ထိုသူတို့ကလည်း၊ သခင်၊ ထားနှစ်စင်းရှိပါ၏ဟု လျှောက်လျှင်၊ တန်ပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၁–၃၈ ယေရှုသည် ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ကြိုတင်ဟောပြောပြီး ကိုယ်တော်သည် ကျွန်အဖြစ် ခံစားရမည့်အရာကို ဟောပြော၏။ အခန်းထဲမှ ထွက်သွားမည့်အချိန်မတိုင်မီ (၃၉ ကိုကြည့်) ယေရှုသည် စာတန်နှင့် ရန်တွေ့မှုအကြောင်း အနည်းငယ်ဖွင့်ပြတော်မူ၏။ စာတန်သည် ပေတရုတစ်ဦးတည်းမဟုတ်၊ တပည့်တော်များအားလုံးကို ခါထားပြီး စစ်ဆေးလိုကြောင်း (exētēsato) တောင်းဆိုခဲ့၏ (၃၁)။ “သင်တို့” ဟူသော စကားသည် ဗလုံးပုံစံဖြစ်သောကြောင့် အားလုံးကို ရည်ညွှန်း၏။ ဂရိဘာသာအရ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို စွပ်စွဲတတ်သော စာတန်သည် သူတို့ကို စုံစမ်းခွင့်တောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်၏ (ယောဘ ၁:၆–၁၂၊ ၂:၁–၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ ယေရှုသည် ပေတရု၏ မူလနာမည်ဖြစ်သော “ရှိမုန်” ကို ထပ်ကြပ်ခေါ်တော်မူပြီး အလွန်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း (amēn) ကို မကြာခဏသုံးသလို ဤနေရာတွင်လည်း အလေးအနက်ထား ကြေညာတော်မူ၏ (ယော ၁:၅၁၊ ၃:၃ နှင့် နှိုင်း)။ ထိပ်တန်းတပည့်တော်တစ်ဦးအနေဖြင့် ပေတရု၏ ဥပမာသည် ကြီးမားသောဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိ၏။ ယေရှုသည် ပေတရုအတွက် ဆုတောင်းပေးတော်မူခဲ့ပြီး စာတန်ယူဆောင်လာမည့် သွေးဆောင်မှုအောက်တွင် ယုံကြည်ခြင်းမပျက်ပြားရန် ဆုတောင်းတော်မူ၏ (လု ၂၂:၃၂)။ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်ကို စွန့်ပစ်မည့်အရာကို ကြိုတင်မြင်ထားသောကြောင့် သခင်နှင့် ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် အားပေးတော်မူ၏ (၂ရာ ၃၀:၉၊ ဆာ ၁၉:၇၊ ၅၁:၃၊ ၈၀:၁၉၊ ဟေရှာ ၅၅:၇၊ ဟောရှေ ၆:၁ နှင့် နှိုင်း)။ ယုံကြည်ခြင်းခိုင်ခံ့သူသာလျှင် အခြားသူများကို ခိုင်ခံ့စေနိုင်၏။ ယောဟန်အနီတွင် ယေရှုသည် အခြားသူများမရောက်နိုင်သောနေရာသို့ သွားတော်မူမည်ဟု မိန့်တော်မူရာ ပေတရုက ယေရှုအတွက် အသက်ကို စွန့်လှူမည်ဟု အတည်ပြု၏။ ဤလုကာတွင်မူ ယေရှုနှင့်အတူ ထောင်သို့လည်းကောင်း၊ အသေခံရန်လည်းကောင်း အသင့်ရှိကြောင်း ပြောဆို၏ (လု ၂၂:၃၃)။ သ unfortunately ပေတရုသည် ကိုယ်ကိုကိုယ်မသိ၊ သခင်ကိုလည်း မသိသောကြောင့် မာန်တက်စွာ ပြောဆိုခဲ့၏။ ယေရှုက ကြက်တွန်မည့်အချိန်မတိုင်မီ (နံနက်စောစောမတိုင်မီ) ပေတရုသည် ယေရှုကို သိသည်မဟုတ်ဟု သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟု ဟောကြားတော်မူ၏ (၃၄)။

22:31–38. Jesus Foretells Peter’s Denial and His Own Suffering as the Servant. Before leaving the upper room (cf. v. 39), Jesus revealed a glimpse of His controversy with Satan, who asked (exētēsato) to sift or shake not just Peter but all of the disciples (v. 31), as the plural form of “you” indicates. The Greek suggests that Satan, the accuser of God’s people, demanded the right to test them (cf. Job 1:6–12; 2:1–6). Jesus’s repetition of Peter’s given name, Simon, like His frequent repetition of amēn (“truly”; e.g., John 1:51; 3:3), introduced a solemn declaration or appeal (cf. Matt. 7:22; 25:11; Luke 6:46; 8:24; 13:34; Acts 9:4). As one of the leading disciples, his example would have a larger influence. Jesus prayed to the Father on Peter’s behalf that he would exhibit a faith that would not fail under the temptation Satan was about to bring (Luke 22:32). Having foreseen Peter’s impending denial and abandonment of Him, Jesus encouraged him with the hope of his return to a covenant relationship with the Lord (e.g., 2 Chr. 30:9; Pss. 19:7; 51:3; 80:19; Is. 55:7; Hos. 6:1). Only someone strong in faith can strengthen others. In John, Jesus referred to His going away to where others could not come (John 8:21; 13:33, 36), and Peter affirmed his willingness to lay down his life for Jesus. Here in Luke he intended to go with Jesus to prison and to death (Luke 22:33). Unfortunately, Peter did not know himself or His Lord, or else he would not have answered so self-assuredly. Jesus predicted that before the rooster crowed (several hours before sunrise), Peter would three times deny knowing Jesus (v. 34).

 

ယေရှုသည် ထိုအချိန်၏ အန္တရာယ်ကို ယခင်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူ၏။ ယခင်က တပည့်တော်များကို ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်၊ ဖိနပ်မပါဘဲ စေလွှတ်ခဲ့စဉ်က သူတို့သည် ဘာမျှချို့တဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ဟု ဆိုနိုင်ခဲ့ကြ၏ (လု ၉:၁–၆၊ ၁၀:၄ နှင့် နှိုင်း၊ ၂၂:၃၅)။ ယခုမူ အချိန်အခါ လုံးဝကွဲပြားသွားပြီ။ ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်သာမက ဓားလည်းလိုအပ်တော့မည်။ ဓားမရှိလျှင် အဝတ်ကို ရောင်းချ၍ ဓားဝယ်ရန် မိန့်တော်မူ၏ (၃၆)။ ယေရှုသည် ဥပစာများဖြင့် မကြာခဏ ဟောတော်မူသော်လည်း နားထောင်သူများက စကားတွင်းနှင့် တကယ့်အဓိပ္ပာယ်ကို မခွဲခြားတတ်ခဲ့ချေ (မဿဲ ၁၅:၁၀–၂၀၊ မာ ၈:၁၅–၁၆၊ ယော ၂:၁၉–၂၁ နှင့် နှိုင်း)။ ဓားဟူသော စကားသည် ရန်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ညှဉ်းဆီးခြင်းကို ရည်ညွှန်း၏ (လု ၂၁:၂၄၊ မဿဲ ၁၀:၃၄–၃၆)။ ယေရှုကိုယ်တော်တိုင် “လူဆိုးများနှင့် အတူ ရေတွက်ခြင်းခံရ” မည်ဖြစ်သည် (လု ၂၂:၃၇)။ ဟေရှာယ ၅၃:၁၂ မှ ကိုးကားချက်သည် ယေရှုသည် လူများ၏အပြစ်အတွက် ရိုက်ပုတ်ခြင်းခံရမည်ဟု နားလည်တော်မူကြောင်း ပြသ၏ (ဟေရှာ ၅၃:၈၊ မာ ၁၄:၂၇ နှင့် နှိုင်း)။ ဤသည်မှာ ကိုယ်တော်လာရောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်၏။ လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အတိအကျ ပြည့်စုံခဲ့၏ (လု ၂၃:၃၂–၃၃)။ တပည့်တော်များသည် ဓားနှစ်လက်ကို ညွှန်ပြပြီး ဥပစာဆန်သော ဓားဝယ်ရန်ညွှန်ကြားချက် (ဝိညာဉ်ရေးရာစစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ရန်) နှင့် ပရောဖက်ပြည့်စုံခြင်းကို နားမလည်ခဲ့ချေ။ ယခုတိုင် သတိပေးချက်များအားလုံး နားပင်းနေသောကြောင့် ယေရှုက “လုံလောက်ပြီ” ဟု သူတို့၏ နားမလည်မှုကို လက်ခံတော်မူ၏။

Jesus contrasted the time of peril at that time with earlier times. Then, although He had sent the disciples on missions without any visible means of support (see commentary on Luke 9:1–6; cf. 10:4), they could say they lacked nothing (22:35). But when Jesus spoke, the times were drastically different. The disciples would need not only a money bag and traveling bag for provisions but also a sword, and if necessary, one’s garment was to be sold to buy a sword (v. 36). Jesus often spoke in parables and metaphors, though His listeners, as here, frequently took these sayings literally (e.g., Matt. 15:10–20; Mark 8:15–16; John 2:19–21). The sword points to strife and persecution (Luke 21:24; Matt. 10:34–36), beginning with Jesus Himself, who would be “numbered with the transgressors” (Luke 22:37). This quotation from Isaiah 53:12 shows that Jesus understood His mission in terms of being struck for the sins of the people (Is. 53:8; cf. Mark 14:27), which was the purpose of His coming. It was also fulfilled quite literally in His crucifixion (Luke 23:32–33). The disciples, pointing to two swords, failed to grasp the connection between the metaphorical admonition to buy a sword (to get ready for the approaching spiritual conflict) and the imminent fulfillment of prophecy just announced. Since all His warnings up to this point seemed to have fallen on deaf ears, Jesus acquiesced to their continued incomprehension by saying this was enough.

 ³⁹ ထိုနောက် အလေ့တော်ရှိသည်အတိုင်း သံလွင်တောင်သို့ ထွက်ကြွတော်မူ၍၊ တပည့်တော်တို့သည် နောက်တော်သို့ လိုက်ကြ၏။
⁴⁰ ထိုအရပ်သို့ ရောက်တော်မူလျှင်၊ သင်တို့သည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည်အကြောင်း ဆု တောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူပြီးမှ၊
⁴¹ တပည့်တော်တို့နှင့် ကျောက်ခဲတပစ်လောက် ခွာသွား၍ ဒူးထောက်လျက်၊
⁴² အိုအဘ၊ အလိုတော်ရှိလျှင် ဤခွက်ကို အကျွန်ုပ်မှ လွှဲတော်မူပါ။ သို့သော်လည်း အကျွန်ုပ်အလိုရှိ သည်အတိုင်း မဖြစ်ပါစေနှင့်။ ကိုယ်တော်အလိုရှိသည်အတိုင်း ဖြစ်ပါစေသောဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။
⁴³ ထိုအခါ ကောင်းကင်တမန်သည် ထင်ရှားလာ၍ ကိုယ်တော်ကို အားပေးရ၏။
⁴⁴ ပြင်းစွာသောဝေဒနာကိုခံလျက် အထူးသဖြင့်ကြိုးစား၍ ဆုတောင်းတော်မူ၏။ ချွေးထွက်တော်မူသည် ကား၊ မြေပေါ်၌ကျသော သွေးစက်ခဲကဲ့သို့ ဖြစ်သတည်း။
⁴⁵ ထိုသို့ ဆုတောင်းပြီးမှ၊ ယေရှုသည်ထ၍ တပည့်တော်တို့ရှိရာသို့ ပြန်သောအခါ၊ သူတို့သည် ဝမ်းနည်း သောစိတ်ရှိသည်နှင့် အိပ်ပျော်လျက် နေကြသည်ကို တွေ့တော်မူလျှင်၊
⁴⁶ သင်တို့သည် အဘယ်ကြောင့် အိပ်ပျော်ကြသနည်း။ ထကြ။ စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည် အကြောင်း ဆုတောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၉–၄၆ ဂေသမန်ဥယျာဉ်၌ ယေရှု၏ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဆင်းရဲခြင်း။ သံလွင်တောင်ပေါ်ရှိ ယေရှုသည် တစ်ဦးတည်းဆုတောင်းတတ်သော နေရာသည် ဂေသမန် (“ဆီညှစ်စက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) ဥယျာဉ်ဖြစ်၏။ အပြစ်၏အလေးချိန်ကို ခံစားရမည့်နေရာ အမည်နှင့် လိုက်ဖက်၏ (မဿဲ ၂၆:၃၆၊ ယော ၁၈:၁)။ တပည့်တော်များကို သွေးဆောင်မှုကို ခံနိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းပြီး (၂၂:၄၀၊ ၃၂ နှင့် နှိုင်း) ယေရှုသည် ဥယျာဉ်ထဲ နည်းငယ်ဝေးရာသို့ သွားကာ ဒူးထောက်ဆုတောင်းတော်မူ၏ (၄၁)။ လုကာ၏ တိုတိုတုတ်တုတ်မှတ်တမ်းတွင် ယေရှုသည် တစ်ကြိမ်သာ ဆုတောင်းတော်မူပြီး ခွက်ကို ဖယ်ရှားပေးရန် တောင်းပန်ရာတွင် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို လက်ခံကန်တော့၏ (မဿဲ ၂၆:၃၉၊ မာ ၁၄:၃၆ နှင့် နှိုင်း)။ လူ့သဘာဝအရ လက်ဝါးကပ်တိုင်ခံလိုခြင်းမရှိသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ခမည်းတော်၏အလိုတော်ပြည့်စုံပါစေဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။

22:39–46. Jesus’s Prayer and Agony in Gethsemane. The place on the Mount of Olives where Jesus was accustomed to go for solitude and prayer was a garden called Gethsemane, which means oil press—a fitting name since Jesus would feel the weight of sin pressing on Him there (Matt. 26:36; John 18:1). After urging the disciples to pray for strength to withstand temptation so that their faith might not fail (Luke 22:40; cf. v. 32), Jesus withdrew further into the garden to be alone and knelt down to pray (v. 41). In Luke’s abbreviated account, Jesus prays only once, prefacing His plea to the Father to take away the cup with a recognition of and submission to the divine will (cf. Matt. 26:39; Mark 14:36). Although Jesus’s human will in not wanting to go to the cross disagreed with the divine will, in the end He prayed that His Father’s will be done.

 

ခမည်းတော်နှင့် ခွဲခွာရခြင်း၏ ဆင်းရဲဒုက္ခ (agōnia) သည် အလွန်ပြင်းထန်သောကြောင့် ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါး လာရောက်အားပေးတော်မူ၏ (၂၂:၄၄)။ ပိုမိုစိတ်အားထက်သန်စွာ ဆုတောင်းရာ ချွေးသည် သွေးစက်ကြီးများနှင့် တူလာ၏။ ဤသည်မှာ အလွန်ကြောက်ရွံ့ခြင်း သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ခြင်းကြောင့် သွေးချွေးထွက်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေ (hematidrosis) ဖြစ်နိုင်၏။ ယေရှုသည် တပည့်တော်များထံ ပြန်လာသောအခါ သူတို့သည် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ အိပ်ပျော်နေ၏ (၂၂:၄၅)။ နောက်တစ်ကြိမ် သွေးဆောင်မှုကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏ (၂၂:၄၆)။ ယေရှုကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာအားကိုးခြင်းသည် အဓိက ကာကွယ်ရေးဖြစ်၏ (၄:၄ နှင့် နှိုင်း)။

So draining was the agony (agōnia, Luke 22:44) of separation from His Father that an angel came to strengthen Him for the excruciating path that lay ahead. Praying more earnestly, Jesus’s sweat appeared to be like great drops of blood (“like,” hōsei, means appearance; e.g., Luke 24:11; Matt. 3:16; Acts 2:3; 6:15). This may suggest hematidrosis, an acute medical condition of sweating blood that is caused by extreme fear or stress, sometimes observed among prisoners awaiting execution. Jesus, when returning to the disciples, found them sleeping because they were exhausted by their sorrow (Luke 22:45). The uncertainty was deeply perplexing and filled their hearts with sorrow (cf. John 16:5). Again Jesus urged them to pray for strength to face temptation (Luke 22:46). As with Jesus Himself, their primary line of defense would be prayer and a firm reliance on God’s word (cf. 4:4).

 ⁴⁷ ထိုသို့ မိန့်တော်မူစဉ်တွင်ပင် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်သည် လူ အပေါင်းတို့ကို လမ်းပြလျက်လာ၍၊ ယေရှုကို နမ်းခြင်းငှါ ချဉ်းကပ်လေ၏။
⁴⁸ ယေရှုကလည်း၊ ယုဒါ သင်သည် နမ်းခြင်းကို ပြုလျက် လူသားကိုအပ်သလောဟု မေးတော်မူ၏။
⁴⁹ ယေရှုနှင့်အတူပါသော သူတို့သည် ဖြစ်အံ့သောအမှုကို မြင်လျှင်၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် ထားနှင့် ခုတ်ရပါမည်လောဟု မေးလျှောက်ပြီးမှ၊
⁵⁰ တယောက်သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ ကျွန်တယောက်ကို ခုတ်သဖြင့် လက်ျာနားရွက်ပြတ်လေ၏။
⁵¹ ယေရှုကလည်း၊ တန်စေဟု မိန့်တော်မူ၍ နားရွက်ကို လက်တော်နှင့်တို့သဖြင့် အနာကို ပျောက်စေ တော်မူ၏။
⁵² ထိုအခါ အထံတော်သို့ရောက်လာသော ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ဗိမာန်တော်မှူး၊ လူအကြီးအကဲတို့ အား ယေရှုက၊ သင်တို့သည် ထားပြကို ဘမ်းသကဲ့သို့ ငါ့ကို ဘမ်းအံ့သောငှါ ထားနှင့် ဒုတ်များကို လက်စွဲလျက် လာကြသည်တကား။
⁵³ ငါသည် ဗိမာန်တော်၌ သင်တို့နှင့်အတူ ရှိနေစဉ်အခါ သင်တို့သည် ငါ့ကို မဘမ်းမဆီးကြ။ သို့သော် လည်း ယခုအချိန်ကား သင်တို့အချိန်ဖြစ်၏။ မှောင်မိုက်တန်ခိုးလည်းဖြစ်၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၄၇–၅၃ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးခြင်း။ ယေရှုစကားမဆုံးမီ လူအုပ်ကြီးရောက်လာ၏။ ယုဒဦးဆောင်လျက် လာကြ၏။ ယုဒသည် နမ်းရန် ရည်ရွယ်ခဲ့၏ (၄၇)။ နမ်းခြင်းသည် မိသားစု၊ ရင်းနှီးသူ၊ တပည့်နှင့်ဆရာအကြား ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် လေးစားခြင်းလက္ခဏာဖြစ်၏။ ဤနေရာတွင်မူ မှောင်ရိပ်ထဲ၌ ယေရှုကို အတိအကျဖော်ပြရန်အတွက်ဖြစ်၏။ ယေရှု၏ မေးခွန်းသည် မကောင်းမှုအတွက် နမ်းခြင်းကို အံ့သြဖွယ် ထင်ရှားစေ၏။ တပည့်တော်များ နိုးကြားလာပြီး ဓားကိုင်ရမည့်အချိန်ရောက်ပြီလောဟု မေးကြ၏ (၄၉၊ ၃၈ နှင့် နှိုင်း)။ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်သည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာအပေါ်တည်ပြီး ကိုယ်ကာကွယ်ရန်ပင် တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုဟု သူတို့ နားမလည်သေး၊ (ယော ၁၈:၃၆၊ မဿဲ ၂၆:၅၂–၅၃ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရု (ယော ၁၈:၁၀) သည် ယေရှုဖြေမဆိုမီ ဓားရှည်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ကျွန် မလခု၏ ညာနားရွက်ကို ဖြတ်လိုက်၏ (၅၀)။ အခြေအနေကို အမြဲထိန်းချုပ်ထားသော ယေရှုသည် ဘုရားနိုင်ငံတော်၏ အကြမ်းမဖက်သောသဘောကို ထင်ရှားစွာ ပြသတော်မူ၏။ နားရွက်ကို တို့၍ အနာကင်းစင်အောင် ကုသတော်မူ၏ (၅၁)။ ဓားနှင့်တုတ်များကိုင်ဆောင်ကာ ညအချိန် လာရောက်ဖမ်းဆီးသော ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များကို နေ့တိုင်းဗိမာန်တော်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ သွန်သင်ခဲ့သည်ကို သတိပေးတော်မူ၏ (၅၂–၅၃)။ သူတို့၏အမှုကို အမှောင်တရား၏အာဏာနှင့် စာတန်၏အုပ်စိုးမှုဟု ဖော်ပြတော်မူ၏ (၃၊ ၃၁ နှင့် နှိုင်း)။

22:47–53. Betrayal and Arrest of Jesus. Even before Jesus finished speaking, a large mob approached, led by Judas. Luke indicates Judas’s intention was to kiss Jesus (v. 47). The kiss was a sign of affection and respect between family members and close friends, perhaps also between disciple and rabbi (Matt. 26:49). However, its purpose here was to clearly identify Jesus in the darkness for the arrest. The word order of Jesus’s question in Greek emphasizes the incongruity of using a kiss for evil. The disciples, by this time wide awake, asked whether it was time to wield the sword (Luke 22:49; see also v. 38). Amazingly, they did not yet understand the otherworldly nature of God’s kingdom—it is based on love (6:27, 35; 10:27), with citizens who do not fight, not even in defense (John 18:36; cf. Matt. 26:52–53). One of the disciples, Peter (John 18:10), did not wait for Jesus to answer the question but cut off the right ear of the high priest’s servant (Luke 22:50). Always in control of the situation, Jesus vividly demonstrated the nonviolent character of God’s kingdom. He touched the man’s ear and healed him (v. 51). Then, speaking to the religious leaders who had come with swords and clubs to arrest Him at night, He reminded them of His peacefully teaching daily in the temple (vv. 52–53). Identifying their work with the power and reign of darkness (i.e., Satan; vv. 3, 31), Jesus showed which kingdom these religious functionaries had chosen.

⁵⁴ ထိုသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ဘမ်းဆီး၍ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏အိမ်သို့ ဆောင်သွားကြ၏။ ပေတရု သည်လည်း သူတို့နှင့် ဝေးစွာလိုက်လေ၏။
⁵⁵ အိမ်ဦးအလယ်၌ မီးမွေးပြီးမှ၊ လူများတို့သည် စုဝေး၍ ထိုင်ကြလျှင်၊ ပေတရုသည်လည်း သူတို့အထဲ၌ ထိုင်နေ၏။
⁵⁶ ထိုသို့ ပေတရုသည် မီးအနားမှာ ထိုင်နေသည်ကို အစေအပါးမိန်းမတယောက်သည်မြင်လျှင်၊ သူ့ကို စေ့စေ့ကြည့်၍၊ ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော်သောသူဖြစ်သည်ဟု ဆိုသော်၊
⁵⁷ ပေတရုက၊ အချင်းမိန်းမ၊ ထိုသူကို ငါမသိဟု ငြင်းလေ၏။
⁵⁸ ထိုနောက် များမကြာ အခြားသောသူသည် ပေတရုကိုမြင်လျှင်၊ သင်သည်လည်း ထိုသူတို့အဝင်ဖြစ် သည်ဟုဆိုသော်၊ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ ငါသည် သူတို့ အဝင်မဟုတ်ဟု ဆို၏။
⁵⁹ တဖန် တနာရီလောက်ကြာပြီးမှ အခြားသောသူက၊ အကယ်စင်စစ် ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော် သောသူဖြစ်၏။ ဂါလိလဲလူလည်း ဖြစ်၏ဟု ခိုင်မာစွာဆိုလျှင်၊
⁶⁰ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ သင်ပြောသောအရာကို ငါမသိဟုဆို၏။ ထိုစကားကိုပြောသော ခဏခြင်းတွင် ကြက်တွန်လေ၏။
⁶¹ ထိုအခါ သခင်ဘုရားသည်လှည့်၍ ပေတရုကို ကြည့်တော်မူ၏။ ကြက် မတွန်မှီ သင်သည် သုံးကြိမ် မြောက်အောင် ငါ့ကို ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူသော စကားကို ပေတရုသည် သတိရသဖြင့်၊
⁶² ပြင်သို့ထွက်၍ ပြင်းစွာငိုကြွေးလေ၏။ 

၂၂:၅၄–၆၂ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ခါးသီးစွာ နောင်တရခြင်း။ ရောမလူမျိုးမဟုတ်၊ ယုဒခေါင်းဆောင်များကပင် ယေရှုကို ဖမ်းဆီးခဲ့၏။ ယောဟန်အရ ဂေသမန်မှ ယေရှုကို ပထမဆုံး အာနတ်၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (ယော ၁၈:၁၃)။ ရောမတို့က ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းခန့်အပ်ရေးကို နှစ်စဉ်ထိန်းချုပ်ထားသောကြောင့် အာနတ်မှာ လူများက တရားမျှတသော ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းဟု ယူဆ၏။ အာနတ်၏ယောက္ခမ ကာယပ ကို ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်း ဗလေရို ဂရာတု က ခရစ်နှစ် ၁၈ တွင် ခန့်အပ်ခဲ့၏။ ယေရှုကို ကာယပ၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (လု ၂၂:၅၄၊ မဿဲ ၂၆:၅၇ နှင့် နှိုင်း)။ လုကာအရ ညအချိန်ဖြစ်သောကြောင့် ဤအစစ်ဆေးခြင်းသည် ယာယီသာဖြစ်၏ (၂၂:၆၆ ကိုကြည့်)။

22:54–62. Peter’s Denial and Bitter Repentance. It was not the Romans but the Jewish leaders who took the lead and arrested Jesus. According to John, Jesus was first taken from Gethsemane to the house of Annas, who was recognized by the people as the rightful high priest (John 18:13). But the Romans reserved the power of annual appointment to this office, making it essentially a political post. After several interim high priests, Annas’s son-in-law Caiaphas was appointed to the position by the Roman prefect, Valerius Gratus, in A.D. 18, and it was to Caiaphas’s house that Jesus was taken next (Luke 22:54; cf. Matt. 26:57). As Luke implies, such a trial was necessarily preliminary because it was still night (see Luke 22:66).

 

ပေတရုသည် အိမ်ထဲသို့ မဝင်ဘဲ ခြံဝင်းထဲတွင် လူများနှင့်ရောနှော၍ ထိုင်နေ၏။ နွေဦးရာသီဖြစ်သောကြောင့် ညအချိန် အေးနေသဖြင့် ကျွန်များနှင့် အစောင့်များသည် မီးမွှေးထားကြ၏ (၅၅)။ ပေတရု မီးနားထိုင်စဉ် မျက်နှာကို အသိအမှတ်ပြုခံရ၏။ ဧဝံဂေလိလေခုအားလုံးတွင် ပထမဆုံး အသိအမှတ်ပြုသူမှာ ကျွန်မိန်းကလေးတစ်ဦးဖြစ်၏ (၅၆၊ ယော ၁၈:၁၆ အရ တံခါးစောင့်မ)။ သူမက ပေတရုကို စိုက်ကြည့်ပြီး ယေရှုနှင့်အတူရှိခဲ့သူဟု အတည်ပြု၏။ ပေတရုက ယေရှုကို မသိဟု ငြင်းပယ်၏ (၅၇၊ ၃၄ နှင့် နှိုင်း)။ ယေရှုတပည့်ဟု အသိအမှတ်မပြုခံရရန် လူအုပ်ထဲ ရောနှောနေခြင်းဖြင့် ပေတရုသည် ပထမဆုံး ဝေးကွာခဲ့၏။ သွေးဆောင်မှုကို စိတ်နှလုံးထဲတွင် အရင်ရှုံးနိမ့်ပြီးမှ ပွင့်လင်းစွာ အပြစ်ပြု၏။ ဤတံခါးကို ဖြတ်ကျော်ပြီးသည်နှင့် ဒုတိယနှင့် တတိယ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ရှောင်လွှဲ၍ မရနိုင်တော့၊ (၅၈–၆၀)။ အပြစ်တစ်ခုသည် နောက်ထပ်ဆင်းသက်မှုကို လမ်းဖွင့်ပေး၏။ တတိယစွပ်စွဲသူသည် ဥယျာဉ်ထဲတွင် မြင်ဖူးသူဖြစ်ပြီး ဂါလိလဲအသံထွက်ကို သတိပြုမိ၍ အတည်ကြီးပြု၏ (၅၉၊ မဿဲ ၂၆:၇၃၊ မာ ၁၄:၇၀ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရုသည် ယေရှုနှင့် လုံးဝခွဲထုတ်ရန် ကျိန်ဆဲခြင်း၊ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ခြင်းဖြင့် အတည်ပြု၏။ ယေရှုအတွက် တိုက်ခိုက်ရန် အသင့်ရှိသော်လည်း ယေရှုအတွက် ပေးဆပ်ရမည်ကို မခံနိုင်၊ တတိယအကြိမ် ငြင်းပယ်ချိန်တွင် ကြက်တွန်၏။ ယေရှုက ပေတရုကို လှည့်ကြည့်တော်မူ၏။ ထိုဝမ်းနည်းခြင်း၊ သနားခြင်းမျက်လုံးသည် သခင်၏ သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟူသော နှုတ်ကပတ်တော်ကို သတိတရစေ၏။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် ဘယ်သောအခါမျှ ပျက်ပြားနိုင်သည်မဟုတ် (ယော ၁၀:၃၅)။ အပြစ်ရှိသူများကို နောင်တရရန် ဆင့်ခေါ်၏ (လု ၅:၃၂)။ စာတန်သည် ကိုယ်တော်ကို အကြီးဆုံးထိခိုက်စေရန် ကိုယ်ကို သုံးခဲ့သည်ကို ပေတရု ကြောက်မက်ဖွယ်သိရှိလျှင် အပြင်ထွက်၍ ခါးသီးစွာ ငိုကြွေး၏ (၆၂)။

Peter mixed with those in the courtyard and sat among them rather than entering the house proper, which surrounded the open-air courtyard and was where the trial took place. Being springtime, it would have still been cold at night, so the servants and guards kindled a fire to keep warm (v. 55). As Peter sat near the fire, his face was recognized. All four Gospels note that a servant girl was the first to recognize him (v. 56). John 18:16 identifies her as the doorkeeper. Staring at him, she confidently asserted that Peter had been with Jesus, to which he responded that he did not know Him, just as Jesus had predicted (Luke 22:57; cf. v. 34). Peter, having already distanced himself from Jesus by mingling with the crowd so as not to be recognized as His disciple, prepared the way for his open denial. The battle with temptation is lost first in the heart before open transgression occurs. Once this barrier had been crossed, the second and third denials were virtually impossible to avoid (vv. 58–60). One sin paves the way for further moves downward. The third accuser was the most confident and definitive, having seen Peter in the garden (John 18:26) and observing his unrefined Galilean accent (Luke 22:59; cf. Matt. 26:73; Mark 14:70). Peter tried to reflect the same certainty, even cursing and swearing in order to disassociate himself completely from Jesus and His purity. He was ready to fight for Jesus but unprepared to suffer ridicule for His sake. At this third denial, the rooster crowed and Jesus turned and looked at Peter, apparently through an open door or window onto the courtyard. That sad, pitying look reminded Peter of the word of the Lord that predicted his threefold denial. God’s word cannot be broken (John 10:35). It possesses a self-authenticating power and calls sinners to repentance (Luke 5:32). Realizing with horror how Satan had used him to inflict the heaviest blow, Peter went out and wept bitterly (22:62).

⁶³ ယေရှုကို ကိုင်ဆွဲသောသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ပြက်ယယ်ပြု၍ ရိုက်ပုတ်ကြ၏။
⁶⁴ မျက်နှာတော်ကိုဖုံးပြီးလျှင် လက်နှင့်ပုတ်လျက်၊ ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သူပုတ်သည်ကို ပရောဖက်ပြု ၍ ဟောတော်မူပါဟုဆိုကြ၏။
⁶⁵ အခြားသောစကားများဖြင့်လည်း ကိုယ်တော်ကို ကဲ့ရဲ့၍ ပြောဆိုကြသေး၏။
⁶⁶ မိုဃ်းလင်းသောအခါ လူတို့တွင် အကြီးအကဲဖြစ်သောသူ၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ကျမ်းပြုဆရာတို့ သည် စည်းဝေး၍ ကိုယ်တော်ကို လွှတ်တော်သို့ ဆောင်သွားပြီးလျှင်၊
⁶⁷ သင်သည် ခရစ်တော်မှန်လျှင် ငါတို့အား ပြောလော့ဟုဆိုကြ၏။ ယေရှုကလည်း၊ ငါပြောလျှင် သင်တို့ သည် မယုံ။
⁶⁸ ငါမေးလျှင်လည်း သင်တို့သည် မဖြေဘဲ၊ ငါ့ကို မလွှတ်ဘဲနေကြလိမ့်မည်။
⁶⁹ နောက်၌ လူသားသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်လက်ျာဘက်၌ ထိုင်တော်မူလတံ့ဟု မိန့်တော်မူ သော်၊
⁷⁰ ထိုသူအပေါင်းတို့က၊ သို့ဖြစ်၍ သင်သည် ဘုရားသခင်၏ သားတော်မှန်သည်တကားဟု ဆိုကြလျှင်၊ သင်တို့ဆိုသည်အတိုင်းမှန်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁷¹ ထိုသူတို့ကလည်း၊ အဘယ်သက်သေလိုသေးသနည်း။ သူ၏စကားကို ငါတို့ကိုယ်တိုင် ကြားရပြီဟု ဆိုကြ၏။ 

၂၂:၆၃–၇၁ ယေရှုကို ပြက်ယယ်ခြင်း၊ ရိုက်ပုတ်ခြင်း၊ ရှင်ဟေရဒ်တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခြင်း။ နံနက်မိုးလင်းချိန်တိုင်အောင် ယေရှုကို ဗိမာန်တော်အစောင့်များ၏လက်ထဲတွင် ထားခဲ့၏။ ကိုယ်တော်၏ ဟောကြားချက်အတိုင်း (၁၈:၃၂) သူတို့သည် ပြက်ယယ်ကြပြီး မျက်စိစွန်းနှင့် ရိုက်သူကို ပရောဖက်ပြုဟောပါဟု စိန်ခေါ်ကြ၏။ အခြားသုတေသနများက သူတို့သည် တံတွေးထွေးခြင်း၊ လက်ဝါးဖြင့် ရိုက်ခြင်းတို့လည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဖြည့်စွက်၏ (မဿဲ ၂၆:၆၇၊ မာ ၁၄:၆၅)။ လုကာက “ဗ္လာစဖူးမန်တက်” (ပြက်ယယ်ခြင်း၊ စော်ကားခြင်း) ဟု အနှစ်ချုပ်ပြီး အခြားများစွာလည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဆို၏ (၂၂:၆၅)။ ယေရှု၏ အဆိုအမိန့်များကို ပြက်ယယ်ခြင်း သို့မဟုတ် နိမိတ်လက္ခဏာတောင်းဆိုခြင်းလည်း ပါဝင်နိုင်၏။

22:63–71. Jesus Is Mocked, Beaten, and Tried before the Sanhedrin. Jesus was left in the hands of the temple guard until daybreak, when the full Sanhedrin would meet. In fulfillment of His prediction (18:32), they began to mock Him. Since they had heard that Jesus was a prophet, after blindfolding Him, they commanded, “Prophesy!” and challenged Him to tell them who struck Him. The other Synoptics add that they spat on Him and hit Him with the palms of their hands (Matt. 26:67; Mark 14:65). Luke summarizes their mistreatment by indicating that they were blasphēmountes—“blaspheming” or “insulting”—Him with many other things as well (Luke 22:65). This could include mocking some of His sayings (e.g., Luke 23:39; Mark 15:29) or presumptuously demanding a miracle (Matt. 27:39–40).

 

ညအချိန် အစစ်ဆေးခြင်းအပါအဝင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် ရှင်ဟေရဒ်ကောင်စီ၏ ဥပဒေအရ တရားမဲ့၏။ သေဒဏ်ပေးရန် အပြစ်ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နေ့အချိန်တွင်သာ ချမှတ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဗိမာန်တော်အတွင်း ကျောက်ထွင်းခန်းမတွင် အပြည့်အစုံ ကောင်စီအစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခဲ့၏။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများ၊ ပညာရှင်ဆရာများ၊ လူကြီးများ ပါဝင်၏။ ယခင်အစစ်ဆေးမှုများသည် အပြစ်တင်ရန် အကြောင်းရှာခြင်းနှင့် တွန်းအားပေးခြင်းဖြစ်၏။ ယေရှုအား မေးခွန်းနှစ်ခု မေးခဲ့၏။ ပထမဆုံး ခရစ်တော်ဟုတ်မဟုတ် ကောင်စီတစ်ခုလုံးရှေ့တွင် ကြေညာရန်။ ယေရှုက တိုက်ရိုက်မဖြေဘဲ ယုံမည်မဟုတ်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (ယေရမိ ၃၈:၁၅ နှင့် နှိုင်း)။ အနာဂတ်တွင် လူမျိုးသားတော်သည် ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ ထိုင်၍ ဖြောင့်မတ်ခြင်းတရားကို စီရင်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (၂၂:၆၉၊ ဆာ ၁၁၀:၁–၂ နှင့် နှိုင်း)။ ဤအဖြေသည် အပြစ်တင်ရန် မလုံလောက်သောကြောင့် ဘုရားသခင်၏သားတော်ဟုတ်မဟုတ် မေးခဲ့၏။ ယေရှုက သူတို့စကားကို အတည်ပြု၏။

Several procedural details, including the preceding night trial, would not have been legal according to the Sanhedrin’s own jurisprudence. A verdict of conviction in capital offenses had to be arrived at during the day, thus the need for a formal session of the council, which met in the Hall of Hewn Stones within the temple complex. It included the elders as lay representatives in addition to chief priests and scribes, or teachers of the law. The preceding trials sought grounds for Jesus’s condemnation and attempted to build the momentum for it. Both questions put to Jesus concerned His identity. First they asked Him to declare to the whole council whether He was the Christ (i.e., the Messiah). Jesus refused to answer their question directly, pointing out that they would not believe (cf. Jer. 38:15). He appealed to the future, when the Son of Man would come to execute righteous judgment (Luke 22:69). The “right hand” of God indicates a position of divine authority (cf. Ps. 110:1–2). Since this reply was insufficiently clear for condemnation, a follow-up question addressed whether Jesus was claiming to be the Son of God. He answered positively in an idiomatic manner of affirming the words just spoken in the question.၂၂:၁–၂၃:၅၆ ယေရှု၏ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရခြင်းနှင့် အသေခံခြင်း

ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်တွင် နေ့တိုင်း သွန်သင်နေသော်လည်း၊ ယုဒ၏ သစ္စာဖောက်ခြင်းဖြင့် အဖြစ်အပျက်များ လျင်မြန်စွာ အံ့ဖွယ်နိဂုံးသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည် (၂၂:၁-၁၃)။ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါပွဲစားသုံးပြီး ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားကျင်းပပြီးနောက် (၂၂:၁၄-၃၈)၊ ယေရှုသည် ဂေသရှေမန်ဥယျာဉ်တွင် တစ်ညလုံး ဆုတောင်းခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင်ပင် ဖမ်းဆီးခံရသည် (၂၂:၃၉-၆၂)။ ထို့နောက် အလျင်အမြန် ရှမန်ကြီးများအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခံရပြီး အပြစ်ဒဏ်စီရင်ခံရသည် (၂၂:၆၃-၇၁)၊ ရောမတို့လက်သို့ လွှဲအပ်ခံရသည် (၂၃:၁-၂၅)၊ နောက်ဆုံး လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အသေခံရသည် (၂၃:၂၆-၅၆)။

22:1–23:56

SUFFERINGS AND DEATH OF JESUS

Although Jesus was teaching day after day in the temple, with His betrayal by Judas, events started moving rapidly to their shocking conclusion (22:1–13). After the celebration of the Passover by Jesus and His disciples and the institution of the Lord’s Supper (22:14–38), Jesus prayed all night in Gethsemane, where He was arrested (22:39–62). Then He was hurriedly tried before the Sanhedrin and condemned (22:63–71), handed over to the Romans (23:1–25), and finally crucified (23:26–56).

