ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၂၀

 

အခန်းကြီး - ၂၀

ထိုအခါ ဘုရားသခင် မိန့်တော်မူသော စကားများဟူမူကား၊
² ငါသည် သင့်ကို ကျွန်ခံနေရာ အဲဂုတ္တုပြည်မှ ကယ်နှုတ်ဆောင်ယူခဲ့ပြီးသော သင်၏ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားဖြစ်၏။
³ ငါမှတပါး အခြားသောဘုရားကို မကိုးကွယ်နှင့်။
⁴ အထက်မိုဃ်းကောင်းကင်၌၎င်း၊ အောက်အရပ် မြေကြီးပေါ်၌၎င်း၊ မြေကြီးအောက်ရေထဲ၌၎င်း ရှိသော အရာနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တူအောင်၊ ရုပ်တုဆင်းတုကို ကိုယ်အဘို့မလုပ်နှင့်။
⁵ ဦးမချဝတ်မပြုနှင့်။ အကြောင်းမူကား၊ သင်၏ဘုရားသခင် ငါထာဝရဘုရားသည်၊ သင်၌အပြစ်ရှိသည် ဟု ယုံလွယ်သောဘုရား၊ ငါ့ကို မုန်းသောသူတို့၏ အမျိုးအစဉ်အဆက်၊ တတိယအဆက်၊ စတုတ္ထအဆက် တိုင်အောင်၊ အဘတို့၏ အပြစ်ကို သားတို့၌ ဆပ်ပေးစီရင်သောဘုရား၊
⁶ ငါ့ကိုချစ်၍ ငါ့ပညတ်တို့ကို ကျင့်သောသူတို့၏ အမျိုးအစဉ်အဆက် အထောင်အသောင်းတိုင်အောင်၊ ကရုဏာကို ပြသော ဘုရားဖြစ်၏။
⁷ သင်၏ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရား၏ နာမတော်ကို မုသာနှင့်ဆိုင်၍ မမြွက်မဆိုနှင့်။ အကြောင်းမူကား၊ နာမတော်ကို မုသာနှင့်ဆိုင်၍ မြွက်ဆိုသောသူကို အပြစ်မရှိဟု ထာဝရဘုရား မှတ်တော်မမူ။
⁸ ဥပုသ်နေ့ကို သန့်ရှင်းစေခြင်းငှာ၊ ထိုနေ့ရက်ကို အောက်မေ့လော့။
⁹ ခြောက်ရက်ပတ်လုံး အလုပ်မျိုးကို ကြိုးစား၍ လုပ်ဆောင်လော့။
¹⁰ သတ္တမနေ့ရက်သည် သင်၏ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရား၏ ဥပုသ်နေ့ဖြစ်၏။ ထိုနေ့၌ သင်မှစ၍ သင်၏သားသမီး၊ ကျွန်ယောက်ျား မိန်းမ၊ တိရစ္ဆာန်၊ သင်၏ တံခါးအတွင်း၌နေသော ဧည့်သည်အာဂန္တုသည် အလုပ်မလုပ်ရ။
¹¹ အကြောင်းမူကား၊ ထာဝရဘုရားသည် မိုဃ်းကောင်းကင်၊ မြေကြီး၊ သမုဒ္ဒရာ၊ အရပ်ရပ်၌ရှိသမျှတို့ကို ခြောက်ရက်တွင် ဖန်ဆင်း၍ သတ္တမနေ့ရက်၌ ငြိမ်ဝပ်စွာနေတော်မူ၏။ ထိုကြောင့် ထာဝရဘုရားသည် သတ္တမနေ့ရက်ကို ကောင်းကြီးပေး၍ သန့်ရှင်းစေတော်မူ၏။
¹² သင်၏ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရား ပေးသနားတော်မူသောပြည်၌ သင်၏အသက်တာ ရှည်မည် အကြောင်း၊ သင်၏မိဘကို ရိုသေစွာပြုလော့။
¹³ လူအသက်ကို မသတ်နှင့်။
