ဓမ္မရာဇဝင်စတုတ္ထစောင် ၁၇

 

အခန်းကြီး - ၁၇

¹ ယုဒရှင်ဘုရင်အာခတ် နန်းစံဆယ်နှစ်နှစ် တွင် ဧလာသားဟောရှေသည် နန်းထိုင်၍ ရှမာရိမြို့၌ ဣသရေလနိုင်ငံကို ကိုးနှစ်စိုးစံလေ၏။
² ထိုမင်းသည် ထာဝရဘုရား ရှေ့တော်၌ ဒုစရိုက် ကိုပြု၏။ သို့သော်လည်း သူ့ရှေ့မှာ ဖြစ်ဘူးသော ဣသ ရေလရှင်ဘုရင်တို့ပြုသော ဒုစရိုက်ကိုမမှီ။
³ ထိုမင်းကိုအာရှုရိ ရှင်ဘုရင်ရှာလမနေဇာသည် စစ်ချီ၍ ဟောရှေသည် ကျွန်ခံသဖြင့် အခွန်ဆက်ရ၏။
⁴ နောက်တဖန်နှစ်တိုင်းဆက်ရသော အခွန်ကို မဆက်။ သွာအမည်ရှိသော အဲဂုတ္တုရှင်ဘုရင်ထံသို့ သံတမန်ကိုစေလွှတ်၍၊ ပုန်ကန်မည့်အကြံရှိသည်ကို အာရှုရိရှင်ဘုရင်သိသဖြင့်၊ ဟောရှေကိုဘမ်းဆီး၍ ထောင်ထဲမှာ ချုပ်ထားပြီးလျှင်၊
⁵ ဣသရေလပြည်တရှောက်လုံးသို့စစ်ချီ၍၊ ရှမာရိမြို့သို့ ရောက်သော် သုံးနှစ်ဝိုင်းထား၏။
⁶ ဟောရှေနန်းစံကိုးနှစ်တွင်၊ အာရှုရိရှင်ဘုရင် သည် ရှမာရိမြို့ကို ရပြီးလျှင်၊ ဣသရေလအမျိုးကို အာရှုရိပြည်သို့သိမ်းသွား၍ ဂေါဇန်မြစ်နား၊ ဟာလမြို့၊ ဟာဗော်မြို့အစရှိသော မေဒိနိုင်ငံ မြို့ရွာတို့၌ထား၏။
⁷ အကြောင်းမူကား၊ အဲဂုတ္တုပြည်နှင့် အဲဂုတ္တုဖာ ရောဘုရင် လက်ထဲက ကယ်နှုတ်တော်မူသော မိမိတို့ ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားကို ဣသရေလအမျိုးသားတို့ သည် ပြစ်မှား၍ အခြားတပါးသော ဘုရားတို့ကို ရိုသေ ကြ၏။
⁸ သူတို့ရှေ့မှ ထာဝရဘုရားနှင်ထုတ်တော်မူသော တပါးအမျိုးသားတို့ ထုံးစံနှင့် မိမိတို့ချီးမြှောက်သော ရှင်ဘုရင်တို့ ထုံးစံသို့လိုက်ကြ၏။
⁹ မိမိတို့ ဘုရားသခင်ထာဝရဘုရားတဘက်၌ မတရားသောအမှုကို မထင်မရှားပြုကြ၏။ ကင်းစောင့် သော မျှော်စင်ဖြစ်စေ၊ ခိုင်ခံ့သောမြို့ဖြစ်စေ၊ မြို့ရွာ အလုံးစုံတို့၌ မြင့်သောအရပ်ကို တည်ကြ၏။
¹⁰ ရုပ်တုဆင်းတုနှင့်အာရှရပင်တို့ကို မြင့်သော ကုန်းရှိသမျှတို့ အပေါ်မှာ၎င်း၊၊ စိမ်းသောသစ်ပင်ရှိသမျှအောက်မှား၎င်း၊တည်ထောင်ပြုစုကြ၏။
¹¹ သူတို့ရှေ့မှ ထာဝရဘုရားနှင်ထုတ်တော်မူသော တပါးအမျိုးသားပြုသကဲ့သို့ မြင့်သောအရပ်ရှိသမျှအပေါ် မှာ နံ့သာပေါင်းကိုမီးရှို့၍ ထာဝရဘုရား၏ အမျက်တော် ကို နှိုးဆော်ခြင်းငှါ အဓမ္မအမှုတို့ကို ပြုကြ၏။