1 ပသခါအမည်ရှိသော အဇုမပွဲခံခါနီးတွင်၊
² ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးတို့နှင့် ကျမ်းပြုဆရာတို့သည် ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သို့သတ်ရအံ့နည်းဟု ရှာကြံရကြသနည်းဟူမူကား၊ လူများတို့ကို ကြောက်ကြ၏။
³ ထိုအခါ စာတန်သည် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်အထဲသို့ဝင်သည် ဖြစ်၍၊
⁴ ထိုသူသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးများ၊ ဗိမာန်တော်မှူးများတို့ထံသို့ သွားပြီးလျှင်၊ ယေရှုကို အဘယ် သို့ အပ်ရမည်နည်းဟူ၍ တိုင်ပင်လေ၏။
⁵ ထိုသူတို့သည် ဝမ်းမြောက်သောစိတ်ရှိ၍ ငွေပေးမည်ဟု ဝန်ခံကြ၏။
⁶ ယုဒရှကာရုတ်သည်လည်း ဝန်ခံပြီးမှ လူများမရှိစဉ်တွင် ကိုယ်တော်ကို အပ်ခြင်းငှါ အဆင်သင့်သော အချိန်ကာလကို ကြံလျက်နေ၏။
⁷ ပသခါသိုးသငယ်ကို သတ်ရသောနေ့တည်းဟူသော အဇုမပွဲနေ့ရောက်သောအခါ၊
⁸ ကိုယ်တော်က၊ ငါတို့ စားဘို့ရာ သင်တို့သည်သွား၍ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု ပေတရုနှင့် ယောဟန်ကို စေလွှတ်တော်မူ၏။
⁹ သူတို့ကလည်း၊ အဘယ်အရပ်၌ ပြင်ဆင်စေခြင်းငှါ အလိုရှိတော်မူသနည်းဟု မေးလျှောက်ကြသော်၊
¹⁰ ကိုယ်တော်က၊ သင်တို့သည် မြို့ထဲသို့ဝင်သောအခါ ရေအိုးဆောင်သောသူကိုတွေ့လိမ့်မည်။ ထိုသူ နောက်သို့ လိုက်၍ သူဝင်သောအိမ်သို့ ဝင်ပြီးမှ၊
¹¹ ငါသည် ငါ့တပည့်တို့နှင့်တကွ ပသခါပွဲကိုစားရသော ဧည့်သည်အခန်းကား အဘယ်မှာရှိသနည်း။ ဆရာက မေးသည်ဟု အိမ်ရှင်ကို ပြောကြလော့။
¹² ထိုသူသည် ပြင်ဆင်လျက်ရှိသော အထက်အခန်းကြီးကို ပြလိမ့်မည်။ ထိုအခန်း၌ ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹³ တပည့်တောတို့သည် သွား၍ စကားတော်အတိုင်းတွေ့လျှင်၊ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြ၏။ 

၂၂:၁-၁၃။ ပသခါပွဲအတွင်း ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်း။ ဗိမာန်တော်လုပ်ငန်းများနှင့် သွန်သင်ချက်များအားဖြင့် ယေရှုသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ကျမ်းတတ်ပညာရှင်တို့၏ အာဏာကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပသခါပွဲ နီးလာသောအခါ သူတို့သည် ယေရှုကို သတ်ပစ်ရန် နည်းလမ်းရှာဖွေနေကြသည် (အပိုဒ် ၁-၂; ယောဟန် ၁၁:၄၅-၅၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထိုနည်းလမ်းကို ယုဒက ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၃)။ ယုဒသည် ရှိမုန်၏သားဖြစ်ပြီး (ယောဟန် ၁၂:၄) လုကာက ဤယုဒကို ယာကုပ်၏သားဖြစ်သော ယုဒနှင့် (ယောဟန် ၁၄:၂၂) ခွဲခြားရန် သူ၏မျိုးနွယ်အမည်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ် (လုကာ ၆:၁၆ ကြည့်ပါ) ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ရန် စဉ်းစားရာတွင် ယုဒသည် ကိုယ်တိုင် စာတန်အား လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး စာတန်က အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည် (၂၂:၃; ၄:၁၃; ယောဟန် ၁၃:၂၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုဒသည် ယေရှုကို တရားစွဲဆိုရန် ရှာဖွေနေသော ဗိမာန်တော်ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ဗိမာန်တော်အစောင့်အရှောက်တို့နှင့် တိုင်ပင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ လူကြိုက်များမှုကြောင့် လူအုပ်မရှိသည့်အချိန်နှင့် နေရာတွင် ဖမ်းဆီးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ အများအားဖြင့် ဆုတောင်းရန် ဆုတ်ခွာနေကျသော နေရာများတွင် ဖြစ်သည်။

22:1–13. Betrayal of Jesus during Passover. Through His temple activities and teachings, Jesus threatened the authority of both the chief priests and the scribes (or teachers of the law). So as Passover approached, they were looking for a way to put Him to death (vv. 1–2; cf. John 11:45–57). That way was provided by Judas (Luke 22:3), who was Simon’s son (John 12:4). Luke distinguishes this Judas from the son of James (cf. John 14:22), who was also one of the twelve apostles (cf. John 6:70), by mentioning his surname—Iscariot (see Luke 6:16). In contemplating the betrayal of Jesus, Judas opened himself up to Satan, who seized the opportunity (22:3; cf. 4:13; John 13:27). Judas consulted with the chief priests of the temple, who were seeking a legal charge against Jesus, as well as with the commanders in charge of the temple guard, who would organize the arrest. Complicating their task considerably was Jesus’s popularity, so they determined to seize Him when and where the crowds were not present, at one of the usual places He retreated for prayer.

 

ပသခါပွဲကို နိသန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲသည် ပသခါနေ့မှစ၍ ရက်ပေါင်း ၇ ရက် (နိသန် ၁၅ မှ ၂၁ အထိ) ကြာသည် (တောလည်ရာ ၂၈:၁၆-၁၇၊ လုကာ ၂:၄၁-၅၂ မှတ်ချက်ကြည့်ပါ)။ ယုဒလူမျိုး ဘုရားဖူးများသည် ဤဒုတိယပွဲတိုင်အောင် နေထိုင်လေ့ရှိပြီး အဲဂုတ္တုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် “ဆင်းရဲဒုက္ခ၏ မုန့်” ဖြင့် အလျင်စလို ထွက်ခွာခဲ့ခြင်းကို အမှတ်ရသည် (တရားဟော ၁၆:၃)။ ဤပွဲနှစ်ပွဲ၏ နီးကပ်မှုကြောင့် မည်သည့်နာမည်ကိုမဆို နှစ်ပွဲလုံးကို ရည်ညွှန်းရန် သုံးနိုင်သည်။ ယောဟန်က ယေရှု၏ အမှုတော်ကာလအတွင်း ပသခါပွဲ သုံးကြိမ် သို့မဟုတ် လေးကြိမ်ကို ဖော်ပြထားသော်လည်း (ယောဟန် ၂:၂၃; ၆:၄၊ ၁၉:၁၄၊ ၅:၁ နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ သင်ခန်းစာကျမ်းသုံးစောင်တွင် ဤနောက်ဆုံးပသခါပွဲကိုသာ ဖော်ပြထားသည်။

The Passover, observed on Nisan 15, was the first religious festival of the Jewish calendar. The Feast of Unleavened Bread (which began on Passover) lasted for seven days, from Nisan 15 to 21 (Num. 28:16–17; see commentary on Luke 2:41–52). Jewish pilgrims would stay through this second feast to commemorate both their deliverance from Egypt and the hasty departure with “the bread of affliction” (Deut. 16:3). Due to this close connection between the two feasts, either name could be used to refer to both. Although John mentions three and possibly four separate Passovers during Jesus’s ministry (John 2:23; 6:4; 19:14; cf. 5:1), only this final one is mentioned in the Synoptic Gospels.

 

ပသခါဆိုသည်မှာ နိသန်လ ၁၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သတ်ပြီး နေဝင်ချိန်နောက်ပိုင်း (နိသန် ၁၅ ရက်နေ့) စားသုံးသော ပသခါနွားသိုးငယ် (မိသားစုတစ်စုလျှင် တစ်ကောင်စီ) ကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ယောဟန်အရ ယေရှုသည် ပသခါနွားသတ်ချိန် (နိသန် ၁၄ ရက်) တွင် အသေခံရပြီး အမှန်တကယ် ပသခါနွားသိုးငယ်ဖြစ်တော်မူသည် (ယောဟန် ၁၈:၂၈၊ ၁၉:၁၄၊ ၁ကော ၅:၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ပသခါစားပွဲကို ပသခါမတိုင်မီ စားခဲ့ရသည်။ လုကာကမူ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါစားပွဲကို ပုံမှန်အချိန်တွင် စားခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ပသခါနွားကို သတ်ပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်သည် (လေ့လာရန် “လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခြင်း နှစ်” စာမျက်နှာ ၁၄၆၀)။ အောင်ပွဲခံဝင်ရောက်ခြင်းကဲ့သို့ (လုကာ ၁၉:၂၉-၃၅) ယေရှုသည် တပည့်တော်နှစ်ပါး၊ ဤကိစ္စတွင် ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့အား အသေးစိတ် ညွှန်ကြားချက်ပေးခဲ့သည် (၂၂:၈)။ သူတို့သည် အထပ်ထပ်ရှိသော အိမ်တစ်အိမ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ဧည့်ခန်းကြီးတစ်ခန်း ပြင်ဆင်ပြီးစီးနေပြီဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၀-၁၂)။ ပသခါနွားကို ဗိမာန်တော်တွင် သတ်ရပြီး ယေရှုရှလင်မြို့အတွင်း၌သာ စားရသည် (တရားဟော ၁၆:၅-၇) ဖြစ်ရကား နေရာထိုင်ခင်း ရှားပါးမည်ဖြစ်သဖြင့် ယေရှုသည် ပုဂ္ဂိုလ်အိမ်တွင် ဧည့်ခန်းတစ်ခန်းကို ကြိုတင်စီစဉ်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (လုကာ ၂၂:၁၁၊ မဿဲ ၂၆:၁၈ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Passover could also refer to the paschal lamb (usually one per family) that was killed on the afternoon of Nisan 14 and eaten after sundown (i.e., on Nisan 15). According to John, Jesus died at the time of the Passover sacrifice (Nisan 14) as the true paschal Lamb (see John 18:28; 19:14; cf. 1 Cor. 5:7) so that the Passover meal was eaten before Passover (Nisan 15). Luke seems to indicate that the Passover meal was eaten by Jesus and the disciples at the regular time, which would have been after the Passover lamb had been sacrificed (for more, see “The Year of the Crucifixion,” p. 1460). As with the triumphal entry (cf. Luke 19:29–35), Jesus gave detailed instructions to two disciples, in this case, Peter and John (22:8), as to where they were to prepare the meal. They were shown to a house with a large room upstairs that was already furnished for the event (vv. 10–12). Because the Passover had to be sacrificed at the temple and eaten in Jerusalem (Deut. 16:5–7) and accommodations would have been scarce, Jesus may have prearranged to use a guest room (Luke 22:11) in a private home for the supper (cf. Matt. 26:18).

 

¹⁴ အချိန်ရောက်မှ တမန်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးတို့နှင့်အတူ စားပွဲ၌ လျောင်းတော်မူ၍၊
¹⁵ ငါသည် အသေမခံမှီ ဤပသခါပွဲကို သင်တို့နှင့်အတူ စားခြင်းငှါ အလွန်အလိုရှိလေပြီ။
¹⁶ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်၌ ပသခါပွဲမပြည့်စုံမှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ ဤပွဲကို တဖန် ငါမစားရဟု မိန့်တော်မူလျက်၊
¹⁷ ခွက်ဖလားကို ယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမွမ်းပြီးမှ၊ ဤခွက်ကို ယူ၍ အချင်းချင်းဝေကြလော့။
¹⁸ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော် မတည်မှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ စပျစ်ရည်ကိုတဖန် ငါ မသောက်ရဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹⁹ ထိုအခါ မုန့်ကိုယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကိုချီးမွမ်းပြီးမှ မုန့်ကိုဖဲ့၍၊ ဤမုန့်ကား သင်တို့အဘို့ အလိုငှါ စွန့်သော ငါ၏ကိုယ် ဖြစ်၏။ ငါ့ကို အောက်မေ့ဘို့ရာ ဤသို့ပြုကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²⁰ ထိုနည်းတူညစာစားပြီးမှ ခွက်ကိုလည်းယူ၍၊ ဤခွက်ကား သင်တို့အဘို့အလိုငှါ သွန်းသော ငါ၏ အသွေး၌တည်သော ပဋိညာဉ်တရားသစ်ဖြစ်၏။
²¹ သို့သော်လည်း ငါ့ကို အပ်နှံသောသူ၏လက်သည် ဤစားပွဲပေါ်မှာ ငါ့လက်နှင့်အတူရှိ၏။
²² ခွဲခန့်မှတ်သားတော်မူသည်အတိုင်း လူသားသည် သွားရမည်။ သို့သော်လည်း လူသားကို အပ်နှံသော သူသည် အမင်္ဂလာရှိ၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²³ တပည့်တော်တို့သည်လည်း ထိုအမှုကို အဘယ်သူပြုအံ့နည်းဟု အချင်းချင်း မေးမြန်းကြ၏။

၂၂:၁၄-၂၃။ ယေရှုသည် ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားတော်မူသည်။ ထာဝရဘုရား၏ ညစာကျင်းပရာ အထပ်ထပ်ခန်းတွင် ခြေထောက်ဆေးကန်များနှင့် စားပွဲနိမ့်များ ပါဝင်ပြီး ယေရှုနှင့် တပည့်တော် ဆယ့်နှစ်ပါးတို့သည် ထိုင် သို့မဟုတ် မှောက်စားကြသည် (အခန်းငယ် ၁၄)။ ထိုအနေအထားသည် ယေရှု တပည့်တော်များ၏ ခြေထောက်ကို ဆေးကြောပေးရာတွင်လည်း အဆင်ပြေစေသည် (ယောဟန် ၁၃:၁၂)။

22:14–23. Jesus Institutes the Lord’s Supper. The upper room where the Lord’s Supper took place apparently included cushions and low tables around which Jesus and the twelve disciples sat down or reclined to eat the meal (v. 14). Such a posture also facilitated Jesus’s washing of the disciples’ feet (John 13:12).

 

ယေရှုသည် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရမည့်အချိန်မတိုင်မီ တပည့်တော်များနှင့် ပသခါစားရန် အလွန်တမ်းတမ်းတတ တောင့်တတော်မူသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၅)။ ပထမပသခါပွဲ၏ ပရောဖက်ပြုချက်သင်္ကေတဖြစ်သော ဣသရေလလူမျိုးအိမ်ဝင်းတံခါးတိုင်များတွင် သွေးလိမ်းခြင်းဖြင့် သားဦးများ ကယ်တင်ခြင်းခံရခြင်းသည် မကြာမီ ပြည့်စုံတော့မည်ကို သူတို့ နားမလည်ကြခဲ့ပါ။ ယေရှုသည် ဤမျိုးဆက်မှ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရပြီး ငြင်းပယ်ခံရမည်ကို  ကြိမ်တိုင်တိုင် ဟောပြောခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (၉:၂၂၊ ၁၇:၂၅)။ နောက်ဆုံးညစာသည် မှိုင်တွေဝေသော အသံထွက်နေသော်လည်း၊ ယေရှုသည် မိမိယဇ်ပူဇော်ခြင်း၏ ရွှင်လန်းဖွယ်ရလဒ်ကို မျှော်လင့်တော်မူသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဘုန်းအသရေရတော်မူပြီး ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်တွင် စားပွဲဝိုင်းတွင် ထိုင်စားကြရမည်ဖြစ်သည် (၂၂:၁၆၊ ဟေဗြဲ ၁၂:၂ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Jesus expressed His earnest desire to eat the Passover with His disciples before His suffering (Luke 22:15). They had no understanding that the prophetic symbolism of that first Passover, when the blood applied to the entrances of the Israelite homes saved the firstborn, was soon to be fulfilled. Twice already Jesus had referred to His suffering and final rejection by the leaders and “this generation” (9:22; 17:25). Despite the somber tone of the Last Supper, Jesus anticipated the joyful results of His sacrifice when He would be glorified (24:26) and they would sit around the banquet table in the “kingdom of God” (22:16; cf. Heb. 12:2).

 

မဿဲနှင့် မာကုတို့နှင့် မတူဘဲ လုကာက ခွက်နှစ်ခွက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်မတိုင်မီ တစ်ခွက်နှင့် ညစာပြီးနောက် တစ်ခွက်ဖြစ်သည်။ ယုဒဓလေ့အရ ပသခါပွဲတွင် ခွက်လေးခွက် ပါဝင်သဖြင့် ယေရှုသည် ထုံးတမ်းစဉ်လာကို အတိုချုံ့ပြီး ထွက်မြောက်ခြင်းမှ သွေစည်ကာ မိမိသေဆုံးတော့မည့်အချိန်သို့ ဦးတည်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ လုကာတွင် ဖော်ပြသော ပထမခွက်သည် ပသခါပွဲ၏ ပထမနှစ်ခွက်အနက် တစ်ခွက်ဖြစ်ပုံရသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲကို ပသခါနှင့် တပြိုင်နက် ကျင်းပပြီး အိမ်တွင်းရှိ တဆေ့အားလုံးကို ဖယ်ရှားရသည် (အဖျော်ယမကာများတွင်လည်း ပါဝင်သည်)။ တဆေ့ကို အပြစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသဖြင့် စပျစ်ရည်သည် ယေရှု၏ အသွေးကို ကိုယ်စားပြုသည်ဖြစ်၍ တဆေ့မပါသော စပျစ်ရည်သာ ဖြစ်ရမည်။ ခွက်ထဲရှိ အရာကို ကျမ်းစင်က စပျစ်ရည်ဟု ဘယ်နေရာတွင်မျှ မဖော်ပြထားဘဲ စပျစ်သီးဖျော်ရည်ဟူ၍သာ ဖော်ပြထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်အတွက် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းပြီး ဖဲ့ခွဲ၍ ပါဝင်သူများအား ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ယေရှု၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ကိုယ်စားပြုသည်။

Luke, unlike Matthew and Mark, describes two cups, one before the unleavened bread and one after. The Jewish traditions about celebration of the Passover included four cups, so it may be that Jesus abbreviated the typical Jewish practice in order to shift the application away from the Exodus and onto His approaching death. The first cup mentioned in Luke was apparently one of the first two cups of the Passover celebration. The feast of Unleavened Bread was held simultaneously with Passover, during which all leaven was removed from the house (which included that used to ferment drinks). Since yeast was associated with sin during this festival and the wine represented the blood of Jesus, it is certain that it was not fermented. The contents of the cup are nowhere in Scripture called wine but only the fruit of the vine, that is, unfermented grape juice. At a later point, thanks would be given for the unleavened bread, which would then be broken and served to the participants as a symbol of Jesus’s body.

 

ပသခါပွဲ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာ ဓလေ့အရ ပါဝင်သမျှ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းပြခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ထိုအစား နေရာတွင် နောက်ဆုံးညစာကို ပြဌာန်းဥပမာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ မုန့်ကို မိမိကိုယ်တော်ဟု အဓိပ္ပာယ်ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၉)။ လုကာတွင် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို သူတို့အတွက် အပ်နှံခဲ့သည်ဟု ထပ်လောင်းဖော်ပြထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မုန့်သည် အမှန်တကယ် ပသခါယဇ်ဖြစ်တော်မူသော မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည် (မာကု ၁၀:၄၅၊ ဟေရှာ ၅၃:၇-၈၊ ၁၀ နှိုင်းယှဉ်ပါ) “ကမ္ဘာ့အသက်အတွက်” (ယောဟန် ၆:၅၁)။ ပသခါဓလေ့၏ တတိယခွက်ကို ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခွက် သို့မဟုတ် ကောင်းချီးခွက်ဟု ခေါ်သည် (၁ကော ၁၀:၁၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤနေရာတွင် ညစာပြီးနောက် သောက်သုံးသောကြောင့် ဒုတိယခွက်ဖြစ်ပုံရသည် (လုကာ ၂၂:၂၀)။ ယေရှုသည် ဤခွက်ကို မိမိအသွေးတော်ဖြင့် ဖြစ်သော “ပဋိညာဉ်တရားသစ်” ဟု ခေါ်တော်မူသည် (၁ကော ၁၁:၂၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပဌမပဋိညာဉ် (သို့မဟုတ်) ဓမ္မဟောင်းပဋိညာဉ်ကို အသွေးဖြင့် စတင်ခဲ့သည်နှင့်အညီ (ထွက် ၂၄:၈) ယေရှု လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် သွန်းလောင်းတော်မူသော အသွေးတော်သည် ပဋိညာဉ်တရားသစ်ကို တည်ထောင်စေသည် (ဟေဗြဲ ၉:၁၅)။

An important part of the Passover was an explanation of the meaning of each element of the ritual. In replacing it, the Last Supper was essentially an acted parable. Jesus attributed new significance to the bread, calling it His body (Luke 22:19). In Luke, Jesus added that this body was given for them, meaning that the bread symbolized the giving of Himself as the real Passover sacrifice (Mark 10:45; cf. Is. 53:7–8, 10) “for the life of the world” (John 6:51). The third cup of the Passover ritual was called one of blessing or thanksgiving (cf. 1 Cor. 10:16), and this seems to have been the second cup mentioned here because it was drunk after supper (Luke 22:20). Jesus called this cup “the new covenant” in His blood (cf. 1 Cor. 11:25). Just as the first (or old) covenant was inaugurated with blood (Ex. 24:8), so Jesus’s shed blood on the cross (represented by the “blood” of the grape) ratified the new covenant (Heb. 9:15).

 

ထာဝရဘုရား၏ ညစာတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်နှင့် တဆေ့မပါသော စပျစ်သီးဖျော်ရည်သည် ယေရှု၏ အပြစ်ကင်းစင်သန့်ရှင်းသော ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး အပြစ်လွှတ်ခြင်းအတွက် ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ဤထူးခြားသော ညစာပွဲအတွင်း သစ္စာဖောက်သူသည် သူတို့အလယ်တွင် ရှိသည်ဟု တပည့်တော်များကို အံ့ဩစေခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၂၁၊ ဆာလံ ၄၁:၉ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ခရစ်တော်၏ ဆင်းရဲဒုက္ခသည် ဘုရားသခင်၏ ကြိုတင်စီမံခြင်းဖြစ်သဖြင့် ဘုရားအစီအမံကို သိရှိခြင်းဖြင့် ခရစ်တော် ခွန်အားရရှိနိုင်သည် (ယောဟန် ၁၃:၁၈-၁၉)။ သို့သော် သစ္စာဖောက်မည့်သူအတွက်မူ ဆိုးရွားလှသည် (လုကာ ၂၂:၂၂)။ ပသခါစားပွဲသည် သီချင်းဆိုခြင်းဖြင့် ပုံမှန်အဆုံးသတ်သည် (ဆာလံ ၁၁၃-၁၁၈) နှင့် ဣသရေလ၏ အနာဂတ်အောင်ပွဲကို ညွှန်ပြသော နောက်ဆုံးခွက်ဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးညစာသည် ထပ်ဆောင်းခွက်မပါဘဲ နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည် (မာကု ၁၄:၂၆)။ အကြောင်းမှာ နောက်ဆုံးအောင်ပွဲသည် ဒုတိယအကြိမ် ဗျာဒိတ်ရှိတော်မူချိန်တွင်သာ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး ခရစ်တော်၏ အသေခံခြင်းကို အမှတ်ရစေရန် ရည်ရွယ်သည် (၁ကော ၁၁:၂၆၊ ဗျာ ၁၉:၆-၉)။

Both the unleavened bread and the unfermented juice of the Lord’s Supper—which Jesus commanded His followers to partake of in remembrance of Him (Luke 22:19)—symbolized His pure, sinless sacrifice for the forgiveness of sin. During this unusual supper, Jesus surprised the disciples by saying that His betrayer was among them (v. 21; cf. Ps. 41:9). The sufferings of Christ had been divinely preordained, so Christ could be strengthened by knowing God’s plan (John 13:18–19), but it would be terrible for the one who would betray Him (Luke 22:22). The Passover meal normally ended with a hymn (Pss. 113–118) and a final cup that pointed to the future victory of Israel, but the Last Supper concluded without the additional cup (Mark 14:26) because final victory would come only at the Second Advent, to which this remembrance of Christ’s death pointed (1 Cor. 11:26; Rev. 19:6–9).

 ²⁴ ထိုမှတပါး တပည့်တော်တို့သည် မိမိတို့တွင် အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်းဟု အချင်းချင်း ငြင်းခုံခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍၊
²⁵ ကိုယ်တော်က၊ လောကီမင်းတို့သည် အစိုးတရပြုတတ်ကြ၏။ အာဏာထားသောသူတို့ကိုလည်း ကျေးဇူးရှင်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။
²⁶ သင်တို့မူကား ထိုသို့မပြုကြနှင့်၊ သင်တို့တွင် အကဲအမှူးပြုသောသူကို ငယ်သားကဲ့သို့ဖြစ်စေ။ အုပ်စိုး သောသူကိုလည်း အစေခံကဲ့သို့ဖြစ်စေ။
²⁷ အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်း။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ လုပ် ကျွေးသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည်ကြီးမြတ်သည်မဟုတ်လော။ သို့သော် လည်း ငါသည် သင်တို့တွင် လုပ်ကျွေးသောသူကဲ့သို့ဖြစ်၏။
²⁸ ငါသည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းကို ခံစဉ်တွင် သင်တို့သည် ငါ၌မှီဝဲသောသူဖြစ်ရာ၏။
²⁹ ငါ့ခမည်းတော်သည် ငါ့အား နိုင်ငံကို ပေးတော်မူသည်နှင့်အညီ၊
³⁰ သင်တို့သည် ငါ၏နိုင်ငံတွင် ငါ့စားပွဲ၌ စားသောက်သောအခွင့်ကို၎င်း၊ တရားပလ္လင်ပေါ်မှာထိုင်၍ ဣသရေလလူတဆယ်နှစ်မျိုးကို အုပ်စိုးရသောအခွင့်ကို၎င်း၊ ငါသည် သင်တို့အား ပေးမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၂၄-၃၀။ တပည့်တော်များ ဘွဲ့အမည်အကြီးဆုံးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားကြသည်။ လုကာသည် နောက်ဆုံးညစာနှင့် ယေရှု အပ်နှံခံရခြင်းကို တပည့်တော်များ၏ အကြီးအမှူးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖော်ပြထားသည် (အခန်းငယ် ၂၄)။ ဤအငြင်းပွားမှု မည်သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားသည်ကို ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြထားပါ။ လက်ဝါးကပ်တိုင် နီးကပ်လာသဖြင့် တပည့်တော်များသည် နိုင်ငံတော် မကြာမီ တည်ထောင်မည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြပုံရသည်။ ယေရှုသည် တကယ့်အကြီးအမှူးဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်းဟု ရှင်းပြရန် အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ တပါးအမျိုးသားများတွင် ဂုဏ်နှင့် အာဏာအတွက် ယှဉ်ပြိုင်မှု ကျယ်ပြန့်သည် (အခန်းငယ် ၂၅)။ ရှင်ကျန်ရစ်သော ကမ္ပည်းစာများနှင့် အထိမ်းအမှတ်များအရ ချမ်းသာသူများသည် အများပြည်သူလုပ်ငန်းများအတွက် အလှူခံပြီး နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဂုဏ်သရေနှင့် ဩဇာရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ရာထူး၊ ဂုဏ်သရေ၊ အာဏာနှင့် ချမ်းသာလိုခြင်းကဲ့သို့ပင် ဘယ်တော့မှ မပြည့်စုံနိုင်ပါ (ဒေသနာ ၂၇:၂၀)။ ယုံကြည်သူများအလယ်တွင်မူ အကြီးဆုံးသူသည် အငယ်ဆုံးကဲ့သို့၊ ခေါင်းဆောင်သည် အမှုတော်ဆောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်ရမည် (လုကာ ၂၂:၂၆)။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် အသင်းတော်တွင် စည်းရုံးဖွဲ့စည်းမှု ရှိရမည်ကို အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ အာဏာလိုချင်စိတ်ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ ကျေးကျွန်ပုံစံအတိုင်း ဖြစ်ရမည်ဟု ဆိုသည် (ယောဟန် ၁၃:၁-၁၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းသည် ကျေးကျွန်များ၏ အသိုင်းအဝိုင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုတွင် တပည့်တော်များပြားသော်လည်း ဆယ့်နှစ်ပါးသောသူတို့သည် ယေရှုနှင့်အတူ နေရာအနှံ့လိုက်ပါပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခများကို မျှဝေခံစားခဲ့ကြသည် (လုကာ ၂၂:၂၈၊ ဥပမာ ၅:၃၀၊ မာကု ၇:၅)။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသူများအဖြစ် လာမည့်နိုင်ငံတော်တွင် စားသောက်ရန်နှင့် ဣသရေလမျိုးနွယ် ဆယ့်နှစ်ပါးကို တရားစီရင်ရန် ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်ခွင့်ရမည်ဟု ကတိပေးခံရသည် (လုကာ ၂၂:၃၀)။ ထိုနှစ်ထောင်ပြည့်ကာလတွင် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးသည် ကမ္ဘာကို တရားစီရင်မည်ဖြစ်ပြီး ကောင်းကင်တမန်များပင် စီရင်ခံရမည် (၁ကော ၆:၂-၃၊ ဗျာ ၂၀:၄)။

22:24–30. The Disciples Argue about Greatness. Luke contrasts the Last Supper and Jesus’s willingness to be delivered to death with a dispute the disciples had about greatness (v. 24). The exact time of this dispute is left unclear. Evidently, as the cross drew closer, the disciples believed the kingdom would soon be established. Jesus seized the opportunity to explain true greatness. Among the Gentiles, rivalry for honor and power was widespread (v. 25). Surviving plaques and monuments testify to the lavish donations for public works projects made by wealthy benefactors to enhance their status and influence with the political class. But the desire for position, prestige, and power, like the desire for wealth, is never satisfied (Prov. 27:20). Among believers, the greatest should be as the youngest, taking the lowest place, and the leader should be as the one who serves (Luke 22:26). Thus Jesus affirmed that organization would exist in His church but that it would be based not on thirst for power over others but on His example as servant (cf. John 13:1–17). The community of believers is a community of servants. Although Jesus had many disciples, the Twelve stayed with Him wherever He went and shared His trials (Luke 22:28; e.g., 5:30; Mark 7:5). Consequently, they, as representatives of God’s people, were promised that in the coming kingdom they would eat and drink at the same table and would also sit on thrones judging the twelve tribes of Israel (Luke 22:30). During the Millennium, God’s people will judge the world and even angels (1 Cor. 6:2–3; Rev. 20:4).

 ³¹ တဖန် သခင်ဘုရားက၊ ရှိမုန်၊ ရှိမုန်၊ ဂျုံဆန်ကို ဆန်ခါနှင့်ချသကဲ့သို့ စာတန်သည် သင်တို့ကို ချရမည် အကြောင်း အခွင့်တောင်းသည်ဖြစ်၍၊
³² သင်၏ယုံကြည်သောစိတ် မပျက်စေခြင်းငှါ ငါသည် သင့်အဘို့ဆုတောင်းလေပြီ။ သင်သည် သတိရ ပြန်သောအခါ သင်၏ညီအစ်ကိုတို့ကို တည်ကြည်စေလော့ဟု မိန့်တော်မူလျှင်၊
³³ ပေတရုက၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်တော်နှင့်အတူ ထောင်ထဲသို့၎င်း၊ အသေသတ်ခြင်းသို့၎င်း လိုက်ခြင်းငှါ အသင့်ရှိပါ၏ဟု လျှောက်လေသော်၊
³⁴ သခင်ဘုရားက၊ ပေတရု၊ ငါဆိုသည်ကား၊ ယနေ့တွင် ကြက်မတွန်မှီ သင်သည် ငါ့ကို မသိဟု သုံးကြိမ်မြောက်အောင် ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁵ တဖန် မိန့်တော်မူသည်ကား၊ အထက်က ငွေအိတ်၊ လွယ်အိတ်၊ ခြေနင်းမပါဘဲ သွားကြလော့ဟု သင်တို့ကို ငါစေလွှတ်သောအခါ တစုံတခုလိုသလောဟု မေးလျှင်၊ တစုံတခုမျှ မလိုပါဟု လျှောက်ကြသော်၊
³⁶ ယခုမူကား ငွေအိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ လွယ်အိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ ထားမရှိသော သူသည် အဝတ်ကိုရောင်း၍ ထားကိုဝယ်စေ။
³⁷ အကြောင်းမူကား၊ ထိုသူသည် မတရားသောသူတို့နှင့် ရေတွက်ဝင်ခြင်းသို့ ရောက်၏ဟူသော ကျမ်းစာ ချက်သည် ငါ၌ ယခုပင် ပြည့်စုံရမည်။ ငါ့အမှုအရာတို့သည် ပြီးစီးခြင်းသို့ ရောက်ကြပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁸ ထိုသူတို့ကလည်း၊ သခင်၊ ထားနှစ်စင်းရှိပါ၏ဟု လျှောက်လျှင်၊ တန်ပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၁–၃၈ ယေရှုသည် ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ကြိုတင်ဟောပြောပြီး ကိုယ်တော်သည် ကျွန်အဖြစ် ခံစားရမည့်အရာကို ဟောပြော၏။ အခန်းထဲမှ ထွက်သွားမည့်အချိန်မတိုင်မီ (၃၉ ကိုကြည့်) ယေရှုသည် စာတန်နှင့် ရန်တွေ့မှုအကြောင်း အနည်းငယ်ဖွင့်ပြတော်မူ၏။ စာတန်သည် ပေတရုတစ်ဦးတည်းမဟုတ်၊ တပည့်တော်များအားလုံးကို ခါထားပြီး စစ်ဆေးလိုကြောင်း (exētēsato) တောင်းဆိုခဲ့၏ (၃၁)။ “သင်တို့” ဟူသော စကားသည် ဗလုံးပုံစံဖြစ်သောကြောင့် အားလုံးကို ရည်ညွှန်း၏။ ဂရိဘာသာအရ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို စွပ်စွဲတတ်သော စာတန်သည် သူတို့ကို စုံစမ်းခွင့်တောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်၏ (ယောဘ ၁:၆–၁၂၊ ၂:၁–၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ ယေရှုသည် ပေတရု၏ မူလနာမည်ဖြစ်သော “ရှိမုန်” ကို ထပ်ကြပ်ခေါ်တော်မူပြီး အလွန်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း (amēn) ကို မကြာခဏသုံးသလို ဤနေရာတွင်လည်း အလေးအနက်ထား ကြေညာတော်မူ၏ (ယော ၁:၅၁၊ ၃:၃ နှင့် နှိုင်း)။ ထိပ်တန်းတပည့်တော်တစ်ဦးအနေဖြင့် ပေတရု၏ ဥပမာသည် ကြီးမားသောဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိ၏။ ယေရှုသည် ပေတရုအတွက် ဆုတောင်းပေးတော်မူခဲ့ပြီး စာတန်ယူဆောင်လာမည့် သွေးဆောင်မှုအောက်တွင် ယုံကြည်ခြင်းမပျက်ပြားရန် ဆုတောင်းတော်မူ၏ (လု ၂၂:၃၂)။ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်ကို စွန့်ပစ်မည့်အရာကို ကြိုတင်မြင်ထားသောကြောင့် သခင်နှင့် ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် အားပေးတော်မူ၏ (၂ရာ ၃၀:၉၊ ဆာ ၁၉:၇၊ ၅၁:၃၊ ၈၀:၁၉၊ ဟေရှာ ၅၅:၇၊ ဟောရှေ ၆:၁ နှင့် နှိုင်း)။ ယုံကြည်ခြင်းခိုင်ခံ့သူသာလျှင် အခြားသူများကို ခိုင်ခံ့စေနိုင်၏။ ယောဟန်အနီတွင် ယေရှုသည် အခြားသူများမရောက်နိုင်သောနေရာသို့ သွားတော်မူမည်ဟု မိန့်တော်မူရာ ပေတရုက ယေရှုအတွက် အသက်ကို စွန့်လှူမည်ဟု အတည်ပြု၏။ ဤလုကာတွင်မူ ယေရှုနှင့်အတူ ထောင်သို့လည်းကောင်း၊ အသေခံရန်လည်းကောင်း အသင့်ရှိကြောင်း ပြောဆို၏ (လု ၂၂:၃၃)။ သ unfortunately ပေတရုသည် ကိုယ်ကိုကိုယ်မသိ၊ သခင်ကိုလည်း မသိသောကြောင့် မာန်တက်စွာ ပြောဆိုခဲ့၏။ ယေရှုက ကြက်တွန်မည့်အချိန်မတိုင်မီ (နံနက်စောစောမတိုင်မီ) ပေတရုသည် ယေရှုကို သိသည်မဟုတ်ဟု သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟု ဟောကြားတော်မူ၏ (၃၄)။

22:31–38. Jesus Foretells Peter’s Denial and His Own Suffering as the Servant. Before leaving the upper room (cf. v. 39), Jesus revealed a glimpse of His controversy with Satan, who asked (exētēsato) to sift or shake not just Peter but all of the disciples (v. 31), as the plural form of “you” indicates. The Greek suggests that Satan, the accuser of God’s people, demanded the right to test them (cf. Job 1:6–12; 2:1–6). Jesus’s repetition of Peter’s given name, Simon, like His frequent repetition of amēn (“truly”; e.g., John 1:51; 3:3), introduced a solemn declaration or appeal (cf. Matt. 7:22; 25:11; Luke 6:46; 8:24; 13:34; Acts 9:4). As one of the leading disciples, his example would have a larger influence. Jesus prayed to the Father on Peter’s behalf that he would exhibit a faith that would not fail under the temptation Satan was about to bring (Luke 22:32). Having foreseen Peter’s impending denial and abandonment of Him, Jesus encouraged him with the hope of his return to a covenant relationship with the Lord (e.g., 2 Chr. 30:9; Pss. 19:7; 51:3; 80:19; Is. 55:7; Hos. 6:1). Only someone strong in faith can strengthen others. In John, Jesus referred to His going away to where others could not come (John 8:21; 13:33, 36), and Peter affirmed his willingness to lay down his life for Jesus. Here in Luke he intended to go with Jesus to prison and to death (Luke 22:33). Unfortunately, Peter did not know himself or His Lord, or else he would not have answered so self-assuredly. Jesus predicted that before the rooster crowed (several hours before sunrise), Peter would three times deny knowing Jesus (v. 34).

 

ယေရှုသည် ထိုအချိန်၏ အန္တရာယ်ကို ယခင်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူ၏။ ယခင်က တပည့်တော်များကို ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်၊ ဖိနပ်မပါဘဲ စေလွှတ်ခဲ့စဉ်က သူတို့သည် ဘာမျှချို့တဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ဟု ဆိုနိုင်ခဲ့ကြ၏ (လု ၉:၁–၆၊ ၁၀:၄ နှင့် နှိုင်း၊ ၂၂:၃၅)။ ယခုမူ အချိန်အခါ လုံးဝကွဲပြားသွားပြီ။ ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်သာမက ဓားလည်းလိုအပ်တော့မည်။ ဓားမရှိလျှင် အဝတ်ကို ရောင်းချ၍ ဓားဝယ်ရန် မိန့်တော်မူ၏ (၃၆)။ ယေရှုသည် ဥပစာများဖြင့် မကြာခဏ ဟောတော်မူသော်လည်း နားထောင်သူများက စကားတွင်းနှင့် တကယ့်အဓိပ္ပာယ်ကို မခွဲခြားတတ်ခဲ့ချေ (မဿဲ ၁၅:၁၀–၂၀၊ မာ ၈:၁၅–၁၆၊ ယော ၂:၁၉–၂၁ နှင့် နှိုင်း)။ ဓားဟူသော စကားသည် ရန်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ညှဉ်းဆီးခြင်းကို ရည်ညွှန်း၏ (လု ၂၁:၂၄၊ မဿဲ ၁၀:၃၄–၃၆)။ ယေရှုကိုယ်တော်တိုင် “လူဆိုးများနှင့် အတူ ရေတွက်ခြင်းခံရ” မည်ဖြစ်သည် (လု ၂၂:၃၇)။ ဟေရှာယ ၅၃:၁၂ မှ ကိုးကားချက်သည် ယေရှုသည် လူများ၏အပြစ်အတွက် ရိုက်ပုတ်ခြင်းခံရမည်ဟု နားလည်တော်မူကြောင်း ပြသ၏ (ဟေရှာ ၅၃:၈၊ မာ ၁၄:၂၇ နှင့် နှိုင်း)။ ဤသည်မှာ ကိုယ်တော်လာရောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်၏။ လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အတိအကျ ပြည့်စုံခဲ့၏ (လု ၂၃:၃၂–၃၃)။ တပည့်တော်များသည် ဓားနှစ်လက်ကို ညွှန်ပြပြီး ဥပစာဆန်သော ဓားဝယ်ရန်ညွှန်ကြားချက် (ဝိညာဉ်ရေးရာစစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ရန်) နှင့် ပရောဖက်ပြည့်စုံခြင်းကို နားမလည်ခဲ့ချေ။ ယခုတိုင် သတိပေးချက်များအားလုံး နားပင်းနေသောကြောင့် ယေရှုက “လုံလောက်ပြီ” ဟု သူတို့၏ နားမလည်မှုကို လက်ခံတော်မူ၏။

Jesus contrasted the time of peril at that time with earlier times. Then, although He had sent the disciples on missions without any visible means of support (see commentary on Luke 9:1–6; cf. 10:4), they could say they lacked nothing (22:35). But when Jesus spoke, the times were drastically different. The disciples would need not only a money bag and traveling bag for provisions but also a sword, and if necessary, one’s garment was to be sold to buy a sword (v. 36). Jesus often spoke in parables and metaphors, though His listeners, as here, frequently took these sayings literally (e.g., Matt. 15:10–20; Mark 8:15–16; John 2:19–21). The sword points to strife and persecution (Luke 21:24; Matt. 10:34–36), beginning with Jesus Himself, who would be “numbered with the transgressors” (Luke 22:37). This quotation from Isaiah 53:12 shows that Jesus understood His mission in terms of being struck for the sins of the people (Is. 53:8; cf. Mark 14:27), which was the purpose of His coming. It was also fulfilled quite literally in His crucifixion (Luke 23:32–33). The disciples, pointing to two swords, failed to grasp the connection between the metaphorical admonition to buy a sword (to get ready for the approaching spiritual conflict) and the imminent fulfillment of prophecy just announced. Since all His warnings up to this point seemed to have fallen on deaf ears, Jesus acquiesced to their continued incomprehension by saying this was enough.