¹⁴ သူ့မယားကို မပြစ်မှားနှင့်။
¹⁵ သူ့ဥစ္စာကို မခိုးနှင့်။
¹⁶ ကိုယ်နှင့်စပ်ဆိုင်သောသူတဘက်၌ မမှန်သောသက်သေကို မခံနှင့်။
¹⁷ ကိုယ်နှင့်စပ်ဆိုင်သောသူ၏ အိမ်ကို တပ်မက်လိုချင်သောစိတ်မရှိစေနှင့်။ ကိုယ်နှင့်စပ်ဆိုင်သောသူ၏ မယား၊ သူ၏ကျွန် ယောက်ျား မိန်းမ၊ နွား၊ မြည်းမှစ၍ ကိုယ်နှင့်စပ်ဆိုင်သောသူ၏ ဥစ္စာ တစုံတခုကိုမျှ တပ်မက်လိုချင်သောစိတ် မရှိစေနှင့်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
¹⁸ လူအပေါင်းတို့သည် မိုဃ်းချုန်းခြင်း၊ လျှပ်ပြက်ခြင်း၊ တံပိုးသံမြည်ခြင်း၊ တောင်ထဲကမီးခိုးထွက်ခြင်း အကြောင်းအရာတို့ကို မြင်သောအခါ၊ ကြောက်သောကြောင့် ရွှေ့၍ အဝေး၌ ရပ်နေကြ၏။
¹⁹ မောရှေကိုလည်း၊ အကျွန်ုပ်တို့အား ကိုယ်တော်မိန့်တော်မူပါ၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် နားထောင်ပါမည်။ အကျွန်ုပ်တို့အား ဘုရားသခင်မိန့်တော်မမူပါစေနှင့်။ အကျွန်ုပ်တို့သည် သေမည်ကို စိုးရိမ်ပါသည်ဟု လျှောက်ဆိုကြ၏။
²⁰ မောရှေကလည်း၊ မစိုးရိမ်ကြနှင့်။ သင်တို့ကို စုံစမ်းခြင်းငှာ၎င်း၊ သင်တို့သည် ပြစ်မှားခြင်းနှင့် လွတ်မည်အကြောင်း ကိုယ်တော်ကို ကြောက်စေခြင်းငှာ၎င်း၊ ဘုရားသခင်ကြွလာတော်မူပြီဟု လူများတို့အား ပြောဆို၏။
²¹ လူများတို့သည်လည်း အဝေး၌ ရပ်နေကြ၏။ မောရှေမူကား၊ ဘုရားသခင်ရှိတော်မူရာ ထူထပ်သော မှောင်မိုက်သို့ ချဉ်းကပ်လေ၏။
²² ထာဝရဘုရားကလည်း၊ ဣသရေလအမျိုးသားတို့အား ပြန်ပြောရသော စကားဟူမူကား၊ ငါသည် ကောင်းကင်ဘုံမှ သင်တို့နှင့် နှုတ်ဆက်ကြောင်းကို သင်တို့သည် သိမြင်ကြပြီ။
²³ ငါ့ကို ကိုးကွယ်သောအမှု၌ ကိုယ်သုံးဘို့ ငွေဘုရား၊ ရွှေဘုရားကို မလုပ်ရ။
²⁴ ငါ့အဘို့ မြေယဇ်ပလ္လင်ကို တည်ရမည်။ ထိုပလ္လင်ပေါ်မှာ သင်၏မီးရှို့သောယဇ်၊ မိဿဟာယယဇ် တည်းဟူသော သင်၏သိုးနွားတို့ကို ယဇ်ပူဇော်ရမည်။ ငါ့အခွင့်ရှိ၍၊ ငါ့နာမကို ကိုးကွယ်ရာအရပ်ခပ်သိမ်းတို့၌၊ သင့်ဆီသို့ ငါကြွလာ၍ ကောင်းကြီးပေးမည်။
²⁵ သင်သည် ကျောက်ယဇ်ပလ္လင်ကို ငါ့အဘို့ တည်လျှင်၊ ဆစ်သောကျောက်ကို မတည်ရ။ သံတန်ဆာပါ၍ တည်သောယဇ်ပလ္လင်သည် ညစ်ညူးခြင်းရှိ၏။
²⁶ သင်၌ ရှက်စရာအကြောင်း မထင်မပေါ်စေခြင်းငှာ၊ ယဇ်ပလ္လင်ပေါ်သို့ လှေကားဖြင့် မတက်ရဟု မိန့်တော်မူ၏။