¹² ထာဝရဘုရား ပညတ်တော်မူသောအမှု၊ ရုပ်တု ဆင်းတုတို့၌ ပူဇော်ခြင်းအမှုကို ပြုကြ၏။
¹³ သို့ရာတွင်ထာဝရဘုရားက အဓမ္မလမ်းတို့ကို ရှောင်ကြလော့။ ငါသည် သင်တို့ဘိုးဘေးတို့၌ ထားသော တရား၊ ငါ့ကျွန်ပရောဖက်တို့ဖြင့် ပေးလိုက်သောတရားကို အကုန်အစင်ကျင့်၍၊ ငါ့စီရင်ထုံးဖွဲ့ချက်တို့ကို စောင့် ရှောက်ကြလော့ဟု ပရောဖက်များနှင့် အနာဂတ်ဟော ဆရာများတို့ ဖြင့်ဣသရေလအမျိုး၊ ယုဒအမျိုး၌ သက်သေ ခံတော်မူသော်လည်း၊
¹⁴ သူတို့သည်နားမထောင်။ မိမိတို့ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားကို မယုံကြည်သော ဘိုးဘေးတို့ လည်ပင်း ကဲ့သို့ မိမိတို့လည်ပင်းကို ခိုင်မာစေကြ၏။
¹⁵ စီရင်တော်မူချက်၊ ဘိုးဘေးတို့နှင့်ဖွဲ့တော်မူသော ပဋိညာဉ်၊ သူတို့၌ သက်သေခံတော်မူသော သက်သေတို့ကို ပယ်၍အနတ္တတရားကို ကျင့်လျက် အချည်းနှီးသက်သက်ဖြစ်ကြ၏။ အကြင်တပါးအမျိုးသား ကျင့်သကဲ့သို့ မကျင့်ကြနှင့်ဟု ထာဝရဘုရား ပညတ်တော် မူ၏၊ ပတ်လည်၌နေသော ထိုအမျိုးသားနောက်သို့ လိုက်ကြ၏။
¹⁶ မိမိတို့ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရား၏ ပညတ် တော်ရှိသမျှတို့ကို စွန့်၍ နွားသငယ်တည်းဟူသော သွန်းသောရုပ်တုနှင့် အာရှရပင်ကို လုပ်ကြ၏။ မိုဃ်း ကောင်းကင်တန်ဆာများကို ကိုးကွယ်၍ ဗာလဘုရားကို လည်းဝတ်ပြုကြ၏။
¹⁷ သားသမီးတို့ကို မီးဖြင့်ပူဇော်ကြ၏။ နတ်ဝိဇ္ဇာ အတတ်ပြုစားသော အတတ်ကို သုံးဆောင်၍ ထာဝရ ဘုရား၏ အမျက်တော်ကိုနှိုးဆော်ခြင်းငှါ၊ ရှေ့တော်၌ ဒုစရိုက်ကို ပြုမည်ဟု ကိုယ်ကိုရောင်းကြ၏။
¹⁸ ထိုကြောင့် ထာဝရဘုရားသည် ဣသရေလ အမျိုးကို ပြင်းစွာ အမျက်ထွက်၍ မျက်မှောက်တော်မှ ပယ်ရှားတော်မူ၏။ ယုဒအမျိုးမှတပါး အခြားသော အမျိုးမကျန်ကြွင်းရ။
¹⁹ ယုဒအမျိုးမူကား၊ မိမိတို့ဘုရားသခင် ထာဝရ ဘုရား၏ပညတ်တရားတော်ကိုမစောင့်၊ ဣသရေလအမျိုးလိုက် သော ထုံးစံဓလေ့သို့ လိုက်ကြ၏။
²⁰ ထာဝရဘုရားသည်လည်း၊ ဣသရေလအမျိုး ရှိသမျှကို ရွံရှာ၍ မျက်မှောက်တော်မှ မနှင်ထုတ်မှီ တိုင်အောင် ဒဏ်ခတ်တော်မူ၏။ လုယက်သော သူတို့ လက်၌အပ်တော်မူ၏။