 ³⁹ ထိုနောက် အလေ့တော်ရှိသည်အတိုင်း သံလွင်တောင်သို့ ထွက်ကြွတော်မူ၍၊ တပည့်တော်တို့သည် နောက်တော်သို့ လိုက်ကြ၏။
⁴⁰ ထိုအရပ်သို့ ရောက်တော်မူလျှင်၊ သင်တို့သည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည်အကြောင်း ဆု တောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူပြီးမှ၊
⁴¹ တပည့်တော်တို့နှင့် ကျောက်ခဲတပစ်လောက် ခွာသွား၍ ဒူးထောက်လျက်၊
⁴² အိုအဘ၊ အလိုတော်ရှိလျှင် ဤခွက်ကို အကျွန်ုပ်မှ လွှဲတော်မူပါ။ သို့သော်လည်း အကျွန်ုပ်အလိုရှိ သည်အတိုင်း မဖြစ်ပါစေနှင့်။ ကိုယ်တော်အလိုရှိသည်အတိုင်း ဖြစ်ပါစေသောဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။
⁴³ ထိုအခါ ကောင်းကင်တမန်သည် ထင်ရှားလာ၍ ကိုယ်တော်ကို အားပေးရ၏။
⁴⁴ ပြင်းစွာသောဝေဒနာကိုခံလျက် အထူးသဖြင့်ကြိုးစား၍ ဆုတောင်းတော်မူ၏။ ချွေးထွက်တော်မူသည် ကား၊ မြေပေါ်၌ကျသော သွေးစက်ခဲကဲ့သို့ ဖြစ်သတည်း။
⁴⁵ ထိုသို့ ဆုတောင်းပြီးမှ၊ ယေရှုသည်ထ၍ တပည့်တော်တို့ရှိရာသို့ ပြန်သောအခါ၊ သူတို့သည် ဝမ်းနည်း သောစိတ်ရှိသည်နှင့် အိပ်ပျော်လျက် နေကြသည်ကို တွေ့တော်မူလျှင်၊
⁴⁶ သင်တို့သည် အဘယ်ကြောင့် အိပ်ပျော်ကြသနည်း။ ထကြ။ စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည် အကြောင်း ဆုတောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၉–၄၆ ဂေသမန်ဥယျာဉ်၌ ယေရှု၏ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဆင်းရဲခြင်း။ သံလွင်တောင်ပေါ်ရှိ ယေရှုသည် တစ်ဦးတည်းဆုတောင်းတတ်သော နေရာသည် ဂေသမန် (“ဆီညှစ်စက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) ဥယျာဉ်ဖြစ်၏။ အပြစ်၏အလေးချိန်ကို ခံစားရမည့်နေရာ အမည်နှင့် လိုက်ဖက်၏ (မဿဲ ၂၆:၃၆၊ ယော ၁၈:၁)။ တပည့်တော်များကို သွေးဆောင်မှုကို ခံနိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းပြီး (၂၂:၄၀၊ ၃၂ နှင့် နှိုင်း) ယေရှုသည် ဥယျာဉ်ထဲ နည်းငယ်ဝေးရာသို့ သွားကာ ဒူးထောက်ဆုတောင်းတော်မူ၏ (၄၁)။ လုကာ၏ တိုတိုတုတ်တုတ်မှတ်တမ်းတွင် ယေရှုသည် တစ်ကြိမ်သာ ဆုတောင်းတော်မူပြီး ခွက်ကို ဖယ်ရှားပေးရန် တောင်းပန်ရာတွင် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို လက်ခံကန်တော့၏ (မဿဲ ၂၆:၃၉၊ မာ ၁၄:၃၆ နှင့် နှိုင်း)။ လူ့သဘာဝအရ လက်ဝါးကပ်တိုင်ခံလိုခြင်းမရှိသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ခမည်းတော်၏အလိုတော်ပြည့်စုံပါစေဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။

22:39–46. Jesus’s Prayer and Agony in Gethsemane. The place on the Mount of Olives where Jesus was accustomed to go for solitude and prayer was a garden called Gethsemane, which means oil press—a fitting name since Jesus would feel the weight of sin pressing on Him there (Matt. 26:36; John 18:1). After urging the disciples to pray for strength to withstand temptation so that their faith might not fail (Luke 22:40; cf. v. 32), Jesus withdrew further into the garden to be alone and knelt down to pray (v. 41). In Luke’s abbreviated account, Jesus prays only once, prefacing His plea to the Father to take away the cup with a recognition of and submission to the divine will (cf. Matt. 26:39; Mark 14:36). Although Jesus’s human will in not wanting to go to the cross disagreed with the divine will, in the end He prayed that His Father’s will be done.

 

ခမည်းတော်နှင့် ခွဲခွာရခြင်း၏ ဆင်းရဲဒုက္ခ (agōnia) သည် အလွန်ပြင်းထန်သောကြောင့် ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါး လာရောက်အားပေးတော်မူ၏ (၂၂:၄၄)။ ပိုမိုစိတ်အားထက်သန်စွာ ဆုတောင်းရာ ချွေးသည် သွေးစက်ကြီးများနှင့် တူလာ၏။ ဤသည်မှာ အလွန်ကြောက်ရွံ့ခြင်း သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ခြင်းကြောင့် သွေးချွေးထွက်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေ (hematidrosis) ဖြစ်နိုင်၏။ ယေရှုသည် တပည့်တော်များထံ ပြန်လာသောအခါ သူတို့သည် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ အိပ်ပျော်နေ၏ (၂၂:၄၅)။ နောက်တစ်ကြိမ် သွေးဆောင်မှုကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏ (၂၂:၄၆)။ ယေရှုကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာအားကိုးခြင်းသည် အဓိက ကာကွယ်ရေးဖြစ်၏ (၄:၄ နှင့် နှိုင်း)။

So draining was the agony (agōnia, Luke 22:44) of separation from His Father that an angel came to strengthen Him for the excruciating path that lay ahead. Praying more earnestly, Jesus’s sweat appeared to be like great drops of blood (“like,” hōsei, means appearance; e.g., Luke 24:11; Matt. 3:16; Acts 2:3; 6:15). This may suggest hematidrosis, an acute medical condition of sweating blood that is caused by extreme fear or stress, sometimes observed among prisoners awaiting execution. Jesus, when returning to the disciples, found them sleeping because they were exhausted by their sorrow (Luke 22:45). The uncertainty was deeply perplexing and filled their hearts with sorrow (cf. John 16:5). Again Jesus urged them to pray for strength to face temptation (Luke 22:46). As with Jesus Himself, their primary line of defense would be prayer and a firm reliance on God’s word (cf. 4:4).

 ⁴⁷ ထိုသို့ မိန့်တော်မူစဉ်တွင်ပင် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်သည် လူ အပေါင်းတို့ကို လမ်းပြလျက်လာ၍၊ ယေရှုကို နမ်းခြင်းငှါ ချဉ်းကပ်လေ၏။
⁴⁸ ယေရှုကလည်း၊ ယုဒါ သင်သည် နမ်းခြင်းကို ပြုလျက် လူသားကိုအပ်သလောဟု မေးတော်မူ၏။
⁴⁹ ယေရှုနှင့်အတူပါသော သူတို့သည် ဖြစ်အံ့သောအမှုကို မြင်လျှင်၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် ထားနှင့် ခုတ်ရပါမည်လောဟု မေးလျှောက်ပြီးမှ၊
⁵⁰ တယောက်သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ ကျွန်တယောက်ကို ခုတ်သဖြင့် လက်ျာနားရွက်ပြတ်လေ၏။
⁵¹ ယေရှုကလည်း၊ တန်စေဟု မိန့်တော်မူ၍ နားရွက်ကို လက်တော်နှင့်တို့သဖြင့် အနာကို ပျောက်စေ တော်မူ၏။
⁵² ထိုအခါ အထံတော်သို့ရောက်လာသော ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ဗိမာန်တော်မှူး၊ လူအကြီးအကဲတို့ အား ယေရှုက၊ သင်တို့သည် ထားပြကို ဘမ်းသကဲ့သို့ ငါ့ကို ဘမ်းအံ့သောငှါ ထားနှင့် ဒုတ်များကို လက်စွဲလျက် လာကြသည်တကား။
⁵³ ငါသည် ဗိမာန်တော်၌ သင်တို့နှင့်အတူ ရှိနေစဉ်အခါ သင်တို့သည် ငါ့ကို မဘမ်းမဆီးကြ။ သို့သော် လည်း ယခုအချိန်ကား သင်တို့အချိန်ဖြစ်၏။ မှောင်မိုက်တန်ခိုးလည်းဖြစ်၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၄၇–၅၃ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးခြင်း။ ယေရှုစကားမဆုံးမီ လူအုပ်ကြီးရောက်လာ၏။ ယုဒဦးဆောင်လျက် လာကြ၏။ ယုဒသည် နမ်းရန် ရည်ရွယ်ခဲ့၏ (၄၇)။ နမ်းခြင်းသည် မိသားစု၊ ရင်းနှီးသူ၊ တပည့်နှင့်ဆရာအကြား ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် လေးစားခြင်းလက္ခဏာဖြစ်၏။ ဤနေရာတွင်မူ မှောင်ရိပ်ထဲ၌ ယေရှုကို အတိအကျဖော်ပြရန်အတွက်ဖြစ်၏။ ယေရှု၏ မေးခွန်းသည် မကောင်းမှုအတွက် နမ်းခြင်းကို အံ့သြဖွယ် ထင်ရှားစေ၏။ တပည့်တော်များ နိုးကြားလာပြီး ဓားကိုင်ရမည့်အချိန်ရောက်ပြီလောဟု မေးကြ၏ (၄၉၊ ၃၈ နှင့် နှိုင်း)။ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်သည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာအပေါ်တည်ပြီး ကိုယ်ကာကွယ်ရန်ပင် တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုဟု သူတို့ နားမလည်သေး၊ (ယော ၁၈:၃၆၊ မဿဲ ၂၆:၅၂–၅၃ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရု (ယော ၁၈:၁၀) သည် ယေရှုဖြေမဆိုမီ ဓားရှည်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ကျွန် မလခု၏ ညာနားရွက်ကို ဖြတ်လိုက်၏ (၅၀)။ အခြေအနေကို အမြဲထိန်းချုပ်ထားသော ယေရှုသည် ဘုရားနိုင်ငံတော်၏ အကြမ်းမဖက်သောသဘောကို ထင်ရှားစွာ ပြသတော်မူ၏။ နားရွက်ကို တို့၍ အနာကင်းစင်အောင် ကုသတော်မူ၏ (၅၁)။ ဓားနှင့်တုတ်များကိုင်ဆောင်ကာ ညအချိန် လာရောက်ဖမ်းဆီးသော ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များကို နေ့တိုင်းဗိမာန်တော်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ သွန်သင်ခဲ့သည်ကို သတိပေးတော်မူ၏ (၅၂–၅၃)။ သူတို့၏အမှုကို အမှောင်တရား၏အာဏာနှင့် စာတန်၏အုပ်စိုးမှုဟု ဖော်ပြတော်မူ၏ (၃၊ ၃၁ နှင့် နှိုင်း)။

22:47–53. Betrayal and Arrest of Jesus. Even before Jesus finished speaking, a large mob approached, led by Judas. Luke indicates Judas’s intention was to kiss Jesus (v. 47). The kiss was a sign of affection and respect between family members and close friends, perhaps also between disciple and rabbi (Matt. 26:49). However, its purpose here was to clearly identify Jesus in the darkness for the arrest. The word order of Jesus’s question in Greek emphasizes the incongruity of using a kiss for evil. The disciples, by this time wide awake, asked whether it was time to wield the sword (Luke 22:49; see also v. 38). Amazingly, they did not yet understand the otherworldly nature of God’s kingdom—it is based on love (6:27, 35; 10:27), with citizens who do not fight, not even in defense (John 18:36; cf. Matt. 26:52–53). One of the disciples, Peter (John 18:10), did not wait for Jesus to answer the question but cut off the right ear of the high priest’s servant (Luke 22:50). Always in control of the situation, Jesus vividly demonstrated the nonviolent character of God’s kingdom. He touched the man’s ear and healed him (v. 51). Then, speaking to the religious leaders who had come with swords and clubs to arrest Him at night, He reminded them of His peacefully teaching daily in the temple (vv. 52–53). Identifying their work with the power and reign of darkness (i.e., Satan; vv. 3, 31), Jesus showed which kingdom these religious functionaries had chosen.

⁵⁴ ထိုသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ဘမ်းဆီး၍ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏အိမ်သို့ ဆောင်သွားကြ၏။ ပေတရု သည်လည်း သူတို့နှင့် ဝေးစွာလိုက်လေ၏။
⁵⁵ အိမ်ဦးအလယ်၌ မီးမွေးပြီးမှ၊ လူများတို့သည် စုဝေး၍ ထိုင်ကြလျှင်၊ ပေတရုသည်လည်း သူတို့အထဲ၌ ထိုင်နေ၏။
⁵⁶ ထိုသို့ ပေတရုသည် မီးအနားမှာ ထိုင်နေသည်ကို အစေအပါးမိန်းမတယောက်သည်မြင်လျှင်၊ သူ့ကို စေ့စေ့ကြည့်၍၊ ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော်သောသူဖြစ်သည်ဟု ဆိုသော်၊
⁵⁷ ပေတရုက၊ အချင်းမိန်းမ၊ ထိုသူကို ငါမသိဟု ငြင်းလေ၏။
⁵⁸ ထိုနောက် များမကြာ အခြားသောသူသည် ပေတရုကိုမြင်လျှင်၊ သင်သည်လည်း ထိုသူတို့အဝင်ဖြစ် သည်ဟုဆိုသော်၊ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ ငါသည် သူတို့ အဝင်မဟုတ်ဟု ဆို၏။
⁵⁹ တဖန် တနာရီလောက်ကြာပြီးမှ အခြားသောသူက၊ အကယ်စင်စစ် ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော် သောသူဖြစ်၏။ ဂါလိလဲလူလည်း ဖြစ်၏ဟု ခိုင်မာစွာဆိုလျှင်၊
⁶⁰ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ သင်ပြောသောအရာကို ငါမသိဟုဆို၏။ ထိုစကားကိုပြောသော ခဏခြင်းတွင် ကြက်တွန်လေ၏။
⁶¹ ထိုအခါ သခင်ဘုရားသည်လှည့်၍ ပေတရုကို ကြည့်တော်မူ၏။ ကြက် မတွန်မှီ သင်သည် သုံးကြိမ် မြောက်အောင် ငါ့ကို ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူသော စကားကို ပေတရုသည် သတိရသဖြင့်၊
⁶² ပြင်သို့ထွက်၍ ပြင်းစွာငိုကြွေးလေ၏။ 

၂၂:၅၄–၆၂ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ခါးသီးစွာ နောင်တရခြင်း။ ရောမလူမျိုးမဟုတ်၊ ယုဒခေါင်းဆောင်များကပင် ယေရှုကို ဖမ်းဆီးခဲ့၏။ ယောဟန်အရ ဂေသမန်မှ ယေရှုကို ပထမဆုံး အာနတ်၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (ယော ၁၈:၁၃)။ ရောမတို့က ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းခန့်အပ်ရေးကို နှစ်စဉ်ထိန်းချုပ်ထားသောကြောင့် အာနတ်မှာ လူများက တရားမျှတသော ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းဟု ယူဆ၏။ အာနတ်၏ယောက္ခမ ကာယပ ကို ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်း ဗလေရို ဂရာတု က ခရစ်နှစ် ၁၈ တွင် ခန့်အပ်ခဲ့၏။ ယေရှုကို ကာယပ၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (လု ၂၂:၅၄၊ မဿဲ ၂၆:၅၇ နှင့် နှိုင်း)။ လုကာအရ ညအချိန်ဖြစ်သောကြောင့် ဤအစစ်ဆေးခြင်းသည် ယာယီသာဖြစ်၏ (၂၂:၆၆ ကိုကြည့်)။

22:54–62. Peter’s Denial and Bitter Repentance. It was not the Romans but the Jewish leaders who took the lead and arrested Jesus. According to John, Jesus was first taken from Gethsemane to the house of Annas, who was recognized by the people as the rightful high priest (John 18:13). But the Romans reserved the power of annual appointment to this office, making it essentially a political post. After several interim high priests, Annas’s son-in-law Caiaphas was appointed to the position by the Roman prefect, Valerius Gratus, in A.D. 18, and it was to Caiaphas’s house that Jesus was taken next (Luke 22:54; cf. Matt. 26:57). As Luke implies, such a trial was necessarily preliminary because it was still night (see Luke 22:66).

 

ပေတရုသည် အိမ်ထဲသို့ မဝင်ဘဲ ခြံဝင်းထဲတွင် လူများနှင့်ရောနှော၍ ထိုင်နေ၏။ နွေဦးရာသီဖြစ်သောကြောင့် ညအချိန် အေးနေသဖြင့် ကျွန်များနှင့် အစောင့်များသည် မီးမွှေးထားကြ၏ (၅၅)။ ပေတရု မီးနားထိုင်စဉ် မျက်နှာကို အသိအမှတ်ပြုခံရ၏။ ဧဝံဂေလိလေခုအားလုံးတွင် ပထမဆုံး အသိအမှတ်ပြုသူမှာ ကျွန်မိန်းကလေးတစ်ဦးဖြစ်၏ (၅၆၊ ယော ၁၈:၁၆ အရ တံခါးစောင့်မ)။ သူမက ပေတရုကို စိုက်ကြည့်ပြီး ယေရှုနှင့်အတူရှိခဲ့သူဟု အတည်ပြု၏။ ပေတရုက ယေရှုကို မသိဟု ငြင်းပယ်၏ (၅၇၊ ၃၄ နှင့် နှိုင်း)။ ယေရှုတပည့်ဟု အသိအမှတ်မပြုခံရရန် လူအုပ်ထဲ ရောနှောနေခြင်းဖြင့် ပေတရုသည် ပထမဆုံး ဝေးကွာခဲ့၏။ သွေးဆောင်မှုကို စိတ်နှလုံးထဲတွင် အရင်ရှုံးနိမ့်ပြီးမှ ပွင့်လင်းစွာ အပြစ်ပြု၏။ ဤတံခါးကို ဖြတ်ကျော်ပြီးသည်နှင့် ဒုတိယနှင့် တတိယ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ရှောင်လွှဲ၍ မရနိုင်တော့၊ (၅၈–၆၀)။ အပြစ်တစ်ခုသည် နောက်ထပ်ဆင်းသက်မှုကို လမ်းဖွင့်ပေး၏။ တတိယစွပ်စွဲသူသည် ဥယျာဉ်ထဲတွင် မြင်ဖူးသူဖြစ်ပြီး ဂါလိလဲအသံထွက်ကို သတိပြုမိ၍ အတည်ကြီးပြု၏ (၅၉၊ မဿဲ ၂၆:၇၃၊ မာ ၁၄:၇၀ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရုသည် ယေရှုနှင့် လုံးဝခွဲထုတ်ရန် ကျိန်ဆဲခြင်း၊ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ခြင်းဖြင့် အတည်ပြု၏။ ယေရှုအတွက် တိုက်ခိုက်ရန် အသင့်ရှိသော်လည်း ယေရှုအတွက် ပေးဆပ်ရမည်ကို မခံနိုင်၊ တတိယအကြိမ် ငြင်းပယ်ချိန်တွင် ကြက်တွန်၏။ ယေရှုက ပေတရုကို လှည့်ကြည့်တော်မူ၏။ ထိုဝမ်းနည်းခြင်း၊ သနားခြင်းမျက်လုံးသည် သခင်၏ သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟူသော နှုတ်ကပတ်တော်ကို သတိတရစေ၏။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် ဘယ်သောအခါမျှ ပျက်ပြားနိုင်သည်မဟုတ် (ယော ၁၀:၃၅)။ အပြစ်ရှိသူများကို နောင်တရရန် ဆင့်ခေါ်၏ (လု ၅:၃၂)။ စာတန်သည် ကိုယ်တော်ကို အကြီးဆုံးထိခိုက်စေရန် ကိုယ်ကို သုံးခဲ့သည်ကို ပေတရု ကြောက်မက်ဖွယ်သိရှိလျှင် အပြင်ထွက်၍ ခါးသီးစွာ ငိုကြွေး၏ (၆၂)။

Peter mixed with those in the courtyard and sat among them rather than entering the house proper, which surrounded the open-air courtyard and was where the trial took place. Being springtime, it would have still been cold at night, so the servants and guards kindled a fire to keep warm (v. 55). As Peter sat near the fire, his face was recognized. All four Gospels note that a servant girl was the first to recognize him (v. 56). John 18:16 identifies her as the doorkeeper. Staring at him, she confidently asserted that Peter had been with Jesus, to which he responded that he did not know Him, just as Jesus had predicted (Luke 22:57; cf. v. 34). Peter, having already distanced himself from Jesus by mingling with the crowd so as not to be recognized as His disciple, prepared the way for his open denial. The battle with temptation is lost first in the heart before open transgression occurs. Once this barrier had been crossed, the second and third denials were virtually impossible to avoid (vv. 58–60). One sin paves the way for further moves downward. The third accuser was the most confident and definitive, having seen Peter in the garden (John 18:26) and observing his unrefined Galilean accent (Luke 22:59; cf. Matt. 26:73; Mark 14:70). Peter tried to reflect the same certainty, even cursing and swearing in order to disassociate himself completely from Jesus and His purity. He was ready to fight for Jesus but unprepared to suffer ridicule for His sake. At this third denial, the rooster crowed and Jesus turned and looked at Peter, apparently through an open door or window onto the courtyard. That sad, pitying look reminded Peter of the word of the Lord that predicted his threefold denial. God’s word cannot be broken (John 10:35). It possesses a self-authenticating power and calls sinners to repentance (Luke 5:32). Realizing with horror how Satan had used him to inflict the heaviest blow, Peter went out and wept bitterly (22:62).

⁶³ ယေရှုကို ကိုင်ဆွဲသောသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ပြက်ယယ်ပြု၍ ရိုက်ပုတ်ကြ၏။
⁶⁴ မျက်နှာတော်ကိုဖုံးပြီးလျှင် လက်နှင့်ပုတ်လျက်၊ ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သူပုတ်သည်ကို ပရောဖက်ပြု ၍ ဟောတော်မူပါဟုဆိုကြ၏။
⁶⁵ အခြားသောစကားများဖြင့်လည်း ကိုယ်တော်ကို ကဲ့ရဲ့၍ ပြောဆိုကြသေး၏။
⁶⁶ မိုဃ်းလင်းသောအခါ လူတို့တွင် အကြီးအကဲဖြစ်သောသူ၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ကျမ်းပြုဆရာတို့ သည် စည်းဝေး၍ ကိုယ်တော်ကို လွှတ်တော်သို့ ဆောင်သွားပြီးလျှင်၊
⁶⁷ သင်သည် ခရစ်တော်မှန်လျှင် ငါတို့အား ပြောလော့ဟုဆိုကြ၏။ ယေရှုကလည်း၊ ငါပြောလျှင် သင်တို့ သည် မယုံ။
⁶⁸ ငါမေးလျှင်လည်း သင်တို့သည် မဖြေဘဲ၊ ငါ့ကို မလွှတ်ဘဲနေကြလိမ့်မည်။
⁶⁹ နောက်၌ လူသားသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်လက်ျာဘက်၌ ထိုင်တော်မူလတံ့ဟု မိန့်တော်မူ သော်၊
⁷⁰ ထိုသူအပေါင်းတို့က၊ သို့ဖြစ်၍ သင်သည် ဘုရားသခင်၏ သားတော်မှန်သည်တကားဟု ဆိုကြလျှင်၊ သင်တို့ဆိုသည်အတိုင်းမှန်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁷¹ ထိုသူတို့ကလည်း၊ အဘယ်သက်သေလိုသေးသနည်း။ သူ၏စကားကို ငါတို့ကိုယ်တိုင် ကြားရပြီဟု ဆိုကြ၏။ 

၂၂:၆၃–၇၁ ယေရှုကို ပြက်ယယ်ခြင်း၊ ရိုက်ပုတ်ခြင်း၊ ရှင်ဟေရဒ်တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခြင်း။ နံနက်မိုးလင်းချိန်တိုင်အောင် ယေရှုကို ဗိမာန်တော်အစောင့်များ၏လက်ထဲတွင် ထားခဲ့၏။ ကိုယ်တော်၏ ဟောကြားချက်အတိုင်း (၁၈:၃၂) သူတို့သည် ပြက်ယယ်ကြပြီး မျက်စိစွန်းနှင့် ရိုက်သူကို ပရောဖက်ပြုဟောပါဟု စိန်ခေါ်ကြ၏။ အခြားသုတေသနများက သူတို့သည် တံတွေးထွေးခြင်း၊ လက်ဝါးဖြင့် ရိုက်ခြင်းတို့လည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဖြည့်စွက်၏ (မဿဲ ၂၆:၆၇၊ မာ ၁၄:၆၅)။ လုကာက “ဗ္လာစဖူးမန်တက်” (ပြက်ယယ်ခြင်း၊ စော်ကားခြင်း) ဟု အနှစ်ချုပ်ပြီး အခြားများစွာလည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဆို၏ (၂၂:၆၅)။ ယေရှု၏ အဆိုအမိန့်များကို ပြက်ယယ်ခြင်း သို့မဟုတ် နိမိတ်လက္ခဏာတောင်းဆိုခြင်းလည်း ပါဝင်နိုင်၏။

22:63–71. Jesus Is Mocked, Beaten, and Tried before the Sanhedrin. Jesus was left in the hands of the temple guard until daybreak, when the full Sanhedrin would meet. In fulfillment of His prediction (18:32), they began to mock Him. Since they had heard that Jesus was a prophet, after blindfolding Him, they commanded, “Prophesy!” and challenged Him to tell them who struck Him. The other Synoptics add that they spat on Him and hit Him with the palms of their hands (Matt. 26:67; Mark 14:65). Luke summarizes their mistreatment by indicating that they were blasphēmountes—“blaspheming” or “insulting”—Him with many other things as well (Luke 22:65). This could include mocking some of His sayings (e.g., Luke 23:39; Mark 15:29) or presumptuously demanding a miracle (Matt. 27:39–40).

 

ညအချိန် အစစ်ဆေးခြင်းအပါအဝင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် ရှင်ဟေရဒ်ကောင်စီ၏ ဥပဒေအရ တရားမဲ့၏။ သေဒဏ်ပေးရန် အပြစ်ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နေ့အချိန်တွင်သာ ချမှတ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဗိမာန်တော်အတွင်း ကျောက်ထွင်းခန်းမတွင် အပြည့်အစုံ ကောင်စီအစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခဲ့၏။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများ၊ ပညာရှင်ဆရာများ၊ လူကြီးများ ပါဝင်၏။ ယခင်အစစ်ဆေးမှုများသည် အပြစ်တင်ရန် အကြောင်းရှာခြင်းနှင့် တွန်းအားပေးခြင်းဖြစ်၏။ ယေရှုအား မေးခွန်းနှစ်ခု မေးခဲ့၏။ ပထမဆုံး ခရစ်တော်ဟုတ်မဟုတ် ကောင်စီတစ်ခုလုံးရှေ့တွင် ကြေညာရန်။ ယေရှုက တိုက်ရိုက်မဖြေဘဲ ယုံမည်မဟုတ်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (ယေရမိ ၃၈:၁၅ နှင့် နှိုင်း)။ အနာဂတ်တွင် လူမျိုးသားတော်သည် ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ ထိုင်၍ ဖြောင့်မတ်ခြင်းတရားကို စီရင်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (၂၂:၆၉၊ ဆာ ၁၁၀:၁–၂ နှင့် နှိုင်း)။ ဤအဖြေသည် အပြစ်တင်ရန် မလုံလောက်သောကြောင့် ဘုရားသခင်၏သားတော်ဟုတ်မဟုတ် မေးခဲ့၏။ ယေရှုက သူတို့စကားကို အတည်ပြု၏။

Several procedural details, including the preceding night trial, would not have been legal according to the Sanhedrin’s own jurisprudence. A verdict of conviction in capital offenses had to be arrived at during the day, thus the need for a formal session of the council, which met in the Hall of Hewn Stones within the temple complex. It included the elders as lay representatives in addition to chief priests and scribes, or teachers of the law. The preceding trials sought grounds for Jesus’s condemnation and attempted to build the momentum for it. Both questions put to Jesus concerned His identity. First they asked Him to declare to the whole council whether He was the Christ (i.e., the Messiah). Jesus refused to answer their question directly, pointing out that they would not believe (cf. Jer. 38:15). He appealed to the future, when the Son of Man would come to execute righteous judgment (Luke 22:69). The “right hand” of God indicates a position of divine authority (cf. Ps. 110:1–2). Since this reply was insufficiently clear for condemnation, a follow-up question addressed whether Jesus was claiming to be the Son of God. He answered positively in an idiomatic manner of affirming the words just spoken in the question.၂၂:၁–၂၃:၅၆ ယေရှု၏ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရခြင်းနှင့် အသေခံခြင်း

ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်တွင် နေ့တိုင်း သွန်သင်နေသော်လည်း၊ ယုဒ၏ သစ္စာဖောက်ခြင်းဖြင့် အဖြစ်အပျက်များ လျင်မြန်စွာ အံ့ဖွယ်နိဂုံးသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည် (၂၂:၁-၁၃)။ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါပွဲစားသုံးပြီး ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားကျင်းပပြီးနောက် (၂၂:၁၄-၃၈)၊ ယေရှုသည် ဂေသရှေမန်ဥယျာဉ်တွင် တစ်ညလုံး ဆုတောင်းခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင်ပင် ဖမ်းဆီးခံရသည် (၂၂:၃၉-၆၂)။ ထို့နောက် အလျင်အမြန် ရှမန်ကြီးများအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခံရပြီး အပြစ်ဒဏ်စီရင်ခံရသည် (၂၂:၆၃-၇၁)၊ ရောမတို့လက်သို့ လွှဲအပ်ခံရသည် (၂၃:၁-၂၅)၊ နောက်ဆုံး လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အသေခံရသည် (၂၃:၂၆-၅၆)။

22:1–23:56

SUFFERINGS AND DEATH OF JESUS

Although Jesus was teaching day after day in the temple, with His betrayal by Judas, events started moving rapidly to their shocking conclusion (22:1–13). After the celebration of the Passover by Jesus and His disciples and the institution of the Lord’s Supper (22:14–38), Jesus prayed all night in Gethsemane, where He was arrested (22:39–62). Then He was hurriedly tried before the Sanhedrin and condemned (22:63–71), handed over to the Romans (23:1–25), and finally crucified (23:26–56).

1 ပသခါအမည်ရှိသော အဇုမပွဲခံခါနီးတွင်၊
² ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးတို့နှင့် ကျမ်းပြုဆရာတို့သည် ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သို့သတ်ရအံ့နည်းဟု ရှာကြံရကြသနည်းဟူမူကား၊ လူများတို့ကို ကြောက်ကြ၏။
³ ထိုအခါ စာတန်သည် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်အထဲသို့ဝင်သည် ဖြစ်၍၊
⁴ ထိုသူသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးများ၊ ဗိမာန်တော်မှူးများတို့ထံသို့ သွားပြီးလျှင်၊ ယေရှုကို အဘယ် သို့ အပ်ရမည်နည်းဟူ၍ တိုင်ပင်လေ၏။
⁵ ထိုသူတို့သည် ဝမ်းမြောက်သောစိတ်ရှိ၍ ငွေပေးမည်ဟု ဝန်ခံကြ၏။
⁶ ယုဒရှကာရုတ်သည်လည်း ဝန်ခံပြီးမှ လူများမရှိစဉ်တွင် ကိုယ်တော်ကို အပ်ခြင်းငှါ အဆင်သင့်သော အချိန်ကာလကို ကြံလျက်နေ၏။
⁷ ပသခါသိုးသငယ်ကို သတ်ရသောနေ့တည်းဟူသော အဇုမပွဲနေ့ရောက်သောအခါ၊
⁸ ကိုယ်တော်က၊ ငါတို့ စားဘို့ရာ သင်တို့သည်သွား၍ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု ပေတရုနှင့် ယောဟန်ကို စေလွှတ်တော်မူ၏။
⁹ သူတို့ကလည်း၊ အဘယ်အရပ်၌ ပြင်ဆင်စေခြင်းငှါ အလိုရှိတော်မူသနည်းဟု မေးလျှောက်ကြသော်၊
¹⁰ ကိုယ်တော်က၊ သင်တို့သည် မြို့ထဲသို့ဝင်သောအခါ ရေအိုးဆောင်သောသူကိုတွေ့လိမ့်မည်။ ထိုသူ နောက်သို့ လိုက်၍ သူဝင်သောအိမ်သို့ ဝင်ပြီးမှ၊
¹¹ ငါသည် ငါ့တပည့်တို့နှင့်တကွ ပသခါပွဲကိုစားရသော ဧည့်သည်အခန်းကား အဘယ်မှာရှိသနည်း။ ဆရာက မေးသည်ဟု အိမ်ရှင်ကို ပြောကြလော့။
¹² ထိုသူသည် ပြင်ဆင်လျက်ရှိသော အထက်အခန်းကြီးကို ပြလိမ့်မည်။ ထိုအခန်း၌ ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹³ တပည့်တောတို့သည် သွား၍ စကားတော်အတိုင်းတွေ့လျှင်၊ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြ၏။ 

၂၂:၁-၁၃။ ပသခါပွဲအတွင်း ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်း။ ဗိမာန်တော်လုပ်ငန်းများနှင့် သွန်သင်ချက်များအားဖြင့် ယေရှုသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ကျမ်းတတ်ပညာရှင်တို့၏ အာဏာကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပသခါပွဲ နီးလာသောအခါ သူတို့သည် ယေရှုကို သတ်ပစ်ရန် နည်းလမ်းရှာဖွေနေကြသည် (အပိုဒ် ၁-၂; ယောဟန် ၁၁:၄၅-၅၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထိုနည်းလမ်းကို ယုဒက ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၃)။ ယုဒသည် ရှိမုန်၏သားဖြစ်ပြီး (ယောဟန် ၁၂:၄) လုကာက ဤယုဒကို ယာကုပ်၏သားဖြစ်သော ယုဒနှင့် (ယောဟန် ၁၄:၂၂) ခွဲခြားရန် သူ၏မျိုးနွယ်အမည်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ် (လုကာ ၆:၁၆ ကြည့်ပါ) ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ရန် စဉ်းစားရာတွင် ယုဒသည် ကိုယ်တိုင် စာတန်အား လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး စာတန်က အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည် (၂၂:၃; ၄:၁၃; ယောဟန် ၁၃:၂၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုဒသည် ယေရှုကို တရားစွဲဆိုရန် ရှာဖွေနေသော ဗိမာန်တော်ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ဗိမာန်တော်အစောင့်အရှောက်တို့နှင့် တိုင်ပင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ လူကြိုက်များမှုကြောင့် လူအုပ်မရှိသည့်အချိန်နှင့် နေရာတွင် ဖမ်းဆီးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ အများအားဖြင့် ဆုတောင်းရန် ဆုတ်ခွာနေကျသော နေရာများတွင် ဖြစ်သည်။

22:1–13. Betrayal of Jesus during Passover. Through His temple activities and teachings, Jesus threatened the authority of both the chief priests and the scribes (or teachers of the law). So as Passover approached, they were looking for a way to put Him to death (vv. 1–2; cf. John 11:45–57). That way was provided by Judas (Luke 22:3), who was Simon’s son (John 12:4). Luke distinguishes this Judas from the son of James (cf. John 14:22), who was also one of the twelve apostles (cf. John 6:70), by mentioning his surname—Iscariot (see Luke 6:16). In contemplating the betrayal of Jesus, Judas opened himself up to Satan, who seized the opportunity (22:3; cf. 4:13; John 13:27). Judas consulted with the chief priests of the temple, who were seeking a legal charge against Jesus, as well as with the commanders in charge of the temple guard, who would organize the arrest. Complicating their task considerably was Jesus’s popularity, so they determined to seize Him when and where the crowds were not present, at one of the usual places He retreated for prayer.

 

ပသခါပွဲကို နိသန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲသည် ပသခါနေ့မှစ၍ ရက်ပေါင်း ၇ ရက် (နိသန် ၁၅ မှ ၂၁ အထိ) ကြာသည် (တောလည်ရာ ၂၈:၁၆-၁၇၊ လုကာ ၂:၄၁-၅၂ မှတ်ချက်ကြည့်ပါ)။ ယုဒလူမျိုး ဘုရားဖူးများသည် ဤဒုတိယပွဲတိုင်အောင် နေထိုင်လေ့ရှိပြီး အဲဂုတ္တုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် “ဆင်းရဲဒုက္ခ၏ မုန့်” ဖြင့် အလျင်စလို ထွက်ခွာခဲ့ခြင်းကို အမှတ်ရသည် (တရားဟော ၁၆:၃)။ ဤပွဲနှစ်ပွဲ၏ နီးကပ်မှုကြောင့် မည်သည့်နာမည်ကိုမဆို နှစ်ပွဲလုံးကို ရည်ညွှန်းရန် သုံးနိုင်သည်။ ယောဟန်က ယေရှု၏ အမှုတော်ကာလအတွင်း ပသခါပွဲ သုံးကြိမ် သို့မဟုတ် လေးကြိမ်ကို ဖော်ပြထားသော်လည်း (ယောဟန် ၂:၂၃; ၆:၄၊ ၁၉:၁၄၊ ၅:၁ နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ သင်ခန်းစာကျမ်းသုံးစောင်တွင် ဤနောက်ဆုံးပသခါပွဲကိုသာ ဖော်ပြထားသည်။

The Passover, observed on Nisan 15, was the first religious festival of the Jewish calendar. The Feast of Unleavened Bread (which began on Passover) lasted for seven days, from Nisan 15 to 21 (Num. 28:16–17; see commentary on Luke 2:41–52). Jewish pilgrims would stay through this second feast to commemorate both their deliverance from Egypt and the hasty departure with “the bread of affliction” (Deut. 16:3). Due to this close connection between the two feasts, either name could be used to refer to both. Although John mentions three and possibly four separate Passovers during Jesus’s ministry (John 2:23; 6:4; 19:14; cf. 5:1), only this final one is mentioned in the Synoptic Gospels.

 

ပသခါဆိုသည်မှာ နိသန်လ ၁၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သတ်ပြီး နေဝင်ချိန်နောက်ပိုင်း (နိသန် ၁၅ ရက်နေ့) စားသုံးသော ပသခါနွားသိုးငယ် (မိသားစုတစ်စုလျှင် တစ်ကောင်စီ) ကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ယောဟန်အရ ယေရှုသည် ပသခါနွားသတ်ချိန် (နိသန် ၁၄ ရက်) တွင် အသေခံရပြီး အမှန်တကယ် ပသခါနွားသိုးငယ်ဖြစ်တော်မူသည် (ယောဟန် ၁၈:၂၈၊ ၁၉:၁၄၊ ၁ကော ၅:၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ပသခါစားပွဲကို ပသခါမတိုင်မီ စားခဲ့ရသည်။ လုကာကမူ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါစားပွဲကို ပုံမှန်အချိန်တွင် စားခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ပသခါနွားကို သတ်ပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်သည် (လေ့လာရန် “လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခြင်း နှစ်” စာမျက်နှာ ၁၄၆၀)။ အောင်ပွဲခံဝင်ရောက်ခြင်းကဲ့သို့ (လုကာ ၁၉:၂၉-၃၅) ယေရှုသည် တပည့်တော်နှစ်ပါး၊ ဤကိစ္စတွင် ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့အား အသေးစိတ် ညွှန်ကြားချက်ပေးခဲ့သည် (၂၂:၈)။ သူတို့သည် အထပ်ထပ်ရှိသော အိမ်တစ်အိမ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ဧည့်ခန်းကြီးတစ်ခန်း ပြင်ဆင်ပြီးစီးနေပြီဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၀-၁၂)။ ပသခါနွားကို ဗိမာန်တော်တွင် သတ်ရပြီး ယေရှုရှလင်မြို့အတွင်း၌သာ စားရသည် (တရားဟော ၁၆:၅-၇) ဖြစ်ရကား နေရာထိုင်ခင်း ရှားပါးမည်ဖြစ်သဖြင့် ယေရှုသည် ပုဂ္ဂိုလ်အိမ်တွင် ဧည့်ခန်းတစ်ခန်းကို ကြိုတင်စီစဉ်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (လုကာ ၂၂:၁၁၊ မဿဲ ၂၆:၁၈ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Passover could also refer to the paschal lamb (usually one per family) that was killed on the afternoon of Nisan 14 and eaten after sundown (i.e., on Nisan 15). According to John, Jesus died at the time of the Passover sacrifice (Nisan 14) as the true paschal Lamb (see John 18:28; 19:14; cf. 1 Cor. 5:7) so that the Passover meal was eaten before Passover (Nisan 15). Luke seems to indicate that the Passover meal was eaten by Jesus and the disciples at the regular time, which would have been after the Passover lamb had been sacrificed (for more, see “The Year of the Crucifixion,” p. 1460). As with the triumphal entry (cf. Luke 19:29–35), Jesus gave detailed instructions to two disciples, in this case, Peter and John (22:8), as to where they were to prepare the meal. They were shown to a house with a large room upstairs that was already furnished for the event (vv. 10–12). Because the Passover had to be sacrificed at the temple and eaten in Jerusalem (Deut. 16:5–7) and accommodations would have been scarce, Jesus may have prearranged to use a guest room (Luke 22:11) in a private home for the supper (cf. Matt. 26:18).