အနက်ဖွင့်ချက်။

၂၀:၁–၁၇ အရေးပါသောနိဒါန်း (အခန်းကြီး ၁–၂) နောက်တွင် ဆယ်ခုသော “စကားများ” (သို့မဟုတ် ပညတ်များ၊ ၃၄:၂၈၊ တရား ၄:၁၄၊ ၁၀:၄၊ တရား ၅:၁–၂၁ ကိုလည်းကြည့်ပါ) ပါရှိသည်။ သိနာမတိုင်မီ ဥပဒေတည်ရှိမှုအကြောင်း၊ ကမ္ဘာဦး ၂၆:၅၊ ထွက်မြောက်ရာ ၁၆:၂၇–၂၈ ကိုကြည့်ပါ။ ဘုရားသခင်၏စရိုက်ကို ထင်ရှားစေသော ဥပဒေအကြောင်း၊ ဆာလံ ၁၉:၇–၁၁ ကိုကြည့်ပါ။ ယေရှု၏ ဥပဒေအပေါ်အကဲဖြတ်မှုအတွက်၊ မဿဲ ၅:၁၇–၁၉ ကိုကြည့်ပါ။ ပေါလု၏အတွက်၊ ရောမ ၇:၁၂၊ ၁၄ ကိုကြည့်ပါ။ ပဋိညာဉ်သစ်တွင် ဥပဒေအကြောင်း၊ ဟေဗြဲ ၈:၈–၁၀ ကိုကြည့်ပါ။ နောက်ဆုံးနေ့များတွင် ဥပဒေ၏သက်ရောက်မှုအတွက် ဗျာဒိတ် ၁၂:၁၇၊ ၁၄:၁၂ ကိုကြည့်ပါ။

 20:1–17 An important introduction (vv. 1–2) is followed by the ten “words” (or commandments; 34:28; Deut. 4:14; 10:4; see also Deut. 5:1–21). On the existence of the LAW before Sinai, see Gen. 26:5; Ex. 16:27–28. On the LAW as revelation of God’s character, see Ps. 19:7–11. For Jesus’ evaluation of the LAW, see Matt. 5:17–19. For Paul’s, see Rom. 7:12, 14. For more on LAW in the new covenant, see Heb. 8:8–10. For last day implications of the LAW, see Rev. 12:17; 14:12.

 

၂၀:၂ ငါသည် ထာဝရဘုရားဖြစ်သည်။ ကျွန်ခံခြင်းမှ လွတ်မြောက်စေသော ထာဝရဘုရားအဖြစ် ဖော်ပြခြင်းသည် ဆယ်ပညတ်များနှင့် ဘယ်သောအခါမှ ခွဲခြားမထားရပါ (၆:၂–၈)။ ယုဒလူမျိုးများသည် ဤအခန်းကျမ်းကို ပထမပညတ်၏အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ယူဆသည်။ ပညတ်များကို နာခံခြင်းသည် ထွက်မြောက်ရာ၏ ပထမအခန်းကြီး ၁၉ အထိ ရှင်းပြထားသော ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်ဖြင့် လွတ်မြောက်ခြင်း၏ အတွေ့အကြုံပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ ဓမ္မဟောင်းနှင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်းသည် နာခံခြင်း၏အခြေခံအဖြစ် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်ကို အလေးပေးသည် (ဧ ၂:၈–၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။

20:2 I am the Lord. The identification of the Lord as deliverer from slavery must never be separated from the Ten Commandments (6:2–8). Jews consider this verse part of the first commandment. Obedience to the commandments is based on the experience of God’s gracious deliverance which the first 19 chapters of Exodus explain. The OT as well as the NT emphasizes God’s grace as the basis for obedience (see Eph. 2:8–10).