²¹ ဣသရေလအမျိုးကို ဒါဝိဒ်မင်းမျိုးမှ ဆုတ်ဖဲ့၍၊ သူတို့သည် နေဗတ်၏ သားယေရောဗောင်ကို ရှင်ဘုရင် အရာ၌ခန့်ထားကြ၏။ ယေရောဗောင်သည်လည်း ထာဝရဘုရားနောက်တော်သို့ လိုက်ရာလမ်းမှ ဣသ ရေလအမျိုးကို လွှဲစေ၍ ဒုစရိုက်ကြီးကို ပြုစေ၏။
²² သို့ဖြစ်၍ ယေရောဗောင်ပြုသော ဒုစရိုက်လမ်း သို့ ဣသရေလအမျိုးသားတို့သည် အစဉ်တစိုက် လိုက်ကြ၏။
²³ ထာဝရဘုရားသည် မိမိကျွန်ပရောဖက် အပေါင်းတို့ဖြင့် မိန့်တော်မူသည်အတိုင်း၊ ဣသရေလ အမျိုးကို မျက်မှောက်တော်မှ ပယ်ရှားတော်မမူမှီ တိုင်အောင် သူတို့သည် ထိုဒုစရိုက်အပြစ်ကို မရှောင် ဘဲလိုက်ကြ၏။ ထိုကြောင့်နေရင်းပြည်မှ အာရှုရိပြည်သို့ သိမ်းသွားခြင်းကို ယနေ့တိုင်အောင် ခံရကြ၏။
²⁴ အာရှုရိရှင်ဘုရင်သည်လည်း၊ ဗာဗုလုန်မြို့သား၊ ကုသမြို့သား၊ အာဝမြို့သား၊ ဟာမတ်မြို့သား၊ သေဖရဝိမ် မြို့သားတို့ကို ဆောင်ခဲ့၍၊ ရှမာရိမြို့ရွာတို့တွင် ဣသရေလ အမျိုးသား ကိုယ်စားထားသဖြင့် ထိုလူတို့သည် ရှမာရီမြို့ ရွာတို့ကို သိမ်းယူ၍ နေရာကျကြ၏။
²⁵ နေရာကျစက ထာဝရဘုရားကို မရိုသေသော ကြောင့်၊ ခြင်္သေ့တို့ကို စေလွှတ်၍ အချို့တို့ကို ကိုက်စေ တော်မူ၏။
²⁶ ထိုကြောင့်အချို့တို့က၊ ကိုယ်တော်ပြောင်းစေ၍၊ ရှမာရိမြို့ရွာတို့၌ ထားတော်မူသောလူအမျိုးမျိုးတို့သည် ထိုပြည်စောင့်ဘုရား၏တရားကို နားမလည်သော ကြောင့်၊ ထိုဘုရားသည် ခြင်္သေ့တို့ကိုစေလွှတ်၍ နေရာကျ သော သူတို့ကို သတ်ပါသည်ဟု အာရှုရိရှင်ဘုရင်အား လျှောက်ကြသော်၊
²⁷ အာရှုရိရှင်ဘုရင်က၊ ထိုပြည်မှသိမ်းခဲ့သော ယဇ်ပုရောဟိတ်တယောက်ကို ပြန်ပို့ကြ။ သူသည်သွား၍ ထိုပြည်စောင့်ဘုရား၏တရားကို သွန်သင်လျက်နေပါလေ စေဟု မိန့်တော်မူသည်အတိုင်း၊
²⁸ ရှမာရိမြို့မှသိမ်းခဲ့သော ယဇ်ပုရောဟိတ် တယောက်သည် ပြန်၍ ဗေသလမြို့၌နေလျက်၊ ထာဝရ ဘုရားကို အဘယ်သို့ ရိုသေရမည်ကို သွန်သင်လေ၏။
²⁹ သို့သော်လည်း ထိုလူမျိုးအသီးအသီးတို့သည် မိမိတို့ဘုရားကို လုပ်၍ နေရာကျသောမြို့ရွာတွင် မြင့် သောအရပ်ပေါ်မှာ ရှမာရိမြို့သား လုပ်နှင့်သော အိမ်တို့ ၌ တင်ထားကြ၏။