 

¹⁴ အချိန်ရောက်မှ တမန်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးတို့နှင့်အတူ စားပွဲ၌ လျောင်းတော်မူ၍၊
¹⁵ ငါသည် အသေမခံမှီ ဤပသခါပွဲကို သင်တို့နှင့်အတူ စားခြင်းငှါ အလွန်အလိုရှိလေပြီ။
¹⁶ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်၌ ပသခါပွဲမပြည့်စုံမှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ ဤပွဲကို တဖန် ငါမစားရဟု မိန့်တော်မူလျက်၊
¹⁷ ခွက်ဖလားကို ယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမွမ်းပြီးမှ၊ ဤခွက်ကို ယူ၍ အချင်းချင်းဝေကြလော့။
¹⁸ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော် မတည်မှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ စပျစ်ရည်ကိုတဖန် ငါ မသောက်ရဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹⁹ ထိုအခါ မုန့်ကိုယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကိုချီးမွမ်းပြီးမှ မုန့်ကိုဖဲ့၍၊ ဤမုန့်ကား သင်တို့အဘို့ အလိုငှါ စွန့်သော ငါ၏ကိုယ် ဖြစ်၏။ ငါ့ကို အောက်မေ့ဘို့ရာ ဤသို့ပြုကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²⁰ ထိုနည်းတူညစာစားပြီးမှ ခွက်ကိုလည်းယူ၍၊ ဤခွက်ကား သင်တို့အဘို့အလိုငှါ သွန်းသော ငါ၏ အသွေး၌တည်သော ပဋိညာဉ်တရားသစ်ဖြစ်၏။
²¹ သို့သော်လည်း ငါ့ကို အပ်နှံသောသူ၏လက်သည် ဤစားပွဲပေါ်မှာ ငါ့လက်နှင့်အတူရှိ၏။
²² ခွဲခန့်မှတ်သားတော်မူသည်အတိုင်း လူသားသည် သွားရမည်။ သို့သော်လည်း လူသားကို အပ်နှံသော သူသည် အမင်္ဂလာရှိ၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²³ တပည့်တော်တို့သည်လည်း ထိုအမှုကို အဘယ်သူပြုအံ့နည်းဟု အချင်းချင်း မေးမြန်းကြ၏။

၂၂:၁၄-၂၃။ ယေရှုသည် ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားတော်မူသည်။ ထာဝရဘုရား၏ ညစာကျင်းပရာ အထပ်ထပ်ခန်းတွင် ခြေထောက်ဆေးကန်များနှင့် စားပွဲနိမ့်များ ပါဝင်ပြီး ယေရှုနှင့် တပည့်တော် ဆယ့်နှစ်ပါးတို့သည် ထိုင် သို့မဟုတ် မှောက်စားကြသည် (အခန်းငယ် ၁၄)။ ထိုအနေအထားသည် ယေရှု တပည့်တော်များ၏ ခြေထောက်ကို ဆေးကြောပေးရာတွင်လည်း အဆင်ပြေစေသည် (ယောဟန် ၁၃:၁၂)။

22:14–23. Jesus Institutes the Lord’s Supper. The upper room where the Lord’s Supper took place apparently included cushions and low tables around which Jesus and the twelve disciples sat down or reclined to eat the meal (v. 14). Such a posture also facilitated Jesus’s washing of the disciples’ feet (John 13:12).

 

ယေရှုသည် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရမည့်အချိန်မတိုင်မီ တပည့်တော်များနှင့် ပသခါစားရန် အလွန်တမ်းတမ်းတတ တောင့်တတော်မူသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၅)။ ပထမပသခါပွဲ၏ ပရောဖက်ပြုချက်သင်္ကေတဖြစ်သော ဣသရေလလူမျိုးအိမ်ဝင်းတံခါးတိုင်များတွင် သွေးလိမ်းခြင်းဖြင့် သားဦးများ ကယ်တင်ခြင်းခံရခြင်းသည် မကြာမီ ပြည့်စုံတော့မည်ကို သူတို့ နားမလည်ကြခဲ့ပါ။ ယေရှုသည် ဤမျိုးဆက်မှ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရပြီး ငြင်းပယ်ခံရမည်ကို  ကြိမ်တိုင်တိုင် ဟောပြောခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (၉:၂၂၊ ၁၇:၂၅)။ နောက်ဆုံးညစာသည် မှိုင်တွေဝေသော အသံထွက်နေသော်လည်း၊ ယေရှုသည် မိမိယဇ်ပူဇော်ခြင်း၏ ရွှင်လန်းဖွယ်ရလဒ်ကို မျှော်လင့်တော်မူသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဘုန်းအသရေရတော်မူပြီး ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်တွင် စားပွဲဝိုင်းတွင် ထိုင်စားကြရမည်ဖြစ်သည် (၂၂:၁၆၊ ဟေဗြဲ ၁၂:၂ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Jesus expressed His earnest desire to eat the Passover with His disciples before His suffering (Luke 22:15). They had no understanding that the prophetic symbolism of that first Passover, when the blood applied to the entrances of the Israelite homes saved the firstborn, was soon to be fulfilled. Twice already Jesus had referred to His suffering and final rejection by the leaders and “this generation” (9:22; 17:25). Despite the somber tone of the Last Supper, Jesus anticipated the joyful results of His sacrifice when He would be glorified (24:26) and they would sit around the banquet table in the “kingdom of God” (22:16; cf. Heb. 12:2).

 

မဿဲနှင့် မာကုတို့နှင့် မတူဘဲ လုကာက ခွက်နှစ်ခွက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်မတိုင်မီ တစ်ခွက်နှင့် ညစာပြီးနောက် တစ်ခွက်ဖြစ်သည်။ ယုဒဓလေ့အရ ပသခါပွဲတွင် ခွက်လေးခွက် ပါဝင်သဖြင့် ယေရှုသည် ထုံးတမ်းစဉ်လာကို အတိုချုံ့ပြီး ထွက်မြောက်ခြင်းမှ သွေစည်ကာ မိမိသေဆုံးတော့မည့်အချိန်သို့ ဦးတည်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ လုကာတွင် ဖော်ပြသော ပထမခွက်သည် ပသခါပွဲ၏ ပထမနှစ်ခွက်အနက် တစ်ခွက်ဖြစ်ပုံရသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲကို ပသခါနှင့် တပြိုင်နက် ကျင်းပပြီး အိမ်တွင်းရှိ တဆေ့အားလုံးကို ဖယ်ရှားရသည် (အဖျော်ယမကာများတွင်လည်း ပါဝင်သည်)။ တဆေ့ကို အပြစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသဖြင့် စပျစ်ရည်သည် ယေရှု၏ အသွေးကို ကိုယ်စားပြုသည်ဖြစ်၍ တဆေ့မပါသော စပျစ်ရည်သာ ဖြစ်ရမည်။ ခွက်ထဲရှိ အရာကို ကျမ်းစင်က စပျစ်ရည်ဟု ဘယ်နေရာတွင်မျှ မဖော်ပြထားဘဲ စပျစ်သီးဖျော်ရည်ဟူ၍သာ ဖော်ပြထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်အတွက် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းပြီး ဖဲ့ခွဲ၍ ပါဝင်သူများအား ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ယေရှု၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ကိုယ်စားပြုသည်။

Luke, unlike Matthew and Mark, describes two cups, one before the unleavened bread and one after. The Jewish traditions about celebration of the Passover included four cups, so it may be that Jesus abbreviated the typical Jewish practice in order to shift the application away from the Exodus and onto His approaching death. The first cup mentioned in Luke was apparently one of the first two cups of the Passover celebration. The feast of Unleavened Bread was held simultaneously with Passover, during which all leaven was removed from the house (which included that used to ferment drinks). Since yeast was associated with sin during this festival and the wine represented the blood of Jesus, it is certain that it was not fermented. The contents of the cup are nowhere in Scripture called wine but only the fruit of the vine, that is, unfermented grape juice. At a later point, thanks would be given for the unleavened bread, which would then be broken and served to the participants as a symbol of Jesus’s body.

 

ပသခါပွဲ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာ ဓလေ့အရ ပါဝင်သမျှ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းပြခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ထိုအစား နေရာတွင် နောက်ဆုံးညစာကို ပြဌာန်းဥပမာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ မုန့်ကို မိမိကိုယ်တော်ဟု အဓိပ္ပာယ်ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၉)။ လုကာတွင် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို သူတို့အတွက် အပ်နှံခဲ့သည်ဟု ထပ်လောင်းဖော်ပြထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မုန့်သည် အမှန်တကယ် ပသခါယဇ်ဖြစ်တော်မူသော မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည် (မာကု ၁၀:၄၅၊ ဟေရှာ ၅၃:၇-၈၊ ၁၀ နှိုင်းယှဉ်ပါ) “ကမ္ဘာ့အသက်အတွက်” (ယောဟန် ၆:၅၁)။ ပသခါဓလေ့၏ တတိယခွက်ကို ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခွက် သို့မဟုတ် ကောင်းချီးခွက်ဟု ခေါ်သည် (၁ကော ၁၀:၁၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤနေရာတွင် ညစာပြီးနောက် သောက်သုံးသောကြောင့် ဒုတိယခွက်ဖြစ်ပုံရသည် (လုကာ ၂၂:၂၀)။ ယေရှုသည် ဤခွက်ကို မိမိအသွေးတော်ဖြင့် ဖြစ်သော “ပဋိညာဉ်တရားသစ်” ဟု ခေါ်တော်မူသည် (၁ကော ၁၁:၂၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပဌမပဋိညာဉ် (သို့မဟုတ်) ဓမ္မဟောင်းပဋိညာဉ်ကို အသွေးဖြင့် စတင်ခဲ့သည်နှင့်အညီ (ထွက် ၂၄:၈) ယေရှု လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် သွန်းလောင်းတော်မူသော အသွေးတော်သည် ပဋိညာဉ်တရားသစ်ကို တည်ထောင်စေသည် (ဟေဗြဲ ၉:၁၅)။

An important part of the Passover was an explanation of the meaning of each element of the ritual. In replacing it, the Last Supper was essentially an acted parable. Jesus attributed new significance to the bread, calling it His body (Luke 22:19). In Luke, Jesus added that this body was given for them, meaning that the bread symbolized the giving of Himself as the real Passover sacrifice (Mark 10:45; cf. Is. 53:7–8, 10) “for the life of the world” (John 6:51). The third cup of the Passover ritual was called one of blessing or thanksgiving (cf. 1 Cor. 10:16), and this seems to have been the second cup mentioned here because it was drunk after supper (Luke 22:20). Jesus called this cup “the new covenant” in His blood (cf. 1 Cor. 11:25). Just as the first (or old) covenant was inaugurated with blood (Ex. 24:8), so Jesus’s shed blood on the cross (represented by the “blood” of the grape) ratified the new covenant (Heb. 9:15).

 

ထာဝရဘုရား၏ ညစာတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်နှင့် တဆေ့မပါသော စပျစ်သီးဖျော်ရည်သည် ယေရှု၏ အပြစ်ကင်းစင်သန့်ရှင်းသော ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး အပြစ်လွှတ်ခြင်းအတွက် ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ဤထူးခြားသော ညစာပွဲအတွင်း သစ္စာဖောက်သူသည် သူတို့အလယ်တွင် ရှိသည်ဟု တပည့်တော်များကို အံ့ဩစေခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၂၁၊ ဆာလံ ၄၁:၉ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ခရစ်တော်၏ ဆင်းရဲဒုက္ခသည် ဘုရားသခင်၏ ကြိုတင်စီမံခြင်းဖြစ်သဖြင့် ဘုရားအစီအမံကို သိရှိခြင်းဖြင့် ခရစ်တော် ခွန်အားရရှိနိုင်သည် (ယောဟန် ၁၃:၁၈-၁၉)။ သို့သော် သစ္စာဖောက်မည့်သူအတွက်မူ ဆိုးရွားလှသည် (လုကာ ၂၂:၂၂)။ ပသခါစားပွဲသည် သီချင်းဆိုခြင်းဖြင့် ပုံမှန်အဆုံးသတ်သည် (ဆာလံ ၁၁၃-၁၁၈) နှင့် ဣသရေလ၏ အနာဂတ်အောင်ပွဲကို ညွှန်ပြသော နောက်ဆုံးခွက်ဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးညစာသည် ထပ်ဆောင်းခွက်မပါဘဲ နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည် (မာကု ၁၄:၂၆)။ အကြောင်းမှာ နောက်ဆုံးအောင်ပွဲသည် ဒုတိယအကြိမ် ဗျာဒိတ်ရှိတော်မူချိန်တွင်သာ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး ခရစ်တော်၏ အသေခံခြင်းကို အမှတ်ရစေရန် ရည်ရွယ်သည် (၁ကော ၁၁:၂၆၊ ဗျာ ၁၉:၆-၉)။

Both the unleavened bread and the unfermented juice of the Lord’s Supper—which Jesus commanded His followers to partake of in remembrance of Him (Luke 22:19)—symbolized His pure, sinless sacrifice for the forgiveness of sin. During this unusual supper, Jesus surprised the disciples by saying that His betrayer was among them (v. 21; cf. Ps. 41:9). The sufferings of Christ had been divinely preordained, so Christ could be strengthened by knowing God’s plan (John 13:18–19), but it would be terrible for the one who would betray Him (Luke 22:22). The Passover meal normally ended with a hymn (Pss. 113–118) and a final cup that pointed to the future victory of Israel, but the Last Supper concluded without the additional cup (Mark 14:26) because final victory would come only at the Second Advent, to which this remembrance of Christ’s death pointed (1 Cor. 11:26; Rev. 19:6–9).

 ²⁴ ထိုမှတပါး တပည့်တော်တို့သည် မိမိတို့တွင် အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်းဟု အချင်းချင်း ငြင်းခုံခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍၊
²⁵ ကိုယ်တော်က၊ လောကီမင်းတို့သည် အစိုးတရပြုတတ်ကြ၏။ အာဏာထားသောသူတို့ကိုလည်း ကျေးဇူးရှင်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။
²⁶ သင်တို့မူကား ထိုသို့မပြုကြနှင့်၊ သင်တို့တွင် အကဲအမှူးပြုသောသူကို ငယ်သားကဲ့သို့ဖြစ်စေ။ အုပ်စိုး သောသူကိုလည်း အစေခံကဲ့သို့ဖြစ်စေ။
²⁷ အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်း။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ လုပ် ကျွေးသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည်ကြီးမြတ်သည်မဟုတ်လော။ သို့သော် လည်း ငါသည် သင်တို့တွင် လုပ်ကျွေးသောသူကဲ့သို့ဖြစ်၏။
²⁸ ငါသည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းကို ခံစဉ်တွင် သင်တို့သည် ငါ၌မှီဝဲသောသူဖြစ်ရာ၏။
²⁹ ငါ့ခမည်းတော်သည် ငါ့အား နိုင်ငံကို ပေးတော်မူသည်နှင့်အညီ၊
³⁰ သင်တို့သည် ငါ၏နိုင်ငံတွင် ငါ့စားပွဲ၌ စားသောက်သောအခွင့်ကို၎င်း၊ တရားပလ္လင်ပေါ်မှာထိုင်၍ ဣသရေလလူတဆယ်နှစ်မျိုးကို အုပ်စိုးရသောအခွင့်ကို၎င်း၊ ငါသည် သင်တို့အား ပေးမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၂၄-၃၀။ တပည့်တော်များ ဘွဲ့အမည်အကြီးဆုံးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားကြသည်။ လုကာသည် နောက်ဆုံးညစာနှင့် ယေရှု အပ်နှံခံရခြင်းကို တပည့်တော်များ၏ အကြီးအမှူးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖော်ပြထားသည် (အခန်းငယ် ၂၄)။ ဤအငြင်းပွားမှု မည်သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားသည်ကို ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြထားပါ။ လက်ဝါးကပ်တိုင် နီးကပ်လာသဖြင့် တပည့်တော်များသည် နိုင်ငံတော် မကြာမီ တည်ထောင်မည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြပုံရသည်။ ယေရှုသည် တကယ့်အကြီးအမှူးဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်းဟု ရှင်းပြရန် အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ တပါးအမျိုးသားများတွင် ဂုဏ်နှင့် အာဏာအတွက် ယှဉ်ပြိုင်မှု ကျယ်ပြန့်သည် (အခန်းငယ် ၂၅)။ ရှင်ကျန်ရစ်သော ကမ္ပည်းစာများနှင့် အထိမ်းအမှတ်များအရ ချမ်းသာသူများသည် အများပြည်သူလုပ်ငန်းများအတွက် အလှူခံပြီး နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဂုဏ်သရေနှင့် ဩဇာရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ရာထူး၊ ဂုဏ်သရေ၊ အာဏာနှင့် ချမ်းသာလိုခြင်းကဲ့သို့ပင် ဘယ်တော့မှ မပြည့်စုံနိုင်ပါ (ဒေသနာ ၂၇:၂၀)။ ယုံကြည်သူများအလယ်တွင်မူ အကြီးဆုံးသူသည် အငယ်ဆုံးကဲ့သို့၊ ခေါင်းဆောင်သည် အမှုတော်ဆောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်ရမည် (လုကာ ၂၂:၂၆)။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် အသင်းတော်တွင် စည်းရုံးဖွဲ့စည်းမှု ရှိရမည်ကို အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ အာဏာလိုချင်စိတ်ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ ကျေးကျွန်ပုံစံအတိုင်း ဖြစ်ရမည်ဟု ဆိုသည် (ယောဟန် ၁၃:၁-၁၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းသည် ကျေးကျွန်များ၏ အသိုင်းအဝိုင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုတွင် တပည့်တော်များပြားသော်လည်း ဆယ့်နှစ်ပါးသောသူတို့သည် ယေရှုနှင့်အတူ နေရာအနှံ့လိုက်ပါပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခများကို မျှဝေခံစားခဲ့ကြသည် (လုကာ ၂၂:၂၈၊ ဥပမာ ၅:၃၀၊ မာကု ၇:၅)။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသူများအဖြစ် လာမည့်နိုင်ငံတော်တွင် စားသောက်ရန်နှင့် ဣသရေလမျိုးနွယ် ဆယ့်နှစ်ပါးကို တရားစီရင်ရန် ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်ခွင့်ရမည်ဟု ကတိပေးခံရသည် (လုကာ ၂၂:၃၀)။ ထိုနှစ်ထောင်ပြည့်ကာလတွင် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးသည် ကမ္ဘာကို တရားစီရင်မည်ဖြစ်ပြီး ကောင်းကင်တမန်များပင် စီရင်ခံရမည် (၁ကော ၆:၂-၃၊ ဗျာ ၂၀:၄)။

22:24–30. The Disciples Argue about Greatness. Luke contrasts the Last Supper and Jesus’s willingness to be delivered to death with a dispute the disciples had about greatness (v. 24). The exact time of this dispute is left unclear. Evidently, as the cross drew closer, the disciples believed the kingdom would soon be established. Jesus seized the opportunity to explain true greatness. Among the Gentiles, rivalry for honor and power was widespread (v. 25). Surviving plaques and monuments testify to the lavish donations for public works projects made by wealthy benefactors to enhance their status and influence with the political class. But the desire for position, prestige, and power, like the desire for wealth, is never satisfied (Prov. 27:20). Among believers, the greatest should be as the youngest, taking the lowest place, and the leader should be as the one who serves (Luke 22:26). Thus Jesus affirmed that organization would exist in His church but that it would be based not on thirst for power over others but on His example as servant (cf. John 13:1–17). The community of believers is a community of servants. Although Jesus had many disciples, the Twelve stayed with Him wherever He went and shared His trials (Luke 22:28; e.g., 5:30; Mark 7:5). Consequently, they, as representatives of God’s people, were promised that in the coming kingdom they would eat and drink at the same table and would also sit on thrones judging the twelve tribes of Israel (Luke 22:30). During the Millennium, God’s people will judge the world and even angels (1 Cor. 6:2–3; Rev. 20:4).

 ³¹ တဖန် သခင်ဘုရားက၊ ရှိမုန်၊ ရှိမုန်၊ ဂျုံဆန်ကို ဆန်ခါနှင့်ချသကဲ့သို့ စာတန်သည် သင်တို့ကို ချရမည် အကြောင်း အခွင့်တောင်းသည်ဖြစ်၍၊
³² သင်၏ယုံကြည်သောစိတ် မပျက်စေခြင်းငှါ ငါသည် သင့်အဘို့ဆုတောင်းလေပြီ။ သင်သည် သတိရ ပြန်သောအခါ သင်၏ညီအစ်ကိုတို့ကို တည်ကြည်စေလော့ဟု မိန့်တော်မူလျှင်၊
³³ ပေတရုက၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်တော်နှင့်အတူ ထောင်ထဲသို့၎င်း၊ အသေသတ်ခြင်းသို့၎င်း လိုက်ခြင်းငှါ အသင့်ရှိပါ၏ဟု လျှောက်လေသော်၊
³⁴ သခင်ဘုရားက၊ ပေတရု၊ ငါဆိုသည်ကား၊ ယနေ့တွင် ကြက်မတွန်မှီ သင်သည် ငါ့ကို မသိဟု သုံးကြိမ်မြောက်အောင် ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁵ တဖန် မိန့်တော်မူသည်ကား၊ အထက်က ငွေအိတ်၊ လွယ်အိတ်၊ ခြေနင်းမပါဘဲ သွားကြလော့ဟု သင်တို့ကို ငါစေလွှတ်သောအခါ တစုံတခုလိုသလောဟု မေးလျှင်၊ တစုံတခုမျှ မလိုပါဟု လျှောက်ကြသော်၊
³⁶ ယခုမူကား ငွေအိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ လွယ်အိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ ထားမရှိသော သူသည် အဝတ်ကိုရောင်း၍ ထားကိုဝယ်စေ။
³⁷ အကြောင်းမူကား၊ ထိုသူသည် မတရားသောသူတို့နှင့် ရေတွက်ဝင်ခြင်းသို့ ရောက်၏ဟူသော ကျမ်းစာ ချက်သည် ငါ၌ ယခုပင် ပြည့်စုံရမည်။ ငါ့အမှုအရာတို့သည် ပြီးစီးခြင်းသို့ ရောက်ကြပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁸ ထိုသူတို့ကလည်း၊ သခင်၊ ထားနှစ်စင်းရှိပါ၏ဟု လျှောက်လျှင်၊ တန်ပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၁–၃၈ ယေရှုသည် ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ကြိုတင်ဟောပြောပြီး ကိုယ်တော်သည် ကျွန်အဖြစ် ခံစားရမည့်အရာကို ဟောပြော၏။ အခန်းထဲမှ ထွက်သွားမည့်အချိန်မတိုင်မီ (၃၉ ကိုကြည့်) ယေရှုသည် စာတန်နှင့် ရန်တွေ့မှုအကြောင်း အနည်းငယ်ဖွင့်ပြတော်မူ၏။ စာတန်သည် ပေတရုတစ်ဦးတည်းမဟုတ်၊ တပည့်တော်များအားလုံးကို ခါထားပြီး စစ်ဆေးလိုကြောင်း (exētēsato) တောင်းဆိုခဲ့၏ (၃၁)။ “သင်တို့” ဟူသော စကားသည် ဗလုံးပုံစံဖြစ်သောကြောင့် အားလုံးကို ရည်ညွှန်း၏။ ဂရိဘာသာအရ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို စွပ်စွဲတတ်သော စာတန်သည် သူတို့ကို စုံစမ်းခွင့်တောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်၏ (ယောဘ ၁:၆–၁၂၊ ၂:၁–၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ ယေရှုသည် ပေတရု၏ မူလနာမည်ဖြစ်သော “ရှိမုန်” ကို ထပ်ကြပ်ခေါ်တော်မူပြီး အလွန်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း (amēn) ကို မကြာခဏသုံးသလို ဤနေရာတွင်လည်း အလေးအနက်ထား ကြေညာတော်မူ၏ (ယော ၁:၅၁၊ ၃:၃ နှင့် နှိုင်း)။ ထိပ်တန်းတပည့်တော်တစ်ဦးအနေဖြင့် ပေတရု၏ ဥပမာသည် ကြီးမားသောဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိ၏။ ယေရှုသည် ပေတရုအတွက် ဆုတောင်းပေးတော်မူခဲ့ပြီး စာတန်ယူဆောင်လာမည့် သွေးဆောင်မှုအောက်တွင် ယုံကြည်ခြင်းမပျက်ပြားရန် ဆုတောင်းတော်မူ၏ (လု ၂၂:၃၂)။ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်ကို စွန့်ပစ်မည့်အရာကို ကြိုတင်မြင်ထားသောကြောင့် သခင်နှင့် ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် အားပေးတော်မူ၏ (၂ရာ ၃၀:၉၊ ဆာ ၁၉:၇၊ ၅၁:၃၊ ၈၀:၁၉၊ ဟေရှာ ၅၅:၇၊ ဟောရှေ ၆:၁ နှင့် နှိုင်း)။ ယုံကြည်ခြင်းခိုင်ခံ့သူသာလျှင် အခြားသူများကို ခိုင်ခံ့စေနိုင်၏။ ယောဟန်အနီတွင် ယေရှုသည် အခြားသူများမရောက်နိုင်သောနေရာသို့ သွားတော်မူမည်ဟု မိန့်တော်မူရာ ပေတရုက ယေရှုအတွက် အသက်ကို စွန့်လှူမည်ဟု အတည်ပြု၏။ ဤလုကာတွင်မူ ယေရှုနှင့်အတူ ထောင်သို့လည်းကောင်း၊ အသေခံရန်လည်းကောင်း အသင့်ရှိကြောင်း ပြောဆို၏ (လု ၂၂:၃၃)။ သ unfortunately ပေတရုသည် ကိုယ်ကိုကိုယ်မသိ၊ သခင်ကိုလည်း မသိသောကြောင့် မာန်တက်စွာ ပြောဆိုခဲ့၏။ ယေရှုက ကြက်တွန်မည့်အချိန်မတိုင်မီ (နံနက်စောစောမတိုင်မီ) ပေတရုသည် ယေရှုကို သိသည်မဟုတ်ဟု သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟု ဟောကြားတော်မူ၏ (၃၄)။

22:31–38. Jesus Foretells Peter’s Denial and His Own Suffering as the Servant. Before leaving the upper room (cf. v. 39), Jesus revealed a glimpse of His controversy with Satan, who asked (exētēsato) to sift or shake not just Peter but all of the disciples (v. 31), as the plural form of “you” indicates. The Greek suggests that Satan, the accuser of God’s people, demanded the right to test them (cf. Job 1:6–12; 2:1–6). Jesus’s repetition of Peter’s given name, Simon, like His frequent repetition of amēn (“truly”; e.g., John 1:51; 3:3), introduced a solemn declaration or appeal (cf. Matt. 7:22; 25:11; Luke 6:46; 8:24; 13:34; Acts 9:4). As one of the leading disciples, his example would have a larger influence. Jesus prayed to the Father on Peter’s behalf that he would exhibit a faith that would not fail under the temptation Satan was about to bring (Luke 22:32). Having foreseen Peter’s impending denial and abandonment of Him, Jesus encouraged him with the hope of his return to a covenant relationship with the Lord (e.g., 2 Chr. 30:9; Pss. 19:7; 51:3; 80:19; Is. 55:7; Hos. 6:1). Only someone strong in faith can strengthen others. In John, Jesus referred to His going away to where others could not come (John 8:21; 13:33, 36), and Peter affirmed his willingness to lay down his life for Jesus. Here in Luke he intended to go with Jesus to prison and to death (Luke 22:33). Unfortunately, Peter did not know himself or His Lord, or else he would not have answered so self-assuredly. Jesus predicted that before the rooster crowed (several hours before sunrise), Peter would three times deny knowing Jesus (v. 34).

 

ယေရှုသည် ထိုအချိန်၏ အန္တရာယ်ကို ယခင်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူ၏။ ယခင်က တပည့်တော်များကို ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်၊ ဖိနပ်မပါဘဲ စေလွှတ်ခဲ့စဉ်က သူတို့သည် ဘာမျှချို့တဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ဟု ဆိုနိုင်ခဲ့ကြ၏ (လု ၉:၁–၆၊ ၁၀:၄ နှင့် နှိုင်း၊ ၂၂:၃၅)။ ယခုမူ အချိန်အခါ လုံးဝကွဲပြားသွားပြီ။ ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်သာမက ဓားလည်းလိုအပ်တော့မည်။ ဓားမရှိလျှင် အဝတ်ကို ရောင်းချ၍ ဓားဝယ်ရန် မိန့်တော်မူ၏ (၃၆)။ ယေရှုသည် ဥပစာများဖြင့် မကြာခဏ ဟောတော်မူသော်လည်း နားထောင်သူများက စကားတွင်းနှင့် တကယ့်အဓိပ္ပာယ်ကို မခွဲခြားတတ်ခဲ့ချေ (မဿဲ ၁၅:၁၀–၂၀၊ မာ ၈:၁၅–၁၆၊ ယော ၂:၁၉–၂၁ နှင့် နှိုင်း)။ ဓားဟူသော စကားသည် ရန်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ညှဉ်းဆီးခြင်းကို ရည်ညွှန်း၏ (လု ၂၁:၂၄၊ မဿဲ ၁၀:၃၄–၃၆)။ ယေရှုကိုယ်တော်တိုင် “လူဆိုးများနှင့် အတူ ရေတွက်ခြင်းခံရ” မည်ဖြစ်သည် (လု ၂၂:၃၇)။ ဟေရှာယ ၅၃:၁၂ မှ ကိုးကားချက်သည် ယေရှုသည် လူများ၏အပြစ်အတွက် ရိုက်ပုတ်ခြင်းခံရမည်ဟု နားလည်တော်မူကြောင်း ပြသ၏ (ဟေရှာ ၅၃:၈၊ မာ ၁၄:၂၇ နှင့် နှိုင်း)။ ဤသည်မှာ ကိုယ်တော်လာရောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်၏။ လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အတိအကျ ပြည့်စုံခဲ့၏ (လု ၂၃:၃၂–၃၃)။ တပည့်တော်များသည် ဓားနှစ်လက်ကို ညွှန်ပြပြီး ဥပစာဆန်သော ဓားဝယ်ရန်ညွှန်ကြားချက် (ဝိညာဉ်ရေးရာစစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ရန်) နှင့် ပရောဖက်ပြည့်စုံခြင်းကို နားမလည်ခဲ့ချေ။ ယခုတိုင် သတိပေးချက်များအားလုံး နားပင်းနေသောကြောင့် ယေရှုက “လုံလောက်ပြီ” ဟု သူတို့၏ နားမလည်မှုကို လက်ခံတော်မူ၏။

Jesus contrasted the time of peril at that time with earlier times. Then, although He had sent the disciples on missions without any visible means of support (see commentary on Luke 9:1–6; cf. 10:4), they could say they lacked nothing (22:35). But when Jesus spoke, the times were drastically different. The disciples would need not only a money bag and traveling bag for provisions but also a sword, and if necessary, one’s garment was to be sold to buy a sword (v. 36). Jesus often spoke in parables and metaphors, though His listeners, as here, frequently took these sayings literally (e.g., Matt. 15:10–20; Mark 8:15–16; John 2:19–21). The sword points to strife and persecution (Luke 21:24; Matt. 10:34–36), beginning with Jesus Himself, who would be “numbered with the transgressors” (Luke 22:37). This quotation from Isaiah 53:12 shows that Jesus understood His mission in terms of being struck for the sins of the people (Is. 53:8; cf. Mark 14:27), which was the purpose of His coming. It was also fulfilled quite literally in His crucifixion (Luke 23:32–33). The disciples, pointing to two swords, failed to grasp the connection between the metaphorical admonition to buy a sword (to get ready for the approaching spiritual conflict) and the imminent fulfillment of prophecy just announced. Since all His warnings up to this point seemed to have fallen on deaf ears, Jesus acquiesced to their continued incomprehension by saying this was enough.

 ³⁹ ထိုနောက် အလေ့တော်ရှိသည်အတိုင်း သံလွင်တောင်သို့ ထွက်ကြွတော်မူ၍၊ တပည့်တော်တို့သည် နောက်တော်သို့ လိုက်ကြ၏။
⁴⁰ ထိုအရပ်သို့ ရောက်တော်မူလျှင်၊ သင်တို့သည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည်အကြောင်း ဆု တောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူပြီးမှ၊
⁴¹ တပည့်တော်တို့နှင့် ကျောက်ခဲတပစ်လောက် ခွာသွား၍ ဒူးထောက်လျက်၊
⁴² အိုအဘ၊ အလိုတော်ရှိလျှင် ဤခွက်ကို အကျွန်ုပ်မှ လွှဲတော်မူပါ။ သို့သော်လည်း အကျွန်ုပ်အလိုရှိ သည်အတိုင်း မဖြစ်ပါစေနှင့်။ ကိုယ်တော်အလိုရှိသည်အတိုင်း ဖြစ်ပါစေသောဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။
⁴³ ထိုအခါ ကောင်းကင်တမန်သည် ထင်ရှားလာ၍ ကိုယ်တော်ကို အားပေးရ၏။
⁴⁴ ပြင်းစွာသောဝေဒနာကိုခံလျက် အထူးသဖြင့်ကြိုးစား၍ ဆုတောင်းတော်မူ၏။ ချွေးထွက်တော်မူသည် ကား၊ မြေပေါ်၌ကျသော သွေးစက်ခဲကဲ့သို့ ဖြစ်သတည်း။
⁴⁵ ထိုသို့ ဆုတောင်းပြီးမှ၊ ယေရှုသည်ထ၍ တပည့်တော်တို့ရှိရာသို့ ပြန်သောအခါ၊ သူတို့သည် ဝမ်းနည်း သောစိတ်ရှိသည်နှင့် အိပ်ပျော်လျက် နေကြသည်ကို တွေ့တော်မူလျှင်၊
⁴⁶ သင်တို့သည် အဘယ်ကြောင့် အိပ်ပျော်ကြသနည်း။ ထကြ။ စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည် အကြောင်း ဆုတောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၉–၄၆ ဂေသမန်ဥယျာဉ်၌ ယေရှု၏ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဆင်းရဲခြင်း။ သံလွင်တောင်ပေါ်ရှိ ယေရှုသည် တစ်ဦးတည်းဆုတောင်းတတ်သော နေရာသည် ဂေသမန် (“ဆီညှစ်စက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) ဥယျာဉ်ဖြစ်၏။ အပြစ်၏အလေးချိန်ကို ခံစားရမည့်နေရာ အမည်နှင့် လိုက်ဖက်၏ (မဿဲ ၂၆:၃၆၊ ယော ၁၈:၁)။ တပည့်တော်များကို သွေးဆောင်မှုကို ခံနိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းပြီး (၂၂:၄၀၊ ၃၂ နှင့် နှိုင်း) ယေရှုသည် ဥယျာဉ်ထဲ နည်းငယ်ဝေးရာသို့ သွားကာ ဒူးထောက်ဆုတောင်းတော်မူ၏ (၄၁)။ လုကာ၏ တိုတိုတုတ်တုတ်မှတ်တမ်းတွင် ယေရှုသည် တစ်ကြိမ်သာ ဆုတောင်းတော်မူပြီး ခွက်ကို ဖယ်ရှားပေးရန် တောင်းပန်ရာတွင် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို လက်ခံကန်တော့၏ (မဿဲ ၂၆:၃၉၊ မာ ၁၄:၃၆ နှင့် နှိုင်း)။ လူ့သဘာဝအရ လက်ဝါးကပ်တိုင်ခံလိုခြင်းမရှိသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ခမည်းတော်၏အလိုတော်ပြည့်စုံပါစေဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။

22:39–46. Jesus’s Prayer and Agony in Gethsemane. The place on the Mount of Olives where Jesus was accustomed to go for solitude and prayer was a garden called Gethsemane, which means oil press—a fitting name since Jesus would feel the weight of sin pressing on Him there (Matt. 26:36; John 18:1). After urging the disciples to pray for strength to withstand temptation so that their faith might not fail (Luke 22:40; cf. v. 32), Jesus withdrew further into the garden to be alone and knelt down to pray (v. 41). In Luke’s abbreviated account, Jesus prays only once, prefacing His plea to the Father to take away the cup with a recognition of and submission to the divine will (cf. Matt. 26:39; Mark 14:36). Although Jesus’s human will in not wanting to go to the cross disagreed with the divine will, in the end He prayed that His Father’s will be done.

 

ခမည်းတော်နှင့် ခွဲခွာရခြင်း၏ ဆင်းရဲဒုက္ခ (agōnia) သည် အလွန်ပြင်းထန်သောကြောင့် ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါး လာရောက်အားပေးတော်မူ၏ (၂၂:၄၄)။ ပိုမိုစိတ်အားထက်သန်စွာ ဆုတောင်းရာ ချွေးသည် သွေးစက်ကြီးများနှင့် တူလာ၏။ ဤသည်မှာ အလွန်ကြောက်ရွံ့ခြင်း သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ခြင်းကြောင့် သွေးချွေးထွက်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေ (hematidrosis) ဖြစ်နိုင်၏။ ယေရှုသည် တပည့်တော်များထံ ပြန်လာသောအခါ သူတို့သည် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ အိပ်ပျော်နေ၏ (၂၂:၄၅)။ နောက်တစ်ကြိမ် သွေးဆောင်မှုကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏ (၂၂:၄၆)။ ယေရှုကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာအားကိုးခြင်းသည် အဓိက ကာကွယ်ရေးဖြစ်၏ (၄:၄ နှင့် နှိုင်း)။

So draining was the agony (agōnia, Luke 22:44) of separation from His Father that an angel came to strengthen Him for the excruciating path that lay ahead. Praying more earnestly, Jesus’s sweat appeared to be like great drops of blood (“like,” hōsei, means appearance; e.g., Luke 24:11; Matt. 3:16; Acts 2:3; 6:15). This may suggest hematidrosis, an acute medical condition of sweating blood that is caused by extreme fear or stress, sometimes observed among prisoners awaiting execution. Jesus, when returning to the disciples, found them sleeping because they were exhausted by their sorrow (Luke 22:45). The uncertainty was deeply perplexing and filled their hearts with sorrow (cf. John 16:5). Again Jesus urged them to pray for strength to face temptation (Luke 22:46). As with Jesus Himself, their primary line of defense would be prayer and a firm reliance on God’s word (cf. 4:4).

 ⁴⁷ ထိုသို့ မိန့်တော်မူစဉ်တွင်ပင် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်သည် လူ အပေါင်းတို့ကို လမ်းပြလျက်လာ၍၊ ယေရှုကို နမ်းခြင်းငှါ ချဉ်းကပ်လေ၏။
⁴⁸ ယေရှုကလည်း၊ ယုဒါ သင်သည် နမ်းခြင်းကို ပြုလျက် လူသားကိုအပ်သလောဟု မေးတော်မူ၏။
⁴⁹ ယေရှုနှင့်အတူပါသော သူတို့သည် ဖြစ်အံ့သောအမှုကို မြင်လျှင်၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် ထားနှင့် ခုတ်ရပါမည်လောဟု မေးလျှောက်ပြီးမှ၊
⁵⁰ တယောက်သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ ကျွန်တယောက်ကို ခုတ်သဖြင့် လက်ျာနားရွက်ပြတ်လေ၏။
⁵¹ ယေရှုကလည်း၊ တန်စေဟု မိန့်တော်မူ၍ နားရွက်ကို လက်တော်နှင့်တို့သဖြင့် အနာကို ပျောက်စေ တော်မူ၏။
⁵² ထိုအခါ အထံတော်သို့ရောက်လာသော ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ဗိမာန်တော်မှူး၊ လူအကြီးအကဲတို့ အား ယေရှုက၊ သင်တို့သည် ထားပြကို ဘမ်းသကဲ့သို့ ငါ့ကို ဘမ်းအံ့သောငှါ ထားနှင့် ဒုတ်များကို လက်စွဲလျက် လာကြသည်တကား။
⁵³ ငါသည် ဗိမာန်တော်၌ သင်တို့နှင့်အတူ ရှိနေစဉ်အခါ သင်တို့သည် ငါ့ကို မဘမ်းမဆီးကြ။ သို့သော် လည်း ယခုအချိန်ကား သင်တို့အချိန်ဖြစ်၏။ မှောင်မိုက်တန်ခိုးလည်းဖြစ်၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၄၇–၅၃ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးခြင်း။ ယေရှုစကားမဆုံးမီ လူအုပ်ကြီးရောက်လာ၏။ ယုဒဦးဆောင်လျက် လာကြ၏။ ယုဒသည် နမ်းရန် ရည်ရွယ်ခဲ့၏ (၄၇)။ နမ်းခြင်းသည် မိသားစု၊ ရင်းနှီးသူ၊ တပည့်နှင့်ဆရာအကြား ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် လေးစားခြင်းလက္ခဏာဖြစ်၏။ ဤနေရာတွင်မူ မှောင်ရိပ်ထဲ၌ ယေရှုကို အတိအကျဖော်ပြရန်အတွက်ဖြစ်၏။ ယေရှု၏ မေးခွန်းသည် မကောင်းမှုအတွက် နမ်းခြင်းကို အံ့သြဖွယ် ထင်ရှားစေ၏။ တပည့်တော်များ နိုးကြားလာပြီး ဓားကိုင်ရမည့်အချိန်ရောက်ပြီလောဟု မေးကြ၏ (၄၉၊ ၃၈ နှင့် နှိုင်း)။ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်သည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာအပေါ်တည်ပြီး ကိုယ်ကာကွယ်ရန်ပင် တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုဟု သူတို့ နားမလည်သေး၊ (ယော ၁၈:၃၆၊ မဿဲ ၂၆:၅၂–၅၃ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရု (ယော ၁၈:၁၀) သည် ယေရှုဖြေမဆိုမီ ဓားရှည်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ကျွန် မလခု၏ ညာနားရွက်ကို ဖြတ်လိုက်၏ (၅၀)။ အခြေအနေကို အမြဲထိန်းချုပ်ထားသော ယေရှုသည် ဘုရားနိုင်ငံတော်၏ အကြမ်းမဖက်သောသဘောကို ထင်ရှားစွာ ပြသတော်မူ၏။ နားရွက်ကို တို့၍ အနာကင်းစင်အောင် ကုသတော်မူ၏ (၅၁)။ ဓားနှင့်တုတ်များကိုင်ဆောင်ကာ ညအချိန် လာရောက်ဖမ်းဆီးသော ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များကို နေ့တိုင်းဗိမာန်တော်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ သွန်သင်ခဲ့သည်ကို သတိပေးတော်မူ၏ (၅၂–၅၃)။ သူတို့၏အမှုကို အမှောင်တရား၏အာဏာနှင့် စာတန်၏အုပ်စိုးမှုဟု ဖော်ပြတော်မူ၏ (၃၊ ၃၁ နှင့် နှိုင်း)။

22:47–53. Betrayal and Arrest of Jesus. Even before Jesus finished speaking, a large mob approached, led by Judas. Luke indicates Judas’s intention was to kiss Jesus (v. 47). The kiss was a sign of affection and respect between family members and close friends, perhaps also between disciple and rabbi (Matt. 26:49). However, its purpose here was to clearly identify Jesus in the darkness for the arrest. The word order of Jesus’s question in Greek emphasizes the incongruity of using a kiss for evil. The disciples, by this time wide awake, asked whether it was time to wield the sword (Luke 22:49; see also v. 38). Amazingly, they did not yet understand the otherworldly nature of God’s kingdom—it is based on love (6:27, 35; 10:27), with citizens who do not fight, not even in defense (John 18:36; cf. Matt. 26:52–53). One of the disciples, Peter (John 18:10), did not wait for Jesus to answer the question but cut off the right ear of the high priest’s servant (Luke 22:50). Always in control of the situation, Jesus vividly demonstrated the nonviolent character of God’s kingdom. He touched the man’s ear and healed him (v. 51). Then, speaking to the religious leaders who had come with swords and clubs to arrest Him at night, He reminded them of His peacefully teaching daily in the temple (vv. 52–53). Identifying their work with the power and reign of darkness (i.e., Satan; vv. 3, 31), Jesus showed which kingdom these religious functionaries had chosen.