 

၂၀:၃ အခြားနတ်ဘုရားမရှိ။ ပထမပညတ်သည် ထာဝရဘုရားကိုသာ ကိုးကွယ်ရန် တောင်းဆိုသည်။ ဤကိုးကွယ်မှုသည် သူ၏လွတ်မြောက်စေခြင်းနှင့် အီဂျစ်နတ်ဘုရားများအပေါ် ပြသသော တန်ခိုးပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ ဣသရေလအတွက်၊ အထူးသဖြင့် ယေရှုအတွက်၊ ဤပညတ် (နှင့် အခြားပညတ်များလည်း) သည် မေတ္တာနှင့် ဆက်စပ်သည် (တရား ၆:၁–၅ နှင့် မ ၂၂:၃၆–၃၈ ကိုကြည့်ပါ)။

20:3 no other gods. The first commandment demands that only the Lord be worshiped. This worship is based on His deliverance and demonstrated power over Egyptian gods. For Israel, and especially for Jesus, this commandment (and other commandments as well) is related to love (see Deut. 6:1–5 and Matt. 22:36–38).

 

၂၀:၄–၆ ပထမပညတ်သည် ကိုးကွယ်ရာသူကို သတ်မှတ်ပြီး၊ ဤဒုတိယပညတ်သည် ကိုးကွယ်မှု၏ နည်းလမ်းကို ကန့်သတ်သည်။ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသည်။ ခရစ်ယာန်နှင့် မွတ်စလင်အချို့သည် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းကို နှစ်ဖက်နှင့် သုံးဖက်ပုံစံများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး၊ ဘာသာရေးပုံများနှင့် ရုပ်ထုများကို ဖယ်ရှားသည်။ ခရစ်ယာန်အများစုသည် ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်ရာအရာဝတ္ထုအဖြစ် ရည်ရွယ်သော သုံးဖက်ပုံစံများအဖြစ်သာ မြင်သည်။ သို့သော် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းသည် ပုံများတွင်သာ ကန့်သတ်မထားဘဲ၊ ဘုရားသခင်၏ထိန်းချုပ်မှုကို အခြားအရာတစ်ခုခုဖြင့် အစားထိုးသည့်အရာဖြစ်သည်။

20:4–6 While the first commandment specifies the who of worship, this second commandment restricts the how of worship. Idolatry is forbidden. Some Christians and Muslims define idolatry to be both two- and three-dimensional representations, thus ruling out religious pictures as well as statues. Most Christians see idols as only three-dimensional reproductions that are intended as objects of worship. However, idolatry is not limited to images but is anything substituting God’s control in one’s life with something else.

 

၂၀:၆ ထောင်ပေါင်းများစွာ။ “မျိုးဆက်ထောင်ပေါင်းများစွာ” ဟုလည်း ဘာသာပြန်သည် (တရား ၇:၉ ကိုကြည့်ပါ)။ ဒုစရိုက်၏ရလဒ်များ၏ တိုတောင်းသောကာလ (မျိုးဆက်သုံးလေးဆက်) နှင့် ဘုရားသခင်ကို ချစ်သူများအတွက် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်၏ ရှည်လျားသောကာလ (မျိုးဆက်ထောင်ပေါင်းများစွာ) အကြား ခြားနားမှုဖြစ်သည်။

20:6 thousands. Also translated “thousands of generations” (see Deut. 7:9). The contrast is between the relatively short duration of the results of iniquity (three to four generations) with the very long duration (thousands of generations) of God’s graciousness to those who love Him.

 

၂၀:၇ ဤတတိယပညတ်သည် ဘုရားသခင်၏နာမကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး သို့မဟုတ် ဒေါသထွက်စွာ အသုံးပြုခြင်းထက် ပိုမိုရည်ညွှန်းသည်—ဣသရေလလူမည်သူမျှ ထိုသို့ပြုလုပ်ရန် စဉ်းစားမည်မဟုတ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အဓိကအားဖြင့် မမှန်ကန်သောဖော်ပြချက်များကို ထောက်ခံရန် ဘုရားသခင်၏နာမကို အသုံးပြုခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည် (ဝတ် ၁၉:၁၂ နှင့် မ ၅:၃၃–၃၇ ကိုကြည့်ပါ)။

20:7 This third commandment is referring to more than the careless or angry use of God’s name—since no Israelite would have ever considered doing that. It refers primarily to the use of God’s name to support false statements (see Lev. 19:12 and Matt. 5:33–37).