³⁰ ဗာဗုလုန်မြို့သားတို့သည် သုကုတ်ဗေနုတ် ဘုရား၊ ကုသမြို့သားတို့သည် နေရဂါလဘုရား၊ ဟာမတ် မြို့သားတို့သည် အရှိမဘုရား၊
³¹ အာဝမြို့သားတို့သည် နိဗဟာဇဘုရားနှင့် တာတက်ဘုရားကို လုပ်ကြ၏။ သေဖရဝိမ်မြို့သားတို့ သည်လည်း သေဖရဝိမြို့စောင့်ဘုရား အာဒြဓမ္မလက်နှင့် အာနမ္မေလက်ဘုရားတို့အား သားသမီးကိုမီးရှို့၍ ပူဇော် ကြ၏။
³² ထာဝရဘုရားကိုလည်း ရိုသေ၍ သာမည လူတို့ကို မြင့်သော အရပ်ယဇ်ပုရောဟိတ်အရာ၌ ခန့်ထား သဖြင့်၊ သူတို့သည် မြင့်သောအရပ် အိမ်တို့၌ လူများအဘို့ ယဇ်ပူဇော်ကြ၏။
³³ ထိုသို့ထာဝရဘုရားကို ရိုသေကြ၏။ သိမ်းသွား ခြင်းကို ခံရသော လူမျိုးပြုသကဲ့သို့ မိမိတို့ဘုရားကိုလည်း ဝတ်ပြုကြ၏။
³⁴ ယနေ့တိုင်အောင် ရှေးထုံးစံဓလေ့သို့ လိုက်ကြ သည်ဖြစ်၍၊ ထာဝရဘုရားကို ရိုသေရာမရောက်။ ဣသရေလအမျိုးခံရသော စီရင်ထုံးဖွဲ့ချက်တို့ကိုမစောင့်။ ဣသရေလအမည်ဖြင့် သမုတ်သော ယာကုပ် အမျိုးသားတို့၌ ထာဝရဘုရားထားတော်မူသော ပညတ်တရားတို့ကိုမကျင့်ဘဲနေကြ၏။
³⁵ ထာဝရဘုရားသည်ထိုအမျိုးသားတို့နှင့်ပဋိညာဉ်ဖွဲ့၍၊ သင်တို့သည်အခြားတပါးသောဘုရားတို့ကို မရိုသေ၊ ဦးမညွှတ်၊ ဝတ်မပြု၊ ယဇ်မပူ ဇော်ရ။
³⁶ သင်တို့ကို ကြီးသောတန်ခိုး၊ ဆန့်သောလက်ရုံး တော်အားဖြင့် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ကယ်နှုတ်တော်မူသော ထာဝရဘုရားကိုသာ ရိုသေကိုးကွယ်၍ ယဇ်ပူဇော်ရမည်။
³⁷ သင်တို့အဘို့ ရေးထားတော်မူသော စီရင်ထုံးဖွဲ့ ချက်ပညတ်တရားတို့ကို အစဉ်အမြဲ စောင့်ရှောက်ရမည်။ အခြားတပါးသော ဘုရားတို့ကိုမရိုသေရ။
³⁸ သင်တို့နှင့်ငါ ဖွဲ့သောပဋိညာဉ်ကို မမေ့လျော့ရ။ အခြားတပါးသော ဘုရားတို့ကိုမရိုသေရ။
³⁹ သင်တို့၏ဘုရားသခင်ထာဝရဘုရားကိုသာ ရိုသေရမည်။ သို့ပြုလျှင် ရန်သူအပေါင်းတို့လက်မှ ကယ်နှုတ်တော် မူမည်ဟု မှာထားတော်မူ သော်လည်း၊
⁴⁰ သူတို့သည်နားမထောင်ရှေးထုံးစံဓလေ့သို့လိုက်ကြ၏။
⁴¹ ထိုလူအမျိုးမျိုး ကိုယ်တိုင်မှစ၍၊ သားမြေး မြစ်တို့သည် ထာဝရဘုရားကိုရိုသေကြ၏။ ရုပ်တုဆင်းတုတို့ကိုလည်းဝတ်ပြုကြ၏။ မိရိုးဘလာသို့လိုက်၍ယနေ့တိုင်အောင်ကျင့်နေကြ၏။