⁵⁴ ထိုသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ဘမ်းဆီး၍ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏အိမ်သို့ ဆောင်သွားကြ၏။ ပေတရု သည်လည်း သူတို့နှင့် ဝေးစွာလိုက်လေ၏။
⁵⁵ အိမ်ဦးအလယ်၌ မီးမွေးပြီးမှ၊ လူများတို့သည် စုဝေး၍ ထိုင်ကြလျှင်၊ ပေတရုသည်လည်း သူတို့အထဲ၌ ထိုင်နေ၏။
⁵⁶ ထိုသို့ ပေတရုသည် မီးအနားမှာ ထိုင်နေသည်ကို အစေအပါးမိန်းမတယောက်သည်မြင်လျှင်၊ သူ့ကို စေ့စေ့ကြည့်၍၊ ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော်သောသူဖြစ်သည်ဟု ဆိုသော်၊
⁵⁷ ပေတရုက၊ အချင်းမိန်းမ၊ ထိုသူကို ငါမသိဟု ငြင်းလေ၏။
⁵⁸ ထိုနောက် များမကြာ အခြားသောသူသည် ပေတရုကိုမြင်လျှင်၊ သင်သည်လည်း ထိုသူတို့အဝင်ဖြစ် သည်ဟုဆိုသော်၊ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ ငါသည် သူတို့ အဝင်မဟုတ်ဟု ဆို၏။
⁵⁹ တဖန် တနာရီလောက်ကြာပြီးမှ အခြားသောသူက၊ အကယ်စင်စစ် ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော် သောသူဖြစ်၏။ ဂါလိလဲလူလည်း ဖြစ်၏ဟု ခိုင်မာစွာဆိုလျှင်၊
⁶⁰ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ သင်ပြောသောအရာကို ငါမသိဟုဆို၏။ ထိုစကားကိုပြောသော ခဏခြင်းတွင် ကြက်တွန်လေ၏။
⁶¹ ထိုအခါ သခင်ဘုရားသည်လှည့်၍ ပေတရုကို ကြည့်တော်မူ၏။ ကြက် မတွန်မှီ သင်သည် သုံးကြိမ် မြောက်အောင် ငါ့ကို ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူသော စကားကို ပေတရုသည် သတိရသဖြင့်၊
⁶² ပြင်သို့ထွက်၍ ပြင်းစွာငိုကြွေးလေ၏။ 

၂၂:၅၄–၆၂ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ခါးသီးစွာ နောင်တရခြင်း။ ရောမလူမျိုးမဟုတ်၊ ယုဒခေါင်းဆောင်များကပင် ယေရှုကို ဖမ်းဆီးခဲ့၏။ ယောဟန်အရ ဂေသမန်မှ ယေရှုကို ပထမဆုံး အာနတ်၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (ယော ၁၈:၁၃)။ ရောမတို့က ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းခန့်အပ်ရေးကို နှစ်စဉ်ထိန်းချုပ်ထားသောကြောင့် အာနတ်မှာ လူများက တရားမျှတသော ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းဟု ယူဆ၏။ အာနတ်၏ယောက္ခမ ကာယပ ကို ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်း ဗလေရို ဂရာတု က ခရစ်နှစ် ၁၈ တွင် ခန့်အပ်ခဲ့၏။ ယေရှုကို ကာယပ၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (လု ၂၂:၅၄၊ မဿဲ ၂၆:၅၇ နှင့် နှိုင်း)။ လုကာအရ ညအချိန်ဖြစ်သောကြောင့် ဤအစစ်ဆေးခြင်းသည် ယာယီသာဖြစ်၏ (၂၂:၆၆ ကိုကြည့်)။

22:54–62. Peter’s Denial and Bitter Repentance. It was not the Romans but the Jewish leaders who took the lead and arrested Jesus. According to John, Jesus was first taken from Gethsemane to the house of Annas, who was recognized by the people as the rightful high priest (John 18:13). But the Romans reserved the power of annual appointment to this office, making it essentially a political post. After several interim high priests, Annas’s son-in-law Caiaphas was appointed to the position by the Roman prefect, Valerius Gratus, in A.D. 18, and it was to Caiaphas’s house that Jesus was taken next (Luke 22:54; cf. Matt. 26:57). As Luke implies, such a trial was necessarily preliminary because it was still night (see Luke 22:66).

 

ပေတရုသည် အိမ်ထဲသို့ မဝင်ဘဲ ခြံဝင်းထဲတွင် လူများနှင့်ရောနှော၍ ထိုင်နေ၏။ နွေဦးရာသီဖြစ်သောကြောင့် ညအချိန် အေးနေသဖြင့် ကျွန်များနှင့် အစောင့်များသည် မီးမွှေးထားကြ၏ (၅၅)။ ပေတရု မီးနားထိုင်စဉ် မျက်နှာကို အသိအမှတ်ပြုခံရ၏။ ဧဝံဂေလိလေခုအားလုံးတွင် ပထမဆုံး အသိအမှတ်ပြုသူမှာ ကျွန်မိန်းကလေးတစ်ဦးဖြစ်၏ (၅၆၊ ယော ၁၈:၁၆ အရ တံခါးစောင့်မ)။ သူမက ပေတရုကို စိုက်ကြည့်ပြီး ယေရှုနှင့်အတူရှိခဲ့သူဟု အတည်ပြု၏။ ပေတရုက ယေရှုကို မသိဟု ငြင်းပယ်၏ (၅၇၊ ၃၄ နှင့် နှိုင်း)။ ယေရှုတပည့်ဟု အသိအမှတ်မပြုခံရရန် လူအုပ်ထဲ ရောနှောနေခြင်းဖြင့် ပေတရုသည် ပထမဆုံး ဝေးကွာခဲ့၏။ သွေးဆောင်မှုကို စိတ်နှလုံးထဲတွင် အရင်ရှုံးနိမ့်ပြီးမှ ပွင့်လင်းစွာ အပြစ်ပြု၏။ ဤတံခါးကို ဖြတ်ကျော်ပြီးသည်နှင့် ဒုတိယနှင့် တတိယ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ရှောင်လွှဲ၍ မရနိုင်တော့၊ (၅၈–၆၀)။ အပြစ်တစ်ခုသည် နောက်ထပ်ဆင်းသက်မှုကို လမ်းဖွင့်ပေး၏။ တတိယစွပ်စွဲသူသည် ဥယျာဉ်ထဲတွင် မြင်ဖူးသူဖြစ်ပြီး ဂါလိလဲအသံထွက်ကို သတိပြုမိ၍ အတည်ကြီးပြု၏ (၅၉၊ မဿဲ ၂၆:၇၃၊ မာ ၁၄:၇၀ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရုသည် ယေရှုနှင့် လုံးဝခွဲထုတ်ရန် ကျိန်ဆဲခြင်း၊ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ခြင်းဖြင့် အတည်ပြု၏။ ယေရှုအတွက် တိုက်ခိုက်ရန် အသင့်ရှိသော်လည်း ယေရှုအတွက် ပေးဆပ်ရမည်ကို မခံနိုင်၊ တတိယအကြိမ် ငြင်းပယ်ချိန်တွင် ကြက်တွန်၏။ ယေရှုက ပေတရုကို လှည့်ကြည့်တော်မူ၏။ ထိုဝမ်းနည်းခြင်း၊ သနားခြင်းမျက်လုံးသည် သခင်၏ သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟူသော နှုတ်ကပတ်တော်ကို သတိတရစေ၏။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် ဘယ်သောအခါမျှ ပျက်ပြားနိုင်သည်မဟုတ် (ယော ၁၀:၃၅)။ အပြစ်ရှိသူများကို နောင်တရရန် ဆင့်ခေါ်၏ (လု ၅:၃၂)။ စာတန်သည် ကိုယ်တော်ကို အကြီးဆုံးထိခိုက်စေရန် ကိုယ်ကို သုံးခဲ့သည်ကို ပေတရု ကြောက်မက်ဖွယ်သိရှိလျှင် အပြင်ထွက်၍ ခါးသီးစွာ ငိုကြွေး၏ (၆၂)။

Peter mixed with those in the courtyard and sat among them rather than entering the house proper, which surrounded the open-air courtyard and was where the trial took place. Being springtime, it would have still been cold at night, so the servants and guards kindled a fire to keep warm (v. 55). As Peter sat near the fire, his face was recognized. All four Gospels note that a servant girl was the first to recognize him (v. 56). John 18:16 identifies her as the doorkeeper. Staring at him, she confidently asserted that Peter had been with Jesus, to which he responded that he did not know Him, just as Jesus had predicted (Luke 22:57; cf. v. 34). Peter, having already distanced himself from Jesus by mingling with the crowd so as not to be recognized as His disciple, prepared the way for his open denial. The battle with temptation is lost first in the heart before open transgression occurs. Once this barrier had been crossed, the second and third denials were virtually impossible to avoid (vv. 58–60). One sin paves the way for further moves downward. The third accuser was the most confident and definitive, having seen Peter in the garden (John 18:26) and observing his unrefined Galilean accent (Luke 22:59; cf. Matt. 26:73; Mark 14:70). Peter tried to reflect the same certainty, even cursing and swearing in order to disassociate himself completely from Jesus and His purity. He was ready to fight for Jesus but unprepared to suffer ridicule for His sake. At this third denial, the rooster crowed and Jesus turned and looked at Peter, apparently through an open door or window onto the courtyard. That sad, pitying look reminded Peter of the word of the Lord that predicted his threefold denial. God’s word cannot be broken (John 10:35). It possesses a self-authenticating power and calls sinners to repentance (Luke 5:32). Realizing with horror how Satan had used him to inflict the heaviest blow, Peter went out and wept bitterly (22:62).

⁶³ ယေရှုကို ကိုင်ဆွဲသောသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ပြက်ယယ်ပြု၍ ရိုက်ပုတ်ကြ၏။
⁶⁴ မျက်နှာတော်ကိုဖုံးပြီးလျှင် လက်နှင့်ပုတ်လျက်၊ ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သူပုတ်သည်ကို ပရောဖက်ပြု ၍ ဟောတော်မူပါဟုဆိုကြ၏။
⁶⁵ အခြားသောစကားများဖြင့်လည်း ကိုယ်တော်ကို ကဲ့ရဲ့၍ ပြောဆိုကြသေး၏။
⁶⁶ မိုဃ်းလင်းသောအခါ လူတို့တွင် အကြီးအကဲဖြစ်သောသူ၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ကျမ်းပြုဆရာတို့ သည် စည်းဝေး၍ ကိုယ်တော်ကို လွှတ်တော်သို့ ဆောင်သွားပြီးလျှင်၊
⁶⁷ သင်သည် ခရစ်တော်မှန်လျှင် ငါတို့အား ပြောလော့ဟုဆိုကြ၏။ ယေရှုကလည်း၊ ငါပြောလျှင် သင်တို့ သည် မယုံ။
⁶⁸ ငါမေးလျှင်လည်း သင်တို့သည် မဖြေဘဲ၊ ငါ့ကို မလွှတ်ဘဲနေကြလိမ့်မည်။
⁶⁹ နောက်၌ လူသားသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်လက်ျာဘက်၌ ထိုင်တော်မူလတံ့ဟု မိန့်တော်မူ သော်၊
⁷⁰ ထိုသူအပေါင်းတို့က၊ သို့ဖြစ်၍ သင်သည် ဘုရားသခင်၏ သားတော်မှန်သည်တကားဟု ဆိုကြလျှင်၊ သင်တို့ဆိုသည်အတိုင်းမှန်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁷¹ ထိုသူတို့ကလည်း၊ အဘယ်သက်သေလိုသေးသနည်း။ သူ၏စကားကို ငါတို့ကိုယ်တိုင် ကြားရပြီဟု ဆိုကြ၏။ 

၂၂:၆၃–၇၁ ယေရှုကို ပြက်ယယ်ခြင်း၊ ရိုက်ပုတ်ခြင်း၊ ရှင်ဟေရဒ်တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခြင်း။ နံနက်မိုးလင်းချိန်တိုင်အောင် ယေရှုကို ဗိမာန်တော်အစောင့်များ၏လက်ထဲတွင် ထားခဲ့၏။ ကိုယ်တော်၏ ဟောကြားချက်အတိုင်း (၁၈:၃၂) သူတို့သည် ပြက်ယယ်ကြပြီး မျက်စိစွန်းနှင့် ရိုက်သူကို ပရောဖက်ပြုဟောပါဟု စိန်ခေါ်ကြ၏။ အခြားသုတေသနများက သူတို့သည် တံတွေးထွေးခြင်း၊ လက်ဝါးဖြင့် ရိုက်ခြင်းတို့လည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဖြည့်စွက်၏ (မဿဲ ၂၆:၆၇၊ မာ ၁၄:၆၅)။ လုကာက “ဗ္လာစဖူးမန်တက်” (ပြက်ယယ်ခြင်း၊ စော်ကားခြင်း) ဟု အနှစ်ချုပ်ပြီး အခြားများစွာလည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဆို၏ (၂၂:၆၅)။ ယေရှု၏ အဆိုအမိန့်များကို ပြက်ယယ်ခြင်း သို့မဟုတ် နိမိတ်လက္ခဏာတောင်းဆိုခြင်းလည်း ပါဝင်နိုင်၏။

22:63–71. Jesus Is Mocked, Beaten, and Tried before the Sanhedrin. Jesus was left in the hands of the temple guard until daybreak, when the full Sanhedrin would meet. In fulfillment of His prediction (18:32), they began to mock Him. Since they had heard that Jesus was a prophet, after blindfolding Him, they commanded, “Prophesy!” and challenged Him to tell them who struck Him. The other Synoptics add that they spat on Him and hit Him with the palms of their hands (Matt. 26:67; Mark 14:65). Luke summarizes their mistreatment by indicating that they were blasphēmountes—“blaspheming” or “insulting”—Him with many other things as well (Luke 22:65). This could include mocking some of His sayings (e.g., Luke 23:39; Mark 15:29) or presumptuously demanding a miracle (Matt. 27:39–40).

 

ညအချိန် အစစ်ဆေးခြင်းအပါအဝင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် ရှင်ဟေရဒ်ကောင်စီ၏ ဥပဒေအရ တရားမဲ့၏။ သေဒဏ်ပေးရန် အပြစ်ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နေ့အချိန်တွင်သာ ချမှတ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဗိမာန်တော်အတွင်း ကျောက်ထွင်းခန်းမတွင် အပြည့်အစုံ ကောင်စီအစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခဲ့၏။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများ၊ ပညာရှင်ဆရာများ၊ လူကြီးများ ပါဝင်၏။ ယခင်အစစ်ဆေးမှုများသည် အပြစ်တင်ရန် အကြောင်းရှာခြင်းနှင့် တွန်းအားပေးခြင်းဖြစ်၏။ ယေရှုအား မေးခွန်းနှစ်ခု မေးခဲ့၏။ ပထမဆုံး ခရစ်တော်ဟုတ်မဟုတ် ကောင်စီတစ်ခုလုံးရှေ့တွင် ကြေညာရန်။ ယေရှုက တိုက်ရိုက်မဖြေဘဲ ယုံမည်မဟုတ်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (ယေရမိ ၃၈:၁၅ နှင့် နှိုင်း)။ အနာဂတ်တွင် လူမျိုးသားတော်သည် ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ ထိုင်၍ ဖြောင့်မတ်ခြင်းတရားကို စီရင်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (၂၂:၆၉၊ ဆာ ၁၁၀:၁–၂ နှင့် နှိုင်း)။ ဤအဖြေသည် အပြစ်တင်ရန် မလုံလောက်သောကြောင့် ဘုရားသခင်၏သားတော်ဟုတ်မဟုတ် မေးခဲ့၏။ ယေရှုက သူတို့စကားကို အတည်ပြု၏။

Several procedural details, including the preceding night trial, would not have been legal according to the Sanhedrin’s own jurisprudence. A verdict of conviction in capital offenses had to be arrived at during the day, thus the need for a formal session of the council, which met in the Hall of Hewn Stones within the temple complex. It included the elders as lay representatives in addition to chief priests and scribes, or teachers of the law. The preceding trials sought grounds for Jesus’s condemnation and attempted to build the momentum for it. Both questions put to Jesus concerned His identity. First they asked Him to declare to the whole council whether He was the Christ (i.e., the Messiah). Jesus refused to answer their question directly, pointing out that they would not believe (cf. Jer. 38:15). He appealed to the future, when the Son of Man would come to execute righteous judgment (Luke 22:69). The “right hand” of God indicates a position of divine authority (cf. Ps. 110:1–2). Since this reply was insufficiently clear for condemnation, a follow-up question addressed whether Jesus was claiming to be the Son of God. He answered positively in an idiomatic manner of affirming the words just spoken in the question.၂၂:၁–၂၃:၅၆ ယေရှု၏ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရခြင်းနှင့် အသေခံခြင်း

ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်တွင် နေ့တိုင်း သွန်သင်နေသော်လည်း၊ ယုဒ၏ သစ္စာဖောက်ခြင်းဖြင့် အဖြစ်အပျက်များ လျင်မြန်စွာ အံ့ဖွယ်နိဂုံးသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည် (၂၂:၁-၁၃)။ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါပွဲစားသုံးပြီး ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားကျင်းပပြီးနောက် (၂၂:၁၄-၃၈)၊ ယေရှုသည် ဂေသရှေမန်ဥယျာဉ်တွင် တစ်ညလုံး ဆုတောင်းခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင်ပင် ဖမ်းဆီးခံရသည် (၂၂:၃၉-၆၂)။ ထို့နောက် အလျင်အမြန် ရှမန်ကြီးများအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခံရပြီး အပြစ်ဒဏ်စီရင်ခံရသည် (၂၂:၆၃-၇၁)၊ ရောမတို့လက်သို့ လွှဲအပ်ခံရသည် (၂၃:၁-၂၅)၊ နောက်ဆုံး လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အသေခံရသည် (၂၃:၂၆-၅၆)။

22:1–23:56

SUFFERINGS AND DEATH OF JESUS

Although Jesus was teaching day after day in the temple, with His betrayal by Judas, events started moving rapidly to their shocking conclusion (22:1–13). After the celebration of the Passover by Jesus and His disciples and the institution of the Lord’s Supper (22:14–38), Jesus prayed all night in Gethsemane, where He was arrested (22:39–62). Then He was hurriedly tried before the Sanhedrin and condemned (22:63–71), handed over to the Romans (23:1–25), and finally crucified (23:26–56).

1 ပသခါအမည်ရှိသော အဇုမပွဲခံခါနီးတွင်၊
² ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးတို့နှင့် ကျမ်းပြုဆရာတို့သည် ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သို့သတ်ရအံ့နည်းဟု ရှာကြံရကြသနည်းဟူမူကား၊ လူများတို့ကို ကြောက်ကြ၏။
³ ထိုအခါ စာတန်သည် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်အထဲသို့ဝင်သည် ဖြစ်၍၊
⁴ ထိုသူသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးများ၊ ဗိမာန်တော်မှူးများတို့ထံသို့ သွားပြီးလျှင်၊ ယေရှုကို အဘယ် သို့ အပ်ရမည်နည်းဟူ၍ တိုင်ပင်လေ၏။
⁵ ထိုသူတို့သည် ဝမ်းမြောက်သောစိတ်ရှိ၍ ငွေပေးမည်ဟု ဝန်ခံကြ၏။
⁶ ယုဒရှကာရုတ်သည်လည်း ဝန်ခံပြီးမှ လူများမရှိစဉ်တွင် ကိုယ်တော်ကို အပ်ခြင်းငှါ အဆင်သင့်သော အချိန်ကာလကို ကြံလျက်နေ၏။
⁷ ပသခါသိုးသငယ်ကို သတ်ရသောနေ့တည်းဟူသော အဇုမပွဲနေ့ရောက်သောအခါ၊
⁸ ကိုယ်တော်က၊ ငါတို့ စားဘို့ရာ သင်တို့သည်သွား၍ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု ပေတရုနှင့် ယောဟန်ကို စေလွှတ်တော်မူ၏။
⁹ သူတို့ကလည်း၊ အဘယ်အရပ်၌ ပြင်ဆင်စေခြင်းငှါ အလိုရှိတော်မူသနည်းဟု မေးလျှောက်ကြသော်၊
¹⁰ ကိုယ်တော်က၊ သင်တို့သည် မြို့ထဲသို့ဝင်သောအခါ ရေအိုးဆောင်သောသူကိုတွေ့လိမ့်မည်။ ထိုသူ နောက်သို့ လိုက်၍ သူဝင်သောအိမ်သို့ ဝင်ပြီးမှ၊
¹¹ ငါသည် ငါ့တပည့်တို့နှင့်တကွ ပသခါပွဲကိုစားရသော ဧည့်သည်အခန်းကား အဘယ်မှာရှိသနည်း။ ဆရာက မေးသည်ဟု အိမ်ရှင်ကို ပြောကြလော့။
¹² ထိုသူသည် ပြင်ဆင်လျက်ရှိသော အထက်အခန်းကြီးကို ပြလိမ့်မည်။ ထိုအခန်း၌ ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹³ တပည့်တောတို့သည် သွား၍ စကားတော်အတိုင်းတွေ့လျှင်၊ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြ၏။ 

၂၂:၁-၁၃။ ပသခါပွဲအတွင်း ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်း။ ဗိမာန်တော်လုပ်ငန်းများနှင့် သွန်သင်ချက်များအားဖြင့် ယေရှုသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ကျမ်းတတ်ပညာရှင်တို့၏ အာဏာကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပသခါပွဲ နီးလာသောအခါ သူတို့သည် ယေရှုကို သတ်ပစ်ရန် နည်းလမ်းရှာဖွေနေကြသည် (အပိုဒ် ၁-၂; ယောဟန် ၁၁:၄၅-၅၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထိုနည်းလမ်းကို ယုဒက ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၃)။ ယုဒသည် ရှိမုန်၏သားဖြစ်ပြီး (ယောဟန် ၁၂:၄) လုကာက ဤယုဒကို ယာကုပ်၏သားဖြစ်သော ယုဒနှင့် (ယောဟန် ၁၄:၂၂) ခွဲခြားရန် သူ၏မျိုးနွယ်အမည်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ် (လုကာ ၆:၁၆ ကြည့်ပါ) ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ရန် စဉ်းစားရာတွင် ယုဒသည် ကိုယ်တိုင် စာတန်အား လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး စာတန်က အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည် (၂၂:၃; ၄:၁၃; ယောဟန် ၁၃:၂၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုဒသည် ယေရှုကို တရားစွဲဆိုရန် ရှာဖွေနေသော ဗိမာန်တော်ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ဗိမာန်တော်အစောင့်အရှောက်တို့နှင့် တိုင်ပင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ လူကြိုက်များမှုကြောင့် လူအုပ်မရှိသည့်အချိန်နှင့် နေရာတွင် ဖမ်းဆီးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ အများအားဖြင့် ဆုတောင်းရန် ဆုတ်ခွာနေကျသော နေရာများတွင် ဖြစ်သည်။

22:1–13. Betrayal of Jesus during Passover. Through His temple activities and teachings, Jesus threatened the authority of both the chief priests and the scribes (or teachers of the law). So as Passover approached, they were looking for a way to put Him to death (vv. 1–2; cf. John 11:45–57). That way was provided by Judas (Luke 22:3), who was Simon’s son (John 12:4). Luke distinguishes this Judas from the son of James (cf. John 14:22), who was also one of the twelve apostles (cf. John 6:70), by mentioning his surname—Iscariot (see Luke 6:16). In contemplating the betrayal of Jesus, Judas opened himself up to Satan, who seized the opportunity (22:3; cf. 4:13; John 13:27). Judas consulted with the chief priests of the temple, who were seeking a legal charge against Jesus, as well as with the commanders in charge of the temple guard, who would organize the arrest. Complicating their task considerably was Jesus’s popularity, so they determined to seize Him when and where the crowds were not present, at one of the usual places He retreated for prayer.

 

ပသခါပွဲကို နိသန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲသည် ပသခါနေ့မှစ၍ ရက်ပေါင်း ၇ ရက် (နိသန် ၁၅ မှ ၂၁ အထိ) ကြာသည် (တောလည်ရာ ၂၈:၁၆-၁၇၊ လုကာ ၂:၄၁-၅၂ မှတ်ချက်ကြည့်ပါ)။ ယုဒလူမျိုး ဘုရားဖူးများသည် ဤဒုတိယပွဲတိုင်အောင် နေထိုင်လေ့ရှိပြီး အဲဂုတ္တုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် “ဆင်းရဲဒုက္ခ၏ မုန့်” ဖြင့် အလျင်စလို ထွက်ခွာခဲ့ခြင်းကို အမှတ်ရသည် (တရားဟော ၁၆:၃)။ ဤပွဲနှစ်ပွဲ၏ နီးကပ်မှုကြောင့် မည်သည့်နာမည်ကိုမဆို နှစ်ပွဲလုံးကို ရည်ညွှန်းရန် သုံးနိုင်သည်။ ယောဟန်က ယေရှု၏ အမှုတော်ကာလအတွင်း ပသခါပွဲ သုံးကြိမ် သို့မဟုတ် လေးကြိမ်ကို ဖော်ပြထားသော်လည်း (ယောဟန် ၂:၂၃; ၆:၄၊ ၁၉:၁၄၊ ၅:၁ နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ သင်ခန်းစာကျမ်းသုံးစောင်တွင် ဤနောက်ဆုံးပသခါပွဲကိုသာ ဖော်ပြထားသည်။

The Passover, observed on Nisan 15, was the first religious festival of the Jewish calendar. The Feast of Unleavened Bread (which began on Passover) lasted for seven days, from Nisan 15 to 21 (Num. 28:16–17; see commentary on Luke 2:41–52). Jewish pilgrims would stay through this second feast to commemorate both their deliverance from Egypt and the hasty departure with “the bread of affliction” (Deut. 16:3). Due to this close connection between the two feasts, either name could be used to refer to both. Although John mentions three and possibly four separate Passovers during Jesus’s ministry (John 2:23; 6:4; 19:14; cf. 5:1), only this final one is mentioned in the Synoptic Gospels.

 

ပသခါဆိုသည်မှာ နိသန်လ ၁၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သတ်ပြီး နေဝင်ချိန်နောက်ပိုင်း (နိသန် ၁၅ ရက်နေ့) စားသုံးသော ပသခါနွားသိုးငယ် (မိသားစုတစ်စုလျှင် တစ်ကောင်စီ) ကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ယောဟန်အရ ယေရှုသည် ပသခါနွားသတ်ချိန် (နိသန် ၁၄ ရက်) တွင် အသေခံရပြီး အမှန်တကယ် ပသခါနွားသိုးငယ်ဖြစ်တော်မူသည် (ယောဟန် ၁၈:၂၈၊ ၁၉:၁၄၊ ၁ကော ၅:၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ပသခါစားပွဲကို ပသခါမတိုင်မီ စားခဲ့ရသည်။ လုကာကမူ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါစားပွဲကို ပုံမှန်အချိန်တွင် စားခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ပသခါနွားကို သတ်ပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်သည် (လေ့လာရန် “လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခြင်း နှစ်” စာမျက်နှာ ၁၄၆၀)။ အောင်ပွဲခံဝင်ရောက်ခြင်းကဲ့သို့ (လုကာ ၁၉:၂၉-၃၅) ယေရှုသည် တပည့်တော်နှစ်ပါး၊ ဤကိစ္စတွင် ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့အား အသေးစိတ် ညွှန်ကြားချက်ပေးခဲ့သည် (၂၂:၈)။ သူတို့သည် အထပ်ထပ်ရှိသော အိမ်တစ်အိမ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ဧည့်ခန်းကြီးတစ်ခန်း ပြင်ဆင်ပြီးစီးနေပြီဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၀-၁၂)။ ပသခါနွားကို ဗိမာန်တော်တွင် သတ်ရပြီး ယေရှုရှလင်မြို့အတွင်း၌သာ စားရသည် (တရားဟော ၁၆:၅-၇) ဖြစ်ရကား နေရာထိုင်ခင်း ရှားပါးမည်ဖြစ်သဖြင့် ယေရှုသည် ပုဂ္ဂိုလ်အိမ်တွင် ဧည့်ခန်းတစ်ခန်းကို ကြိုတင်စီစဉ်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (လုကာ ၂၂:၁၁၊ မဿဲ ၂၆:၁၈ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Passover could also refer to the paschal lamb (usually one per family) that was killed on the afternoon of Nisan 14 and eaten after sundown (i.e., on Nisan 15). According to John, Jesus died at the time of the Passover sacrifice (Nisan 14) as the true paschal Lamb (see John 18:28; 19:14; cf. 1 Cor. 5:7) so that the Passover meal was eaten before Passover (Nisan 15). Luke seems to indicate that the Passover meal was eaten by Jesus and the disciples at the regular time, which would have been after the Passover lamb had been sacrificed (for more, see “The Year of the Crucifixion,” p. 1460). As with the triumphal entry (cf. Luke 19:29–35), Jesus gave detailed instructions to two disciples, in this case, Peter and John (22:8), as to where they were to prepare the meal. They were shown to a house with a large room upstairs that was already furnished for the event (vv. 10–12). Because the Passover had to be sacrificed at the temple and eaten in Jerusalem (Deut. 16:5–7) and accommodations would have been scarce, Jesus may have prearranged to use a guest room (Luke 22:11) in a private home for the supper (cf. Matt. 26:18).

 

¹⁴ အချိန်ရောက်မှ တမန်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးတို့နှင့်အတူ စားပွဲ၌ လျောင်းတော်မူ၍၊
¹⁵ ငါသည် အသေမခံမှီ ဤပသခါပွဲကို သင်တို့နှင့်အတူ စားခြင်းငှါ အလွန်အလိုရှိလေပြီ။
¹⁶ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်၌ ပသခါပွဲမပြည့်စုံမှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ ဤပွဲကို တဖန် ငါမစားရဟု မိန့်တော်မူလျက်၊
¹⁷ ခွက်ဖလားကို ယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမွမ်းပြီးမှ၊ ဤခွက်ကို ယူ၍ အချင်းချင်းဝေကြလော့။
¹⁸ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော် မတည်မှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ စပျစ်ရည်ကိုတဖန် ငါ မသောက်ရဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹⁹ ထိုအခါ မုန့်ကိုယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကိုချီးမွမ်းပြီးမှ မုန့်ကိုဖဲ့၍၊ ဤမုန့်ကား သင်တို့အဘို့ အလိုငှါ စွန့်သော ငါ၏ကိုယ် ဖြစ်၏။ ငါ့ကို အောက်မေ့ဘို့ရာ ဤသို့ပြုကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²⁰ ထိုနည်းတူညစာစားပြီးမှ ခွက်ကိုလည်းယူ၍၊ ဤခွက်ကား သင်တို့အဘို့အလိုငှါ သွန်းသော ငါ၏ အသွေး၌တည်သော ပဋိညာဉ်တရားသစ်ဖြစ်၏။
²¹ သို့သော်လည်း ငါ့ကို အပ်နှံသောသူ၏လက်သည် ဤစားပွဲပေါ်မှာ ငါ့လက်နှင့်အတူရှိ၏။
²² ခွဲခန့်မှတ်သားတော်မူသည်အတိုင်း လူသားသည် သွားရမည်။ သို့သော်လည်း လူသားကို အပ်နှံသော သူသည် အမင်္ဂလာရှိ၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²³ တပည့်တော်တို့သည်လည်း ထိုအမှုကို အဘယ်သူပြုအံ့နည်းဟု အချင်းချင်း မေးမြန်းကြ၏။

၂၂:၁၄-၂၃။ ယေရှုသည် ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားတော်မူသည်။ ထာဝရဘုရား၏ ညစာကျင်းပရာ အထပ်ထပ်ခန်းတွင် ခြေထောက်ဆေးကန်များနှင့် စားပွဲနိမ့်များ ပါဝင်ပြီး ယေရှုနှင့် တပည့်တော် ဆယ့်နှစ်ပါးတို့သည် ထိုင် သို့မဟုတ် မှောက်စားကြသည် (အခန်းငယ် ၁၄)။ ထိုအနေအထားသည် ယေရှု တပည့်တော်များ၏ ခြေထောက်ကို ဆေးကြောပေးရာတွင်လည်း အဆင်ပြေစေသည် (ယောဟန် ၁၃:၁၂)။

22:14–23. Jesus Institutes the Lord’s Supper. The upper room where the Lord’s Supper took place apparently included cushions and low tables around which Jesus and the twelve disciples sat down or reclined to eat the meal (v. 14). Such a posture also facilitated Jesus’s washing of the disciples’ feet (John 13:12).

 

ယေရှုသည် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရမည့်အချိန်မတိုင်မီ တပည့်တော်များနှင့် ပသခါစားရန် အလွန်တမ်းတမ်းတတ တောင့်တတော်မူသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၅)။ ပထမပသခါပွဲ၏ ပရောဖက်ပြုချက်သင်္ကေတဖြစ်သော ဣသရေလလူမျိုးအိမ်ဝင်းတံခါးတိုင်များတွင် သွေးလိမ်းခြင်းဖြင့် သားဦးများ ကယ်တင်ခြင်းခံရခြင်းသည် မကြာမီ ပြည့်စုံတော့မည်ကို သူတို့ နားမလည်ကြခဲ့ပါ။ ယေရှုသည် ဤမျိုးဆက်မှ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရပြီး ငြင်းပယ်ခံရမည်ကို  ကြိမ်တိုင်တိုင် ဟောပြောခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (၉:၂၂၊ ၁၇:၂၅)။ နောက်ဆုံးညစာသည် မှိုင်တွေဝေသော အသံထွက်နေသော်လည်း၊ ယေရှုသည် မိမိယဇ်ပူဇော်ခြင်း၏ ရွှင်လန်းဖွယ်ရလဒ်ကို မျှော်လင့်တော်မူသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဘုန်းအသရေရတော်မူပြီး ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်တွင် စားပွဲဝိုင်းတွင် ထိုင်စားကြရမည်ဖြစ်သည် (၂၂:၁၆၊ ဟေဗြဲ ၁၂:၂ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Jesus expressed His earnest desire to eat the Passover with His disciples before His suffering (Luke 22:15). They had no understanding that the prophetic symbolism of that first Passover, when the blood applied to the entrances of the Israelite homes saved the firstborn, was soon to be fulfilled. Twice already Jesus had referred to His suffering and final rejection by the leaders and “this generation” (9:22; 17:25). Despite the somber tone of the Last Supper, Jesus anticipated the joyful results of His sacrifice when He would be glorified (24:26) and they would sit around the banquet table in the “kingdom of God” (22:16; cf. Heb. 12:2).

 

မဿဲနှင့် မာကုတို့နှင့် မတူဘဲ လုကာက ခွက်နှစ်ခွက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်မတိုင်မီ တစ်ခွက်နှင့် ညစာပြီးနောက် တစ်ခွက်ဖြစ်သည်။ ယုဒဓလေ့အရ ပသခါပွဲတွင် ခွက်လေးခွက် ပါဝင်သဖြင့် ယေရှုသည် ထုံးတမ်းစဉ်လာကို အတိုချုံ့ပြီး ထွက်မြောက်ခြင်းမှ သွေစည်ကာ မိမိသေဆုံးတော့မည့်အချိန်သို့ ဦးတည်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ လုကာတွင် ဖော်ပြသော ပထမခွက်သည် ပသခါပွဲ၏ ပထမနှစ်ခွက်အနက် တစ်ခွက်ဖြစ်ပုံရသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲကို ပသခါနှင့် တပြိုင်နက် ကျင်းပပြီး အိမ်တွင်းရှိ တဆေ့အားလုံးကို ဖယ်ရှားရသည် (အဖျော်ယမကာများတွင်လည်း ပါဝင်သည်)။ တဆေ့ကို အပြစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသဖြင့် စပျစ်ရည်သည် ယေရှု၏ အသွေးကို ကိုယ်စားပြုသည်ဖြစ်၍ တဆေ့မပါသော စပျစ်ရည်သာ ဖြစ်ရမည်။ ခွက်ထဲရှိ အရာကို ကျမ်းစင်က စပျစ်ရည်ဟု ဘယ်နေရာတွင်မျှ မဖော်ပြထားဘဲ စပျစ်သီးဖျော်ရည်ဟူ၍သာ ဖော်ပြထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်အတွက် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းပြီး ဖဲ့ခွဲ၍ ပါဝင်သူများအား ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ယေရှု၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ကိုယ်စားပြုသည်။

Luke, unlike Matthew and Mark, describes two cups, one before the unleavened bread and one after. The Jewish traditions about celebration of the Passover included four cups, so it may be that Jesus abbreviated the typical Jewish practice in order to shift the application away from the Exodus and onto His approaching death. The first cup mentioned in Luke was apparently one of the first two cups of the Passover celebration. The feast of Unleavened Bread was held simultaneously with Passover, during which all leaven was removed from the house (which included that used to ferment drinks). Since yeast was associated with sin during this festival and the wine represented the blood of Jesus, it is certain that it was not fermented. The contents of the cup are nowhere in Scripture called wine but only the fruit of the vine, that is, unfermented grape juice. At a later point, thanks would be given for the unleavened bread, which would then be broken and served to the participants as a symbol of Jesus’s body.

 

ပသခါပွဲ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာ ဓလေ့အရ ပါဝင်သမျှ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းပြခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ထိုအစား နေရာတွင် နောက်ဆုံးညစာကို ပြဌာန်းဥပမာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ မုန့်ကို မိမိကိုယ်တော်ဟု အဓိပ္ပာယ်ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၉)။ လုကာတွင် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို သူတို့အတွက် အပ်နှံခဲ့သည်ဟု ထပ်လောင်းဖော်ပြထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မုန့်သည် အမှန်တကယ် ပသခါယဇ်ဖြစ်တော်မူသော မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည် (မာကု ၁၀:၄၅၊ ဟေရှာ ၅၃:၇-၈၊ ၁၀ နှိုင်းယှဉ်ပါ) “ကမ္ဘာ့အသက်အတွက်” (ယောဟန် ၆:၅၁)။ ပသခါဓလေ့၏ တတိယခွက်ကို ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခွက် သို့မဟုတ် ကောင်းချီးခွက်ဟု ခေါ်သည် (၁ကော ၁၀:၁၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤနေရာတွင် ညစာပြီးနောက် သောက်သုံးသောကြောင့် ဒုတိယခွက်ဖြစ်ပုံရသည် (လုကာ ၂၂:၂၀)။ ယေရှုသည် ဤခွက်ကို မိမိအသွေးတော်ဖြင့် ဖြစ်သော “ပဋိညာဉ်တရားသစ်” ဟု ခေါ်တော်မူသည် (၁ကော ၁၁:၂၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပဌမပဋိညာဉ် (သို့မဟုတ်) ဓမ္မဟောင်းပဋိညာဉ်ကို အသွေးဖြင့် စတင်ခဲ့သည်နှင့်အညီ (ထွက် ၂၄:၈) ယေရှု လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် သွန်းလောင်းတော်မူသော အသွေးတော်သည် ပဋိညာဉ်တရားသစ်ကို တည်ထောင်စေသည် (ဟေဗြဲ ၉:၁၅)။

An important part of the Passover was an explanation of the meaning of each element of the ritual. In replacing it, the Last Supper was essentially an acted parable. Jesus attributed new significance to the bread, calling it His body (Luke 22:19). In Luke, Jesus added that this body was given for them, meaning that the bread symbolized the giving of Himself as the real Passover sacrifice (Mark 10:45; cf. Is. 53:7–8, 10) “for the life of the world” (John 6:51). The third cup of the Passover ritual was called one of blessing or thanksgiving (cf. 1 Cor. 10:16), and this seems to have been the second cup mentioned here because it was drunk after supper (Luke 22:20). Jesus called this cup “the new covenant” in His blood (cf. 1 Cor. 11:25). Just as the first (or old) covenant was inaugurated with blood (Ex. 24:8), so Jesus’s shed blood on the cross (represented by the “blood” of the grape) ratified the new covenant (Heb. 9:15).