 

၂၀:၈–၁၁ သတိရ။ ဤစကားလုံးသည် ဤစတုတ္ထပညတ်ဖြစ်သော စယ်ဘတ်နေ့သည် ယခင်ကတည်းက သိရှိထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ဣသရေလလူမျိုးသည် ၎င်း၏မူလကို ကမ္ဘာဦး ၂:၂–၃ နှင့် ထွက်မြောက်ရာ (၁၆:၅၊ ၂၂–၃၀) တွင် ဖော်ပြထားသည်ကို တွေးတောမည်။ ဥပုသ်နေ့ကို သတိရရန် ပညတ်သည် ကမ္ဘာဦးဖန်ဆင်းခြင်း (အခန်းကြီး ၁၁) ကိုရည်ညွှန်း၍ ရှင်းပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် အခန်းကြီး ၉–၁၀ သည် ဥပုသ်နေ့ကို သတ္တမနေ့အဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်သည်။ ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် စယ်ဘတ်နေ့ကို ချိတ်ဆက်သည့် ရည်ညွှန်းချက်များကို ကမ္ဘာဦး (၂:၂) နှင့် ဗျာဒိတ် (၁၄:၇၊ ၁၂) တွင် တွေ့ရှိနိုင်ပြီး၊ သမ္မာကျမ်းစာသမိုင်း၏ တစ်ခုလုံးကို ဖြတ်သန်းသည်။ ခရစ်ယာန်အများစုသည် ဆယ်ပညတ်များကို ချုပ်နှောင်ထားသည်ဟု လက်ခံသော်လည်း၊ ထူးဆန်းစွာပင် အချို့က ဤပညတ်ကို လျစ်လျူရှုသည် သို့မဟုတ် ပြောင်းလဲသည်။ ဤကျမ်းပိုဒ်သည် ဥပုသ်နေ့၏အရေးပါမှုကို ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ထားပြီး၊ တရားဟော ၅:၁၄–၁၅ သည် ၎င်းကို ဘုရားသခင်၏ ထွက်မြောက်ရာလွတ်မြောက်စေခြင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဥပုသ်နေ့သည် ဘုရားသခင်၏ပဋိညာဉ်၏လက္ခဏာဖြစ်လာသည် (ထွက် ၃၁:၁၂–၁၇) ဥပုသ်နေ့ကို စောင့်ထိန်းခြင်းအကြောင်း၊ ဟေရှာယ ၅၈:၁၃–၁၄၊ မဿဲ ၁၂:၁၂ ကိုကြည့်ပါ။ ဥပုသ်နေ့၏ စတင်နှင့်အဆုံးအချိန်အကြောင်း၊ ၀တ် ၂၃:၃၂၊ မာကု ၁:၃၂ ကိုကြည့်ပါ။ ဥပုသ်နေ့ကို ပြောင်းလဲရန်ကြိုးပမ်းမှုအကြောင်း၊ ဒံယေလ ၇:၂၅ ကိုကြည့်ပါ။ ယေရှုနှင့် ဥပုသ်နေ့၏ဆက်ဆံရေးအကြောင်း၊ မာကု ၂:၂၈၊ လုကာ ၄:၁၆ ကိုကြည့်ပါ။ တမန်တော်များနှင့် ဥပုသ်နေ့၏ဆက်ဆံရေးအကြောင်း၊ လုကာ ၂၃:၅၄၊ ၅၆၊ တမန်တော် ၁၃:၄၂၊ ၁၇:၂ ကိုကြည့်ပါ။

 20:8–11 Remember. The word implies that this fourth commandment, the Sabbath, was already known. Israelites would think of its origin in Gen. 2:2–3 and its mention earlier in Exodus (16:5, 22–30). The command to remember the Sabbath is explained with reference to the Genesis CREATION (v. 11); hence vv. 9–10 are able to identify the Sabbath with the seventh day. Allusions linking CREATION and SABBATH can be found in both Genesis (2:2) and Revelation (14:7, 12), thus spanning the entire length of biblical history. Most Christians accept the Ten Commandments as binding, but strangely some ignore or alter this command. Because this passage links the Sabbath’s significance to creation and Deut. 5:14–15 ties it to God’s exodus deliverance, the Sabbath became a sign of God’s covenant (Ex. 31:12–17). On keeping the SABBATH, see Is. 58:13–14; Matt. 12:12. On the time to begin and end the SABBATH, see Lev. 23:32; Mark 1:32. On the attempt to change the SABBATH, see Dan. 7:25. For Jesus’ relationship to the SABBATH, see Mark 2:28; Luke 4:16. For the relationship of the apostles to the SABBATH, see Luke 23:54, 56; Acts 13:42; 17:2.