အနက်ဖွင့်ချက်။

၁၇:၁–၄၁ ဤသည်မှာ မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ၏ အဆုံးသတ်ပုံနှင့် လူများ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရပုံ၏ ဝမ်းနည်းဖွယ်ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။

17:1–41 This is the sad story of how the northern kingdom came to an end and its people were carried into exile.

 

၁၇:၁ ဟောရှေ။ ဂါလိလဲနှင့် ယော်ဒန်မြစ်၏အရှေ့ဘက်တို့ မပါဝင်တော့သော နယ်မြေသေးငယ်သည့် အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ဘုရင်။ ဟောရှေသည် အဆီးရီးယား၏ လက်အောက်ခံဖြစ်လာခဲ့သည်။

17:1 Hoshea. A king of Israel whose territorially reduced kingdom no longer included Galilee and the eastern side of the Jordan. Hoshea became a vassal to Assyria.

 

၁၇:၃ ရှာလမနေသာ။ တိဂလတ်ပလေသာ၏သား။ သမ္မာကျမ်းပြင်ပ သမိုင်းအရင်းအမြစ်များက အစ္စရေး၏ပြည်နှင်ဒဏ်ကို ရှာလမနေသာ ၅ နှင့် ဆာဂုန် ၂ တို့ကြောင့်ဟု ဆိုကြသည်။ ရှမာရိမြို့ အညံ့ခံမည့်အချိန်တွင် ရှာလမနေသာ သေဆုံးသွားနိုင်သဖြင့် ဆာဂုန်က သူ၏နေရာတွင် ဘုရင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

17:3 Shalmaneser. Tiglath-Pileser’s son. Extra-biblical historical sources attribute Israel’s deportation to both Shalmaneser V and Sargon II. Shalmaneser may have died just before Samaria capitulated, so Sargon became king in his place.

 

၁၇:၄ သော။ ဤအမည်ရှိ ဖာရောဘုရင်ကို မသိရပါ။ ဤစကားလုံးသည် အဲဂုတ္တုဘုရင်၏ အကြီးအကဲအရာရှိတစ်ဦးကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။

17:4 So. No Pharaoh is known by this name. The word may refer to a high officer of the king of Egypt.

 

၁၇:၆ အစ္စရေးကို အဆီးရီးယားသို့ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေး၍ ပို့ဆောင်လေ၏။ အဆီးရီးယားမူဝါဒက ရန်လိုသောနိုင်ငံများမှ လူဦးရေကို အင်ပါယာတစ်လွှားသို့ ဖြန့်ကျက်ရန် ဖြစ်သည်။ ဟာလ။ ရှေးဟောင်းနိနေဝေမြို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက်၊ တီဂရစ်မြစ်တစ်ဖက်တွင် တည်ရှိသော နေရာ။ ဟာဗော။ ယူဖရေးတီးမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြည်နယ်မြို့တော် ဂိုဇန်မြို့ တည်ရှိရာဖြစ်သည်။

17:6 carried Israel away to Assyria. Assyrian policy called for scattering the population from hostile countries throughout the empire. Halah. A place situated beyond the Tigris, northeast of ancient Nineveh. Habor. A tributary of the Euphrates on which Gozan, a provincial capital city, was located.