 

ထာဝရဘုရား၏ ညစာတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်နှင့် တဆေ့မပါသော စပျစ်သီးဖျော်ရည်သည် ယေရှု၏ အပြစ်ကင်းစင်သန့်ရှင်းသော ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး အပြစ်လွှတ်ခြင်းအတွက် ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ဤထူးခြားသော ညစာပွဲအတွင်း သစ္စာဖောက်သူသည် သူတို့အလယ်တွင် ရှိသည်ဟု တပည့်တော်များကို အံ့ဩစေခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၂၁၊ ဆာလံ ၄၁:၉ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ခရစ်တော်၏ ဆင်းရဲဒုက္ခသည် ဘုရားသခင်၏ ကြိုတင်စီမံခြင်းဖြစ်သဖြင့် ဘုရားအစီအမံကို သိရှိခြင်းဖြင့် ခရစ်တော် ခွန်အားရရှိနိုင်သည် (ယောဟန် ၁၃:၁၈-၁၉)။ သို့သော် သစ္စာဖောက်မည့်သူအတွက်မူ ဆိုးရွားလှသည် (လုကာ ၂၂:၂၂)။ ပသခါစားပွဲသည် သီချင်းဆိုခြင်းဖြင့် ပုံမှန်အဆုံးသတ်သည် (ဆာလံ ၁၁၃-၁၁၈) နှင့် ဣသရေလ၏ အနာဂတ်အောင်ပွဲကို ညွှန်ပြသော နောက်ဆုံးခွက်ဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးညစာသည် ထပ်ဆောင်းခွက်မပါဘဲ နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည် (မာကု ၁၄:၂၆)။ အကြောင်းမှာ နောက်ဆုံးအောင်ပွဲသည် ဒုတိယအကြိမ် ဗျာဒိတ်ရှိတော်မူချိန်တွင်သာ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး ခရစ်တော်၏ အသေခံခြင်းကို အမှတ်ရစေရန် ရည်ရွယ်သည် (၁ကော ၁၁:၂၆၊ ဗျာ ၁၉:၆-၉)။

Both the unleavened bread and the unfermented juice of the Lord’s Supper—which Jesus commanded His followers to partake of in remembrance of Him (Luke 22:19)—symbolized His pure, sinless sacrifice for the forgiveness of sin. During this unusual supper, Jesus surprised the disciples by saying that His betrayer was among them (v. 21; cf. Ps. 41:9). The sufferings of Christ had been divinely preordained, so Christ could be strengthened by knowing God’s plan (John 13:18–19), but it would be terrible for the one who would betray Him (Luke 22:22). The Passover meal normally ended with a hymn (Pss. 113–118) and a final cup that pointed to the future victory of Israel, but the Last Supper concluded without the additional cup (Mark 14:26) because final victory would come only at the Second Advent, to which this remembrance of Christ’s death pointed (1 Cor. 11:26; Rev. 19:6–9).

 ²⁴ ထိုမှတပါး တပည့်တော်တို့သည် မိမိတို့တွင် အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်းဟု အချင်းချင်း ငြင်းခုံခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍၊
²⁵ ကိုယ်တော်က၊ လောကီမင်းတို့သည် အစိုးတရပြုတတ်ကြ၏။ အာဏာထားသောသူတို့ကိုလည်း ကျေးဇူးရှင်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။
²⁶ သင်တို့မူကား ထိုသို့မပြုကြနှင့်၊ သင်တို့တွင် အကဲအမှူးပြုသောသူကို ငယ်သားကဲ့သို့ဖြစ်စေ။ အုပ်စိုး သောသူကိုလည်း အစေခံကဲ့သို့ဖြစ်စေ။
²⁷ အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်း။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ လုပ် ကျွေးသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည်ကြီးမြတ်သည်မဟုတ်လော။ သို့သော် လည်း ငါသည် သင်တို့တွင် လုပ်ကျွေးသောသူကဲ့သို့ဖြစ်၏။
²⁸ ငါသည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းကို ခံစဉ်တွင် သင်တို့သည် ငါ၌မှီဝဲသောသူဖြစ်ရာ၏။
²⁹ ငါ့ခမည်းတော်သည် ငါ့အား နိုင်ငံကို ပေးတော်မူသည်နှင့်အညီ၊
³⁰ သင်တို့သည် ငါ၏နိုင်ငံတွင် ငါ့စားပွဲ၌ စားသောက်သောအခွင့်ကို၎င်း၊ တရားပလ္လင်ပေါ်မှာထိုင်၍ ဣသရေလလူတဆယ်နှစ်မျိုးကို အုပ်စိုးရသောအခွင့်ကို၎င်း၊ ငါသည် သင်တို့အား ပေးမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၂၄-၃၀။ တပည့်တော်များ ဘွဲ့အမည်အကြီးဆုံးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားကြသည်။ လုကာသည် နောက်ဆုံးညစာနှင့် ယေရှု အပ်နှံခံရခြင်းကို တပည့်တော်များ၏ အကြီးအမှူးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖော်ပြထားသည် (အခန်းငယ် ၂၄)။ ဤအငြင်းပွားမှု မည်သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားသည်ကို ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြထားပါ။ လက်ဝါးကပ်တိုင် နီးကပ်လာသဖြင့် တပည့်တော်များသည် နိုင်ငံတော် မကြာမီ တည်ထောင်မည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြပုံရသည်။ ယေရှုသည် တကယ့်အကြီးအမှူးဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်းဟု ရှင်းပြရန် အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ တပါးအမျိုးသားများတွင် ဂုဏ်နှင့် အာဏာအတွက် ယှဉ်ပြိုင်မှု ကျယ်ပြန့်သည် (အခန်းငယ် ၂၅)။ ရှင်ကျန်ရစ်သော ကမ္ပည်းစာများနှင့် အထိမ်းအမှတ်များအရ ချမ်းသာသူများသည် အများပြည်သူလုပ်ငန်းများအတွက် အလှူခံပြီး နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဂုဏ်သရေနှင့် ဩဇာရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ရာထူး၊ ဂုဏ်သရေ၊ အာဏာနှင့် ချမ်းသာလိုခြင်းကဲ့သို့ပင် ဘယ်တော့မှ မပြည့်စုံနိုင်ပါ (ဒေသနာ ၂၇:၂၀)။ ယုံကြည်သူများအလယ်တွင်မူ အကြီးဆုံးသူသည် အငယ်ဆုံးကဲ့သို့၊ ခေါင်းဆောင်သည် အမှုတော်ဆောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်ရမည် (လုကာ ၂၂:၂၆)။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် အသင်းတော်တွင် စည်းရုံးဖွဲ့စည်းမှု ရှိရမည်ကို အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ အာဏာလိုချင်စိတ်ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ ကျေးကျွန်ပုံစံအတိုင်း ဖြစ်ရမည်ဟု ဆိုသည် (ယောဟန် ၁၃:၁-၁၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းသည် ကျေးကျွန်များ၏ အသိုင်းအဝိုင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုတွင် တပည့်တော်များပြားသော်လည်း ဆယ့်နှစ်ပါးသောသူတို့သည် ယေရှုနှင့်အတူ နေရာအနှံ့လိုက်ပါပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခများကို မျှဝေခံစားခဲ့ကြသည် (လုကာ ၂၂:၂၈၊ ဥပမာ ၅:၃၀၊ မာကု ၇:၅)။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသူများအဖြစ် လာမည့်နိုင်ငံတော်တွင် စားသောက်ရန်နှင့် ဣသရေလမျိုးနွယ် ဆယ့်နှစ်ပါးကို တရားစီရင်ရန် ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်ခွင့်ရမည်ဟု ကတိပေးခံရသည် (လုကာ ၂၂:၃၀)။ ထိုနှစ်ထောင်ပြည့်ကာလတွင် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးသည် ကမ္ဘာကို တရားစီရင်မည်ဖြစ်ပြီး ကောင်းကင်တမန်များပင် စီရင်ခံရမည် (၁ကော ၆:၂-၃၊ ဗျာ ၂၀:၄)။

22:24–30. The Disciples Argue about Greatness. Luke contrasts the Last Supper and Jesus’s willingness to be delivered to death with a dispute the disciples had about greatness (v. 24). The exact time of this dispute is left unclear. Evidently, as the cross drew closer, the disciples believed the kingdom would soon be established. Jesus seized the opportunity to explain true greatness. Among the Gentiles, rivalry for honor and power was widespread (v. 25). Surviving plaques and monuments testify to the lavish donations for public works projects made by wealthy benefactors to enhance their status and influence with the political class. But the desire for position, prestige, and power, like the desire for wealth, is never satisfied (Prov. 27:20). Among believers, the greatest should be as the youngest, taking the lowest place, and the leader should be as the one who serves (Luke 22:26). Thus Jesus affirmed that organization would exist in His church but that it would be based not on thirst for power over others but on His example as servant (cf. John 13:1–17). The community of believers is a community of servants. Although Jesus had many disciples, the Twelve stayed with Him wherever He went and shared His trials (Luke 22:28; e.g., 5:30; Mark 7:5). Consequently, they, as representatives of God’s people, were promised that in the coming kingdom they would eat and drink at the same table and would also sit on thrones judging the twelve tribes of Israel (Luke 22:30). During the Millennium, God’s people will judge the world and even angels (1 Cor. 6:2–3; Rev. 20:4).

 ³¹ တဖန် သခင်ဘုရားက၊ ရှိမုန်၊ ရှိမုန်၊ ဂျုံဆန်ကို ဆန်ခါနှင့်ချသကဲ့သို့ စာတန်သည် သင်တို့ကို ချရမည် အကြောင်း အခွင့်တောင်းသည်ဖြစ်၍၊
³² သင်၏ယုံကြည်သောစိတ် မပျက်စေခြင်းငှါ ငါသည် သင့်အဘို့ဆုတောင်းလေပြီ။ သင်သည် သတိရ ပြန်သောအခါ သင်၏ညီအစ်ကိုတို့ကို တည်ကြည်စေလော့ဟု မိန့်တော်မူလျှင်၊
³³ ပေတရုက၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်တော်နှင့်အတူ ထောင်ထဲသို့၎င်း၊ အသေသတ်ခြင်းသို့၎င်း လိုက်ခြင်းငှါ အသင့်ရှိပါ၏ဟု လျှောက်လေသော်၊
³⁴ သခင်ဘုရားက၊ ပေတရု၊ ငါဆိုသည်ကား၊ ယနေ့တွင် ကြက်မတွန်မှီ သင်သည် ငါ့ကို မသိဟု သုံးကြိမ်မြောက်အောင် ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁵ တဖန် မိန့်တော်မူသည်ကား၊ အထက်က ငွေအိတ်၊ လွယ်အိတ်၊ ခြေနင်းမပါဘဲ သွားကြလော့ဟု သင်တို့ကို ငါစေလွှတ်သောအခါ တစုံတခုလိုသလောဟု မေးလျှင်၊ တစုံတခုမျှ မလိုပါဟု လျှောက်ကြသော်၊
³⁶ ယခုမူကား ငွေအိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ လွယ်အိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ ထားမရှိသော သူသည် အဝတ်ကိုရောင်း၍ ထားကိုဝယ်စေ။
³⁷ အကြောင်းမူကား၊ ထိုသူသည် မတရားသောသူတို့နှင့် ရေတွက်ဝင်ခြင်းသို့ ရောက်၏ဟူသော ကျမ်းစာ ချက်သည် ငါ၌ ယခုပင် ပြည့်စုံရမည်။ ငါ့အမှုအရာတို့သည် ပြီးစီးခြင်းသို့ ရောက်ကြပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁸ ထိုသူတို့ကလည်း၊ သခင်၊ ထားနှစ်စင်းရှိပါ၏ဟု လျှောက်လျှင်၊ တန်ပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၁–၃၈ ယေရှုသည် ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ကြိုတင်ဟောပြောပြီး ကိုယ်တော်သည် ကျွန်အဖြစ် ခံစားရမည့်အရာကို ဟောပြော၏။ အခန်းထဲမှ ထွက်သွားမည့်အချိန်မတိုင်မီ (၃၉ ကိုကြည့်) ယေရှုသည် စာတန်နှင့် ရန်တွေ့မှုအကြောင်း အနည်းငယ်ဖွင့်ပြတော်မူ၏။ စာတန်သည် ပေတရုတစ်ဦးတည်းမဟုတ်၊ တပည့်တော်များအားလုံးကို ခါထားပြီး စစ်ဆေးလိုကြောင်း (exētēsato) တောင်းဆိုခဲ့၏ (၃၁)။ “သင်တို့” ဟူသော စကားသည် ဗလုံးပုံစံဖြစ်သောကြောင့် အားလုံးကို ရည်ညွှန်း၏။ ဂရိဘာသာအရ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို စွပ်စွဲတတ်သော စာတန်သည် သူတို့ကို စုံစမ်းခွင့်တောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်၏ (ယောဘ ၁:၆–၁၂၊ ၂:၁–၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ ယေရှုသည် ပေတရု၏ မူလနာမည်ဖြစ်သော “ရှိမုန်” ကို ထပ်ကြပ်ခေါ်တော်မူပြီး အလွန်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း (amēn) ကို မကြာခဏသုံးသလို ဤနေရာတွင်လည်း အလေးအနက်ထား ကြေညာတော်မူ၏ (ယော ၁:၅၁၊ ၃:၃ နှင့် နှိုင်း)။ ထိပ်တန်းတပည့်တော်တစ်ဦးအနေဖြင့် ပေတရု၏ ဥပမာသည် ကြီးမားသောဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိ၏။ ယေရှုသည် ပေတရုအတွက် ဆုတောင်းပေးတော်မူခဲ့ပြီး စာတန်ယူဆောင်လာမည့် သွေးဆောင်မှုအောက်တွင် ယုံကြည်ခြင်းမပျက်ပြားရန် ဆုတောင်းတော်မူ၏ (လု ၂၂:၃၂)။ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်ကို စွန့်ပစ်မည့်အရာကို ကြိုတင်မြင်ထားသောကြောင့် သခင်နှင့် ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် အားပေးတော်မူ၏ (၂ရာ ၃၀:၉၊ ဆာ ၁၉:၇၊ ၅၁:၃၊ ၈၀:၁၉၊ ဟေရှာ ၅၅:၇၊ ဟောရှေ ၆:၁ နှင့် နှိုင်း)။ ယုံကြည်ခြင်းခိုင်ခံ့သူသာလျှင် အခြားသူများကို ခိုင်ခံ့စေနိုင်၏။ ယောဟန်အနီတွင် ယေရှုသည် အခြားသူများမရောက်နိုင်သောနေရာသို့ သွားတော်မူမည်ဟု မိန့်တော်မူရာ ပေတရုက ယေရှုအတွက် အသက်ကို စွန့်လှူမည်ဟု အတည်ပြု၏။ ဤလုကာတွင်မူ ယေရှုနှင့်အတူ ထောင်သို့လည်းကောင်း၊ အသေခံရန်လည်းကောင်း အသင့်ရှိကြောင်း ပြောဆို၏ (လု ၂၂:၃၃)။ သ unfortunately ပေတရုသည် ကိုယ်ကိုကိုယ်မသိ၊ သခင်ကိုလည်း မသိသောကြောင့် မာန်တက်စွာ ပြောဆိုခဲ့၏။ ယေရှုက ကြက်တွန်မည့်အချိန်မတိုင်မီ (နံနက်စောစောမတိုင်မီ) ပေတရုသည် ယေရှုကို သိသည်မဟုတ်ဟု သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟု ဟောကြားတော်မူ၏ (၃၄)။

22:31–38. Jesus Foretells Peter’s Denial and His Own Suffering as the Servant. Before leaving the upper room (cf. v. 39), Jesus revealed a glimpse of His controversy with Satan, who asked (exētēsato) to sift or shake not just Peter but all of the disciples (v. 31), as the plural form of “you” indicates. The Greek suggests that Satan, the accuser of God’s people, demanded the right to test them (cf. Job 1:6–12; 2:1–6). Jesus’s repetition of Peter’s given name, Simon, like His frequent repetition of amēn (“truly”; e.g., John 1:51; 3:3), introduced a solemn declaration or appeal (cf. Matt. 7:22; 25:11; Luke 6:46; 8:24; 13:34; Acts 9:4). As one of the leading disciples, his example would have a larger influence. Jesus prayed to the Father on Peter’s behalf that he would exhibit a faith that would not fail under the temptation Satan was about to bring (Luke 22:32). Having foreseen Peter’s impending denial and abandonment of Him, Jesus encouraged him with the hope of his return to a covenant relationship with the Lord (e.g., 2 Chr. 30:9; Pss. 19:7; 51:3; 80:19; Is. 55:7; Hos. 6:1). Only someone strong in faith can strengthen others. In John, Jesus referred to His going away to where others could not come (John 8:21; 13:33, 36), and Peter affirmed his willingness to lay down his life for Jesus. Here in Luke he intended to go with Jesus to prison and to death (Luke 22:33). Unfortunately, Peter did not know himself or His Lord, or else he would not have answered so self-assuredly. Jesus predicted that before the rooster crowed (several hours before sunrise), Peter would three times deny knowing Jesus (v. 34).

 

ယေရှုသည် ထိုအချိန်၏ အန္တရာယ်ကို ယခင်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူ၏။ ယခင်က တပည့်တော်များကို ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်၊ ဖိနပ်မပါဘဲ စေလွှတ်ခဲ့စဉ်က သူတို့သည် ဘာမျှချို့တဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ဟု ဆိုနိုင်ခဲ့ကြ၏ (လု ၉:၁–၆၊ ၁၀:၄ နှင့် နှိုင်း၊ ၂၂:၃၅)။ ယခုမူ အချိန်အခါ လုံးဝကွဲပြားသွားပြီ။ ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်သာမက ဓားလည်းလိုအပ်တော့မည်။ ဓားမရှိလျှင် အဝတ်ကို ရောင်းချ၍ ဓားဝယ်ရန် မိန့်တော်မူ၏ (၃၆)။ ယေရှုသည် ဥပစာများဖြင့် မကြာခဏ ဟောတော်မူသော်လည်း နားထောင်သူများက စကားတွင်းနှင့် တကယ့်အဓိပ္ပာယ်ကို မခွဲခြားတတ်ခဲ့ချေ (မဿဲ ၁၅:၁၀–၂၀၊ မာ ၈:၁၅–၁၆၊ ယော ၂:၁၉–၂၁ နှင့် နှိုင်း)။ ဓားဟူသော စကားသည် ရန်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ညှဉ်းဆီးခြင်းကို ရည်ညွှန်း၏ (လု ၂၁:၂၄၊ မဿဲ ၁၀:၃၄–၃၆)။ ယေရှုကိုယ်တော်တိုင် “လူဆိုးများနှင့် အတူ ရေတွက်ခြင်းခံရ” မည်ဖြစ်သည် (လု ၂၂:၃၇)။ ဟေရှာယ ၅၃:၁၂ မှ ကိုးကားချက်သည် ယေရှုသည် လူများ၏အပြစ်အတွက် ရိုက်ပုတ်ခြင်းခံရမည်ဟု နားလည်တော်မူကြောင်း ပြသ၏ (ဟေရှာ ၅၃:၈၊ မာ ၁၄:၂၇ နှင့် နှိုင်း)။ ဤသည်မှာ ကိုယ်တော်လာရောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်၏။ လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အတိအကျ ပြည့်စုံခဲ့၏ (လု ၂၃:၃၂–၃၃)။ တပည့်တော်များသည် ဓားနှစ်လက်ကို ညွှန်ပြပြီး ဥပစာဆန်သော ဓားဝယ်ရန်ညွှန်ကြားချက် (ဝိညာဉ်ရေးရာစစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ရန်) နှင့် ပရောဖက်ပြည့်စုံခြင်းကို နားမလည်ခဲ့ချေ။ ယခုတိုင် သတိပေးချက်များအားလုံး နားပင်းနေသောကြောင့် ယေရှုက “လုံလောက်ပြီ” ဟု သူတို့၏ နားမလည်မှုကို လက်ခံတော်မူ၏။

Jesus contrasted the time of peril at that time with earlier times. Then, although He had sent the disciples on missions without any visible means of support (see commentary on Luke 9:1–6; cf. 10:4), they could say they lacked nothing (22:35). But when Jesus spoke, the times were drastically different. The disciples would need not only a money bag and traveling bag for provisions but also a sword, and if necessary, one’s garment was to be sold to buy a sword (v. 36). Jesus often spoke in parables and metaphors, though His listeners, as here, frequently took these sayings literally (e.g., Matt. 15:10–20; Mark 8:15–16; John 2:19–21). The sword points to strife and persecution (Luke 21:24; Matt. 10:34–36), beginning with Jesus Himself, who would be “numbered with the transgressors” (Luke 22:37). This quotation from Isaiah 53:12 shows that Jesus understood His mission in terms of being struck for the sins of the people (Is. 53:8; cf. Mark 14:27), which was the purpose of His coming. It was also fulfilled quite literally in His crucifixion (Luke 23:32–33). The disciples, pointing to two swords, failed to grasp the connection between the metaphorical admonition to buy a sword (to get ready for the approaching spiritual conflict) and the imminent fulfillment of prophecy just announced. Since all His warnings up to this point seemed to have fallen on deaf ears, Jesus acquiesced to their continued incomprehension by saying this was enough.

 ³⁹ ထိုနောက် အလေ့တော်ရှိသည်အတိုင်း သံလွင်တောင်သို့ ထွက်ကြွတော်မူ၍၊ တပည့်တော်တို့သည် နောက်တော်သို့ လိုက်ကြ၏။
⁴⁰ ထိုအရပ်သို့ ရောက်တော်မူလျှင်၊ သင်တို့သည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည်အကြောင်း ဆု တောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူပြီးမှ၊
⁴¹ တပည့်တော်တို့နှင့် ကျောက်ခဲတပစ်လောက် ခွာသွား၍ ဒူးထောက်လျက်၊
⁴² အိုအဘ၊ အလိုတော်ရှိလျှင် ဤခွက်ကို အကျွန်ုပ်မှ လွှဲတော်မူပါ။ သို့သော်လည်း အကျွန်ုပ်အလိုရှိ သည်အတိုင်း မဖြစ်ပါစေနှင့်။ ကိုယ်တော်အလိုရှိသည်အတိုင်း ဖြစ်ပါစေသောဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။
⁴³ ထိုအခါ ကောင်းကင်တမန်သည် ထင်ရှားလာ၍ ကိုယ်တော်ကို အားပေးရ၏။
⁴⁴ ပြင်းစွာသောဝေဒနာကိုခံလျက် အထူးသဖြင့်ကြိုးစား၍ ဆုတောင်းတော်မူ၏။ ချွေးထွက်တော်မူသည် ကား၊ မြေပေါ်၌ကျသော သွေးစက်ခဲကဲ့သို့ ဖြစ်သတည်း။
⁴⁵ ထိုသို့ ဆုတောင်းပြီးမှ၊ ယေရှုသည်ထ၍ တပည့်တော်တို့ရှိရာသို့ ပြန်သောအခါ၊ သူတို့သည် ဝမ်းနည်း သောစိတ်ရှိသည်နှင့် အိပ်ပျော်လျက် နေကြသည်ကို တွေ့တော်မူလျှင်၊
⁴⁶ သင်တို့သည် အဘယ်ကြောင့် အိပ်ပျော်ကြသနည်း။ ထကြ။ စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည် အကြောင်း ဆုတောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၉–၄၆ ဂေသမန်ဥယျာဉ်၌ ယေရှု၏ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဆင်းရဲခြင်း။ သံလွင်တောင်ပေါ်ရှိ ယေရှုသည် တစ်ဦးတည်းဆုတောင်းတတ်သော နေရာသည် ဂေသမန် (“ဆီညှစ်စက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) ဥယျာဉ်ဖြစ်၏။ အပြစ်၏အလေးချိန်ကို ခံစားရမည့်နေရာ အမည်နှင့် လိုက်ဖက်၏ (မဿဲ ၂၆:၃၆၊ ယော ၁၈:၁)။ တပည့်တော်များကို သွေးဆောင်မှုကို ခံနိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းပြီး (၂၂:၄၀၊ ၃၂ နှင့် နှိုင်း) ယေရှုသည် ဥယျာဉ်ထဲ နည်းငယ်ဝေးရာသို့ သွားကာ ဒူးထောက်ဆုတောင်းတော်မူ၏ (၄၁)။ လုကာ၏ တိုတိုတုတ်တုတ်မှတ်တမ်းတွင် ယေရှုသည် တစ်ကြိမ်သာ ဆုတောင်းတော်မူပြီး ခွက်ကို ဖယ်ရှားပေးရန် တောင်းပန်ရာတွင် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို လက်ခံကန်တော့၏ (မဿဲ ၂၆:၃၉၊ မာ ၁၄:၃၆ နှင့် နှိုင်း)။ လူ့သဘာဝအရ လက်ဝါးကပ်တိုင်ခံလိုခြင်းမရှိသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ခမည်းတော်၏အလိုတော်ပြည့်စုံပါစေဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။

22:39–46. Jesus’s Prayer and Agony in Gethsemane. The place on the Mount of Olives where Jesus was accustomed to go for solitude and prayer was a garden called Gethsemane, which means oil press—a fitting name since Jesus would feel the weight of sin pressing on Him there (Matt. 26:36; John 18:1). After urging the disciples to pray for strength to withstand temptation so that their faith might not fail (Luke 22:40; cf. v. 32), Jesus withdrew further into the garden to be alone and knelt down to pray (v. 41). In Luke’s abbreviated account, Jesus prays only once, prefacing His plea to the Father to take away the cup with a recognition of and submission to the divine will (cf. Matt. 26:39; Mark 14:36). Although Jesus’s human will in not wanting to go to the cross disagreed with the divine will, in the end He prayed that His Father’s will be done.

 

ခမည်းတော်နှင့် ခွဲခွာရခြင်း၏ ဆင်းရဲဒုက္ခ (agōnia) သည် အလွန်ပြင်းထန်သောကြောင့် ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါး လာရောက်အားပေးတော်မူ၏ (၂၂:၄၄)။ ပိုမိုစိတ်အားထက်သန်စွာ ဆုတောင်းရာ ချွေးသည် သွေးစက်ကြီးများနှင့် တူလာ၏။ ဤသည်မှာ အလွန်ကြောက်ရွံ့ခြင်း သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ခြင်းကြောင့် သွေးချွေးထွက်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေ (hematidrosis) ဖြစ်နိုင်၏။ ယေရှုသည် တပည့်တော်များထံ ပြန်လာသောအခါ သူတို့သည် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ အိပ်ပျော်နေ၏ (၂၂:၄၅)။ နောက်တစ်ကြိမ် သွေးဆောင်မှုကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏ (၂၂:၄၆)။ ယေရှုကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာအားကိုးခြင်းသည် အဓိက ကာကွယ်ရေးဖြစ်၏ (၄:၄ နှင့် နှိုင်း)။

So draining was the agony (agōnia, Luke 22:44) of separation from His Father that an angel came to strengthen Him for the excruciating path that lay ahead. Praying more earnestly, Jesus’s sweat appeared to be like great drops of blood (“like,” hōsei, means appearance; e.g., Luke 24:11; Matt. 3:16; Acts 2:3; 6:15). This may suggest hematidrosis, an acute medical condition of sweating blood that is caused by extreme fear or stress, sometimes observed among prisoners awaiting execution. Jesus, when returning to the disciples, found them sleeping because they were exhausted by their sorrow (Luke 22:45). The uncertainty was deeply perplexing and filled their hearts with sorrow (cf. John 16:5). Again Jesus urged them to pray for strength to face temptation (Luke 22:46). As with Jesus Himself, their primary line of defense would be prayer and a firm reliance on God’s word (cf. 4:4).

 ⁴⁷ ထိုသို့ မိန့်တော်မူစဉ်တွင်ပင် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်သည် လူ အပေါင်းတို့ကို လမ်းပြလျက်လာ၍၊ ယေရှုကို နမ်းခြင်းငှါ ချဉ်းကပ်လေ၏။
⁴⁸ ယေရှုကလည်း၊ ယုဒါ သင်သည် နမ်းခြင်းကို ပြုလျက် လူသားကိုအပ်သလောဟု မေးတော်မူ၏။
⁴⁹ ယေရှုနှင့်အတူပါသော သူတို့သည် ဖြစ်အံ့သောအမှုကို မြင်လျှင်၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် ထားနှင့် ခုတ်ရပါမည်လောဟု မေးလျှောက်ပြီးမှ၊
⁵⁰ တယောက်သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ ကျွန်တယောက်ကို ခုတ်သဖြင့် လက်ျာနားရွက်ပြတ်လေ၏။
⁵¹ ယေရှုကလည်း၊ တန်စေဟု မိန့်တော်မူ၍ နားရွက်ကို လက်တော်နှင့်တို့သဖြင့် အနာကို ပျောက်စေ တော်မူ၏။
⁵² ထိုအခါ အထံတော်သို့ရောက်လာသော ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ဗိမာန်တော်မှူး၊ လူအကြီးအကဲတို့ အား ယေရှုက၊ သင်တို့သည် ထားပြကို ဘမ်းသကဲ့သို့ ငါ့ကို ဘမ်းအံ့သောငှါ ထားနှင့် ဒုတ်များကို လက်စွဲလျက် လာကြသည်တကား။
⁵³ ငါသည် ဗိမာန်တော်၌ သင်တို့နှင့်အတူ ရှိနေစဉ်အခါ သင်တို့သည် ငါ့ကို မဘမ်းမဆီးကြ။ သို့သော် လည်း ယခုအချိန်ကား သင်တို့အချိန်ဖြစ်၏။ မှောင်မိုက်တန်ခိုးလည်းဖြစ်၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၄၇–၅၃ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးခြင်း။ ယေရှုစကားမဆုံးမီ လူအုပ်ကြီးရောက်လာ၏။ ယုဒဦးဆောင်လျက် လာကြ၏။ ယုဒသည် နမ်းရန် ရည်ရွယ်ခဲ့၏ (၄၇)။ နမ်းခြင်းသည် မိသားစု၊ ရင်းနှီးသူ၊ တပည့်နှင့်ဆရာအကြား ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် လေးစားခြင်းလက္ခဏာဖြစ်၏။ ဤနေရာတွင်မူ မှောင်ရိပ်ထဲ၌ ယေရှုကို အတိအကျဖော်ပြရန်အတွက်ဖြစ်၏။ ယေရှု၏ မေးခွန်းသည် မကောင်းမှုအတွက် နမ်းခြင်းကို အံ့သြဖွယ် ထင်ရှားစေ၏။ တပည့်တော်များ နိုးကြားလာပြီး ဓားကိုင်ရမည့်အချိန်ရောက်ပြီလောဟု မေးကြ၏ (၄၉၊ ၃၈ နှင့် နှိုင်း)။ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်သည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာအပေါ်တည်ပြီး ကိုယ်ကာကွယ်ရန်ပင် တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုဟု သူတို့ နားမလည်သေး၊ (ယော ၁၈:၃၆၊ မဿဲ ၂၆:၅၂–၅၃ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရု (ယော ၁၈:၁၀) သည် ယေရှုဖြေမဆိုမီ ဓားရှည်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ကျွန် မလခု၏ ညာနားရွက်ကို ဖြတ်လိုက်၏ (၅၀)။ အခြေအနေကို အမြဲထိန်းချုပ်ထားသော ယေရှုသည် ဘုရားနိုင်ငံတော်၏ အကြမ်းမဖက်သောသဘောကို ထင်ရှားစွာ ပြသတော်မူ၏။ နားရွက်ကို တို့၍ အနာကင်းစင်အောင် ကုသတော်မူ၏ (၅၁)။ ဓားနှင့်တုတ်များကိုင်ဆောင်ကာ ညအချိန် လာရောက်ဖမ်းဆီးသော ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များကို နေ့တိုင်းဗိမာန်တော်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ သွန်သင်ခဲ့သည်ကို သတိပေးတော်မူ၏ (၅၂–၅၃)။ သူတို့၏အမှုကို အမှောင်တရား၏အာဏာနှင့် စာတန်၏အုပ်စိုးမှုဟု ဖော်ပြတော်မူ၏ (၃၊ ၃၁ နှင့် နှိုင်း)။

22:47–53. Betrayal and Arrest of Jesus. Even before Jesus finished speaking, a large mob approached, led by Judas. Luke indicates Judas’s intention was to kiss Jesus (v. 47). The kiss was a sign of affection and respect between family members and close friends, perhaps also between disciple and rabbi (Matt. 26:49). However, its purpose here was to clearly identify Jesus in the darkness for the arrest. The word order of Jesus’s question in Greek emphasizes the incongruity of using a kiss for evil. The disciples, by this time wide awake, asked whether it was time to wield the sword (Luke 22:49; see also v. 38). Amazingly, they did not yet understand the otherworldly nature of God’s kingdom—it is based on love (6:27, 35; 10:27), with citizens who do not fight, not even in defense (John 18:36; cf. Matt. 26:52–53). One of the disciples, Peter (John 18:10), did not wait for Jesus to answer the question but cut off the right ear of the high priest’s servant (Luke 22:50). Always in control of the situation, Jesus vividly demonstrated the nonviolent character of God’s kingdom. He touched the man’s ear and healed him (v. 51). Then, speaking to the religious leaders who had come with swords and clubs to arrest Him at night, He reminded them of His peacefully teaching daily in the temple (vv. 52–53). Identifying their work with the power and reign of darkness (i.e., Satan; vv. 3, 31), Jesus showed which kingdom these religious functionaries had chosen.

⁵⁴ ထိုသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ဘမ်းဆီး၍ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏အိမ်သို့ ဆောင်သွားကြ၏။ ပေတရု သည်လည်း သူတို့နှင့် ဝေးစွာလိုက်လေ၏။
⁵⁵ အိမ်ဦးအလယ်၌ မီးမွေးပြီးမှ၊ လူများတို့သည် စုဝေး၍ ထိုင်ကြလျှင်၊ ပေတရုသည်လည်း သူတို့အထဲ၌ ထိုင်နေ၏။
⁵⁶ ထိုသို့ ပေတရုသည် မီးအနားမှာ ထိုင်နေသည်ကို အစေအပါးမိန်းမတယောက်သည်မြင်လျှင်၊ သူ့ကို စေ့စေ့ကြည့်၍၊ ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော်သောသူဖြစ်သည်ဟု ဆိုသော်၊
⁵⁷ ပေတရုက၊ အချင်းမိန်းမ၊ ထိုသူကို ငါမသိဟု ငြင်းလေ၏။
⁵⁸ ထိုနောက် များမကြာ အခြားသောသူသည် ပေတရုကိုမြင်လျှင်၊ သင်သည်လည်း ထိုသူတို့အဝင်ဖြစ် သည်ဟုဆိုသော်၊ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ ငါသည် သူတို့ အဝင်မဟုတ်ဟု ဆို၏။
⁵⁹ တဖန် တနာရီလောက်ကြာပြီးမှ အခြားသောသူက၊ အကယ်စင်စစ် ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော် သောသူဖြစ်၏။ ဂါလိလဲလူလည်း ဖြစ်၏ဟု ခိုင်မာစွာဆိုလျှင်၊
⁶⁰ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ သင်ပြောသောအရာကို ငါမသိဟုဆို၏။ ထိုစကားကိုပြောသော ခဏခြင်းတွင် ကြက်တွန်လေ၏။
⁶¹ ထိုအခါ သခင်ဘုရားသည်လှည့်၍ ပေတရုကို ကြည့်တော်မူ၏။ ကြက် မတွန်မှီ သင်သည် သုံးကြိမ် မြောက်အောင် ငါ့ကို ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူသော စကားကို ပေတရုသည် သတိရသဖြင့်၊
⁶² ပြင်သို့ထွက်၍ ပြင်းစွာငိုကြွေးလေ၏။ 

၂၂:၅၄–၆၂ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ခါးသီးစွာ နောင်တရခြင်း။ ရောမလူမျိုးမဟုတ်၊ ယုဒခေါင်းဆောင်များကပင် ယေရှုကို ဖမ်းဆီးခဲ့၏။ ယောဟန်အရ ဂေသမန်မှ ယေရှုကို ပထမဆုံး အာနတ်၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (ယော ၁၈:၁၃)။ ရောမတို့က ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းခန့်အပ်ရေးကို နှစ်စဉ်ထိန်းချုပ်ထားသောကြောင့် အာနတ်မှာ လူများက တရားမျှတသော ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းဟု ယူဆ၏။ အာနတ်၏ယောက္ခမ ကာယပ ကို ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်း ဗလေရို ဂရာတု က ခရစ်နှစ် ၁၈ တွင် ခန့်အပ်ခဲ့၏။ ယေရှုကို ကာယပ၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (လု ၂၂:၅၄၊ မဿဲ ၂၆:၅၇ နှင့် နှိုင်း)။ လုကာအရ ညအချိန်ဖြစ်သောကြောင့် ဤအစစ်ဆေးခြင်းသည် ယာယီသာဖြစ်၏ (၂၂:၆၆ ကိုကြည့်)။

22:54–62. Peter’s Denial and Bitter Repentance. It was not the Romans but the Jewish leaders who took the lead and arrested Jesus. According to John, Jesus was first taken from Gethsemane to the house of Annas, who was recognized by the people as the rightful high priest (John 18:13). But the Romans reserved the power of annual appointment to this office, making it essentially a political post. After several interim high priests, Annas’s son-in-law Caiaphas was appointed to the position by the Roman prefect, Valerius Gratus, in A.D. 18, and it was to Caiaphas’s house that Jesus was taken next (Luke 22:54; cf. Matt. 26:57). As Luke implies, such a trial was necessarily preliminary because it was still night (see Luke 22:66).

 

ပေတရုသည် အိမ်ထဲသို့ မဝင်ဘဲ ခြံဝင်းထဲတွင် လူများနှင့်ရောနှော၍ ထိုင်နေ၏။ နွေဦးရာသီဖြစ်သောကြောင့် ညအချိန် အေးနေသဖြင့် ကျွန်များနှင့် အစောင့်များသည် မီးမွှေးထားကြ၏ (၅၅)။ ပေတရု မီးနားထိုင်စဉ် မျက်နှာကို အသိအမှတ်ပြုခံရ၏။ ဧဝံဂေလိလေခုအားလုံးတွင် ပထမဆုံး အသိအမှတ်ပြုသူမှာ ကျွန်မိန်းကလေးတစ်ဦးဖြစ်၏ (၅၆၊ ယော ၁၈:၁၆ အရ တံခါးစောင့်မ)။ သူမက ပေတရုကို စိုက်ကြည့်ပြီး ယေရှုနှင့်အတူရှိခဲ့သူဟု အတည်ပြု၏။ ပေတရုက ယေရှုကို မသိဟု ငြင်းပယ်၏ (၅၇၊ ၃၄ နှင့် နှိုင်း)။ ယေရှုတပည့်ဟု အသိအမှတ်မပြုခံရရန် လူအုပ်ထဲ ရောနှောနေခြင်းဖြင့် ပေတရုသည် ပထမဆုံး ဝေးကွာခဲ့၏။ သွေးဆောင်မှုကို စိတ်နှလုံးထဲတွင် အရင်ရှုံးနိမ့်ပြီးမှ ပွင့်လင်းစွာ အပြစ်ပြု၏။ ဤတံခါးကို ဖြတ်ကျော်ပြီးသည်နှင့် ဒုတိယနှင့် တတိယ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ရှောင်လွှဲ၍ မရနိုင်တော့၊ (၅၈–၆၀)။ အပြစ်တစ်ခုသည် နောက်ထပ်ဆင်းသက်မှုကို လမ်းဖွင့်ပေး၏။ တတိယစွပ်စွဲသူသည် ဥယျာဉ်ထဲတွင် မြင်ဖူးသူဖြစ်ပြီး ဂါလိလဲအသံထွက်ကို သတိပြုမိ၍ အတည်ကြီးပြု၏ (၅၉၊ မဿဲ ၂၆:၇၃၊ မာ ၁၄:၇၀ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရုသည် ယေရှုနှင့် လုံးဝခွဲထုတ်ရန် ကျိန်ဆဲခြင်း၊ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ခြင်းဖြင့် အတည်ပြု၏။ ယေရှုအတွက် တိုက်ခိုက်ရန် အသင့်ရှိသော်လည်း ယေရှုအတွက် ပေးဆပ်ရမည်ကို မခံနိုင်၊ တတိယအကြိမ် ငြင်းပယ်ချိန်တွင် ကြက်တွန်၏။ ယေရှုက ပေတရုကို လှည့်ကြည့်တော်မူ၏။ ထိုဝမ်းနည်းခြင်း၊ သနားခြင်းမျက်လုံးသည် သခင်၏ သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟူသော နှုတ်ကပတ်တော်ကို သတိတရစေ၏။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် ဘယ်သောအခါမျှ ပျက်ပြားနိုင်သည်မဟုတ် (ယော ၁၀:၃၅)။ အပြစ်ရှိသူများကို နောင်တရရန် ဆင့်ခေါ်၏ (လု ၅:၃၂)။ စာတန်သည် ကိုယ်တော်ကို အကြီးဆုံးထိခိုက်စေရန် ကိုယ်ကို သုံးခဲ့သည်ကို ပေတရု ကြောက်မက်ဖွယ်သိရှိလျှင် အပြင်ထွက်၍ ခါးသီးစွာ ငိုကြွေး၏ (၆၂)။

Peter mixed with those in the courtyard and sat among them rather than entering the house proper, which surrounded the open-air courtyard and was where the trial took place. Being springtime, it would have still been cold at night, so the servants and guards kindled a fire to keep warm (v. 55). As Peter sat near the fire, his face was recognized. All four Gospels note that a servant girl was the first to recognize him (v. 56). John 18:16 identifies her as the doorkeeper. Staring at him, she confidently asserted that Peter had been with Jesus, to which he responded that he did not know Him, just as Jesus had predicted (Luke 22:57; cf. v. 34). Peter, having already distanced himself from Jesus by mingling with the crowd so as not to be recognized as His disciple, prepared the way for his open denial. The battle with temptation is lost first in the heart before open transgression occurs. Once this barrier had been crossed, the second and third denials were virtually impossible to avoid (vv. 58–60). One sin paves the way for further moves downward. The third accuser was the most confident and definitive, having seen Peter in the garden (John 18:26) and observing his unrefined Galilean accent (Luke 22:59; cf. Matt. 26:73; Mark 14:70). Peter tried to reflect the same certainty, even cursing and swearing in order to disassociate himself completely from Jesus and His purity. He was ready to fight for Jesus but unprepared to suffer ridicule for His sake. At this third denial, the rooster crowed and Jesus turned and looked at Peter, apparently through an open door or window onto the courtyard. That sad, pitying look reminded Peter of the word of the Lord that predicted his threefold denial. God’s word cannot be broken (John 10:35). It possesses a self-authenticating power and calls sinners to repentance (Luke 5:32). Realizing with horror how Satan had used him to inflict the heaviest blow, Peter went out and wept bitterly (22:62).