 

၂၀:၁၂ ဤပဉ္စမပညတ်နှင့် သတ္တမပညတ်သည် မိသားစု၏အရေးပါမှုကို အသိအမှတ်ပြုသည်။

20:12 This fifth commandment, as well as the seventh, recognizes the importance of family.

 

၂၀:၁၃ လူသတ်ခြင်း။ NKJV ၏ “လူသတ်ခြင်း” သည် ရိုးရာ “သတ်ခြင်း” ထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သောဘာသာပြန်ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးသည် ဟိန္ဒူ/ဗုဒ္ဓဘာသာအဓိပ္ပာယ်တွင် တိရစ္ဆာန်များကို မသတ်ခြင်းအဖြစ် နားလည်မှုလွဲမှားနိုင်သည်။

20:13 murder. The NKJV “murder” is a better translation than the traditional “kill.” The latter can be misunderstood in the Hindu/Buddhist sense as not killing animals.

 

၂၀:၁၄ အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ခြင်း။ ဤသတ္တမပညတ်ဖြင့် ရှုတ်ချခံရသော အိမ်ထောင်ရေးကတိကဝတ်ဖောက်ဖျက်ခြင်းသည် ဣသရေလ၏ ဘုရားသခင်နှင့် ပဋိညာဉ်ဖောက်ဖျက်ခြင်းအတွက် ကျမ်းစာတွင် နှိုင်းယှဉ်ချက်အဖြစ် မကြာခဏအသုံးပြုသည်။ ဥပမာ၊ ဟောရှယ ၃:၁ ကိုကြည့်ပါ။

20:14 adultery. The breaking of marriage vows condemned by this seventh command is often used in Scripture as an analogy for Israel’s breaking of her covenant with God. See for example Hos. 3:1.

 

၂၀:၁၆ မမှန်သောသက်သေ။ ဤနဝမပညတ်၏အဓိကအာရုံသည် တရားရုံးအမှုများနှင့် ဆက်စပ်သည်။ မမှန်သောသက်သေထွက်ဆိုမှုသည် အပြစ်မရှိသူကို မတရားစွပ်စွဲနိုင်သည် သို့မဟုတ် အပြစ်ရှိသူကို လွတ်မြောက်စေနိုင်သည်။

20:16 false witness. The core of this ninth commandment relates to court cases. False testimony can unfairly condemn the innocent, or clear the guilty.

 

၂၀:၁၇ မတပ်မက်ရ။ ဤဒသမပညတ်သည် ပြင်ပလုပ်ရပ်ထက် အတွင်းစိတ်သဘောထားကို အထူးသဖြင့် ဆက်စပ်သည်ဟု ထူးခြားသည်။ တောင်ပေါ်တရားဒေသနာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ၊ ၎င်းသည် သဘောထားကို အလေးပေးသည် (မ ၅:၂၁–၃၇)။

20:17 not covet. This tenth commandment is unique in that it specifically deals with an inner attitude rather than an outward act. Compare the Sermon on the Mount, which also emphasizes attitude (Matt. 5:21–37).

 

20:18–21 ဤအကျဉ်းချုပ်ဇာတ်လမ်းအပိုင်းသည် မောရှေ၏ အရေးကြီးသော ဖျန်ဖြေသူအခန်းကဏ္ဍကို မီးမောင်းထိုးပြသည်။

20:18–21 This brief story section highlights the important mediating function of Moses.

 

20:22–26 ရှေးဟောင်းသုတေသနမှတ်တမ်းများမှ ယဇ်ပလ္လင်အမျိုးအစားများကို သိရှိထားသည်။ ယဇ်ပလ္လင်များသည် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းဝန်ဆောင်မှုတွင် အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်ရှိပြီး ၎င်းတို့၏ တည်ဆောက်မှုကို သတ်မှတ်ဥပဒေများဖြင့် ထိန်းချုပ်ထားသည်။

20:22–26 Different altar types are known from archaeological records. Altars played a key function in the sacrificial service and their construction was governed by specific laws.