 

၁၇:၈ ကျင့်လေ၏။ "နေထိုင်ခဲ့သည်" ဟူသော သမ္မာကျမ်းစာ၏ ဥပစာစကား။ ဘုရားသခင်၏ညွှန်ကြားချက်များကို နာခံခြင်းသည် ဖြောင့်မတ်သောလမ်းတွင် လျှောက်လှမ်းခြင်းနှင့် တူသည်။

17:8 walked. A common biblical metaphor for “lived.” To obey God’s instructions is like walking in a straight pathway.

 

၁၇:၁၂ ရုပ်တုဆင်းတုများ။ အစ္စရေးသည် အခြားဘုရားများကို လက်ခံကိုးကွယ်ခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်၏ပဋိညာဉ်ကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည်၊ သမ္မာကျမ်းစာက ထိုဘုရားများသည် ဘုရားမဟုတ်ဟု ဆိုသည်။

17:12 idols. Israel has violated God’s covenant by adopting and worshiping other gods, which, the Bible says, are not gods at all.

 

၁၇:၁၃ တရားတော်။ ဤနေရာတွင် "တရား" (တော်ရာ) ဟူသော ဟီဘရူးစကားလုံးသည် "သွန်သင်ချက်" သို့မဟုတ် "ညွှန်ကြားချက်" ဟုလည်း အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ တရားတော်ကို ချိုးဖောက်ခြင်းသည် ပဋိညာဉ်ကျိန်စာများကို ဖြစ်စေသည် (တရား ၂၈)။

17:13 the law. The Hebrew word here for “law” (torah) also means “teaching” or “instruction.” Breaking the law results in covenant curses (Deut. 28).

 

၁၇:၁၄ မာနောက်မာနတ်နှင့် နေကြ၏။ ပုန်ကန်ခြင်း၏ ဥပစာစကား။ အစ္စရေးနိုင်ငံအပေါ် ကျရောက်သော အဓိကဘေးဒုက္ခများအတွက် အစ္စရေးမှလွဲ၍ အခြားမည်သူ့ကိုမျှ အပြစ်မတင်နိုင်ပါ။

17:14 stiffened their necks. A metaphor for obstinate rebellion. Nobody but Israel is responsible for the major calamities that befell its kingdom.

 

၁၇:၁၆ နွားသငယ်နှစ်ကောင်။ ယေရောဗောင် ၁ မှ ဒန်နှင့် ဗေသလမြို့များတွင် ကိုးကွယ်ရန်ထားရှိခဲ့သည် (၁ ရာ ၁၂:၂၈–၃၀)။ ဗာလ။ အစ္စရေးဘုရင်များသည် ဤကာနာန်မိုးကြိုးနတ်ဘုရား၏ ကိုးကွယ်မှုကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ပရောဖက်များက ဤကိုးကွယ်မှုမျိုးသည် တရားမဝင်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

17:16 two calves. Placed by Jeroboam I in Dan and Bethel for the purpose of worship (1 Kin. 12:28–30). Baal. The kings of Israel introduced the worship of this Canaanite storm god. The prophets said that this type of worship is illegitimate.

 

၁၇:၁၇ မီးဖြင့်ဖြတ်သန်းစေ။ လူသားယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို လက်ခံသော နတ်ဘုရား၏အမည်မှာ မောလက်ဖြစ်သည်။

17:17 pass through the fire. Molech was the name of the god who accepted human sacrifices.

 

၁၇:၁၉ ယုဒလူမျိုးများလည်း။ တောင်ပိုင်းနိုင်ငံတော်ရှိ ဘုရင်များနှင့် အချို့လူများသည်လည်း ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။

17:19 Also Judah. Idols were also worshiped by the kings and some people in the southern kingdom.