⁶³ ယေရှုကို ကိုင်ဆွဲသောသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ပြက်ယယ်ပြု၍ ရိုက်ပုတ်ကြ၏။
⁶⁴ မျက်နှာတော်ကိုဖုံးပြီးလျှင် လက်နှင့်ပုတ်လျက်၊ ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သူပုတ်သည်ကို ပရောဖက်ပြု ၍ ဟောတော်မူပါဟုဆိုကြ၏။
⁶⁵ အခြားသောစကားများဖြင့်လည်း ကိုယ်တော်ကို ကဲ့ရဲ့၍ ပြောဆိုကြသေး၏။
⁶⁶ မိုဃ်းလင်းသောအခါ လူတို့တွင် အကြီးအကဲဖြစ်သောသူ၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ကျမ်းပြုဆရာတို့ သည် စည်းဝေး၍ ကိုယ်တော်ကို လွှတ်တော်သို့ ဆောင်သွားပြီးလျှင်၊
⁶⁷ သင်သည် ခရစ်တော်မှန်လျှင် ငါတို့အား ပြောလော့ဟုဆိုကြ၏။ ယေရှုကလည်း၊ ငါပြောလျှင် သင်တို့ သည် မယုံ။
⁶⁸ ငါမေးလျှင်လည်း သင်တို့သည် မဖြေဘဲ၊ ငါ့ကို မလွှတ်ဘဲနေကြလိမ့်မည်။
⁶⁹ နောက်၌ လူသားသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်လက်ျာဘက်၌ ထိုင်တော်မူလတံ့ဟု မိန့်တော်မူ သော်၊
⁷⁰ ထိုသူအပေါင်းတို့က၊ သို့ဖြစ်၍ သင်သည် ဘုရားသခင်၏ သားတော်မှန်သည်တကားဟု ဆိုကြလျှင်၊ သင်တို့ဆိုသည်အတိုင်းမှန်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁷¹ ထိုသူတို့ကလည်း၊ အဘယ်သက်သေလိုသေးသနည်း။ သူ၏စကားကို ငါတို့ကိုယ်တိုင် ကြားရပြီဟု ဆိုကြ၏။ 

၂၂:၆၃–၇၁ ယေရှုကို ပြက်ယယ်ခြင်း၊ ရိုက်ပုတ်ခြင်း၊ ရှင်ဟေရဒ်တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခြင်း။ နံနက်မိုးလင်းချိန်တိုင်အောင် ယေရှုကို ဗိမာန်တော်အစောင့်များ၏လက်ထဲတွင် ထားခဲ့၏။ ကိုယ်တော်၏ ဟောကြားချက်အတိုင်း (၁၈:၃၂) သူတို့သည် ပြက်ယယ်ကြပြီး မျက်စိစွန်းနှင့် ရိုက်သူကို ပရောဖက်ပြုဟောပါဟု စိန်ခေါ်ကြ၏။ အခြားသုတေသနများက သူတို့သည် တံတွေးထွေးခြင်း၊ လက်ဝါးဖြင့် ရိုက်ခြင်းတို့လည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဖြည့်စွက်၏ (မဿဲ ၂၆:၆၇၊ မာ ၁၄:၆၅)။ လုကာက “ဗ္လာစဖူးမန်တက်” (ပြက်ယယ်ခြင်း၊ စော်ကားခြင်း) ဟု အနှစ်ချုပ်ပြီး အခြားများစွာလည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဆို၏ (၂၂:၆၅)။ ယေရှု၏ အဆိုအမိန့်များကို ပြက်ယယ်ခြင်း သို့မဟုတ် နိမိတ်လက္ခဏာတောင်းဆိုခြင်းလည်း ပါဝင်နိုင်၏။

22:63–71. Jesus Is Mocked, Beaten, and Tried before the Sanhedrin. Jesus was left in the hands of the temple guard until daybreak, when the full Sanhedrin would meet. In fulfillment of His prediction (18:32), they began to mock Him. Since they had heard that Jesus was a prophet, after blindfolding Him, they commanded, “Prophesy!” and challenged Him to tell them who struck Him. The other Synoptics add that they spat on Him and hit Him with the palms of their hands (Matt. 26:67; Mark 14:65). Luke summarizes their mistreatment by indicating that they were blasphēmountes—“blaspheming” or “insulting”—Him with many other things as well (Luke 22:65). This could include mocking some of His sayings (e.g., Luke 23:39; Mark 15:29) or presumptuously demanding a miracle (Matt. 27:39–40).

 

ညအချိန် အစစ်ဆေးခြင်းအပါအဝင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် ရှင်ဟေရဒ်ကောင်စီ၏ ဥပဒေအရ တရားမဲ့၏။ သေဒဏ်ပေးရန် အပြစ်ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နေ့အချိန်တွင်သာ ချမှတ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဗိမာန်တော်အတွင်း ကျောက်ထွင်းခန်းမတွင် အပြည့်အစုံ ကောင်စီအစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခဲ့၏။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများ၊ ပညာရှင်ဆရာများ၊ လူကြီးများ ပါဝင်၏။ ယခင်အစစ်ဆေးမှုများသည် အပြစ်တင်ရန် အကြောင်းရှာခြင်းနှင့် တွန်းအားပေးခြင်းဖြစ်၏။ ယေရှုအား မေးခွန်းနှစ်ခု မေးခဲ့၏။ ပထမဆုံး ခရစ်တော်ဟုတ်မဟုတ် ကောင်စီတစ်ခုလုံးရှေ့တွင် ကြေညာရန်။ ယေရှုက တိုက်ရိုက်မဖြေဘဲ ယုံမည်မဟုတ်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (ယေရမိ ၃၈:၁၅ နှင့် နှိုင်း)။ အနာဂတ်တွင် လူမျိုးသားတော်သည် ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ ထိုင်၍ ဖြောင့်မတ်ခြင်းတရားကို စီရင်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (၂၂:၆၉၊ ဆာ ၁၁၀:၁–၂ နှင့် နှိုင်း)။ ဤအဖြေသည် အပြစ်တင်ရန် မလုံလောက်သောကြောင့် ဘုရားသခင်၏သားတော်ဟုတ်မဟုတ် မေးခဲ့၏။ ယေရှုက သူတို့စကားကို အတည်ပြု၏။

Several procedural details, including the preceding night trial, would not have been legal according to the Sanhedrin’s own jurisprudence. A verdict of conviction in capital offenses had to be arrived at during the day, thus the need for a formal session of the council, which met in the Hall of Hewn Stones within the temple complex. It included the elders as lay representatives in addition to chief priests and scribes, or teachers of the law. The preceding trials sought grounds for Jesus’s condemnation and attempted to build the momentum for it. Both questions put to Jesus concerned His identity. First they asked Him to declare to the whole council whether He was the Christ (i.e., the Messiah). Jesus refused to answer their question directly, pointing out that they would not believe (cf. Jer. 38:15). He appealed to the future, when the Son of Man would come to execute righteous judgment (Luke 22:69). The “right hand” of God indicates a position of divine authority (cf. Ps. 110:1–2). Since this reply was insufficiently clear for condemnation, a follow-up question addressed whether Jesus was claiming to be the Son of God. He answered positively in an idiomatic manner of affirming the words just spoken in the question.

၂၂:၁–၂၃:၅၆ ယေရှု၏ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရခြင်းနှင့် အသေခံခြင်း

ယေရှုသည် ဗိမာန်တော်တွင် နေ့တိုင်း သွန်သင်နေသော်လည်း၊ ယုဒ၏ သစ္စာဖောက်ခြင်းဖြင့် အဖြစ်အပျက်များ လျင်မြန်စွာ အံ့ဖွယ်နိဂုံးသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည် (၂၂:၁-၁၃)။ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါပွဲစားသုံးပြီး ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားကျင်းပပြီးနောက် (၂၂:၁၄-၃၈)၊ ယေရှုသည် ဂေသရှေမန်ဥယျာဉ်တွင် တစ်ညလုံး ဆုတောင်းခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင်ပင် ဖမ်းဆီးခံရသည် (၂၂:၃၉-၆၂)။ ထို့နောက် အလျင်အမြန် ရှမန်ကြီးများအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခံရပြီး အပြစ်ဒဏ်စီရင်ခံရသည် (၂၂:၆၃-၇၁)၊ ရောမတို့လက်သို့ လွှဲအပ်ခံရသည် (၂၃:၁-၂၅)၊ နောက်ဆုံး လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အသေခံရသည် (၂၃:၂၆-၅၆)။

22:1–23:56

SUFFERINGS AND DEATH OF JESUS

Although Jesus was teaching day after day in the temple, with His betrayal by Judas, events started moving rapidly to their shocking conclusion (22:1–13). After the celebration of the Passover by Jesus and His disciples and the institution of the Lord’s Supper (22:14–38), Jesus prayed all night in Gethsemane, where He was arrested (22:39–62). Then He was hurriedly tried before the Sanhedrin and condemned (22:63–71), handed over to the Romans (23:1–25), and finally crucified (23:26–56).

1 ပသခါအမည်ရှိသော အဇုမပွဲခံခါနီးတွင်၊
² ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးတို့နှင့် ကျမ်းပြုဆရာတို့သည် ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သို့သတ်ရအံ့နည်းဟု ရှာကြံရကြသနည်းဟူမူကား၊ လူများတို့ကို ကြောက်ကြ၏။
³ ထိုအခါ စာတန်သည် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်အထဲသို့ဝင်သည် ဖြစ်၍၊
⁴ ထိုသူသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးများ၊ ဗိမာန်တော်မှူးများတို့ထံသို့ သွားပြီးလျှင်၊ ယေရှုကို အဘယ် သို့ အပ်ရမည်နည်းဟူ၍ တိုင်ပင်လေ၏။
⁵ ထိုသူတို့သည် ဝမ်းမြောက်သောစိတ်ရှိ၍ ငွေပေးမည်ဟု ဝန်ခံကြ၏။
⁶ ယုဒရှကာရုတ်သည်လည်း ဝန်ခံပြီးမှ လူများမရှိစဉ်တွင် ကိုယ်တော်ကို အပ်ခြင်းငှါ အဆင်သင့်သော အချိန်ကာလကို ကြံလျက်နေ၏။
⁷ ပသခါသိုးသငယ်ကို သတ်ရသောနေ့တည်းဟူသော အဇုမပွဲနေ့ရောက်သောအခါ၊
⁸ ကိုယ်တော်က၊ ငါတို့ စားဘို့ရာ သင်တို့သည်သွား၍ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု ပေတရုနှင့် ယောဟန်ကို စေလွှတ်တော်မူ၏။
⁹ သူတို့ကလည်း၊ အဘယ်အရပ်၌ ပြင်ဆင်စေခြင်းငှါ အလိုရှိတော်မူသနည်းဟု မေးလျှောက်ကြသော်၊
¹⁰ ကိုယ်တော်က၊ သင်တို့သည် မြို့ထဲသို့ဝင်သောအခါ ရေအိုးဆောင်သောသူကိုတွေ့လိမ့်မည်။ ထိုသူ နောက်သို့ လိုက်၍ သူဝင်သောအိမ်သို့ ဝင်ပြီးမှ၊
¹¹ ငါသည် ငါ့တပည့်တို့နှင့်တကွ ပသခါပွဲကိုစားရသော ဧည့်သည်အခန်းကား အဘယ်မှာရှိသနည်း။ ဆရာက မေးသည်ဟု အိမ်ရှင်ကို ပြောကြလော့။
¹² ထိုသူသည် ပြင်ဆင်လျက်ရှိသော အထက်အခန်းကြီးကို ပြလိမ့်မည်။ ထိုအခန်း၌ ပြင်ဆင်ကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹³ တပည့်တောတို့သည် သွား၍ စကားတော်အတိုင်းတွေ့လျှင်၊ ပသခါပွဲကို ပြင်ဆင်ကြ၏။ 

၂၂:၁-၁၃။ ပသခါပွဲအတွင်း ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်း။ ဗိမာန်တော်လုပ်ငန်းများနှင့် သွန်သင်ချက်များအားဖြင့် ယေရှုသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ကျမ်းတတ်ပညာရှင်တို့၏ အာဏာကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပသခါပွဲ နီးလာသောအခါ သူတို့သည် ယေရှုကို သတ်ပစ်ရန် နည်းလမ်းရှာဖွေနေကြသည် (အပိုဒ် ၁-၂; ယောဟန် ၁၁:၄၅-၅၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထိုနည်းလမ်းကို ယုဒက ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၃)။ ယုဒသည် ရှိမုန်၏သားဖြစ်ပြီး (ယောဟန် ၁၂:၄) လုကာက ဤယုဒကို ယာကုပ်၏သားဖြစ်သော ယုဒနှင့် (ယောဟန် ၁၄:၂၂) ခွဲခြားရန် သူ၏မျိုးနွယ်အမည်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ် (လုကာ ၆:၁၆ ကြည့်ပါ) ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ရန် စဉ်းစားရာတွင် ယုဒသည် ကိုယ်တိုင် စာတန်အား လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး စာတန်က အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည် (၂၂:၃; ၄:၁၃; ယောဟန် ၁၃:၂၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုဒသည် ယေရှုကို တရားစွဲဆိုရန် ရှာဖွေနေသော ဗိမာန်တော်ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ဗိမာန်တော်အစောင့်အရှောက်တို့နှင့် တိုင်ပင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ လူကြိုက်များမှုကြောင့် လူအုပ်မရှိသည့်အချိန်နှင့် နေရာတွင် ဖမ်းဆီးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ အများအားဖြင့် ဆုတောင်းရန် ဆုတ်ခွာနေကျသော နေရာများတွင် ဖြစ်သည်။

22:1–13. Betrayal of Jesus during Passover. Through His temple activities and teachings, Jesus threatened the authority of both the chief priests and the scribes (or teachers of the law). So as Passover approached, they were looking for a way to put Him to death (vv. 1–2; cf. John 11:45–57). That way was provided by Judas (Luke 22:3), who was Simon’s son (John 12:4). Luke distinguishes this Judas from the son of James (cf. John 14:22), who was also one of the twelve apostles (cf. John 6:70), by mentioning his surname—Iscariot (see Luke 6:16). In contemplating the betrayal of Jesus, Judas opened himself up to Satan, who seized the opportunity (22:3; cf. 4:13; John 13:27). Judas consulted with the chief priests of the temple, who were seeking a legal charge against Jesus, as well as with the commanders in charge of the temple guard, who would organize the arrest. Complicating their task considerably was Jesus’s popularity, so they determined to seize Him when and where the crowds were not present, at one of the usual places He retreated for prayer.

 

ပသခါပွဲကို နိသန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲသည် ပသခါနေ့မှစ၍ ရက်ပေါင်း ၇ ရက် (နိသန် ၁၅ မှ ၂၁ အထိ) ကြာသည် (တောလည်ရာ ၂၈:၁၆-၁၇၊ လုကာ ၂:၄၁-၅၂ မှတ်ချက်ကြည့်ပါ)။ ယုဒလူမျိုး ဘုရားဖူးများသည် ဤဒုတိယပွဲတိုင်အောင် နေထိုင်လေ့ရှိပြီး အဲဂုတ္တုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် “ဆင်းရဲဒုက္ခ၏ မုန့်” ဖြင့် အလျင်စလို ထွက်ခွာခဲ့ခြင်းကို အမှတ်ရသည် (တရားဟော ၁၆:၃)။ ဤပွဲနှစ်ပွဲ၏ နီးကပ်မှုကြောင့် မည်သည့်နာမည်ကိုမဆို နှစ်ပွဲလုံးကို ရည်ညွှန်းရန် သုံးနိုင်သည်။ ယောဟန်က ယေရှု၏ အမှုတော်ကာလအတွင်း ပသခါပွဲ သုံးကြိမ် သို့မဟုတ် လေးကြိမ်ကို ဖော်ပြထားသော်လည်း (ယောဟန် ၂:၂၃; ၆:၄၊ ၁၉:၁၄၊ ၅:၁ နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ သင်ခန်းစာကျမ်းသုံးစောင်တွင် ဤနောက်ဆုံးပသခါပွဲကိုသာ ဖော်ပြထားသည်။

The Passover, observed on Nisan 15, was the first religious festival of the Jewish calendar. The Feast of Unleavened Bread (which began on Passover) lasted for seven days, from Nisan 15 to 21 (Num. 28:16–17; see commentary on Luke 2:41–52). Jewish pilgrims would stay through this second feast to commemorate both their deliverance from Egypt and the hasty departure with “the bread of affliction” (Deut. 16:3). Due to this close connection between the two feasts, either name could be used to refer to both. Although John mentions three and possibly four separate Passovers during Jesus’s ministry (John 2:23; 6:4; 19:14; cf. 5:1), only this final one is mentioned in the Synoptic Gospels.

 

ပသခါဆိုသည်မှာ နိသန်လ ၁၄ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သတ်ပြီး နေဝင်ချိန်နောက်ပိုင်း (နိသန် ၁၅ ရက်နေ့) စားသုံးသော ပသခါနွားသိုးငယ် (မိသားစုတစ်စုလျှင် တစ်ကောင်စီ) ကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ယောဟန်အရ ယေရှုသည် ပသခါနွားသတ်ချိန် (နိသန် ၁၄ ရက်) တွင် အသေခံရပြီး အမှန်တကယ် ပသခါနွားသိုးငယ်ဖြစ်တော်မူသည် (ယောဟန် ၁၈:၂၈၊ ၁၉:၁၄၊ ၁ကော ၅:၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ပသခါစားပွဲကို ပသခါမတိုင်မီ စားခဲ့ရသည်။ လုကာကမူ ယေရှုနှင့် တပည့်တော်များ ပသခါစားပွဲကို ပုံမှန်အချိန်တွင် စားခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ပသခါနွားကို သတ်ပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်သည် (လေ့လာရန် “လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခြင်း နှစ်” စာမျက်နှာ ၁၄၆၀)။ အောင်ပွဲခံဝင်ရောက်ခြင်းကဲ့သို့ (လုကာ ၁၉:၂၉-၃၅) ယေရှုသည် တပည့်တော်နှစ်ပါး၊ ဤကိစ္စတွင် ပေတရုနှင့် ယောဟန်တို့အား အသေးစိတ် ညွှန်ကြားချက်ပေးခဲ့သည် (၂၂:၈)။ သူတို့သည် အထပ်ထပ်ရှိသော အိမ်တစ်အိမ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ဧည့်ခန်းကြီးတစ်ခန်း ပြင်ဆင်ပြီးစီးနေပြီဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၀-၁၂)။ ပသခါနွားကို ဗိမာန်တော်တွင် သတ်ရပြီး ယေရှုရှလင်မြို့အတွင်း၌သာ စားရသည် (တရားဟော ၁၆:၅-၇) ဖြစ်ရကား နေရာထိုင်ခင်း ရှားပါးမည်ဖြစ်သဖြင့် ယေရှုသည် ပုဂ္ဂိုလ်အိမ်တွင် ဧည့်ခန်းတစ်ခန်းကို ကြိုတင်စီစဉ်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (လုကာ ၂၂:၁၁၊ မဿဲ ၂၆:၁၈ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Passover could also refer to the paschal lamb (usually one per family) that was killed on the afternoon of Nisan 14 and eaten after sundown (i.e., on Nisan 15). According to John, Jesus died at the time of the Passover sacrifice (Nisan 14) as the true paschal Lamb (see John 18:28; 19:14; cf. 1 Cor. 5:7) so that the Passover meal was eaten before Passover (Nisan 15). Luke seems to indicate that the Passover meal was eaten by Jesus and the disciples at the regular time, which would have been after the Passover lamb had been sacrificed (for more, see “The Year of the Crucifixion,” p. 1460). As with the triumphal entry (cf. Luke 19:29–35), Jesus gave detailed instructions to two disciples, in this case, Peter and John (22:8), as to where they were to prepare the meal. They were shown to a house with a large room upstairs that was already furnished for the event (vv. 10–12). Because the Passover had to be sacrificed at the temple and eaten in Jerusalem (Deut. 16:5–7) and accommodations would have been scarce, Jesus may have prearranged to use a guest room (Luke 22:11) in a private home for the supper (cf. Matt. 26:18).

 

¹⁴ အချိန်ရောက်မှ တမန်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးတို့နှင့်အတူ စားပွဲ၌ လျောင်းတော်မူ၍၊
¹⁵ ငါသည် အသေမခံမှီ ဤပသခါပွဲကို သင်တို့နှင့်အတူ စားခြင်းငှါ အလွန်အလိုရှိလေပြီ။
¹⁶ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်၌ ပသခါပွဲမပြည့်စုံမှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ ဤပွဲကို တဖန် ငါမစားရဟု မိန့်တော်မူလျက်၊
¹⁷ ခွက်ဖလားကို ယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမွမ်းပြီးမှ၊ ဤခွက်ကို ယူ၍ အချင်းချင်းဝေကြလော့။
¹⁸ ငါဆိုသည်ကား၊ ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော် မတည်မှီတိုင်အောင် ယခုမှစ၍ စပျစ်ရည်ကိုတဖန် ငါ မသောက်ရဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹⁹ ထိုအခါ မုန့်ကိုယူ၍ ကျေးဇူးတော်ကိုချီးမွမ်းပြီးမှ မုန့်ကိုဖဲ့၍၊ ဤမုန့်ကား သင်တို့အဘို့ အလိုငှါ စွန့်သော ငါ၏ကိုယ် ဖြစ်၏။ ငါ့ကို အောက်မေ့ဘို့ရာ ဤသို့ပြုကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²⁰ ထိုနည်းတူညစာစားပြီးမှ ခွက်ကိုလည်းယူ၍၊ ဤခွက်ကား သင်တို့အဘို့အလိုငှါ သွန်းသော ငါ၏ အသွေး၌တည်သော ပဋိညာဉ်တရားသစ်ဖြစ်၏။
²¹ သို့သော်လည်း ငါ့ကို အပ်နှံသောသူ၏လက်သည် ဤစားပွဲပေါ်မှာ ငါ့လက်နှင့်အတူရှိ၏။
²² ခွဲခန့်မှတ်သားတော်မူသည်အတိုင်း လူသားသည် သွားရမည်။ သို့သော်လည်း လူသားကို အပ်နှံသော သူသည် အမင်္ဂလာရှိ၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။
²³ တပည့်တော်တို့သည်လည်း ထိုအမှုကို အဘယ်သူပြုအံ့နည်းဟု အချင်းချင်း မေးမြန်းကြ၏။

၂၂:၁၄-၂၃။ ယေရှုသည် ထာဝရဘုရား၏ ညစာကို တည်ထားတော်မူသည်။ ထာဝရဘုရား၏ ညစာကျင်းပရာ အထပ်ထပ်ခန်းတွင် ခြေထောက်ဆေးကန်များနှင့် စားပွဲနိမ့်များ ပါဝင်ပြီး ယေရှုနှင့် တပည့်တော် ဆယ့်နှစ်ပါးတို့သည် ထိုင် သို့မဟုတ် မှောက်စားကြသည် (အခန်းငယ် ၁၄)။ ထိုအနေအထားသည် ယေရှု တပည့်တော်များ၏ ခြေထောက်ကို ဆေးကြောပေးရာတွင်လည်း အဆင်ပြေစေသည် (ယောဟန် ၁၃:၁၂)။

22:14–23. Jesus Institutes the Lord’s Supper. The upper room where the Lord’s Supper took place apparently included cushions and low tables around which Jesus and the twelve disciples sat down or reclined to eat the meal (v. 14). Such a posture also facilitated Jesus’s washing of the disciples’ feet (John 13:12).

 

ယေရှုသည် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရမည့်အချိန်မတိုင်မီ တပည့်တော်များနှင့် ပသခါစားရန် အလွန်တမ်းတမ်းတတ တောင့်တတော်မူသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၅)။ ပထမပသခါပွဲ၏ ပရောဖက်ပြုချက်သင်္ကေတဖြစ်သော ဣသရေလလူမျိုးအိမ်ဝင်းတံခါးတိုင်များတွင် သွေးလိမ်းခြင်းဖြင့် သားဦးများ ကယ်တင်ခြင်းခံရခြင်းသည် မကြာမီ ပြည့်စုံတော့မည်ကို သူတို့ နားမလည်ကြခဲ့ပါ။ ယေရှုသည် ဤမျိုးဆက်မှ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရပြီး ငြင်းပယ်ခံရမည်ကို  ကြိမ်တိုင်တိုင် ဟောပြောခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (၉:၂၂၊ ၁၇:၂၅)။ နောက်ဆုံးညစာသည် မှိုင်တွေဝေသော အသံထွက်နေသော်လည်း၊ ယေရှုသည် မိမိယဇ်ပူဇော်ခြင်း၏ ရွှင်လန်းဖွယ်ရလဒ်ကို မျှော်လင့်တော်မူသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဘုန်းအသရေရတော်မူပြီး ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်တွင် စားပွဲဝိုင်းတွင် ထိုင်စားကြရမည်ဖြစ်သည် (၂၂:၁၆၊ ဟေဗြဲ ၁၂:၂ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Jesus expressed His earnest desire to eat the Passover with His disciples before His suffering (Luke 22:15). They had no understanding that the prophetic symbolism of that first Passover, when the blood applied to the entrances of the Israelite homes saved the firstborn, was soon to be fulfilled. Twice already Jesus had referred to His suffering and final rejection by the leaders and “this generation” (9:22; 17:25). Despite the somber tone of the Last Supper, Jesus anticipated the joyful results of His sacrifice when He would be glorified (24:26) and they would sit around the banquet table in the “kingdom of God” (22:16; cf. Heb. 12:2).

 

မဿဲနှင့် မာကုတို့နှင့် မတူဘဲ လုကာက ခွက်နှစ်ခွက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်မတိုင်မီ တစ်ခွက်နှင့် ညစာပြီးနောက် တစ်ခွက်ဖြစ်သည်။ ယုဒဓလေ့အရ ပသခါပွဲတွင် ခွက်လေးခွက် ပါဝင်သဖြင့် ယေရှုသည် ထုံးတမ်းစဉ်လာကို အတိုချုံ့ပြီး ထွက်မြောက်ခြင်းမှ သွေစည်ကာ မိမိသေဆုံးတော့မည့်အချိန်သို့ ဦးတည်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ လုကာတွင် ဖော်ပြသော ပထမခွက်သည် ပသခါပွဲ၏ ပထမနှစ်ခွက်အနက် တစ်ခွက်ဖြစ်ပုံရသည်။ တဆေ့မဲ့မုန့်ပွဲကို ပသခါနှင့် တပြိုင်နက် ကျင်းပပြီး အိမ်တွင်းရှိ တဆေ့အားလုံးကို ဖယ်ရှားရသည် (အဖျော်ယမကာများတွင်လည်း ပါဝင်သည်)။ တဆေ့ကို အပြစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသဖြင့် စပျစ်ရည်သည် ယေရှု၏ အသွေးကို ကိုယ်စားပြုသည်ဖြစ်၍ တဆေ့မပါသော စပျစ်ရည်သာ ဖြစ်ရမည်။ ခွက်ထဲရှိ အရာကို ကျမ်းစင်က စပျစ်ရည်ဟု ဘယ်နေရာတွင်မျှ မဖော်ပြထားဘဲ စပျစ်သီးဖျော်ရည်ဟူ၍သာ ဖော်ပြထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်အတွက် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းပြီး ဖဲ့ခွဲ၍ ပါဝင်သူများအား ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ယေရှု၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ကိုယ်စားပြုသည်။

Luke, unlike Matthew and Mark, describes two cups, one before the unleavened bread and one after. The Jewish traditions about celebration of the Passover included four cups, so it may be that Jesus abbreviated the typical Jewish practice in order to shift the application away from the Exodus and onto His approaching death. The first cup mentioned in Luke was apparently one of the first two cups of the Passover celebration. The feast of Unleavened Bread was held simultaneously with Passover, during which all leaven was removed from the house (which included that used to ferment drinks). Since yeast was associated with sin during this festival and the wine represented the blood of Jesus, it is certain that it was not fermented. The contents of the cup are nowhere in Scripture called wine but only the fruit of the vine, that is, unfermented grape juice. At a later point, thanks would be given for the unleavened bread, which would then be broken and served to the participants as a symbol of Jesus’s body.

 

ပသခါပွဲ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာ ဓလေ့အရ ပါဝင်သမျှ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းပြခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ထိုအစား နေရာတွင် နောက်ဆုံးညစာကို ပြဌာန်းဥပမာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ မုန့်ကို မိမိကိုယ်တော်ဟု အဓိပ္ပာယ်ပေးခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၁၉)။ လုကာတွင် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို သူတို့အတွက် အပ်နှံခဲ့သည်ဟု ထပ်လောင်းဖော်ပြထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မုန့်သည် အမှန်တကယ် ပသခါယဇ်ဖြစ်တော်မူသော မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည် (မာကု ၁၀:၄၅၊ ဟေရှာ ၅၃:၇-၈၊ ၁၀ နှိုင်းယှဉ်ပါ) “ကမ္ဘာ့အသက်အတွက်” (ယောဟန် ၆:၅၁)။ ပသခါဓလေ့၏ တတိယခွက်ကို ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခွက် သို့မဟုတ် ကောင်းချီးခွက်ဟု ခေါ်သည် (၁ကော ၁၀:၁၆ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤနေရာတွင် ညစာပြီးနောက် သောက်သုံးသောကြောင့် ဒုတိယခွက်ဖြစ်ပုံရသည် (လုကာ ၂၂:၂၀)။ ယေရှုသည် ဤခွက်ကို မိမိအသွေးတော်ဖြင့် ဖြစ်သော “ပဋိညာဉ်တရားသစ်” ဟု ခေါ်တော်မူသည် (၁ကော ၁၁:၂၅ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပဌမပဋိညာဉ် (သို့မဟုတ်) ဓမ္မဟောင်းပဋိညာဉ်ကို အသွေးဖြင့် စတင်ခဲ့သည်နှင့်အညီ (ထွက် ၂၄:၈) ယေရှု လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် သွန်းလောင်းတော်မူသော အသွေးတော်သည် ပဋိညာဉ်တရားသစ်ကို တည်ထောင်စေသည် (ဟေဗြဲ ၉:၁၅)။

An important part of the Passover was an explanation of the meaning of each element of the ritual. In replacing it, the Last Supper was essentially an acted parable. Jesus attributed new significance to the bread, calling it His body (Luke 22:19). In Luke, Jesus added that this body was given for them, meaning that the bread symbolized the giving of Himself as the real Passover sacrifice (Mark 10:45; cf. Is. 53:7–8, 10) “for the life of the world” (John 6:51). The third cup of the Passover ritual was called one of blessing or thanksgiving (cf. 1 Cor. 10:16), and this seems to have been the second cup mentioned here because it was drunk after supper (Luke 22:20). Jesus called this cup “the new covenant” in His blood (cf. 1 Cor. 11:25). Just as the first (or old) covenant was inaugurated with blood (Ex. 24:8), so Jesus’s shed blood on the cross (represented by the “blood” of the grape) ratified the new covenant (Heb. 9:15).

 

ထာဝရဘုရား၏ ညစာတွင် တဆေ့မဲ့မုန့်နှင့် တဆေ့မပါသော စပျစ်သီးဖျော်ရည်သည် ယေရှု၏ အပြစ်ကင်းစင်သန့်ရှင်းသော ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး အပြစ်လွှတ်ခြင်းအတွက် ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ဤထူးခြားသော ညစာပွဲအတွင်း သစ္စာဖောက်သူသည် သူတို့အလယ်တွင် ရှိသည်ဟု တပည့်တော်များကို အံ့ဩစေခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၂၁၊ ဆာလံ ၄၁:၉ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ခရစ်တော်၏ ဆင်းရဲဒုက္ခသည် ဘုရားသခင်၏ ကြိုတင်စီမံခြင်းဖြစ်သဖြင့် ဘုရားအစီအမံကို သိရှိခြင်းဖြင့် ခရစ်တော် ခွန်အားရရှိနိုင်သည် (ယောဟန် ၁၃:၁၈-၁၉)။ သို့သော် သစ္စာဖောက်မည့်သူအတွက်မူ ဆိုးရွားလှသည် (လုကာ ၂၂:၂၂)။ ပသခါစားပွဲသည် သီချင်းဆိုခြင်းဖြင့် ပုံမှန်အဆုံးသတ်သည် (ဆာလံ ၁၁၃-၁၁၈) နှင့် ဣသရေလ၏ အနာဂတ်အောင်ပွဲကို ညွှန်ပြသော နောက်ဆုံးခွက်ဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးညစာသည် ထပ်ဆောင်းခွက်မပါဘဲ နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည် (မာကု ၁၄:၂၆)။ အကြောင်းမှာ နောက်ဆုံးအောင်ပွဲသည် ဒုတိယအကြိမ် ဗျာဒိတ်ရှိတော်မူချိန်တွင်သာ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး ခရစ်တော်၏ အသေခံခြင်းကို အမှတ်ရစေရန် ရည်ရွယ်သည် (၁ကော ၁၁:၂၆၊ ဗျာ ၁၉:၆-၉)။

Both the unleavened bread and the unfermented juice of the Lord’s Supper—which Jesus commanded His followers to partake of in remembrance of Him (Luke 22:19)—symbolized His pure, sinless sacrifice for the forgiveness of sin. During this unusual supper, Jesus surprised the disciples by saying that His betrayer was among them (v. 21; cf. Ps. 41:9). The sufferings of Christ had been divinely preordained, so Christ could be strengthened by knowing God’s plan (John 13:18–19), but it would be terrible for the one who would betray Him (Luke 22:22). The Passover meal normally ended with a hymn (Pss. 113–118) and a final cup that pointed to the future victory of Israel, but the Last Supper concluded without the additional cup (Mark 14:26) because final victory would come only at the Second Advent, to which this remembrance of Christ’s death pointed (1 Cor. 11:26; Rev. 19:6–9).

 ²⁴ ထိုမှတပါး တပည့်တော်တို့သည် မိမိတို့တွင် အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်းဟု အချင်းချင်း ငြင်းခုံခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍၊
²⁵ ကိုယ်တော်က၊ လောကီမင်းတို့သည် အစိုးတရပြုတတ်ကြ၏။ အာဏာထားသောသူတို့ကိုလည်း ကျေးဇူးရှင်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။
²⁶ သင်တို့မူကား ထိုသို့မပြုကြနှင့်၊ သင်တို့တွင် အကဲအမှူးပြုသောသူကို ငယ်သားကဲ့သို့ဖြစ်စေ။ အုပ်စိုး သောသူကိုလည်း အစေခံကဲ့သို့ဖြစ်စေ။
²⁷ အဘယ်သူသည် သာ၍ ကြီးမြတ်သနည်း။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ လုပ် ကျွေးသောသူသည် ကြီးမြတ်သလော။ စားပွဲ၌ လျောင်းသောသူသည်ကြီးမြတ်သည်မဟုတ်လော။ သို့သော် လည်း ငါသည် သင်တို့တွင် လုပ်ကျွေးသောသူကဲ့သို့ဖြစ်၏။
²⁸ ငါသည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းကို ခံစဉ်တွင် သင်တို့သည် ငါ၌မှီဝဲသောသူဖြစ်ရာ၏။
²⁹ ငါ့ခမည်းတော်သည် ငါ့အား နိုင်ငံကို ပေးတော်မူသည်နှင့်အညီ၊
³⁰ သင်တို့သည် ငါ၏နိုင်ငံတွင် ငါ့စားပွဲ၌ စားသောက်သောအခွင့်ကို၎င်း၊ တရားပလ္လင်ပေါ်မှာထိုင်၍ ဣသရေလလူတဆယ်နှစ်မျိုးကို အုပ်စိုးရသောအခွင့်ကို၎င်း၊ ငါသည် သင်တို့အား ပေးမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၂၄-၃၀။ တပည့်တော်များ ဘွဲ့အမည်အကြီးဆုံးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားကြသည်။ လုကာသည် နောက်ဆုံးညစာနှင့် ယေရှု အပ်နှံခံရခြင်းကို တပည့်တော်များ၏ အကြီးအမှူးဖြစ်ရန် အငြင်းပွားခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖော်ပြထားသည် (အခန်းငယ် ၂၄)။ ဤအငြင်းပွားမှု မည်သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားသည်ကို ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြထားပါ။ လက်ဝါးကပ်တိုင် နီးကပ်လာသဖြင့် တပည့်တော်များသည် နိုင်ငံတော် မကြာမီ တည်ထောင်မည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြပုံရသည်။ ယေရှုသည် တကယ့်အကြီးအမှူးဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်းဟု ရှင်းပြရန် အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ တပါးအမျိုးသားများတွင် ဂုဏ်နှင့် အာဏာအတွက် ယှဉ်ပြိုင်မှု ကျယ်ပြန့်သည် (အခန်းငယ် ၂၅)။ ရှင်ကျန်ရစ်သော ကမ္ပည်းစာများနှင့် အထိမ်းအမှတ်များအရ ချမ်းသာသူများသည် အများပြည်သူလုပ်ငန်းများအတွက် အလှူခံပြီး နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဂုဏ်သရေနှင့် ဩဇာရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ရာထူး၊ ဂုဏ်သရေ၊ အာဏာနှင့် ချမ်းသာလိုခြင်းကဲ့သို့ပင် ဘယ်တော့မှ မပြည့်စုံနိုင်ပါ (ဒေသနာ ၂၇:၂၀)။ ယုံကြည်သူများအလယ်တွင်မူ အကြီးဆုံးသူသည် အငယ်ဆုံးကဲ့သို့၊ ခေါင်းဆောင်သည် အမှုတော်ဆောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်ရမည် (လုကာ ၂၂:၂၆)။ ထို့ကြောင့် ယေရှုသည် အသင်းတော်တွင် စည်းရုံးဖွဲ့စည်းမှု ရှိရမည်ကို အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ အာဏာလိုချင်စိတ်ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ ကျေးကျွန်ပုံစံအတိုင်း ဖြစ်ရမည်ဟု ဆိုသည် (ယောဟန် ၁၃:၁-၁၇ နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယုံကြည်သူအသိုင်းအဝိုင်းသည် ကျေးကျွန်များ၏ အသိုင်းအဝိုင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုတွင် တပည့်တော်များပြားသော်လည်း ဆယ့်နှစ်ပါးသောသူတို့သည် ယေရှုနှင့်အတူ နေရာအနှံ့လိုက်ပါပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခများကို မျှဝေခံစားခဲ့ကြသည် (လုကာ ၂၂:၂၈၊ ဥပမာ ၅:၃၀၊ မာကု ၇:၅)။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသူများအဖြစ် လာမည့်နိုင်ငံတော်တွင် စားသောက်ရန်နှင့် ဣသရေလမျိုးနွယ် ဆယ့်နှစ်ပါးကို တရားစီရင်ရန် ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်ခွင့်ရမည်ဟု ကတိပေးခံရသည် (လုကာ ၂၂:၃၀)။ ထိုနှစ်ထောင်ပြည့်ကာလတွင် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးသည် ကမ္ဘာကို တရားစီရင်မည်ဖြစ်ပြီး ကောင်းကင်တမန်များပင် စီရင်ခံရမည် (၁ကော ၆:၂-၃၊ ဗျာ ၂၀:၄)။

22:24–30. The Disciples Argue about Greatness. Luke contrasts the Last Supper and Jesus’s willingness to be delivered to death with a dispute the disciples had about greatness (v. 24). The exact time of this dispute is left unclear. Evidently, as the cross drew closer, the disciples believed the kingdom would soon be established. Jesus seized the opportunity to explain true greatness. Among the Gentiles, rivalry for honor and power was widespread (v. 25). Surviving plaques and monuments testify to the lavish donations for public works projects made by wealthy benefactors to enhance their status and influence with the political class. But the desire for position, prestige, and power, like the desire for wealth, is never satisfied (Prov. 27:20). Among believers, the greatest should be as the youngest, taking the lowest place, and the leader should be as the one who serves (Luke 22:26). Thus Jesus affirmed that organization would exist in His church but that it would be based not on thirst for power over others but on His example as servant (cf. John 13:1–17). The community of believers is a community of servants. Although Jesus had many disciples, the Twelve stayed with Him wherever He went and shared His trials (Luke 22:28; e.g., 5:30; Mark 7:5). Consequently, they, as representatives of God’s people, were promised that in the coming kingdom they would eat and drink at the same table and would also sit on thrones judging the twelve tribes of Israel (Luke 22:30). During the Millennium, God’s people will judge the world and even angels (1 Cor. 6:2–3; Rev. 20:4).