 

၁၇:၂၁ ကြီးမားသောအပြစ်။ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု၏အပြစ်ကြောင့် လူမှုရေးဖိနှိပ်မှုများနှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံကွဲခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

17:21 great sin. The sin of idolatry resulted in social oppression and the division of Israel.

 

၁၇:၂၄ ဗာဗုလုန်။ ဤအမည်သည် ဗာဗုလုန်မြို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဗာဗုလုန်ပြည်ကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းသည်။ အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ လူသူကင်းမဲ့သောမြို့များကို ဆီးရီးယားနှင့် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားမှ ပြောင်းရွှေ့လာသော ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသူများက နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။

17:24 Babylon. The name is used of the city of Babylon and also of the land of Babylonia. The emptied cities of Israel are settled by people who had been exiled there from Syria and Mesopotamia.

 

၁၇:၂၅ ခြင်္သေ့များ။ ပဋိညာဉ်ချိုးဖောက်ခြင်း (တရား ၃၂:၂၄) နောက်ပိုင်း ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်းတွင် ရိုင်းစိုင်းသောသားရဲများ အဓိကပါဝင်သည် (ဒံ ၇၊ ဟော ၁၃:၇၊ အာ ၃:၁၂)။

17:25 lions. Ravaging wild beasts figure prominently in God’s judgments (Dan. 7; Hos. 13:7; Amos 3:12) following the breaking of the covenant (Deut. 32:24).

 

၁၇:၂၆ ရှမာရိမြို့များ။ ဤနေရာတွင် ရှမာရိဆိုသည်မှာ မြို့တော်တစ်ခုတည်းကိုသာမက မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံတော်တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းသည်။

17:26 the cities of Samaria. Samaria refers here not just to the capital city but to the whole northern kingdom.

 

၁၇:၂၇ ယဇ်ပုရောဟိတ်တစ်ပါး။ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုနှင့် ဆက်နွယ်နေသော ယဇ်ပုရောဟိတ်ဖြစ်နိုင်သည်။

17:27 one of the priests. Most likely a priest who was connected with the worship of idols.

 

၁၇:၂၈ ဗေသလ။ အစ္စရေးနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် ယုဒနိုင်ငံတို့၏ နယ်စပ်တွင်တည်ရှိသောမြို့။ ထိုမြို့တွင် ရုပ်တုပါသော ကိုးကွယ်ရာနေရာတစ်ခုရှိသည်။

17:28 Bethel. A city located on the border between the northern kingdom of Israel and Judah. It had a shrine with an idol in it.

 

၁၇:၃၃ သို့သော် မိမိတို့၏ကိုးကွယ်ရာဘုရားများကို ဆက်လက်ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဘာသာရေးအလေ့အထများကို ရောစပ်ကိုးကွယ်ခြင်းကို ဘာသာရေးရောနှောမှု (syncretism) ဟုခေါ်သည်။

17:33 yet served their own gods. The custom of mixing religious practices is called syncretism.

 

၁၇:၃၄ ယာကုပ်၏သားများ။ အစ္စရေးနိုင်ငံသည် လူဦးရေ ၇၀ ခန့်ရှိသော မိသားစုတစ်ခုမှ စတင်ခဲ့သည် (ထွက် ၁:၅)။

17:34 the children of Jacob. The nation of Israel began as one family numbering about 70 people (Ex. 1:5).

 

၁၇:၃၅ အခြားသောဘုရားများ။ သမ္မာကျမ်းစာ၏ဘုရားသခင်သည် ကိုယ်တိုင်ကို "အာစရိယဘုရား" (ထွက် ၂၀:၅) ဟုဖော်ပြထားသည်။

17:35 other gods. The God of the Bible describes Himself as “a jealous God” (Ex. 20:5).

 

၁၇:၃၉ သင်တို့သည် ကြောက်ရွံ့ရမည်။ ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းနှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာထားရှိခြင်းသည် တရားဟောရာ ၁၀:၁၂ တွင် တူညီသောအဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အသုံးပြုထားသည်။

17:39 you shall fear. To fear God and to love Him are two statements used in parallel in Deut. 10:12.