 ³¹ တဖန် သခင်ဘုရားက၊ ရှိမုန်၊ ရှိမုန်၊ ဂျုံဆန်ကို ဆန်ခါနှင့်ချသကဲ့သို့ စာတန်သည် သင်တို့ကို ချရမည် အကြောင်း အခွင့်တောင်းသည်ဖြစ်၍၊
³² သင်၏ယုံကြည်သောစိတ် မပျက်စေခြင်းငှါ ငါသည် သင့်အဘို့ဆုတောင်းလေပြီ။ သင်သည် သတိရ ပြန်သောအခါ သင်၏ညီအစ်ကိုတို့ကို တည်ကြည်စေလော့ဟု မိန့်တော်မူလျှင်၊
³³ ပေတရုက၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်တော်နှင့်အတူ ထောင်ထဲသို့၎င်း၊ အသေသတ်ခြင်းသို့၎င်း လိုက်ခြင်းငှါ အသင့်ရှိပါ၏ဟု လျှောက်လေသော်၊
³⁴ သခင်ဘုရားက၊ ပေတရု၊ ငါဆိုသည်ကား၊ ယနေ့တွင် ကြက်မတွန်မှီ သင်သည် ငါ့ကို မသိဟု သုံးကြိမ်မြောက်အောင် ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁵ တဖန် မိန့်တော်မူသည်ကား၊ အထက်က ငွေအိတ်၊ လွယ်အိတ်၊ ခြေနင်းမပါဘဲ သွားကြလော့ဟု သင်တို့ကို ငါစေလွှတ်သောအခါ တစုံတခုလိုသလောဟု မေးလျှင်၊ တစုံတခုမျှ မလိုပါဟု လျှောက်ကြသော်၊
³⁶ ယခုမူကား ငွေအိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ လွယ်အိတ်ရှိသောသူသည် ယူစေ။ ထားမရှိသော သူသည် အဝတ်ကိုရောင်း၍ ထားကိုဝယ်စေ။
³⁷ အကြောင်းမူကား၊ ထိုသူသည် မတရားသောသူတို့နှင့် ရေတွက်ဝင်ခြင်းသို့ ရောက်၏ဟူသော ကျမ်းစာ ချက်သည် ငါ၌ ယခုပင် ပြည့်စုံရမည်။ ငါ့အမှုအရာတို့သည် ပြီးစီးခြင်းသို့ ရောက်ကြပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။
³⁸ ထိုသူတို့ကလည်း၊ သခင်၊ ထားနှစ်စင်းရှိပါ၏ဟု လျှောက်လျှင်၊ တန်ပြီဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၁–၃၈ ယေရှုသည် ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ကြိုတင်ဟောပြောပြီး ကိုယ်တော်သည် ကျွန်အဖြစ် ခံစားရမည့်အရာကို ဟောပြော၏။ အခန်းထဲမှ ထွက်သွားမည့်အချိန်မတိုင်မီ (၃၉ ကိုကြည့်) ယေရှုသည် စာတန်နှင့် ရန်တွေ့မှုအကြောင်း အနည်းငယ်ဖွင့်ပြတော်မူ၏။ စာတန်သည် ပေတရုတစ်ဦးတည်းမဟုတ်၊ တပည့်တော်များအားလုံးကို ခါထားပြီး စစ်ဆေးလိုကြောင်း (exētēsato) တောင်းဆိုခဲ့၏ (၃၁)။ “သင်တို့” ဟူသော စကားသည် ဗလုံးပုံစံဖြစ်သောကြောင့် အားလုံးကို ရည်ညွှန်း၏။ ဂရိဘာသာအရ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးကို စွပ်စွဲတတ်သော စာတန်သည် သူတို့ကို စုံစမ်းခွင့်တောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်၏ (ယောဘ ၁:၆–၁၂၊ ၂:၁–၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်)။ ယေရှုသည် ပေတရု၏ မူလနာမည်ဖြစ်သော “ရှိမုန်” ကို ထပ်ကြပ်ခေါ်တော်မူပြီး အလွန်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း (amēn) ကို မကြာခဏသုံးသလို ဤနေရာတွင်လည်း အလေးအနက်ထား ကြေညာတော်မူ၏ (ယော ၁:၅၁၊ ၃:၃ နှင့် နှိုင်း)။ ထိပ်တန်းတပည့်တော်တစ်ဦးအနေဖြင့် ပေတရု၏ ဥပမာသည် ကြီးမားသောဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိ၏။ ယေရှုသည် ပေတရုအတွက် ဆုတောင်းပေးတော်မူခဲ့ပြီး စာတန်ယူဆောင်လာမည့် သွေးဆောင်မှုအောက်တွင် ယုံကြည်ခြင်းမပျက်ပြားရန် ဆုတောင်းတော်မူ၏ (လု ၂၂:၃၂)။ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်ကို စွန့်ပစ်မည့်အရာကို ကြိုတင်မြင်ထားသောကြောင့် သခင်နှင့် ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် အားပေးတော်မူ၏ (၂ရာ ၃၀:၉၊ ဆာ ၁၉:၇၊ ၅၁:၃၊ ၈၀:၁၉၊ ဟေရှာ ၅၅:၇၊ ဟောရှေ ၆:၁ နှင့် နှိုင်း)။ ယုံကြည်ခြင်းခိုင်ခံ့သူသာလျှင် အခြားသူများကို ခိုင်ခံ့စေနိုင်၏။ ယောဟန်အနီတွင် ယေရှုသည် အခြားသူများမရောက်နိုင်သောနေရာသို့ သွားတော်မူမည်ဟု မိန့်တော်မူရာ ပေတရုက ယေရှုအတွက် အသက်ကို စွန့်လှူမည်ဟု အတည်ပြု၏။ ဤလုကာတွင်မူ ယေရှုနှင့်အတူ ထောင်သို့လည်းကောင်း၊ အသေခံရန်လည်းကောင်း အသင့်ရှိကြောင်း ပြောဆို၏ (လု ၂၂:၃၃)။ သ unfortunately ပေတရုသည် ကိုယ်ကိုကိုယ်မသိ၊ သခင်ကိုလည်း မသိသောကြောင့် မာန်တက်စွာ ပြောဆိုခဲ့၏။ ယေရှုက ကြက်တွန်မည့်အချိန်မတိုင်မီ (နံနက်စောစောမတိုင်မီ) ပေတရုသည် ယေရှုကို သိသည်မဟုတ်ဟု သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟု ဟောကြားတော်မူ၏ (၃၄)။

22:31–38. Jesus Foretells Peter’s Denial and His Own Suffering as the Servant. Before leaving the upper room (cf. v. 39), Jesus revealed a glimpse of His controversy with Satan, who asked (exētēsato) to sift or shake not just Peter but all of the disciples (v. 31), as the plural form of “you” indicates. The Greek suggests that Satan, the accuser of God’s people, demanded the right to test them (cf. Job 1:6–12; 2:1–6). Jesus’s repetition of Peter’s given name, Simon, like His frequent repetition of amēn (“truly”; e.g., John 1:51; 3:3), introduced a solemn declaration or appeal (cf. Matt. 7:22; 25:11; Luke 6:46; 8:24; 13:34; Acts 9:4). As one of the leading disciples, his example would have a larger influence. Jesus prayed to the Father on Peter’s behalf that he would exhibit a faith that would not fail under the temptation Satan was about to bring (Luke 22:32). Having foreseen Peter’s impending denial and abandonment of Him, Jesus encouraged him with the hope of his return to a covenant relationship with the Lord (e.g., 2 Chr. 30:9; Pss. 19:7; 51:3; 80:19; Is. 55:7; Hos. 6:1). Only someone strong in faith can strengthen others. In John, Jesus referred to His going away to where others could not come (John 8:21; 13:33, 36), and Peter affirmed his willingness to lay down his life for Jesus. Here in Luke he intended to go with Jesus to prison and to death (Luke 22:33). Unfortunately, Peter did not know himself or His Lord, or else he would not have answered so self-assuredly. Jesus predicted that before the rooster crowed (several hours before sunrise), Peter would three times deny knowing Jesus (v. 34).

 

ယေရှုသည် ထိုအချိန်၏ အန္တရာယ်ကို ယခင်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူ၏။ ယခင်က တပည့်တော်များကို ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်၊ ဖိနပ်မပါဘဲ စေလွှတ်ခဲ့စဉ်က သူတို့သည် ဘာမျှချို့တဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ဟု ဆိုနိုင်ခဲ့ကြ၏ (လု ၉:၁–၆၊ ၁၀:၄ နှင့် နှိုင်း၊ ၂၂:၃၅)။ ယခုမူ အချိန်အခါ လုံးဝကွဲပြားသွားပြီ။ ငွေအိတ်၊ ခရီးအိတ်သာမက ဓားလည်းလိုအပ်တော့မည်။ ဓားမရှိလျှင် အဝတ်ကို ရောင်းချ၍ ဓားဝယ်ရန် မိန့်တော်မူ၏ (၃၆)။ ယေရှုသည် ဥပစာများဖြင့် မကြာခဏ ဟောတော်မူသော်လည်း နားထောင်သူများက စကားတွင်းနှင့် တကယ့်အဓိပ္ပာယ်ကို မခွဲခြားတတ်ခဲ့ချေ (မဿဲ ၁၅:၁၀–၂၀၊ မာ ၈:၁၅–၁၆၊ ယော ၂:၁၉–၂၁ နှင့် နှိုင်း)။ ဓားဟူသော စကားသည် ရန်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ညှဉ်းဆီးခြင်းကို ရည်ညွှန်း၏ (လု ၂၁:၂၄၊ မဿဲ ၁၀:၃၄–၃၆)။ ယေရှုကိုယ်တော်တိုင် “လူဆိုးများနှင့် အတူ ရေတွက်ခြင်းခံရ” မည်ဖြစ်သည် (လု ၂၂:၃၇)။ ဟေရှာယ ၅၃:၁၂ မှ ကိုးကားချက်သည် ယေရှုသည် လူများ၏အပြစ်အတွက် ရိုက်ပုတ်ခြင်းခံရမည်ဟု နားလည်တော်မူကြောင်း ပြသ၏ (ဟေရှာ ၅၃:၈၊ မာ ၁၄:၂၇ နှင့် နှိုင်း)။ ဤသည်မှာ ကိုယ်တော်လာရောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်၏။ လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အတိအကျ ပြည့်စုံခဲ့၏ (လု ၂၃:၃၂–၃၃)။ တပည့်တော်များသည် ဓားနှစ်လက်ကို ညွှန်ပြပြီး ဥပစာဆန်သော ဓားဝယ်ရန်ညွှန်ကြားချက် (ဝိညာဉ်ရေးရာစစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ရန်) နှင့် ပရောဖက်ပြည့်စုံခြင်းကို နားမလည်ခဲ့ချေ။ ယခုတိုင် သတိပေးချက်များအားလုံး နားပင်းနေသောကြောင့် ယေရှုက “လုံလောက်ပြီ” ဟု သူတို့၏ နားမလည်မှုကို လက်ခံတော်မူ၏။

Jesus contrasted the time of peril at that time with earlier times. Then, although He had sent the disciples on missions without any visible means of support (see commentary on Luke 9:1–6; cf. 10:4), they could say they lacked nothing (22:35). But when Jesus spoke, the times were drastically different. The disciples would need not only a money bag and traveling bag for provisions but also a sword, and if necessary, one’s garment was to be sold to buy a sword (v. 36). Jesus often spoke in parables and metaphors, though His listeners, as here, frequently took these sayings literally (e.g., Matt. 15:10–20; Mark 8:15–16; John 2:19–21). The sword points to strife and persecution (Luke 21:24; Matt. 10:34–36), beginning with Jesus Himself, who would be “numbered with the transgressors” (Luke 22:37). This quotation from Isaiah 53:12 shows that Jesus understood His mission in terms of being struck for the sins of the people (Is. 53:8; cf. Mark 14:27), which was the purpose of His coming. It was also fulfilled quite literally in His crucifixion (Luke 23:32–33). The disciples, pointing to two swords, failed to grasp the connection between the metaphorical admonition to buy a sword (to get ready for the approaching spiritual conflict) and the imminent fulfillment of prophecy just announced. Since all His warnings up to this point seemed to have fallen on deaf ears, Jesus acquiesced to their continued incomprehension by saying this was enough.

 ³⁹ ထိုနောက် အလေ့တော်ရှိသည်အတိုင်း သံလွင်တောင်သို့ ထွက်ကြွတော်မူ၍၊ တပည့်တော်တို့သည် နောက်တော်သို့ လိုက်ကြ၏။
⁴⁰ ထိုအရပ်သို့ ရောက်တော်မူလျှင်၊ သင်တို့သည် စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည်အကြောင်း ဆု တောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူပြီးမှ၊
⁴¹ တပည့်တော်တို့နှင့် ကျောက်ခဲတပစ်လောက် ခွာသွား၍ ဒူးထောက်လျက်၊
⁴² အိုအဘ၊ အလိုတော်ရှိလျှင် ဤခွက်ကို အကျွန်ုပ်မှ လွှဲတော်မူပါ။ သို့သော်လည်း အကျွန်ုပ်အလိုရှိ သည်အတိုင်း မဖြစ်ပါစေနှင့်။ ကိုယ်တော်အလိုရှိသည်အတိုင်း ဖြစ်ပါစေသောဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။
⁴³ ထိုအခါ ကောင်းကင်တမန်သည် ထင်ရှားလာ၍ ကိုယ်တော်ကို အားပေးရ၏။
⁴⁴ ပြင်းစွာသောဝေဒနာကိုခံလျက် အထူးသဖြင့်ကြိုးစား၍ ဆုတောင်းတော်မူ၏။ ချွေးထွက်တော်မူသည် ကား၊ မြေပေါ်၌ကျသော သွေးစက်ခဲကဲ့သို့ ဖြစ်သတည်း။
⁴⁵ ထိုသို့ ဆုတောင်းပြီးမှ၊ ယေရှုသည်ထ၍ တပည့်တော်တို့ရှိရာသို့ ပြန်သောအခါ၊ သူတို့သည် ဝမ်းနည်း သောစိတ်ရှိသည်နှင့် အိပ်ပျော်လျက် နေကြသည်ကို တွေ့တော်မူလျှင်၊
⁴⁶ သင်တို့သည် အဘယ်ကြောင့် အိပ်ပျော်ကြသနည်း။ ထကြ။ စုံစမ်းနှောင့်ရှက်ခြင်းနှင့် ကင်းလွတ်မည် အကြောင်း ဆုတောင်းကြလော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၃၉–၄၆ ဂေသမန်ဥယျာဉ်၌ ယေရှု၏ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဆင်းရဲခြင်း။ သံလွင်တောင်ပေါ်ရှိ ယေရှုသည် တစ်ဦးတည်းဆုတောင်းတတ်သော နေရာသည် ဂေသမန် (“ဆီညှစ်စက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) ဥယျာဉ်ဖြစ်၏။ အပြစ်၏အလေးချိန်ကို ခံစားရမည့်နေရာ အမည်နှင့် လိုက်ဖက်၏ (မဿဲ ၂၆:၃၆၊ ယော ၁၈:၁)။ တပည့်တော်များကို သွေးဆောင်မှုကို ခံနိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းပြီး (၂၂:၄၀၊ ၃၂ နှင့် နှိုင်း) ယေရှုသည် ဥယျာဉ်ထဲ နည်းငယ်ဝေးရာသို့ သွားကာ ဒူးထောက်ဆုတောင်းတော်မူ၏ (၄၁)။ လုကာ၏ တိုတိုတုတ်တုတ်မှတ်တမ်းတွင် ယေရှုသည် တစ်ကြိမ်သာ ဆုတောင်းတော်မူပြီး ခွက်ကို ဖယ်ရှားပေးရန် တောင်းပန်ရာတွင် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို လက်ခံကန်တော့၏ (မဿဲ ၂၆:၃၉၊ မာ ၁၄:၃၆ နှင့် နှိုင်း)။ လူ့သဘာဝအရ လက်ဝါးကပ်တိုင်ခံလိုခြင်းမရှိသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ခမည်းတော်၏အလိုတော်ပြည့်စုံပါစေဟု ဆုတောင်းတော်မူ၏။

22:39–46. Jesus’s Prayer and Agony in Gethsemane. The place on the Mount of Olives where Jesus was accustomed to go for solitude and prayer was a garden called Gethsemane, which means oil press—a fitting name since Jesus would feel the weight of sin pressing on Him there (Matt. 26:36; John 18:1). After urging the disciples to pray for strength to withstand temptation so that their faith might not fail (Luke 22:40; cf. v. 32), Jesus withdrew further into the garden to be alone and knelt down to pray (v. 41). In Luke’s abbreviated account, Jesus prays only once, prefacing His plea to the Father to take away the cup with a recognition of and submission to the divine will (cf. Matt. 26:39; Mark 14:36). Although Jesus’s human will in not wanting to go to the cross disagreed with the divine will, in the end He prayed that His Father’s will be done.

 

ခမည်းတော်နှင့် ခွဲခွာရခြင်း၏ ဆင်းရဲဒုက္ခ (agōnia) သည် အလွန်ပြင်းထန်သောကြောင့် ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါး လာရောက်အားပေးတော်မူ၏ (၂၂:၄၄)။ ပိုမိုစိတ်အားထက်သန်စွာ ဆုတောင်းရာ ချွေးသည် သွေးစက်ကြီးများနှင့် တူလာ၏။ ဤသည်မှာ အလွန်ကြောက်ရွံ့ခြင်း သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ခြင်းကြောင့် သွေးချွေးထွက်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေ (hematidrosis) ဖြစ်နိုင်၏။ ယေရှုသည် တပည့်တော်များထံ ပြန်လာသောအခါ သူတို့သည် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ အိပ်ပျော်နေ၏ (၂၂:၄၅)။ နောက်တစ်ကြိမ် သွေးဆောင်မှုကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် ဆုတောင်းရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏ (၂၂:၄၆)။ ယေရှုကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာအားကိုးခြင်းသည် အဓိက ကာကွယ်ရေးဖြစ်၏ (၄:၄ နှင့် နှိုင်း)။

So draining was the agony (agōnia, Luke 22:44) of separation from His Father that an angel came to strengthen Him for the excruciating path that lay ahead. Praying more earnestly, Jesus’s sweat appeared to be like great drops of blood (“like,” hōsei, means appearance; e.g., Luke 24:11; Matt. 3:16; Acts 2:3; 6:15). This may suggest hematidrosis, an acute medical condition of sweating blood that is caused by extreme fear or stress, sometimes observed among prisoners awaiting execution. Jesus, when returning to the disciples, found them sleeping because they were exhausted by their sorrow (Luke 22:45). The uncertainty was deeply perplexing and filled their hearts with sorrow (cf. John 16:5). Again Jesus urged them to pray for strength to face temptation (Luke 22:46). As with Jesus Himself, their primary line of defense would be prayer and a firm reliance on God’s word (cf. 4:4).

 ⁴⁷ ထိုသို့ မိန့်တော်မူစဉ်တွင်ပင် တပည့်တော်တကျိပ်နှစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သော ယုဒရှကာရုတ်သည် လူ အပေါင်းတို့ကို လမ်းပြလျက်လာ၍၊ ယေရှုကို နမ်းခြင်းငှါ ချဉ်းကပ်လေ၏။
⁴⁸ ယေရှုကလည်း၊ ယုဒါ သင်သည် နမ်းခြင်းကို ပြုလျက် လူသားကိုအပ်သလောဟု မေးတော်မူ၏။
⁴⁹ ယေရှုနှင့်အတူပါသော သူတို့သည် ဖြစ်အံ့သောအမှုကို မြင်လျှင်၊ သခင်၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် ထားနှင့် ခုတ်ရပါမည်လောဟု မေးလျှောက်ပြီးမှ၊
⁵⁰ တယောက်သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ ကျွန်တယောက်ကို ခုတ်သဖြင့် လက်ျာနားရွက်ပြတ်လေ၏။
⁵¹ ယေရှုကလည်း၊ တန်စေဟု မိန့်တော်မူ၍ နားရွက်ကို လက်တော်နှင့်တို့သဖြင့် အနာကို ပျောက်စေ တော်မူ၏။
⁵² ထိုအခါ အထံတော်သို့ရောက်လာသော ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ဗိမာန်တော်မှူး၊ လူအကြီးအကဲတို့ အား ယေရှုက၊ သင်တို့သည် ထားပြကို ဘမ်းသကဲ့သို့ ငါ့ကို ဘမ်းအံ့သောငှါ ထားနှင့် ဒုတ်များကို လက်စွဲလျက် လာကြသည်တကား။
⁵³ ငါသည် ဗိမာန်တော်၌ သင်တို့နှင့်အတူ ရှိနေစဉ်အခါ သင်တို့သည် ငါ့ကို မဘမ်းမဆီးကြ။ သို့သော် လည်း ယခုအချိန်ကား သင်တို့အချိန်ဖြစ်၏။ မှောင်မိုက်တန်ခိုးလည်းဖြစ်၏ဟု မိန့်တော်မူ၏။

၂၂:၄၇–၅၃ ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးခြင်း။ ယေရှုစကားမဆုံးမီ လူအုပ်ကြီးရောက်လာ၏။ ယုဒဦးဆောင်လျက် လာကြ၏။ ယုဒသည် နမ်းရန် ရည်ရွယ်ခဲ့၏ (၄၇)။ နမ်းခြင်းသည် မိသားစု၊ ရင်းနှီးသူ၊ တပည့်နှင့်ဆရာအကြား ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် လေးစားခြင်းလက္ခဏာဖြစ်၏။ ဤနေရာတွင်မူ မှောင်ရိပ်ထဲ၌ ယေရှုကို အတိအကျဖော်ပြရန်အတွက်ဖြစ်၏။ ယေရှု၏ မေးခွန်းသည် မကောင်းမှုအတွက် နမ်းခြင်းကို အံ့သြဖွယ် ထင်ရှားစေ၏။ တပည့်တော်များ နိုးကြားလာပြီး ဓားကိုင်ရမည့်အချိန်ရောက်ပြီလောဟု မေးကြ၏ (၄၉၊ ၃၈ နှင့် နှိုင်း)။ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်သည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာအပေါ်တည်ပြီး ကိုယ်ကာကွယ်ရန်ပင် တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုဟု သူတို့ နားမလည်သေး၊ (ယော ၁၈:၃၆၊ မဿဲ ၂၆:၅၂–၅၃ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရု (ယော ၁၈:၁၀) သည် ယေရှုဖြေမဆိုမီ ဓားရှည်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ကျွန် မလခု၏ ညာနားရွက်ကို ဖြတ်လိုက်၏ (၅၀)။ အခြေအနေကို အမြဲထိန်းချုပ်ထားသော ယေရှုသည် ဘုရားနိုင်ငံတော်၏ အကြမ်းမဖက်သောသဘောကို ထင်ရှားစွာ ပြသတော်မူ၏။ နားရွက်ကို တို့၍ အနာကင်းစင်အောင် ကုသတော်မူ၏ (၅၁)။ ဓားနှင့်တုတ်များကိုင်ဆောင်ကာ ညအချိန် လာရောက်ဖမ်းဆီးသော ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များကို နေ့တိုင်းဗိမာန်တော်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ သွန်သင်ခဲ့သည်ကို သတိပေးတော်မူ၏ (၅၂–၅၃)။ သူတို့၏အမှုကို အမှောင်တရား၏အာဏာနှင့် စာတန်၏အုပ်စိုးမှုဟု ဖော်ပြတော်မူ၏ (၃၊ ၃၁ နှင့် နှိုင်း)။

22:47–53. Betrayal and Arrest of Jesus. Even before Jesus finished speaking, a large mob approached, led by Judas. Luke indicates Judas’s intention was to kiss Jesus (v. 47). The kiss was a sign of affection and respect between family members and close friends, perhaps also between disciple and rabbi (Matt. 26:49). However, its purpose here was to clearly identify Jesus in the darkness for the arrest. The word order of Jesus’s question in Greek emphasizes the incongruity of using a kiss for evil. The disciples, by this time wide awake, asked whether it was time to wield the sword (Luke 22:49; see also v. 38). Amazingly, they did not yet understand the otherworldly nature of God’s kingdom—it is based on love (6:27, 35; 10:27), with citizens who do not fight, not even in defense (John 18:36; cf. Matt. 26:52–53). One of the disciples, Peter (John 18:10), did not wait for Jesus to answer the question but cut off the right ear of the high priest’s servant (Luke 22:50). Always in control of the situation, Jesus vividly demonstrated the nonviolent character of God’s kingdom. He touched the man’s ear and healed him (v. 51). Then, speaking to the religious leaders who had come with swords and clubs to arrest Him at night, He reminded them of His peacefully teaching daily in the temple (vv. 52–53). Identifying their work with the power and reign of darkness (i.e., Satan; vv. 3, 31), Jesus showed which kingdom these religious functionaries had chosen.

⁵⁴ ထိုသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ဘမ်းဆီး၍ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏အိမ်သို့ ဆောင်သွားကြ၏။ ပေတရု သည်လည်း သူတို့နှင့် ဝေးစွာလိုက်လေ၏။
⁵⁵ အိမ်ဦးအလယ်၌ မီးမွေးပြီးမှ၊ လူများတို့သည် စုဝေး၍ ထိုင်ကြလျှင်၊ ပေတရုသည်လည်း သူတို့အထဲ၌ ထိုင်နေ၏။
⁵⁶ ထိုသို့ ပေတရုသည် မီးအနားမှာ ထိုင်နေသည်ကို အစေအပါးမိန်းမတယောက်သည်မြင်လျှင်၊ သူ့ကို စေ့စေ့ကြည့်၍၊ ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော်သောသူဖြစ်သည်ဟု ဆိုသော်၊
⁵⁷ ပေတရုက၊ အချင်းမိန်းမ၊ ထိုသူကို ငါမသိဟု ငြင်းလေ၏။
⁵⁸ ထိုနောက် များမကြာ အခြားသောသူသည် ပေတရုကိုမြင်လျှင်၊ သင်သည်လည်း ထိုသူတို့အဝင်ဖြစ် သည်ဟုဆိုသော်၊ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ ငါသည် သူတို့ အဝင်မဟုတ်ဟု ဆို၏။
⁵⁹ တဖန် တနာရီလောက်ကြာပြီးမှ အခြားသောသူက၊ အကယ်စင်စစ် ဤသူသည် ယေရှုနှင့် ပေါင်းဘော် သောသူဖြစ်၏။ ဂါလိလဲလူလည်း ဖြစ်၏ဟု ခိုင်မာစွာဆိုလျှင်၊
⁶⁰ ပေတရုက၊ အချင်းလူ၊ သင်ပြောသောအရာကို ငါမသိဟုဆို၏။ ထိုစကားကိုပြောသော ခဏခြင်းတွင် ကြက်တွန်လေ၏။
⁶¹ ထိုအခါ သခင်ဘုရားသည်လှည့်၍ ပေတရုကို ကြည့်တော်မူ၏။ ကြက် မတွန်မှီ သင်သည် သုံးကြိမ် မြောက်အောင် ငါ့ကို ငြင်းပယ်လိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူသော စကားကို ပေတရုသည် သတိရသဖြင့်၊
⁶² ပြင်သို့ထွက်၍ ပြင်းစွာငိုကြွေးလေ၏။ 

၂၂:၅၄–၆၂ ပေတရု၏ ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ခါးသီးစွာ နောင်တရခြင်း။ ရောမလူမျိုးမဟုတ်၊ ယုဒခေါင်းဆောင်များကပင် ယေရှုကို ဖမ်းဆီးခဲ့၏။ ယောဟန်အရ ဂေသမန်မှ ယေရှုကို ပထမဆုံး အာနတ်၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (ယော ၁၈:၁၃)။ ရောမတို့က ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းခန့်အပ်ရေးကို နှစ်စဉ်ထိန်းချုပ်ထားသောကြောင့် အာနတ်မှာ လူများက တရားမျှတသော ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းဟု ယူဆ၏။ အာနတ်၏ယောက္ခမ ကာယပ ကို ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမင်း ဗလေရို ဂရာတု က ခရစ်နှစ် ၁၈ တွင် ခန့်အပ်ခဲ့၏။ ယေရှုကို ကာယပ၏အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏ (လု ၂၂:၅၄၊ မဿဲ ၂၆:၅၇ နှင့် နှိုင်း)။ လုကာအရ ညအချိန်ဖြစ်သောကြောင့် ဤအစစ်ဆေးခြင်းသည် ယာယီသာဖြစ်၏ (၂၂:၆၆ ကိုကြည့်)။

22:54–62. Peter’s Denial and Bitter Repentance. It was not the Romans but the Jewish leaders who took the lead and arrested Jesus. According to John, Jesus was first taken from Gethsemane to the house of Annas, who was recognized by the people as the rightful high priest (John 18:13). But the Romans reserved the power of annual appointment to this office, making it essentially a political post. After several interim high priests, Annas’s son-in-law Caiaphas was appointed to the position by the Roman prefect, Valerius Gratus, in A.D. 18, and it was to Caiaphas’s house that Jesus was taken next (Luke 22:54; cf. Matt. 26:57). As Luke implies, such a trial was necessarily preliminary because it was still night (see Luke 22:66).

 

ပေတရုသည် အိမ်ထဲသို့ မဝင်ဘဲ ခြံဝင်းထဲတွင် လူများနှင့်ရောနှော၍ ထိုင်နေ၏။ နွေဦးရာသီဖြစ်သောကြောင့် ညအချိန် အေးနေသဖြင့် ကျွန်များနှင့် အစောင့်များသည် မီးမွှေးထားကြ၏ (၅၅)။ ပေတရု မီးနားထိုင်စဉ် မျက်နှာကို အသိအမှတ်ပြုခံရ၏။ ဧဝံဂေလိလေခုအားလုံးတွင် ပထမဆုံး အသိအမှတ်ပြုသူမှာ ကျွန်မိန်းကလေးတစ်ဦးဖြစ်၏ (၅၆၊ ယော ၁၈:၁၆ အရ တံခါးစောင့်မ)။ သူမက ပေတရုကို စိုက်ကြည့်ပြီး ယေရှုနှင့်အတူရှိခဲ့သူဟု အတည်ပြု၏။ ပေတရုက ယေရှုကို မသိဟု ငြင်းပယ်၏ (၅၇၊ ၃၄ နှင့် နှိုင်း)။ ယေရှုတပည့်ဟု အသိအမှတ်မပြုခံရရန် လူအုပ်ထဲ ရောနှောနေခြင်းဖြင့် ပေတရုသည် ပထမဆုံး ဝေးကွာခဲ့၏။ သွေးဆောင်မှုကို စိတ်နှလုံးထဲတွင် အရင်ရှုံးနိမ့်ပြီးမှ ပွင့်လင်းစွာ အပြစ်ပြု၏။ ဤတံခါးကို ဖြတ်ကျော်ပြီးသည်နှင့် ဒုတိယနှင့် တတိယ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ရှောင်လွှဲ၍ မရနိုင်တော့၊ (၅၈–၆၀)။ အပြစ်တစ်ခုသည် နောက်ထပ်ဆင်းသက်မှုကို လမ်းဖွင့်ပေး၏။ တတိယစွပ်စွဲသူသည် ဥယျာဉ်ထဲတွင် မြင်ဖူးသူဖြစ်ပြီး ဂါလိလဲအသံထွက်ကို သတိပြုမိ၍ အတည်ကြီးပြု၏ (၅၉၊ မဿဲ ၂၆:၇၃၊ မာ ၁၄:၇၀ နှင့် နှိုင်း)။ ပေတရုသည် ယေရှုနှင့် လုံးဝခွဲထုတ်ရန် ကျိန်ဆဲခြင်း၊ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ခြင်းဖြင့် အတည်ပြု၏။ ယေရှုအတွက် တိုက်ခိုက်ရန် အသင့်ရှိသော်လည်း ယေရှုအတွက် ပေးဆပ်ရမည်ကို မခံနိုင်၊ တတိယအကြိမ် ငြင်းပယ်ချိန်တွင် ကြက်တွန်၏။ ယေရှုက ပေတရုကို လှည့်ကြည့်တော်မူ၏။ ထိုဝမ်းနည်းခြင်း၊ သနားခြင်းမျက်လုံးသည် သခင်၏ သုံးကြိမ်ငြင်းပယ်မည်ဟူသော နှုတ်ကပတ်တော်ကို သတိတရစေ၏။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် ဘယ်သောအခါမျှ ပျက်ပြားနိုင်သည်မဟုတ် (ယော ၁၀:၃၅)။ အပြစ်ရှိသူများကို နောင်တရရန် ဆင့်ခေါ်၏ (လု ၅:၃၂)။ စာတန်သည် ကိုယ်တော်ကို အကြီးဆုံးထိခိုက်စေရန် ကိုယ်ကို သုံးခဲ့သည်ကို ပေတရု ကြောက်မက်ဖွယ်သိရှိလျှင် အပြင်ထွက်၍ ခါးသီးစွာ ငိုကြွေး၏ (၆၂)။

Peter mixed with those in the courtyard and sat among them rather than entering the house proper, which surrounded the open-air courtyard and was where the trial took place. Being springtime, it would have still been cold at night, so the servants and guards kindled a fire to keep warm (v. 55). As Peter sat near the fire, his face was recognized. All four Gospels note that a servant girl was the first to recognize him (v. 56). John 18:16 identifies her as the doorkeeper. Staring at him, she confidently asserted that Peter had been with Jesus, to which he responded that he did not know Him, just as Jesus had predicted (Luke 22:57; cf. v. 34). Peter, having already distanced himself from Jesus by mingling with the crowd so as not to be recognized as His disciple, prepared the way for his open denial. The battle with temptation is lost first in the heart before open transgression occurs. Once this barrier had been crossed, the second and third denials were virtually impossible to avoid (vv. 58–60). One sin paves the way for further moves downward. The third accuser was the most confident and definitive, having seen Peter in the garden (John 18:26) and observing his unrefined Galilean accent (Luke 22:59; cf. Matt. 26:73; Mark 14:70). Peter tried to reflect the same certainty, even cursing and swearing in order to disassociate himself completely from Jesus and His purity. He was ready to fight for Jesus but unprepared to suffer ridicule for His sake. At this third denial, the rooster crowed and Jesus turned and looked at Peter, apparently through an open door or window onto the courtyard. That sad, pitying look reminded Peter of the word of the Lord that predicted his threefold denial. God’s word cannot be broken (John 10:35). It possesses a self-authenticating power and calls sinners to repentance (Luke 5:32). Realizing with horror how Satan had used him to inflict the heaviest blow, Peter went out and wept bitterly (22:62).

⁶³ ယေရှုကို ကိုင်ဆွဲသောသူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ပြက်ယယ်ပြု၍ ရိုက်ပုတ်ကြ၏။
⁶⁴ မျက်နှာတော်ကိုဖုံးပြီးလျှင် လက်နှင့်ပုတ်လျက်၊ ကိုယ်တော်ကို အဘယ်သူပုတ်သည်ကို ပရောဖက်ပြု ၍ ဟောတော်မူပါဟုဆိုကြ၏။
⁶⁵ အခြားသောစကားများဖြင့်လည်း ကိုယ်တော်ကို ကဲ့ရဲ့၍ ပြောဆိုကြသေး၏။
⁶⁶ မိုဃ်းလင်းသောအခါ လူတို့တွင် အကြီးအကဲဖြစ်သောသူ၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီး၊ ကျမ်းပြုဆရာတို့ သည် စည်းဝေး၍ ကိုယ်တော်ကို လွှတ်တော်သို့ ဆောင်သွားပြီးလျှင်၊
⁶⁷ သင်သည် ခရစ်တော်မှန်လျှင် ငါတို့အား ပြောလော့ဟုဆိုကြ၏။ ယေရှုကလည်း၊ ငါပြောလျှင် သင်တို့ သည် မယုံ။
⁶⁸ ငါမေးလျှင်လည်း သင်တို့သည် မဖြေဘဲ၊ ငါ့ကို မလွှတ်ဘဲနေကြလိမ့်မည်။
⁶⁹ နောက်၌ လူသားသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်လက်ျာဘက်၌ ထိုင်တော်မူလတံ့ဟု မိန့်တော်မူ သော်၊
⁷⁰ ထိုသူအပေါင်းတို့က၊ သို့ဖြစ်၍ သင်သည် ဘုရားသခင်၏ သားတော်မှန်သည်တကားဟု ဆိုကြလျှင်၊ သင်တို့ဆိုသည်အတိုင်းမှန်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
⁷¹ ထိုသူတို့ကလည်း၊ အဘယ်သက်သေလိုသေးသနည်း။ သူ၏စကားကို ငါတို့ကိုယ်တိုင် ကြားရပြီဟု ဆိုကြ၏။ 

၂၂:၆၃–၇၁ ယေရှုကို ပြက်ယယ်ခြင်း၊ ရိုက်ပုတ်ခြင်း၊ ရှင်ဟေရဒ်တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့ရှေ့တွင် စစ်ဆေးခြင်း။ နံနက်မိုးလင်းချိန်တိုင်အောင် ယေရှုကို ဗိမာန်တော်အစောင့်များ၏လက်ထဲတွင် ထားခဲ့၏။ ကိုယ်တော်၏ ဟောကြားချက်အတိုင်း (၁၈:၃၂) သူတို့သည် ပြက်ယယ်ကြပြီး မျက်စိစွန်းနှင့် ရိုက်သူကို ပရောဖက်ပြုဟောပါဟု စိန်ခေါ်ကြ၏။ အခြားသုတေသနများက သူတို့သည် တံတွေးထွေးခြင်း၊ လက်ဝါးဖြင့် ရိုက်ခြင်းတို့လည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဖြည့်စွက်၏ (မဿဲ ၂၆:၆၇၊ မာ ၁၄:၆၅)။ လုကာက “ဗ္လာစဖူးမန်တက်” (ပြက်ယယ်ခြင်း၊ စော်ကားခြင်း) ဟု အနှစ်ချုပ်ပြီး အခြားများစွာလည်း ပြုခဲ့သည်ဟု ဆို၏ (၂၂:၆၅)။ ယေရှု၏ အဆိုအမိန့်များကို ပြက်ယယ်ခြင်း သို့မဟုတ် နိမိတ်လက္ခဏာတောင်းဆိုခြင်းလည်း ပါဝင်နိုင်၏။

22:63–71. Jesus Is Mocked, Beaten, and Tried before the Sanhedrin. Jesus was left in the hands of the temple guard until daybreak, when the full Sanhedrin would meet. In fulfillment of His prediction (18:32), they began to mock Him. Since they had heard that Jesus was a prophet, after blindfolding Him, they commanded, “Prophesy!” and challenged Him to tell them who struck Him. The other Synoptics add that they spat on Him and hit Him with the palms of their hands (Matt. 26:67; Mark 14:65). Luke summarizes their mistreatment by indicating that they were blasphēmountes—“blaspheming” or “insulting”—Him with many other things as well (Luke 22:65). This could include mocking some of His sayings (e.g., Luke 23:39; Mark 15:29) or presumptuously demanding a miracle (Matt. 27:39–40).

 

ညအချိန် အစစ်ဆေးခြင်းအပါအဝင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် ရှင်ဟေရဒ်ကောင်စီ၏ ဥပဒေအရ တရားမဲ့၏။ သေဒဏ်ပေးရန် အပြစ်ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နေ့အချိန်တွင်သာ ချမှတ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဗိမာန်တော်အတွင်း ကျောက်ထွင်းခန်းမတွင် အပြည့်အစုံ ကောင်စီအစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခဲ့၏။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများ၊ ပညာရှင်ဆရာများ၊ လူကြီးများ ပါဝင်၏။ ယခင်အစစ်ဆေးမှုများသည် အပြစ်တင်ရန် အကြောင်းရှာခြင်းနှင့် တွန်းအားပေးခြင်းဖြစ်၏။ ယေရှုအား မေးခွန်းနှစ်ခု မေးခဲ့၏။ ပထမဆုံး ခရစ်တော်ဟုတ်မဟုတ် ကောင်စီတစ်ခုလုံးရှေ့တွင် ကြေညာရန်။ ယေရှုက တိုက်ရိုက်မဖြေဘဲ ယုံမည်မဟုတ်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (ယေရမိ ၃၈:၁၅ နှင့် နှိုင်း)။ အနာဂတ်တွင် လူမျိုးသားတော်သည် ဘုရားသခင်၏ လက်ျာတော်ဘက်၌ ထိုင်၍ ဖြောင့်မတ်ခြင်းတရားကို စီရင်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏ (၂၂:၆၉၊ ဆာ ၁၁၀:၁–၂ နှင့် နှိုင်း)။ ဤအဖြေသည် အပြစ်တင်ရန် မလုံလောက်သောကြောင့် ဘုရားသခင်၏သားတော်ဟုတ်မဟုတ် မေးခဲ့၏။ ယေရှုက သူတို့စကားကို အတည်ပြု၏။

Several procedural details, including the preceding night trial, would not have been legal according to the Sanhedrin’s own jurisprudence. A verdict of conviction in capital offenses had to be arrived at during the day, thus the need for a formal session of the council, which met in the Hall of Hewn Stones within the temple complex. It included the elders as lay representatives in addition to chief priests and scribes, or teachers of the law. The preceding trials sought grounds for Jesus’s condemnation and attempted to build the momentum for it. Both questions put to Jesus concerned His identity. First they asked Him to declare to the whole council whether He was the Christ (i.e., the Messiah). Jesus refused to answer their question directly, pointing out that they would not believe (cf. Jer. 38:15). He appealed to the future, when the Son of Man would come to execute righteous judgment (Luke 22:69). The “right hand” of God indicates a position of divine authority (cf. Ps. 110:1–2). Since this reply was insufficiently clear for condemnation, a follow-up question addressed whether Jesus was claiming to be the Son of God. He answered positively in an idiomatic manner of affirming the words just spoken in the question.